Viking 1

duimnael|regs|Viking 1
**Viking 1** is die eerste van twee ruimtetuie (die ander ruimtetuig was Viking 2) wat na Mars gestuur is as deel van NASA se Viking-program. Op 20 Julie 1976 het dit die tweede ruimtetuig geword om 'n sagtelanding op Mars uit te voer en die eerste om 'n sending suksesvol te voltooi. Die eerste ruimtetuig om suksesvol op Mars te land was die Sowjetunie se *Mars 3* wat dit op 2 Desember 1971 vermag het, maar ongelukkig na slegs 14,5 sekondes kommunikasie met die aarde gestaak het. Viking I het die aanvanklike rekord daargestel vir die langste sending op die oppervlakte van Mars van 2307 aarddae. Die rekord is verbeter deur *Opportunity* op 19 Mei 2010.

## Sending 
Die ruimtetuig is op 20 Augustus 1975 op die rug van 'n Titan/Centaur vuurpyl gelanseer en die tog na Mars het 11 maande geduur. Vyf dae voor dit in 'n wentelbaan om Mars sou gaan, het die ruimtetuig die eerste foto's na die aarde gestuur. Die Viking 1 het in 'n wentelbaan om Mars gegaan op 19 Junie 1976, die wentelbaan is op 21 Junie verklein na 1513 x 33,000&nbsp;km en het 24.66 uur geneem vir een omwenteling. Die landingstuig moes op 4 Julie 1976 land, die VSA se onafhanklikheidsdag, maar foto's van die landingsarea het gewys dat dit nie geskik was nie. Die landing is uitgestel totdat 'n veiliger landingsplek gevind kon word Die landingstuig het van die wenteltuig ontkoppel om 8:51 UTC en land by Chryse Planitia om 11:53:06 UTC. Dit was eerste keer dat 'n ruimtetuig van die Verenigde State op Mars geland het.

### Wenteltuig 
Die instrumente aan boord van Viking 1 het bestaan uit twee vidikon kameras, 'n infrarooispektrometer om waterdampdata te verkry en infrarooi radiometers om termiese data te verkry. Die wenteltuig se primêre sending het geëindig met die aanbreek van die sonkonjunksie op 5 November 1976. Die verlengde sending het begin op 14 Desember 1976 na die sonkonjunksie. Deel van die sending was nabyvlugte van Fobos, 'n maan van Mars, in Februarie 1977.Op 11 Maart 1977 was die perimartium verminder na 300&nbsp;km. Kleiner wentelbaan veranderinge is gereeld gedoen gedurende die sending, hoofsaaklik om die stap tempo te verander, dit is die tempo waarteen die aerosentriese lengtegraad verander met elke omwenteling, en die perimartium was verander tot 357&nbsp;km op 20 Julie 1979. Op 7 Augustus 1980 het die wenteltuig se posisiebeheer gas min begin raak en sy wentelbaan was gelig van 357 × 33943&nbsp;km tot 320 × 56000&nbsp;km om te voorkom dat dit op Mars neerstort en om moontlike besoedeling van Mars te voorkom tot in 2019. Die werking van die tuig is gestaak op 17 Augustus 1980 nadat dit 1485 keer om Mars gewentel het. 'n Studie gedoen in 2009 het tot die gevolgtrekking gekom, dat alhoewel daar 'n moontlikheid is dat Viking 1 reeds op Mars neergestort het, dit bes moontlik nog in 'n wentelbaan was.Viking 1 het meer as 57,000 foto's na die aarde gestuur.

### Landingstuig 
links|duimnael|*Viking* aëroskild
Die landingstuig en sy aëroskild het ontkoppel van die wenteltuig op 20 Julie om 08:51 UCT. Tydens die ontkoppeling was die landingstuig se spoed ongeveer 5 km/s. Die aëroskild se truvuurpyle is ontbrand om dit uit die wentelbaan te kry. Na 'n paar uur op 'n hoogte van 300 km, was die landingstuig in posisie her-oriënteer om Mars se atmosfeer binne te dring. Die aëroskild met sy hitteskild het die tuig stadiger laat beweeg soos dit deur die atmosfeer daal. Gedurende die tyd was daar wetenskaplike eksperimente gedoen met 'n *retarding potential analyzer*, 'n massa spektrometer asook druk, tempertuur en digtheid sensors. Daar was ná die landing nog ongeveer 22&nbsp;kg van die aandrywingsmiddels in die tenks oor. Die volgende dag is die eerste kleurfoto van die oppervlakte van Mars geneem. Die seismometer het geweier om te ontplooi en 'n arm wat monsters moes optel se sluitpen het vasgesit en is eers na vyf dae uitgeskud. Die res van die instrumente het reg gefunksioneer. Die landingstuig kon op twee maniere data na die Aarde stuur, 'n herlei skakel via die wenteltuig en terug en daar was ook die direkte skakel na die Aarde. Die data vermoë van die skakel via die wenteltuig is tien groter as die direkte skakel. In 2006 het die *Mars Reconnaissance Orbiter* 'n beeld na die aarde gestuur van die Viking I.

## Sendingresulate 
### Soektog na lewe 
Aan boord van Viking 1 was ook 'n biologiese eksperiment wat ten doel gehad het om bewyse van lewe op Mars te vind. Die biologiese eksperiment het 15,5&nbsp;kg geweeg en uit drie substelsels bestaan: 'n pirolitiese vrystellings-, gasvrystellings- en gasuitruileksperiment. Die Viking 1 het ook 'n gaschromatograafmassa-spektrometer aan boord gehad wat die samestelling en voorkoms van organiese materiaal in die grond getoets het. Die resultate was interessant en verrassend. Die organiesemateriaal-, pirolitiese en gasuitruilingstoetse was negatief terwyl die gasvrystellingstoets positief was. Die Viking-wetenskaplike Patricia Straat het in 2009 die volgende stelling gemaak:

"Ons gasvrystellingseksperiment het 'n definitiewe positiewe reaksie vir lewe gegee, maar 'n aantal mense het om 'n verskeidenheid redes die stelling gemaak dat die toets 'n vals positief gelewer het." Die meeste wetenskaplikes glo tans dat die resultaat die gevolg was van anorganiese chemiese reaksies van die grond; hierdie beskouing kan verander nadat ys naby die Viking se landingsgebied naby die oppervlak gevind is. Sommige wetenskaplikes glo steeds dat die resultaat die gevolg was van ’n bewys van lewe. Geen organiese chemikalieë is in die grond gevind nie. Tog is in droë gebiede van Antarktika ook geen bespeurbare organiese materiaal nie, maar daar is organismes wat in die rotse lewe. Mars het feitlik geen osoonlaag soos die Aarde nie, dus steriliseer ultravioletlig die oppervlak en produseer hoogs reaktiewe chemikalieë soos peroksiedes wat enige organiese chemikalieë sal oksideer. Perchloraat, wat in Mars se grond gevind is, is ’n sterk oksidant en kon enige organiese materiaal op die oppervlak vernietig het. Indien koolstofgebaseerde lewe op Mars wydverspreid voorkom, sal dit moeilik op die oppervlak oorleef.

### Eerste panorame beeld deur die Viking 1 landingstuig 
### Galery

File:Titan 3E-Centaur launches with Viking 1.jpg|Viking 1-sondeerder word lanseer (20 Augustus 1975)
File:Viking lander model.jpg|Model van die Viking-landingstuig
File:Mars Viking 12a001.png|Eerste beeld deur die Viking 1-landingstuig van die oppervlakte van Mars, die tuig se landingpoot is sigbaar.
File:Mars Viking 12a240.png|Viking 1-landingstuig beeld van 'n Mars sonsondergang oor Chryse Planitia.
File:Mars Viking 11d128.png|Slote gegrawe deur die grondversamel meganisme.
File:PIA00563-Viking1-FirstColorImage-19760721.jpg|Eerste kleur beeld geneem deur Viking 1 se landingstuig (21 Julie, 1976).
File:Mars Viking 11h016.png|Viking 1-landingstuig gebied (11 Februarie, 1978).
File:PSP 001521 2025 RED VL-1 lander.png|Viking 1-landingstuig afgeneem deur die Mars Reconnaissance Orbiter (Desember 2006).
File:Mars Viking 11a097.png|Duine en groot rotse. Die paal in die middel is 'n hefboom.
File:12e189(Sol379-7.84).jpg|Beeld van Viking 1-landingstuig se kamera 2 met sonsopkoms (lae resolusie kleur) Sol 379 07:50

## Toetsing van algemene relatiwiteit 
[thumb|right|150px|Hoë-presisie toets van algemene relatiwiteit by die *[Cassini-Huygens|Cassini* tuig (kunstenaars voorstelling)]]
Gravitasietydvertraging is 'n verskynsel wat voorspel word deur die teorie van Algemene Relatiwiteit, waar die tyd stadiger is in gebiede met 'n laer swaartekragpotensiaal. Wetenskaplikes het die landingstuig gebruik om hierdie hipotese te toets deur radioseine na die landingstig op Mars te stuur en dié tuig opdrag gegee om seine terug te stuur. Soms het die seine naby die son verby beweeg. Wetenskaplikes het bevind dat die waargenome Shapiro-vertragings van die seine ooreenstem het met die voorspellings van Algemene Relatiwiteit.

## Foto's geneem deur die wenteltuig 

Lêer:PIA17940-MartianMorningClouds-VikingOrbiter1-1976-20140212.jpg|Wolke in die oggend op Mars - geneem in 1976)
Lêer:Streamlined Islands in Maja Valles.jpg|Stroombelynde eilande in *Lunae Palus quadrangle*.
Lêer:Viking Teardrop Islands.jpg|Traanvormige eilande by *Oxia Palus quadrangle*.
Lêer:Chryse Planitia Scour Patterns.jpg|Skuurpatrone in *Lunae Palus quadrangle*.
Lêer:Detail of Maja Valles Flow.jpg|*Lunae Palus quadrangle* ge-erodeer deur massas vloeibare water.
Lêer:Phobos-viking1.jpg|Phobos, saamgestel uit kleiner beelde, geneem in 1978.

## Verwysings