open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bloemspruit

Die **Bloemspruit** vloei deur Bloemfontein, hoofstad van die Vrystaat. Die stad het waarskynlik sy naam aan die riviertjie ontleen.

Die rivier ontspring tussen die woonbuurte Brandwag en Westdene. Daarna vloei die water ooswaarts deur die middestad en via die Renosterspruit, Modderrivier (deur die Krugersdriftdam) en die Rietrivier na die Vaalrivier.

Met die stigting van die dorp het die standhoudende fontein in die dorpskern 450&nbsp;000 liter water per dag gelewer. Ná die groot vloed van 1875 het dit nagenoeg halveer. Op 17 Junie 1904 is die laagliggende dele van die stad weer deur die Bloemspruit oorstroom. Tagtig mense het verdrink, honderde is dakloos gelaat, tweehonderd geboue is beskadig of totaal vernietig en brûe is weggespoel. Weens die vloede het 'n groot donga in die middestad ontstaan. Daarna is die area rondom die oog geplavei, sewe brûe is gebou en die spruit in die omtrek van die oog gekanaliseer. Teenswoordig bestaan die fontein nie meer nie, maar 'n gedenksuil met die stadswapen dui sy oorspronklike plek aan. In 1964 is 'n gedenkplaat aangebring.

## Bronne 
* Oberholster, J.J. (red.):  Die Historiese Monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn, 1972. 
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 2. Kaapstad: Nasou,  1970.
Willie Aucamp

**Willem Abraham Stephanus "Willie" Aucamp** is 'n Suid-Afrikaanse politikus wat as 'n afgevaardigde van die Nasionale Raad van Provinsies dien. Hy verteenwoordig die Noord-Kaap. Aucamp is 'n lid van die Demokratiese Alliansie en die seun van die voormalige LP Cassie Aucamp. 

## Lewensloop 
Aucamp is in Thabazimbi gebore en het aan Hoërskool Frikkie Meyer gematrikuleer. 

Sy pa, Cassie Aucamp, is in die algemene verkiesing van 1999 tot die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika verkies. Hy was die leier van die Afrikaner Eenheidsbeweging (AEB). Cassie het in 2003 die AEB verlaat om die Nasionale Aksie (NA) te vorm. Willie het by die NA aangesluit en was die party se provinsiale leier in Gauteng. 

Die NA het al sy parlementêre verteenwoordiging in die  2004-verkiesing verloor en is spoedig ontbind. Willie het in Julie 2004 met die woordvoerder van die Nuwe Nasionale Party (NNP), Carol Johnson, getrou. Die egpaar het by die African National Congress (ANC) aangesluit.  Aucamp se huwelik met Johnson was van korte duur, aangesien Johnson in September 2004 vir egskeiding gevra het, met verwysing na Aucamp se finansiële status en dat sy nie ingelig is oor sy kind wat buite die huwelik gebore is nie.  

Aucamp het later by die Demokratiese Alliansie (DA) aangesluit en was 'n kandidaat vir die party in die 2016 munisipale verkiesing. Hy is as 'n wyksraadslid van die Ga-Segonyana Plaaslike Munisipaliteit verkies.   

In Mei 2019 is Aucamp as 'n afgevaardigde van die Nasionale Raad van Provinsies aangewys. Hy verteenwoordig die Noord-Kaap.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Willem Abraham Stephanus Aucamp - Volksvergadering 
* Mnr Willem Abraham Stephanus Aucamp - die parlement van Suid-Afrika
Willem Faber

**Willem Frederik Faber** (gebore 15 Februarie 1968) is 'n Suid-Afrikaanse sakeman en politikus wat sedert Mei 2019 as 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika dien. Hy was 'n afgevaardigde van die Nasionale Raad van Provinsies tussen Mei 2009 en Mei 2019. Faber is 'n lid van die Demokratiese Alliansie (DA). 

## Loopbaan 
Faber het by die Demokratiese Alliansie aangesluit en was vir sewe jaar lank 'n raadslid van die Sol Plaatje Plaaslike Munisipaliteit. Die munsipaliteit is in en rondom Kimberley, die Noord-Kaapse hoofstad, gesentreer. 

Van 2004 tot 2009 het Faber vir die maatskappy Protech gewerk. In Mei 2009 is hy as 'n afgevaardigde van die Nasionale Raad van Provinsies aangewys. Sy kiesafdeling was die Noord-Kaap. Hy is in 2014 tot 'n tweede termyn herkies. 

Faber is in Mei 2019 tot die laerhuis, die Nasionale Vergadering, verkies nadat hy tweede op die DA se nasionale lys geplaas is. Hy is as 'n sweep in die wetgewer verkies. Vanaf Junie 2019 dien hy as 'n plaasvervangende lid van die portefeuljekomitee vir sport, kuns en kultuur.

## Persoonlike lewe 
Faber is woonagtig te Warrenton in die Noord-Kaap.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Mnr Willem Frederik Faber - Volksvergadering
Parlement van Botswana

[250px|duimnael|Die parlementsgebou in die hoofstad [Gaborone]]
Die **parlement van Botswana** bestaan uit die President en die Nasionale Vergadering. In teenstelling met ander parlementêre stelsels, verkies die Parlement die president direk (in plaas daarvan om beide 'n seremoniële president en 'n premier te hê wat die werklike gesag van 'n regeringshoof het) vir 'n bepaalde ampstermyn van vyf jaar. 'n President kan slegs 2 volle termyn dien. Die President is die staatshoof sowel as die regeringshoof in die parlementêre stelsel van Botswana. 

Daar bestaan ook 'n liggaam bekend as Ntlo ya Dikgosi (*Die Huis van Hoofmanne*), wat 'n raadgewende liggaam is en nie deel van die parlement is nie. 

Botswana is een van die twee enigste nasies op die Afrika vasteland wat sedert die einde van die koloniale heerskappy en onafhanklikheid 'n skoon rekord van vrye en regverdige verkiesings behaal het, en sedert 1966 tien verkiesings sonder enige ernstige voorvalle van korrupsie gehou het. Die ander land is Mauritius. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* https://www.parliament.gov.bw/index.php/2012-02-13-15-06-33
Nasionale Vergadering van Botswana

[duimnael|regs|Die parlementsgebou in die hoostad [Gaborone]]
Die **Nasionale Vergadering** is die wetgewende liggaam van Botswana se eenkamer parlement. Dit word aangeraai deur die Ntlo ya Dikgosi wat nie 'n huis van die Parlement is nie. 

Die huidige Nasionale Vergadering, wat gevorm is na die verkiesing wat op 23 Oktober 2019 gehou is, het altesaam 65 lede. 57 lede word direk in kiesafdelings met behulp van die eenvoudige meerderheid (of eerste-na-die-pos-stelsel) vir 'n termyn van vyf jaar vierkies. Ses lede word gekoöpteer (volgens geheime stemming van die res van die Vergadering), terwyl die oorblywende twee (die President en Prokureur-generaal) *ex officio* is. 

## Huidige samestelling 
duimnael|regs|Samestelling van die Nasionale Vergadering

## Vorige verkiesingsuitslae vir die Nasionale Vergadering 
**Opmerking**: In die verkiesing van 1965 was die Botswana Demokratiese Party bekend as die Bechuanaland Demokratiese party en die Botswana People's Party is die Bechuanaland People's Party genoem. Die tabel bevat ook nie lede van ex officio en gekoöpteerde lede nie. 

Ondanks die feit dat Botswana se politieke lewe sedert sy onafhanklikwording deur een party oorheers is, word alle verkiesings in die land as demokraties, vry en regverdig beskou.

## Sien ook 
* 1ste parlement van Botswana
* Ntlo ya Dikgos
* Geskiedenis van Botswana 
* Wetgewende tak 
* Lys met speakers van die Nasionale Vergadering van Botswana 

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Diklootmelkbos

Die **diklootmelkbos** (*Euphorbia dregeana*) is 'n struik wat tot die genus *Euphorbia* behoort. Die struik is inheems in die Noord-Kaap en Namibië. Dit is 'n geronde, sukkulente struik wat tot 2&nbsp;m hoog word. Die takke is lank en latvormig en 8 tot 12&nbsp;mm in deursnee. Dit gee 'n melksap af wanneer dit beskadig word. Die blomhofies kom voor in trosse op die punte, is gelerig en 6 - 8&nbsp;mm in deursnee. 

Die struik kom in Silwerfontein, oos van Springbok voor. Die verspreidingsgebied strek van Lüderitz (Namibië) in die noorde tot Kamieskroon (Suid-Afrika) in die suide.

## Galery 

Tylecodon paniculatus & Euphorbia dregeana-0775 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg
E dregeana1 ies.jpg
Euphorbia dregeana MS 9757.jpg
Euphorbia dregeana-0754 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg
Euphorbia dregeana kz1.JPG

## Bronnelys 
* *Fotogids tot die Veldblomme van Suid-Afrika*, John Manning, Briza Publikasies, 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Graaff Electric Lighting Works

[duimnael|'n Foto van [Moltenodam kort na dit gebou is, met Leeukop in die agtergrond. Die wit gebou agter die dam is die *Graaff Electric Lighting Works*, Kaapstad se eerste kragstasie.]]
Die **Graaff Electric Lighting Works**-kragstasie is 'n hidro-elektriese en stoomkragsentrale wat in 1920 buite werking gestel is in Kaapstad, Suid-Afrika op die terrein van die Moltenodam. 

## Geskiedenis 
Die aanleg was die eerste hidro-elektriese aanleg in Suid-Afrika en die eerste kragstasie in Kaapstad. Dit was die tweede elektriese kragstasie in Suid-Afrika, nadat die stad Kimberley reeds in 1882 krag opgewek het om hul strate met elektriese gloeilampe te verlig. Die kragstasie *Graaff Electric Lighting Works* is in April 1895 deur die Kaapstadse stadsraad in gebruik geneem ná die voltooiing van die Molteno-reservoir wat gebou is om drinkwater aan die vinniggroeiende stad te lewer.  

Die aanleg is vernoem na David Pieter de Villiers Graaff, wat van 1891-1892 burgemeester van Kaapstad was en die oprigting van die kragstasie persoonlik gefinansier het. Koste van £ 75 000 in 1895, gelyk aan £ 8 209 000 (ongeveer 143 miljoen ZAR) in 2017. Graaff was 'n groot voorstaander van die destydse relatiewe nuwe tegnologie vir elektrisiteit, veral vir openbare beligting. Die vraag vir elektrisiteit word aangedryf deur die behoefte aan straatligte om misdaad in die stad te verminder.  

Die aanleg het twee 150 kW kragopwekkers gehad wat deur stoom- of waterkrag aangedryf kon word. Die kragopwekkers was van die Woodhead Reservoir op Tafelberg voorsien. Vir die twaalf maande voor 30 Junie 1896 het die aanleg 2590 uur op waterkrag en 691 uur op stoomkrag met steenkool gestook. Die fabriek het 775 openbare straatligte regdeur Kaapstad aangedryf. 

Die aanleg is in 1920 buite werking gestel en in 1993 tot 'n nasionale monument verklaar. 

## Huidige toestand 
duimnael| Die ou kragstasiegebou in 2012 soos gesien van die suidekant.
Die kragstasiegebou staan steeds ten weste van die Moltenodam en is 'n geregistreerde nasionale monument. In 2015 is planne aangekondig om die gebou op te knap om 'n "museum vir watererfenis" te huisves. Maar amptenare het ook gesê dat aangesien die perseel naby die reservoir geleë is, dit onwaarskynlik is dat die perseel ooit oop sal wees vir die publiek, weens veiligheidsoorwegings. 

## Verwysings
Beeskrag

Die **beeskrag** (*Euphorbia hamata*) is 'n struik en vetplant wat tot die genus Euphorbia behoort. Die struik kom in die Noord-Kaap en Wes-Kaap voor. Dit kom ook in Namibië naby Rosh Pinah voor. Dit is 'n bosagtige struik wat tot 45&nbsp;cm hoog word. Die takke is driehoekig en word 6 tot 13&nbsp;mm in deursnee. Dit gee 'n melksap af wanneer dit beskadig word. Die blare is ellipties en val gou af. Die blomhofies is eenslagtig, alleenstaande op die punte en word omring deur drie, pienkagtige skutblare. Hulle gelerig, heuninggeurig en 5 - 7&nbsp;mm in deursnee. 

## Galery 

Euphorbia hamata 2017-05-31 2115.jpg
Euphorbia hamata 2017-05-31 2116.jpg
Euphorbia hamata2 ies.jpg
Teguise Guatiza - Jardin - Euphorbia hamata 02 ies.jpg

## Bronnelys 
* *Fotogids tot die Veldblomme van Suid-Afrika*, John Manning, Briza Publikasies, 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Vingerpol

Die **vingerpol** (*Euphorbia caput-medusae*) is 'n struik wat tot die genus Euphorbia behoort en ook saam met fynbos voorkom. Die spesie is endemies aan die Noord- en Wes-Kaap. Die struik kom op sanderige gelyktes voor langs die kus en klipperige hange, vanaf Oranjemund tot by die Kaapse Skiereiland en ook by Mosselbaai.

Dit is 'n struik wat tot 40&nbsp;cm hoog word. Die takke word 10 tot 30&nbsp;mm in deursnee. Dit gee 'n melksap af wanneer dit beskadig word. Die blare is smal, vlesig en verwelk gou. Die blomhofies word omring deur diep gefraiingde groen en wit kliere wat soos kroonblare lyk, dit is 12 - 20&nbsp;mm in deursnee. 

Die naam *medusae* verwys na Medusa se kop, wat met slange bedek was.

## Galery 

2 Euphorbia caput-medusae - Lions Head - Cape Town SA 2.jpg
Euphorbia caput-medusae (26661162425).jpg
Euphorbia caput-medusae (3771601833).jpg
Euphorbia caput-medusae (4256692293).jpg
Euphorbia caput-medusae - Signal Hill - Cape Town 4.JPG
Euphorbia caput-medusae 3.jpg

## Bronnelys 
* *Fotogids tot die Veldblomme van Suid-Afrika*, John Manning, Briza Publikasies, 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gifappeltjie

Die **gifappeltjie** (*Solanum giftbergense*) is 'n struik wat tot die genus *Solanum* behoort. Die struik word tot 1.5 m hoog en kom in die Noord-Kaap voor. Die plant het sy naam gekry van die Gifberg naby Klawer. Dit is ook inheems in Angola en Namibië.

Dit het melerige stingels wat bedek is met lang, geel of rooibruin dorings tot 12 mm lank. Die blare is eierrond, gelob en doringrig op die are. Die blomme kom in trosse van een tot vier voor, die kleur wissel van mauve tot pers en word tot 10 mm in deursnee. Die bessies is giftig, rooi tot oranjekleurig en 10 mm in deursnee.

## Bronne 
* *Fotogids tot die Veldblomme van Suid-Afrika*, John Manning, Briza Publikasies, 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels
Wolwedoring

Die **Wolwedoring** (*Lycium oxycarpum*) is 'n boom en spesie van die genus *Lycium*. Die boom is endemies aan Suid-Afrika waar dit voorkom in die Wes-, Noord- en Oos-Kaap, asook die Vrystaat. Dit groei op stroomoewers, ravyne en depressies in sanderige, alluviale vlaktes.

Die boom se FSA-nommer is 669.1.
duimnael|links|

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Herulers

[duimnael|280px|’n Kaart van die [Romeinse Ryk en die Europa van 125 n.C., met ’n voorgestelde woning van die Herulers op die Deense eilande.]]
Die **Herulers**, of **Heruli**, was ’n vroeë Germaanse volk. Hulle het moontlik hulle oorsprong in Skandinawië gehad en word die eerste keer deur Romeinse skrywers genoem as een van die "Skitiese" groepe wat Romeinse provinsies aan die Oos- en Egeïese See van die land en see se kant af aangeval het. In dié tyd het hulle na berig word naby die See van Azof gewoon.

## Geskiedenis 
Van die laat 4de eeu was die Herulers een van die volke wat deur die ryk van Attila die Hun oorheers is. Teen 454, ná die dood van Attila, het hulle hulle eie koninkryk aan die Donou gestig en deelgeneem aan die oorwinnings oor Italië deur verskeie ander volke, onder andere die Lombarde. Die Lombarde het egter in die vroeë 6de eeu die onafhanklike Heruliese koninkryk omvergewerp. ’n Deel van die bevolking het hulle in die Romeinse Ryk naby Belgrado gevestig, soldate aan die Oos-Romeinse Ryk verskaf en deelgeneem aan konflikte in die Balkan en Italië.

Nadat Rome eindelik hulle laaste koninkryk verower het, is klein groepe in groter politieke entiteite opgeneem en die Herulers het omstreeks die tyd van die verowering van Italië deur die Lombarde uit die geskiedenis verdwyn.

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 
*
* 
* 
* 

## Skakels
Bergbamboes

Die **bergbamboes** (*Bergbambos tessellata*) is een van twee spesies bamboes wat endemies aan Afrika is. Dit kom voor op die berge van Suid-Afrika, Lesotho en Eswatini. In Suid-Afrika kom dit voor in die Oos-Kaap, Vrystaat en KwaZulu-Natal op hoogtes van 1&nbsp;500 - 2&nbsp;000&nbsp;m. Die spesie is taai, oorleef ryp en wind en verkies, klam, koeler rotsagtige plekke om in te groei. Hulle is immergroen en meerjarig. Dit word 1 - 5&nbsp;m hoog, met die stamme 20 - 25&nbsp;mm in deursnee. Die blare word 40 - 150&nbsp;mm lank en 8 - 15&nbsp;mm breed.

Die plant blom slegs elke 45 jaar, rekords wys dat hulle in 1908, 1953 en 1998/99 geblom het. Die Bamboesberg is na die plant vernoem. Die plant is in 2013 deur Stapleton in sy eie genus geplaas. Voorheen was dit deel van *Thamnocalamus*, dit is dus 'n monotipiese takson.

Die boom se FSA-nommer is 21.5. Die ander bamboesspesie wat inheems aan Afrika is, is *Oxytenanthera abyssinica*.

## Galery 

Thamnocalamus tessellatus - 01.jpg
Thamnocalamus tessellatus - 02.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* PlantzAfrica
* Plants of the World Online
Klein-Bergrivier

Die **Klein-Bergrivier** is die belangrikste sytak van die Bergrivier (lg. ook bekend as die Groot-Bergrivier).

Hierdie rivier ontspring in die berge rondom Tulbagh en in die rigting van Wolseley. Die waterskeiding tussen hierdie rivier en die Breederivier lê in die dorp Wolseley. Daarna loop dit noord en vloei dan deur Nuwekloofpas. Op die plaas Mond van de Kleine Bergrivier, amper halfpad tussen Porterville en Riebeek-Wes sluit dit by die Groot-Bergrivier aan. Dit is nagenoeg by 33°  13′  suid  en 18°  57′  oos, net suid van Halfmanshof en Vier-en-twintig Riviere en ook net wes van Saron en die R44-streekroete en noordwes van Gouda.

## Bibliografie
* Green, Lawrence G.: Behold the Great Berg River. In: On wings of fire. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1982. 
*Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 2. Kaapstad: Nasou,  1970.
Bospeper

Die **bospeper** (*Piper capense*) is 'n boom van die genus *piper* en staan as die *wild peper* in Engels bekend. In Suid-Afrika kom dit in die Wes-Kaap, Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga voor. In Afrika kom dit in Angola, Burundi, Comore-eilande, Demokratiese Republiek die Kongo, Ekwatoriaal-Guinee, Eswatini, Ethiopië, Gaboen, Ghana, Golf van Guinee Eilande, Guinee, Kameroen, Kenia, Liberië, Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Nigerië, Rwanda, Sierra Leone, Soedan, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe voor.

Die boom se FSA-nommer is 34.5.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hamunyera Hambyuka

**Julius Hamunyera Hambyuka** (gebore 25 Maart 1966) is 'n Namibiese politikus wat sedert Maart 2015 as lid van die Nasionale Vergadering van Namibië dien. Hy is 'n lid van die regerende SWAPO party. Hambyuka is in Maart 2020 as die regeringshoofsweep van die Nasionale Vergadering aangestel. 

## Agtergrond en onderwys 
Hambyuka is op 25 Maart 1966 in Tondoro in die voormalige Suidwes-Afrika, nou Namibië, gebore. Hy het aan die dr. Romanus Kampungu Senior Sekondêre Skool gematrikuleer en daarna aan die Politegnikum van Namibië gestudeer waar hy 'n diploma in sakebestuur en administrasie en 'n sertifikaat in geleentheidsbestuur verwerf het. Hambyuka het sy loopbaan begin deur vir die Katemo Landboukoöperasie te werk.

## Politieke loopbaan 
Binne SWAPO was hy van 1998 tot 2000 'n streeksadministrateur, 'n adjunkparty-direkteur van 2001 tot 2003, en die direkteur van administrasie by die party se streekstak in Kawango-Wes tussen 2004 en 2015. Hy is in die algemene verkiesing van 2014 tot die parlement verkies. Hamunyera is op 20 Maart 2015 as 'n parlementslid ingehuldig.

Voor die 2019-verkiesing het sy naam hoog genoeg op die SWAPO-kandidatelys verskyn om tot 'n tweede termyn herkies te word. Toe die Nasionale Vergadering in Maart 2020 vergader, is Hambyuka as die SWAPO-hoofsweep aangewys, en het gevolglik die regeringshoofsweep van die Nasionale Vergadering geword.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Hoofsweep - die parlement van Namibië
Heilige Venda-bamboes

Die **Heilige Venda-bamboes** (*Oxytenanthera abyssinica*) is een van twee spesies bamboes wat endemies in Afrika is. Dit kom voor in tropiese Afrika.

Die boom se FSA-nommer is 21.6. Die ander bamboesspesie wat inheems aan Afrika is, is *Bergbambos tessellata*.

## Verspreiding 
Die spesie is inheems aan Angola, Benin, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ekwatoriaal-Guinee, Eritrea, Ethiopië, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Malawi, Mali, Mosambiek, Niger, Nigerië, Republiek die Kongo, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Suid-Afrika, Suid-Soedan, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

In Suid-Afrika kom dit slegs in die Limpopo-provinsie voor.

## Galery 

Oxytenanthera abyssinica 0zz.jpg
Die Pflanzenwelt Afrikas, insbesondere seiner tropischen Gebiete - Grundzge der Pflanzenverbreitung im Afrika und die Charakterpflanzen Afrikas (1910) (20753465699).jpg
Oxytenanthera abyssinica 1zz.jpg
Oxytenanthera abyssinica 2zz.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* PlantzAfrica
* Plants of the World Online
HMS Royal Scotsman

'*HMS *Royal Scotsman''''' was 'n landingskip van die Britse Koninklike Vloot wat tydens die Tweede Wêreldoorlog as troepeskip diens gedoen het. Die skip is oorspronklik as Werfnommer 964 (*Yard No. 964*) deur die skeepswerf *Harland and Wolff* in Belfast, Noord-Ierland in opdrag van die redery *Burns and Laird Lines* gebou en op 11 Maart 1936 te water gelaat. Ná sy voltooiing op 29 Mei 1936 is dit onder die naam MV *Royal Scotsman* as gekombineerde passasiers- en vragveerboot in die Ierse See op die roete tussen Belfast en Glasgow in diens gestel.

In 1967 is die skip deur die Kerk van Sciëntologie gekoop en het onder sy nuwe naam *Apollo* as vlagskip van die Kerk se religieuse orde, die Sea Org, en as die privaat woning van Kerkstigter L. Ron Hubbard en sy gesin gedien. Terwyl *Apollo* in die Middellandse See en langs die kuste van Europa en Afrika gevaar het, het dit as hoofkwartier van die Kerk van Sciëntologie gedien totdat in 1975 'n nuwe vastelandse hoofkwartier in Clearwater, Florida gevestig is.

Die skip is in 1977 aan 'n skrootonderneming verkoop en sou vervolgens nog as restaurantskip diens gedoen het. In 1984 het die *Apollo* sy laaste vaart na 'n skrootwerf in Texas onderneem nadat dit in 'n ongewone botsing met 'n vragtreinlokomotief in sy ankerplek beskadig is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Media
----
* *National Library of Scotland | Leabharlann Nàiseanta na h-Alba - Moving Image Archive: Launch of the Royal Scotsman and Royal Ulsterman*
Michail Popkof

**Michail Wiktorowitsj Popkof** (Russies: Михаи́л Ви́кторович Попко́в; gebore 7 Maart 1964) is ’n Russiese reeksmoordenaar en verkragter wat tussen 1992 en 2010 minstens 78 vroue in Angarsk, Irkoetsk en Wladiwostok in Siberië seksueel aangerand en vermoor het. Hy is bekend as **Die Weerwolf** en die **Die Angarsk-maniak** as gevolg van die wrede aard van sy misdade.

Popkof was een van Rusland se ergste reeksmoordenaars en is in 2015 skuldig bevind aan 22 moorde. Hy het drie jaar later skuld aan nog 59 moorde beken. Hy is op 10 Desember 2018 skuldig bevind aan 56 van die 59 bykomende moorde. Vir drie moorde kon die polisie nie bewyse vind nie. Popkof het daarvoor ’n tweede lewenslange tronkstraf gekry. Daar was oproepe dat hy tereggestel word, maar dit is nie moontlik nie omdat die doodstraf in Rusland opgeskort is.

## Agtergrond
Popkof is in Angarsk gebore. Min is bekend oor sy grootwordjare en persoonlike lewe, buiten dat hy getroud is met Jelena Popkowa en ’n dogter met die naam Jekaterina het. Hy het as ’n polisieman in die Irkoetsk-omgewing gewerk en teen die tyd dat hy in hegtenis geneem is, was hy ook al ’n sekuriteitswag by die Angarsk-oliemaatskappy sowel as by ’n privaat maatskappy.

Popkof se misdade was gemotiveer deur die vermoede dat sy vrou owerspel gepleeg het. 
## Moorde
Benewens ’n polisieman was al Popkof se slagoffers vroue tussen 16 en 40 jaar oud. Almal was prostitute of dranksugtige vroue – mense wat Popkof as immoreel beskou het.

Die Russiese polisie het na een skuldige gesoek omdat die vroue wie se liggame in die middel 1990's ontdek is, op dieselfde manier vermoor is. Ondanks uitgebreide ondervragings en die getuienis van oorlewende slagoffers, het Popkof die polisie twee dekades lank ontwyk. DNS-toetse op 3&nbsp;500 huidige en voormalige polisiemanne in 2012 in Irkoetsk het tot Popkof se ingetenisneming in daardie selfde jaar gelei. 

In Januarie 2015 is Popkof tot lewenslange tronkstraf gevonnis vir 22 moorde en twee pogings tot moord.

Twee jaar later het Popkof skuld aan nog 59 moorde beken, wat neerkom op ’n getal wat dié van die Russiese reeksmoordenaars Andrei Tsjikatilo en Aleksander Pitsjoesjkin oorskry. Op 10 Desember 2018, ná ’n verhoor in die streekhof van Irkoetsk, is Popkof skuldig bevind aan nog 56 moorde; die ander drie moorde kon nie bevestig word nie weens ’n gebrek aan bewyse. ’n Tweede lewenslange tronkstraf is aan hom opgelê.

## Verwysings
## Skakels
Apollo (skip)

**Apollo**, voorheen bekend as HMS Royal Scotsman, was die Kerk van Sciëntologie se eerste vlagskip (as deel van 'n klein vloot) en spirituele hoofkwartier tussen 1967 en 1975.

In 1967 is die skip deur die Kerk van Sciëntologie gekoop en het onder sy nuwe naam Apollo as vlagskip van die Kerk se religieuse orde, die Sea Org, en as die privaat woning van Kerkstigter L. Ron Hubbard en sy gesin gedien. Op see het Hubbard, wat homself tot *Commodore* verklaar het, verdere navorsing gedoen oor hoër spirituele vlakke vir die mensdom, soos hy dit gestel het. Vanuit die laer perspektief van landbewoners op Madeira en in die Middellandse Seegebied het gerugte die rondte gedoen dat die skip 'n groep agente van die Amerikaanse geheimediens CIA sou huisves. Die CIA was blykbaar inderdaad betrokke, maar eerder om die aktiwiteite van die Apollo dop te hou - net soos die FBI, buitelandse regerings en die sensasiepers.

Terwyl Apollo in die Middellandse See en langs die kuste van Europa en Afrika gevaar het, het dit as hoofkwartier van die Kerk van Sciëntologie gedien totdat in 1975 'n nuwe vastelandse hoofkwartier in Clearwater, Florida gevestig is. Vanaf 1968 is gevorderde Kerkdienste aan boord van die *Apollo* aan Sciëntoloë uit alle wêrelddele verskaf deur die nuwe organisasie *Flag*.. 

In die najaar van 1975 het die Kerk van Sciëntologie steeds meer moeilikhede ondervind om vir die *Apollo* ankerplekke in Karibiese Seehawens te vind. So is die skip deur die Nederlandse owerheid uit Curaçao verban. Belangriker was die feit dat die groeiende getal Sciëntoloë, wat belangstelling in Kerkdienste op die *Apollo* getoon het, nie langer in die skip se kajuite gehuisves kon word nie. Die Kerk se spirituele hoofkwartier is derhalwe na 'n landbasis in Clearwater, Florida verskuif wat as *Flag Land Base* of *Flag Service Organization* bekend sou staan.

Die *Apollo* is in 1977 aan 'n skrootonderneming verkoop en sou vervolgens nog as restaurantskip diens gedoen het (onder meer omdat sy brandstofverbruik te hoog was vir enige diens op see). 'n Ongewone treinongeluk het hierdie planne tot niet gemaak. 'n Vragtreinlokomotief van *Missouri Pacific Railroad Company* het ontspoor en teen die skip in sy ankerplek gebots. In 1984 is die *Apollo* op sleeptou vir sy laaste vaart na 'n skrootwerf in Brownville, Texas geneem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Geskiedenis
----
* *STAND - Scientologists Taking Action Against Discrimination: The “Snow White” Program and the Church of Scientology: The True Story*
* *The Underground Bunker - Tony Ortega on Scientology: What a train wreck: The ignominious fate of Scientology’s original flagship, the ‘Apollo’*
;Popgroep *The Apollo Stars*
----
* *Red Bull Music Academy: The Apollo Stars - The Rock Stars of Scientology’s Sea Org*
Swartrivier (Kaapstad)

Die **Swartrivier** vloei deur die suidelike voorstede van Kaapstad en mond via die Soutrivier uit in Tafelbaai.

Die rivier het twee bronne, naamlik die Stellenberg-landgoed in Kenilworth en die Arderne-tuin in Claremont. Daarna vloei dit agtereenvolgens deur die Brookside-veld van die Villagers-sportklub in Claremont, Keurboompark in Rondebosch en die terrein van die Rondebosch Hoër Seunskool. By die padwisselaars op die Kromboomsnelweg sluit die Kromboomrivier vanuit Kenilworth en Wynberg by die Swartrivier aan. 

Op die Rondebosch-gholfbaan sluit die Elsieskraalrivier vanuit die noordooste ook by die Swartrivier aan en vloei die vergrote rivier verder noord verby die die Valkenberg Hospitaal en die sterrewag. Net daarna sluit ook die Liesbeek vanuit die suidweste aan. Stroomafwaarts staan die rivier van hier af bekend as die Soutrivier en stroom kort daarna Tafelbaai binne. Tans is die grootste deel van die rivier met beton gekanaliseer.

Die Black River Parkway, die noordelike deel van die M5, ontleen sy naam aan die rivier. In die dae van die VOC was die rivier 'n tyd lank die landsgrens.

## Verwysings 
## Bibliografie 
* Burman, Jose:  Safe to the sea. Kaapstad: Human & Rousseau, 1962.
Neville Andre

**Neville Andre-Itope** (gebore 1979 of 1980 in Walvisbaai, Suidwes-Afrika) is 'n Namibiese politikus en die goewerneur van Erongo.

Andre het sy skoolloopbaan in Walvisbaai voltooi voordat hy na die hoofstad, Windhoek, verhuis het. Hy het politieke wetenskap en geskiedenis aan die Universiteit van Namibië gestudeer en 'n BA-graad verwerf. Andre het ook aan beide Harvard-universiteit in die Verenigde State en die Universiteit Stellenbosch in Suid-Afrika gestudeer. 

Andre was al op 'n jong ouderdom polities aktief en het by die SWAPO-jeugliga aangesluit. Hy het vir meer 12 jaar as 'n kabinetsekretaris gewerk. 

Andre is getroud en het twee kinders. Hy het al talle liggaamsboukompetisies gewen.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
* Governor
Swartrivier (Caledon)

Die **Swartrivier** ontstaan naby Caledon in die Wes-Kaapprovinsie, Suid-Afrika, en vloei suidwes totdat dit die Botrivier ontmoet, noord van Hermanus.
Swartrivier (George)

Die **Swartrivier** is in die Outeniekwaberge in die Tuinroete.

Hierdie rivier ontspring op die suidelike hellings van Cradockpiek en Georgepiek. Sy belangrikste sytak is die Katrivier. By Kaaimansgat sluit dit by die Kaaimansrivier aan en hulle vloei die laaste paar honderd meter saam na die see. Net voor Kaaimansgat was daar voorheen in die Swartrivier 'n waterval, maar dit het deur padbouwerke  verdwyn. In die rivier is die Tuinroetedam. Hoër op in die rivier is die ou Swartrivierdam met 'n volume van 720 miljoen liter.

Ander beduidende riviere in die direkte omgewing van George is die Groot-Brakrivier, Maalgatenrivier, Gwayangrivier, Norgarivier, Silwerrivier, Touwrivier, Dieprivier, Duiwerivier, Varingrivier, Wolwerivier en die Hoogekraalrivier. Aan die noordekant van die berge is die Moerasrivier en die Kammanassierivier.
Botletle-rivier

Die **Botletle-rivier** (Botetirivier, Botletli-rivier) in die noordweste van Botswana is deel van die land se unieke binnelandse dreineringstelsel.

duimnael|links|Die Botletle-rivier naby Makalamabedi
Die rivier ontspring by Toteng aan die suidpunt van die Okavangodelta, net suidwes van Maun. Daarna swaai dit suidoos verby Makalamabedi na die westelike punt van die Makgadigadi-panne. Daarna suidwaarts verby Rakops na die Xau-meer.

Toe die Ngamimeer nog oorgeloop het, het die Botletlerivier nog baie water daaruit gekry om na die Makgadigadi-soutvlakters te neem. Teenswoordig bestaan die rivier uit 'n reeks poele met brak water. In die reënseisoen kom die rivier soms skielik af as dit water van die Okavangodelta ontvang. Tot vroeg in die laaste kwart van die 20ste eeu het die streek rondom Rakop nog graanoeste gelewer.

## Bibliografie 
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 2. Kaapstad: Nasou, 1970.
Tarentaalaalwyn

Die **tarentaalaalwyn** (*Aristaloe aristata*, voorheen *Aloe aristata*) is die enigste spesie wat tot die genus *Aristaloe* hoort en *Aristaloe* is dus 'n monotipiese takson. Die plant kom in Lesotho, Vrystaat, KwaZulu-Natal, die Noord- en Oos-Kaap voor. Die plant is klein, die blare vorm digte rosette wat tot 150&nbsp;mm in deursnee word. Dit is 'n gewilde huis plant en blom van November tot Desember. Die blare is dik, inwaarts gebuig en 80 - 100&nbsp;mm lank. Hulle is groen met wit punte.

Die plant se habitat wissel, in die Karoo kom hulle in warm, droë sanderige gebiede voor, maar op ander plekke word hulle gevind in diep, skaduryke rivierwoude asook die bergagtige grasveld van Lesotho.

In Engels staan dit as die *Guinea-fowl Aloe* bekend en in Afrikaans as die *baardaalwyn* en die *langnaaldaalwyn*.

## Galery 

(MHNT) Aristaloe aristata - Serres du Museum de Toulouse.jpg
Aloe aristata 0zz.jpg
Aloe (6323560313).jpg
Longwood 2011 09 02 0397 (6160329575).jpg

## Sien ook 
* Lys van aalwynspesies

## Bronne 
* SANBI-rooilys
* World of Succulents
* Plants of the World Online
* Pooley, Elsa: *Mountain Flowers*. The Flora Publications Trust. 2003. 

## Verwysings
Bontaalwyn

Die **Bontaalwyn** (*Aloe maculata*) is die 'n spesie wat tot die genus *Aloe* hoort. Die plant kom in Lesotho, Wes-Kaap, KwaZulu-Natal, Mpumalanga, Vrystaat en die Oos-Kaap voor. Dit is meerjarig, stamloos en word tot 1&nbsp;m hoog. Die spreiende blare is driehoekig met die punte gewoonlik afwaarts gebuig. Daar is wit spikkels en skerp, bruin tande aan die rante van die blare. Die plant blom van Julie tot September. Die blomme kom in hofieagtige of plattrosse voor, dit is buisvormig met 'n geswolle basis. Die blomme is rooi tot geel en 45&nbsp;mm lank.

In Engels staan dit as die *Common soap aloe* bekend. Die spesie het twee subspesies:
* *Aloe maculata subsp. ficksburgensis* (Reynolds) Gideon F.Sm. & Figueiredo
* *Aloe maculata subsp. maculata*

## Galery 

Aloe maculata All. (AM AK298519-1).jpg
Aloe maculata All. (AM AK298519-3).jpg
Aloe maculata JPG2.jpg
Aloe maculata kz1.jpg

## Sien ook 
* Lys van aalwynspesies

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* *Mountain Flowers*, Elsa Pooley, The Flora Publications Trust, 2003,  bl 26
* John Charles Manning: *Fotogids tot die Veldblomme van Suid-Afrika*. Briza Publikasies.
Kroonaalwyn

Die **kroonaalwyn** (*Aloe polyphylla*) is 'n spesie wat tot die genus *Aloe* hoort. Die plant is endemies aan Lesotho. Die plant se blare is in 'n spiraal gerangskik en vorm 'n digte roset. Die plant word tot 600&nbsp;mm hoog en blom van September tot Oktober. Die blare word tot 100&nbsp;mm breed en 300&nbsp;mm lank. Hulle is grys met persswart punte.

Die blomme is 55&nbsp;mm lank en geel, oranje of rooi van kleur. Die plant is die nasionale blom van Lesotho.

In Engels staan dit as die *Spiral aloe* bekend.

## Galery 

Aloe polyphylla 1.jpg
Aloe polyphylla 2.jpg
Aloe polyphylla 3.jpg
Aloe polyphylla 4.jpg
Aloe polyphylla Schönland ex Pillans.jpg
Aloe polyphylla spiral.jpg
Aloe polyphylla with flower bud.jpg

## Sien ook 
* Lys van aalwynspesies

## Bronnelys 
* PlantZAfrica
* Plants of the World Online
* *Mountain Flowers*, Elsa Pooley, The Flora Publications Trust, 2003,  bl 26
Brakspruit (Noordwes, lat -26,81, long 25,55)

:*Hierdie artikel handel oor een van die Brakspruite wat in Noordwes vloei. Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Brakspruit (dubbelsinnig)*

Die **Brakspruit** is 'n takrivier van die Hartsrivier in die Noordwesprovinsie in Suid-Afrika. 

## Eksterne skakel 
* Kaart van die Brakspruit by Geonames.org (cc-by)

## Verwysings
Brakspruit (Swartruggens)

:*Hierdie artikel handel oor die Brakspruit wat in Swartruggens uitmond. Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Brakspruit (dubbelsinnig)*

Die **Brakspruit** is 'n spruit in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika. Dit mond uit in die Elandsrivier in die dorp Swartruggens. Dit neem die vorm van n vleiland, eerder as n rivier en is nie gekanaliseer nie.

## Eksterne skakel 
* Kaart van die Brakspruit by Geonames.org (cc-by)
Pretoria-aalwyn

Die **Pretoria-aalwyn** (*Aloe pretoriensis*) is 'n vetplant wat deel van die Asphodelaceae familie is. Die spesie kom wydverspreid maar kol-kol voor, vanaf Pretoria deur Limpopo, Mpumalanga, en in die oostelike distrikte van Zimbabwe en Eswatini. Dit blom in die winter en word deur insekte en voëls bestuif. 

Die plant word 0,5&nbsp;m tot 1,0&nbsp;m hoog. In die winter (Mei tot Julie) groei daar 'n lang, vertakte bloeiwyse uit die plant wat tot 3&nbsp;m hoog kan reik. Die perske-rooi blomme is in etlike slanke raseme gerangskik. Die sukkulent het dun blare, wat ongewoon is vir aalwyne. Die blare word tot 500&nbsp;mm lank en 150&nbsp;mm breed, is gepunt en ligblouerig-groen van kleur met vertikale strepe op. Daar is digte dorings op die basis van die blare en die rande van die blare is getand.

In Engels staan dit as die *Pretoria aloe* bekend.
links|duimnael|210px|Die kenmerkende digte roset van dun blare is opmerklik in hierdie verboude plant. Die geharde spesie word maklik gekweek, maar is vatbaar vir myt-, plantluis- en roesbesmetting.

## Sien ook 
* Lys van aalwynspesies

## Verwysings
Katstertaalwyn

Die **katstertaalwyn** (*Aloe castanea*) is 'n spesie wat tot die genus *Aloe* hoort en as 'n boom geklassifiseer word. Die spesie kom wyd verspreid voor in Gauteng, Limpopo, Mpumalanga asook Eswatini. Dit is 'n sukkulent.

Die plant word tot 5&nbsp;m hoog. Dit het gewoonlik een stam wat vertak, die stam is gewoonlik bedek met ou, dooie blare. Die blare is glad aan beide kante en blouerig groen. Hulle word tot 1&nbsp;m lank en is getand op die kante. Die rooibruin blomme groei enkel uit en word tot 25&nbsp;cm lank. 

In Engels staan dit as die ''Cat's-tail Aloe* bekend. Die boom se FSA-nommer is 28.6.

## Galery 

Aloe castanea (Monaco) 1.jpg
Aloe castanea (Monaco) 2.jpg
Aloe castanea - Flora park - Cologne, Germany - DSC00759.jpg
Aloe castanea - Jardín Botánico Canario Viera y Clavijo - Gran Canaria.jpg
Aloe castanea.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van aalwynspesies

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* PlantZAfrica
* Plants of the World Online
* John Manning: *Fotogids tot die Veldblomme van Suid-Afrika''. Briza Publikasies.
Uitenhaagaalwyn

Die **uitenhaagaalwyn** (*Aloe africana*) is 'n aalwyn wat deel van die Asphodelaceae familie is. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en kom voor vanaf die Gamtoosrivier tot by Groot-Visriviervallei.  

Die plant word 2,0&nbsp;m hoog en blom van Julie tot September. Die blare is dig en word tot 65&nbsp;cm lank, buig afwaarts, is grysgroen van kleur en daar is tandjies op die blaarrande. Die buisvormige blomme word tot 55&nbsp;cm lank. Die saadjies het vlerkies en word deur die wind versprei. Die aalwyn is ook geklassifiseer as 'n boom en sy FSA-nommer is 28.2.

In Engels staan dit as die *Uitenhage aloe* bekend.

## Galery 

Aloe africana (7811927872).jpg
Aloe africana 1.jpg
Aloe africana 2.jpg
Berne botanic garden Aloe africana.jpg

## Sien ook 
* Lys van aalwynspesies

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* PlantZAfrica
* Plants of the World Online
Catengue-aalwyn

Die **Catengue-aalwyn** (*Aloe catengiana*) is 'n spesie wat tot die genus *Aloe* hoort. Die spesie is endemies aan Angola en kom slegs by die Catengue-stasie voor. Die plant is in 1959 tydens 'n ekspedisie deur dr's Gilbert Reynolds en Neil Smuts ontdek. 

Die plant oorleef veldbrande en spruit dan net weer uit. Die plant blom in Augustus en saad word deur die wind versprei. Dit is tans moeilik om meer inligting oor die plant te verkry, omrede sy voorkomsgebied met landmyne besaai is.

In Engels staan dit as die *Catengue-aloe* bekend.

## Sien ook 
* Lys van aalwynspesies

## Bronnelys 
* PlantZAfrica
* Plants of the World Online
Fraserburg-aalwyn

Die **Fraserburg-aalwyn** (*Aloe chlorantha*) is 'n spesie wat tot die genus *Aloe* hoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom slegs in die Fraserburg- en Williston-distrikte voor. 

Die plant word tot 1,6&nbsp;m hoog en groei veral op die noorder- en westerhellings. Die plant blom van Oktober tot November. 

In Engels staan dit as die *Fraserburg aloe* bekend.

## Sien ook 
* Lys van aalwynspesies

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* PlantZAfrica
* Plants of the World Online
* Susan Carter, John J. Lavranos, Leonard E. Newton, Colin C. Walker: . Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, Kew 2011, , S. 262.
* Leonard Eric Newton: . In: Urs Eggli (Hrsg.): . Eugen Ulmer, Stuttgart 2001, , S. 124.
* Moran, R. 1992. Aloe wild in California. Cact. Succ. J. (Los Angeles) 64: 55-56.
* Reynolds, G. W. 1982. The Aloes of South Africa, ed. 4. Rotterdam.
* Urs Eggli (Hrsg.): Sukkulenten-Lexikon. Einkeimblättrige Pflanzen (Monocotyledonen). Eugen Ulmer, Stuttgart 2001, , S. 104–193.
* Walter C. Holmes & Heather L. White: Aloaceae in der Flora of Northern America, Volume 26, S. 410: Aloe - Online.

## Eksterne skakels
Knolharpuis

Die **knolharpuis** (*Othonna arbuscula*) is 'n struik en sukkulent wat deel is van die genus *Othonna*. Dit groei in die warmer gedeeltes van Suider-Afrika en het die voorkoms van 'n bonsai. Dit kom voor in die Noord-Kaap in die Richtersveld, Namakwaland klipkoppe, Knersvlakte en suidwaarts tot in die Wes-Kaap en die Robertson Karoo-area asook Namibië.

Die struik is bladwisselend en meerjarig, met 'n ronde kroon en word nie hoër as 1&nbsp;m nie. Dit het gewoonlik 2 tot 3 vlesige takke wat met dun bas bedek is. Die blare is grys en tot 15&nbsp;mm lank. Die plant dra heldergeel blomme in die winter. Die plant se wortelstelsel groei vlak sodat dit maklik water kan opsuig.

Die plant het medisinale waarde. In Khoi staan die plant bekend as *traap*. Die plant se FSA-nommer is 740.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* PlantZ of Africa

## Eksterne skakels
TYC 8998-760-1

**TYC 8998-760-1** is ’n jong ster van sowat 17&nbsp;miljoen jaar oud 310 ligjare van die Son af in die sterrebeeld Vlieg. Dit het ’n massa van  en is dus baie soortgelyk aan die Son.

Twee reuse-eksoplanete wentel om die ster. Die ESO se Baie Groot Teleskoop het die twee planete afgeneem – dit is die eerste foto nog van ’n sonagtige ster met meer as een planeet.

**TYC 8998-760-1b** het ’n massa van 14 keer dié van Jupiter en is sowat 162&nbsp;AE (24&nbsp;miljard kilometer) van die ster af, effens meer as vyf keer die afstand tussen die Son en Neptunus. **TYC 8998-760-1c** het ’n massa van ses keer dié van Jupiter en is sowat 320&nbsp;AE (50&nbsp;miljard kilometer) van die ster af, effens meer as 11 keer die afstand tussen die Son en Neptunus.

Die ster is na raming sowat 17&nbsp;miljoen jaar oud, en dit is omtrent die jongste wat ’n ster van spektraalklas G2V kan wees. Die stelsel is dus die naaste aan ons eie Sonnestelsel. Die Son is egter 4,5&nbsp;miljard jaar oud, en dus sowat 250 keer so oud as TYC&nbsp;8998-760-1. Alle G2V-sterre het ’n geraamde leeftyd van ~. 

## Verwysings
## Skakels
Brakspruit (Venterspruit)

*Hierdie artikel handel oor die spruit in Vrystaat. Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Brakspruit (dubbelsinnig)*

Die **Brakspruit** is 'n spruit in die opvanggebied van die Vaalrivier in die noordooste van die Vrystaat.

## Eksterne skakel 
* Kaart van die Brakspruit se monding by Geonames.org (cc-by)
Venterspruit (dubbelsinnig)

Die naam **Venterspruit** kan enige van hierdie beteken:

## Suid-Afrika 
# Venterspruit (Tugela), 
# Venterspruit (Vrystaat, lat -28,39, long 27,06), 
# Venterspruit (Vaal), 
# Venterspruit (Limpopo),
Buitelandse betrekkinge van Lesotho

Die geografiese ligging van Lesotho maak dit uiters kwesbaar vir politieke en ekonomiese ontwikkelings in Suid-Afrika. Die hoofstad van die land is die klein stad Maseru.  Die land is 'n lid van baie plaaslike ekonomiese organisasies, waaronder die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) en die Suider-Afrikaanse Doeane-unie (SACU). Lesotho is ook aktief in die Verenigde Nasies, die Afrika-unie, die Beweging van Onverbonde Lande en baie ander internasionale organisasies. Benewens die Verenigde Koninkryk, onderhou die Verenigde State, Suid-Afrika, die Volksrepubliek China, Libië en die Europese Unie almal tans diplomatieke missies in Lesotho. Buitelandse betrekkinge van Lesotho word geadministreer deur die Ministerie van Buitelandse Sake en Internasionale Betrekkinge.

Lesotho het histories oor die algemeen noue bande met die Republiek Ierland (Lesotho se grootste bilaterale hulpskenker), die Verenigde State, die Verenigde Koninkryk, Duitsland en ander Westerse state gehandhaaf. Alhoewel Lesotho in 1990 besluit het om die betrekkinge met die Volksrepubliek China te verbreek en die betrekkinge met die Republiek China (algemeen bekend as Taiwan) te herstel, het Lesotho weer (soos Suid-Afrika in 1997) betrekkinge met die Volksrepubliek China in 1994 herstel.

## Bilaterale verhoudings
## Verwysings
Johannes VIII Palaiologos

**Johannes VIII Palaiologos** (Grieks: Ἰωάννης Παλαιολόγος, *Iōannēs Palaiologos*; 18 Desember 1392 - 31 Oktober 1448) was die tweede laaste keiser van die Bisantynse Ryk; hy het van 1425 tot 1448 regeer.

## Lewe
Johannes VIII was die oudste seun van Manuel II Palaiologos en Helena Dragas, dogter van die Serwiese heerser Konstantyn Dragas. Hy was voor 1416 medekeiser saam met sy pa en het in 1425 die alleenheerser geword.

In Junie 1422 het Johannes Konstantinopel suksesvol verdedig tydens ’n beleg deur Murat II, maar moes afstand doen van Thessaloniki, wat sy broer Andronikos in 1423 aan Venesië gegee het. Om hulp teen die Ottomaanse Ryk te kry het hy pous Eugenius IV besoek en ingestem tot die hereniging van die Griekse en die Roomse Kerk. Die hereniging is in 1439 bekragtig op die Konsilie van Florence, wat Johannes saam met 700 volgelinge bygewoon het, onder andere patriarg Josef II van Konstantinopel. Die hereniging het misluk weens teenstand in Konstantinopel, maar Johannes kon eindelik die stad teen die Ottomaanse Ryk verdedig.

Johannes VIII het sy broer, Konstantyn, wat twee keer tevore regent van Konstantinopel was, as sy opvolger aangewys. Ondanks die gekonkel van sy jonger broer Demetrios het sy ma, Helena, verseker dat Konstantyn in 1448 keiser word.

Johannes VIII is in 1448 in Konstantinopel oorlede – hy was die laaste regerende Bisantynse keiser wat aan natuurlike oorsake gesterf het.

## Verwysings
## Ander bronne
**Oxford Dictionary of Byzantium*, 1991.
*Chisholm, Hugh, red. (1911). "John VI or VII". Encyclopædia Britannica. 15 (11de uitg.). Cambridge University Press, bl. 439.

## Skakels
Manzana (KwaZulu-Natal, lat -27,52, long 31,05)

*Hierdie artikel handel oor die spruit in KwaZulu-Natal. Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Manzana (dubbelsinnig)*

Die **Manzanarivier** is 'n rivier wat in die noorde van KwaZulu-Natal in Suid-Afrika vloei.

## Eksterne skakel 
* Kaart van die Manzanarivier se monding by Geonames.org (cc-by)
Johannes VII Palaiologos

**Johannes VII Palaiologos** (Grieks: Ιωάννης Ζ' Παλαιολόγος, ''Iōannēs Z' Palaiologos''; 1370 - 22 September 1408) was in 1390 vyf maande lank keiser van die Bisantynse Ryk. 

## Lewe
Johannes VII was die seun van keiser Andronikos IV Palaiologos en Keratsa van Bulgarye, ’n dogter van die Bulgaarse keiser Iwan Aleksander.

Nadat Andronikos IV die troon in 1376 van sy pa, Johannes V Palaiologos, afgeneem het, is Johannes VII die volgende jaar as medekeiser aangestel. Die pa en seun is in 1379 albei omvergewerp en gedeeltelik verblind, maar Andronikos IV het sy keiserlike status behou en het Selimbria as ’n domein van Johannes V gekry. Toe Andronikos IV in 1385 sterf, het Johannes VII dalk sy pa sy amp gekry.

Op 14 April 1390 het Johannes VII sy oupa, Johannes V, se bewind oorgeneem en homself vir vyf maande as keiser aangestel, totdat Johannes V deur sy seun Manuel II Palaiologos met die hulp van die Republiek Venesië teruggeplaas is op die troon.

Johannes VII het op 17 September 1390 na die hof van die Ottomaanse sultan Bajezid I gevlug. Bajezid het Johannes VII se heerskappy oor Selimbria bekragtig en die verhouding met Manuel II het verbeter.

In 1399, ná ’n beleg van Konstantinopel van vyf jaar, het Manuel II hulp in Wes-Europa gaan vra en Konstantinopel in die hande van Johannes gelaat. Tydens ’n stryd in die Ottomaanse Ryk om die titel sultan het Johannes ’n vredesverdrag met die Ottomane gesluit waarkragtens die See van Marmara en die stad Thessaloniki aan die Bisantynse Ryk teruggegee is. Toe Manuel II daarna tuis kom, het Johannes die leisels weer aan hom oorhandig en as belonging is hy aangestel as goewerneur van Thessaloniki. Hy het die titel "keiser van die hele Thessalië" gebruik. 

## Verwysings
## Skakels