open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
William Joseph (musikant)

**William Joseph Schwartz III**, beter bekend as William Joseph, is 'n Amerikaanse pianis en sanger van Phoenix, Arizona. Hy het drie studio-albums vrygestel: *Within* (2004), *Beyond* (2008) en *Be Still* (2012).

## Lewe en beroep 
Op die ouderdom van 8 het Josef 'n volle musiek studiebeurs gewen wat deur die “Boys Clubs” van Amerika geborg was. Hy was bevoorreg om die klavier met die Russiese pianis "Stella Saperstein" te kon bestudeer. William was die eerste onderwyser gehuur deur “Piano Warehouse” in Phoenix, Arizona vir musieklesse.
In 2003 het Joseph opgetree by 'n liefdadigheidsgeleentheid in sy tuisdorp en vir David Foster raakgeloop, vir wie hy gespeel het. Foster was beïndruk, en hulle het begin om saam te werk. Uiteindelik skryf hulle verskeie liedjies saam wat op 2004 se album “Within” verskyn.

## Eksterne Skakels 
* William Joseph webtuiste
Brant-eiland

**Brant-eiland** is 'n bewoonde eiland in Nasketucket-baai in Mattapoisett, Massachusetts in die Verenigde State van Amerika.

## Verwysings
Nissan Skyline C210

duimnael|280px|links|Die Skyline se agterkant met sy kenmerkende rooi "stoofplaat"-remligte
Die **Nissan Skyline** C210/211 en GC210/211 van 1977 was 'n effens groter en vierkantiger ontwerp as die vorige Skylines. Dit was beskikbaar in 'n sedan, hardetop sedan, koepee en stasiewa, en ook hierdie een was losweg gebaseer op die Laurel platform (C32). Daar is sederdien voortgegaan om die Skyline-reeks te verdeel in basiese en sessilinder modelle, laasgenoemde met 'n langer asafstand en voorkant. Hierdie lyn is voortgesit tot in 1981. 'n Seldsame variant was die stasiewa-weergawe, met 'n unieke stilering agter die agterste deure, naamlik 'n veel kleiner venster as gewoonlik tussen die C- en D-pilare. Die Skyline het 'n binne- en buite-opkikkering in laat 1978 ondergaan, wat gelei het tot 'n verandering van die modelkode van 210 na 211.

## C210 2000 GT-EX Skyline 
Die GT-EX het die gestaakte GT-R vervang met 'n turbo-enjin, die L20ET. Hierdie was die eerste turbo-enjin om 'n Japannese produksievoertuig aan te dryf. Een noemenswaardige aspek van die turbo-weergawes was dat hulle nie tussenverkoel was nie, net met 'n nooddruk-ontlasklep. Soos gewoonlik by die Japannese motors van daardie tydperk, was daar vier- of vyf-spoed handratkaste en 'n drie-spoed outomaties beskikbaar.

## Verwysings
Sianied

Die **Sianied** is 'n sout van blousuur (waterstofsianied) met 'n formule .

Die oksidasietoestand van die koolstofatoom is +4. Die bekendste sianiede is kalium- en natriumsianied (KCN en NaCN) wat in waterige oplossings goedoplosbare soute is en 'n basiese oplossing gee omrede blousuur 'n swak suur is en die sianiedioon in water gedeeltelik sal hidroliseer volgens die reaksie:

:: CN^{-} + H_2O \to HCN + OH^{-} 

Sianiede en hul oplossings is uiters giftig en in suuroplossings word blousuur vrygestel. Dit is 'n kleurlose en taamlik vlugtige vloeistof wat kenmerkend soos bitter amandels ruik en 'n snelwerkende dodelike gif is. Die dood volg binne sekondes na inaseming van blousuurdampe. Dit was ook 'n gewilde middel in die verlede om mense te vergif en is gebruik vir teregstellings.

Die sianiedioon is 'n goeie kompleksvormer. Met yster kan byvoorbeeld sianoferrate gevorm word:

::heksasianoferraat(II): Fe^{2+} +6CN^{-} \to Fe(CN)_6^{4-}
::heksasianoferraat(III): Fe^{3+} +6CN^{-} \to Fe(CN)_6^{3-}

Hierdie stowwe is baie minder giftig as die sianiede self.

## Sien ook 
*Lys van anione
*Pseudohalogeen
*Sianogeen

## Bronne 
* *Dokter in die huis*, Dr Jan van Elfen, 1993
Sonbrand

**Sonbrand** is 'n oppervlakkige velinflammasie wat veroorsaak word deur erge blootstelling aan die son of kunsmatige ultravioletstrale. Dit beskadig die oppervlakselle van die vel en klein onderliggende haarvaatjies. Erge sonbrand lei tot die vorming van waterblasies, wat binne 'n paar dae oopbars en die vog vrystel wat onder die epidermis opgedam het. Hierna herstel die gebrande vel weer geleidelik tot sy vorige voorkoms.

Sorg moet gedra word teen sonsteek (erge inflammasie en elektrolietwanbalans) en die opdoen van gereelde sonbrand, wat aanleiding mag gee tot karsinoon (velkanker).

## Bron 
* *Dokter in die huis*, Dr Jan van Elfen, 1993 

## Eksterne skakels 
*
Sinkoksied

**Sinkoksied** is 'n anorganiese verbinding met die formule ZnO. ZnO is 'n wit poeier wat in water onoplosbaar is, en dit word wyd gebruik as 'n toevoeging in talle materiale en produkte, waaronder rubber, plastiek, keramiek, glas, sement, smeermiddels, verf, salf, kleefmiddels, seëlmiddels, pigmente, voedsel, batterye, ferrits, brandvertragers en noodhulpbande. Alhoewel dit natuurlik voorkom as die mineraal sinkiet, word die meeste sinkoksied sinteties vervaardig.

ZnO is 'n breë band-halfgeleier van die II-VI-halfgeleiergroep. Die inheemse dotering van die halfgeleier as gevolg van suurstofvakatures of interstisiële van sink is n-tipe. Hierdie halfgeleier het verskeie gunstige eienskappe, waaronder goeie deursigtigheid, hoë elektroniese mobiliteit, breë bandgaping en sterk kamertemperatuur-luminessensie. Hierdie eienskappe is waardevol in opkomende toepassings vir: deursigtige elektrodes in vloeibare kristalskerms, energiebesparende of hittebeskermende vensters, en elektronika as dunfilm-transistors en lig-uitstralende diodes.

## Chemiese eienskappe 
Suiwer ZnO is 'n wit poeier, maar kom in die natuur voor as die seldsame mineraal sinkiet, wat meestal mangaan en ander onsuiwerhede bevat wat dit 'n geel tot rooi kleur verleen.

Kristallyne sinkoksied is termokromies, en verander van wit na geel as dit in lug verhit word en na koeling na wit terugkeer. Hierdie kleurverandering word veroorsaak deur 'n geringe suurstofverlies by hoë temperature om die nie-stoigiometriese Zn1+xO te vorm, waar teen 800°C, x =0,00007.

Sinkoksied is 'n amfoteriese oksied. Dit is byna onoplosbaar in water, maar dit sal in die meeste sure, soos soutsuur, oplos:

:ZnO + 2HCl → ZnCl2 + H2O

Soliede sinkoksied sal ook in 'n alkalie oplos om oplosbare sinkate te gee:
:ZnO + 2NaOH + H2O → Na2[Zn(OH)4]

ZnO reageer stadig met vetsure in olies om die ooreenstemmende karboksilate te produseer, soos oleaat of stearaat. ZnO vorm sementagtige produkte as dit met 'n sterk waterige oplossing van sinkchloried gemeng word, en dit word die beste beskryf as sinkhidrosiechloried. Hierdie sement word in tandheelkunde gebruik.

ZnO vorm ook 'n sementagtige materiaal wanneer dit met fosforsuur behandel word; verwante materiale word in tandheelkunde gebruik. 'n Belangrike komponent van sinkfosfaatsement wat deur hierdie reaksie geproduseer word, is hopeite, Zn3(PO4)2·4H2O.

ZnO ontbind en vorm sinkdamp en suurstof teen ongeveer 1975°C en standaard suurstofdruk. As ZnO verhit word met koolstof ontstaan 'n karbotermiese reaksie waarin die sinkoksied omskep word in sinkdamp teen 'n baie laer temperatuur (ongeveer 950°C).
:ZnO + C → Zn(damp) + CO

Sinkoksied kan geweldig reageer met aluminium- en magnesiumpoeiers, met gechloreerde rubber en lynolie tydens verhitting, wat 'n brand- en ontploffingsgevaar kan veroorsaak.

Dit reageer met waterstofsulfied om sinksulfied te gee:
:ZnO + H2S → ZnS + H2O

## Verwysings
Aksent

**Aksent** kan na een van die volgende verwys:

* 'n *Aksentteken*, karakter wat aantoon dat 'n lettergreep of woord nadruk kry:
** Akuut-aksentteken
** Gravis-aksentteken

*Tongval*, manier waarop woorde uitgespreek word:
* Malmesbury-aksent
Lodewyk van der Stel

**Lodewyk van der Stel** (1667 - 1694) was 'n seun van Simon van der Stel en kassier van die Kaap van Goeie Hoop. Hy is in Amsterdam gebore en in 1685 word hy aangestel as kassier. Hy vergesel sy vader op sy ontdekkingsreis na Namakwaland. Hy vertrek in 1694 met die skip *Ridderschap* na Batavia. Die skip verdwyn naby Madagaskar. Daar word beweer dat die skip deur seerowers oorval en gebuit is.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967

## Verwysings
Hendrik van der Stel

**Hendrik van der Stel** (8 Oktober 1670 - 26 September 1722) was 'n seun van Simon van der Stel. Hy is in Amsterdam gebore en vergesel sy vader na die Kaap die Goeie Hoop in 1679, maar keer in 1686 terug na Nederland. In 1703 bly hy 'n jaar in die Kaap oor onderweg na Batavia, waar hy die res van sy lewe deurbring.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967

## Verwysings
Jan van Elfen

duimnael|links|300px|Dr. Jan van Heerden en sy vrou, Elfabie, op wie se naam sy skrywersvan gegrond is.

Dr. **Jan van Heerden** (29 Desember 1926 – 23 September 2007) was 'n skrywer van mediese boeke wat onder die naam *Jan van Elfen* sy boeke gepubliseer het. Sy vrou se naam is *Elfabie*, Elf genoem en dit is waarop sy skryfnaam gebaseer is. Hy is op die plaas Geluk in die distrik Middelburg, Kaap gebore.  

Hy word arm groot maar hy slaag matriek in Mosselbaai en betaal vir sy eie mediese studies aan die Universiteit van Kaapstad. Hy behaal sy M.B.ChB en doen wyd locums totdat hy sy eerste praktyk in Harrismith begin. Hier trou hy in 1955 met Elfabie Schwim. Hulle maak saam vier kinders groot: Rouan, Heidi, Carel en Ilse.

Van Heerden was 'n kort rukkie assistant-redakteur van die SA Mediese Tydskrif maar kantoorwerk het hom nie gepas nie en hy word betrokke in verskeie praktyke. Hy vestig hom as stigter en eerste dokter van die Gesondheidsdienssentrum van die Universiteit van Stellenbosch – met spesiale aandag aan sportbeserings. Die van Heerdens gaan tree af op Onrus, maar na twee jaar verwesenlik Jan 'n lewensdroom toe hulle in 1995 uitwyk na die wye Karoo en vestig hulle op Prins Albert.

Benewens dat van Heerden 'n dokter en skrywer was - onder meer van 17 boeke en meer as 4&nbsp;000 artikels en rubrieke - was hy ook 'n natuurmens, kunstenaar, sportkenner, wynliefhebber en het die lewe tot sy volle geniet. Sy bekendste boek is *Dokter in die huis*.

Sy boek,’Wat Seuns Wil Weet’, word gekenmerk deur ‘n ondertoon van religieuse repressie, waarin normale aktiwiteite soos selfbevrediging in religieus-gelaaide terme soos “selfbevlekking” beskryf word. 

Hy is op 23 September 2007 in die ouderdom van 80 jaar in sy huis in Prins Albert oorlede.

## Bronne 
* http://princealbertfriend.blogspot.com/2007/11/dr-jan-van-heerden-29121926-2392007.html
* http://www.springbokboeke.co.za/html/dr_jan_van_elfen_.html
Honda Ballade/Honda Civic

Die **Honda Ballade** was 'n kompakte motor wat deur Honda van Japan gebou is. Dit het begin as 'n vierdeur hoëtoerustingvlakweergawe van die Honda Civic in 1980. Die Ballade is op dieselfde tyd as die Honda Vigor ontwikkel, wat 'n hoër inhoudsvlak as die Honda Accord gehad het. Die Ballade is in Japan uitsluitlik verkoop deur Honda Verno-handelaars saam met die Vigor, Honda Prelude, CR-X, en Honda Quinto. In die Verenigde Koninkryk is dit op dieselfde tyd vrygestel as die soortgelyke Triumph Acclaim wat 'n Hondageboude enjin gehad het.

Die naam van die motor is die Franse woord vir 'n "ballade". Die Ballade het in Japan meegeding met die Toyota Sprinter, die Nissan Laurel Spirit en Nissan Sunny.

## Honda Civic 
(**Honda Ballade** in Suid-Afrika)

Vir 1987 is die **Honda Civic** aansienlik herontwerp, met 'n wêreldwye vrystelling in 1988. Die suspensie het 'n radikale opset wat Honda "dubbelmikveringsuspensie" noem op al vier hoeke, die asafstand het ook toegeneem tot 2500 mm. Die bakwerk is ten volle herontwerp met 'n laer enjinkaplyn en meer glasoppervlak, wat heelwat minder sleur tot gevolg gehad het. Die agtervering kan meer akkuraat beskryf word as 'n multi-skakel sleeparmsuspensie, aangesien die boonste beheerarm slegs 'n enkele anker het.

### Kragtiger enjins 
Die basismodel van die vierde geslag Civic het 'n 1.3 L enkelbonokas gehad, maar hierdie enkelvergasserenjin was nie beskikbaar vir die Japannese en Amerikaanse markte nie.

Die 1.5 L enkelbonokas-enjin is in 'n wye verskeidenheid van modelle vrygestel, met óf tweelinginspuiting, óf 'n enkelvergasser, óf 'n dubbelvergasser. Hierdie kragtiger enjins was beskikbaar in die Japannese mark as die 25X en 25XT. 

Maar daar was meer om te kom, en teen die einde van 1989 was die topmodel-luikrug die nuwe **SiR**, toegerus met 'n 1.6 L, 160 PS (118 kW; 158 pk) teen 7600 opm "B16A" DBNA-VTEC-enjin. Dit was die eerste B-enjin, en ook die bekendstelling van Honda se veranderlike kleptydreëling en elektroniese klepbeheertegnologie, of VTEC. Deur die verskaffing van twee verskillende nokasprofiele - een vir brandstofekonomie, en een vir prestasie - het die VTEC-enjins 'n hoë-toere, natuurlik geaspireerde presedent vir toekomstige prestasievariante van die **Honda Civic** daargestel. 

Met sy ligte gewig, onafhanklike vering en kragtige enjin is die motor goed ontvang oor die wêreld heen. Die Civic wen die "Golden Steering Wheel Award" van die Duitse koerant *Bild am Sonntag*, en die eerste plek in Frankryk se ''l'Automobile'' tydskrifopname vir motorgehalte en -etroubaarheid in 1989. 

Die Europese model, aangewys as die "1.6i-VT", gebruik 'n effens minder kragtige B16A1 enjin, wat 112 kW lewer by sy rooilyn van 8200 opm.

## Verwysings
Dryfvermoë

[duimnael|280px|'n Muntstuk wat in [kwik dryf.]]
[duimnael|280px|'n Persoon wat in die [Dooie See dryf.]]

In wetenskap is die **dryfvermoë** (Engels: *buoyancy*) 'n opwaartse krag wat uitgeoefen word deur 'n vloeistof teen die gewig van 'n voorwerp wat in die vloeistof gedompel is.

Dus, gestel 'n voorwerp i met 'n sekere digtheid, lengte, breedte en hoogte: &rho;, L, B, H. Dit dryf x meter diep in die water. x kan dan soos volg uitgedruk word:

In die algemeen is:
F = mg

Gewig van verplaaste water:
F_w = x.L.B.\rho_w

Gewig van voorwerp:
F_i = H.L.B.\rho_i

Volgens Archimedes se beginsel is F_w = F_i. Dus:

x.L.B.\rho_w = H.L.B.\rho_i

x = H.\frac{\rho_i}{\rho_w}

Waar:

* x = Afstand wat voorwerp in die water ingaan
* H = Totale hoogte van reghoekige voorwerp
* \rho_i = Digtheid van voorwerp i
* \rho_w = Digtheid van vloeistof

## Relatiewe digtheid 
Die massa van 1 kubieke sentimeter van enige stof is die *relatiewe digtheid* van daar­die stof. Die relatiewe digtheid van water is 1,0, dié van lood 11,41 en dié van hout gemid­ deld 0,8. Enige voorwerp met 'n relatiewe digtheid van minder as 1,0 sal in vars water dryf, en sy dryfvermoë is die resultaat van die verskil tussen sy eie relatiewe digtheid en dié van water. Enige voorwerp met 'n rela­tiewe digtheid van meer as 1,0 se massa is groter as die water wat dit verplaas, en dit sal dus sink.

### By mense 
Hoewel die verskillende dele van die menslike liggaam in relatiewe digtheid ver­skil, is die gemiddelde relatiewe digtheid van die liggaam effens minder as 1,0. Die liggaam sal dus dryf. Die dryfvermoë is egter min, en as die liggaam regop in die water dryf, sal net die boonste deel van die kop bo die water uit­steek. Om dus te kan asemhaal, moet 'n swemmer op sy rug lê sodat sy gesig bo die water uitsteek.

Die longe, wat soos twee groot sponse vol lug is, speel 'n belangrike rol in die dryfver­moë van die liggaam. 'n Swemmer wat sy mond en neus nie bo die water kan hou nie, asem water in en dit vul sy longe. Hierdie ver­plasing van lug deur water verhoog die lig­gaam se gemiddelde relatiewe digtheid. As albei longe feitlik met water gevul is, sal die swemmer begin sink, en hy sal verdrink tensy hulp opdaag.

## Kyk ook 
* Archimedes se beginsel
* Terminale snelheid
Tacoma Narrowsbrugramp

duimnael|320px|Die herboude Tacoma Narrowsbrug, foto in 2006
duimnael|320px|Die ou brug stort ineen, November 1940

Die **Tacoma Narrowsbrugramp** het plaasgevind op 7 November 1940 toe die hangbrug se dek ineengestort het tydens 'n storm.  Die brug het Seattle en Tacoma verbind oor 'n nou seestraat in die deelstaat Washington. Die brug het bestaan uit twee maste weerskante van die seestraat waaraan groot kabels geheg is waarvan die dek hang. Vier maande nadat die brug geopen is, was daar 'n yslike storm met winde wat tot 60&nbsp;km/h bereik het. Die brug het begin ossilleer; dit het op en af gewip deur nege golwe te vorm wat ongeveer een meter hoog was. Die brug kon nie die aanslag weerstaan nie en het ineengestort. Mense op die brug is net betyds na veiligheid geneem, die enigste ongeval was 'n hond.

'n Ondersoek het aan die lig gebring dat die kante van die brug nie genoeg wind deurgelaat het nie en die kleiner kabels wat die dek dra en aan die hoofkabels gekoppel was, nie sterk genoeg was nie.

## Bron 
* *Quest*, Academy of Science of South Africa, 2014, Vol 10, Number 3 ISSN 1729-830X

## Eksterne skakels 
*
Toyota Yaris

Die **Toyota Yaris** is 'n reeks motors wat deur Toyota vervaardig is.

## Eerstegeslag (XP10; 1999–2005) 
Eerstegeslag modelle was van 1999 tot 2005 bemark onder die "Yaris"- en "Echo"-name, afhangende van die mark.

* **Luikrug**: stam af van die Toyota Vitz (XP10) in die Japannese mark.
* **Sedan en koepee**: stam af van die Toyota Platz (XP10) in die Japannese mark.

Lêer:2003-2005 Toyota Echo (NCP10R) 3-door hatchback (2010-12-28).jpg|Eerstegeslag Toyota Vitz luikrug.
Lêer:2000-2002 Toyota Echo Coupe.jpg|Eerstegeslag Toyota Platz koepee.
Lêer:2002-2005 Toyota Echo (NCP12R) sedan 01.jpg|Eerstegeslag Toyota Platz sedan.

## Tweedegeslag Yaris (XP90; 2005–2011) 
Tweedegeslag modelle word sedert 2005 wêreldwyd onder die "Yaris" naam bemark, in luikrug- en sedanbakwerk.

* **Luikrug**: stam af van die Toyota Vitz (XP90) in die Japannese mark.
* **Sedan**: stam af van die Toyota Belta (XP90) in die Japannese mark.

Lêer:Toyota Yaris 3 door.jpg|Tweedegeslag Toyota Vitz (XP90) luikrug
Lêer:09 Toyota Yaris sedan .jpg|Tweedegeslag Toyota Belta (XP90) sedan
Meesleuring

**Meesleuring** (ook *saamsleuring* of *saamsleping* genoem; Engels: *entrainment*) is die proses waar die snelheid van stof A veroorsaak dat stof B, wat in stof A is, ook in daardie rigting beweeg. 'n Mens kry die volgende voorbeelde van meesleuring:

* Vloeistof wat vastestof meesleur: Wanneer water oor grond vloei, sal die snelheid van die water van die gronddeeltjies optel en saamsleur.
* Gas wat vloeistof meesleur: Wanneer stoom wat opwaarts vloei se snelheid hoog genoeg is, sal dit druppels wat in die stoom is ook opwaarts saamgesleur.
* Gas wat vastestof meesleur: Netso kan 'n gas ook vastestofdeeltjies saamsleur.

Meesleuring word beïnvloed deur:
* Snelheid van vloeier
* Digtheid van die vloeier en partikel
* Grootte van partikel
* Viskositeit van vloeier

## Meesleuring van druppels in 'n opwaartsbewegende gas 
Om die geneigdheid te bepaal van druppels om saamgesleur te word deur 'n opwaartsbewegende gas, moet Stokes se wet gebruik word om die terminale snelheid van die druppel in die gas te bereken. Indien die terminale snelheid van die druppel laer is as die spoed waarteen die gas opbeweeg, gaan die druppel saamgesleur word. Daar is egter baie aannames wat gemaak moet word met hierdie metode. Die volgende eenvoudige metode kan egter gebruik word:

Die volgende simbole is van toepassing:

* m = Massa van gas [kg]
* \dot m = Massavloei van gas
* v_g = Snelheid van gas [m/s]
* \rho_{vl} = Digtheid van vloeistof [kg/m3]
* \rho_g = Digtheid van gas [kg/m3]

Die geneigdheid om druppels saam te sleur = \frac{Momentum \ van \ gas}{\rho_{vl}}

Die momentum van die gas = m \cdot v_g  kg.m/s

Die massavloei van die gasvloei per eenheid van die houer deursnitarea =  \dot m = \rho_g.v_g  \frac{kg}{m^3} \cdot \frac{m}{s} = \frac{kg}{m^2.s}

Dus, die geneigdheid om druppels saam te sleur = \frac{m \cdot v_g}{\rho_{vl}} = \frac{\rho_g.v_g \cdot v_g}{\rho_{vl}} = \frac{\rho_g}{\rho_{vl}}v_g^2

Stel: Die geneigdheid om druppels saam te sleur = Meesleuringskoëffisiënt = K2

Dus: K^2 = \frac{\rho_g}{\rho_{vl}}v_g^2 \qquad \Rightarrow \qquad v_g = K\sqrt{\frac{\rho_{vl}}{\rho_g}}

Uit eksperimente is die volgende gevind:

* K  0.5: Baie erge meesleuring (meer as 5% (gewig) vloeistof in gas)

Neem kennis dat dit baie moeilik is om vloeistofoordrag akkuraat te bepaal. Dit is definitief nie 'n eksakte wetenskap nie. Hierdie metode gee hoogstens 'n aanduiding van vloeistofoordrag.

Normale vertikale uitklopdromme word ontwerp vir 'n K-waarde van 0.20 tot 0.25. Uitklopdromme aan die suigkant van positiewe verplasingskompressors word ontwerp vir 'n K-waarde van 0.14.

## Kyk ook 
* Terminale snelheid
* Dryfvermoë
* Stokes se wet
* Gravitasieskeiding
* Vloeistof-dampskeier

## Verwysings
Nissan Navara

**Nissan Navara** is die naam vir die D22 en D40 geslagte van Nissanbakkies wat in Asië en Suid-Afrika verkoop word; in Noord-, Sentraal- en Suid-Amerika en die Filippyne word dit as die **Nissan Frontier** verkoop. Die model is in 1997 in Japan vrygestel deur die vervanging van die D21-Nissan Hardbody bakkie. Sedert 2002 word die D22-reeks bakkie nie meer in Japan verkoop nie; die D22 se primêre mark is Noord-Amerika. Dit word tans in Nissan se fabriek in Canton, Mississippi, in die VSA gebou.

Nissan was sedert 1986 die pionier van die "Hardbody" of "Nissan Frontier". Die eerste model was die D21, beskou as 'n klein bakkie. Na meer as 10 jaar met die D21, was die tweede geslag Navara ("Hardbody" in Suid-Afrika) vervaardig vanaf 1997 tot en met 2004, wat geklassifiseer was as 'n kompakte grootte bakkie. Dit is vervang deur die groter, hoër en langer D40, wat Nissan nou as 'n middelgrootte bakkie bemark.

Die **Navara** kry sy naam van *Navarre* in die noorde van Spanje, en die Europese weergawe word in die Nissanfabriek in Barcelona gebou. Dit word in baie Europese markte as die Nissan **NP300** verkoop. Sedert November 2017 is die verwante Mercedes-Benz X-klas ook in Barcelona gebou, maar die model is in Mei 2020 gestaak.
Brongitis

**Brongitis** is 'n ontsteking van die brongi, of die ietwat groter lugweë tussen die lugpyp en die alveoli. Daar kan tussen akute en chroniese brongitis onderskei word. Akute brongitis ontwikkel dikwels na 'n verkoue of griep. Chroniese brongitis word gekenmerk deur die teenwoordigheid van 'n slymproduserende hoes vir meer as drie maande per jaar of vir twee opeenvolgende jare met geen onderliggende siekte om die hoes te verklaar nie. Mense met chroniese brongitis het ook in verskillende mate asemhalingsprobleme. Hierdie mense het gereeld infeksies of ontstekings in hul longe wat hul asemhalingsprobleme vererger. Chroniese brongitis kan gepaard gaan met chroniese lugwegobstruksie (lugwegvernouing). Chroniese brongitis kan dikwels met asma of emfiseem geassosieer word en is daarom dikwels moeilik om van asma en emfiseem te onderskei. Chroniese brongitis is 'n vorm van brongitis wat nie weggaan nie en hoofsaaklik deur rook veroorsaak word. Saam met pulmonale emfiseem val dit onder die opskrif van Chroniese Obstruktiewe Pulmonêre Siekte (COPD).

## Oorsake 
Brongitis kan veroorsaak word deur virusse, bakterieë en allergiese of nie-spesifieke stimuli soos rook. 

As die alveoli ook of hoofsaaklik aangetas is, praat ons van longontsteking. 

## Simptome 
Die gepaardgaande klagtes is hoofsaaklik hoes, oormatige produksie van slym, dikwels kortasem, 'n piepende geluid uit die longe, jeuk onder die ken, 'n bloedsmaak in die mond en (in geval van infeksie met virusse en bakterieë) ook koors. 

## Terapie 
Die beste behandeling hang af van die oorsaak. Antibiotika is nuttig in bakteriële infeksies. Die belangrikste moontlike patogene moet dan in ag geneem word. Die behandeling wat gegee moet word, verskil dus baie met die omstandighede, met die land, en met moontlike spesifieke kontraindikasies van die pasiënt (allergieë). Die verhoogde prikkelbaarheid van die slymvlies kan behandel word deur kortikosteroïede te gee, gewoonlik deur inaseming, soms mondelings. In die geval van kortasem as gevolg van lugwegvernouing, kan brongodilators, weer gewoonlik deur inaseming, nuttig wees. Om koors met parasetamolis te beveg is nie medies nodig nie. As daar 'n duidelike allergiese komponent is, kan antihistamiene of massel-degranulasie-inhibeerders gebruik word.

## Verwysings 
## Bron 
* *Dokter in die huis*, Dr Jan van Elfen, 1993
Wilhelm Marx

**Wilhelm Marx** (Keulen, 15 Januarie 1863 – Bonn, 5 Augustus 1946) was 'n Duitse regsgeleerde en politikus. Hy was twee keer die rykskanselier (regeringsleier) van die Republiek van Weimar ('n vroeër inkarnasie van Duitsland).

Marx was die seun van 'n onderwyser. Hy studeer regte in Bonn en werk daarna veral by howe, onder meer as 'n regter. Van 1907 tot 1921 was hy 'n appèlregter (*Oberlandesgerichtsrat*) in Düsseldorf en later senaatspresident van die appèlhof (*Kammergericht*) in Berlyn.

As 'n lid van die katolieke sentrumsparty (*Deutsche Zentrumspartei*) dien hy vanaf 1899 in die parlement van Pruise en vanaf 1910 in die Duitse parlement (die Ryksdag). As 'n rustige bemiddelaar het hy homself veral op onderwys en kultuur toegespits.

In November 1923 word Marx vir die eerste keer rykskanselier. Hy het twee kabinette tot Januarie 1925 gehad, en nog twee kabinette van Mei 1926 tot Junie 1928. Tussenin was hy 'n minister onder die partylose rykskanselier, Hans Luther. Aan die begin van 1925 was Marx vir 'n maand die minister-president van Pruise.

Marx staan as kandidaat vir die sentrum-linkse partye tydens die presidensiële verkiesing van 1925, maar is deur Paul von Hindenburg verslaan.

Gedurende Duitsland se nasionaal-sosialistiese periode het Marx teruggetrokke in Bonn gewoon.

## Eksterne skakels 
*
Lloyd Bridges

**Lloyd Vernet Bridges, Jr.** (1913–1998) was 'n Amerikaanse akteur wat in 'n aantal TV-reekse en meer as 150 rolprente verskyn het. Hy is veral bekend vir die rol van Mike Nelson in *Sea Hunt*. Hy was ook die vader van die akteurs Beau Bridges en Jeff Bridges.

Bridges is op 15 Januarie 1913 in San Leandro in Kalifornië gebore. Sy loopbaan begin in 1936 en sou tot sy dood in 1998 duur. Hy was van 1938 tot sy dood met Dorothy Simpson getroud. Hulle het vier kinders gehad. Een van hulle seuns is tydens sy geboorte oorlede. Bridges is op 10 Maart 1998 in Los Angeles, Kalifornië aan natuurlike oorsake oorlede. Hy was 85 jaar oud en is veras.

duimnael|links|Lloyd Bridges in 1989

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Robert Carlyle Byrd

[duimnael|links|Robert Byrd en president [Richard Nixon in 1973]]
[duimnael|links|Robert Byrd en president [Gerald Ford in 1976]]
**Robert Carlyle Byrd** (gebore **Cornelius Calvin Sale, Jr.** (1917–2010) was 'n Amerikaanse politikus van die Demokratiese Party. Hy dien as Senator vir Wes-Virginië van 1959 tot sy dood in 2010. Voor dit was hy van 1953 tot 1959 die Verteenwoordiger vir Wes-Virginië se 6de Distrik. Met 57 jaar in die tuig was hy die langsdienende kongreslid in Amerikaanse geskiedenis.

Byrd is op 20 November 1917 in North Wilkesboro, Noord-Carolina gebore. Hy was van 1937 tot sy dood in 2010 met Erma James getroud. Hulle het twee kinders gehad.

Van 3 Januarie 1953 tot 3 Januarie 1959 was hy 'n lid van die Huis van Verteenwoordigers, daarna 'n lid van die Senaat. In die periodes 1989-1995, 2001-2003 en 2007-2010 was hy *president pro tempore* (waarnemende president) van die Senaat, 'n pos wat volgens tradisie deur die langsdienende senator van die meerderheidsparty beklee word.

Byrd het op 'n stadium aan die Ku Klux Klan (KKK) behoort. Hy was 'n *Grand Cyclops* en *Kleagle* ('n Klansman verantwoordelik vir werwing). In 1958, toe hy vir die eerste keer aan die Senaatsverkiesings deelgeneem het, het hy die KKK opgehemel en alle aantygings daarteen afgemaak of selfs totaal ontken. Hy het daarna herhaaldelik in die openbaar daarvoor om verskoning gevra en afstand van die organisasie gedoen.

Hy is op 28 Junie 2010 in Falls Church, Virginië aan natuurlike oorsake oorlede. Hy was 92 jaar oud en was destyds die oudste dienende Senator gewees.

## Verwysings
Vasa

[duimnael|280px|Die *Vasa* se [boeg.]]
[duimnael|280px|[Bakboord]]

Die ***Vasa*** (uitspraak en voormalige spelling: ***Wasa***) was 'n slagskip van die Sweedse Vloot en te water gelaat in 1628. Die skip het gesink na slegs 1300 meter tydens sy nooiensvaart op 10 Augustus 1628. Die skip was 69 meter lank, 'n viermaster met die hoofmas 190 meter hoog. Die skip was ook ruim versier met houtbeelde van leeus en die twee kanondekke het 64 kanonne gedra. Daar was 300 matrose aan boord.

Die skip is gebou in opdrag van koning Gustav II Adolf van Swede wat op daardie stadium betrokke was in die Dertigjarige oorlog met Pole. Beide lande het beheer oor die Baltiese See as uiters strategies beskou. Die koning was persoonlik betrokke by die ontwerp en bou van die skip; hy het self die bouplanne laat verander.

Die skip het na net 1300 meter tydens sy nooiensvaart gesink in die hawe van Stockholm. Die skip is geberg op 24 April 1961. 'n Ondersoek het aan die lig gebring dat die skip se swaartepunt te hoog was; hoër as die punt waar die Archimedeskrag is. Beide die punte moet op dieselfde plek wees. Tesame met die lang maste, groot kanonne en versierings was slegs 'n ligte windjie nodig om die skip te laat kantel. Die skip het ook te min balas aan boord gehad en was dus topswaar.

## Bron 
* *Quest*, Academy of Science of South Africa, 2014, Vol 10, Number 3 ISSN 1729-830X

## Eksterne skakels 
* 
* Amptelike webtuiste van die Vasa-museum
Salami

duimnael|links|220px|Wintersalami
duimnael|220px|Hongaarse Herz Salami geadverteer in Budapest, 1900
**Salami** is gekuurde, gegisde en luggedroogde worsvleis, afkomstig van een of 'n verskeidenheid van vleissoorte. Salami is al eeue lank gewild onder Suid-Europese boere, omrede dit gestoor kan word by kamertemperatuur vir tydperke van tot 30-40 dae, selfs nadat daarvan afgesny is. Dit was aanvullend tot 'n moontlik karige voorsiening van vars vleis. 

In Europa word tradisioneel vele variëteite van salami gemaak.

## Bestanddele van salami 
'n Tradisionele salami, met sy tipiese marmervoorkoms, word gemaak van een of meer van die volgende vleissoorte:

Vark, of, in Kosher- en Halaalsalami, beesvleis (veral kalfsvleis), wildsvleis, pluimvee (meestal kalkoen, as gevolg van dieetbeperkings, sowel as ganssalami wat tradisioneel is in sommige gebiede van Noord-Italië), donkie en perd.

Bykomende bestanddele kan insluit:
*knoffel
*gemaalde vet
*sout
*speserye, gewoonlik witpeper
*verskeie kruie
*asyn
*wyn
Betteridge se opskrifwet

**Betteridge se opskrifwet** is 'n gesegde in die joernalistieke omgangstaal wat lui dat die antwoord op enige koerantopskrif wat op 'n vraagteken eindig "nee" is. Die wet is vernoem na Ian Betteridge, 'n Britse tegnologiejoernalis. Ander benamings vir hierdie waarneming sluit in "**Davis se wet**" en die "**joernalistieke beginsel**". 'n Soortgelyke begrip in die deeltjiefisika, met betrekking tot die titels van navorsingsreferate, word ten minste sedert 1988 na verwys as **Hinchliffe se reël**.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Ian Betteridge se webwerf 
* Techcrunch-artikel oor Last.fm en die RIAA
Fiat S.p.A.

duimnael|links|Fiat 500 Topolino
duimnael|links|Fiat 500
duimnael|links|Fiat 124 Spider

**Fiat S.p.A.** (Fabbrica Italiana Automobili Torino) is die voormalige motormaatskappy wat die Fiatgroep besit het en opgevolg is deur Fiat Chrysler Auto NV (FCA). Die Fiatgroep behels baie handelsmerke soos Ferrari, Maserati, Fiat, Alfa Romeo, die Chryslergroep, en nog vele meer.

Op 29 Januarie 2014 is aangekondig dat Fiat teen einde van 2014 saam sal smelt in 'n nuwe beheermaatskappy, **Fiat Chrysler Automobiles NV** (FCA), wat in Nederland geïnkorporeer is en sy hoofkwartier in Londen het. Fiat Chrysler Auto is die nuwe eienaar van die Fiatgroep. Op 1 Augustus 2014 het Fiat S.p.A. die nodige goedkeuring van hul aandeelhouers ontvang om voort te gaan met die samesmelting.

Die huidige Italiaanse filiaal van Fiat Chrysler Automobiles staan bekend as FCA Italy S.p.A.

## Verwysings
Nissan Hardbody

:*Hierdie artikel poog om die Suid-Afrikaanse weergawe weer te gee. Modelname kan verskil vir dieselfde bakkie op oorsese markte.*

duimnael|280px|Die enkelkajuitbakkie (soortgelyk aan S.A. model)
Die **Nissan Hardbody** (oorsese Frontier) is in 1997 bekendgestel vir die 1998 modeljaar as 'n plaasvervanger vir die verouderde bakkie. Nissan se eerste Hardbody was toegerus met 'n 2.4 L inlynviersilinderenjin, die KA24DE. Later in 1999 is 'n V6-enjin bygevoeg, die VG33E. In Australië is 'n 3.0 L V6 in Junie 2000 ingevoer. In Februarie 2003 is sommige 4x4-modelle met 'n groter 3.3 L V6 toegerus (slegs beskikbaar met 'n 5-ganghandratkas), terwyl 4x2-modelle voortgegaan het met die 3.0 L V6 (met hand- of outomatiese ratkas). Die V6-opsie is laat vaar in 2005, dit het die 2.4 L petrolenjin en 2.5 L turbodiesel as die enigste beskikbare enjins gelaat. Elders was die Hardbody/Frontier ook bekend as die Nissan Navara.

'n Vierdeurweergawe (dubbelkajuit) van die D22 is gedurende 1997-1998 ontwerp en ontwikkel, en in April/Mei 1999 gebou as die 2000 Frontier Crew Cab. By die Chicago Motorskou in Februarie 2000, het Nissan 'n opgekikkerde Frontier vir 2001 bekendgestel met robuuste stilering in 'n poging om dit aantrekliker vir jonger kopers van sy tweede geslag te maak. Die Frontier is heeltemal oorgedoen na die 2004 modeljaar, wat later gelei tot die onbepaalde staking van die enkelkajuitmodel.

## Verwysings
Ford Ranger

Die **Ford Ranger** is 'n voertuignaam wat reeds vir drie verskillende modelreekse van bakkies gebruik is deur die Ford Motormaatskappy. Oorspronklik was die naam deur die kortstondige *Edsel Ranger* gebruik, en later het dit verwys na 'n spesifieke stileringsweergawe van die Ford F-reeks wat in Noord-Amerika verkoop is tussen modeljare 1965 en 1981. 

Ford het die naam **Ranger** herontdek in 1982 vir die 1983-modeljaar van 'n kompakte bakkie vir Noord-Amerika en later dele van Suid-Amerika. Sedert 1998 het Ford begin om 'n aparte Rangermodel internasionaal te bemark. Ford het die Amerikaanse weergawe van die Ranger ontwerp en ontwikkel, en vervaardiging het in Januarie 1982 begin vir die 1983-model, totdat produksie beëindig is in Desember 2011. 

Ford het sy Noord-Amerikaanse model van 1995 uitgevoer na Latyns- en Suid-Amerikaanse lande, maar soos die vraag toegeneem het, is dit later vervaardiging in sy aanleg in Argentinië. Gedurende die 1994 tot 2010 modeljare, het Mazda ook sy kenteken op hierdie model geplaas as die Noord-Amerikaanse "B-reeks". Dit was ter vervanging van die "internasionale" weergawe van die Mazda B-reeks, wat voorheen ook in Noord-Amerika verkoop is. 

Gedurende sy 29-jaar produksielopie het die **Ranger** verskeie opgraderings ondergaan: veral die 1989-modelopkikkering, die bekendstelling van die tweedegeslagmodel vir 1993, 'n 1998 modeljaar opkikkering van dieselfde bakkie, en verskeie kleiner tweede geslag kosmetiese veranderinge in die 2001, 2004, en 2006 modeljaar. Die Latyns-en Suid-Amerikaanse weergawes is vir die 2010 model met 'n heelnuwe plaatmetaal buite bedek, terwyl die bestaande bakstruktuur behou is. 

Op 22 Desember 2011 het die laaste VSA-geboude Ranger van die St Paul, Minnesota monteerlyn afgerol.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Kompressor

**Kompressors** kan na die volgende verwys:

* Gaskompressor, toerusting wat gasse saampers (wat aan gasse doen wat 'n pomp aan vloeistof doen).
* Turboaanjaer, dwing saamgeperste lug in verbrandingskamers in.
Gaskompressor

duimnael|regs|400px|'n Enkelfase sentrifugale kompressor
duimnael|regs|200px|Animasie van 'n aksiale kompressor.
[duimnael|Hierdie [superaanjaer (die blink top) aan 'n versnelrenmotor staan ook bekend as 'n *kompressor*]]

'n **Gaskompressor** is 'n toestel wat 'n gas se druk verhoog deur die volume daarvan te verklein.

'n Kompressor doen min of meer aan gas wat 'n pomp aan vloeistof doen.

## Tipe kompressors 
Kompressors word in twee hooftipes geklassifiseer:

* **Dinamies**
** Sentrifugaal
** Aksiaal

* **Positiewe verplasing**
** Roterend
*** Skroef
*** Lob
*** Vloeistofring
*** Wiek (Engels: *Vane*)
** Suier/resiprokerend
*** Enkelwerkend
*** Dubbelwerkend
*** Diafragma

### Sentrifugale kompressor 
'n **Sentrifugale kompressor** werk op dieselfde beginsel as 'n sentrifugale pomp. Daar is 'n stuwerlem (*impeller*) wat in die rondte draai wat die gas in die middel (oog) insuig en na die buitekant uitwerp. Die stuwerlem dra kinetiese energie aan die gas oor (die gas beweeg vinniger) en wanneer die gas se snelheid verminder, word die kinetiese energie omgesit in die vorm van druk. Dit werk op die Bernoulli-beginsel.

### Suierkompressor 
'n Suier- of resiprokerende kompressor werk met 'n suier soortgelyk aan die suier van 'n motor. Resiprokerend beteken om in gelyke hoeveelhede te gee en te neem. Resiprokerende beweging is wanneer heen-en-weer beweeg word, vandaar die woord "resiprokerende kompressor". Die woord "suierkompressor" is egter meer beskrywend.
Jens Friis

[duimnael|450px|regs|Die [Skandinawiese Korps, foto waarskynlik op  16 Oktober 1899 geneem. Christer Uggla is in die eerste ry heel links. Ander lede wat geïdentifiseer kon word: staande, in die middel sonder bandeliers, van links na regs: (2Lt en KM) Adolf Claudelin, 2iC company 1Lt Erik Stålberg (swart snor), veldkornet Johannes Flygare (bril en baard), 1st Lt en KM  Carl David Appelgren (snor) en 2lt William Baerentsen (Deen, snor).]]

Kapt. **Jens Jürgen Friis** (Eisbol by Haderslev, Jutland, Denemarke, 27 November 1858 — Boksburg, Transvaal, 23 Oktober 1930) was bevelvoerder van die Skandinawiese Korps in die Tweede Anglo-Boereoorlog (1899-1902).

Friis was 'n seun van Jens Peter en Ingeborg Friis. Hy is opgelei as apteker en het met sy vrou en oudste seun, Jens Aage (gebore 30 Mei 1885) na die ZAR geëmigreer waar hy in 'n apteek in Pretoria werksaam was. Ná die uitbreek van die Tweede Anglo-Boereoorlog het hy hom as vrywilliger by die Skandinawiese Korps aangemeld. Hy het nie aan die Slag van Magersfontein (11 Desember 1899) deelgeneem nie en moontlik in Pretoria gebly, totdat ingenieur Christer Uggla, die oprigter van die Skandinawiese Korps, hom versoek het om die bevel van kapt. Johannes Flygare wat by Magersfontein gesneuwel het, oor te neem. 

Op 7 Januarie 1900 het Friis die rang van veldkornet ontvang. Vergesel van 20 manskappe en sy veertienjarige seun, Jens Aage, het hy na die suidwestelike front vertrek ter versterking van die feitlik vernietigde korps en op 20 Januarie 1900 by Kimberley aangekom. Die Skandinawiërs het onder genl. P.A. Cronjé saam met die Boeremag van Magersfontein na Paardeberg teruggetrek en aan die gevegte by Klipdrift (Klipkraaldrift) (16 Februarie 1900) en Wolwespruit (Wolwekraal) (17 tot 18 Februarie 1900) deelgeneem. Die korps het die beleg van Paardeberg en die oorgawe van Cronjé se mag op 27 Februarie 1900 meegemaak en is daarna as krygsgevangenes na St. Helena gestuur, waar Friis as lid in die kampraad van Boereoffisiere gedien het.

Op 22 September 1902 het hy en sy seun St. Helena verlaat en na Transvaal teruggekeer, waarna hy 'n plaas by Irene gekoop en geboer het. Hy was voorsitter van die Rietfonteinse landbouvereniging, bestuurslid van die hoofkomitee van die Pretoriase landbouvereniging, vrederegter, sewe jaar lank beoordelaar van melkvee in Pretoria en elders, asook lid van die Witwatersrandse regeringskietvereniging. 

Friis was getroud met Inge Gyrithe Aggersborg (27 Desember 1860 - 13 November 1938), 'n dogter van 'n apteker, Niels Nörgaard Aggersborg, en sy vrou, Pauline Kristine Seidelin. Uit die huwelik is vyf kinders gebore. Jens Aage het op St. Helena 'n plakboek as herinneringsalbum saamgstel en dit later geskenk aan die Nasionale Kultuurhistoriese en Opelugmuseum in Pretoria. Jens was medestigter van die Hoërskool Wonderboom in Pretoria.

## Bronne 
*  Beyers, C.J. (hoofred.) 1981. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek Deel IV*. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing.
Momentum

duimnael|280px|Die momentum van die wit bal word aan die ander balle oorgedra.

In fisika is die **momentum** van 'n voorwerp die produk van die voorwerp se massa en sy snelheid en word gemeet in die SI-stelsel eenhede kg.m/s.

:p = m \cdot v \qquad \left[ \frac{kg \cdot m}{s} \right]

Dit gee 'n aanduiding van hoe moeilik 'n rustende voorwerp in beweging gebring kan word, of 'n bewegende voorwerp tot stilstand gebring kan word.

Die behoud van momentum kan afgelei word van Newton se bewegingswette. Dit beteken dat 'n bewegende voorwerp sy momentum behou tensy 'n krag op die voorwerp inwerk.

Momentum is 'n Vektor.

## Kyk ook 
* Energie
Vema

**Vema** is 'n ondersese bergspits in die mid-Atlantiese rif wat van noord na suid in die Atlantiese Oseaan loop. Dit is ongeveer 1 000&nbsp;km wesnoordwes van Kaapstad, 750&nbsp;km wes van Langebaan en by 31° 38' suiderbreedte en 8º 20' oosterlengte geleë. Sy piek staan amper 6 000 meter bo die seevloer, en is dalk so min as 20&nbsp;m onder die seevlak.

Waarskynlik was hierdie rustende vulkaankegel 10 000 jaar gelede 'n eiland. Sy besondere steil helling van 1:4 veroorsaak sterk seestrome rondom die piek en bring koue water uit die diepsee na die hoër dele van die see. Dit laat seegras welig groei en skep 'n ideale habitat vir die seelewe. Dus is dit goeie  visvanggebiede.

In 1957 en weer in 1959 het die navorsingsvaartuig Vema van die Universiteit van Columbia die bestaan van die “eiland” waargeneem. Die skip Robert D. Conrad is in 1963 daarheen en in November 1964 het die Suid-Afrikaanse Instituut vir Oseanografiese Navorsing die skip Emerson K gestuur om die presiese posisie daarvan te bepaal.

## Lees ook
* Clan Alpine-rif
* Valdivia-rif

## Bibliografie 
* www.mountvema.com
* www.vemaseaumount.com
MER-prys

duimnael|Maria Elizabeth Rothmann, oftewel M.E.R.

Die **M.E.R.-prys vir jeuglektuur** word toegeken aan publikasies uit die Nasionale Boekhandel-stal. Die toekenning van R5&nbsp;000 en 'n goue medalje is in 1984 ingestel en is een van die jongste literêre pryse op die gebied van kinder- en jeuglektuur. Dit is na die skrywer Maria Elizabeth Rothmann (1875-1975), oftewel *M.E.R.* vernoem.

## Wenners 
Die prys is aan die volgende skrywers toegeken:
* 1984 – Alba Bouwer (Vlieg, swaeltjie, vlieg ver)
* 1985 – Rona Rupert (Al Everest se voëls)
* 1986 – Dolf van Niekerk (Die haasvanger)
* 1988 – Jenny Seed (Place among the stones)
* 1989 – Linda Rode (sameste.) & Alida Bothma (Illustr.) (Goue fluit, my storie is uit)
* 1990 – Lawrence Bransby (Down Street)
* 1992 – Nel Swart (Elk vir mekander)
* 1993 – Allan Jermieson (The Delmonico Two O Five)
* 1994 – Elizabeth van der Merwe (Kaljander van die Karoo) Jenny Robson (One magic moment)
* 1995 – Corlia Fourie (Die towersak)
* 1996 – Philip de Vos (Moenie 'n mielie kielie nie)
* 1997 – Jenny Robson (One magic moment)
* 1998 – Leon de Villiers (Die pro)
* 1999 – Barrie Hough (Skilpoppe)
* 2000 – Freda Linde (Eenders en Anders)
* 2001 – Jan Vermeulen (Geraamtes dra nie klere nie)
* 2002 – Dianne Hofmeyr (The Waterbearer)
* 2003 – Jackie Nagtegaal (Daar's vis in die punch)
* 2004 – Vir kinderliteratuur: Wynand Louw (Mr Humperdinck’s wonderful whatsit) met illustrasies deur Marjorie van Heerden.
Vir jeugliteratuur: Anoeschka von Meck (Vaselinetjie)
* 2006 – Vir kinderlektuur: Marita van der Vyver en Piet Grobler (ill) (Mia se Ma) – Human & Rousseau.
Vir jeuglektuur: Fanie Viljoen (Breinbliksem) – Tafelberg
* 2007 – Beste geïllustreerde kinderboek: Fanie Viljoen (Geraamte in die klas) geïllustreer deur Karl Stephan – Human & Rousseau. Vir jeugboeke: Jenny Robson (Praise Song) – Tafelberg-Uitgewers.
* 2009 – MER-prys vir jeuglektuur: Derick van der Walt Lien se lankstaanskoene (Tafelberg). Die MER-prys vir kinderlektuur: Mari Grobler, illustrasies deur Elizabeth Pulles Siyolo’s Jersey/Siyolo se trui (Tafelberg).
* 2014 - Vir die beste jeugroman: *Sharp Edges* deur S.A. Partridge (Human & Rousseau). Vir die beste geïllustreerde kinderboek: *In die land van pamperlang* deur Linda Rode en geïllustreer deur Johann Strauss (Human & Rousseau).

## Verwysings
Netelboom

**Netelboom** (*Celtis*) is 'n genus van sestig tot sewentig spesies bome in die familie Cannabaceae. Die bome word meestal 10–25 m hoog, maar in uitsonderlike gevalle tot 40 m hoog. Vroeër is die genus onder die Olm-familie (*Ulmaceae*), of in 'n eie familie *Celtidaceae*, ingedeel. In die APG II-stelsel (2003) word die genus onder die familie *Cannabaceae* geplaas.

Die blare is verspreid, hulle is 3–15&nbsp;cm lank, het 'n lang punt en is reëlmatig getand. Die vrug het 'n klein steenvrug met 'n deursnee van 0,6–10&nbsp;cm. By baie spesies is die vrug eetbaar; dit proe droog maar soet, baie soos 'n dadel. Verskillende spesies word as sierbome aangeplant omdat hulle bestand is teen droogte.

## Spesies 
Daar is 66 spesies wat tot die genus hoort:

* *Celtis adolfi-friderici* Engl.
* *Celtis africana* Burm.f.
* *Celtis australis* L.
* *Celtis balansae* Planch.
* *Celtis berteroana* Urb.
* *Celtis bifida* Leroy
* *Celtis biondii* Pamp.
* *Celtis boninensis* Koidz.
* *Celtis brasiliensis* (Gardner) Planch.
* *Celtis bungeana* Blume
* *Celtis caucasica* Willd.
* *Celtis caudata* Planch.
* *Celtis cerasifera* C.K.Schneid.
* *Celtis chekiangensis* C.C.Cheng
* *Celtis chichape* (Wedd.) Miq.
* *Celtis conferta* Planch.
* *Celtis eriocarpa* Decne.
* *Celtis glabrata* Steven ex Planch.
* *Celtis gomphophylla* Baker
* *Celtis harperi* Horne ex Baker
* *Celtis hildebrandii* Soepadmo
* *Celtis hypoleuca* Planch.
* *Celtis iguanaea* (Jacq.) Sarg.
* *Celtis jamaicensis* Planch.
* *Celtis jessoensis* Koidz.
* *Celtis julianae* C.K.Schneid.
* *Celtis koraiensis* Nakai
* *Celtis laevigata* Willd.
* *Celtis latifolia* (Blume) Planch.
* *Celtis lindheimeri* Engelm. ex K.Koch
* *Celtis loxensis* C.C.Berg
* *Celtis luzonica* Warb.
* *Celtis madagascariensis* Sattarian
* *Celtis mauritiana* Planch.
* *Celtis mildbraedii* Engl.
* *Celtis neglecta* Zi L.Chen & X.F.Jin
* *Celtis occidentalis* L.
* *Celtis orthocanthos* Planch.
* *Celtis pacifica* Planch.
* *Celtis pallida* Torr.
* *Celtis paniculata* (Endl.) Planch.
* *Celtis petenensis* Lundell
* *Celtis philippensis* Blanco
* *Celtis punctata* (Urb. & Ekman) Urb. & Ekman
* *Celtis reticulata* Torr.
* *Celtis rigescens* (Miq.) Planch.
* *Celtis rubrovenia* Elmer
* *Celtis salomonensis* Rech.
* *Celtis schippii* Standl.
* *Celtis serratissima* Zamengo, R.B.Torres, Gaglioti & Romaniuc
* *Celtis sinensis* Pers.
* *Celtis solenostigma* Unwin
* *Celtis spinosa* Spreng.
* *Celtis strychnoides* Planch.
* *Celtis tala* Gillies ex Planch.
* *Celtis tenuifolia* Nutt.
* *Celtis tessmannii* Rendle
* *Celtis tetrandra* Roxb.
* *Celtis tikalana* Lundell
* *Celtis timorensis* Span.
* *Celtis toka* (Forssk.) Hepper & J.R.I.Wood
* *Celtis tournefortii* Lam.
* *Celtis trinervia* Lam.
* *Celtis vandervoetiana* C.K.Schneid.
* *Celtis vitiensis* A.C.Sm.
* *Celtis zenkeri* Engl.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van uitheemse bome wat in Suid-Afrika voorkom

## Eksterne skakels 
* 
*
Keynes

Die naam **Keynes** is 'n verengelsing van die Normandiese pleknaam *Cahagnes*, soms as *Kahaignes* in die Middeleeue gespel. Die betekenis is onduidelik.

**Keynes** kan na die volgende verwys:

* Milton Keynes, 'n dorp in Buckinghamshire, Engeland
* John Maynard Keynes (1883–1946), 'n Britse ekonoom
Minister

'n **Minister** is 'n politikus (manlik of vroulik) wat aangestel is/was in 'n sekere kabinet van 'n land se regering.

Die regering van 'n land is gewoonlik die gesamentlike verantwoordelikheid van die president of eerste minister, en 'n groep ministers wat saam die kabinet vorm. Die ministers in die kabinet, gewoonlik die mees bekwame of senior parlementslede, word deur die regering se uitvoerende hoof – die president of eerste minister – gekies en aangestel.

Elke minister is verantwoordelik vir een of meer aspekte van die regering se spektrum, byvoorbeeld  gesondheid, onderwys, finansies, landbou, waterwese, polisie en verdediging.

## Etimologie 
Die woord *minister* is van Latyn oorgeneem, waar dié woord dienaar beteken. Dit is oorspronklik veral gebruik om huisdienaars aan te dui. Sedert die 10de eeu word dit vir die dienaars, meer spesifiek, die raadgewers van die koning gebruik. Deur die loop van die eeue verwerf die ministers al hoe meer uitvoerende mag, wat tot die huidige betekenis van die woord aanleiding gee.

## Sien ook 
* Kabinet van Suid-Afrika

## Eksterne skakels 
*
Clavinova

thumbnail|250px|regs|'n Clavinova CVP-303 spelerklavier

Die **clavinova** is 'n langlopende lyn van digitale klaviere wat deur die Yamaha-korporasie geskep is. Dit is soortgelyk in ontwerp aan 'n akoestiese klavier. 

Dit bied baie meer funksies as ander digitale klaviere, soos die vermoë om musiek te kan stoor en te laai. Meer onlangse modelle kan aan 'n rekenaar verbind word via USB of draadlose netwerk vir musiekproduksie en -opname.

## Sien ook 
* Lys van musiekinstrumente

## Verwysings