open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Daniel Bosman

duimnael|230px|Ds. Daniel Bosman en sy vrou.

Ds. **Daniel Bosman** (Wellington, Kaapkolonie, 26 September 1857 - Bellville, 3 April 1930) was 'n Suid-Afrikaanse leraar wat 44 jaar lank in vyf gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk gearbei het. Sy laaste gemeente en die een waarin hy die langste (24 jaar) gestaan het, was die NG gemeente Durbanville.

Daniel Bosman het sy eerste onderwys aan die bekende Blaauwvallei-skool by sy geboortedorp ontvang en sy voorbereidende studie aan die ou Stellenbosse Kollege deurgemaak, waarna hy sy teologiese studie in 1883 aan die Kweekskool op Stellenbosch voltooi het. 

Sy eerste gemeente was Willowmore van 1884 tot 1888 waar hy die opvolger was van ds. Adriaan Hofmeyr en die voorganger van ds. Jan Andries Beyers. Van laasgenoemde jaar tot 1895 was ds. Bosman leraar van die NG gemeente Mosselbaai en daarna van 1895 tot 1899 die tweede leraar van die destydse Nieuwe Kerk, in later jare bekend as die gemeente Tamboerskloof. Van die eerste jaar (1899) van die Tweede Vryheidsoorlog was hy leraar van die Vrystaatse gemeente Boshof, waar hy gebly het tot hy in 1904 'n beroep aangeneem het na die NG gemeente Durbanville.

Eerw. Andries Dreyer skryf in sy in memoriam-stukkie oor ds. Bosman: "In al hierdie gemeentes het hy op waardige wyse en met toewyding en nougesetheid gearbei. Gepaar aan 'n minsame geaardheid, het hy ook 'n ernstige lewensopvatting gehad, wat in sy prediking kragtige uitdrukking gevind het. Aas sy kanselarbeid was deeglikheid van inhoud met sierlikheid van vorm verbind." Ds. Bosman het die Kerk ook buite sy gemeentes gedien, want hy was jare lank skriba van die Ring van Kaapstad en lid van die kuratorium van die Sendinginstituut op Wellington en van die Algemene Sendingkommissie, terwyl hy, volgens eerw. Dreyer, in sy laaste jare die siel was van die Kaapstadse Kindersendinghuis, waarvan daar 'n tak-inrigting op Durbanville gestig is. 

Nadat ds. Bosman in 1928 weens hoë ouderdom sy emeritaat aanvaar het, het hy op Bellville gaan woon en is daar oorlede in April 1930 in die ouderdom van 72 jaar en ses maande.

## Bronne 
* Dreyer, eerw. A. 1931. *Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1931*, Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.
Polokwane Internasionale Lughawe

**Polokwane Internasionale Lughawe**, voorheen bekend as **Pietersburg Internasionale Lughawe** of **Gateway Internasionale Lughawe** (IATA: **PTG**, ICAO: **FAPP**), is 'n lughawe in diens van die stad Polokwane (tot 2005 bekend as *Pietersburg*) in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Die lughawe is 5&nbsp;km noord van die stad geleë. Dit is in 1996 geopen op die perseel van die voormalige Lugmagbasis Pietersburg.

Die lughawe het geskeduleerde vlugte van en na Johannesburg se O.R. Tambo Internasionale Lughawe, met vyf vlugte op weeksdae, een vlug op Saterdae en twee op Sondae.  In 2010/11 het die lughawe 7&nbsp;783 vlugte met 58&nbsp;723 passasiers vir die jaar hanteer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* FAPP Polokwane Internasionale Lughawe "Great Circle Mapper"
Witkershout

Die **witkershout** (*Pterocelastrus echinatus*) is 'n boom wat voorkom vanaf die noordelike dele van die Oos-Kaap tot in die Soutpansberg en ook in die oostelike hooglande van Zimbabwe. Dit is ook inheems aan Eswatini, Malawi en Mosambiek. Die boom se vrugte lyk baie soos die van die Kershout maar die horings is groter en sagter. Die blare is smal en die takkies rooi.

Die boom se FSA-nommer is 405.

## Fotogalery 

Pterocelastrus echinatus, struik, Little Eden.jpg|Struik
Pterocelastrus echinatus, loof, Little Eden.jpg|Loof
Pterocelastrus echinatus01.jpg|Vrugte

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World On;ine

## Eksterne skakels 
* 
*
Buenos Aires (provinsie)

Die **Provinsie Buenos Aires** (Spaans amptelik: *Provincia de Buenos Aires*,  [ˈbwenos ˈaiɾes]) is in die ooste van Argentinië op die vrugbare Pampasvlakte geleë. Dit is die grootste van al die Argentynse provinsies, sowel ten opsigte van oppervlakte as bevolking, met 307&nbsp;571&nbsp;km² en sowat 15,6 miljoen inwoners (meer as 'n derde van Argentinië se totale bevolking).

Sy naam is afgelei van die gelyknamige Argentynse hoofstad in die noordooste van die provinsie, Buenos Aires, wat oorspronklik ook as provinsiale hoofstad gefungeer het totdat dit in 1880 in 'n federale distrik omgeskep is. Dit maak dus administratief nie meer deel uit van die provinsie nie, in teenstelling met sy voorstede.

Die huidige administratiewe sentrum is La Plata, 'n stad in die metropolitaanse gebied van die hoofstad Buenos Aires wat in 1882 gestig is. Die provinsie grens in die noordooste aan Entre Ríos, in die noorde aan Santa Fe, in die noordweste aan Córdoba, in die weste aan La Pampa, en in die suide en weste aan Río Negro. Die Republiek van Uruguay is oorkant die Río de La Plata noordoos van Buenos Aires geleë.

Die provinsie is in 134 bestuursgebiede, genaamd "partidos", onderverdeel.

duimnael|senter|Die *partidos* (bestuursgebiede) van die Buenos Aires-provinsie

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Frisbee

duimnael|300px|Persoon wat met 'n frisbee speel.

**Frisbee** is 'n handelsmerk van die speelgoedmaatskappy Wham-O, maar die naam word ook vir alle soortgelyke vlieënde skywe gebruik. 

Frisbees word gewoonlik van plastiek gemaak, het 'n deursnee van ongeveer 20 tot 25 cm en 'n rand. Dit is ontwerp om aërodinamies te vlieg en in die rondte te spin wanneer dit gegooi word. Dit kan dan deur 'n ander persoon met die hand gevang word. 

Die eerste frisbee is op 13 Januarie 1957 vervaardig. Die wêreldrekord vir die verste gooi is 250 meter en is in 2002 deur die Sweed Christian Sandstrom opgestel.

## Eksterne skakels 
*
Rooikershout

Die **rooikershout** (*Pterocelastrus rostratus*) is 'n boom wat voorkom vanaf Kaapstad tot in die Soutpansberg asook Eswatini en Lesotho. Die boom het kenmerkende blare met onopvallende are, blinker aan die bokant en dowwer aan die onderkant met 'n golwende blaarrand. Die takkies is vierkantig en pienkerig rooi van kleur.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
Pterocelastrus

**Pterocelastrus** is 'n boom-genus wat hoort tot die familie *Celastraceae*.

## Boomspesies 
* Kershout (*Pterocelastrus tricuspidatus*)
* Witkershout (*Pterocelastrus echinatus*)
* Rooikershout (*Pterocelastrus rostratus*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 

## Eksterne skakels 
* 
*
Bosveldsaffraan

Die **Bosveldsaffraan** (*Elaeodendron transvaalense*) is 'n klein boompie wat inheems is in Angola, Botswana, Eswatini, Mosambiek, Namibië, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die boom in KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en Noordwes voor. Die boom groei op miershope en langs waterlope in bosveldhabitat.

Die boom se FSA-nommer is 416.

## Verwysings
## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Horace Walpole

**Horace Walpole, 4de Graaf van Orford** (soms ook **Horatio Walpole**, * 24 September 1717,  †  2 Maart 1797) was 'n Engelse kunshistorikus, skrywer, intellektueel, antikwaar en politikus van die Whig-party. Hy word tans veral verbind met Strawberry Hill House, die huis wat hy vir homself in Twickenham suidwes van Londen laat bou het en waar hy die Gotiese boustyl enkele dekades voor sy Victoriaanse opvolgers laat herleef het, asook sy Gotiese roman *The Castle of Otranto*. Naas hierdie boek, wat van Walpole die vader van Gotiese  fiksie gemaak het, berus sy literêre reputasie op sy *Letters* wat van groot sosiale en politieke belang is.

Horace Walpole was die seun van die eerste Britse premier, Sir Robert Walpole, 'n neef van admiraal Lord Nelson se grootmoeder. Aangesien hy kinderloos gebly het, het sy baronie na sy neef met dieselfde van oorgegaan wat die nuwe Graaf van Orford geword het.
Philenoptera

***Philenoptera*** is 'n plant genus wat hoort tot die sub-familie *Papilionoideae* wat op sy beurt weer hoort tot die familie *Fabaceae*. Bome in die genus is middelgroot tot groot en kom algemeen in die bosveldhabitat voor. Die genus is inheems aan Afrika.

## Spesies 
Daar is elf spesies wat tot die genus hoort:

* *Philenoptera bussei* (Harms) Schrire
* *Philenoptera cyanescens* (Schumach. & Thonn.) Roberty
* *Philenoptera eriocalyx* (Harms) Schrire
* *Philenoptera kanurii* (Brenan & J.B.Gillett) Schrire
* *Philenoptera katangensis* (De Wild.) Schrire
* *Philenoptera laxiflora* (Guill. & Perr.) Roberty
* *Philenoptera nelsii* (Schinz) Schrire - Kalahari-appelblaar
* *Philenoptera pallescens* (Welw. ex Baker) Schrire
* *Philenoptera sutherlandii* (Harv.) Schrire - Bosappelblaar
* *Philenoptera violacea* (Klotzsch) Schrire - Appelblaar
* *Philenoptera wankieensis* (Mendonça & E.P.Sousa) Lock

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
* 
*
Heterochromie

In anatomie is **heterochromie** (Grieks: *heteros* ‘verskillend’ + *chroma* ‘kleur’) ’n verskil in kleur, gewoonlik van die iris maar ook van hare of die vel.  Heterochromie is ’n gevolg van die relatiewe oormaat of gebrek aan melanien (’n pigment).  Dit kan oorgeërf word of die gevolg wees van mosaïsisme, chimera, siekte of besering.

Heterochromie van die oog (***heterochromia iridis*** of ***heterochromia iridum*** is tweesoortig.  In *algehele heterochromie* is een iris ’n ander kleur as die ander.  In *gedeeltelike heterochromie* of *sektorale heterochromie* is die gedeelte van een iris ’n ander kleur as die res van dieselfde iris.

Oogkleur, spesifiek die kleur van die irisse, word hoofsaaklik bepaal deur die konsentrasie en verspreiding van melanien. Die geaffekteerde oog kan hipergepigmenteer (hiperchromaties) of hipogepigmenteer (hipochromaties) wees.  Gewoonlik dui ’n oormaat van melanien in mense op hiperplasie van die irisweefsel en ’n tekort aan melanien dui op hipoplasie.

## Galery 

Lêer:Sectoral Heterochromia5600.jpg | ’n Jong volwassene met sektorale heterochromie in die vorm van ’n oranje segment in haar regteroog.  Die indiwidu se moeder het dieselfde vorm van sektorale heterochromie in die linkeroog.
Lêer:Heterochromia Iridis.jpg | Heterochromie in ’n kind.
Lêer:Cat Briciola with pretty and different colour of eyes.jpg | Algehele heterochromie in ’n kat: een blou en een geel oog.  Dit blyk of die geel oog sentrale heterochromie het aangesien die buitekant geel is en die iris groen.
Lêer:Husky pysk 89.jpg | Algehele heterochromie in ’n Siberiese Husky: een blou en een bruin oog.

Lêer:Angoraturco.jpg | ’n Kat met algehele heterochromie.
Lêer:Heterochromia Blue Orange.png | Voorbeeld van sentrale heterochromie wat oranje in ’n blou iris aantoon.
| ’n Voorbeeld van ’n groen oog met ’n bruin gedeelte.
Heterochromia dog, Struga.jpg

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Foto van radiale rooierige sonstraalpatroon in die regterook van ’n vrou met blou-ligbruin oë
J.W.G. Strasheim

[duimnael|180px|regs|Ds. J.W.G. Strasheim was tussen 1890 en sy aftrede in 1926 leraar van drie [Nederduitse Gereformeerde Kerk|NG gemeentes, waarvan Klerksdorp sowel as Germiston nie meer bestaan nie.]]

Ds. **Jacob Willem Gideon Strasheim** (1 Augustus 1860 - Kaapstad, 17 Oktober 1930) was 'n leraar in die Nederduitse Gereformeerde Kerk.

Ds. Strasheim se ouers het omstreeks 1850 uit Nederland na Suid-Afrika gekom. Hy het sy eerste skoolopleiding en sy voorbereidende opleiding studie tot die Kweekskool ontvang onder sy ouer broer, Pieter, wat eers onderwyser was op Swellendam en in die Paarl en later predikant geword het. 

In 1889 is ds. Strasheim tot die evangeliebediening toegelaat en georden en bevestig as leraar van die NG gemeente Klerksdorp op 25 April 1890. Hy sou sy hele amptelike lewe, wat oor meer as 36 jaar gestrek het, in die destydse Transvaal deurgebring. In 1910 het hy 'n beroep aangeneem na die NG gemeente Germiston en in 1918 het hy die eerste vaste leraar geword van die NG gemeente Hendrina. In laasgenoemde gemeente het hy gebly tot 1926 toe hy, ná die bereiking van die pensioenouderdom, sy emeritaat aanvaar het.

Hy het eers op Johannesburg gaan woon om sy rus te geniet, maar gerus het hy eintlik nie, want wanneer sy kragte dit toegelaat het, en waar hy ook al die geleentheid gekry het, het hy die evangelie "met gloed en opgewektheid verkondig, waartoe hy dan ook goeie gawes van hart en verstand gehad het" (volgens eer. Andries Dreyer). Hy het al die lang jare met "vreugde en seën" gedien. 

Op 'n besoek aan familie in Kaapstad ter wille van sy gesondheid is hy in Oktober 1930 in die Volkshospitaal oorlede en twee dae daarna uit die Groote Kerk in die Mowbrayse kerkhof begrawe.

## Bronne 
* Dreyer, eerw. A. 1931. *Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1931*, Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.
Olaf Andresen

**Olaf Andresen** (1902–1985) was 'n Duitsgebore Afrikaanse liedjieskrywer, komponis en uitgewer van bladmusiek. Hy is bekend vir die *Heidelied*, *My Hart Verlang Na Die Boland* en die liedere van verskeie weermag-eenhede. Hy het sy komposisies by sy eie musiekdrukkery, *Melotoongolwe Musiekuitgewers*, laat druk en versprei.

## Beknopte biografie 
Hans Olaf Waldemar Rüdiger Emmerich Felix Januarius Andresen is op 14 Januarie 1902 in Berlyn in Duitsland gebore en vestig hom in 1931 in Suid-Afrika. Hy raak in 1939 verloof aan *Martha Dittrich*, 'n Afrikaanse meisie van Deense oorsprong.

Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog is hy in die Leeukop-gevangenis geïnterneer omdat hy 'n lid van die Ossewa Brandwag was en Duitsland in die oorlog gesteun het. Ná agt maande ontsnap hy op 6 Julie 1941 met die hulp van sy verloofde uit die interneringskamp. Hy was daarna vir elf maande in Suid-Afrika voortvlugtend. In hierdie tyd het hy onder andere marse vir die Ossewa Brandwag onder die skuilnaam *Andries Cilliers* gekomponeer. 

Daarna vlug hulle na Mosambiek en is daar getroud. Gedurende die tyd loof die regering van genl. Jan Smuts 'n beloning van 500 pond uit vir enigeen wat hom lewendig of dood sou uitlewer. Nadat die Nasionale Party in 1948 aan bewind kom, kon hy weer na Suid-Afrika terugkeer en dien drie jaar tronkstraf uit. 

Hy is op 20 Desember 1985 in Kemptonpark oorlede.

## Nalatenskap 
Die Andresen-versameling bestaan uit artefakte, korrespondensie, musiekmanuskripte, koerantknipsels en gedrukte musiek. Dit vul 13 pamfletdose.

## Verwysings
Hot Space

**Hot Space** is die tiende ateljeealbum vanaf die Engelse musiekgroep Queen wat in 21 Mei 1982 vrygestel is.

## Snitte en snitlengtes 
# *Staying Power* - 4:10
# *Dancer* - 3:46
# *Back Chat* - 4:31
# *Body Language* - 4:29
# *Action This Day* - 3:33
# *Put Out the Fire* - 3:15
# *Life Is Real* (Song for Lennon) - 3:39
# *Calling All Girls* - 3:53
# *Las Palabras de Amor* - 4:26
# *Cool Cat* - 3:26
# *Under Pressure* (dengan David Bowie) - 4:02
Lepelhout

Die **lepelhout** (*Cassine schinoides*) is 'n boom wat endemies aan die Oos-Kaap en die Wes-Kaap is en in die woude voorkom. Die blare is smaller en die vrugte is groter as die van die Boslepelhout.

## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Bergaalwyn

Die **bergaalwyn** (*Aloe marlothii*)

## Subspesies 
Die plant het twee subspesies:
* *Aloe marlothii subsp. marlothii*
* *Aloe marlothii subsp. orientalis* Glen & D.S.Hardy

## Fotogalery 

Aloe marlothii01.jpg|Blare
Aloe marlothii02.jpg|Bloeiwyse
Aloe marlothii4.jpg|Blomme van naby
Aloe marlothii00.jpg
Aloe marlothii Aloes Marlotha 2024-02-29 Graz 04.jpg
Aloe marlothii Aloes Marlotha 2024-02-29 Graz 05.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van aalwynspesies

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
* 
*
Zimbabwe-aalwyn

Die **Zimbabwe-aalwyn** (*Aloe excelsa*) is 'n boom wat voorkom vanaf die Limpoporivier tot in Zimbabwe en die suide van Malawi asook Botswana, Mosambiek en Zambië.Die boom se FSA-nommer is 28.8.
Daar is twee subspesies:
* *Aloe excelsa var. breviflora* L.C.Leach
* *Aloe excelsa var. excelsa*

## Beskrywing 
Die Zimbabwe-aalwyn is 'n hoë aalwyn wat soms boomafmetings van 5-6 meter bereik, hoewel 3 meter 'n meer algemene hoogte is. Dit het 'n enkele stam, en alles behalwe die laagste deel van die stam word in die oorblyfsels van dooie blare toegedraai. Die blare vorm 'n kompakte roset aan die bokant wat versprei en word tot 1 meter lank. Blare is donkergroen in die somer en sappig, tot 3 cm dik in die middel. 

Soos sommige ander aalwynspesies, het jong plante 'n groot aantal stekels oor hul blaaroppervlaktes. Aangesien dit langer en minder kwesbaar vir weiding is, verdwyn hierdie bruinrooi tande en bly dit slegs op die blaarrand oor.

Hierdie spesie word gereeld verwar met die verwante *Aloe ferox*- en *Aloe africana*-spesies in die suide, en hulle lyk baie dieselfde as dit volgroei is. Die blomme is egter verskillend; die bloeisels van *Aloe excelsa* is baie korter en effens geboë.

## Verspreiding 
Die Zimbabwe-aalwyn is vernoem na die groot aantal eksemplare wat rondom die ruïnes van Groot Zimbabwe groei, waar dit baie aandag getrek het vir sy grootte en vorm.

Dit word oor 'n relatiewe klein gebied van suid-sentraal-Afrika aangetref vanaf die Magato-berge in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika, aan die suidelike grens, noordwaarts langs die suidekant van die sentrale waterskeiding van Zimbabwe en strek tot heuwelagtige liggings aan die suidekant van die Zambezirivier in Mosambiek, met twee bevolkings in die buiteland wat sy noordelike grense vorm rondom die Mulanje-berg in Malawi en in die Kafue-kloof net oorkant die Zambezirivier in Zambië.

## Habitat 
Binne hierdie gebiede, verkies dit matig stabiele grond met goeie dreinering, soos klipperige, beboste heuwels. Dit word beperk deur te veel hitte in die droë seisoen na die noorde en koue winde in die winterseisoen na die suide. Dit verdra ligte ryp gedurende die rusperiode (en blomseisoen) wat soms op sy gunstelinghoogtes van 800–1600 meter voorkom.

## Fotogalery 

Aloe excelsa 3.jpg|'n Variëteit met geel blomme. Nampoela-dorp in Mosambiek
Aloe excelsa 2.jpg|Rooi blomme. Matsinho in Mosambiek
Aloe excelsa at Mount Coot-tha.JPG|In 'n botaniese tuin naby Brisbane
Aloe excelsa.jpg|5 m hoë-eksemplaar. Chimoio-dorp in Mosambiek
PHOT0180 - Aloe Excelsa.jpg|In 'n pot

## Verwysings 
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van aalwynspesies

## Eksterne skakels 
* 
*
Kermadec-eilande

Die **Kermadec-eilande** (Engels: *Kermadec Islands*) is 'n subtropiese eilandboog in die Suidelike Stille Oseaan, sowat 800 tot 1 000&nbsp;km noordoos van Nieu-Seeland se Noord-Eiland en ewe ver van Tonga af geleë.

Vandat Nieu-Seeland die eilande op 20 Januarie 1887 geannekseer het, is dit Nieu-Seelandse grondgebied. Die eilande beslaan altesaam 33&nbsp;km2. Dit word nie meer bewoon nie, buiten die Raoul Island Station, die mees noordelike buitepos van Nieu-Seeland, wat permanent beman word.
NG gemeente Elarduspark

duimnael|Embleem van die gemeente
Die **NG gemeente Elarduspark** is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Elarduspark, 'n voorstad in die ooste van Pretoria.

Elarduspark gemeente is in 1975 gestig en het in 2016 ongeveer 6&nbsp;000 lidmate. Die gemeente word bedien deur 6 voltydse leraars. Dertig jaar gelede het die eerste lidmate 'n doelmatige kerkgebou ooreenkomstig die behoeftes van hulle tyd opgerig.

Die projeksies van stadsbeplanners in die laat sewentiger jare was dat hierdie gemeente nooit meer as 2&nbsp;100 lidmate sou hê nie. Dit is gedoen in 'n tydvak toe duette, meenthuise, stapelsimplekse en die onderverdeling van landbouhoewes nog nie bestaan het nie. Nou is die gemeente bekend as een van die makrogemeentes in die NG Kerk.

## Eksterne skakels 
* Die gemeente se webtuiste: www.ngelarduspark.co.za.
Gert van Rooyen

**Cornelius Gerhardus van Rooyen** ('Gert' "Bokkie" van Rooyen) was 'n vermeende Suid-Afrikaanse pedofiel en reeksmoordenaar (alhoewel hy nooit hiervoor skuldig bevind is nie). Hy en sy houvrou, Joey Haarhoff het minstens ses jong meisies tussen 1988 en 1989 ontvoer en vermoor. Die oorskot van hulle slagoffers is nooit gevind nie. Die paartjie pleeg na bewering selfmoord nadat hulle laaste slagoffer ontsnap en hulle met arrestasie gekonfronteer is.

## Misdaadgeskiedenis 
Van Rooyen is in 1954 na 'n verbeteringskool gestuur vir die diefstal van 'n motor wat hy gebruik het om van Kaapstad na Pretoria te ry om sy sterwende ma te besoek. In 1960 word hy tronk toe gestuur vir die steel van klere en motoronderdele.

Hy was met Aletta getroud en het ses kinders by haar gehad: Anne Marie, Judith, Hannes, Flippie, Gerhard en Adriaan. Hy het 'n bou-onderneming saam met sy broers bedryf.

In 1979 ontvoer Van Rooyen twee meisies tussen die ouderdom van 10 en 13. Hy neem hulle na Hartbeespoortdam naby Pretoria, waar hy hulle in die gesig slaan en dwing om te ontklee en seksuele dade te verrig. Van Rooyen het die meisies die volgende dag weer in Pretoria afgelaai. Hy is in hegtenis geneem en tot vier jaar gevangenisstraf gevonnis vir ontvoering, seksuele aanranding en aanranding. Hy dien drie jaar van sy vonnis uit, waarna hy vrygelaat is.

* Op 22 Desember 1988 het die twaalf jaar oue Fiona Harvey van Pietermaritzburg verdwyn. 'n Wit Ford Bantam-bakkie is vir die ontvoering gebruik. Die bakkie het 'n advertensie van Van Rooyen se besigheid gehad, wat hom met die misdaad verbind.

* Op 7 Junie 1989 het die twaalf jaar oue Joan Horn van Pretoria verdwyn. Een van sy ander seuns is 15 jaar tronkstraf vir diefstal en bedrog opgelê. Dit lei tot 'n hernude belangstelling in die saak. DNA-toetsing het egter bevind dat dit nie die bene van enige van sy slagoffers is nie.

In November 2007 is bene op 'n eiendom langs Van Rooyen se huis gevind terwyl hulle besig was om 'n swembad te bou. Plaaslike owerhede is in kennis gestel, maar dit het ook niks opgelewer nie.

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse reeksmoordenaars

## Verwysings
Fransaalwyn

Die **Fransaalwyn** (*Aloe pluridens*) is 'n klein boomaalwyn wat deel van die Asphodelaceae familie is. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en verder noordwaarts tot in die suide van KwaZulu-Natal.

## Fotogalery 

Aloepluridens.jpg|'n Fransaalwyn by San Diego se dieretuin, Kalifornië, VSA. 
Aloe pluridens (2).jpg|Blomme
Aloe pluridens (3).jpg
Aloe pluridens - Kirstenbosch NBG 2.jpg
Aloe pluridens kz01.jpg
Aloe pluridens kz02.jpg

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi

## Sien ook 
* Lys van aalwynspesies

## Eksterne skakels 
* 
*
Pedofilie

**Pedofilie** is 'n afwyking waar 'n volwassene seksueel aangetrokke tot 'n jonger persoon, wat nog nie geslagsryp is nie, voel. Die term is afgelei van die Griekse woorde *pais* (παις, wortel paid- = 'knaap', 'kind') en *philía* (φιλία, 'vriendskap'). In die moderne taalgebruik verwys die term spesifiek na volwassenes wat seksueel aangetrokke voel tot nie-geslagsrype kinders en deur hulle seksueel geprikkel word. Die term *Paedophilia Erotica* is vir die eerste keer deur die Duitse psigiater Richard Krafft-Ebbing in sy werk *Psychopathia Sexualis *(1886) gebruik.

Permanente seksuele aangetrokkenheid tot kinders word, indien 'n pedofiel ouer is as 16 jaar, as 'n sielkundige versteuring beskou. In die Wêreldgesondheidsorganisasie se "Internasionale statistieke klassifikasie van siektes en verwante mediese probleme" (ICD-10) word pedofilie as 'n steuring van 'n persoon se emosionele en erotiese voorkeur geklassifiseer. Mense, wie se seksualiteit uitsluitlik gerig is op kinders, word ook kernpedofiele genoem.

Is dit puberterende kinders, vir wie volwassenes liefdesgevoelens en seksuele begeertes koester, word die term efebofilie gebruik (afgelei van Grieks *ephebos* "jongeling", "adolessent"). Daar is pedofiele wat uitsluitlik tot seuns of meisies aangetrokke voel, enkeles stel belang in albei geslagte. Wanneer volwassenes seksuele handelinge met kinders uitvoer, verwys sielkundiges daarna as pedoseksualiteit. Hierdie handelinge word as seksuele misbruik van kinders beskou en is 'n strafregtelike oortreding (pedokriminaliteit). 

## Verwysings
48 v.C.

## Gebeure 
* 10 Julie – Julius Caesar het 'n noue ontkoming in 'n katastrofiese nederlaag teen Pompeius in Masedonië.
* 9 Augustus – Slag van Pharsalus: Caesar verslaan Pompeius se leër en vernietig dit. Pompeius vlug na Egipte
* 28 September – Die Egiptiese koning dood Pompeius by sy aankoms in Alexandrië.

## Geboortes 
* 

## Sterftes 
* 28 September – Cn. Pompeius Magnus, Romeinse generaal en politikus (* 106 v.C.).
Umdloti

duimnael|regs|'n Strand by Umdloti
**Umdloti** is 'n dorpie en vakansieoord aan die noordkus van KwaZulu-Natal in Suid-Afrika. Dit is by die mond van die Mdlotirivier, noord van Durban geleë en vorm deel van eThekwini, die Groter Durban Metropolitaanse Munisipaliteit. Die naam Mdloti is 'n Zoeloewoord vir 'n spesie wilde tamatie wat hier groei.

Die dorp is bekend vir die dolfyne wat soggens naby die strand swem. Walvisse kan van Augustus tot November vanaf die strand gesien word. 'n Natuurlike rotspoel bied 'n veilige swemplek vir vakansiegangers.

Umdloti het 'n permanente bevolking van sowat 3&nbsp;000 mense, maar dit verhoog tienvoudig oor Kersfees en Paasfees. Dit beskik oor 'n poskantoor en verskeie restaurante.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Umdloti se amptelike webtuiste
Louriersuikerbos

Die **louriersuikerbos** (*Protea laurifolia*) is 'n klein boomprotea wat voorkom in die Wes-Kaap in bergfynbos en is endemies en beperk tot die westelike berghange vanaf Nieuwoudtville tot Franschhoek en Anysberg waar dit deel vorm van die fynbos-bioom. Die spesie is op die SANBI-rooilys as *veilig* gelys. Die struik groei regop en word 8&nbsp;m hoog en blom van April tot November. Die boom het blougroen blare met 'n harde rand.

'n Brand vernietig die plant maar die sade oorleef. Die saad word in 'n doppie geberg en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei in sanderige of granietgrond op hoogtes van 400 - 1 200&nbsp;m.

Die boom se FSA-nommer is 90.2.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van proteaspesies

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* PlantZAfrica
* Protea Atlas
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
* 
*
Siegfried Sassoon

200px
**Siegfried Sassoon**

**Engelse digter en skrywer**

----
**Gebore**  
8 September 1886 
in Matfield, Kent, Engeland, Groot-Brittanje

----
**Oorlede** 
1 September 1967 
Heytesbury, Wiltshire, Engeland

----

**Literêre genres**
Oorlogspoësie, fiksie, biografie

----

**Bekende werke**
*The Complete Memoirs of George Sherston* 

**Siegfried Loraine Sassoon** (* 8 September 1886, † 1 September 1967) was 'n beduidende Engelse digter, skrywer en soldaat. Sassoon, wat dekorasies vir dapperheid tydens die gevegte aan die Wesfront ontvang het, het - naas Rupert Brooke, Wilfred Owen en Isaac Rosenberg - een van die leidende *War Poets* of digters van die Eerste Wêreldoorlog geword.

In sy gedigte het hy sowel die verskrikkings van die loopgrawe beskryf asook 'n satiriese blik op die patriotiese aanmatigings van diegene van sy tydgenote gebied wat, vanuit sy oogpunt, vir die nasionalisties-gedrewe oorlog verantwoordelik was. Later het hy bekendheid met sy prosawerke verwerf, waaronder sy fiksionele outobiografie wat algemeen as die "Sherston-trilogie" bekend staan.
Maanhaarstompie

Die **maanhaarstompie** (*Mimetes fimbriifolius*) is 'n blomdraende struik wat tot die genus *Mimetes* behoort en deel van die fynbos vorm. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor op die Kaapse Skiereiland. Die struik is regop en word 3.5&nbsp;m hoog. Die struik blom regdeur die jaar maar dra van Julie tot Desember die meeste blomme. Die plant word geklassifiseer as 'n boom en sy unieke nommer is: 72.2.

Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee tot ses maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is tweeslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei in sanderige grond op hoogtes van 0-1 100&nbsp;m.

In Engels staan dit as die *Tree Pagoda* bekend.

## Fotogalery 

Peninsula Sandstone Fynbos - Cape Town 8.JPG|'n Klein Maanhaarstompie (ver links) op Tafelberg.
Mimetes fimbriifolius (1).jpg|Volgroeide Maanhaarstompie in sy natuurlike habitat op die Kaapse Skiereiland.
Mimetes fimbrifolius (5211424654).jpg
Mimetes fimbriifolius (2).jpg
Mimetes fimbriifolius 1DS-II 1-7960.jpg
Mimetes fimbriifolius 1DS-II 2-4183.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* PlantZAfrica
* REDLIST Sanbi
* Biodiversityexplorer
* Protea Atlas
* Plants of the World Online

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Maloti

**Maloti**  is 'n dorp in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Volgens die 2011-sensus het die nedersetting 'n bevolking van 7&nbsp;223 gehad, waarvan 7&nbsp;172 (99,3%) Swartes was.

## Distrik 
Die distrik is 3&nbsp;357&nbsp;km2 groot. Suiwelboerdery is die grootste ekonomiese aktiwiteit in die distrik. Daar is ook forelle in die strome.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Google-kaart met Maloti aangedui
Bosveldwitysterhout

Die **bosveldwitysterhout** (*Vepris reflexa*) is 'n klein boom wat voorkom vanaf Port St. Johns tot in Beira en binnelands vanaf Eswatini tot in die sentrale Zambezivallei. Dit is ook inheems in Botswana, Eswatini, Mosambiek en Zimbabwe.

Die boom groei in droë woud en op klipperige hellings naby strome en riviere. Dit verkies beskutte areas soos ruigtes en klowe, veral in die Malelane-gebergtes in die Krugerwildtuin.

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Verwysings 
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Wildenartjie

Die **wildenartjie** (*Vepris bremekampii*) is 'n klein, immergroen boom wat vanaf die noorde van KwaZulu-Natal tot in die Soutpansberge en die suide van die Zimbabwe se hooglande asook Mosambiek voorkom. Die boom groei in droë woud en die knobbelrige, suurlemoenagtige vruggies is kenmerkend.

Die plant se FSA-nommer is 262.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Nyiragongo

**Nyiragongo** is 'n aktiewe stratovulkaan (samegestelde vulkaan) in die noordooste van die Demokratiese Republiek die Kongo. Die vulkaan is 3&nbsp;470&nbsp;meter hoog en lê in die Virunga Nasionale Park. Nyiragongo is op 'n warmkol ("hotspot") in die Groot Skeurvallei. Die vulkaankrater oorvleuel gedeeltelik met twee ouer vulkane, Shaheru en Baruta. Verskeie kleiner slakkegels (of slakkeëls) kan in die omgewing gevind word. Dertien kilometer na die noorde is nog 'n aktiewe vulkaan, Nyamuragira.

Die vulkaan het een van die grootste, permanente lawamere ter wêreld. Die vlak van die meer wissel voortdurend. Die lawa het 'n lae viskositeit en vloei maklik. Dit kom deur die hoër konsentrasie meliliet en nefeliniet. As gevolg hiervan is die lawastome vinnig en uiters gevaarlik.

Nyiragongo is deur IAVCEI as een van die 16 "Vulkane van die Desennium" aangewys as gevolg van die vulkaan se geskiedenis, groot uitbarstings en die nabygeleë bewoonde gebiede. Die vulkaan is 16&nbsp;km noord van die stad Goma. Hierdie stad is in groot gevaar wanneer die vulkaan tot uitbarsting kom. Net suid lê die Kivumeer, waarin groot hoeveelhede metaan en koolstofdioksied opgelos is. Hierdie gasse kan tydens 'n limniese uitbarsting vrygestel word.

## Uitbarstings 
duimnael|links|Die vulkaan se lawameer.
Die Nyiragongo het sedert 1882 minstens 34 keer uitgebars. Op 10 Januarie 1977 breek die wand van die lawameer tydens 'n uitbarsting. Die meer loop in een uur leeg, wat tot 'n lawastroom met 'n snelheid van ongeveer 100&nbsp;km/h aanleiding gee. Volgens amptelike statistieke kom 70 mense om, maar die dodetal is vermoedelik aansienlik hoër.

In 1994 word ses seismograwe op die hellings van die berg geïnstalleer. In dieselfde jaar, tydens die Rwandese volksmoord, oorkruis sowat 400&nbsp;000 vlugtelinge hierdie hellings. Slegs een van die instrumente bly ongeskonde, wat vulkanoloë grotendeels blind laat.

Op 17 Januarie 2002 vind daar weer 'n uitbarsting plaas. Wonder bo wonder kom slegs 'n paar mense hiertydens om. Ongeveer 400&nbsp;000 mense is tydelik ontruim nadat die lawa tot in die sentrum van Goma aan die grens met Rwanda vloei. Hierdie lawa, met 'n hoogte van een verdieping, versteen later. Die lawa is so hard soos beton en huise is daarop gebou.

Sedert 2002 is die Nyiragongo feitlik permanent aktief met aspluime, die uitstoot van gasse en roeringe in die lawameer.

In 2021 het 'n uitbarsting woongebiede in die noorde van die stad Goma verwoes en mense laat vlug.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Waterloo (skip)

duimnael|300px|Skildery van die *Abercrombie Robinson* en die *Waterloo*.
duimnael|300px|Die *Waterloo* se wrak in Tafelbaai op 28 Augustus 1842

Die Britse seilskip **Waterloo** het met groot lewensverlies op 28 Augustus 1842 by die mond van die Soutrivier in Tafelbaai vergaan.

Die *Waterloo* van slegs 414 ton is in 1815 in  Bristol gebou en was tydens hierdie vaart reeds 'n ou skip en in 'n swak toestand. Kapt. Henry Agar was in bevel op hierdie tog van Kent na Tasmanië. Aan boord was 219 bandiete, 30 sipiers, 5 vroue, 13 kinders en 34 bemanningslede. Om vars drinkwater in te neem vaar die skip Tafelbaai binne en lê daar voor anker slegs 'n ½ km van die *Abercrombie Robinson*. 'n Besonder sterk noordwesterstorm met donderweer en kwaai reën het opgesteek. Met dié gevolg dat die skip se maste breek en paniek onder die opvarendes losbars. Die *Waterloo* breek op, mense spring in die see en verskeie van hulle word ernstig beseer deur drywende wrakstukke. Teen die middaguur was slegs die kiel van die skip oor. Ten aanskoue van die magtelose publiek op die strand verdrink binne twee uur 189 mense. Geen reddingsbote, boeie en toue was op die skip of die strand beskikbaar nie. Boonop was alle aandag toegespits op die reddingspoging by die *Abercrombie Robinson*. Die ander 20 skepe in die baai het maar geringe skade opgeloop.

Die triomf van die suksesvolle redding van die opvarendes van die *Abercrombie Robinson* enkele ure tevore word heeltemal oorskadu deur die ernstiger ramp met die *Waterloo*. Sedert die stranding van die *Sceptre* in 1799 was daar nog nie weer 'n skeepsramp met so 'n groot lewensverlies nie. By sowel die *Waterloo* en die *Sceptre* was die verbrokkeling van die skepe te wyte aan die verrotte skeepsrompe.

Twaalf dae na die stranding van die *Waterloo* en die *Abercrombie Robinson* was daar weer 'n reuse storm in Tafelbaai. Toe het van die 18 skepe in die baai verskeie gestrand, maar die lewensverlies was beperk.

Die wrak lê onder die ingepolderde grond by die Kaapstadse waterkant. In die Africana Museum is 'n skildery deur 'n onbekende kunstenaar wat die ramp van die *Waterloo* en die *Abercrombie Robinson* uitbeeld.

## Bibliografie 
* Burman, Jose: The bay of storms – Table Bay 1503–1860. Kaapstad: Human & Rousseau, 1976. 
* Green, Lawrence G.: South African Beachcomber. Kaapstad: Howard Timmins, 1958.
* Potgieter, Coenraad: Skipbreuke aan ons kus. Kaapstad: Tafelberg Uitgewers, 1969.
* Turner, Malcolm: Shipwrecks & salvage in South Africa – 1505 to the present. Kaapstad: Struik, 1988. 
* Wexham, Brian: Shipwrecks of the Western Cape. Kaapstad: Howard Timmins, [1984]. 
* www.wrecksite.eu
Limniese uitbarsting

duimnael|links|Die Nyosmeer net na die limniese uitbarsting op 21 Augustus 1986.
[duimnael|'n Koei wat tydens 'n limniese uitbarsting langs die [Nyosmeer omgekom het.]]

'n **Limniese uitbarsting** is 'n rare natuurverskynsel waar 'n groot hoeveelheid koolstofdioksied (of metaangas) uit 'n see of meer opborrel. Die gas los in die water op wat na 'n lang periode versadiging bereik en dan skielik ontsnap. Dit kan tot die grootskaalse dood van mense en diere langs die oewers lei wat in hierdie gasse verstik.

## Sien ook 
* Nyosmeer
Zoeloekersielemoen

Die **Zoeloekersielemoen** (*Vepris trichocarpa*) is 'n boom wat voorkom vanaf die suide van KwaZulu-Natal tot by die Mosambiekgrens. Dit is ook inheems in die Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Kenia, Malawi, Mosambiek, Rwanda, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

Die boom het gevlekte grys bas wat maklik afskilfer en dan gelerige kolle laat. Die boom se blaarpunte is meer gerond as die treurkersielemoenboom s'n.  Die boom se FSA-nommer is 263.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Treurkersielemoen

Die **treurkersielemoen** (*Vepris natalensis*) is 'n boom wat baie soos die zoeloekersielemoen lyk. Hierdie spesie is inheems aan Eswatini en Suid-Afrika waar dit in KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en die Oos-Kaap voorkom.  Hierdie boom het neerhangende blare met spitslopende punte. Die boom se FSA-nommer is 264.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll. 2013. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Abercrombie Robinson

duimnael|300px|Skildery van die *Abercrombie Robinson* en die *Waterloo*.
Op 28 Augustus 1842 het die troepeskip **Abercrombie Robinson** en die *Waterloo* in Tafelbaai vergaan. Weens goeie militêre dissipline het geen opvarende van die troepeskip in die ramp omgekom nie.

## Die skip en sy  passasiers 
Die seilskip *Abercrombie Robinson* van ongeveer 1 400 ton is in 1825 in Londen as 'n passasierskip vir Somes Joseph, 'n direkteur van die Britse Oos-Indiese Kompanjie, gebou. Op 2 Junie 1842 het dit die Kingstown-hawe by Dublin op pad na die Kaapkolonie onder bevel van die jong kaptein John Young verlaat. Aan boord was meer as 600 Britse soldate wat aan die Kaapse grensoorloë sou deelneem. Ook was daar 80 vroue en kinders as passasiers.

## In Tafelbaai 
Op die reis van drie maande via Madeira na die Kaap die Goeie Hoop het verskeie passasiers tifus en skarlakenkoors opgedoen. Daarom het die skip Tafelbaai in plaas van die gebruiklike Simonsbaai binnegevaar. In die baai anker die skip te ver van die normale plek en dus te na aan die strand. Weens die kwaai wind kon die skip daarna moeilik veilig na die beter ankerplek verskuif. Vroeg in die oggendure van 28 Augustus steek 'n noordwesterstorm op gepaardgaande met donderweer en stortreën. Die ankertoue breek, die skip strand by die mond van die Soutrivier en die skip breek op. Weens die voortreflike leiding van die jong kaptein en sy goeie invloed op die jong soldate verloop die ontruiming vinnig en vlot. Enkele ure later in die oggend is eers besef dat die *Waterloo* ook dreig om te vergaan. Die ander 20 skepe in Tafelbaai het geringe skade opgeloop omdat hulle op die meer beskutte ankerplekke gelê het.

## Birkenhead 
Dikwels word die ramp met die *Birkenhead* voorgehou as 'n voorbeeld van soldate se heldhaftige optrede  en onderdanigheid aan militêre dissipline in 'n gevaarsituasie. Om dieselfde redes was daar aan boord van die *Abercrombie Robinson* ook geen panieksituasie nie. Dit was juis hierdie dissipline wat die verkeerde bevel om die skip nie te verlaat nie afgedwing het, wat die groot lewensverlies by die Birkenhead-stranding veroorsaak het. Dieselfde bevel, maar korrek gegee, het al die passasiers van die *Abercrombie Robinson* gered.

## Trivia 
* Die wrak van die Abercrombie Robinson lê onder die ingepolderde grond in Kaapstad se strandgebied.
* In 1986 is die skeepsklok by die kerk van die NG gemeente Caledon teruggevind.
* In die Africana Museum is 'n skildery deur 'n onbekende kunstenaar wat die rampe van die *Waterloo* en die *Abercrombie Robinson* uitbeeld.

## Bibliografie 
* Burman, Jose: The bay of storms – Table Bay 1503-1860. Kaapstad: Human & Rousseau, 1976. 
* Potgieter, Coenraad: Skipbreuke aan ons kus. Kaapstad: Tafelberg Uitgewers, 1969.
* Turner, Malcom: Shipwrecks & salvage in South Africa – 1505 to the present. Kaapstad: Struik, 1988. 
* Wexham, Brian: Shipwrecks of the Western Cape. Kaapstad: Howard Timmins, [1984]. 
* www.wrecksite.eu
Nieshout

Die **nieshout** (*Ptaeroxylon obliquum*) is 'n mediumgroot boom (tot 15&nbsp;m hoog) wat inheems is aan Afrika suid van die ewenaar. Dit kom in die volgende lande voor: Angola, Botswana, Eswatini, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Tanzanië en Zimbabwe. Hierdie spesie is 'n Monotipiese takson, dit  het dus net een spesie wat tot die genus hoort.

## Beskrywing 
duimnael|links|Manlike blomme
duimnael|links|Stam
Dit kan 'n groot boom word in woude, maar is klein in struikwoude, bosveld, klowe of heuwelstreke. Kenmerkend van die boom is die blare wat ewe geveer en teenoorstaande is, met 'n effens gevleuelde ragis. Die bas is aanvanklik lig geelbruin maar bars namate dit groei en onthul dan 'n liggeel bas in die groewe. Manlike en vroulike blomme word aan verskillende bome gedra. Die vrug is 'n plat kapsule wat in twee kleppe oopsplyt wanneer die sade vrygestel word.

Die boom se FSA-nommer is 292.

## Gebruike 
In die Oos-Kaap en die middellande van KwaZulu-Natal is nieshoutbome vroeër as heiningpale en dwarslêers gebruik. Die kleiner bome word gebruik vir hutkonstruksie omdat hulle termietbestand is.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
* 
*
Kobas

Die **Kobas** (*Cyphostemma currorii*) is 'n kremetartagtige dwergplant of klein boompie wat in die noordweste van Namibië en suide van Angola voorkom. Die boom is vir die grootste gedeelte van die jaar blaarloos maar wanneer blare aanwesig is, is hulle groot, saamgesteld en vlesig.

## Fotogalery 

Cyphostemma currorii (3).JPG|'n Kobas sonder blare in Spitzkoppe, Namibië.
2008-06-28 09-00-19 Namibia Erongo Uigaran.JPG|'n Kobas met blare.
Cyphostemma corrorii blatt.jpg|Blare
Cyphostemma currori0.jpg|Vrugte
Cyphostemma currori2.jpg|Bas

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* *Damaraland Flora* - Christine Marais, Patricia Craven (Gamsberg McMillan 1992) Caudiciforms

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Eksterne skakels 
* 
*
Vitaceae

**Vitaceae** is die druiwe-familie wat hoort tot die orde *Vitales*. Die bekendste en ekonomies belangrikste spesie van die familie is die tafeldruif genus *Vitis*.

## Boomspesie 
* Kobas (*Cyphostemma currorii*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Kaokosesambos

Die **Kaokosesambos** (*Sesamothamnus benguellensis*) is 'n doringagtige, kremetartagtige dwergplant of klein boompie wat in die noordweste van Namibië en Angola voorkom in rotsagtige habitatte. Die boom is vir die grootste gedeelte van die jaar blaarloos en het net na reën blare en dan slegs vir ongeveer 'n maand. Die boom dra wit blomme.

## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online

## Sien ook 
* Duiwelsklou, 'n plant in dieselfde familie.
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Wapen

duimnael|'n SIG P220 pistool.
duimnael|Pretoria se wapen.
**Wapen** kan na een van die volgende verwys:

* Gevegswapen, toestel om mee aan te val of te verdedig (waarmee jy 'n letsel kan toedien). 
* Wapen (heraldiek), tradisionele onderskeidingsteken soos die wapen van 'n land, 'n familie, ens.

## Sien ook 
* Wapens van Stede van Suid-Afrika
* Wapens van provinsies van Suid-Afrika

## Eksterne skakels 
*
Botterboom

Die **botterboom** (*Tylecodon paniculatus*) is 'n kremetartagtige, klein boompie wat op koppies of klipperige plekke in die Karoo voorkom. Na reën ontwikkel die boom sukkulente blare wat nie 'n lang lewensduur het nie.

## Beskrywing 
**Tylecodon paniculatus** groei as 'n regop, stewige en dikgespruite struik tot 'n hoogte van tot 2.5 meter. Die hoofstam bereik 'n deursnee van sowat 40&nbsp;cm. Die plante is ryklik vertak en vorm 'n ronde kroon. Die gladde bas skilfer af in halfdeursigtige, geel-bruin strepe en ontbloot die groen, vlesige wortel. Die broos jong lote het 'n grys-groen bas.

In jong plante kan die stygende blare dig harig wees, anders is hulle kaal. Die elliptiese, eierrond tot omgekeerd lansetvormige, grasgroen, en selde blou getinte blaarskyf is 5–9&nbsp;cm lank en 2–4&nbsp;cm breed. Die blaarskyf is afgerond tot stomp op die basis en wigvormig aan die bokant. Driehoekige blaarbeginsels (3&nbsp;mm lank en 2&nbsp;mm breed) droog vinnig uit by die groeipunte.

Die bloeiwyse se stam is rooi en tot 40&nbsp;cm lank. Die skutblare is 20&nbsp;mm lank en 5&nbsp;mm breed. Buise met oranje-geel tot rooi blomme bereik 'n lengte van 20&nbsp;mm. Aan die buitekant van die blombuis is buiskliere wat harig of kaal kan wees.

duimnael|links|'n Botterboom

## Bron 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Eksterne skakels 
* 
*
Jallikattu

duimnael|300px|Jallikattu word beoefen.
duimnael|Bul gooi 'n deelnemer af.

**Jallikattu** (Tamil: சல்லிகட்டு, sallikaṭṭtu) is sportgeleentheid waartydens wilde bulle getem word. Jallikattu word hoofsaaklik in die Indiese deelstaat Tamil Nadu gedurende die Pongal-oesfees beoefen. Die doel van die spel is om 'n bul te vang, vir 'n sekere tyd daaraan te hang of dit onder bedwang te bring en aan 'n boom of paal te bind. Dit word deur jong mans beoefen en pryse is op die spel vir diegene wat 'n bul suksesvol kan tem. 

Jallikattu word as een van die oudste sportsoorte wat steeds beoefen word beskou. Volgens oorlewering het jong dames die spel in antieke tye dopgehou en is suksesvolle deelnemers as bruidegom gekies.

Die *pulikulam*-beesras word gewoonlik vir die geleentheid gebruik. Die beeste word in groot kuddes met slegs 'n paar veldwagters aangehou en is vir alle praktiese doeleindes wild. Slegs ervare herders kan veilig tussen die diere beweeg. Gesonde en sterk kalwers word van hierdie kuddes gekies en spesiaal vir die Jallikattu grootgemaak.

In teenstelling met Spaanse bulgevegte word die diere nie gedood nie en word hulle selde beseer. Daarteenoor is beserings algemeen onder deelnemers en is ongevalle nie ongewoon nie. Deelnemers moet die bulle met hul kaal hande en sonder enige wapens aandurf. Die beeste se horings word soms skerpgemaak, wat die spel omstrede en uiters gevaarlik maak.

Van die moderne gebruike sluit in om die bulle voor deelname deur 'n veearts te laat ondersoek en om hulle met GPS-toestelle te merk sodat hulle per selfoon opgespoor en gevolg kan word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Seekos-allergie

duimnael|300px|Seekos

**Seekos-allergie** is 'n tipe voedselallergie. Dit is 'n hipersensitiwiteit vir voedingstowwe (of moontlik allergene) uit skulpvis, skubvis of skaaldiere. Dit veroorsaak dan 'n oorreaksie van die immuunstelsel, wat vir miljoene mense tot ernstige gesondheidsimptome kan lei, insluitend anafilaktiese skok. Die Asma- en Allergiestigting van Amerika (AAFA) beraam dat die meerderheid van voedselallergie-pasiënte, kinders en volwassenes is met 'n seekos-allergie. Dit kom hoofsaaklik (maar nie uitsluitlik nie) by volwassenes voor.

Allergiese reaksies kan voorkom wanneer die gevoelige persoon die allergeenstof inneem, òf deur die blootstelling aan dampe wat voortspruit uit kook van seekos, òf selfs slegs voorbereiding of hantering.

## Behandeling 
Seekos-allergieë kan gewoonlik behandel word met 'n uitsluitingsdieet en waaksaamheid om voedsel te vermy wat met skulpvis- of visbestanddele en/of visolies besmet is. In ernstige gevalle kan 'n geval van seekos-allergie lei tot 'n anafilaktiese reaksie, wat 'n noodgeval is en onmiddellike mediese aandag benodig. Dit word behandel met adrenalien (Am: Epinefrien), wat met 'n EpiPen toegedien kan word.

## Sien ook 
* Ciguatera

## Verwysings