Cola di Rienzo

duimnael|Standbeeld van Cola di Rienzo in Rome deur Girolamo Masini, 1887
**Nicola Gabrini** (1313 - 8 Oktober 1354), algemeen bekend as **Cola di Rienzo** () of **Rienzi**, was 'n middeleeuse Italiaanse politikus en populêre leier wat homself gestyl het as "tribuun van die Roomse mense". Hy was uiters gewild by die bevolking van Rome en vurig anti-establishment. Hy het voorbrand gemaak het vir die afskaffing van pouslike mag en die Vereniging van Italië. Hy is in die 19de eeu beskou as 'n romantiese figuur onder die leiers van liberale nasionalisme, en as voorloper tot die 19de eeuse Risorgimento.

## Vroeë loopbaan
Cola is gebore in Rome en was van nederige afkoms. Hy het self beweer dat hy die kind was van Hendrik VII, Keiser van die Heilige Romeinse Ryk, maar in werklikheid was sy ouers onderskeidelik 'n wasvrou en 'n toesighouer van 'n taverne genaamd Lorenzo Gabrini. Sy vader se voornaam is verkort tot Rienzo, en sy eie, Nicola, na Cola; vandaar die naam Cola di Rienzo, van Rienzi, soos hy algemeen bekendstaan.

Hy het sy vroeë jare in Anagni deurgebring. Nadat hy oor die Latynse skrywers, historici, redenaars en digters opgelees het, en sy gedagtes gevoed het met verhale oor die glorie en die mag van Antieke Rome, het hy die taak opgeneem om sy geboortestad, wat op daardie stadium in agteruitgang en ellende gedompel was, te herstel, nie net tot goeie orde nie, maar selfs tot haar ongerepte grootsheid en glorie. Sy ywer vir hierdie werk is versnel deur die begeerte om sy broer se dood te wreek, wat deur 'n adelike  vermoor is.
[duimnael|300px|regs|''Rienzi beloof om geregtigheid te bekom vir die dood van sy jong broer, gedood in 'n skermutseling tussen die Colonna- en Orsini-faksie'', deur [William Holman Hunt, 1848–49]]

Hy was 'n notaris,  en het 'n mate van aansien in die stad gehad. Hy is in 1343 na Pous Clemens VI in Avignon gestuur om 'n opdrag uit te voer en het sy pligte met bekwaamheid en sukses nagekom, en hoewel die vrymoedigheid waarmee hy die aristokratiese heersers van Rome verwerp het die vyandskap en grimmigheid van dié magtige persone tot gevolg gehad het, het hy die guns en agting van die pous gewen, wat hom 'n amptelike posisie aan sy hof gegee het.

## Leier van die opstand
Toe hy in omstreeks 1344 na Rome terugkeer het, het hy drie jaar lank gewerk aan die groot visie van sy lewe: die herstel van die stad na haar voormalige glorie en magsposisie. Hy het 'n groep ondersteuners bymekaargemaak, planne is opgestel, en mettertyd is alles in gereedheid gebring vir die opstand.

Die adellikes het die stad verlaat of weggekruip, en 'n paar dae later het Rienzo die titel van tribuun aangeneem  Julius Mosen (1837), en Friedrich Engels (1841). Hy is ook die onderwerp van enkele verse uit Lord Byron se Childe Harold's Pilgrimage (1818).

Richard Wagner se eerste suksesvolle opera, Rienzi (Dresden, 1842), wat gebaseer is op Bulwer-Lytton se roman, betrek Cola as sentrale figuur. Verdi, wat onbewus was van die Dresden-produksie en 'n vurige en anti-klerikale patriot van die Risorgimento was, het ook 'n komposisie oor Cola di Rienzo oorweeg. 

In 1873 - slegs drie jaar nadat die nuwe Koninkryk van Italië Rome by die pouslike magte gebuit het - is die rione Prati aangelê, met die hoofstraat van die nuwe kwartier wat "Via Cola di Rienzo" geheet het. 'n Stadsplein genaamd die Piazza Cola di Rienzo is ook aangelê. Die naamgewing is interessant aangesien dié straat die Tiber verbind met die Vatikaanstad - wat destyds die hoofkwartier van die Katolieke Kerk was, wat hom nog lank nie versoen het met die verlies van sy mag nie. 

In 1877 is 'n standbeeld van die tribuun deur Girolamo Masini aan die voet van Rome se Kapitool-heuwel opgerig. In Rome, in die rione Ripa naby die Bocca della Verità, staan daar steeds 'n huis uit die middeleeue met baksteenversiering wat onderskei word deur die benaming, "Die Huis van Pilatus". Die huis word tradisioneel ook as die huis van Cola di Rienzo beskou (dit behoort eintlik aan die Crescenzi-familie, wat van patrisier-afkoms is).

Die Ierse digter en dramaturg John Todhunter het in 1881 'n drama getiteld The True Tragedy Of Rienzi, Tribune Of Rome geskryf. Dit is Shakespeariaans in styl en is grotendeels histories akkuraat.

Cola se briewe, geredigeer deur A. Gabrielli, is in Volume vi. van die Fonti per la storia d'Italia gepubliseer (Rome, 1890).

## Eksterne skakels 
* Treasure Seekers: In die shadow of Ancient Rome Dokumentêre video oor die legende van Cola di Rienzo

## Verwysings
## Verdere leesmateriaal
*Ferdinand Gregorovius, *Geschichte der Stadt Rom im Mittelalter*.
*T. di Carpegna Falconieri, *Cola di Rienzo* (Roma, Salerno Editrice, 2002).
*Ronald G. Musto, *Apocalypse in Rome. Cola di Rienzo and the politics of the New Age* (Berkeley & Los Angeles, University of California Press, 2003).
*Christopher Hibbert *Rome: the Biography of a City*, 1985, 97–105.
* Collins, Amanda L., *Greater than emperor: Cola di Rienzo (ca. 1313–54) and the world of fourteenth century Rome* (Ann Arbor, MI, 2002) (Stylus. Studies in medieval culture).
* Collins, Amanda L., "The Etruscans in the Renaissance: the sacred destiny of Rome and the Historia Viginti Saeculorum of Giles of Viterbo (c. 1469–1532)," *Historical Reflections. Réflexions Historiques*, 27 (2001), 107–137.
* Collins, Amanda L., "Cola di Rienzo, the Lateran Basilica, and the Lex de imperio of Vespasian," *Mediaeval Studies*, 60 (1998), 159–184.
* Beneš, C. Elizabeth, "Mapping a Roman Legend: The House of Cola di Rienzo from Piranesi to Baedeker," *Italian Culture*, 26 (2008), 53–83.
* Beneš, C. Elizabeth, "Cola di Rienzo and the Lex Regia," *Viator* 30 (1999), 231–252.