open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tilaka

thumb|220px|’n Danseres met ’n *tripundra* aan haar voorkop.
|thumb|220px|’n Tilaka-seremonie tydens ’n Hindoe-huwelik.
In Hindoeïsme is die **tilaka** (Sanskrit: तिलक; Hindi: *tilak*) ’n merk wat gewoonlik aan die voorkop gedra word, op die belangrikste chakra van die liggaam wat die ajna of "derde-oog-chakra" genoem word. Soms word dit aan ander dele van die liggaam soos die nek, hand, bors of arms gedra. ’n Tilaka kan daagliks of op spesiale geleenthede soos godsdiensgeleenthede gedra word, na gelang van die streek se gebruike.

Die term verwys ook na die Hindoeritueel om iemand se voorkop met ’n geurige pasta, soos van sandelhout of vermiljoen, te merk wanneer hulle op ’n plek aankom as ’n verwelkoming en bewys van eer.

In die geskiedenis is ’n tilaka ook deur ander Dharmiese kulture, soos Boeddhisme, Djainisme en Sikhisme, gedra onder invloed van Hindoeïsme en sy spirituele en filosofiese oortuigings.

## Beskrywing
Die tilaka word gemaak deur poeier of pasta aan die voorkop te smeer. Volgelinge van Vaishnavisme dra dit vertikaal. Dit bestaan uit ’n lang vertikale merk wat net onder die haarlyn begin en strek tot byna by die punt van die neus; hulle word ook *urdhva pundra* genoem. Die bokant lyk soos ’n lang "U". Daar kan ook twee merke aan die slaap wees. Dié tilaka word tradisioneel van ’n sandelhoutpasta gemaak.

Die ander belangrike soort tilaka word dikwels deur volgelinge van Shaivisme gedra en is bekend as ’n *rudra-tilaka* of *tripundra*. Dit bestaan uit drie horisontale lyne oor die voorkop met ’n enkele lyn of sirkel in die middel. Dit word tradisioneel gemaak van die heilige as van brandoffers. Dié vorm is die antiekste van die twee en toon ooreenkomste met soortgelyke merke wat dwarsoor die wêreld gedra word.

Shaktas, aanbidders van die verskeie vorme van die godin Devi, dra ’n groot rooi kol van vermiljoen of rooi borrie aan die voorkop.

## Verwysings
## Skakels
Gladiolus trichonemifolius

Die **geelpypie** (*Gladiolus trichonemifolius*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Hopefield en Ceres tot by Bredasdorp voor. Die plant word bedreig deur landbou aktiwiteite wat lei tot uitdroging van die land.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus teretifolius

***Gladiolus teretifolius*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor van Caledon tot by Mosselbaai. Ten minste 80% van die plant se habitat het verlore gegaan met die aanlê van graan landerye, veral by Mosselbaai en Albertinia.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ghoeroe

thumb|250px|’n Ghoeroe en sy dissipel.
**Ghoeroe** (Sanskrit: गुरु, *guru*; Pali: *garu*) is ’n Sanskrit-woord wat "mentor", "gids", "kenner" of "meester" van ’n sekere vakgebied beteken. In Indiese tradisies is ’n ghoeroe meer as ’n onderwyser. Die term beteken in Sanskrit letterlik "verdrywer van donkerte". 

## Geskiedenis
Die ghoeroe is tradisioneel ’n geëerde figuur vir die dissipel of student en dien as raadgewer wat waardes help vorm en kennis deel, ’n voorbeeld in die lewe, ’n inspirerende bron wat help met die spirituele ontwikkeling van ’n student. Volgens Judith Simmer-Brown is ’n tantriese spirituele geskrif dikwels in ’n obskure, dubbelsinnige taal gekodeer sodat enigiemand dit nie sommer kan verstaan sonder die verduideliking van ’n gakwalifiseerde onderwyser, die ghoeroe, nie. ’n Ghoeroe is ook iemand se spirituele gids, wat hom help om die moontlikhede te ontdek wat die ghoeroe reeds ken.

Die oudste verwysing na die begrip "ghoeroe" word in die vroegste Vediese geskrifte van Hindoeïsme aangetref. Volgens argeologiese bewyse was daar teen die middel van die 1ste millennium&nbsp;n.C. talle groter instellings van ghoeroes in Indië, sommige naby Hindoetempels waar hulle gehelp het om kennis op verskillende gebiede te skep, bewaar en versprei.

Die tradisie van die ghoeroe word ook aangetref in Djainisme, waar dit verwys na ’n spirituele onderwyser, ’n rol wat gewoonlik vervul is deur ’n askeet. In Sikhisme het die tradisie ’n sleutelrol gespeel sedert die ontstaan daarvan in die 15de eeu; die stigter is bekend as ghoeroe Nanak. Die begrip is ook belangrik in Vajrayana-Boeddhisme, waar die tantriese ghoeroe beskou word as ’n figuur wat vereer moet word en wie se instruksies nooit oortree moet word nie.

In die Weste word die woord "ghoeroe" dikwels gebruik vir ’n kenner op enige gebied.

## Verwysings
## Skakels
2003 Italiaanse Grand Prix

Die 2003 Formule Een Italiaanse Grand Prix is op 14 September 2003 op die Autodromo Nazionale Monza, in Italië, gehou. Dit was die vyftiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in sy Ferrari gewen.

## Wedrenuitslag
Christine le Roux

**Christine le Roux** kan verwys na:

* Christine Barkhuizen le Roux (1959–2020), Afrikaanse digteres en skryfster
* Eleanor Baker (1944–2002), Afrikaanse skryfster
Gladiolus undulatus

Die **vleipypie** (*Gladiolus undulatus*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord- en Wes-Kaap.

## Galery 

Gladiolus undulatus Bain's Kloof Dec 13.jpg
Gladiolus undulatus L. (AM AK294624-1).jpg
Gladiolus undulatus L. (AM AK300606).jpg
Gladiolus undulatus Large White Afrikaner Bain's Kloof Dec 13 (1).jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2000 Verenigde State Grand Prix

Die **2000 Formule Een  Verenigde State Grand Prix** is op 24 September 2000 by die Indianapolis Motor Speedway gehou en is deur Michael Schumacher in 'n Ferrari gewen.

## Wedrenuitslag
2001 Verenigde State Grand Prix

Die **2001 Formule Een  Verenigde State Grand Prix** is op 30 september 2001 by die Indianapolis Motor Speedway gehou en is deur Mika Häkkinen in 'n McLaren - Mercedes gewen.

## Wedrenuitslag
Kendall Jenner

**Kendall Nicole Jenner** (* 3 November 1995) is 'n Amerikaanse model,  mediapersoonlikheid, socialite en sakevrou. Sy is 'n dogter van Kris Jenner en Caitlyn Jenner, en het bekendheid verwerf in die werklikheidstelevisieprogram Keeping Up with the Kardashians waarin sy vir 20 seisoene en byna 15 jaar van 2007 tot 2021 gespeel het. Die sukses van die program het gelei tot die skepping van verskeie afwentelreekse, insluitend Kourtney en Khloe Take Miami (2009), Kourtney en Kim Take New York(2011), Khloe & Lamar (2011), Rob & Chyna (2016) en Life of Kylie (2017). Ná die besluit om hul realiteitsprogram te beëindig, het sy en haar gesin in 2022 in die realiteitstelevisiereeks The Kardashians op Hulu gespeel.

## Eksterne skakels 
*
Mandala

[thumb|200px|’n [Boeddhisme|Boeddhistiese skildery van ’n mandala.]]

’n **Mandala** (Sanskrit: मण्डल *maṇḍala*, "sirkel") is ’n geometriese konfigurasie van simbole. Dit kan in verskeie spirituele tradisies gebruik word om aandag op iets te vestig, as ’n spirituele gids, om ’n gewyde ruimte te skep of as ’n hulpmiddel vir meditasie om of ’n beswyming teweeg te bring. In die Oostelike godsdienste soos Hindoeïsme, Boeddhisme, Djainisme en Sjintoïsme word dit gebruik as ’n kaart om gode voor te stel of, veral in Sjintoïsme, paradyse of heilige plekke. 

Mandalas as ’n kunsvorm het eerste in Boeddhistiese kuns verskyn en is vanaf die 1ste eeu&nbsp;v.C. geskep. In die New Age-beweging is die mandala ’n diagram, kaart of geometriese patroon wat die kosmos metafisies of simbolies voorstel.

## Verwysings
## Skakels
Ajna

[thumb|220px|’n Ajna-[mandala.]]
**Ajna** of **agya** (Sanskrit: आज्ञा, *ājñā*), ook genoem die **derde-oog-chakra**, is die sesde primêre chakra in die liggaam volgens Hindoeïsme. Dit is ’n deel van die brein wat sterker gemaak kan word deur meditasie, joga en ander spirituele oefening, nes ’n spier. 

In die Hindoetradisie beteken dit die onderbewussyn, die direkte skakel met die brahman. Terwyl ’n mens se twee oë die fisieke wêreld sien, onthul die derde oog ’n insig in die toekoms. Daar word geglo die "derde-oog-chakra" verbind ’n mens met sy intuïsie en gee hom die vermoë om met die wêreld te kommunikeer, of dit help hom om boodskappe uit die verlede en toekoms te ontvang.

## Ligging en voorkoms
Die ajna is in die middel van die voorkop, tussen die wenkbroue, geleë. Dit is nie deel van die fisieke liggaam nie, maar van die lewenskragstelsel. Die ligging is ’n heilige plek waar Hindoes ’n tilaka of bindi van sandelhout of vermiljoen aanwend.

Die ajna word beskryf as ’n deurskynende lotusblom met twee blare. Die letter "ham" (हं), wat Shiva verteenwoordig, kom op die linkerblaar voor en die letter "ksham" (क्षं), wat Shakti verteenwoordig, op die regterblaar. In die middel is die lettergreep om, wat beskou word as die basiese en magtigste klank van die wêreld wat alle ander klanke omvat.

## Verwysings
## Skakels
2000 Japannese Grand Prix

Die **2000 Formule Een Japannese Grand Prix** is op 8 Oktober 2000 op die Suzuka Internasionale Renbaan in Suzuka, Japan gehou. Dit was die sewentiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in sy Ferrari gewen.

## Uitslag
2001 Maleisiese Grand Prix

Die **2001 Formule Een Maleisiese Grand Prix** het op 18 Maart 2001 op die Sepang Internasionale Renbaan in Sepang plaasgevind.

## Renuitslag
2000 Maleisiese Grand Prix

Die **2000 Formule Een Maleisiese Grand Prix** het op 17 Maart 2000 op die Sepang Internasionale Renbaan in Sepang plaasgevind. Dit was die sewentiende en laaste wedren van die seisoen en is deur Michael Schumacher in sy Ferrari gewen.

## Renuitslag
Gladiolus tenuis

***Gladiolus tenuis*** is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan sentraal Europese Rusland, Krim, Noord-Kaukasus, Trans-Kaukasus en die Oekraïne.

## Galery 

Косарики тонкі.jpeg
Дикі гладіолуси.jpg
Gladiolus tenius (ЧКУ) аспект.jpg

## Bron 
* Plants of the World Online
Altaar

[thumb|250px|Die altaar in die Roskilde-katedraal in [Denemarke, met ’n reuse-altaarskerm daaragter.]]
’n **Altaar** is ’n verhewe struktuur waarop godsdienstige offers gewoonlik gebring word. Hulle word aangetref in heiligdomme, tempels, kerke en ander plekke van aanbidding. Altare is en word steeds veral gebruik in die paganisme, Christendom, Boeddhisme, Hindoeïsme, Judaïsme (tot met die vernietiging van die Tweede Tempel) en neopaganisme. 

## Etimologie
Die Afrikaanse woord "altaar" kom via Nederlands van die Latynse *altare*, die boonste deel waar die offer verbrand is (van die woorde *altus*, "hoog", en *ara*, "altaar" of "offertafel").

## Judaïsme
Altare (Hebreeus: מזבח ''mizbe'ah*, "plek van slagtings of offers") in die Hebreeuse Bybel (Ou Testament) is gewoonlik gebou van grond  of ongekapte klip. Die eerste altaar wat in die Bybel genoem word, is een wat deur Noag gebou is. Altare is ook deur Abraham, Isak, Jakob, en Moses gebou.

[thumb|links|240px|Die Murugan-Hindoetempel in [Roermond, Nederland.]]
## Christendom
Die woord "altaar" (Grieks: θυσιαστήριον) verskyn meer as 20 keer in die Nuwe Testament. In die Katolieke en Oosters-Ortodokse Kerk word die mis op die altaar opgedra. Altare staan in die meeste Christelike kerke op ’n baie prominente plek. In die meeste Protestantse kerke word dit nie gebruik nie, maar dien ’n tydelike **nagmaaltafel** dieselfde doel. 

## Hindoeïsme
In Hindoeïsme bevat altare (Sanskrit: मन्दिर, *mandir*) gewoonlik prente van gode en godinne. Groot versierde altare kom gewoonlik in Hindoetempels voor en kleiner altare in huise en soms in Hindoewinkels en . 

## Boeddhisme
thumb|160px|’n Butsudan in ’n Boeddhistetempel.
In Boeddhisme word strukture soos ’n *butsudan* of *bàn thờ* in huise en tempels aangetref. Die *butsudan'' is ’n houtkabinet met deure waarin ’n heilige beeld van die Boeddha of die Bodhisattvas of ’n mandalarol beskerm word. Die deure is oop wanneer die beeld gesien moet word, maar kan daarna toegemaak word. Dit is gewoonlik met blomme versier en kan ook ander godsdiensvoorwerpe soos kerse, wierook, klokkies of vrugte bevat. 

## Verwysings
## Skakels
2000 Hongaarse Grand Prix

Die **2000 Formule Een Hongaarse Grand Prix** is op 13 Augustus 2000 op die Hungaroringrenbaan in Mogyoród, Boedapest Hongarye gehou. Dit was die twaalfde ren van die kampioenskapseisoen. Die wedren is deur Mika Häkkinen in 'n McLaren - Mercedes gewen.

## Renuitslag
Gladiolus symonsii

***Gladiolus symonsii*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan KwaZulu-Natal en Lesotho en kom voor van Bushman's Nek tot by Giant's Castle. Daar is ses subpopulasies bekend in beskermende gebiede en die plant het tans geen bedreigings nie. Die plant word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus sufflavus

***Gladiolus sufflavus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom voor op die Bokkeveld-eskarp. Daar is drie subpopulasies, reg in die gebied wat vir die kweek van Rooibos tee gebruik word. Gelukkig groei die plante in nat moerasagtige gebiede wat nie sommer deur die boere omgeploeg word nie. Tog is een subpopulasie in 2005 vernietig toe 'n boer die gebied per ongeluk omgeploeg het.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Tübingen

duimnael|Ligging van Tübingen in Duitsland
duimnael|regs

**Tübingen** is 'n stad in die Duitse deelstaat Baden-Württemberg met sowat 92&nbsp;000 inwoners in 2020. Die stad lê suidelik van Stuttgart en langs die Neckar-rivier, tussen die noordelike Swartwoud en die Swabiese Alb. Tübingen is bekend om die Universiteit van Tübingen.

## Geskiedenis 
Tübingen word vir die eerste keer in 1078 vermeld en kry stadsregte in 1231. Dit behoort vroeër aan die keurvorste van Tübingen en in 1342 gaan eienaarskap oor na die grawe van Württemberg. Die ontwikkeling en verdere geskiedenis van die stad is nou verweef met die lewe van die Eberhard-Karls-Universiteit wat later die Universiteit van Tübingen sou word. 

Tübingen is dan ook bekend vanweë die vele geleerdes van naam en faam wat aan dié Universiteit (opgerig in 1477) studeer en doseer. Van hulle was die hervormer Philipp Melanchton, die botanikus Leonhart Fuchs, die astronoom Johannes Kepler, die filosoof Ernst Bloch en die sosioloog Ralf Dahrendorf. Tot die bekendste professore van die katolieke teologiese fakulteit (begin 1817) behoort die teoloog Joseph Ratzinger, wat in 2005 tot pous verkies is. 

'n Bekende instelling is verder die Evangeliese Fakulteit, sedert eeue die sentrale protestantse teologiese opleiding in Baden-Württemberg. Beroemde Duitsers soos die digters Friedrich Hölderlin, Eduard Mörike en Wilhelm Hauff, die filosowe Georg Hegel en Friedrich von Schelling en die teoloog Johann Valentin Andreae het hier studeer.

Beroemde lutherse teoloë soos Ferdinand Christian Baur en Jürgen Moltmann en die retorikus Walter Jens was as professore aan die universiteit verbonde. Die universiteitsbiblioteek  bevat meer as 1600 boeke, wat voor 1501 gedruk is, en sowat 5500 manuskripte. Daar is diverse musea, waaronder die klooster Bebenhausen en die Theodor-Haering-Huis (o.m. dokumente betreffende die geskiedenis van die universiteit).

Met die Verdrag van Tübingen (1514) word die eiendomsreg van Württemberg gekodifiseer. Tydens die Tweede Wereldoorlog bly Tübingen grotendeels gespaar van bombardemente, sodat die stad tot vandag 'n onbeskadigde historiese binnenstad het.

## Bronne
* Württembergisches Städtebuch. von Erich Keyser. Kohlhammer, Stuttgart 1961, DNB 454817088.
* Beschreibung des Oberamts Tübingen. Stuttgart, Lindemann, 1867. Bissinger, Magstadt (bei Stuttgart) 1970, DNB 730312054 (in Fraktur).
* Klaus Beyrer (Hrsg.): Die Reise nach Tübingen. Stadtansichten zwischen 1700 und 1850. Narr Verlag, Tübingen 1987, .

## Eksterne skakels 
* Tübingen se webwerf
Gladiolus taubertianus

***Gladiolus taubertianus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor van die Pakhuispas tot in die Koue Bokkeveld. Die plant word nie bedreig nie en word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2001 Australiese Grand Prix

Die **2001 Formule Een Australiese Grand Prix** is op 4 Maart 2001 in Melbourne, Australië, gehou. Dit was die eerste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in 'n Ferrari gewen. Dit was ook Kimi Räikkönen se F1-nooienswedren.

## Renuitslag
Pueblokultuur

Die term **Pueblokultuur** of **Pueblovolke** verwys na inheemse Amerikaners in Suidwes-VSA wat landbou-, materiële en godsdienspraktyke deel. Pueblo, wat "dorp" in Spaans beteken, is deur koloniale Spanjaarde gebruik om te verwys na die volke se spesifieke huisstyl.

Toe die Spanjaarde vanaf die 16de eeu in die gebied aankom en Nuevo México stig, het hulle afgekom op veelverdieping-"dorpe" van die Pueblo wat met plaaslike materiaal gebou is. Die mees erkende Pueblogemeenskappe kom in Nieu-Mexiko voor, maar gemeenskappe kom ook voor in Arizona en Texas, veral aan die Rio Grande en Coloradorivier en hulle sytakke.

Daar is tans 100 Pueblo's wat nog bewoon word. Die volke praat tale van vier verskillende taalfamilies, en elke Pueblo word verder kultureel verdeel deur familiestelsels en landboupraktyke, hoewel almal variëteite van mielies verbou.

Pueblovolke het ’n groot deel behou van hulle tradisionele kulture, wat op landbou gerig is, asook ’n intieme familiegemeenskap wat om familie en respek vir kultuur gesentreer is. Hulle was besonder vaardig in die handhawing van hulle kultuur en geloofsoortuigings, insluitende ’n sinkretiese (vermengende) benadering tot Katolisisme/Chistenskap. Die presiese getalle van die lede van die Pueblovolke is onbekend, maar in die 21ste eeu is geraam sowat 35&nbsp;000 woon in Nieu-Mexiko en Arizona. 

## Verwysings
## Skakels
Pax Britannica

[thumb|250px|’n Uitvoerige kaart van die [Britse Ryk in 1886, in pienk aangedui.]]

**Pax Britannica** (Latyn vir "Britse Vrede") was die tydperk van relatiewe vrede tussen die groot moondhede van die tyd waartydens die Britse Ryk die wêreldwye leidende mag geword en die rol van "wêreldwye polisieman" gespeel het.

Tussen 1815 en 1914, ’n tydperk waarna verwys word as Brittanje se "keiserlike eeu", is ’n gebied van sowat 26&nbsp;000&nbsp;000&nbsp;km2 en rofweg 400&nbsp;miljoen mense by die Britse Ryk gevoeg. ’n Oorwinning oor Napoleontiese Frankryk het gesorg dat Brittanje geen ernstige teenstanders gehad het nie, buiten miskien Rusland in Sentraal-Asië. Toe Rusland sy invloed in die Balkan probeer uitbrei, het die Britte en Franse hulle in die Krimoorlog (1853-1856) verslaan en so die Ottomaanse Ryk beskerm.

Die Britse Vloot het die grootste deel van die seehandelsroetes beheer en ongehinderde seemag geniet. Benewens die formele beheer wat dit oor sy eie kolonies uitgeoefen het, het Brittanje se oorheersende posisie in die wêreldhandel beteken dit het toegang tot baie gebiede beheer, soos Asië en Latyns-Amerika. Die Britte het ook, tot die misnoeë van ander koloniale ryke, die Verenigde State gehelp om sy ekonomiese oorheersing in die Amerikas te handhaaf. Britse handelaars, skeepseienaars en bankiers het so ’n oorweldigende voordeel bo dié van ander ryke gehad dat die land, benewens sy kolonies, ’n groot "informele ryk" (invloedsfeer) gehad het.

## Verwysings
### Bronne
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Skakels
Yarrarivier

[duimnael|Die loop van die Yarrarivier ongeveer 10 000 jaar gelede, na die einde van die laaste [ystydperk, voor die ontstaan van Port Phillip.]]
Die **Yarrarivier** of histories die **Yarra-Yarrarivier**, (Kulin-tale: *Berrern, Birr-arrung, Bay-ray-rung, Birrarung*, en *Wongete*) is 'n standhoudende rivier in suid-sentraal Victoria, Australië.

Die laer dele van die Yarra is waar Victoria se staatshoofstad Melbourne in 1835 gestig is, en vandag oorheers en beïnvloed die metropolitaanse Groter Melbourne die landskap van die vloedvlakte. Van sy oorsprong in die Yarrareeks vloei dit 242&nbsp;km weswaarts deur die Yarravallei wat uitloop in vlaktes terwyl dit deur Groter Melbourne kronkel voordat dit in Hobsonsbaai in die noordelikste Port Phillipbaai uitmond.

Die rivier was al duisende jare 'n belangrike voedselbron en ontmoetingsplek vir inheemse Australiërs. Kort na die aankoms van Europese setlaars, het grondopruiming die oorblywende Wurundjeri-mense na naburige gebiede en weg van die rivier gedwing. Oorspronklik was die rivier *Yarro-yarro* genoem, wat "voortdurend vloeiend" beteken.  

Deesdae word die Yarramonding, insluitende die Swanson- en Appleton-dokke, gebruik vir vragversending deur die hawe van Melbourne, wat die besigste op die vasteland is. Die stadsbereik, wat ontoeganklik is vir groter vaartuie, het toegeneem vir vervoer sowel as ontspanningsvaart (insluitend kajak, kanovaart, roei en swem). In onlangse jare  word die ontspanningsgebruik van die rivier egter bedreig deur hoë besoedelingsvlakke in die onderste dele. Die bolope bly relatief gesond.

Die jaarlikse Moomba-fees vier die Yarrarivier se toenemende kulturele betekenis vir Melbourne.

## Oorsprong 
* Yarrareeks in die Groot Skeidingsgebergte by .

## Monding 
* Port Phillipbaai by .
Transvaal-dwergverkleurmannetjie

Die **Transvaal-dwergverkleurmannetjie** (*Bradypodion transvaalense*) is 'n verkleurmannetjie wat inheems is aan Suid-Afrika. Dit word in beboste gebiede in Mpumalanga en Limpopo aangetref. Dit staan ook as die **Wolkberg-dwergverkleurmannetjie** bekend, na aanleiding van sy verspreiding in die Wolkberg.

## Bronne 
* Tolley, K. and Burger, M. 2007. *Chameleons of Southern Africa*. .
Gladiolus quadrangulus

***Gladiolus quadrangulus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom vanaf Malmesbury tot by die Kaapse Vlakte voor. Stedelike ontwikkeling het groot gedeeltes van die plant se habitat verwoes en die oorblywende subpopulasies word bedreig deur indringerplante soos *acacia*-spesies en grasse.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Demoniem

'n **Demoniem** (uit Antieke Grieks δῆμος (*dêmos*) 'mense, stam', en ὄνυμα (*ónuma*) 'naam') of **inwonernaam** is 'n woord wat 'n groep inwoners of inboorlinge van 'n plek identifiseer. Demonieme word gewoonlik van die pleknaam afgelei. Demonieme verwys na alle inwoners van 'n plek, ongeag enige etniese, linguistieke, religieuse en ander kulturele verskille wat binne die bevolking van daardie plek mag bestaan. Voorbeelde van demonieme is *Amerikaner* vir iemand van die Verenigde State en *Gasiet* vir 'n inwoner van die stad Gasa.
Gladiolus recurvus

Die **voorlopertjie** (*Gladiolus recurvus*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en deel van die fynbos vorm. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Ceres tot by Somerset-Wes voor. Die plant het baie van sy habitat afgestaan die afgelope 100 jaar aan die aanlê van wingerde, graanlanderye, olyfboorde en sagtevrugte.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus reginae

***Gladiolus reginae*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die plant is endemies aan Limpopo. Die spesie se habitat word bedreig deur twee myne, daar is tans minder as 200 individuele plante oor.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2021 Azerbeidjanse Grand Prix

Die **2021 Formule Een Azerbeidjanse Grand Prix** is vir die vierde keer op 6 Junie 2021 op die Bakoe-straatrenbaan in Bakoe, die hoofstad van Azerbeidjan gehou. Dit was die sesde wedren van die kampioenskapseisoen gewees. Die Grand Prix is nie in 2020 gehou nie, weens vrese oor die verspreiding van die wêreldwye Covid-19-pandemie.

## Bande 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne verskaf:

## Vrye oefening 
### Uitslag 
## Kwalifisering 
***** Lando Norris word 'n roosterstraf van 3 plekke opgelê omrede hy 'n rooi vlag geïgnoreer het.
****** Antonio Giovinazzi en Lance Stroll maak beide 'n fout in draai 15 en beskadig hulle motors en kon daarmee geen tyd opstel tydens K1 nie. Die wedrenbeamptes laat hulle egter wel toe om aan die ren deel te neem.

## Wedren 
### Renuitslag 
 Max Verstappen teken die vinnigste rondte tydens die wedren aan, maar verdien nie 'n ekstra punt nie omdat hy nie onder die top tien eindig nie.
****** Nicholas Latifi ontvang 'n 10 sekonde-stilhoustraf, later omgesit in 'n straf van 30 sekondes, omrede hy nie die kuipelaan ingegaan het gedurende die veiligheidsmotorperiode nie.
******* George Russell en Max Verstappen haal nie die einde nie, maar word wel geklassifiseer omdat hulle meer as 90% van die renafstand voltooi het.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
2001 Brasiliaanse Grand Prix

Die **2001 Formule Een Brasiliaanse Grand Prix** het op 1 April 2001 op die Autódromo José Carlos Pace in São Paulo, Brasilië plaasgevind. Dit was die derde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur David Coulthard in sy McLaren gewen.

## Uitslag
2001 Hongaarse Grand Prix

Die **2001 Formule Een Hongaarse Grand Prix** is op 19 Augustus 2001 op die Hungaroringrenbaan in Mogyoród, Boedapest Hongarye gehou. 

Dit was die dertiende ren van die kampioenskapseisoen. Die wedren is deur Michael Schumacher in 'n Ferrari gewen.

## Renuitslag
Gladiolus rhodanthus

***Gladiolus rhodanthus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en deel vorm van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Daar is een populasie in 'n gebied van 5&nbsp;km² in die Stettynsberge naby Villiersdorp. Hier kom dit op die noordelike hellings voor op hoogtes van 1 800&nbsp;m.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2000 Brasiliaanse Grand Prix

Die **2000 Formule Een Brasiliaanse Grand Prix** het op 26 Maart 2000 op die Autódromo José Carlos Pace in São Paulo, Brasilië plaasgevind. Dit was die tweede wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in sy Ferrari gewen.

## Uitslag
Gladiolus richardsiae

***Gladiolus richardsiae*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan Tanzanië waar dit naby Dodoma voorkom.

## Bron 
* Plants of the World Online
Gladiolus subcaeruleus

***Gladiolus subcaeruleus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor van Caledon tot Bredasdorp. Die plant het egter reeds 80% van sy habitat afgestaan aan graanboerdery. Die meeste van die bestaande populasie kom voor in die  Riviersonderendberge en Shaw se berg. Hier word hulle bedreig deur indringerplante.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2001 Spaanse Grand Prix

Die **2001 Formule 1 Spaanse Grand Prix** is op 29 April 2001 op die Circuit de Barcelona-Catalunya in Montmeló, Spanje gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher van Ferrari gewen.

## Renuitslag
Barbaryse seerowers

Die **Barbaryse seerowers**, of **Barbaryse korsare** of **Ottomaanse korsare**, was Berberse, Noord-Afrikaanse seerowers wat veral in die 17de eeu bekend was as die skrik van die Middellandse See. Hulle het opereer vanaf Tripoli, Tunisië, Algiers en vanuit hawens in Marokko soos Salé en Rabat. Hul belangrikste doelwitte was om ryk handelskepe te beroof, wat sowel die  Middellandse See as die roete na Asië, om die Kaap die Goeie Hoop, bevaar het. Hoewel die term seerower gangbaar is om hul identiteit te beskryf, sou die term kaper meer toepaslik gewees het. Die verskil is hier dat kapers, anders as seerowers, met die toestemming- wel nie opdrag- van die owerheid in hul land van herkoms optree.

Hierdie kapers was al aktief ten tyde van die kruistogte en hul aksies word effektief in die eerste helfte van die negentiende eeu gestop. Die Barbaryse seerowers en kapers word in Duits as die Korsare aangedui. Na aanleiding hiervan word, dikwels ten onregte, veronderstel, dat hulle verband is aan die eiland Korsika.

## Etimologie 
Die woord Barbary of Barbaryn, van die Grieks-Romeinse *barbaar*, word weer gebruik nadat die Mediterreense see tussen die 16de en 19de eeue konstant gepla word deur Moslem seerowers en kapers. Hierdeur was die opkomende Europese magte geneig om Moslems te sien as ver verwyder van die beskaafde wêreld en dus Barbaryns.

## Ottomaanse seerowers 
Die Ottomaanse Turke, wat vanaf die 16de eeu voet aan grond kry in die Magreb, behalwe Marokko, gebruik die Barbaryse kuste as uitvalsbasis vir hul roofatiwiteite. Naas die materiële buit uit die oorvalle op skepe en kusdorpe, was 'n belangrike doel van die seerowers om slawe te verkry. Veral kusdorpe in Spanje, Italië, Suid-Frankryk en op die eilande in die Middellandse see, word hiervoor eeue lank oorval deur die seerowers. Die Ottomaanse seerowers se skepe is dikwels geroei deur slawe of gevangenisse.

## Bronne 
* Blessing, Maurice, *Omvang christenslavernij onderschat*, Nieuwsblad, 2008 nr. 5;
* Korteweg, Joke E., 2006, *Kaperbloed en koopmansgeest*, Balans, Amsterdam, 
* Clissold, Stephen, 1979, *De Barbarijse Slaven*, Fibula-Van Dishoeck, Haarlem, 
* Johnson, Jane, 2008, *De legende van de Kapers*, Sijthoff, Amsterdam, 

## Verwysings
Gladiolus serpenticola

***Gladiolus serpenticola*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan Mpumalanga en Eswatini. In Mpumalanga kom dit by Barberton voor. Die plant word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus roseovenosus

***Gladiolus roseovenosus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor in die Outenikwaberge. Die plant het 'n voorkomsgebied van kleiner as 100&nbsp;km² waar daar vier subpopulasies is. Een is vernietig deur bosaanplantings. Die oorblywende drie het minder as twintig plante elk en word bedreig deur indringerplante.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus saundersii

***Gladiolus saundersii*** is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan die Noord-Kaap, Oos-Kaap, Vrystaat en Lesotho.

## Galery 

Gladiolus saundersii - not (14738104214).jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus scullyi

Die **kalkoentjie** (*Gladiolus scullyi*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en Wes-Kaap.

## Galery 

Gladiolus scullyi 1DS-II 2-2598.jpg
Gladiolus scullyi 1DS-II 2-3018.jpg
Gladiolus scullyi 1DS-II 2-2607.jpg
Gladiolus scullyi 1DS-II 2-3015.jpg
Gladiolus scullyi 1DS-II 2-3017.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus sericeovillosus

Die **bloupypie** (*Gladiolus sericeovillosus*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan Eswatini, KwaZulu-Natal, Lesotho, Mpumalanga, Oos-Kaap, Vrystaat en Zimbabwe.

## Subspesies 
Daar is twee subspesies:
* *Gladiolus sericeovillosus subsp. calvatus* (Baker) Goldblatt
* *Gladiolus sericeovillosus subsp. sericeovillosus*

## Galery 

Gladiolus sericeovillosus subsp. sericeovillosus 1DS-II 1-7800.jpg
Gladiolus sericeovillosus subsp. sericeovillosus 1DS-II 1-7798.jpg
Gladiolus sericeovillosus subsp. sericeovillosus 5Dsr 8984.jpg
Gladiolus sericeovillosus subsp. sericeovillosus 5Dsr 9253.jpg
Gladiolus sericeovillosus subsp. sericeovillosus 1DS-II 1-7799.png

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus permeabilis

***Gladiolus permeabilis*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan Botswana, Eswatini, Lesotho, Namibië, Suid-Afrika en Zimbabwe.

## Subspesies 
Die plant het ook twee subspesies: 
* *Gladiolus permeabilis subsp. edulis* (Burch. ex Ker Gawl.) Oberm.
* *Gladiolus permeabilis subsp. permeabilis*

## Galery 

Gladiolus permeabilis subsp. edulis 1DS-II 1-6024.jpg
Gladiolus permeabilis subsp. edulis 1DS-II 1-6026.jpg
Gladiolus permeabilis subsp. edulis 1DS-II 1-6027.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Aandhandskoen

[duimnael|200px|Abendkleid von [Christian Dior mit passenden Handschuhen]]
[duimnael|200px|[Debütantin|Debütantinnen mit weißem Abendhandschuh beim Chrysanthemenball (2012)]]
Dames **aandhandskoene** is lang handskoene wat deur vroue as formele drag gedra word, gewoonlik aan 'n formele uitrusting soos 'n aandrok of trourok. Onder hulle word die langste aandhandskoene "operahandskoene" genoem. Die deel "elmbooglengte of langer" is die sleutel; handskoene wat 'n groot deel van die onderarm bedek, tot net onder die elmboog, kan wettiglik "lang handskoene" of "aandhandskoene" genoem word, maar nooit "Opera-handskoene" nie. In hierdie geval het die term "Opera" waarskynlik meer te doen met die lengte as die geleentheid, soos ook gesien word in "Opera Length Handschoenen" en "Opera Length Pearls".

Baie Westerse seremoniële rokke is afkomstig van Christelike rituele kostuums, veral in die Katolieke Kerk, die grootste Christelike denominasie waar rituele streng gedissiplineer word, en dit was nodig om blootstelling aan die vel te verminder. In reaksie op hierdie neiging, in die Westerse wêreld, moet kortmou- of moulose rokke, soos nagklere, met lang handskoene tot by die elmboog gedra word, selfs by amptelike geleenthede en sosiale kringe in die hoër klas. Daarom het dit 'n sterk betekenis as 'n formele rok op 'n heilige en streng plek, en word daar gesê dat dit 'n gesofistikeerde rok van 'n netjiese en skoon dame is.

Dameshandskoene vir formele en semi-formele drag is in drie lengtes vir vroue: pols, elmboog en opera (oor die elmboog, gewoonlik tot by die biceps, maar soms tot die volle lengte van die arm). Die edelste handskoene van die operalengte is spesiaal gemaak van wit bontvel. Baie ander soorte leer, gewoonlik sagte variëteite van beesvel, word gebruik om handskoene van opera lengte te maak; lakleer en suede is veral gewild as alternatiewe vir bontvel, en is dikwels bekostigbaarder as bontvel. Satyn- en rek satynmateriaal is uiters gewild, en daar is ook massaprodusente. Meer ongewone handskoenmateriale sluit in leer gemaak van salm, luislang en pypvleis.

## Verwysings
Gladiolus unguiculatus

***Gladiolus unguiculatus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Demokratiese Republiek die Kongo, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Kameroen, Malawi, Mali, Mosambiek, Nigerië, Republiek die Kongo, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Tanzanië, Togo, Tsjad, Zambië en Zimbabwe.

## Bron 
* Plants of the World Online
Kniphofia tabularis

***Kniphofia tabularis*** is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Kniphofia* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* John Manning. 2018. Field Guide to Fynbos, Struik Nature, 2018
Gladiolus pubigerus

***Gladiolus pubigerus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan die KwaZulu-Natal, Mpumalanga, Oos-Kaap en Eswatini. Die spesie se naam was vir tydperk as *Gladiolus pubiger* gegee deur SANBI.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus italicus

***Gladiolus italicus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan Albanië, Algerië, Asore, Baleariese Eilande, Bulgarye, Egipte, Frankryk, Griekeland, Iran, Italië, Kanariese Eilande, Korsika, Kreta, Krim, Libanon, Libië, Marokko, Montenegro, Noord-Kaukasus, Palestinië, Portugal, Roemenië, Sardinië, Saoedi-Arabië, Serwië, Sinai, Siprus, Sirië, Sisilië, Spanje, Tadjikistan, Trans-Kaukasus, Tunisië, Turkye, Turkmenistan en Uzbekistan.

## Galery 

Gladiolus italicus 1.jpg
Gladiolus italicus 002.JPG
Gladiolus italicus 003.JPG
Gladiolus - Glayöl 01.jpg
Gladiolus - Glayöl 02.jpg
Gladiolus - Glayöl 03.jpg

## Bron 
* Plants of the World Online
Kumara

***Kumara*** (waaieraalwyne) is 'n  genus wat uit twee spesies bestaan en hoort tot die familie Asphodelaceae. Beide die twee spesies is inheems aan die Wes-Kaap.

Beide die twee spesies was eers deel van genus *Aloe* maar navorsing het bewys dat hulle 'n klade op hul eie is en hulle in genus *Kumara* geplaas. Die genus is stamloos en meerjarig. Die blare is in die vorm van 'n waaier. Beide spesies is deel van die fynbos. 

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Plants of the World Online
* John Manning. 2018. Field Guide to Fynbos, Struik Nature, 2018
Trachyandra acocksii

Die **wildeseldery** (*Trachyandra acocksii*) is 'n meerjarige struik wat tot die genus *Trachyandra* behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap, Oos-Kaap en die Wes-Kaap.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2000 Australiese Grand Prix

Die **2000 Formule Een Australiese Grand Prix** is op 12 Maart 2000 in Melbourne, Australië, gehou. Dit was die eerste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in 'n Ferrari gewen.

## Renuitslag
Peter Jonas Bergius

duimnael|Peter Jonas Bergius, 1847
**Peter Jonas Bergius** (1730 in Kronoberg, Swede – 1790) was 'n Sweedse mediese dokter en botanis.

In 1758 was hy gekies as 'n lid van die *Royal Swedish Academy of Sciences*. in 1770 was hy gekies as 'n genoot van die Royal Society.  en in 1775 as 'n *Foreign Honorary Member* van die *American Academy of Arts and Sciences*.

Die standaard skrywer afkorting **P.J.Bergius** word gebruik om Peter Jonias Bergius as die skrywer aan te dui wanneer 'n botaniese naam gebruik word.

## Werk 
duimnael|*Descriptiones plantarum ex Capite Bonae Spei*, 1767

* 

## Sien ook 
* Lys van botaniste volgens outeursafkorting

## Verwysings
Spelifikasie

**Spelifikasie** (Engels: *gamification*) is die strategiese poging om stelsels, dienste, organisasies en aktiwiteite te verbeter om soortgelyke ervarings te skep as dié wat ervaar word tydens speletjies om gebruikers te motiveer en te betrek. Dit word gewoonlik bewerkstellig deur die toepassing van spelontwerpelemente en spelbeginsels (dinamika en meganika) in nie-spelkontekste. om gebruikersbetrokkenheid te verbeter,  organisatoriese produktiwiteit, vloei-sielkunde, leer ,  skarebefondsing,  kennisbehoud,  werwing en evaluering van werknemers, gebruiksgemak, bruikbaarheid van stelsels,  liggaamlike oefening, verkeersoortredings,  kiesersapatie, openbare houding oor alternatiewe energie,   en meer. 'n Literatuurstudie van navorsing oor spelifikasie toon dat die meeste studies oor spelifikasie bevind dat dit 'n positiewe uitwerking op individue het.
## Verwysings
Trachyandra arvensis

***Trachyandra arvensis*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Trachyandra* behoort. Die spesie is inheems aan Angola, Botswana, Namibië, Zambië en Zimbabwe.

## Bronnelys 
* Plants of the World Online
Trachyandra asperata

***Trachyandra asperata*** is 'n knolagtige geofiet wat tot die genus *Trachyandra* behoort. Die spesie is inheems aan Eswatini, Lesotho en Suid-Afrika

Daar is sewe subspesies: 
* *Trachyandra asperata var. asperata*
* *Trachyandra asperata var. basutoensis* (Poelln.) Oberm.
* *Trachyandra asperata var. carolinensis* Oberm.
* *Trachyandra asperata var. macowanii* (Baker) Oberm.
* *Trachyandra asperata var. nataglencoensis* (Kuntze) Oberm.
* *Trachyandra asperata var. stenophylla* (Baker) Oberm.
* *Trachyandra asperata var. swaziensis* Oberm.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Romeinse dodekaëder

[duimnael|Romeinse [brons dodekaëder gevind in Tongeren, Gallo-Romeinse museum, Tongeren]]
[duimnael|Dodekahedron, 1ste tot 4de eeu, [brons, Hunt Museum, Limerick, Ierland ]]
'n **Romeinse dodekaëder** of **Gallo-Romeinse dodekaëder**  is 'n klein hol voorwerp van koperallooi wat in 'n normale dodekaëder vorm gegiet is: twaalf plat vyfhoekige vlakke, elk met 'n sirkelvormige gaatjie met verskillende deursnee in die middel, die gate wat verbind is met die hol middelpunt. van Wallis tot Hongarye en Spanje en oos van Italië, waarvan die meeste in Duitsland en Frankryk gevind is. Hulle wissel van 4 tot 11 sentimeter groot. 'n Romeinse ikosaëder het ook aan die lig gekom nadat dit lankal as 'n dodekaëder geklassifiseer is. Hierdie ikosaëder is naby Arloff in Duitsland opgegrawe en word tans in die Rheinisches Landesmuseum in Bonn uitgestal. 

## Gebruik
Daar is geen sprake van dodekaëders in die destydse verslae of tekeninge van daardie tyd nie. Voorgestelde gebruike sluit in as kerskandelaarhouer (was is in twee voorbeelde gevind); dobbelsteen; meetinstrumente vir die beraming van afstande tot (of groottes) van verafgeleë voorwerpe; toestelle vir die bepaling van die optimale saaidatum vir wintergraan;  meters om waterpype te kalibreer, legionêre standaardbasisse, 'n muntmeetapparaat vir valsgeld opsporing. Gebruik as meetinstrument van watter aard ook al, lyk onwaarskynlik, aangesien die dodekaëders nie gestandaardiseer is nie en in verskillende groottes en rangskikkings van hul openinge voorkom. Daar is ook voorgestel dat dit godsdienstige artefakte of selfs waarsêerapparate was. Laasgenoemde bespiegeling is gebaseer op die feit dat die meeste voorbeelde in Gallo-Romeinse terreine gevind is. Verskeie dodekaëders is in muntopslagplekke gevind, wat bewys lewer dat hul eienaars hulle as waardevolle voorwerpe beskou.

Kleiner dodekaëders met dieselfde kenmerke (gate en knoppies) en van goud gemaak, is in Suidoos-Asië langs die maritieme syroete gevind. Dit is vir dekoratiewe doeleindes gebruik en die vroegste artikels blyk uit die Romeinse era te wees. Voorbeelde hiervan is die wat in Óc Eo deur Louis Malleret ontdek is, wat tot die gevolgtrekking gekom het dat die voorwerpe die Mediterreense invloed op Funan handel verteenwoordig. Soortgelyke dekoratiewe goue dodekaëders is gevind in die Pyu-stadstate en Khao Sam Kaeo.

## Galery 
 
Schwarzenacker Pentagondodekaeder1.jpg| Romeinse dodekaëder (Schwarzenacker Romeinse Museum)
Roman dodecahedron.jpg| Romeinse dodekaëder gevind in Duitsland te sien in Saalburg Romeinse fort naby Bad Homburg
2018 Rheinisches Landesmuseum Bonn, Dodekaeder & Ikosaeder.jpg | Twee dodekaëders en 'n ikosaëder te sien in die  Rheinisches Landesmuseum (Bonn, Duitsland) 

## Verwysings
## Eksterne skakels
Pekingmens

Die **Pekingmens** (*Homo erectus pekinensis*) is 'n groep fossiele van die uitgestorwe menssoort *Homo erectus*, oorspronklik beskryf onder die naam *Sinanthropus pekinensis*.

Die vondste is tussen 1923 en 1927 gedoen deur die Sweedse argeoloog Johan Gunnar Andersson tydens opgrawings by Zhoukoudian in die omgewing van Peking, China. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die fossiele, waaronder 'n holotipe, verskeep om dit teen oorlogshandelinge te beskerm. Die fossiele is per trein van Zhoukoudian af vervoer en het daarna spoorloos verdwyn. Een teorie is dat die materiaal verlore geraak het tydens die skeepsvervoer daarvan toe die skip deur 'n torpedo aangeval is.

Die fossiele is voorheen op tussen 250&nbsp;000 en 400&nbsp;000 jaar oud gedateer. Nuwe ondersoeke in 2009 van die vondsligging lewer egter 'n ouderdom van sowat 750&nbsp;000 jaar op.

## Verwysings
Trachyandra ciliata

Die **wildeblomkool** (*Trachyandra ciliata*) is 'n knolagtige geofiet wat tot die genus *Trachyandra* behoort. Die spesie is inheems aan die Noord-Kaap, Oos-Kaap, Wes-Kaap en Namibië.

## Galery 

Trachyandra ciliata, Simon's Town.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Trachyandra chlamydophylla

***Trachyandra chlamydophylla*** is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Trachyandra* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Darling tot in die Kaapse Skiereiland voor asook Gordonsbaai en Worcester.

Die plant het meer as 70% van sy habitat afgestaan aan stedelike en kus ontwikkeling, indringerplante en landbou aktiwiteite.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Trachyandra esterhuysenae

***Trachyandra esterhuysenae*** is 'n knolagtige geofiet wat tot die genus *Trachyandra* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom voor van die Portervilleberge  tot in die Kogelberg asook die Riviersonderendberge. Hier is daar vyf subpopulasies wat tans geen bedreiging het nie. Die plant word beskerm in die Kogelberg-natuurreservaat en die Hottentots-Holland-natuurreservaat. Die plant word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Trachyandra filiformis

***Trachyandra filiformis*** is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Trachyandra* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom voor vanaf Elandsbaai tot by die Kaapse Skiereiland en Bredasdorp. Die plant groei in nat gebiede en vloedvlaktes en het ongeveer 30% van sy habitat afgestaan oor die afgelope 60 jaar aan ontwikkeling en die drooglegging van nat gebiede.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Trachyandra gracilenta

***Trachyandra gracilenta*** is 'n knolagtige geofiet wat tot die genus *Trachyandra* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord- en Wes-Kaap. Dit kom van die Biedouwvallei tot by Lokenburg voor. Dit groei op die suide van die Bokkeveld-eskarp op rotsagtige gebiede wat nie omgeploeg kan word nie, die plant is dus veilig. Die plant word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Aspoestertjie

duimnael|200px|'n Franse uitgawe
regs|duimnael|200px|Jules Massenet se opera Cendrillon

**Aspoestertjie** of in Engels, *Cinderella*, is 'n sprokie deur Charles Perrault. Dit is vir die eerste keer anoniem gepubliseer in Parys in 1697 as *Histoires ou contes du temps passé* (Stories of verhale van lank gelede), 'n bundel van agt feëverhale deur Perrault.

Die storie handel oor 'n mishandelde meisie wat, met die hulp van haar feëpeettante, met 'n pampoenkoets na 'n dansparty reis. Sy vlug teen middernag van die bal en verloor haar glasskoen. 'n Prins wat op haar verlief geraak het, vind haar verlore skoen en gebruik dit om haar op te spoor.

Soortgelyke Europese verhale kan in ''Bonaventure des Periers's (New Recreations and Joyous Games) (1558)* gevind word. Die Broers Grimm se weergawe van Aspoesterjie was "Aschenputtel", in die bundel *Children's and Household Tales* (1812).

Sprokies soortgelyk aan Aspoestertjie bestaan in Chinese, Indiese, Afrika, Javanese, Australiese en Japannese letter- en volkskunde. Die verhaal is menige keer verwerk vir teater, rolprente, televisie en ander media.

## Sien ook
* *Cendrillon''

## Verwysings
Trachyandra hantamensis

***Trachyandra hantamensis*** is 'n knolagtige geofiet wat tot die genus *Trachyandra* behoort en vorm deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap. Die plant het 'n voorkomsgebied van 664&nbsp;km² en kom vanaf Loeriesfontein tot by Nieuwoudtville voor. Die plant se habitat word bedreig deur gewasverbouing.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Wind in Your Hair

[duimnael|regs|*Wind in Your Hair* kom vanaf die album *[Headlight Dreams*.]]

*Wind in Your Hair* is die eerste enkelsnit van die 2021-album, *Headlight Dreams*, van die Suid-Afrikaanse sanger-liedjieskrywer Steve Louw, vervaardig deur Kevin Shirley van The Black Crows and opgeneem in Nashville, Tennessee. Die Amerikaanse kitaarlegende Bonamassa lewer 'n gasvertoning op die snit. 

Louw het die musiek vir sy album "Headlight Dreams" geskryf nadat hy 'n motorfietsrit van 8 000 km deur Suider-Afrika afgelê het. Volgens hom het baie van dié tyd en ruimte neerslag in die liedjies op die album gevind. Nadat hy weke lank gery het, het hy dinge in stadige aksie of superspoed gesien en het die landskap hom begin fasineer. 

Die liedjie het 'n treffer op Spotify geword.

## Verwysings