open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Estlanders

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Estnies.*

duimnael|links|Estniese kleredrag in 1936: 1. Kadrina 2. Mihkli 3. Seto 4. Paistu
duimnael|links|Estniese kleredrag in 1936: 5. Muhu 6. Karja 7. Tõstamaa 8. Pärnu-Jaagupi
Die **Estlanders** (Estnies: *eestlased*) of **Este** is 'n Fins-Oegriese nasie en etniese groep inheems aan Estland wat 'n gemeenskaplike Estniese afkoms, kultuur en geskiedenis deel, en Estnies as moedertaal praat. Alternatiewelik is Estlanders diegene wat in Estland woon of in Estland gebore is.

Estlanders vorm die titulêre nasie van Estland, waar hulle sowat 69% van dié land se bevolking uitmaak. Naas Estlanders leef nog minderhede soos Russe (25%), Oekraïners (1,7%) en Wit-Russe (0,9%) in Estland; 'n historiese minderheid vorm die Baltiese Duitsers wat na die Tweede Wêreldoorlog veral in Duitsland gevestig het. Behalwe vir Estland kom Estniese minderhede nog in Europese lande soos Finland (0,8%) en Swede voor, maar verreweg die meeste  Estlanders woon in Estland.

Wêreldwyd leef sowat 1 miljoen Estlanders, waarvan 907&nbsp;937 in Estland, 50&nbsp;367 in Finland, 25&nbsp;509 in Swede, 24&nbsp;694 in die Verenigde State en tussen 23&nbsp;180 en 50&nbsp;000 in Kanada. Daarbenewens het Estlanders nog in lande soos Rusland (17&nbsp;875), die Verenigde Koninkryk (14&nbsp;000) en Frankryk (12&nbsp;590) gevestig.

In teenstelling met die ander inheemse etniese groepe van die Baltiese lande (Letlanders en Litauers) wat tot die Baltiese volke behoort en Baltiese tale praat, behoort die Estlanders saam met Finne en Hongare tot die Fins-Oegriese volke. Die meeste Estlanders is ongebonde (71%), gevolg deur Lutheranisme (13%) en die Oosters-Ortodokse Kerk (13%).

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Stoffel Vandoorne

**Stoffel Vandoorne** (* 26 Maart 1992 – ) is 'n professionele motorrenjaer van België, wat tot in 2018 vir die McLaren-span in Formule Een gejaag het.

## Formule Een 
Hy het sy debuut in die 2016 Bahreinse Grand Prix gemaak toe hy Fernando Alonso vervang het, wie beseer is na sy ongeluk tydens die 2016 Australiese Grand Prix.

## Formule E 
duimnael|links|Stoffel Vandoorne bestuur 'n HWA Racelab e-renmotor
Op 15 Oktober 2018 word aangekondig dat Vandoorne vir die 2018-19 Formule E-seisoen vir HWA Racelab sal bestuur. Hy het by die Brit Gary Paffett aangesluit om die bestuurderspan vir HWA Racelab te voltooi. 

Vandoorne begin daarmee sy Formule E-debuut net 3 weke nadat hy Formule 1 verlaat het en behaal die 17de plek in sy eerste wedren. Hy het ook sy eerste kwalifiserende voorste posisie in Formule E op 'n nat 2019 Hong Kong ePrix behaal. . Hy was derde in die 2019 Rome ePrix en het sy eerste podium in Formule E behaal.

## Verwysings
Rio Haryanto

**Rio Haryanto** (gebore 22 Januarie 1993) is 'n Indonesiese Formule Eenrenjaer. Sy debuutren was die 2016 Australiese Grand Prix vir Manor-Mercedes, maar hy moes ongelukkig weens 'n gebrek aan borgskapfondse na die 2016 Duitse Grand Prix uitsit.

## Verwysings
Turkiese volke

Die **Turkiese volke** is 'n etnolinguistiese groep wat die sprekers van die Turkiese tale behels. Hulle is inheems aan Sentraal- en Wes-Asië, Siberië en Oos-Europa, veral suid en oos van die Swartsee asook rondom die Kaspiese See met lande soos Turkye, Oesbekistan, Kasakstan, Azerbeidjan, Turkmenistan en Kirgisië.

duimnael|links|Verspreiding van Turkiese volke
Die grootste etniese groepe (volgens bevolking) is: Turke (63–69 miljoen), Oesbeke (30 miljoen), Azerbeidjanners (28–35 miljoen), Oeigoere (20 miljoen), Kasakke (15 miljoen), Turkmene (9 miljoen) en Kirgisiërs (4,5 miljoen). Hulle praat Turkiese tale soos Turks (71 miljoen), Oesbekies (27 miljoen), Azerbeidjans (26 miljoen), Kasaks (13 miljoen), Oeigoers (10,4 miljoen), Turkmeens (7,6 miljoen) en Kirgisies (4,6 miljoen) as moedertaal.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Fenomenologie

Die **fenomenologie** (van die Oudgrieks *φαινόμενον* *phainómenon* 'die sigbare', 'verskyning' en *λόγος* *lógos* 'rede', 'leer') is 'n filosofiese stroming in die hedendaagse filosofie wat ontstaan het tydens die einde van die 19de eeu en die begin van die 20ste eeu. Fenomenologie gaan van die veronderstelling uit dat die direkte en intuïtiewe ervaring van fenomene, (oftewel verskynsels) die essensiële eienskappe van ervaringe, en die essensie van wat mens ervaar, (en probeer om daarvan af te lei) sentraal staan. Dit gaan dus nie uit van bepaalde voorveronderstellings nie en is vry van teorieë wat verskynsels  kousaal met mekaar in verband wil bring. Sentraal staan dus die denke oor ervarings (altyd gerig op iets anders). Die fenomenologie stam uit die Skool van Brentano (genoem na Frans Brentano) en is veral gebaseer op die werk van sy belangrikste leerling Edmund Husserl. Dit word meestal geplaas binne die kontinentale filosofie. Later word die fenomenologie verder ontwikkeld deur Max Scheler, Adolf Reinach en in die eksistensiële fenomenologie met onder andere Martin Heidegger, Maurice Merleau-Ponty en Jean-Paul Sartre. Meer onlangse filosowe, soos Emmanuel Levinas en Jacques Derrida is ook sterk beïnvloed deur die fenomenologie, maar het dit ook terselfdertyd sterk kritiek uitgelok. Die insigte wat uit hierdie stroming voortvloei oor opsetlikheid, bewussyn en kwalia speel ook 'n rol binne die filosofie van die gees.
Jolyon Palmer

**Jolyon Carlyle Palmer** (gebore 20 Januarie 1991) is 'n Britse Formule Een-renjaer wat voorheen vir die Renault F1-span gejaag het, en die 2014 GP2-reekskampioen.
Pascal Wehrlein

duimnael|links|280px|Wehrlein gedurende die 2014 DTM-seisoen.
**Pascal Wehrlein** (gebore 18 Oktober 1994) is 'n jong Duitse Formule Een renjaer wat vir Sauber-Ferrari in 2017 gejaag het. Hy het voorheen aan die Duitse Toermotormeesters (DTM) deelgeneem, en het die titel vir Mercedes-Benz se HWA AG-span in 2015 verower. 

In 2014 word Wehrlein die jongste renjaer om 'n DTM-ren te wen (op ouderdom 19) asook die jongste renjaer om die titel te verower in 2015 op ouderdom 21.

## Verwysings
Helmut Jahn

**Helmut Jahn** (* 4 Januarie 1940 in Zirndorf naby Neurenberg - 8 Mei, 2021) was 'n Duitse argitek wat sedert in 1966 in Chicago woon. Jahn het bekendheid verwerf met opspraakwekkende projekte soos die *Sony Center* in Berlyn, die *Messeturm* in Frankfurt am Main, *One Liberty Place* in Philadelphia en die Suvarnabhumi- internasionale lughawe in Bangkok, Thailand.

In die 1980's het Jahn projekte in twee Suid-Afrikaanse metropole, Johannesburg en Durban, uitgevoer.

## Lewe 
duimnael|links|Helmut Jahn: *Sony Center*, Berlyn
Helmut Jahn het sy akademiese opleiding as argitek aan die Technische Hochschule in München gevolg en hom daarna in die Verenigde State gevestig waar hy een jaar lank verdere opleiding aan die Illinois Institute of Technology in Chicago ontvang het - met die befaamde Bauhaus-argitek Ludwig Mies van der Rohe as sy hoofdosent.

In 1967 het Jahn tot die ateljee van C.F. Murphy Associates toegetree waar hy ses jaar later 'n vennoot en direkteur van die ontwerpafdeling geword het. In 1981 is die ateljee hernoem tot *Murphy/Jahn*. Die onderneming het gedurende die 1960's sommige van Chicago se mees gesofistikeerde geboue ontwerp en verwesenlik waarby gebruik gemaak is van Mies van der Rohe se geometriese vormtaal. In 1983 is die erelidmaatskap van die Vereniging van Duitse Argitekte (*Bund deutscher Architekten, BDA*) aan hom toegeken.

Naas sy werksaamhede in die VSA spits Jahn hom veral op projekte in Duitsland toe. Nadat van sy ontwerpe vir projekte in die Arabiese Golfstate nie verwesenlik kon word nie, het Jahn hom vanaf omstreeks 2005 tot die Sjinese mark gewend wat deur 'n bougolf geraak is. So het Murphy/Jahn tans 'n kantoor in Berlyn, Chicago en Sjanghai.

Vir sy latere ontwerpe het Jahn begin wegbeweeg van suiwer modernistiese boukuns en hom tot kreatiewe rasionalisme gewend - 'n argitektoniese stroming wat 'n meer buigbare benadering tot ontwerp behels het. Volgens *The Illustrated Encyclopedia of Architects and Architecture* het Jahn met sy ontwerpe 'n simboliese argitektoniese kode geskep wat sowel by professionele argitekte asook die breë publiek aanklank vind en deur albei maklik ontsyfer kan word. Kenmerkend is Jahn se buigbare en verreikende vormtaal waarmee hy die "kontekstuele verhouding van 'n gebou" beskryf.

Jahn was met 'n Amerikaanse vrou getroud. Uit die huwelik is een seun gebore, wat dubbelburgerskap het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Letlanders

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Lets.*

Die **Letlanders** (Lets: *latvieši*, Lyfs: *leţlizt*) of **Lette** is 'n Baltiese nasie en etniese groep inheems aan Letland wat 'n gemeenskaplike Letse afkoms, kultuur en geskiedenis deel, en Lets as moedertaal praat. Alternatiewelik is Letlanders diegene wat in Letland woon of in Letland gebore is.

duimnael|links|Burgers en gewone mense in die middeleeuse Lyfland van die 16de eeu
Letlanders vorm die titulêre nasie van Letland, waar hulle sowat 62% van dié land se bevolking uitmaak. Naas Letlanders leef nog minderhede soos Russe (26%), Wit-Russe (3,4%), Oekraïners (2,3%), Pole (2,1%) en Litauers (1,3%) in Letland; 'n historiese minderheid vorm die Baltiese Duitsers wat na die Tweede Wêreldoorlog veral in Duitsland gevestig het.

Wêreldwyd leef sowat 1,55 miljoen Letlanders, waarvan 1,2 miljoen in Letland, 82&nbsp;053 in die Verenigde State, 39&nbsp;000 in die Verenigde Koninkryk, 27&nbsp;752 in Duitsland, 27&nbsp;355 in Kanada, 25&nbsp;000 in Brasilië, 20&nbsp;593 in die Republiek van Ierland, 20&nbsp;124 in Australië, 20&nbsp;068 in Rusland en 20&nbsp;000 in Nieu-Seeland.

Die Letlanders behoort saam met Litauers tot die Baltiese volke, terwyl Estlanders tot die Fins-Oegriese volke behoort en Fins-Oegriese tale praat. Die meeste Letlanders is Christene, veral Lutherane, Rooms-Katolieke en Oosters-Ortodokse; gevolg deur ongebonde.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Jo Onderstall

**Jo Onderstall** (née De Beer, 17 Mei 1929 – 28 Maart 2016) was 'n Suid-Afrikaanse amateur-plantkundige, wat bekendheid verwerf het weens verskillende publikasies, artikels en praatjies oor plantlewe en fungi van Mpumalanga, benewens haar bydraes tot natuurbewaring.

Sy is op 17 Mei 1929 in Harrismith gebore. Sy het in 1948 liggaamsopvoeding by die Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat studeer en vir 'n jaar daarna klasgegee voor sy met William “Bill” Onderstall getroud is.

Sy was vir baie jare verbonde aan die bestuur van die Laeveldse tak van die Botaniese Vereniging van Suid-Afrika, en ook die voorsitter vir etlike jare. In 1984 het "Veldblomgids No 4 - Transvaalse Laeveld en Platorand" / "Transvaal Lowveld and Escarpment Wild Flower Guide" uit haar pen verskyn, een van 'n reeks veldblomgidse van die Botaniese Vereniging. Dit was die eerste beskikbare gids tot die laeveldse veldblomme en is met haar eie foto's geïllustreer. In die volgende twaalf jaar het sy 'n voldoende fotografiese versameling opgebou om in 1996 'n tweede volume saam te stel, genaamd "Wild Flower Guide to Mpumalanga and Northern Province", wat deur Sappi geborg is. Benewens hierdie veldblomgidse het sy baie artikels vir verskillende publikasies geskryf.

Sy het gereeld praatjies gelewer oor plante, voëls of sampioene, laasgenoemde 'n onderwerp waaroor sy ook goed ingelig was. Sy was oor die jare in gereelde kontak met Johan Kluge (1947–1998), wat eers natuurbewaringsbeampte van die Departement Bosbou te Witklip was, en later die kurator van die Laeveld- Botaniese Tuin sou word. In die 1970's was hulle samewerking instrumenteel om 'n ekologies belangrike stuk berggrasveld te bewaar, wat onder meer ryk aan orgideespesies is. Hierdie gebied op die kruin van die platorand was bestem vir 'n nuwe denneplantasie, maar kon weens haar en Johan se samewerking in 'n reservaat omskep word.

Sy was die samesteller van die eerste plantlys vir die Buffelskloof Privaat Natuurreservaat op die Mpumalanga-platorand. Toe die reservaat 'n belangrike navorsingsgerief verkry het, is daar dikwels op haar botaniese kennis staatgemaak. Met haar dood was 'n derde boek, bestaande uit haar herinneringe, byna voltooid. Sowat 400 plantspesimens wat sy in die laeveld en platorand versamel het, word in die herbaria van die Laeveld- Botaniese Tuin en Pretoria (PRE) bewaar.

Sy is op 28 Maart 2016 in Nelspruit oorlede, en word oorleef deur haar seun David (1953– ) wat ook belangstellings in plant- en dierkunde koester en 'n kranige plantversamelaar is.

## Verwysings
Ossetiërs

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Osseties.*

Die **Ossetiërs** of **Ossete** (Osseties: ир, ирӕттӕ, *ir*, *irættæ*; дигорӕ, дигорӕнттӕ, *digoræ*, *digorænttæ*) is 'n Irannese etniese groep inheems aan Ossetië in die Kaukasus-streek. Hulle praat Osseties, 'n Irannese taal, as moedertaal en Russies of Georgies as tweede taal.

[duimnael|links|Verspreiding van Ossetiërs in die [Kaukasus-streek in rooi]]
duimnael|links|Stamme in Ossetië
Die meeste Ossetiërs leef in Noord-Ossetië-Alanië, 'n republiek binne die Russiese Federasie, gevolg deur Suid-Ossetië, 'n omstrede gebiede wat volgens internasionale reg tot Georgië behoort, en Turkye.

In teenstelling met die ander Irannese volke wat hoofsaaklik Islamities is, is die meeste Ossetiërs aanhangers van die Oosters-Ortodokse Kerk, gevolg deur die Ossetiese tradisionele godsdiens en Moslems.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Louis Rautenbach

**Louis B Rautenbach** (8 Maart 1962 - ) is 'n Afrikaanse skrywer en storieverteller wat vier nie-fiksie boeke gepubliseer het. Hy beplan toekomstige publikasies, onder andere, opvolgboeke, kleinverhaal-bundels en selfs 'n draaiboek. Hy het 'n voorliefde vir geskiedenis, en veral verhale van die Bybel. Sy stories is lewensinspirerend en laat 'n mens nadink oor die geestelike lewe en die verganklikheid van die mens. Sy doel as skrywer is om die leser, onder andere, te laat  nadink oor die lewe.

## Publikasies 
### My Vriend, My Broer 
Hierdie boek vertel die verhaal van 'n besonderse toegeneëntheid tussen twee vriende, die een 'n tienerseun en die ander alreeds 'n ervare soldaat, wat uitgedaag met die eise van die lewe wat bemoeilik word deur mense uit die verskillende wêrelde en raamwerke waaruit hulle kom.
Die leser behoort egter te sien dat beide Jònatan en Dawid hul diepe afhanklikheid en liefde openlik vir God en vir mekaar bely. Albei leef hul geloofsvertroue in die HERE uit, en skroom nie om Sy leiding en beskerming af te bid nie.
Elke leser kan met vrymoedigheid vrye teuels gee daaraan om hierdie realistiese beskrywing te interpreteer, en selfs die feite daarvan na te slaan.

### Spieël Splinters 
Die verhaal handel oor die ongekompliseerde lewe van kindwees in 'n beskermde omgewing, waar jong lewens meteens deur 'n rits negatiewe gebeure na onbeskermde en ongenaakbaarheid van die grootmenswêreld geruk word.
Die vele aanslae van die lewe word met wisselende emosionele uitdagings aangespreek. Die boek is belaai met intriges: vreugdes, teleurstellings en uitdagings wat uiteindelik lei tot by 'n kruispad van keuses. 'n Kruispad in die lewe waar emosionele oorwinning 'n seker realiteit word. En oorwinning bring.
Hierdie unieke oorgangsboek is ideaal vir tiener- sowel as volwasse lesers.

### Oorsprong Van Smarte 
'Oorsprong van Smarte' is 'n roman gebaseer op Ou Testamentiese Bybelverhale en neem die leser op 'n interessante reis deur die bekende Bybelverhale, vanaf Genesis tot Konings. Die skrywer delf dieper in emosionele belewenis van bekende Bybelse figure en gee die leser 'n nuwe perspektief op die menslikheid van hierdie karakters en ook die verreikende nagevolge van hul dade.
Soos die verhaal vorder, sal die leser toenemend bewus word van God se opregte belangstelling in die skepping en liefde vir mens.
God beskerm deurlopend. Hy rig en lei die mens om hom teen selfvernietiging te beskerm.
Daar is niks groter as God se genade...

### Soveel Jare 
Die boek handel hoofsaaklik oor 'n man wat as baba van sy ouers weggeneem en vir aanneming afgegee word.
Sonder dat sy eie familie weet waar hy hom bevind, en onbewus van sy herkoms vanuit 'n groot familie waarna hy as enigste kind soveel keer gesmag het, leef hy 'n unieke en interessante lewe totdat hy onverwags met waarheid gekonfronteer word.
Ons reis vir ongeveer sestig jaar oor hierdie lewenspad wat soms ongelyk en klipperig voorkom.
Die leser sal sien watter leemte in die lewe kan ontstaan terwyl geliefdes onder die valse indruk verkeer dat hulle die beste om jou ontwil doen.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
Folio Society

duimnael|Folio-uitgawe van *The Life and Opinions of Tristram Shandy, Gentleman*. Illustrasies: John Lawrence. Kunstenaar: Brian Dettmar
**The Folio Society** is 'n Londense boekuitgewery en privaat onderneming wat deur Charles Ede (1921-2002) in 1947 gestig en in 1971 geïnkorporeer is. Die uitgewery staan bekend vir sy ryklik geïllustreerde hardeband-uitgawes van klassieke fiksie- en nie-fiksiewerke, digbundels en kinderliteratuur. Besondere aandag word geskenk aan boekbinding en die grafiese uitleg van titels, met illustrasies wat deur kunstenaars vir fiksieboeke verskaf word en kunsvolle afbeeldinge of foto's in nie-fiksietitels. Baie titels word in boekkokers uitgegee.

The Folio Society is oorspronklik as 'n eksklusiewe boekklub bedryf wat sy boektitels slegs aan intekenaars wêreldwyd verskaf het, maar het besluit om sy werke ook toeganklik te maak vir die publiek. So is hul voormalige leessaal vir lede in Holborn omgeskep tot 'n boekwinkel waar duisende titels verkrygbaar is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *The Folio Society - Amptelike webtuiste*
Isando

**Isando** is 'n nywerheidsgebied suidwes van Kemptonpark, ongeveer 22 km oos van Johannesburg se middestad.

Dit val onder beheer van die Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit in die Gautengprovinsie van Suid-Afrika. Die dorpsgebied is op die plaas Witkoppie uitgelê en op 21 Desember 1949 geproklameer. Die naam is uit 'n inheemse swart taal ontleen en verwys na die klank van 'n hamer.

## Verwysings
Tibettane

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Tibettaans.*

Die **Tibettane** (Tibettaans: བོད་པ་) is 'n etniese groep inheems aan die outonome gewes Tibet in die Volksrepubliek China en die aangrensende lande van Suid-Asië: Bhoetan, Indië en Nepal.

[duimnael|links|[Vlag van Tibet en die Tibettane]]
[duimnael|links|Kaart van gebiede met 'n Tibettaanse meerderheid in die [Volksrepubliek China]]
Die Tibettane behoort tot die Sino-Tibettaanse volke wat naas die Volksrepubliek China ook in lande soos Bhoetan, Mianmar, Nepal en Indië se noordooste leef. Hulle praat Tibettaans as moedertaal en is hoofsaaklik aanhangers van die Tibettaanse Boeddhisme. In die Volksrepubliek China behoort die Tibettane tot een van die 56 amptelik erkende etniese groepe ("nasionaliteite") en word "Zang" (Chinees: 藏族; pinyin: *Zàngzú*) genoem. Hulle leef veral in die Suidwes-Chinese outonome gewes van Tibet noord van die Himalaja.

Wêreldwyd leef omtrent 7,8 miljoen Tibettane, waarvan sowat 7,5 miljoen in Tibet en 190&nbsp;000 in Indië. Die Tibettaanse diaspora het veral as gevolg van die Tibettaanse opstand van 1959 en die aansluitende anneksasie van Tibet deur China in Indië en Westerse lande soos Australië, Kanada, Switserland, die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State gevestig.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
St Bride's Church

duimnael|St Bride's Church, gesien in 'n oostelike rigting vanuit die kerkskip, met die altaar in die agtergrond
duimnael|'n Buiteaansig van St Bride's

'''St Bride's Church''' is 'n kerk in die *City of London*. Die huidige gebou in Fleet Street is deur die befaamde argitek Sir Christopher Wren in 1672 ontwerp, maar gedurende 'n reeks Duitse lugaanvalle op Londen in 1940, die sogenamde *London Blitz*, grotendeels deur 'n brand vernietig. Vanweë sy ligging in Fleet Street word die kerk tradisioneel verbind met die perswese en is daarna verwys as "Joernalistekerk". Dié verbintenis gaan egter verder terug in die geskiedenis.

Toe Engeland se eerste meesterdrukker, William Caxton (omstreeks 1422–1491), in 1476 vanuit Keulen, waar hy 'n opleiding in druktegniek deur Johannes Gutenberg ontvang het, na sy geboorteland teruggekeer het, het hy Engeland se eerste drukpers naby die Westminster-abdy ingerig. Caxton was egter ook 'n suksesvolle tekstielhandelaar, en die grootste deel van sy fortuin is in dié bedryf, en juis nie in die drukwese nie, verdien. Toe hy in 1491 oorlede is, het sy leerling Wynkyn de Worde († 1535) die Caxton-drukpers gekoop en – weens die gebrek aan 'n alternatiewe inkomstebron – pogings onderneem om van die drukwese 'n winsgewende bedryf te maak.

De Worde het Engeland se eerste drukpers met beweeglike letters langs St Bride's Church opgerig – in 'n buurt waar talle geestelikes woonagtig was wat as potensiële geletterde klante in aanmerking gekom het. Latere drukkers het sy voorbeeld gevolg sodat die buurt tot die spilpunt van Engeland se vroeë drukbedryf ontwikkel het. De Worde het sy laaste rusplek in St Bride's Church gevind.

Ná die Tweede Wêreldoorlog het dagbladuitgewers met hul skenkings bygedra tot die heropbou van St Bride's volgens Wren se oorspronklike ontwerp. Die kerkgebou is steeds 'n maklik herkenbare deel van Londen se stadsilhoeët. Met 'n hoogte van 226 voet of 69 meter is dit die tweede hoogste van Wren se kerkgeboue wat slegs deur die St. Paulus se katedraal oortref word.

Die kerk het sy naam aan twee instellings verleen wat met die geskiedenis van die pers, drukwese en tipografie verbind word:
* die St Bride Foundation en
* die St Bride-biblioteek wat deur dié stigting bedryf word en op 6 April 2016 heropen is nadat dit weens 'n tekort aan fondse deur sluiting bedreig is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Besemvylvis

Die **Besemvylvis** (*Amanses scopas*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Broom filefish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 20&nbsp;cm lank. Dit is donkerbruin met verskeie nou, swarterige strepe in die middel van die lyf. Die lippe is wit en die stert swart. Daar is 'n klos, lang swart stekels net voor die stertvin se basis van die mannetjie; die wyfie het 'n klos swart dik hare.

Die vis leef in tropiese strandmere, baaie en vlak aflandige koraalriwwe in water wat 3 tot 18 m diep is. Hulle verkies 'n mengsel van sand en klippe in korale en rotsspitse. Die vis kom in pare voor. Hulle is sku, waaksaam en altyd naby skuilplekke. Hulle vreet ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.se/summary/Amanses-scopas.html
Waterstofchloried

**Waterstofchloried** is 'n chemiese verbinding met die formule .

Die stof is 'n gas met 'n stekende reuk wat in die vroeë chemie *spiritus salis* ("gees van sout") geheet het. Die gas word vrygestel indien 'n baie sterk suur soos swaelsuur met tafelsout reageer

::H_2SO_4(l) + 2NaCl(s) \to 2HCl(g) + Na_2SO_4(s)

Die gas is goed oplosbaar in water en die vloeibare oplossings is bekend as soutsuur. Die gas word daarom ook *soutsuurgas* genoem.

In oplossing is HCl 'n sterk Brønstedsuur wat amper volledig in ione dissosieer. Die soute heet chloriede. Die gas kan as sterk Lewissuur optree byvoorbeeld in 'n reaksie met ammoniak gee dit 'n wit rook van salmiak (ammoniumchloried) af

::HCl(g) + NH_3(g) \to NH_4Cl(s) 

Die stof het 'n belangrike rol gespeel in die ontwikkeling van die suur-basis-teorieë. Die oudste teorie, Lavoisier s'n, het voorgestel dat stowwe die element suurstof moet bevat om suureienskappe te besit. Nadat bevind is dat waterstofchloried 'n suur is wat nie suurstof bevat nie, het dit tot die ontwikkeling van die Arrheniusteorie gelei.

## Verwysings
St Bride Foundation

Die **St Bride Foundation** is in 1891 gestig as 'n maatskaplike, kulturele en ontspanningsentrum vir Londen se Fleet Street en die druk- en perswese wat daar gesetel was. 

Die stigting se biblioteek dien as sy sentrale instelling. Met 50&nbsp;000 werke oor drukwese, die mediabedryf, kommunikasie, tipografie, kalligrafie en grafiese ontwerpkuns, en 3&nbsp;500 tydskrifte word dit as die grootste van sy soort op aarde beskou.

Baie van die stigting se historiese ruimtes staan oop vir die publiek, soos die Bridewell Hall en Salisbury Room. Alhoewel die stigting se skool, die Printing School, intussen na die Teems se suidoewer verplaas is, word historiese drukperse steeds in Fleet Street vertoon en vir opvoedkundige doeleindes gebruik. Twee teaters, die Bridewell Theatre en Lunchbox Theatre, bied vermaak wat in 'n breë gehoor se smaak val. Die Bridewell-kroeg is 'n gewilde plek vir konserte en huisves daarnaas 'n galery wat werke van kunstenaars en fotograwe vertoon.

## Eksterne skakels 
* *Amptelike webtuiste*
St Bride-biblioteek

Die **St Bride-biblioteek** in Bride Lane, Fleet Street, Londen is 'n vakbiblioteek wat deur die St Bride Foundation bedryf word en hom op werke oor druktegnieke, grafiese ontwerpkuns en die druk- en perswese toespits. Die biblioteek, wat in 1895 geopen is, het van begin af as tegniese vakbiblioteek en as skool vir druktegnieke gedien. Die skool is intussen verplaas en staan tans bekend as die London College of Communication. Met meer as 50&nbsp;000 boektitels uit dié vakgebiede en 3&nbsp;500 tydskrifte word die St Bride-biblioteek as die grootste vakbiblioteek oor drukwese ter wêreld beskou.

Sy versamelings sluit die biblioteek van William Blades, die Victoriaanse meesterdrukker en skrywer van 'n biografie oor William Caxton, asook dié van Talbot Baines Reed, 'n ontwerper van drukskrifte en geskiedkundige, en John Southward, 'n joernalis op die gebied van tegniese drukkuns, in.

Die biblioteek bied daarnaas vir belangstellendes kursusse oor druktegnieke aan waarvoor sommige van die oudste drukperse in Engeland gebruik word.

## Eksterne skakels 
* *St Bride Foundation – biblioteek*
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson

**Sigmundur Davíð Gunnlaugsson** (Yslands: [ˈsɪɣmʏntʏr ˈtaːvið ˈkʏnløyxsɔn]; * 12 Maart 1975 in Reykjavik, Ysland) het vanaf 23 Mei 2013 tot 7 April 2016 as Ysland se 25ste eerste minister gedien.

Ná proteste in die strate van Reykjavik vanweë onthullings in die Panama-verslag van die Mossack Fonseca regsfirma oor 'n besigheid van sy vrou Anna Sigurlaug Pálsdóttir wat bedoel is om belastings te ontduik is hy gedwing om af te tree.

Sy vrou het in 2007 Wintris Inc. gekoop, 'n besigheid op die Britse Maagde-eilande om geld wat haar pa, die enigste invoerder van Toyota op die eiland verdien het te belê. Aanvanklik het Gunnlaugsson 50% van dié besigheid besit, maar hy het dit vir $1.- verkoop aan sy vrou toe hy parlementslid geword het vir die Progressiewe Party. Hy het dit nooit bekend gemaak nie, maar daar is ook nie bewyse vir onwettige gebeure nie.

Hy word opgevolg deur Sigurður Ingi Jóhannsson, wat die minister vir landbou en vissery was in sy regering.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Panama-dokumente

duimnael|Lande geïmpliseer in die Panama-dokumente.
Die **Panama-dokumente** (Engels: *Panama Papers*) is 'n groot aantal elektroniese onthullings oor die regsfirma *Mossack Fonseca* van Jürgen Mossack in Panama-stad. Die onthullings behels 'n verbysterende 2,6 teragrepe inligting wat teruggaan tot 1977, die jaar waarin die firma gestig is. In 1986 is die firma versmelt met 'n klein firma van Ramón Fonseca, 'n Panamese politikus.

Die onthullings is aan die begin van April 2016 bekendgemaak deur die *Süddeutsche Zeitung* en die *International Consortium of Investigative Journalists* en behels talle handelstransaksies met belastingsparadyse soos die Britse Maagde-eilande en die Seychelle.

Daar is ook aanduidings dat 33 mense of organisasies wat aan internasionale sanksies onderhewig was deur die firma gehelp is. Daaronder is firmas in Iran, Zimbabwe en Noord-Korea. Een daarvan was betrokke by Noord-Korea se kernprogramme. 'n Ander geval is dié van Rami Makhlouf, Basjar al-Assad, die Siriese oud-president, se neef, wat 'n besit van $5 miljard het.

## Ysland 
Die eerste politieke slagoffer van die onthullings was die Yslandse eerste minister Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, wat op 5 April afgetree het.

## Die Verenigde Koninkryk 
Op 7 April 2016 gee eerste minister David Cameron toe dat hy 'n aandeel gehad het in 'n buitelandse besigheid wat sy wyle vader gestig het.

## Suid-Afrika 
'n Suid-Afrikaner wat genoem word, is Clive Khulubuse Zuma, wie se oom Jacob Zuma die land se voormalige president is. Khulubuse Zuma het Caprikat Limited verteenwoordig, 'n besigheid wat in 2010 by 'n olietransaksie in die Demokratiese Republiek van die Kongo betrokke was. Dieselfde jaar het Mossack Fonseca sy bande met Caprikat verbreek. Zuma het ontken dat hy onregmatig gehandel het en verklaar dat die transaksies "taamlik aantreklik" vir die DRK was.

## Sien ook 
* Pandora-dokumente

## Verwysings
Skandaal

duimnael|280px|Richard Nixon se bedanking na die Watergate-skandaal.

'n **Skandaal** is 'n openbare voorval waartydens 'n ongeregtigheid, skande of 'n morele oortreding aan die klok gehang word. Dit behels 'n beskuldiging(s) teen 'n persoon of organisasie wat wye openbare en/of mediablootstelling geniet. Skandale kan oor 'n werklike gebeurtenis handel, maar kan ook uit valse aantygings, of 'n kombinasie daarvan, bestaan.

Skandale word deur joernaliste, tv-kanale, fluitjieblasers of kuberkrakers, wat toegang tot geheime inligting het, geopenbaar. Die motiewe wat mense hiertoe dryf sluit in: wraak, winsbejag, soeke na publisiteit of 'n regverdigheidsgevoel.

Die persone of organisasies wat beskuldig word, word meestal negatiewe deur skandale geraak. Dit kan hul geloofwaardigheid aantas en tot reuse verliese lei. Skandale word egter soms (veral deur kunstenaars) ingespan om publisiteit te verwerf.

Onwaar aantygings lei dikwels tot 'n verlies aan respek vir daardie persoon, en kan hul loopbane vernietig. Aan die ander kant kan pogings om 'n skandaal toe te smeer tot 'n groter skandaal lei, veral as die toesmeerdery nie werk nie.

Voorbeelde van bekende skandale is die Inligtingsdebakel, Watergate-skandaal en die Panama-verslag. Die mees onlangse sportskandaal is die Australiese krieketbalpeuterskandaal van 2018.

## Verwysings
Jamestown, Wes-Kaap

**Jamestown**, ook bekend as **Webersvallei**, is 'n dorp in die Wes-Kaap, Suid-Afrika, 6 km suid van Stellenbosch.

## Verwysings
Dwarsrivier (nedersetting)

:*Hierdie artikel handel oor die nedersetting in die Wynland. Vir die riviere in Suid-Afrika, sien Dwarsrivier.*

**Dwarsrivier** is 'n klein nedersetting in Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit in die provinsie Wes-Kaap van Suid-Afrika.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Friese

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Fries.*

duimnael|links|Kaart van die Friese se voormalige en huidige verspreiding
[duimnael|links|Huidige verspreiding van [Friese tale:

]]
Die **Friese** (Noord-Fries: *Fresken*, Saterfries: *Fräisen*, Wes-Fries: *Friezen*) is 'n Germaanse etniese groep inheems aan die Noordseekus van Nederland en Duitsland wat 'n gemeenskaplike Friese afkoms, kultuur en geskiedenis deel, en wat verband hou met die Friese tale.

Die Friese is in beide Nederland en Duitsland 'n erkende minderheid (in Duitsland saam met Dene, Roma en Sorbe) en leef veral langs die kus van Friesland, Groningen, Nedersakse en Sleeswyk-Holstein, waar ook die drie Friese tale amptelike erkenning geniet.

Die etniese groep van die Friese word verdeel in drie subgroepe met drie moedertale:
* die Noord-Friese van Noord-Friesland in Sleeswyk-Holstein, wat verband hou met Noord-Fries en sowat 60&nbsp;000 mense omvat. Noord-Fries word deur sowat 10&nbsp;000 mense gepraat.
* die Oos-Friese van Oos-Friesland in Nedersakse, wat verband hou met Oos-Fries (nou Saterfries) en sowat 2&nbsp;250 mense omvat. Saterfries word deur sowat 2&nbsp;000 mense gepraat.
* die Wes-Friese van Wes-Friesland in Friesland en Groningen, wat verband hou met Wes-Fries en sowat 660&nbsp;000 mense omvat. Wes-Fries word deur sowat 470&nbsp;120 mense gepraat.

Die etniese groep van die Friese is reeds sedert die Antieke tydperk bekend en is deur die Antieke Romeine *Frisii* en deur die Antieke Grieke οι Φρίσσιοι of Φρείσιοι genoem. Hulle het reeds voor die Groot Volksverhuising aan die Rynmonding geleef. In die vroeë 7de eeu het die Friese hul eie koninkryk (Fries: *Fryske Keninkryk*, Latyns: *Magna Frisia*) opgerig wat in 750 sy grootste uitbreiding bereik en in konflik met die suidelike Frankiese Ryk gekom het.

## Beeldgalery 

Lêer:Interfrisian Flag.svg | Vlag van die Friese Raad
Lêer:Schleswig-Holstein NF.svg | Ligging van Noord-Friesland in Sleeswyk-Holstein
Lêer:Nordfriesischeflagge.svg | Vlag van Noord-Friesland
Lêer:Wappen Nordfriesland 2.jpg | Wapen van Noord-Friesland
Lêer:Ostfriesland de.svg | Ligging van Oos-Friesland
Lêer:Flag of East Frisia.svg | Vlag van Oos-Friesland
Lêer:Ostfriesland CoA.svg | Wapen van Oos-Friesland
Lêer:Friesland in the Netherlands.svg | Ligging van (Wes-)Friesland in Nederland
Lêer:Frisian flag.svg | Vlag van (Wes-)Friesland
Lêer:Friesland wapen.svg | Wapen van (Wes-)Friesland

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*    Amptelike webwerf van die Friese Raad
Wemmershoek

**Wemmershoek** is 'n klein Kleurlingnedersetting in die Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit van die provinsie Wes-Kaap in Suid-Afrika.

Wemmershoek is by die kruising van die R301-streeksroete en R45-provinsiale pad geleë. Die Wemmershoekdam is in 1957 in die Wemmershoekrivier gebou.

## Verwysings
Land-en-Zeezicht

**Land-en-Zeezicht** is 'n woonbuurt van Somerset-Wes. Dit was oorspronklik deel van die historiese  plaas Vergelegen. Die deel bekend as Land-en-Zeezicht het in 1914 in besit gekom van Hendrik Hendriksz wat die herehuis in Versterlaan gebou het. Sy familie en nasate het tot 1947  en weer van 1951 tot 1971 op die plaas gewoon.  Twee Hendriksz-dogters, Alida en later Johanna, is uit die huis met Onze Jan Hofmeyr getroud. Langsamerhand is die een deel van die plaas na die ander tot  stadsgebied ontwikkel.  Die huis in in 1981  deur die Poolse adellikes die graaf en gravin Zamoyski gerestoureer. Die huis is in 1985 tot monument verklaar.
Thibaultplein

duimnael|links|Busstop op Thibaultplein
duimnael|Thibaultplein in Kaapstad

**Thibaultplein** lê tussen wolkekrabbers langs Hans Strijdomlaan en naby die aansluiting daarby  van Langstraat in die middestad van Kaapstad. Die plein is 'n gesamentilke ontwikkeling van die Stad Kaapstad, Anglo-American Properties en die Southern Lewensvereniging. Dit is op 16 November 1989 deur die burgemeester van die stad, Gordon Oliver, geopen.  Die plein dra die naam van Louis Thibault, Suid-Afrika se eerste opgeleide argitek.

Op die plein staan sedert 1994 'n modernistiese kunswerk  in staal en brons deur John Skotnes getiteld “Mythological landscape – a celebration of diversity”.

## Eksterne skakels 
*
Brilvylvis

Die **brilvylvis** (*Cantherhines fronticinctus*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die westelike Stille Oseaan, die Indiese Oseaan en ook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Spectacled filefish*.

## Identifikasie 
Die vis is 23&nbsp;cm lank en die lyf is lig tot donker grys en geelbruin. Daar is 'n swart band tussen die swart vlekke wat om die oë voorkom. Daar is ook 'n wit band om die basis van die stertvin.

Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 5 tot 40 m diep is. Hulle verkies areas waar alge volop is. Hulle is alleenlopers, sku en bly altyd naby hulle skuilings. Die vis vreet 'n verskeidenheid bodem ongewerweldes. Eksemplare van die spesie is skaars.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Cantherhines-fronticinctus.html
Heuningkoekvylvis

Die **Heuningkoekvylvis** (*Cantherhines pardalis*)  is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee, Oman  en ook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by Mosselbaai. In Engels staan die vis bekend as die *Honeycomb filefish*.

## Identifikasie 
Die vis word 25&nbsp;cm lank. Die vis het drie kleurvariasies en kan sy kleur verander van een variasie na die ander. Hulle is gewoonlik grys tot bloubruin met blou strepe op die kop en 'n ligte blou heuningkoekagtige patroon op die lyf. Met die ander variasie is die vis donkerbruin van kleur en met die laaste variasie is die vis lig grysbruin met donker vlekke op. Daar is altyd 'n wit kol op die bokant van die stertvin se basis.

Hulle leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 2 tot 20&nbsp;m diep is. Die visse is alleenlopers en verkies areas waar alge welig groei. Die onvolwasse visse dryf gewoonlik saam met drywende plante. Die vis vreet 'n verskeidenheid bodem ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* *Cantherhines pardalis* by FishBase.
Ammoniumchloried

links|Die vorming van ammoniumchloriedrook
**Ammoniumchloried** is die ammoniumsout van soutsuur. Dit het die formule .

Die stof kan 'n rook van vastestofdeeltjies vorm indien soutsuurgas en ammoniak in die gasfase gemeng word

:: HCl(g) + NH_3(g) \to NH_4Cl(s) 

## Kristalstrukture 
Ammoniumchloried het 'n kubiese kristalstruktuur met 'n sesiumchloried (CsCl)-tipe struktuur. In hierdie struktuur beset 'n  ammoniumkatioon  die posisie van die sesiumioon in 'n kubus van chloriedione. Die ammoniumioon is egter nie sferies nie maar tetraëdries. Bo 242K is daar wanorde in die oriëntasie van die ioon. Die waterstofatome wys na vier van die 8 chloorione en dit kan op twee maniere gedoen word. Bo 242K is die ione wikkelkeurig verdeel oor die twee oriëntasies. By 242K vind 'n λ-oorgang plaas waarby die ammoniumione meer georden word. Die temperatuur van die λ-oorgang is redelik afhanklik van die druk. Onder 'n druk van 10 kbar het die λ-oorgang na 'n temperatuur van 308K verskuif.

By hoë temperature (456 K) tree 'n ander fase-oorgang op. Dit is 'n eersteordeoorgang van die CsCl-tipe na die NaCl-tipe, met 'n ammoniumkatioon in 'n oktaëder van chloriedione.

## Verwysings
Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2016

Die **Suid-Afrikaanse munisipale verkiesings van 2016** is op 3 Augustus 2016 in alle distrikte en Plaaslike Munisipaliteite van al 9 Suid-Afrikaanse provinsies gehou. Dit is op 6 April 2016 amptelik aangekondig.

Munisipale verkiesings word elke vyf jaar gehou, die vorige munisipale verkiesing is in 2011 gehou en die volgende een in 2021.

Die munisipale verkiesings van 2016 het die lede van die distriks-, metropolitaanse en plaaslike munisipale rade verkies, wat op hulle beurt die burgemeesters van die munisipaliteite verkies het.

## Munisipale afbakening 
Suid-Afrika se Munisipale Afbakeningsraad het veranderinge aangekondig aan sekere wyksafbakenings en munisipale grense, na aanleiding van die vorige minister van Samewerkende Regering en Tradisionele Sake Pravin Gordhan se voorstel oor die herindeling van munisipaliteite om hulle meer volhoubaar en finansieel lewensvatbaar te maak. Daarvolgens was daar 34 gevalle wat 90 munisipaliteite geraak het. Die Demokratiese Alliansie het sterk kapsie gemaak teen hierdie besluit, met LP James Selfe wat aangekondig het dat die DA die Raad hof toe sal neem oor wat dit sê duidelik partygemotiveerde en irrasionele grensafbakenings was.

## Resultate 
duimnael|300px|
Die regerende ANC was die grootste party en het 53,91% van die stemme op nasionale vlak behaal. Dit is 'n daling van die 62,93% wat die party in 2011 behaal het. Die DA was die tweede grootste met  26,90% wat hoër was as die 24,1% in 2011. Die  Economic Freedom Fighters (EFF) het 8.19% in hul eerste munisipale verkiesing behaal.

Die afname in ANC-ondersteuning was die belangrikste in stedelike gebiede, met die ANC wat vir die eerste keer sedert 1994 sy volstrekte meerderheid in 4 van die land se 8 metropolitaanse munisipaliteite verloor. Die ANC het Buffalo City, Mangaung en eThekwini behou, maar met verminderde meerderhede in Buffalo City en eThekwini. In die Stad Johannesburg en Ekurhuleni het die ANC sy meerderheid verloor, maar 'n pluraliteit behou. Die DA het sy meerderheid in die Stad Kaapstad verhoog en het 'n  pluraliteit in Tshwane- en Nelson Mandelabaai behaal, die eerste in metropolitaanse munisipaliteite buite die Wes-Kaap. Van die 4  metropolitaanse munisipaliteite met geen meerderheid, het die ANC Ekurhuleni deur 'n koalisie behou, terwyl die DA deur 'n koalisie beheer oor Nelson Mandelabaai verkry het en minderheidsregerings in Johannesburg en Tshwane gevorm het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
53 v.C.

## Gebeure 
*Slag van Carrhae – Die Partiërs vernietig 'n Romeinse leër onder Marcus Crassus 
*Slag van die Sabisrivier (Sambre) – Die Galliërs kom in opstand.
*Cicero word deur die Nervii naby Binche beleër. Hy stuur berigte na Caesar wat hom kom help met 7 000 man.
*Ambiorix val Caesar met 60 000 man aan, maar hy vermag dit teen te hou en doen 'n suksesvolle teenaanval. Hy kan Cicero aflos.

## Sterftes 
*Marcus Licinius Crassus

## Verwysings
Ilse Andrag

**Ilse Andrag** (néé Bremer) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer en is in Pretoria gebore.

## Lewe en werk 
Hier het sy ook groot word en in 1965 matrikuleer aan die Afrikaans Hoër Meisieskool. Vanaf 1966 studeer sy tale aan die Universiteit van Stellenbosch, waar sy in 1968 'n B.A.-graad verwerf en in 1969 kwalifiseer as onderwyseres. Hierna gee sy onderwys aan verskeie hoërskole, onder andere in 1971 Duits by Bloemhof Hoër Meisieskool in Stellenbosch. Na haar troue met Rudolf Andrag spandeer sy tyd in die Sederberge, maak kinders groot, is toerleidster in Kaapstad, doen gesinchroniseerde vertalings vir die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie en gee vryskut onderwys in Duits en Afrikaans. Na haar aftrede leer sy Italiaans aan en fokus op fotografie, terwyl sy ook 'n CD uitgee (“*Pêreltjies vir die vaak*”) met 23 slaapliedjies wat sy self gekomponeer het. Sy en haar man het drie dogters. Sy is 'n sangeres en taalkundige wat ook kursusse gee in uitspraak vir sangers.

## Skryfwerk 
Haar jeugdrama “***Vlieg, Sus, vlieg***” word geskryf tydens die 1991 ATKV Herfsskool vir Dramaturge en word opgeneem in die versamelbundel “*Die magiese kring*”, onder redaksie van Temple Hauptfleisch. Sy vertaal ook kinderboeke in Afrikaans, insluitende Jon W. Ivimey se “***Drie blinde maats***” (“*Three blind mice*”), Jeanette Winter se “***Doedoe my kindjie***” (“*Hush little baby*”) en die liedjies in “***Die kleinste den***” (“*The little fir tree*”) van Margaret Wise Brown.

## Publikasies 
* **1987** Die kleinste den – Margaret Wise Brown
* **1988** Doedoe my kindjie – Jeanette Winter
* **1990** Drie blinde maats – John W. Ivimey

## Verwysings
Jan Hendrik van der Westhuizen

**Jan Hendrik van der Westhuizen** (1982-) is 'n Suid-Afrikaanse ontwerper, fotograaf, meestersjef en eienaar van 'n fynproewersrestaurant. Van der Westhuizen het grootgeword op die plaas van sy ouers by Middelburg, Mpumalanga en het ná sy matriek 'n opleiding in kookkuns in Stellenbosch ontvang waar hy die gevorderde diploma in kulinêre kookkuns voltooi het. Daarna het hy 'n Baccalaureusgraad in toegepaste ontwerp en fotografie verwerf.

Van der Westhuizen het sy kulinêre loopbaan as bydraende kosredakteur en fotograaf vir die leefstyltydskrif *Elle* in Suid-Afrika begin en was later, vanaf 2006, in Parys, Frankryk, werksaam. Vervolgens is hy as sjef op 'n privaat jag in Monaco aangestel. Sy restaurant, *Jan* in Nice, Frankryk, het sy deure in 2013 geopen en is op 2 Februarie 2016 met 'n Michelin-ster bekroon. Dit is daarnaas in 2015 deur Condé Nast Traveller ook as een van die beste restaurante ter wêreld aangewys. In dié klein eetplek naby die seehawe spits Van der Westhuizen hom op 'n moderne en kreatiewe styl van kook toe.

Twee kookboeke het reeds uit Van der Westhuizen se pen verskyn. Sy tweede publikasie is in Maart 2016 deur Struik Leefstyl in Afrikaans (*JAN – My Franse Kosverhaal*) en Engels (*JAN – A Breath of French Air*) uitgegee.

## Sien ook 
* Lys van bekende Suid-Afrikaners

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *www.janhendrik.com – Amptelike webtuiste*
Nerine Ahlers

**Nerine Ahlers** (gebore Le Roux) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer en bly in Lynnwood in Pretoria.

## Lewe en werk 
Sy matrikuleer aan die Hoërskool Menlopark en studeer dan verder aan die Universiteit van Pretoria, waar sy in 1985 'n M.A.-graad verwerf met 'n verhandeling oor “*Die begrip gesigspunt met spesifieke verwysing na die Afrikaanse prosakritiek*”. As gekwalifiseerde taalonderwyseres, hoofsaaklik in Frans, gee sy ook klas in Afrikaans en Duits op hoërskool, onder andere by St. Mary’s DSG en die Hoërskool Menlopark in Pretoria. Sy is op 19 Julie 1980 getroud met Johann Ahlers en het twee dogters, Joekie en Rianné.

## Skryfwerk 
Sy skryf sketse, kortverhale en radiodramas en is medeskrywer van tienermeisieboeke. In 1999 word haar radiodrama “*Die brand*” met die tweede prys bekroon in Radiosondergrense se radiodramakompetisie. Sy ontmoet vir Alet Steenkamp by St. Mary’s DSG waar beide skoolhou en hulle vind uit dat hulle dieselfde dink, waarna hulle saam tienermeisieboeke begin skryf. “***Selfone, skelms en sjokolade***” verower in 2007 die ATKV Kinderboektoekenning vir graad 8-10. In “***Liefde is…***” wonder Karli in haar voorbereiding vir die debatkompetisie of dit noodsaaklik is dat 'n meisie op sewentien jaar 'n ou moet hê. Haar ander probleme is egter groter, want dinge is nie lekker tussen haar pa en ma nie en haar pa is weg. Hierdie boek verower in 2011 die ATKV Kinderboektoekenning vir graad 8-10. In “***Skaduwees, skatte en skelmstreke***” is die koshuiskinders Lindie, Andrea, Gina, Talita en Mia opgewonde oor hulle graad 10-jaar. Een van hulle vyande, Danelle, steel Andrea se boetie se rugbybal wat deur Victor Matfield geteken is en maak asof sy dit in die begraafplaas weggesteek het, omdat sy weet Andrea is bang vir spoke. Die maats gaan soek na die bal, maar vind iets baie interessanter. “***Ek + jy***” is Annabelle se verhaal. Ná haar ma se dood moet sy selfstandig word en sy neem die huishouding oor en begin haar eie spyseniersonderneming. In haar lewe is daar nie nog tyd vir 'n verhouding nie, maar dan ontmoet sy 'n aantreklike blouoog-man.

## Publikasies 
**2005**
* Selfone, skelms en sjokolade (saam met Alet Steenkamp)
**2007**
* Sms’e, skurke en spinnekoppe (saam met Alet Steenkamp)
* Sepiesterre, sokkies en skobbejakke (saam met Alet Steenkamp)
**2008**
* Seesand, sonbrille en smokkelaars (saam met Alet Steenkamp)
**2009**
* Spoke, speurders en straatkafees (saam met Alet Steenkamp)
**2010**
* Liefde is… (saam met Alet Steenkamp)
* Skaduwees, skatte en skelmstreke (saam met Alet Steenkamp)
**2012**
* Onkant 
**2013**
* Ek + jy (saam met Alet Steenkamp)
**2014**
* Soene, sonroom en seestrome (saam met Alet Steenkamp)

## Bronne 
* Bookslive: http://lapa.bookslive.co.za/blog/2013/04/08/nerine-ahlers-en-alet-steenkamp-se-trefferreeks-vir-tienermeisies-heruitgegee/
* Geni: http://www.geni.com/people/Nerine-Ahlers/6000000017024358883
* Storiewerf: http://www.storiewerf.co.za/cvs/cv_nerineahlers.htm 

## Verwysings