open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Epidourus

**Epidauros** (Grieks: Ἐπίδαυρος, Latyn: *Epidaurus*) is die belangrikste antieke heiligdom wat aan Asklepios, die Griekse god van medisyne en genesing, en sy vader Apollo gewy is. Dit is geleë temidde van 'n berglandskap op die Peloponnesos-skiereiland naby die moderne Lygourio, 'n nedersetting in die distrik Asklipiio en die munisipaliteit Epidavros. In 1988 is die heiligdom as Unesco-wêrelderfenis gelys.

Naas sy rol as heiligdom en pelgrimsoord was Epidauros met sy hospitaalgeboue ook die vernaamste herstellingsoord in die antieke Grieks-Romeinse tydperk. Hier het ook die grootste antieke opelugteater ontstaan wat omstreeks 300 v.C. teen 'n helling gebou is en ná latere uitbreidings sitplekke vir 14&nbsp;000 besoekers gebied het. Epidauros se amfiteater is die bes bewaarde in Griekeland. Ná argeologiese opgrawings en herstelwerk in die 19de eeu is dit toeganklik vir die publiek en tans – saam met die Asklepios- en Tholos-tempels – een van die gewildste antieke besienswaardighede in Griekeland.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*   Amptelike Unesco-bladsy
Botswana Democratic Party

Die **Botswana Democratic Party** (**BDC**; Tswana: *Phathi ya Tomokoraga*) is 'n politieke party wat Botswana van onafhanklikheidwording in 1966 tot 2024 regeer het. Dié party is in 1961 deur Seretse Khama en Quett Masire gestig.

Die Botswana Democratic Party word tans deur Slumber Tsogwane gelei. Die BDC is 'n raadplegende lid van die Sosialistiese Internasionaal. Tradisionele Tswana-gemeenskappe vorm die party se basis, waarvolgens die BDP 'n konserwatiewe beweging gebly het.

## Verkiesingsresultate 
## Bekende lede 
* Seretse Khama
* Ian Khama
* Quett Masire
* Mokgweetsi Masisi
* Festus Mogae

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Transvaal-groep

**Transvaal-groep** (Frans: ***le Groupe Transvaal***) is die naam wat deur die Frans-Switserse argitek Le Corbusier aan 'n groep Suid-Afrikaanse argitekte (onder wie Norman Hanson, Gordon McIntosh en Rex Martienssen as senior lede; 'n middelgroep rondom John Fassler, Bernard Cooke en Duncan Howie; en 'n jonger groep, bestaande uit Monte Bryer, Kurt Jonas en Roy Kantorowich) gegee is wat hul opleiding aan die Skool van Argitektuur gevolg het. Studente van dié skool, wat in 1923 as een van die eerste departemente aan die Johannesburgse Universiteit van die Witwatersrand gevestig is, het met hul tydskrif *zero hour* (die sans-serif-kleinletters was 'n huldeblyk aan die Duitse Bauhaus-beweging), wat vanaf 1933 uitgegee is en waarin Europese meesterargitekte soos Le Corbusier en Ludwig Mies van der Rohe se rigtingwysende werk behandel is, die gedagtes van argitektoniese modernisme in Suider-Afrika versprei.

Le Corbusier, aan wie 'n uitgawe van *zero hour* gestuur is, was vol lof oor die publikasie. Sy antwoordbrief is gepubliseer in die *South African Architectural Record* (1936, volume 20, nommer 11, bl. 381-3). In die jare ná die Groot Depressie was Suid-Afrikaanse argitekte aan die voorfront van die modernistiese beweging. Al was Johannesburg die fokuspunt van dié omwenteling in die Suid-Afrikaanse boukuns, is ook die Universiteit van Kaapstad se Departement van Argitektuur hierdeur geraak, veral met die benoeming van Leslie Thornton-White as dié departement se eerste professor in 1937. Thornton-White het die gedagtes en werk van die Transvaal-groep aan sy studente bekendgestel.

Die Transvaal-groep was eerder 'n informele vereniging van progressiewe argitekte, dosente en studente, saamgesnoer deur spangees en groepsolidariteit, as 'n formele organisasie.

## Verwysings
Johannes Theodorus van der Kemp

Dr. **Johannes Theodorus van der Kemp** (17 Mei 1747 – 15 Desember 1811) was 'n militêre offisier, dokter en 'n Nederlandse sendeling van die Londense Sendinggenootskap. Hy is in 1747 in Rotterdam gebore. Hy begin sy loopbaan in die leër as 'n luitenant van die Dragonders maar bedank in 1780 en verhuis na Engeland. Nadat hy 'n groot verlies in sy gesin gely het, kom hy tot bekering en word hy in 1799 na die Kaap gestuur as 'n werker van die Londense Sendinggenootskap. Hy probeer homself in die Xhosagebied vestig sonder sukses en stig 'n stasie naby Port Elizabeth, genoem Bethelsdorp. Uit 'n godsdienstige beginsel is hy met 'n Hottentotvrou getroud. Hy is op 15 Desember 1811 oorlede.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
*Werner Raupp: Kemp, Johannes Theodorus van der (Vanderkemp), in: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon, vol. 3, Herzberg: Bautz 1992 (), col. 1334–1340 (with detailed bibliography).
Inzelidam

Die **Inzelidam** is 'n dam in die Buffelsrivier by King William’s Town. Dit is in 1869 deur die destydse goewerneur van die Kaapkolonie, sir Philip Wodehouse, geopen. In 1880 het die vloei van die rivier weens die droogte tot stilstand gekom en in 1947 moes water met 'n tenkskip uit Durban verkry word.

## Bibliografie 
*du Plessis, Andries: Die Bewaring van ons Erfenis. Kaapstad: Human & Rousseau, 1974.
Jianwen

**Jianwen** (Chinees: 建文帝, pinyin: Jiànwén Dì; 5 Desember 1377 – 13 Julie 1402) was die tweede keiser van die Ming-dinastie in China. Sy persoonlike naam was **Zhu Yunwen** (朱允炆). Sy troonnaam, Jianwen, beteken "die vestiging van hoflikheid" en verteenwoordig ’n skerp afwyking van die aanslag van sy oupa en voorganger, Hongwu ("oneindig krygshaftig"). 

Sy bewind het nie lank geduur nie: ’n Poging om sy ooms in toom te hou het gelei tot die Jingnan-rebellie, waarin hy deur sy oom Zhu Di omvergewerp is. Zhu Di het hom daarna opgevolg as keiser Yongle. Hoewel Yongle ’n verbrande liggaam as Zhu Yunwen s’n voorgehou het, het gerugte die ronde gedoen dat Jianwen hom as ’n Boeddhistiese monnik vermom en uit die paleis ontsnap het nadat Zhu Di se magte dit aan die brand gesteek het. Sommige kenners glo hy het na Suidoos-Asië gevlug. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Oosterse vrugtevlieg

Die **Oosterse vrugtevlieg** (*Bactrocera dorsalis*) is 'n vrugtevlieg wat inheems is aan Suidoos-Asië en 'n plaag in Suid-Afrika geraak het.

## Eksterne skakels
Booysens, Johannesburg

**Booysens** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 3,2&nbsp;km suidwes van die stadsaal geleë.

Booysens word in die suidweste begrens deur Robertsham, in die noordweste deur Framton, in die noorde deur Ophirton, in die ooste deur die Robinson Deep-myn en in die suide van oos na wes deur Turffontein, Wes-Turffontein en Southdale. In die noorde, noord van Booysensweg, bestaan Booysens hoofsaaklik uit ’n nywerheidsgebied wat aaneenskakel met Ophirton, terwyl die gebiede suid van dié pad ’n woonbuurt is.

Booysens is in 1887 op die plaas Booysens uitgelê en genoem na die plaas of sy eienaar, J.A. Booysens, na wie die plaas dan wel genoem is. In die ou Suid-Afrika het die bevolking van Booysens mettertyd verafrikaans, want in 1934 was hier 442 Afrikaanse munisipale kiesers, vergeleke met 754 Engelssprekendes. In 149 was dit 383 Afrikaans en 241 Engels, maar teen 1961 was die Afrikaanssprekendes kiesers meer as twee en ’n half keer soveel as die Engelse: 1&nbsp;017 vergeleke met 387. Teen die sensus van 2011 was net 7,2% (227) van die inwoners wit, vergeleke met 73,5% (2&nbsp;325) swart en 14,9% (470) Indies/Asiaties.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Framton

**Framton** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 3,5&nbsp;km suidwes van die stadsaal geleë.

Framton beslaan net 0,1&nbsp;km². In die noorde grens dit aan onbeboude myngrond, in die ooste aan ’n oop stuk veld wat dit van Ophirton skei, in die suidooste aan Booysens en in die suidweste aan Booysens Reserve. Framton bestaan net uit ’n groot staanplek vir Johannesburg se PUTCO-busse wat omstreeks 2013/'14 gebou is, die M1 (De Villiers Graaff-motorweg) en die M70 (Soweto-hoofpad).

Dis op die plase Mooilaagte, Ormonde en Turffontein aangelê en op 11 November 1964 geproklameer. Die spelling *Frampton* kom ook soms voor. Dit is genoem na Morris Herbert Fram, die eienaar van Framton Industrial.

## Bron 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
Maroelavrugtevlieg

Die **maroelavrugtevlieg** (*Ceratitis cosyra*) is 'n inheemse vrugtevlieg aan Sub-Sahara Afrika en is 'n groot pes.
Porseleintoring van Nanjing

duimnael|260px|Die huidige Porseleintoring.

Die **Porseleintoring van Nanjing**, wat deel van die voormalige '''Bao'en-tempel'* was, is ’n historiese terrein in Nanjing, China. Dit was ’n Chinese pagoda wat in die 15de eeu tydens die Ming-dinastie gebou is, maar is in die 19de eeu feitlik heeltemal vernietig tydens die Taiping-rebellie. ’n Moderne replika staan vandag op sy plek.

In 2010 het Wang Jianlin, ’n Chinese sakeman, ’n miljard joean ($156 miljoen) aan Nanjing geskenk vir die herbou van die toring. Dit is volgens berigte die grootste enkele persoonlike skenking nog in China. Die moderne toring en omringende park is in Desember 2015 vir die publiek oopgestel.

## Geskiedenis 
Die Porseleintoring van Nanjing is tydens die bewind van keiser Yongle (1402-1424) ontwerp, kort voordat dit in die vroeë 15de eeu gebou is. Dit is die eerste keer deur die Westerse wêreld ontdek toe Europese reisigers dit besoek; hulle het dit soms gelys as een van die Sewe Wonders van die Wêreld. Hierna is die toring deur plaaslike inwoners sowel as ander kulture oor die wêreld heen as ’n nasionale skat beskou.
  
In 1801 is die toring deur weerlig getref en die boonste vier verdiepings is afgeslaan, maar dit is gou gerestoureer. Die boek *The Closing Events of the Campaign in China'' van 1843 bevat ’n gedetailleerde beskrywing van die toring soos dit in die vroeë 1840's gelyk het. In die 1850's het die Taiping-rebellie in China Nanjing bereik en rebelle het die stad oorgeneem. Hulle het Boeddhistiese beelde verwoes en die binnetrap vernietig om te keer dat die Qing-vyand dit vir waarneming kon gebruik. In 1856 het die Taiping die toring heeltemal vernietig. 

Oorblyfsels van die toring is hierna in ander geboue gebruik, terwyl die terrein leeg gestaan het.

## Beskrywing 
Die toring was agthoekig met ’n basis van sowat 30&nbsp;m in deursnee. Toe dit gebou is, was dit een van die grootste geboue in China – dit was 79&nbsp;m hoog en het nege verdiepings gehad asook ’n spiraaltrap in die middel met 184 treetjies. Op die dak was ’n goue pynappel. 

Die toring is van wit porseleinstene gebou wat glo bedags die son se strale weerkaats het, en snags is dit verlig met tot 140 lampe. Glasuur en klipwerk is in die porselein ingewerk en het ’n mengsel van groen, geel, bruin en wit ontwerpe aan die kante van die toring gevorm. Dit het diere, blomme en landskappe ingesluit. Die toring is ook met talle Boeddhistiese beelde versier.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  (Engelse byskrifte)
**The Closing Events of the Campaign in China* deur Granville Gower Loch. Londen 1843.
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Biserujka

regs|duimnael|180x180px|Binne versig van Biserujka Grot
**Biserujka** is 'n grot geleë 6&#x20;km noordoos van Dobrinj, in die dorp van Rudine, bo Slivanjska Baai, op die eiland van Krk, Kroasië. 

'n Onmerkwaardige kliphuis in die middel van 'n kaal karst-landskap, verberg die ingang van 'n grot 12m onder die oppervlak. Hoewel dit nie baie lank is in vergelyking met ander grotte, net 110 m diep, die Biserujka grot het alles wat kenmerkend is van die karst verskynsels. Dit het baie van die tipiese kenmerke soos stalaktiete en stalagmiete,  en ook 'n gallery of saal, wat geskik is vir die hou van konserte. Egter, as gevolg van die lae temperatuur, ongeveer 13&#x20;°C, kan mense nie lank daar staan nie, so dat slegs 'n kort musikale stukke uitgevoer kan word. Sedert 1998, is die grot rangskik vir toerisme-aantreklikhede en die gashere kan groepe van 25 op 'n tyd neem.

## Sien ook 
* Adriatiese See

## Verwysings
Barać-grotte

duimnael|373x373px|Barać grotte
Die** Barać-grotte** is grotte wat naby die dorp van Nova Kršlja in die munisipaliteit van Rakovica, Kroasië geleë is. In 1892 is die grotte oopgemaak vir besoekers, maar daarna verlate en vergeet as gevolg van die Tweede Wêreld Oorlog. In Julie 2004 is die Boonste Grotte van Barać oopgemaak vir besoekers.

Die grotte is vernoem na 'n sekere Barać wat 'n vegter was teen die Ottomane. Volgens 'n legende van die grotte dra die naam van die oorwinning van Barać by die grotte. Die van "Barać" bestaan nie meer in hierdie streek nie.

## Eksterne skakels 
* Die Barać Grotte - amptelike webwerf
* Foto's van die Barać Grotte
Lys van riviere Kroasië

Hierdie is 'n **lys van riviere in Kroasië**.

## Riviere langer as 50 km in Kroasië 
## Riviere korter as 50 km in Kroasië 
## Sien ook 
* Geografie van Kroasië

## Bronne 
* 
* 
*
Claremont, Johannesburg

**Claremont** is ’n mindergegoede  voorstad van Johannesburg, sowat 9&nbsp;km wesnoordwes van die stadsaal. Toe die ou munisipale grense nog gegeld het, was dit een van Johannesburg se mees westelike voorstede wat aan Roodepoort gegrens het.

## Ligging 
Claremont beslaan nagenoeg 1,05&nbsp;km². Van die noordweste na die suidooste strek dit op die verste punt oor sowat 1,7&nbsp;km, maar van die noordooste tot die suidweste net sowat 600&nbsp;m. In die noordweste grens dit aan Delarey in wat eens die stadsgebied van Roodepoort was. Al die ander voorstede wat aan Claremont grens, was ingevolge die vorige munisipale bedeling ook voorstede van Johannesburg: in die noorde Newlands en Montclare (wat sy naam gekry het deur die lettergrepe van die ouer voorstad Claremont om te draai), in die ooste aan Newclare, in die suidooste aan Bosmont en in die suidweste aan Industria-Noord.

## Geskiedenis 
Nes die geval met Claremont en Nuweland (Newlands in Engels) in Kaapstad, grens Johannesburg se Claremont aan Newlands. In Pretoria is dit egter nie die geval nie, want daar is Claremont ’n laermiddelkas-voorstad in die weste van die stad tussen Booysens en Daspoort, terwyl die Jakarandastad se Newlands ’n gegoede woonbuurt oos van die N1 tussen Waterkloofpark en Waterkloof Glen is. Die Johannesburgse voorstad Claremont is in 1896 op ’n gedeelte van die plaas Waterval No. 211 deur H. de V. Steytler aangelê wat die 106 ha in 1&nbsp;200 standplase verdeel het. Teen 1906 was die voorstad in besit van die African Land and Investment Co., en in 1944 het die Johannesburgse stadsraad dit aangekoop.

## Demografie 
Claremont het vroeër jare nooit ’n groot bevolking gehad nie, want in 1934 was hier byvoorbeeld net 64 Afrikaanse munisipale kiesers en 22 Engelssprekendes, in 1949 onderskeidelik 97 en 19 en in 1961 127 en 58. Tog is hier, waarskynlik danksy die insluiting van die gedeelte van Newlands besuide Hoofweg, die NG gemeente Claremont gestig. Dié gemeente is, weens die afname in Claremont se wit inwonertal, in 2011 by die NG gemeente Waterval in Newlands ingelyf. Die Laerskool Claremont is ’n parallelmediumskool in Charlesstraat.

Vir die doeleindes van die 2011-sensus het Claremont se grense ’n groot gedeelte van Montclare ingesluit.

## Bronne 
*  Potgieter D.J. (ed.). 1971. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*; Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Bpk.
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Natalse vrugtevlieg

Die **Natalse vrugtevlieg** (*Ceratitis rosa*) is 'n inheemse vrugtevlieg aan Afrika en kom voor aan die oostekant vanaf Kenia tot by Suid-Afrika. 

## Morfologie 
Volwasse vlieë groei van 4 tot 7 mm lank en het gewoonlik gestreepte vlerke, met geel en swart patrone.

## Verwysings
Abdy van Ganagobie

Die **abdy van Ganagobie** is 'n Benediktynse adby in Ganagobie in die departement van Alpes-de-Haute-Provence, Frankryk. Dit is deel van die Solesmes-gemeente van die Benediktynse Konfederasie en as sodanig fokus op die Gregoriaanse dreunsang.

## 'n Kluniak Kloosterorde 
Die eerste fondament wat op hierdie afgeleë en bergagtige terrein verskyn, dateer uit die 9de of 10de eeu. Onder die eerste dokumentêre rekords is 'n bul van Pous Stefanus VIII in 939 wat die besittings van Kluny Klooster bevestig, onder hulle was ook die abdy by Ganagobie. Dit was in 1789 onderdruk onder die Ancien Régime en verkoop in 1791 gedurende die verloop van die Franse Rewolusie, nadat groot dele van die geboue gesloop is.

## Geskenk aan Marseilles Kloosterorde 
In 1865 het die Benediktyne van Solesmes onder Dom Prosper Guéranger die Kloosterorde van St Madeleine in Marseilles, of Marseilles Kloosterordegestig. In 1891 het Comte de Malijay, teen daardie tyd die eienaar van die kloosterorde eiendom by Ganagobie, 'n geskenk van darvan gemaak aan die Marseilles Priory. In die loop van herstel werk op die nuwe eiendom, was belangrike middeleeuse mosaïek ontdek in 1898.

## 'n Afhanklikheid van Hautecombe Klooster 
In 1901 was die gemeenskap by Marseille gedwing deur die Vereniging Wette om Frankryk te verlaat. Hulle het skuiling in Italië geneem, en het nie terugkeer tot 1922, toe hulle by Hautecombe Klooster gebly, waarvan Ganagobie van toe af 'n kloosterorde, van net een of twee monnike.

## 'n Benediktynse Klooster 
In 1987, ná dekades van herstel werk, het die hele gemeenskap van Hautecombe besluit om te skuif na Ganagobie, wat hulle gedoen het in 1992.

## Bronne 
* Ganagobie Klooster amptelike webwerf
Laurens van der Post

[duimnael|links|upright|Laurens van der Post Gedenksentrum in [Philippolis]]
**Laurens van der Post** (13 Desember 1906 – 16 Desember 1996) was 'n Suid-Afrikaanse skrywer. Hy is in 1906 in die Oranjerivierkolonie gebore. Hy word 'n joernalis en wend hom geleidelik tot die letterkunde toe.

## Vroeë jare en opvoeding
Van der Post is gebore in die klein dorpie Philippolis in die Oranjerivierskolonie, die Britse naam na die Boereoorlog vir wat voorheen die Afrikaner-Oranje-Vrystaat (nou genoemd die Free State) in die hedendaagse Suid-Afrika.

## Bronne 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 28, bl. 11
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Frederick John Werendly van der Riet

**Frederick John Werendly van der Riet** (1868 – 1929) was 'n regter van die Oostelike Distriktehof in die Oos-Kaap. Hy is in 1868 in Swellendam gebore. Hy ontvang sy opleiding op Stellenbosch, begin met 'n loopbaan in die staatsdiens van die Kaapkolonie maar word in 1894 tot die balie toegelaat. Van 1897 tot 1899 het hy in die Transvaal gepraktiseer en keer terug na Grahamstad waar hy lank gewoon het. In 1912 word hy 'n lid van die Parlement en word in 1923 regter. Hy is in 1929 oorlede.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
Bacar (Mosambiek)

**Bacar** is 'n dorp in Ancuabe-distrik in Cabo Delgado Provinsie in die noordooste van Mosambiek.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Satelliet-kaart by Maplandia.com
Synapsida

**Synapsida** (Grieks vir "gesmelte boog"), ook die **sinapsides** genoem, is ’n groep diere wat soogdiere insluit, asook elke dier wat nader aan soogdiere verwant is as aan ander lewende amniote. 

## Beskrywing 
Sinapsides kan maklik van ander amniote uitgeken word omdat hulle ’n temporale fenestra, ’n opening agter elke oog, het wat ’n benerige boog vorm; dit is waar hul naam vandaan kom. Primitiewe sinapsides word gewoonlik Pelycosauria genoem en meer gevorderde soogdieragtiges Therapsida. Die klassieke beskrywing van eersgenoemdes was "soogdieragtige reptiele". 

Sinapsides het ontwikkel uit basale amniote en is een van die twee groot groepe latere amniote; die ander een is die Sauropsida, ’n groep wat moderne reptiele en voëls insluit. Die onderskeidende temporale fenestra het sowat 312&nbsp;miljoen jaar gelede in die Synapsida-voorouers ontstaan, tydens die laat Karboon-periode.

In die Perm, 299&nbsp;miljoen tot 251&nbsp;miljoen jaar gelede, was die sinapsides die grootste gewerweldes op land. Nes die geval was met ander destydse groepe diere, is hul getalle en verskeidenheid aansienlik geknou deur die Perm-Trias-uitwissing. Teen die tyd van die uitwissing aan die einde van die Perm was al die ouer vorme van Synapsida (die Pelycosauria) steeds uitgesterf en was hulle reeds vervang met die meer gevorderde Therapsida. 

In die Trias het die Archosauria die grootste en volopste landgewerweldes geword. Ná die Kryt-Paleogeen-uitwissing het die Synapsida (in die vorm van soogdiere) weer die grootste landdiere geword.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pelycosauria

**Pelycosauria** (van Grieks πέλυξ *pelyx*, "houtbak", en σαῦρος *sauros*, "akkedis") is ’n informele groepering of orde wat bestaan uit basale, of primitiewe, sinapsides uit die laat Paleosoïkum. Daar word soms verkeerdelik na hulle verwys as "soogdieragtige reptiele". Hulle bestaan uit alle sinapsides behalwe die terapsides en hul afstammelinge. 

## Beskrywing 
Sommige spesies was nogal groot en kon tot 3&nbsp;m of hoër word, hoewel die meeste baie kleiner was. Omdat meer gevorderde groepe sinapsides regstreeks uit Pelycosauria ontwikkel het, gebruik wetenskaplikes van die 21ste eeu nie meer die term amptelik nie, maar net informeel.

## Evolusie 
Pelycosauria het tydens die Pennsylvanium ontstaan en hul hoogtepunt in die vroeë Perm bereik. Hulle was sowat 40&nbsp;miljoen jaar lank die oorheersende landdiere. ’n Paar het tot in die Capitanium oorleef. Hulle is deur die terapsides opgevolg.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Laingdam

Die **Laingdam** lê in die Buffelsrivier by Oos-Londen by die kruispunt 32° 57' suid en 27° 29½' oos en verskaf drink- en besproeiingswater.

Die damwal is 283&nbsp;m lank en staan 45&nbsp;m hoog bo die rivierbedding. Die dam het ‘n oppervlakte van 204&nbsp;ha as dit vol is en het ‘n opvanggebied van 913&nbsp;km². Sy aanvanklike kapasiteit was 20 miljoen m³. In 1938 is die dam gebou en in 1951 ingrypend opgeknap.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* du Plessis, Andries: Die Bewaring van ons Erfenis. Kaapstad: Human & Rousseau, 1974.
Richard Ernest van der Ross

Prof. **Richard Ernest van der Ross** (17 November 1921 – 13 Desember 2017) was 'n  akademikus en opvoedkundige. Hy is op 17 November 1921 gebore. Hy behaal die grade BA, B.Ed en MA aan die Universiteit van Kaapstad en word lid van die personeel van Battswood-Opleidingskollege. In 1952 verwerf hy sy doktersgraad in filosofie aan 'n Amerikaanse Universiteit. Hy het hom op verskeie gebiede begeef en het in kernposisies gedien. Hy was die eerste redakteur van die Cape Herald koerant. Hy was die eerste leier van die Arbeidersparty en het daaruit bedank toe hy as beplanner vir die destydse Bruin Onderwysdepartment aangestel is. In 1975 word hy aangestel as die eerste bruin rektor aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK).  

Van Der Ross was onbeskaamlik trots op sy agtergrond as 'n bruinmens en was 'n voorstander van 'n unieke Kleurling identiteit.  

In 2016 het hy sy laaste boek gepubliseer: *In Our Own Skins: A Political History of the Coloured People.* Hy sterf op 13 Desember  2017.

## Toekennings 
* Gran Cruz de la Orden del Mérito Civil

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*

## Verwysings
Francois van der Stel

**Francois van der Stel** (1668 – ) was 'n seun van Simon van der Stel. Hy is in 1668 in Amsterdam gebore. Hy het hom geassosieer met sy broer Willem Adriaan toe dié Goewerneur was en is op 30 Oktober 1706 deur die Nederlandse Oos-Indiese Kompanjie afgedank. Hy het teruggekeer na Nederland waar hy 'n ruk lank gebly het, maar het sy laaste jare in die Kaap deurgebring.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
Oseaniese tale

Die **Oseaniese tale** vorm die oostelike tak van die Maleis-Polinesiese tale. Dit omvat omtrent 450 tale wat deur sowat twee miljoen mense in die streke Melanesië, Mikronesië en Polinesië gepraat word. Die Mikronesiese en die Polinesiese tale vorm die twee bekendste en belangrikste taalgroepe. Die Oseaniese tale is ná die streek Oseanië genoem.

Die Mikronesiese tale word deur sowat 430&nbsp;000 mense gepraat en sluit Kiribaties, Marshallees en Nauruaans in.

Die Polinesiese tale word deur sowat 900&nbsp;000 mense gepraat en sluit Cookeilandse Māori, Hawais, Māori, Niuies, Rapa Nui, Samoaans, Tahitiaans, Tokelauaans, Tongaans en Tuvaluaans in.

Die mees gebruikte Sentraal-Oseaniese taal is Fidjiaans met sowat 660&nbsp;000 sprekers.

## Bronne 
*  
*  

## Eksterne skakels 
*  
*
Ntshongwenidam

Die **Ntshongwenidam** (ook bekend as die Shongwenidam en die Vernon Hooper-dam) in die Mlazirivier (Umlaasrivier) by Shongweni is ‘n belangrike opgaardam van die eThekwini Metropolitaanse Munisipaliteit (Durban).

duimnael|links|Water stroom die Ntshongwenidam uit
Hierdie dam lê 27&nbsp;km suidwes van die stad en 56&nbsp;km stroomop van die rivier se mond. Dit is by die koördinate 29° 51' suid en 30° 43' oos. Msinsi Holdings, ‘n filiaal van Umgeni Water, bestuur die dam.

By voltooiing in 1927 was die betondamwal van 246&nbsp;m die langste in die land. Dit staan 26½&nbsp;m bo die rivierbedding. Toe was die kapasitiet 11&nbsp;820 miljoen liter en is beplan om op ‘n volhoubare grondslag 90 miljoen liter water per dag aan Durban te lewer. Toeslikking het die volume van die dam egter aansienlik verminder. Teenswoordig is die belangrikste opgaardamme vir die stad die Nagledam in die Umgenirivier en die Midmardam by Howick.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* du Plessis, Andries: Die Bewaring van ons Erfenis. Kaapstad: Human & Rousseau, 1974.
Gerrit Jacobus van Niekerk

**Gerrit Jacobus van Niekerk** (ca. 1849—1896) was 'n Boerevrybuiter en enigste president van die Republiek van Stellaland. Hy is omstreeks 1849 naby Fauresmith gebore. Hy vestig hom op die plaas, Kromellenboog, naby die huidige Christiana wat nou die sentrum van 'n besproeiingsskema is. Tydens die stamoorloë tussen Mankoroane en Massouw aan die Wes-Transvaalgrens, het hy 'n geselskap vrywilligers byeengebring om laasgenoemde te ondersteun. Uit dankbaarheid het Massouw hom 'n stuk grond present gegee waarop hy in 1883 die miniatuur-republiek van Stellaland (q.v.) gestig het. Later het hy hoof van die Polisie in Pretoria geword en is in 1896 oorlede.

## Bronne 
*
Jacobus van Reenen

**Jacobus van Reenen** (1727 – ) was 'n vroeë Kaapse politieke leier. Hy is in 1727 gebore. Van Reenen word 'n boer en in 1778 neem hy namens die *Kaapse Patriotte*, wat selfregering vir die koloniste geëis het, die leiding om 'n deputasie na Nederland te stuur. Aangesien hy 'n welgestelde, voormalige burgerraadgewer was, is hy gevra om die deputasie in 1779 na Amsterdam te vergesel. Hulle het min uitgerig gekry, maar het minstens die eerste stap tot selfbeskikking gedoen.

## Bronne 
*
Mikronesiese tale

Die **Mikronesiese tale** is een van die twee bekendste en belangrikste taalgroepe van die Oseaniese tale, die ander is die Polinesiese tale. Dit omvat 21 tale wat deur sowat 430&nbsp;000 mense in die streek Mikronesië gepraat word, vandaar die naam. Die Mikronesiese tale bestaan uit twee subgroepe: Die Kern-Mikronesiese tale en Nauruaans.

Die grootste tale van die Kern-Mikronesiese tale (volgens moedertaalsprekers) is: Kiribaties (118&nbsp;401) en Marshallees (53&nbsp;200). Al drie tale (Kiribaties, Marshallees en Nauruaans) vorm saam met Engels die amptelike tale van die eilandnasies Kiribati, die Marshalleilande en Nauru, onderskeidelik. In teenstelling daarmee is die meeste ander Mikronesiese tale ernstig bedreig.

## Bronne 
*  
*  

## Eksterne skakels 
*  
*
Gryspapegaai

Die **gryspapegaai** (Engels: *grey parrot* of *African grey*; wetenskaplike naam: ***Psittacus erithacus***) is ’n papegaai in die familie Psittacidae. 

## Beskrywing 
duimnael|257px|Die kop van ’n gryspapegaai.

Die gryspapegaai is ’n mediumgroot, hoofsaaklik grys papegaai met ’n swart snawel. Hulle weeg gemiddeld 400&nbsp;g en is sowat 33&nbsp;cm lank. Die bokop en vlerke is donkerder grys, terwyl die res van die kop en die lyfvere witterig is. Die stertvere is rooi. Vanweë teling is sommige gedeeltelik of heeltemal rooi. Die geslagte lyk eenders. 

Jong voëls se kleure is dieselfde as volwasse gryspapegaaie s’n, maar die oë is gewoonlik donkergrys tot swart in vergelyking met die geel irisse om die donker oë van volwasse voëls. 

Gryspapegaaie in aanhouding kan 40-60 jaar lank leef, maar in die natuur is dit vermoedelik net sowat 23 jaar. Die huidige raming van getalle wêreldwyd is onseker en wissel van 0,63&nbsp;miljoen tot 13&nbsp;miljoen. Bevolkings neem wêreldwyd af. Hulle is in net 10 van 42 beboste gebiede aangetref, en in drie houplekke wat elk eens tussen 700 en 1&nbsp;200 voëls bevat het, was daar altesaam net 18. Die plaaslike bevolking het die handel in troeteldiere en ontbossing vir die afname blameer. Bevolkings is vermoedelik stabiel in Kameroen, maar in die Kongo verdwyn ’n geskatte 15&nbsp;000 elke jaar uit die ooste van die land weens die handel in troeteldiere. Die jaarlikse kwota is 5&nbsp;000.

## Bewaring 
Die spesie se natuurlike vyande is aasvoëls en ’n paar roofvoëls. Ape eet eiers en kleintjies. Gryspapegaaie in aanhouding is geneig tot swamsiektes, bakteriële infeksies, ondervoeding, kwaardaardige gewasse, snawel- en veersiektes en lint- en bloedwurms s.

Die mens is verreweg die gryspapegaai in die natuur se grootste bedreiging. Tussen 1994 en 2003 is internasionaal met meer as 359&nbsp;000 gryspapegaaie handelgedryf. Sowat 21% van die bevolking in die natuur verdwyn elke jaar vir dié doel. Sowat 60-66% van die voëls wat gevange geneem word, vrek voordat hulle op die mark beland. Om dié redes beskou die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur (IUBN) dié spesie as bedreig.

## Verhouding met mense 
Die spesie word dikwels as troeteldiere aangehou. Hulle is bekend vir hul nabootsing van menslike spraak. Hulle maak ook geluide uit hul omgewing na en herhaal dit eindeloos. Hulle het egter aanvullings en aandag in aanhouding nodig of hulle raak beangs; ’n algemene simptoom is die uittrek van vere.

Gryspapegaaie is hoogs intelligent; hulle kan tel en mense se gesig met hul stem verbind. Dr. Irene Pepperberg se werk met ’n voël met die naam Alex het gewys hy het meer as 100 woorde geleer en kon tussen voorwerpe van verskillende kleure, vorms en materiale onderskei.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Gaai

**Gaaie** omvat verskeie spesies mediumgroot, gewoonlik kleurryke en raserige sangvoëls in die kraaifamilie, Corvidae. Hulle is nie ’n monofiletiese groep nie. Anatomiese en molekulêre getuienis bestaan dat hulle in Amerikaanse en Ouwêreldse lyne ingedeel kan word, terwyl die Kanadese gaai van die genus *Perisoreus* ’n eie groep vorm. Die kuifgaai (*Platylophus galericulatus*) word tradisioneel hier geplaas, maar sy posisie is onseker; dit lyk nie of dit enigsins tot die kraaifamilie behoort nie. 

## Spesies 
### Ouwêrelds
**Garrulus glandarius*
**Garrulus lanceolatus*
**Garrulus lidthi*
**Podoces hendersoni*
**Podoces biddulphi*
**Podoces pleskei*
**Podoces panderi*
**Ptilostomus afer*

### Kanadees 
* *Perisoreus infaustus*
* *Perisoreus internigrans*
* *Perisoreus canadensis*

### Amerikaans 
* *Aphelocoma coerulescens*
* *Aphelocoma insularis*
* *Aphelocoma californica*
* *Aphelocoma woodhouseii*
* *Aphelocoma ultramarina*
* *Aphelocoma wollweberi*
* *Aphelocoma unicolor*
* *Gymnorhinus cyanocephalus*
* *Cyanocitta stelleri*
* *Cyanocitta cristata*
* *Calocitta colliei*
* *Calocitta formosa*
* *Cyanocorax dickeyi*

* *Cyanocorax affinis*
* *Cyanocorax ynca*
* *Cyanocorax morio*
* *Cyanocorax melanocyaneus*
* *Cyanocorax sanblasianus*
* *Cyanocorax yucatanicus*
* *Cyanocorax beecheii*
* *Cyanocorax cyanomelas*
* *Cyanocorax caeruleus*
* *Cyanocorax violaceus*
* *Cyanocorax cristatellus*
* *Cyanocorax heilprini*
* *Cyanocorax cayanus*

* *Cyanocorax chrysops*
* *Cyanocorax cyanopogon*
* *Cyanocorax mystacalis*
* *Cyanolyca armillata*
* *Cyanolyca turcosa*
* *Cyanolyca viridicyana*
* *Cyanolyca cucullata*
* *Cyanolyca pulchra*
* *Cyanolyca pumilo*
* *Cyanolyca nana*
* *Cyanolyca argentigula*
* *Cyanolyca mirabilis*
* *Cyanolyca nanus*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Video's van gaaie op die Internet Bird Collection
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ekster

[duimnael|255px|’n Ekster van [Swede, 2016.]]

**Eksters** is voëls van die kraaifamilie, Corvidae. Dit sluit die swart-en-wit Europese ekster in wat algemeen beskou word as een van die slimste diere in die wêreld en een van die enigstes buiten soogdiere wat hulself in ’n spieël kan herken. Benewens lede van die genus *Pica*, word kraaiagtiges in die genus *Cissa* ook as eksters beskou. 

Die genus *Pica* word gewoonlik in gematigde temperatuurstreke van Europa, Asië en westelike Noord-Amerika aangetref, met nog bevolkings in Tibet en hoë dele van Indië en Pakistan. Eksters van die genus *Cyanopica* kom in Oos-Asië en die Iberiese Skiereiland voor. 

## Spesies 
Volgens sommige studies vorm eksters nie die monofiletiese groep wat meestal gedink word nie – ’n lang stert het onafhanklik in verskeie lyne van die kraaifamilie langer (of korter) geword. Onder die tradisionele eksters is daar twee aparte lyne. Een bevat die swart-en-wit holarktiese spesies (uit die noordelike deel van die arktiese streke) wat moontlik na verwant is aan kraaie en Europsese gaaie. Die ander lyn bevat verskeie spesies van Suid- tot Oos-Asië met helder kleure, hoofsaaklik groen en blou.

Die asuurvlerk-eksters en Iberiese ekster, wat voorheen as een spesie beskou is, word nou as twee verskillende spesies gelys en geklassifiseer as die genus *Cyanopica*.

**Holarktiese eksters**
*Genus *Pica*
** *Pica pica* (Europese ekster)
** *Pica hudsonia* (Amerikaanse ekster)
** *Pica nuttalli*
** *Pica asirensis*
** *Pica mauritanica*
** *Pica sericea*

**Oriëntale eksters**
*Genus *Urocissa*
** *Urocissa caerulea*
** *Urocissa erythrorhyncha*
** *Urocissa flavirostris*
** *Urocissa whiteheadi*
** *Urocissa ornata*
*Genus *Cissa*
** *Cissa chinensis*
** *Cissa hypoleuca*
** *Cissa thalassina*
** *Cissa jefferyi*

**Asuurvlerk-eksters**
*Genus *Cyanopica*
** *Cyanopica cyanus*
** *Cyanopica cooki*

## Galery 

Thimindu 2010 02 20 Sinharaja Sri Lanka Blue Magpie 1.jpg|*Urocissa ornata*.
Cissa hypoleucor concolor qtl1.jpg|*Cissa hypoleuca*.
Blauelester donana.jpg|*Cyanopica cooki*.
Pica nuttalli.jpg|*Pica nuttalli *.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Ekstervideo's, -foto's en -klanke by die Internet Bird Collection 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Lloyd Sherr

**Lloyd Sherr** is 'n Amerikaanse komediant en akteur. Hy is veral bekend vir sy rol as *Fillmore* in *Cars*.

## Eksterne skakels 
*
Geskiedenis van die Russiese Revolusie (boek)

***Geskiedenis van die Russiese Rewolusie*** (Russies: История русской революции,  Istoriia Russkoi Revoliutsii) deur Leon Trotsky is 'n 3 volume boek oor die Russiese Rewolusie van 1917. Trotsky het dit klaar geskryf in Russies in 1930 en dit was toe in Engels vertaal deur Max Eastman in 1932. Die drie dele: Die Omverwerping van Tzarism, Die Poging tot Teen-Rewolusie en Die Triomf van die Sowjets. 

Dit word beskou as 'n belangrike en unieke werk as 'n geskiedenis van 'n groot gebeurtenis wat geskryf is deur iemand wat 'n leidende rol daarin gespeel het. In sy nota oor die skrywer in die eerste Engelse vertaling, Max Eastman het geskryf dat "hierdie huidige werk... sal sy plek neem in die rekord van Trotsky se lewe... as een van die hoogste prestasies van hierdie veelsydige en kragtige verstand en wil."

Al drie dele is gratis beskikbaar aanlyn by die *Trotsky Internet Archive* of gekoop kan word as 'n enkele boek gepubliseer deur Haymarket Boeke (), Pathfinder Pers (), of Penguin Publishing (). Die boek kan ook gekoop word in 3 volumes van WellRedBooks (). 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die Geskiedenis van die Russiese Revolusie die hele boek op die Marxiste Internet Argief.
Melodiese beweging

duimnael|Melodiese beweging: stygend vs. dalend X konjunk vs. disjunk
**Melodiese beweging** is die aard van die beweging in 'n melodie, insluitende die nabyheid of afstand van opeenvolgende toonhoogtes of note in 'n melodie. Dit kan beskryf word as konjunk of disjunk, stapsgewys, spronggewys of geen beweging, onderskeidelik. Sien ook kontrapuntale beweging.

Bruno Nettl beskryf die verskillende soorte **melodiese beweging** of **kontoer** (Nettl 1956, 51-53) soos volg:
* Stygend
* Dalend
* Golwend: gelyke beweging in albei bogenoemde rigtings
* Slinger: uiterste golwing wat gebruik maak van 'n groot omvang en groot intervalle
* Teël, terras, of kaskade: 'n aantal dalende frases waarin elke frase op 'n hoër toonhoogte begin as wat die vorige frase geëindig het
* Boog
* Styging: kan beskou word as'n musikale vorm, 'n kontrasterende afdeling van hoër toonhoogte, 'n "musikale plato".
Ander voorbeelde sluit in:
* Dubbeltonika: kleiner slingerbeweging in een rigting
Al hierdie dinge kan modale rame of dele van modale rame wees.

## Sien ook 
* Parsons-kode
* Toonhoogtekontoer
* Stemleiding

## Bronne 
* Nettl, Bruno (1956). *Music in Primitive Culture*. Harvard University Press.
Bykolibrie

Die **bykolibrie** of **Helena-kolibrie** (*Mellisuga helenae*) is ’n spesie van die familie kolibries. Dit is die kleinste voël in die wêreld.

## Beskrywing 
Die bykolibrie is die kleinste lewende voël. Soos alle kolibries is hulle vinnige, sterk vlieërs.

Die bykolibrie kom in die hele Kubaanse argipel voor, van die hoofeiland tot Jeugeiland in Wes-Indië. Die wyfies is blougroen bo en witgrys onder, en die punte van die buitenste stertvere het wit kolle op. In vergelyking met ander kolibries, wat gewoonlik ’n skraal bou het, lyk die bykolibries rond en plomp. In die paarseisoen het mannetjies ’n rooi tot pienk kop, ken en keel. Die wyfies lê net twee eiers op ’n slag, elk omtrent so groot soos ’n koffieboon. Die voëls besoek 10 plantspesies, waarvan nege inheems aan Kuba is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Video's, foto's en klanke van die bykolibrie by die Internet Bird Collection
*Bykolobrie-fotogalery by VIREO

*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Aphelocoma

Die sangvoëls van die genus ***Aphelocoma*** sluit **struikgaaie** en verwante voëls in. Hulle is nuwewêreldse gaaie wat in Mexiko en die weste van Sentraal-Amerika en die die VSA voorkom, met nog ’n bevolking in Florida. Hierdie genus behoort moontlik tot ’n aparte subfamilie wat nie naby verwant is aan ander gaaie en eksters nie. Hulle word aangetref in oop en gemenge immergroen woude.

## Spesies en verspreiding 
Sewe spesies van *Aphelocoma* word tans algemeen erken. Daar word geglo hulle het in die Pleistoseen ontstaan, en dit is bekend dat die Florida-spesie reeds 2&nbsp;miljoen jaar lank bestaan. Die **westelike struikgaai** van die binneland, kus en Santa Cruz-eiland word nou as drie aparte spesies beskou, naamlik die Woodhouse-, Kaliforniese en eilandstruikgaai. Verskillende bevolkings van die Mexikaanse struikgaai kan moontlik ook twee aparte spesies wees.

* *Aphelocoma unicolor* – newelwoude van Suid-Mexiko oos tot by die Honduras
* *Aphelocoma wollweberi* (Mexikaanse struikgaai) – Sierra Madre Oriental- en Sierra Madre Occidental-berge in Mexiko noord tot suidoos in Arizona, Suid-Nieu-Mexiko en Wes-Texas, VSA
* *Aphelocoma ultramarina* – Transvulkaanse Gordel van Sentraal-Mexiko
* *Aphelocoma insularis* (eilandstruikgaai) – Santa Cruz-eiland aan die kus van Suid-Kalifornië
* *Aphelocoma californica* (Kaliforniese struikgaai) – die kus van westelike Noord-Amerika van Brits-Columbië tot Baja California
* *Aphelocoma woodhouseii* (Woodhouse-struikgaai) – westelike binneland van Noord-Amerika, van Oregon deur Texas en suid tot die noordelike binneland van Mexiko
** *Aphelocoma [woodhouseii] sumichrasti* – Mexikaanse binneland 
* *Aphelocoma coerulescens* (Florida-struikgaai) – Florida

Toetse met mitochondriale DNS kon nie uitsluitsel gee oor die verhouding tussen die verskillende spesies nie. Uit biogeografiese data lyk dit of die Mexikaanse struikgaai die mees basale lyn is, terwyl geen uitsluitsel uit molekulêre data gekry kan word nie. Die data van Rice et al. (2003) dui op ’n klein kans dat die Mexikaanse struikgaai twee verskillende spesies kan wees.

## Beskrywing 
*Aphelocoma* is effens groter as die blougaai en het ’n langer stert; die vlerke is effens korter en meer gerond en daar is geen kuif op die kop nie. Die bokant van die kop, agternek en kante van die kop is ’n ryk, diep blou. Sommige spesies het ’n wit streep bo die oë en donker dekvere by die ore. Die bors is wit of gryswit en die rug grysbruin. Die meeste spesies se stert en vlerke is helderblou. Een spesie, *Aphelocoma unicolor*, is heeltemal blou. Die snawel en pote is swart.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
See-appel

Die **see-appel** (*Pseudocolochirus unica*) is 'n seekomkommer wat leef in rots- en koraalriwwe tot op dieptes van 40 m. Dit kom voor in die Indiese-Stille Oseaangebied asook langs Mosambiek tot by die noorde van KwaZulu-Natal. Die dier se kleurskema varieer maar die pers en geel skema is die mees algemene. Die lyf is rond en die mond word omring met digte, veeragtige tentakels. Buisvoete aan die kante is gewoonlik sigbaar. Dit word tot 200 mm lank. Die dier is 'n fitreerder en is 'n seldsame spesie.

## Bron 
* Dennis King & Valda Fraser. *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.*  Struik Nature. 2014
Swaardkolibrie

Die **swaardkolibrie** (*Ensifera ensifera*) is ’n spesie van die familie kolibries. Hulle kom voor in die Andesstreek van Suid-Amerika. Hulle is die enigste lid van die genus *Ensifera* en word gekenmerk deur hul buitengewoon lang snawel – dit is die enigste voël met ’n snawel wat langer as sy lyf kan wees. *E. ensifera* gebruik sy snawel om nektar uit blomme met lang blomkrone te drink en het saam met die plantspesie *Passiflora mixta* geëvolueer. 

Hulle gebruik hul pote om hul vere te krap en plat te stryk omdat hul snawel te lank is. Dit is ’n ongewone spesie kolibrie, maar een van die grootstes.

## Beskrywing 
Die swaardkolibrie is in 1839 die eerste keer deur Auguste Boissonneau beskryf. Nes alle kolibries is hy lid van die familie Trochilidae in die orde Apodiformes. Hy is die enigste spesies van sy genus. Die naam *ensifera* ("swaarddraer") kom uit Latyn en verwys na sy uiters lang snawel.

Swaardkolibries is 13-14&nbsp;cm lank van die punt van hul stert tot die basis van hul snawel. Die mannetjies is effens groter as die wyfies. Die snawel self kan meer as 10&nbsp;cm lank wees. Die voëls weeg tussen 10 en 15&nbsp;g, en dit is dus een van die grootste soort kolibries. Nes ander lede van die familie kan swaardkolibries agteruit vlieg en in die lug bly hang. 

*E. ensifera* toon geslagsdimorfie omdat die mannetjies en wyfies se vere verskil. Mannetjies het ’n koperkleurige kop, kopergroen rug, heldergroen maag, swartgroen keel en kopergroen stert. Wyfies het dieselfde kleur kop en rug, 'm wit maag met groen spikkels, ’n meer olyfkleurige keel en ’n gryserige-wit rand om die stert. Hulle word hoog op in berge aangetref, tussen 1&nbsp;700 en 3&nbsp;300&nbsp;m maar meestal tussen 2&nbsp;400 en 3&nbsp;100&nbsp;m. Die voëls bly heeljaar in die drie Andes-reekse, met geen bekende migrasiepatrone nie. Die spesie het vermoedelik stabiele getalle en ’n wye geografiese verspreidingsgebied (meer as 60&nbsp;000&nbsp;km2), maar hulle is oneweredig versprei en dus moeilik om te vind, en dit bemoeilik navorsing.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Video van ’n wyfie wat haar vere plat stryk by die Internet Bird Collection
* Klanke van die swaardkolibrie
* BBC-galery van die swaardkolibrie

*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pienk seekomkommer

Die **Pienk seekomkommer** (*Holothuria edulis*) is 'n seekomkommer wat leef in seegras beddings, op modderige of sanderige bodems asook platterige koraalriwwe in water wat tot 20 m diep is. Hulle kom wyd verspreid voor in die Indiese-Stille Oseaan gebied, die westelike Stille Oseaan, die Rooisee, aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. 

Die seedier word tot 350 mm lank, is pienkerig van kleur met donker vlekke op. Die vel is glad en sag en lyf baie buigbaar. Die seekomkommer kom algemeen voor. Dit word gedroog in Asië waar dit geeet word.

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Polinesiese tale

Die **Polinesiese tale** is een van die twee bekendste en belangrikste taalgroepe van die Oseaniese tale, die ander is die Mikronesiese tale. Dit omvat 38 tale wat deur sowat 900&nbsp;000 mense in die streek Polinesië gepraat word, vandaar die naam. Die Polinesiese tale bestaan uit drie subgroepe: Die Oos-Polinesiese, die Wes-Polinesiese en die Tongiese tale.

Die grootste van die Oos-Polinesiese tale (volgens moedertaalsprekers) is: Māori (148&nbsp;000), Tahitiaans (68&nbsp;000), Cookeilandse Māori (26&nbsp;710), Rapa Nui (2&nbsp;700) en Hawais (1&nbsp;000).

Die grootste van die Wes-Polinesiese tale (volgens moedertaalsprekers) is: Samoaans (413&nbsp;257), Tuvaluaans (12&nbsp;510) en Tokelauaans (3&nbsp;970).

Die Tongiese tak omvat die tale Niuies (7&nbsp;067) en Tongaans (180&nbsp;910).

Die meeste van die tale vorm saam met Engels die amptelike tale van die eilandnasies Cookeilande, Hawaii, Nieu-Seeland, Niue, Samoa, Tokelau, Tonga en Tuvalu, onderskeidelik. In teenstelling daarmee word Rapa Nui op die Chileense Paaseiland en Tahitiaans in Frans-Polinesië nie as amptelike tale erken nie. Daarbenewens is die meeste ander Polinesiese tale ernstig bedreig.

## Bronne 
*  
*  

## Eksterne skakels 
*  
*
Nagledam

Die **William Nagle-dam** in die Umgenirivier verskaf water aan Durban.

## Ligging 
duimnael|links|Panorama van die William Nagle-dam
duimnael|links|Die tweelaanpad oor die damwal
Die dam lê by die Tafelberg in die Vallei van 'n Duisend Heuwels en op die kruispunt van die lyne 29° 36' suid en 30° 38' oos. Dit is ‘n paar kilometer bo die invloei van die Musunduzirivier, noord van Cato Ridge en 50&nbsp;km noordwes van Durban.

## Dam 
Die dam is in 1950 gebou deur die munisipaliteit van Durban. Die lengte van die wal is 390&nbsp;m en dit staan 45&nbsp;m hoog bo die rivierbedding. As die dam vol is, is die hoefystermeer wat gevorm word 162&nbsp;ha groot en dit bevat dan ‘n 25&nbsp;miljoen&nbsp;m³ water. ‘n Geskatte 470&nbsp;miljoen&nbsp;m³ loop van die opvanggebied van 2&nbsp;530&nbsp;km² na die rivier af. Dus is die kapasiteit van die dam besonder laag vergeleke met die hoeveelheid afloopwater. ‘n Pypleiding van 39&nbsp;km bring die water met tonnels en akwadukte deur die Vallei van die Duisend Heuwels na die watersuiweringswerke. Ongeveer ‘n 230&nbsp;miljoen&nbsp;liter water word daagliks aan Durban gelewer.

## Slik 
Weens die besondere ligging van die dam in ‘n draai in die rivier sowel as die unieke ontwerp van die damwal word verhoed dat vloedwater met te veel slik die dam bereik. Dus is die water redelik helder en word verwag dat die dam lank gebruik kan word. Ook die goeie plantegroeibedekking van die opvanggebied dra hiertoe by.

## Ontspanning 
Die dam en die terrein daaromheen is ‘n natuurreservaat. Watersport, roei, visvang en kampeer word toegelaat.

## Verstedeliking 
Sedert die Tweede Wêreldoorlog het Durban baie ontwikkel en veral die fabrieke benodig baie water. Hierdie nywerheidsontwikkeling en die gepaardgaande bevolkingsgroei het voortgesit. Daar was nog meer water nodig as wat die Nagledam kon lewer. Daarom is die Midmardam gebou.

## Bibliografie 
* du Plessis, Andries: Die Bewaring van ons Erfenis. Kaapstad: Human & Rousseau, 1974.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 8. Kaapstad: Nasou, 1973.