Klassieke Griekeland

[duimnael|260px|Die [Parthenon in Athene, ’n tempel ter ere van die godin Athena.]]
**Klassieke Griekeland** was ’n tydperk van 200 jaar in Antieke Griekeland tydens die 4de en 5de eeu v.C.. In dié tyd is ’n groot deel van die moderne Griekeland deur die Persiese Ryk verower, en het dit weer onafhanklik geword en ’n groot invloed op die Romeinse Ryk gehad. Dit het ook ’n belangrike rol gespeel in die vorming van die Westerse beskawing. ’n Groot deel van die Westerse politiek, kunsidees, wetenskaplike beginsels, letterkunde en filosofie stam uit hierdie tyd in Griekeland se geskiedenis. 

Die tydperk het geduur van die dood van die laaste Atheense tiran in 510&nbsp;v.C. tot met die dood van Alexander die Grote in 323&nbsp;v.C. In dié sin het die Klassieke Tydperk gevolg op die Argaïese Tydperk en is dit gevolg deur die Hellenistiese Tydperk.

## Die demokratiese eksperiment
In 507 v.C. het die Atheense edelman Cleisthenes die laaste van die stad se outokratiese tiranne omvergewerp  en 'n nuwe stelsel van burgerlike selfbestuur uitgedink wat hy *demokratia* genoem het. In Cleisthenes se demokratiese stelsel kom elke manlike burger ouer as 18 in aanmerking om hom by die *ekklesia*, of Vergadering, die soewereine beheerliggaam van Athene, aan te sluit. Ander wetgewers is lukraak deur loting gekies, nie deur verkiesing nie. En in hierdie vroeë Griekse demokrasie is amptenare beëdig om “volgens die wette op te tree wat die beste vir die mense is”.

## Sparta
Griekeland het nogtans uit 'n versameling onafhanklike stadstate bestaan en elke stad het sy eie politieke stelsel gehad. Sparta was bv. baie militaristies en lank Athene se groot rivaal. Sparta het gegroei deur sy buurstreek Messenië te onderwerp. Alhoewel Sparta hierdie bevolking geabsorbeer het, het dit nie die verowerde mense in sy eie samelewing geïntegreer nie. Die Spartaanse samelewing is in sosiale klasse geskei, en verowerde mense het geen politieke regte of burgerskap gehad nie. Nog laer as die verowerde bevolking was 'n groep genaamd die helote. Helote was verantwoordelik vir landboupligte en ander dag-tot-dag take wat die Spartane ondersteun het. Spartaanse burgers het hierdie ondersteuning nodig gehad omdat hulle uitsluitlik op atletiese en militêre opleiding en politiek gefokus het. Twee konings uit twee verskillende families het Sparta regeer. Dit het verseker dat wanneer een koning 'n militêre veldtog aandurf, die ander kon voortgaan om die stad te regeer. ’n Raad van ouderlinge het die konings aangeraai om benewens as regters te dien en openbare byeenkomste aan te bied.

Sparta het beide buitelandse en naburige teëstanders beveg. In 480 vC. het Sparta hom egter met Athene verbonde om te verhoed dat die Persiese koning Xerxes Griekeland binneval.

## Perikles
In die 450's het die Atheense generaal Perikles sy eie mag gekonsolideer deur al die geld van die 'bondgenote te gebruik om die burgers van Athene, ryk en arm, te dien. (Generaals was van die enigste openbare amptenare in Athene wat verkies is, nie aangestel is nie, en wat hul werk vir meer as een jaar kon behou. Perikles het byvoorbeeld beskeie lone aan jurielede en lede van die ekklesia betaal sodat, in teorie, almal wat in aanmerking kom, kon bekostig om aan die openbare lewe van die demokratia deel te neem. 

## Verwysings