open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Barrakuda

Die **Barrakuda** (*Sphyraena barracuda*) is 'n roofvis wat aan die kus van die Indiese Oseaan voorkom, noordwaarts vanaf Durban.

## Voorkoms 
Die roofvis is groot met 'n lang silindriese lyf en verlengde kop met baie skerp tande. Die bokant van die lyf is staalgrys van kleur terwyl die kante en pens meer neig na silwer. Vertikale strepe kan gesien word op die lyf van pas gevangde visse en daar is kolle op die agterste sye van die vis. In Suid-Afrika is die hengelrekord 24&nbsp;kg terwyl die vis normaalweg tot 20&nbsp;kg swaar en ±1.8&nbsp;m lank word. In ander wêrelddele word die visse selfs groter.

## Gewoontes 
Met sy prominente, skerp tande val die roofvis enige spesie in die water aan. Kleiner Barrakudas kom in skole voor en bly in kalmer waters terwyl die volwassenes alleen jag by riwwe. Die vis is nie 'n gewilde eetvis nie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Top Angling Fishes of Southern Africa. Hennie Crous. 2010. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Sphyraena-barracuda.html
Witlyfvlermuis

Die **Witlyfvlermuis** (*Taphozous mauritianus*) kom in die kusgebiede van Suid-Afrika, die Krugerwildtuin, Mosambiek, Zimbabwe tot by die Okavango Delta voor en is 'n insekvretende vlermuis.  

## Voorkoms 
Die vlermuis is grys met fyn spikkels en die onderkant is wit. Die wit gaan oor op die vlerk en die stertmembraan. Die soogdier word tot 11&nbsp;cm lank en weeg ±28g. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle hou in pare en rus bedags teen vertikale boomstamme of rotswande. Hulle verkies oop boomveld en eet insekte. Een kleintjie word in die somer gebore.  

## Sien ook 
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
*Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Primus inter pares

**Primus inter pares** (Latyn vir "eerste onder gelykes") beteken dat een lid van ’n groep dieselfde regte as al die ander het, maar tog ’n hoër aansien geniet. Die posisie het gewoonlik ’n verteenwoordigende karakter en beteken nie dat die persoon meer voorregte het nie. ’n Primus inter pares het dikwels wel bykomende take, byvoorbeeld as voorsitter of woordvoerder.

Die term is onder keiser Augustus ingevoer om sy posisie in die Romeinse owerheid te beskryf. Hy wou hiermee sy plek binne die republikeinse instellings aandui (de facto was hy egter die onomstrede heerser).

Die begrip word deur baie beskou as ’n selfweerspreking. Iemand wat primus inter pares is, sal uit die aard van die saak nie meer gelyk onder sy gelykes wees nie.

Voorbeelde van mense wat die term gebruik, is die patriarg van Konstantinopel, die aartsbiskop van Kantelberg, die president van die Europese Kommissie en die minister-president van Nederland.
Egiptiese vrugtevlermuis

Die **Egiptiese vrugtevlermuis** (*Rousettus aegyptiacus*) kom in die kusgebiede van Suid-Afrika, die Krugerwildtuin, Mosambiek en die oostelike gedeelte van Zimbabwe voor.

## Voorkoms 
Die vlermuis is donkerbruin tot grysbruin en die onderkant is grys. Die keel is bruin en om die nek is 'n gelerige kraag. Hulle maak gebruik van eggo-navigasie. Die soogdier word tot 15&nbsp;cm lank en weeg ±130g.

## Habitat en gewoontes 
Bedags rus die vlermuise in kolonies van duisende in grotte. Hulle bly in grotte met genoeg wilde vrugte in die omgewing en eet sagtevrugte. Een kleintjie word vroegsomer gebore in die noorde en laatwinter in die suide.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Ekumeniese Patriarg Bartolomeus I van Konstantinopel

[duimnael|240px|Pres. [Barack Obama van die VSA en Bartolomeus I in gesprek (2009).]]
[duimnael|240px|Bartolomeus I en [Pous Franciskus (2014).]]

Ekumeniese Patriarg **Bartolomeus I** (Grieks: Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος Α'; Turks: Patrik I. Bartolomeos; gebore 29&nbsp;Februarie 1940) is sedert 2&nbsp;November 1991 die Aartsbiskop van Konstantinopel, Nuwe Rome en as Ekumeniese Patriarg die geestelike hoof van die Oosters-Ortodokse Kerk.

Hy is op die dorp Zeytinli, Turkye, gebore as **Dimitrios Arhondonis** (Δημήτριος Αρχοντώνης; Dimítrios Archontónis), seun van Christos en Merope Archontónis. Hy behoort tot ’n klein groep Grieke wat afstam van die oorspronklike Griekse bewoners van die huidige Turkye.

## Wydings 
* 13 Augustus 1961 – diaken, kry die kerknaam Bartolomeus
* 19 Oktober 1969 – priester
* Kersfees 1973 – metropoliet van Philadelphia (Klein-Asië)
* 14 Januarie 1990 – Metropoliet van Chalcedon
* 2 November 1991 – 270ste Aartsbiskop van Konstantinopel, Nuwe Rome en Ekumeniese Patriarg

## Eksterne skakels 
*
Ekumeniese Patriarg van Konstantinopel

duimnael|200px|Die huidige Ekumeniese Patriarg, Bartolomeus I.

Die **Ekumeniese Patriarg** of **Aartsbiskop van Konstantinopel, Nuwe Rome** (Grieks: Η Αυτού Θειοτάτη Παναγιότης, ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης) is die geestelike hoof van die Oosters-Ortodokse Kerk en "eerste onder gelykes" van die Kerk se leiers.

Hy word beskou as die opvolger van die dissipel Andreas. Die huidige Ekumeniese Patriarg is Bartolomeus I.

Die regering van Turkye beskou hom as die geestelike leier van die Griekse minderheid in die land en noem hom die **Romeins-Ortodokse Patriarg van die Fener** (Turks: *Fener Rum Ortodoks Patriği*). Ná die val van Konstantinopel in 1453 was die patriarg onderworpe aan die gesag van die Ottomaanse Ryk tot met die ontstaan van die Republiek van Turkye in 1923. Vandag is hy aan die gesag van die republiek onderworpe en moet hy ’n Turkse burger wees om tot patriarg verkies te word.

Die Patriarg van Konstantinopel word sedert die 6de eeu as die Ekumeniese Patriarg beskou.

## Status in die Ortodokse Kerk 
Die Ekumeniese Patriarg van Konstantinopel het die hoogste aansien van alle Oosters-Ortodokse biskoppe, is persoonlik of deur ’n afgevaardigde die voorsitter van konsilies van Ortodokse primate en/of biskoppe en is die hoofwoordvoerder van die Ortodokse gemeenskap, veral insake ekumeniese kontak met ander Christelike denominasies. Hy het geen direkte jurisdiksie oor ander patriarge of die verskillende onafhanklike kerke van die Ortodokse Kerk nie, maar hy alleen mag spesiale sinodes saamroep wat hulle en/of afgevaardigdes bywoon om sekere kwessies te bespreek. Hy is ook belas met betrekkinge tussen die verskillende Ortodokse kerke om so eenheid in die Kerk te bevorder.

Benewens geestelike leier van 300 miljoen Ortodokse Christene wêreldwyd is hy ook die direkte administratiewe owerste van konstituerende kerke met miljoene Griekse, Oekraïnse, Roeteense en Albaniese lidmate in Noord- en Suid-Amerika, Wes-Europa, Australië en Nieu-Seeland, Hongkong, Korea, Suidoos-Asië en dele van Griekeland wat om historiese redes nie onder die jurisdiksie van die Kerk van Griekeland val nie.

Die konstituerende kerke wat onder die Ekumeniese Patriargaat val, is:

* Outonome Fins-Ortodokse Kerk
* Outonome Esties-Apostoliese Ortodokse Kerk
* Selfregerende Ortodokse Kerk van Kreta
* Eksargaat van Patmos
* Aartsbisdom van Thyateira en Groot-Brittanje
* Grieks-Ortodokse Aartsbisdom van Italië
* Grieks-Ortodokse Aartsbisdom van Amerika
* Grieks-Ortodokse Aartsbisdom van Australië
* Eksargaat van die Filippyne
* Patriargale Eksargaat vir Ortodokse Gemeentes van Russiese Tradisie in Wes-Europa
* Die monnikke van Berg Atos is ’n onafhanklike kloostergemeenskap wat die Ekumeniese Patriarg as hulle enigste hoof en biskop erken. Die Europese Unie beskou hierdie "Outonome Kloosterstaat van die Heilige Berg" as deel van Griekeland, wat ’n lidstaat is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Patriargaat van Konstantinopel
* Patriarge van Konstantinopel

* 20px|links Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
Delft

**Delft** kan na een van die volgende verwys:
* Delft, stad in Zuid-Holland, Nederland
* Delft, township in oostelike Kaapstad, in die Wes-Kaap, Suid-Afrika
* Verskeie skepe van die Nederlandse vloot het die naam *Delft* gehad.
Ratanang

**Ratanang** is 'n nedersetting in die westelike Vrystaat, Suid-Afrika. Tydens die apartheidera was Ratanang waar die dorp Jacobsdal se swartmense gewoon het. Volgens die 2011-sensus het die nedersetting 'n bevolking van 4&nbsp;231 gehad.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Die verhaal van Racheltjie de Beer (rolprent)

**Racheltjie de Beer** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 18 Oktober 2019 vrygestel is. Die regisseur is Matthys Boshoff en die Vervaardiger Johan Kruger. Die draaiboek is geskryf deur Brett Michael Innes en Matthys Boshoff. Die rolprent is die eerste keer tydens die Silwerskermfees te Kampsbaai vertoon. Stian Bam, wat die rol van Racheltjie se vader (Herman de Beer) speel, is met 'n Silwerskermtoekenning vir sy treffende vertolking vereer. Chantel Carter het ook met 'n Silwerskermtoekenning weggestap vir beste produksie-ontwerp vir *Die Verhaal van Racheltjie de Beer*.

Die rolprent is vervaardig in die Oos-Vrystaat (Fouriesburg gebied).

## Rolverdeling
* Herman de Beer - Stian Bam
* Racheltjie de Beer - Zonika de Vries
* Klein Racheltjie de Beer - Marli de Jager
* Jamie de Beer - Johannes Jordaan
* Marie de Beer - Beaté Opperman
* George Lundt - Marius Weyers
* Sara Lundt - Antoinette Louw
* Jacoba Lundt - Sandra Prinsloo
* Lazarus - Seputla Sebogodi
* Kingsley - Charlie Bouguenon

## Storie 
Die rolprent vertel die aangrypende verhaal van die jong Afrikaner-meisie, Racheltjie de Beer in die Voortrekker-era wat een koue winternag haar lewe gegee het om haar boetie te red.

## Sien ook 
* Racheltjie de Beer
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings 
## Bronne 
*
People Against Gangsterism and Drugs

**People Against Gangsterism and Drugs** (**PAGAD**, Afrikaans: "Mense teen misdaad en dwelms"), voorheen bekend as **Muslims Against Global Oppression** (Afrikaans: "Moslems teen globale onderdrukking"), is 'n organisasie wat in November 1995 gestig is as 'n Islamities georiënteerde burgerbeweging wat hulle verset teen middelmisbruik en misdaad op die Kaapse Vlakte in Kaapstad, Suid-Afrika. Die organisasie was bekend vir sy geweld teen bendelede en was betrokke by brandstigting en selfs moord. Dit word deur die Verenigde State as 'n terroristegroep beskou.

Hoewel Pagad baie kleiner is as in die vroeë jare ná sy stigting, rapporteer die organisasie dat hy sedert 2014 groei.

## Oorsprong 
Pagad is oorspronklik deur 'n handjievol lede van die Pan Africanist Congress of Azania (PAC) en van die gemeenskap uit die Kaapse Vlakte gestig wat besluit het om openbare betogings te reël om die regering onder druk te plaas om die onwettige dwelmhandel en bendebedrywighede doeltreffender te beveg. Pagad het sake egter al hoe meer in eie hande geneem omdat hulle geglo het die polisie tree nie genoegsaam teen bendes op nie.

Berugte bendelede is aanvanklik deur Pagad-lede gevra om hul misdaadbedrywighede te staak of onderworpe te wees aan gepeupelgeregtigheid. 'n Algemene Pagad-praktyk was om die huise van dwelmhandelaars aan die brand te steek en bendeleiers dood te maak. Die polisie in Suid-Afrika het Pagad gou beskou as deel van die probleem eerder as 'n vennoot in die stryd teen misdaad, en hulle is uiteindelik deur die Suid-Afrikaanse regering as 'n terroriste-organisasie verklaar.

Die bedreiging van toenemende misdaadbedrywighede in 2000 het daartoe gelei dat die Wes-Kaapse provinsiale regering 'n "oorlog teen bendes" verklaar het, wat destyds 'n belangrike prioriteit van die provinsiale regering geword het.

## Huidige aktiwiteite 
Pagad handhaaf vandag 'n klein en minder sigbare teenwoordigheid in die Kaapstadse Moslem-gemeenskap.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Planet Hollywood-bomaanval

## Eksterne skakels 
*
Streepmuis

Die **Streepmuis** (*Rhabdomys pumilio*) is 'n muis wat oor die hele Suid-Afrika voorkom behalwe in die grootste gedeelte van Limpopo en die noorde van KwaZulu-Natal. 

## Voorkoms 
Die streepmuis is bleek rooibruin in die weste tot donker grysbruin in die ooste van die gebied waarin hy voorkom. 'n Kenmerk van die soogdiertjie is die vier strepe op die rug. Die streepmuis is daglewend en word tot 19&nbsp;cm lank en weeg 30 - 55&nbsp;g. 

## Habitat en gewoontes 
Die knaagdier woon in grasryke dele in halfwoestyn tot bergwêreld met hoë reënval en is daglewend. Die streepmuis grawe gate onder ou gras of by die basis van 'n bos met voetpaadjies na die weigebied. Hulle eet sade en ander plantmateriaal. Daar word gewoonlik 5 tot 6 kleintjies in die somer gebore. 

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Boommuis

Die **boommuis** (*Thallomys paedulcus*) is 'n knaagdier wat in die noordelike dele van Suid-Afrika voorkom. Die dier staan ook bekend as die *boomrot*. 

## Voorkoms 
Die boommuis is geelgrys met grys sye en 'n wit onderkant. Die swart oogringe gaan oor in strepe wat verleng en strek tot by die snoet. Die boommuis is naglewend en word tot 30cm lank en weeg ±100g.

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies savannaboomveld, veral Acaciaboomveld. Hulle leef in bome en maak nes in gate in die bome of pas 'n ou voëlnes aan met sagte plantmateriaal. Die soogdiertjie is nagaktief en bedags rus hulle in familiegroepe in so 'n nes. Daar word gewoonlik 2-5 kleintjies in die somer gebore. 

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Klaasneuse

**Klaasneuse** (ook bekend as olifantmuise) is soogdiertjies wat tot die soogdierorde Macroscelidae behoort. 

Die klaasneuse se taksonomiese posisie binne die plasentale soogdiere was lank onseker. Hulle is as deel van die orde Insectivora beskou, maar later is hulle as deel van die orde Afrosoricida beskou wat tot die superorde Afrotheria behoort. Hulle is nou in hulle eie orde Macroscelidea geplaas wat steeds tot die Afrotheria behoort. 

Die orde Macroscelidea is klein en bevat net een familie, die Macroscelididae, met 4 genera en 19 spesies wat in Afrika voorkom. Hulle is goeie springers met agterste ledemate wat baie langer as die die voorste ledemate is. Hulle kan so groot wees as 'n groot rot of eekhoring of so klein as 'n muis. Van die spesies het opvallende kleure. Klaasneuse is nagdiere en vreet veral insekte maar ook vrugte en sade. Hulle het beweeglike snoete, groot oë en ore, en lang, kragtige agterbene. Hulle maak alarm deur met hul agterpote op die grond te rammel.

## Sien ook 
* Klein vyf diere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bronne 
* Cillié, Burger. Die Soogdiergids van Suider-Afrika. 2009. 
* Rothmann, Anna. Klaasneus-hulle. Kaapstad. Tafelberg, 1975.
Demokratiese Republiek van Azerbeidjan

Die **Demokratiese Republiek van Azerbeidjan** (DRA) (Azerbeidjans: *Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti*) was die eerste demokratiese en sekulêre republiek in die Islamitiese wêreld. Dit het op 28 Mei 1918 ontstaan ná die verbrokkeling van die Transkaukasiese Demokratiese Federatiewe Republiek, en het tot op 28 April 1920 bestaan.

Een van die belangrikste besluite van die parlement was die invoering van vroulike stemreg. Die Demokratiese Republiek van Azerbeidjan was sodoende nie net die eerste merendeels Islamitiese staat waar vroue dieselfde politieke regte as mans verwerf het nie, maar ook een van die eerste state wêreldwyd.

Die huidige Republiek van Azerbeidjan beskou homself as regsopvolger van die DRA.

## Geskiedenis 
Die DRA is gestig op 28 Mei 1918, ná die val van tsaristiese Rusland. Die land het in die noorde aan Rusland, in die ooste aan Armenië, en in die suide aan die Persiese Ryk gegrens. Gence het tydelik as hoofstad van die republiek gedien omdat Bakoe nog deur Bolsjewistiese troepe beset was. In 1920 is die DRA deur die Sowjetunie verower. Vir Wladimir Lenin was Azerbeidjan se olierykdom van strategiese belang.

## Beelde 

Lêer:Azerbaijan Parlament.jpg|Eerste byeenkoms van die Azerbeidjanse parlement
Lêer:First meeting of the Parliament of the Azerbaijan Democratic Republic.jpg|Die vergadersaal van die parlement
Lêer:Coat of arms of the Azerbaijan Democratic Republic.svg|Nieamptelike wapen van die Demokratiese Republiek van Azerbeidjan

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Bosveldse nagmuis

Die **Bosveldse nagmuis** (*Tatera leucogaster*) is 'n knaagdier wat in die noordelike dele van Suid-Afrika voor, insluitende Botswana, Zimbabwe en Namibië voorkom.

## Voorkoms 
Die Bosveldse nagmuis se kleur wissel van oranjebruin tot rooibruin terwyl hulle ligter in die weste is. Die bokant van die stert is donker.  Die knaagdier word tot 28&nbsp;cm lank en weeg ± 70&nbsp;g.

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies sandgrond om in te woon en lewe in kolonies. Hulle is naglewend. Een paar grawe en beset gewoonlik 'n gat. Die ingang is gewoonlik onder 'n bos. Hulle eet grassade en insekte. Daar word 2 – 9 kleintjies in die somer gebore.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Wangsakmuis

Die **Wangsakmuis** (*Saccostomus campestris*) kom in feitlik die hele Suider-Afrika voor, uitsluitende die weskus van Suid-Afrika en Namibië. Die knaagdier het sy naam gekry weens die feit dat hy kos in sy wangsakke stoor om dit later in die veiligheid van sy nes te eet. 

## Voorkoms 
Die Wangsakmuis se kleur wissel van grys in die weste tot donkerder grysbruin in die ooste van die gebied waarin hy woon. Die keel en onderkant is wit. Die diertjie word tot 16cm lank en weeg ±45g. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle woon in verskeie habitatte maar verkies sanderige grond om in te woon en is naglewend. Hulle eet grassade, forbe, struike, bessies en selde insekte. Daar word 2 - 10 kleintjies in die somer gebore. 

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009. 

## Verwysings
Grysklimmuis

Die **Grysklimmuis** (*Dendromus melanotis*) kom in feitlik die hele Suid-Afrika voor, uitsluitende die sentrale Karooarea. Die knaagdier kom ook in Botswana, Zimbabwe en Mosambiek voor. 

## Voorkoms 
Die grysklimmuis is asvaal met 'n dowwe donker dorsale streep en 'n donker kol op die voorkop. Die diertjie word tot 15cm lank en weeg ±8g. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle woon in lang gras en digte plantegroei en bou klein, balvormige neste van dun gras net bokant die grondvlak. Hulle eet grassade en insekte soos motte en krul hul lang sterte om grashalms om hul te stabiliseer wanneer hulle kos soek. Daar word 2 - 8 kleintjies in die somer gebore.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Angoni vleirot

Die **Angoni vleirot** (*Otomys angoniensis*) kom in die noorde en ooste van Suid-Afrika voor asook in sentrale Zimbabwe.

## Voorkoms 
Die knaagdier se kleur wissel van bleekbruin tot donkerbruin met 'n grys onderkant. Die dier word tot 30cm lank en weeg 100 - 250g. Die rot se stert is kort en die bokant is donkerder as die onderkant. Die ore is groot. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies nat vleie en moerasagtige gebiede langs riviere. Hulle bou hulle grasneste bokant die watervlak en maak voetpaadjies na hul weigebied. Daar word 1 - 4 kleintjies in die somer gebore. Die diertjie eet gras, riete en ander plante.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Wagendriftdam

Die **Wagendriftdam** is 'n dam in die Boesmansrivier in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dam is in 1963 voltooi en het 'n bakmaat van 55.9 miljoen m3. Alhoewel die dam as 'n besproeiingsdam ontwerp is, verskaf dit ook drinkwater aan Estcourt.

Die dam is duidelik sigbaar vanaf die N3-nasionale pad waar dit oor die Boesmansrivier gaan.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
Boswaaierstertmuis

Die **Boswaaierstertmuis** (*Graphiurus murinus*) kom in die hele Suid-Afrika voor behalwe die weste; ook in Botswana, Zimbabwe en noordoos Namibië.

## Voorkoms 
Die knaagdier se kleur is grys en om die oë is 'n eiesoortige donker kol. Die keel en onderkant is wit.  Die dier word tot 16cm lank en weeg ±30g. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle woon in oop boomveld, bosveld en selfs woud en is nagaktief. Die diertjie lewe in gate in bome of maak 'n nes van gras en blare. Daar word 1 - 3 kleintjies in die somer gebore. Hulle eet insekte, ander ongewerweldes, sade en ander plantmateriaal.

## Galery 

Dormouse on hand.jpg
Dormouse.jpg

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Brants se fluitrot

**Brants se fluitrot** (*Parotomys brantsii*) kom in die weste van Suid-Afrika voor. 

## Voorkoms 
Die knaagdier se kleur is bleek geelbruin met 'n witterige onderkant. Die dier word tot 25cm lank en weeg ±120g. 

## Habitat en gewoontes 
Die diertjie verkies droë sanderige grond om in te bly en is soggens vroeg aktief. Hulle hou daarvan om in die son te sit en bak by die ingang van die gat. Die gatkompleks het twee of meer ingange. Daar word 1 - 3 kleintjies in die somer gebore. Die kleintjies klou aan die ma se tepels as sy loop. Die dier vreet die blare van vlesige plante, sade en blomme. 

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Kaapse dakvlermuis

Die **Kaapse dakvlermuis** (*Neoromicia capensis*) kom voor in Angola, Benin, Burundi, Botswana, Kameroen, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Republiek van die Kongo, Demokratiese Republiek van die Kongo, Ivoorkus, Ekwatoriaal-Guinee, Eritrea, Ethiopië, Gaboen, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Kenia, Lesotho, Liberië, Malawi, Mosambiek, Namibië, Nigerië, Sierra Leone, Somalië, Suid-Afrika, Soedan, Swaziland, Tanzanië, Togo, Uganda, Zambië, Zimbabwe, en moontlik Djiboeti.

## Voorkoms 
Die soogdier se kleur wissel van donker grysbruin tot lig grysbruin. Die onderkant is wit tot gelerig wit en die vlerke is donkerbruin. Die diertjie word tot 8.5cm lank en weeg ±6g.

## Habitat en gewoontes 
Hulle habitat wissel van halfwoestyn tot hoë-reënvalgebiede. Twee tot drie diere rus bedags styf teen mekaar by die basis van aalwynblare of onder boombas. Hulle vlieg stadig met draaie en swaaie agter vlieënde insekte aan. Hulle eet klein, sagtelyfinsekte soos muskiete. Daar word 1 – 2 kleintjies in die somer gebore.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Piesangvlermuis

Die **piesangvlermuis** (*Afronycteris africanus*) kom in die oostelike dele van Suid-Afrika, Botswana, Zimbabwe en die hele Mosambiek voor.

## Voorkoms 
Die soogdier se kleur wissel van donkerbruin tot lig rooibruin. Die onderkant is ligter, meer grysbruin. Die diertjie word tot 8&nbsp;cm lank en weeg ±4g. Sy mond is groot en die ore is driehoekig.

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies vogtige boomveld met piesang- en strelitziabome. Klein kolonies rus bedags binne-in 'n opgerolde piesang- of strelitziablaar. Hulle eet insekte. Daar word 1 kleintjie vroeg in die somer gebore.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bronnelys 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009. 

## Verwysings
Mokala- Nasionale Park

Die **Mokala- Nasionale Park** is in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die park se naam is 'n Setswana-naam vir Kameeldoringboom. Die park is 80&nbsp;km suidwes vanaf Kimberley, in Junie 2007 geproklameer en is 19&nbsp;611&nbsp;ha groot. Die noordgrens van die park word deur die benede-Rietrivier gevorm, en die Lilydale-ruskamp is op die oewer daarvan geleë. SANParke het diere uit die voormalige Vaalbos- Nasionale Park hierheen oorgeplaas.

## Huisvesting 
Huisvesting is in een van drie lodges, naamlik Haak-en-steek, Mosu en Lilydale. Mosu Lodge kyk oor 'n watergat uit, wat veronderstel is om 'n versamelplek vir voëls en diere te wees.

Besoekers kan buiten die lodges ook in die Stofdam-voëlskerm, die Kameeldoorn-boomhuis en die rustieke Motswedi-kampeerterrein oornag, deur van hulle eie kampeertoerusting gebruik te maak. Motswedi se staanplekke bied elkeen 'n privaat toilet, stort en ingeboude ontbythoekie. Geen kragpunte is hier beskikbaar nie; die geysers is sonkragaangedrewe.

Die twee restaurante is by Mosu Lodge en Lilydale-ruskamp geleë; maaltye moet by albei vooraf by ontvangs bespreek word. Lilydale bedien slegs ontbyt en middagetes, geen aandetes nie. Selfsorgwilderniskampe en 'n luukse privaatkamp word vir die toekoms beplan.

## Fauna 
### Soogdiere 

Taurotragus oryx.jpg|Eland
Giraffa camelopardalis angolensis.jpg|Kameelperd
Serengeti Bueffel1.jpg|Buffel
Ngorongoro Spitzmaulnashorn.jpg|Swartrenoster
White Rhino.jpg|Witrenoster
Tsessebe (Botswana).jpg|Basterhartbees
Hippotragusequinus.png|Bastergemsbok
Common duiker kenya.jpg|Duiker
Oryx gazella (Okevi).jpg|Gemsbok
Alcelaphus buselaphus herd.png|Rooihartbees
Mountain Reedbuck, Redunca flavorufula at Borakalalo National Park, South Africa (10001341816).jpg|Rooiribbok
Tragelaphus strepsiceros.jpg|Koedoe
Black Wildebeest.jpg|Swartwildebees
Antidorcas marsupialis.jpg|Springbok
Raphicerus campestris male (Etosha, 2012).jpg|Steenbok
Klipspringer.jpg|Klipspringer

Caracal001.jpg|Rooikat
Canis mesomelas.jpg|Rooijakkals
Otocyon megalotis (Namibia).jpg|Bakoorvos
Suricata.suricatta.6861.jpg|Graatjiemeerkat
Xerus inauris 1.jpg|Waaierstertmeerkat of grondeekhoring.

Hier is ook 'n groot verskeidenheid voëls om waar te neem.

## Flora 
### Bome 

Camel-thorn-tree-with-sparrow-weaver-nests.jpg|Acacia erioloba (Kameeldoring)
Eat267.jpg|Acacia tortilis (Haak-en-steek)
Acacia mellifera 3D-Modell.jpg|Acacia mellifera (Swarthaak)
Ziziphus mucronata09.jpg|Ziziphus mucronata (Blinkblaar-wag- 'n-bietjie)

### Grasse 
* *Schmidtia pappophroides*
* Knietjiesgras *(Eragrostis lehmanniana)*
* Kweekgras *(Cynodon dactylon)*

## Bronne 
* Padlangs deur Suid-Afrika. Struik Travel and Heritage. 2010. 
* SANParke – Soogdiere in Mokala

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
Vaalmol

Die **vaalmol** (*Cryptomys hottentotus*) is 'n mol wat in die hele Suid-Afrika, Botswana, Zimbabwe, Mosambiek en noord-oostelike Namibië voorkom. Die mol staan ook bekend as die *vaaltandmol* of *knaagdiermol*.

## Voorkoms 
Die knaagdier se kleur wissel van liggrys tot donkergrys met 'n wit bles op die voorkop. Die dier word tot 15&nbsp;cm lank en weeg 100 tot 150&nbsp;g.

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies sanderige grond en ook ander grond, buiten klei. Die diertjie lewe in groepies in ondergrondse gate en hope uitgestote grond verklap hul teenwoordigheid. Daar word tot 5 kleintjies enige tyd in die jaar bore. Hulle eet bolle, wortels, lote en ondergrondse graslote.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009. 

## Eksterne skakels 
* 
*
Egiptiese losstertvlermuis

Die **Egiptiese losstertvlermuis** (*Tadarida aegyptiaca*) kom voor in die hele Suider-Afrika.

## Voorkoms 
Die vlermuis is donker grysbruin met 'n donkerder kop maar sonder die ligter nekkraag van die ander losstertvlermuise. Die soogdier word tot 11&nbsp;cm lank en weeg ±15g.

## Habitat en gewoontes 
Hulle het verskeie habitats maar verkies meestal die oper gebiede. Hulle eet insekte wat in die vlug gevang word. Hulle rus gedurende die dag in kolonies in grotte, rotsskeure of hol boomstamme. Een kleintjie word in die somer gebore.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Verwysings 
## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Klein losstertvlermuis

Die **Klein losstertvlermuis** (*Chaerephon pumilus*) kom voor in die Wes-Kaap, Krugerwildtuin, Mosambiek en die Okavango Delta. 

## Voorkoms 
Die kleur wissel van swartgrys tot bruingrys terwyl die keel bruin en die onderkant geelgrys is. Om die nek is 'n kraag met ligter hare. Die soogdier word tot 9cm lank en weeg ±11g. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle het verskeie habitats in die oop gebiede en eet klein vlieënde insekte. Die diertjies vorm groot kolonies en rus in klein groepies in rotsskeure of teen steenwerk. Een kleintjie word in die somer gebore (tot drie siklusse per seisoen). 

## Sien ook 
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
*Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Egiptiese spleetneusvlermuis

Die **Egiptiese spleetneusvlermuis** (*Nycteris thebaica*) kom voor in feitlik die hele Suider-Afrika.

## Voorkoms 
Die kleur wissel van grysbruin tot rooibruin met 'n bleker onderkant. Die soogdier word tot 10&nbsp;cm lank en weeg ±11g.

## Habitat en gewoontes 
Hulle het verskeie habitats met geskikte slaapplekke.  Bedags rus hulle in groot kolonies in grotte of grasdakgeboue. Hulle eet vlieënde insekte, skerpioene en spinnekoppe. Een kleintjie word vroeg in die somer gebore.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Geoffroy-saalneusvlermuis

Die **Geoffroy-saalneusvlermuis** (*Rhinolophus clivosus*) kom voor in Botswana en noordoos Namibië.

## Voorkoms 
Die bokant van dié vlermuis is ligbruin en die onderkant lig geelgrys. Die soogdier word tot 9.7cm lank en weeg ±17g. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies die bosveld en halfwoestyn areas en hulle eet insekte. Bedags rus hulle in kolonies in rotsskeure en grotte waar hulle in groepe teen die dak hang. Hulle soek alleen kos. Een kleintjie word vroeg in die somer gebore.

## Sien ook 
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
*Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Schreibers se grotvlermuis

Die **Schreibers se grotvlermuis** (*Miniopterus schreibersii*) kom in die sentrale en oostelike dele van Suid-Afrika, Botswana en die hele Zimbabwe en Mosambiek voor. 

## Voorkoms 
Die soogdier se bokant is donkerbruin en die onderkant ligter. Die vlerke is byna swart. Die diertjie word tot 11cm lank en weeg ±10g. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle het verskeie habitatte; van droë tot baie waterryke areas. Bedags rus hulle in groot kolonies in grotte. Wyfies kry hul kleintjies in aparte kraamgrotte. Hulle eet insekte. Daar word 1 kleintjie vroeg in die somer gebore na 'n dratyd van 8 maande.

## Sien ook 
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
*Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Roemeens-Ortodokse Kerk

Die **Roemeens-Ortodokse Kerk** (Roemeens: *Biserica Ortodoxă Română*) is ’n outokefale Oosters-Ortodokse Kerk. Dit is in volle gemeenskap met ander Oosters-Ortodokse kerke. Die primaat van die kerk het die titel Aartsbiskop van Boekarest, Metropoliet van Walachië en Patriarg van die Hele Roemenië. Die kerk se jurisdiksie dek die hele Roemenië, met aartsbisdomme vir Roemene wat in die nabygeleë Moldowa, Serwië en Hongarye woon, asook kerkgemeenskappe in Sentraal- en Wes-Europa, Noord-Amerika en Oseanië.

Dit is die enigste Oosters-Ortodokse kerk wat ’n Romaanse taal gebruik. Die meeste mense in Roemenië (18&nbsp;817&nbsp;975, of 86,8% van die bevolking volgens die 2002-sensus) behoort daartoe, sowel as sowat 720&nbsp;000 Moldowiërs. Die kerk is naas die Russies-Ortodokse Kerk die grootste Ortodokse kerk.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Roemeense patriargaat
* Aartsbisdom van Boekarest 
* Roemeense patriarge 
*
Bulgaars-Ortodokse Kerk

Die **Bulgaars-Ortodokse Kerk** (Bulgaars: Българска православна църква; *Balgarska prawoslawna tsarkwa*) is ’n outokefale Oosters-Ortodokse Kerk. Dit is in volle gemeenskap met die ander Oosters-Ortodokse kerke. Die primaat van die kerk het die titel Metropoliet van Sofia en Patriarg van die hele Bulgarye. 

Die kerk het sowat 6,5 miljoen lede in Bulgarye en tussen 1,5 en 2 miljoen lede in verskeie Europese lande, Noord- en Suid-Amerika en Australië. Die erkenning van die outokefale Bulgaarse patriargaat in 927 deur die Patriargaat van Konstantinopel maak die kerk die oudste Slawies-Ortodokse kerk in die wêreld.

Die Bulgaars-Ortodokse Kerk word ingedeel in 13 bisdomme in Bulgarye en nog twee in Wes- en Sentraal-Europa, Amerika, Kanada en Australië. Die bisdomme word opgedeel in 58 distrikte en die distrikte in 2&nbsp;600 gemeentes.

## Eksterne skakels 
* Bulgaars-Ortodokse patriargaat
*Bulgaars-Ortodokse Kerk 
*
Eenstreepmuis

Die **Eenstreepmuis** (*Lemniscomys rosalia*) kom in die ou Transvaalgebied en KwaZulu-Natal van Suid-Afrika, Zimbabwe, Mosambiek en die noorde van Namibië voor. 

## Voorkoms 
Die knaagdier se kleur wissel van 'n bleek, grysbruin in die droë gebiede tot oranjebruin in hoëreënvalgebiede. Die enkele streep op sy rug is kenmerkend. Die diertjie word tot 27 cm lank en weeg ±60 g. 

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies om in grasryke dele van die bosveld of droë bossieveld te woon. Die eenstreepmuis is daglewend en 'n alleenloper. Hulle grawe gate onder ou platgevalde gras of by die basis van 'n struik. Hulle gebruik ook uitgetrapte paadjies na hul weigebied. Daar word 2 tot 5 kleintjies gebore van September tot Maart en hulle eet gras en sade.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Ekumeniese Patriargaat van Konstantinopel

Die **Ekumeniese Patriargaat van Konstantinopel** (Grieks: Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον Κωνσταντινουπόλεως, *ikumenikˈon patriarˈxion konstantinuˈpoleos*; Turks: *Rum Ortodoks Patrikhanesi*, *İstanbul Ekümenik Patrikhanesi*) is een van vyftien outokefale Oosters-Ortodokse Kerke. Die primaat aan die hoof van die kerk se titel is Ekumeniese Patriarg van Konstantinopel. Die huidige patriarg is Bartolomeus I.

Vanweë sy ligging in die hoofstad van die destydse Bisantynse Ryk en sy rol as moederkerk van die meeste Ortodokse kerke, het die Ekumeniese Patriarg die status van "eerste onder gelykes" onder die Ortodokse Kerk se primate. Anders as die pous van die Rooms-Katolieke Kerk staan hy nie aan die hoof van die verskillende outokefale, administratief selfregerende Ortodokse kerke nie. Hy word egter in ’n breë sin beskou as die geestelike leier van die wêreld se 300 miljoen Ortodokse Christene. Sy posisie word egter betwis deur die Russies-Ortodokse Kerk, wat ’n groter gemeenskap as enige ander Ortodokse kerk bedien.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
* Patriarge van Konstantinopel
*
Serwies-Ortodokse Kerk

Die **Serwies-Ortodokse Kerk** (Serwies: Српска православна црква, *Srpska pravoslavna crkva*) is een van vyftien outokefale Oosters-Ortodokse Kerke. Die primaat aan die hoof van die kerk se titel is Aartsbiskop van Peć, Metropoliet van Belgrado en Karlovci, Patriarg van die Serwiërs. Dit is die oudste Slawies-Ortodokse kerk in die wêreld naas die Bulgaars-Ortodokse Kerk.

Die Serwies-Ortodokse Kerk is die dominante kerk in Serwië, Montenegro en ’n deel van Bosnië en Herzegowina, met meer as 84% van die bevolking in dié drie lande wat daartoe behoort.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste 
* Kerke van Serwië
* Lys van Serwies-Ortodokse kerke oorsee
*
Sundevall-bladneusvlermuis

Die **Sundevall-bladneusvlermuis** (*Hipposideros caffer*) kom hoofsaaklik voor die oostelike dele van Suid-Afrika, Mosambiek, en sentraal-noord in Namibië.

## Voorkoms 
Die kleur van die vlermuis wissel van grysbruin tot goudbruin. Die soogdier word tot 9cm lank en weeg ±8g.

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies die Savanneboomveld. Bedags rus hulle in grotte en uitgrawings of hang aan plafonne onder dakke. Hulle eet insekte.  Een kleintjie word vroeg in die somer gebore.

## Sien ook 
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
*Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Verwysings 
## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Peters-witkolvrugtevlermuis

Die **Peters-witkolvrugtevlermuis** (*Epomophorus gambianus crypturus*) kom voor in die kusgebiede van KwaZulu-Natal, die Krugerwildtuin, Zimbabwe en die Okavango Delta. Die vlermuis staan ook bekend as die *Gambiese witkolvlermuis*.

## Voorkoms 
Die soogdier se kleur wissel van bruin tot amper wit. By die basis van die ore is dit wit en die mannetjies het wit epoulette op die skouers. Die diertjie word tot 12 – 15&nbsp;cm lank en weeg 80 – 140&nbsp;g.

## Habitat en gewoontes 
Hulle verkies rivierbos en ander bosse met vrugtedraende bome. Hulle eet sagtevrugte soos wildevye en jakkalsbessies. Die mannetjie se eentonige "pieng"-geluide kan snags gehoor word. Daar word een kleintjie vroeg in die somer gebore.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Die Soogdiergids van Suider-Afrika. Burger Cillié. 2009.
Dominee

[duimnael|regs|265px|Ds. Jan Momsen lei die erediens in die [NG gemeente Rondebosch op 11 September 2011, 'n dag nadat die gemeente sy 120ste bestaan gevier het.]]
[duimnael|regs|265px|Ds. [Abraham Kriel, predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en stigter van die Langlaagte-kinderhuis in Johannesburg wat ná sy dood sy naam gekry het.]]

'n **Dominee** (afkorting: '** of **') of **predikant** is 'n persoon wat 'n protestantse gemeente op geestelike vlak bedien en lei.

Die woord dominee is afgelei van die aanspreekvorm *domine* vanaf die Latynse *dominus* wat *heer* beteken. Dominee is dan ook 'n aanspreektitel, net soos professor die aanspreektitel vir 'n hoogleraar is. Vir die aanduiding van die beroep word die woord 'predikant' gebruik.

Tipiese take wat predikante verrig sluit in:
* Lewer preke op Sondae en by ander gewyde geleenthede;
* Bedien sakramente, soos die doop en nagmaal;
* Doen huisbesoek, hospitaalbesoek, ens.;
* Bevestig mense in die eg;
* Doen berading en huweliksvoorligting.

## Sien ook 
* Predikante van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika
* Skotse predikante in die NG Kerk

## Eksterne skakels 
*
Boerkabeljou

Die **Boerkabeljou** (*Argyrosomus japonicus*) is deel van die *Sciaenidae*-familie en kom reg rondom die kus van Suid-Afrika en ook in Australië voor. Die boerkabeljou is groter as die kabeljou en is 'n gesogte eetvis. In Engels staan die vis bekend as die *Dusky kob*.

## Voorkoms 
Die vis is silwer van kleur met 'n pienk skynsel op die rug. Kenmerkend is die ry pêrelagtige wit kolle op die sye. Die gemiddelde grootte boerkabeljou wat gevang word is 15&nbsp;kg, maar die boerkabeljou kan tot 75&nbsp;kg swaar word.

## Gewoontes 
Die vis word hoofsaaklik in seebranders en riviermondings aangetref. Die volwassenes skiet kuit op aflandige riwwe. Die vis jag saam in skole en migreer in die winter na die kusgebied van KwaZulu-Natal om kuit te skiet. Hulle vreet hoofsaaklik kleiner visse, tjokka, pylinkvis en skaaldiere.

Oorbevissing van die vis deur kommersiële en ontspanningshengelaars het sy getalle drasties laat verminder.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Top Angling Fishes of Southern Africa. Hennie Crous. 2010. 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Argyrosomus-japonicus.html
Opposisie (astronomie)

As die aarde tussen 'n planeet en die son staan, praat mens van 'n **opposisie**. Dit kom slegs voor vir planete wat verder van die son af lê as die aarde self. Planete met 'n kleiner wentelbaan as die aarde, soos Venus en Mercurius, kan nooit in opposisie wees nie. 

Die teenoorgestelde van 'n opposisie is 'n konjunksie of samestand.

## Voorbeelde 
* Saturnus was op 30 April 2011 in opposisie met die aarde.
* Op 3 Maart 2012 sal Mars in opposisie met die aarde wees.
Nha Trang

**Nha Trang** is 'n stad in die suide van Viëtnam met 'n bevolking van ongeveer 493&nbsp;000 mense (2008). Dit is 375 km van Ho Chi Minh-stad (voorheen Saigon) geleë. Dit is 'n petroleum-sentrum van Vietnam en 'n toerisme-bestemming, met 'n paar mooi strande.

## Eksterne skakels
Geelvintuna

Die **Geelvintuna** (*Thunnus albacares*), 'n roofvis, is 'n lid van die Tuna-familie en kom voor aan die hele kuslyn van Suid-Afrika, en wêreldwyd in tropiese, sub-tropiese en matige waters. In Engels staan die vis bekend as die *Yellowfin Tuna* of *Tunny*. Die Geelvintuna is 'n uiters gewilde sportvis.

## Identifikasie 
Die vis is torpedovormig, donkerblou aan die bokant en 'n sylangse geel streep skei die bokant van die silwerkleurige pens. Die vis het geel rugvinne terwyl die rug- en anale vinne sekelvormig word met ouderdom. Vertikale wit strepe of vlekke is sigbaar op die pens van 'n vis wat pas gevang is. Die massa van 'n volwasse geelvintuna wissel van 40 tot 100&nbsp;kg.

## Gewoontes 
Hulle is aflandig verspreid maar is al van die kus af gevang (Rooikranz naby Kaapstad en Robberg naby Plettenbergbaai) wanneer die toestande gunstig was. Die vis verkies water van 17 tot 27&nbsp;°C, en jag veral op pelagiese vis en pylinkvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Top Angling Fishes of Southern Africa. Hennie Crous. 2010. 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Thunnus-albacares.html
Kerk van Siprus

Die **Kerk van Siprus** (Grieks: Ἐκκλησία τῆς Κύπρου, *Ekklisía tîs Kýprou*, Turks: *Kıbrıs Kilisesi*) is ’n outokefale Oosters-Ortodokse Kerk in Siprus. Dit is in volle gemeenskap met die ander Oosters-Ortodokse kerke. Die primaat van die kerk is die biskop van die antieke hoofstad Salamis en het die titel Aartsbiskop van Nieu-Justiniana en die hele Siprus. 

Die Kerk van Siprus het in 431 sy outokefalie gekry van die Patriargaat van Antiogië en die Hele Ooste en is dus een van die oudste outokefale Oosters-Ortodokse kerke.

## Eksterne skakels 
*Amptelike webtuiste
Albakoor

Die **albakoor** (*Thunnus alalunga*) is 'n roofvis wat deel van die Tunafamilie is en kom aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voor en wêreldwyd in koeler, dieper water. In Engels staan die vis bekend as die *Longfinfin Tuna* of *Albacore*. Die vis is 'n gewilde sportvis.

## Vorm 
Die vis is torpedovormig, donkerblou aan die bokant en terwyl die sye en pens silwergrys is. Die vinne is geel en die anale vinne is grys. Die pektorale vinne is lank. Die gemiddelde massa van die vis wissel van 10 tot 15&nbsp;kg terwyl die Suid-Afrikaanse rekord 40&nbsp;kg en die lengte van dié vis 140&nbsp;cm is.

## Gewoontes 
Hulle verkies koeler water, soos die Benguela-stroom aan die Weskus in die wintermaande wanneer die water van 16 tot 19&nbsp;°C warm is, en kom voor tot op dieptes van 600&nbsp;m. Hulle vreet veral pelagiese vis en pylinkvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Top Angling Fishes of Southern Africa. Hennie Crous. 2010. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Thunnus-alalunga.html
Vaalhaai

Die **vaalhaai** (*Galeorhinus galeus*) is 'n haai wat aan die weskus van Suid-Afrika en ook aan die suidkus tot by Port Elizabeth voorkom omrede dit koeler waters verkies. Dit staan ook bekend as die **sopvinhaai** en in Engels as die *soupfin shark*.

## Voorkoms 
Die haai het 'n lang, grys liggaam met 'n skerp, gepunte snoet. Die pens is wit of roomkleurig. Die eerste dorsale vin is aansienlik groter as die tweede en die boonste gedeelte van die stert is groter as die onderste gedeelte. Die haaie weeg gemiddeld van 5 tot 15&nbsp;kg en kan tot 30&nbsp;kg swaar word.

## Habitat en gewoontes 
Vaalhaaie kom voor in skole en is hoofsaaklik bodemvreters; hulle verkies klein vissies, seekat en tjokka. Hulle word hoofsaaklik gevang vanaf bote.

Die vaalhaai is tydens die Tweede Wêreldoorlog veral gejag vir sy lewer, wat 'n groot bron van vitamien A is; veral by Gansbaai waar 'n verwerkingsfabriek gebou was. Deesdae word die haai gejag vir sy vinne en vleis en word dit deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Top Angling Fishes of Southern Africa. Hennie Crous. 2010. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Galeorhinus-galeus.html
Grieks-Ortodokse Kerk van Alexandrië

Die **Grieks-Ortodokse Kerk van Alexandrië** (Grieks: Πατριαρχεῖον Ἀλεξανδρείας καὶ πάσης Ἀφρικῆς, *Patriarcheîon Alexandreías kaì pásēs Aphrikês*), ook bekend as die **Patriargaat van Alexandrië en die Hele Afrika**, is ’n outokefale Oosters-Ortodokse Kerk wat in volle gemeenskap met die ander Oosters-Ortodokse kerke is. 

Die primaat van die kerk is die Pous en Patriarg van Alexandrië en die Hele Afrika. Sy volle titel is Sy Mees Goddelike Salige die Pous en Patriarg van die Groot Stad Alexandrië, Libië, Pentapolis, Ethiopië, die Hele Egipte en die Hele Afrika, Vader van Vaders, Herder van Herders, Prelaat van Prelate, Dertiende Apostel en Regter van die Ekumene. Nes die Kopties-Ortodokse pous en die Kopties-Katolieke patriarg van Alexandrië maak hy daarop aanspraak dat hy die opvolger is van die apostel Markus, wat die Kerk in die eerste eeu n.C. gestig het in wat die begin van die Christendom in Afrika was.

## Sien ook 
* Lys van Grieks-Ortodokse patriarge van Alexandrië

## Eksterne skakels 
*Patriargaat van Alexandrië 
*Webtuiste van die Arabiessprekende Oosters-Ortodokse Christene in Egipte
*