open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Michael Collins

**Michael Collins** (31 Oktober 1930 – 28 April 2021) was 'n Amerikaanse ruimtevaarder en toetsvlieënier. Hy was deel van die derde groep ruimtevaarders van veertien wat in 1963 verkies is. Hy was deel van twee ruimtesendings. Hy en John W. Young was die bemanning vir Gemini 10; deel van die missie was om met twee verskillende ruimtetuie te dok en Collins het ook twee ruimte wandelings onderneem. Vir sy tweede vlug was hy deel van Apollo 11 waar hy die bevelvoerder van die beheermodule was. Hy het om die maan bly wentel terwyl Neil Armstrong en Buzz Aldrin in die maanmodule vir die eerste keer op die maan geland het. Hy was een van 24 persone wat na die maan gevlieg het.

## Eksterne skakels 
*
Agtergrondinligting

**Agtergrondinligting**, 'n **agtergrondverhaal** of **agtergrond** is 'n versameling gebeure wat vir 'n storielyn uitgedink word en as voorafgaande aan of aanleidend tot die intrige aangebied word. Dit is 'n literêre tegniek vir die weergee van 'n narratiewe geskiedenis wat chronologies vroeër as die narratief van die teks van primêre belang afspeel.

Dit is die geskiedenis van karakters en ander elemente onderliggend aan die situasie wat tydens die hoofnarratief bestaan. Selfs in 'n suiwer historiese werk word agtergrondinligting selektief met die gehoor gedeel.

## Gebruik 
As literêre tegniek word agtergrondinligting dikwels aangewend om diepte of geloofwaardigheid aan die hoofverhaal te verleen. In *Poetics* wys Aristoteles op die waarde van 'n dramatiese openbaring.

Agtergrondverhale word gewoonlik, hetsy gedeeltelik of ten volle, chronologies al dan nie, gedurende die loop van die hoofverhaal aan die gehoor geopenbaar. Die skepper van 'n storie kan egter ook gedeeltes van 'n agtergrondverhaal of selfs 'n hele agtergrondverhaal skep wat suiwer vir die eie gebruik is.

Agtergrondinligting kan op verskeie maniere verskaf word, insluitende terugflitse (narratief), dialoë, direkte narratiewe, opsommings, herinneringe en eksposisies. Die oorspronklike Star Wars-rolprent en sy eerste twee opvolgprente is voorbeelde van 'n werk met 'n vooropgestelde agtergrondverhaal  wat later as 'n voorvolgende (*prequel*) reeks van drie rolprente vrygestel is.

## Herinnering 
Herinnering is 'n metode van fiksieskryf waar 'n karakter aan iets terugdink of dit onthou. 'n Karakter se geheue speel 'n rol in die oordra van 'n agtergrondverhaal aangesien dit 'n fiksieskrywer in staat stel om inligting van vroeër uit die verhaal of van voor die begin van die verhaal te verskaf. Alhoewel herinnering nie allerweë as 'n fiksieskryf-metode beskou word nie, word herinnering algemeen deur fiksieskrywers gebruik.

Orson Scott Card skryf byvoorbeeld dat "indien dit 'n herinnering is wat die karakter op enige tydstip kon herroep, sou dit na 'n ongeloofwaardige toeval lyk indien sy dit skielik onthou net wanneer sy 'n belangrike besluit moet neem...." Verder, "as die herinnering 'n teenwoordige besluit gaan aktiveer, moes 'n onlangse gebeurtenis die herinnering geaktiveer het."

## Gedeelde wêreld 
In 'n gedeelde wêreld kan meer as een outeur dieselfde agtergrondverhaal skryf. Die latere totstandkoming van 'n agtergrondverhaal wat met 'n vorige geskrewe hoofverhaal bots, kan vereis dat 'n wysigingsmeganisme bekend as retroaktiewe kontinuïteit ("retcon") gebruik word.

## Sien ook 
* Voorvolg
* Karakterisering
* Terugflits (narratief)
* Oorsprongverhaal

## Verwysings
Kassiteriet

**Kassiteriet** (ook bekend as **tinsteen**) is 'n mineraal met formule . Dit is die belangrikste tinerts en dit het die rutiel-struktuur (C4).

Die Kinta-dal van die skiereiland van Malakka () is 'n belangrike vindplek. Dit is 'n alluviale afsetting wat dalk 'n vyfde van die bekende tinvoorrade van die wêreld verteenwoordig. Die hele dal van 70 x 15 km is bedek met 'n dik alluvium wat kassiteriet bevat. Die gesteentes rondom die dal bevat ook are met kassiteriet en sulfiedhoudende kwarts en skiste. Daar is ook onreëlmatige pype wat kassiteriet bevat. Die tingehalte van die dal is nogtans belangriker.

## Verwysings
Groot wasmot

Die **groot wasmot** (*Galleria mellonella* L.;  Eng: *Greater Wax Moth*, Ned: *Wasmot*, Duits: *Große Wachsmotte*) is 'n insek uit die familie *Pyralidae*.

Die nagvlinder se ruspe vreet veral die was wat deur heuningbye vervaardig word en hulle lê hul eiers in die bye se korwe. Byeboere vrees hierdie insek omdat hulle die heuningkoekselle aantas en die bye daarna hierdie selle sal opgee. Hierdie insek se ruspe word egter deur mense wat byvoorbeeld verkleurmannetjies aanhou as voer gekweek. Die volwasse wasmotte vreet niks meer. Hulle vlerke is ongeveer 2,5&nbsp;cm wyd.  Die ruspe is ook vir die mens eetbaar.

## Plastiek 
Navorsing van Bombelli, Howe en Bertocchini het in 2017 getoon dat hulle ook polimere soos poliëtileen en polipropileen kan vreet. Hulle kan in 40 minute gate vreet deur 'n plastieksakkie en verteer dit na glikol .

## Gehoor 
Hierdie mot kan uiters hoe klankfrekwensies hoor, tot 300&nbsp;kHz, wat hoër is as wat hulle vyand die vlermuis kan waarneem.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders

## Verwysings
Wiener Neustadt

**Wiener Neustadt** is die tweede grootste stedelike nedersetting in die Oostenrykse deelstaat Neder-Oostenryk na die deelstaathoofstad Sankt Pölten, en die elfde grootste in Oostenryk, met 'n bevolking van 45&nbsp;244 (soos op 1 Januarie 2019).

Wiener Neustadt is 'n beplande stad wat in die Hoë Middeleeue deur die Babenbergse hertog Leopold V om politieke en strategiese redes in die Steinfeld, die mees suidelike deel van die Weense Bekken, 50 km suid van die huidige federale hoofstad Wene, gestig is. Die stadsuitleg is aan antieke Romeinse voorbeelde ontleen, die finansiële middele vir die stadstigting onvrywillig deur Engeland beskikbaar gestel met die geweldige losprys van meer as twintig ton silwer wat vir die vrylating van koning en kruisvaarder Richard I Leeuehart betaal moes word nadat hy tydens sy terugreis uit die Heilige Land in Oostenryk gevange geneem en aangehou is.

Vanaf die laat 18de eeu het dit tot 'n belangrike nywerheidspilpunt temidde van die sogenaamde Teresiaanse Nywerheidsgebied (*Theresianisches Industrieviertel*) gegroei waar onder meer lokomotiewe vervaardig is. Die stad was gedurende die Tweede Wêreldoorlog vanweë sy militêre vliegtuigfabrieke en ander belangrike aanlegte die teiken van geallieerde lugaanvalle. Tans dien Wiener Neustadt, naas sy eie politieke status as statutêre (selfregerende) stad, as administratiewe setel vir die omliggende distrik Wiener Neustadt-Land.

## Bekende boorlinge 
* Fritz Machlup (1902–1983), Oostenryks-Amerikaanse ekonoom

## Verwysings
OMV

**OMV** (vroeër *Österreichische Mineralölverwaltung*, ÖMV) is 'n internasionale, vertikaal geïntegreerde onderneming met belange in die olie- en gasbedryf wat sy hoofkwartier in die Oostenrykse federale hoofstad Wene het. Volgens sy eie jaarverslae ontgin en bemark OMV ru-olie en aardgas, terwyl die onderneming ook gesofistikeerde petrochemiese produkte vervaardig en volhoubare innovatiewe energie-oplossings aanbied.

Met 'n jaarlikse inkomste van meer as 19 miljard € en sowat 22&nbsp;500 werknemers in 2016 is die OMV aandelemaatskappy een van die grootste nywerheidsondernemings in Oostenryk.

## Verwysings
Dubbelbreking

duimnael|'n Ligstraal wat in twee strale gesplits word.
**Dubbelbreking** is 'n buitegewone vorm van breking van lig wat optree indien 'n ligstraal op 'n deursigtige kristal val wat 'n simmetrie het wat laer as kubies is. 

## Vorme 
Kubiese kristalle en amorfe vastestowwe het *isotrope* optiese eienskappe, wat wil sê dat die eienskappe nie van die rigting in die kristal afhang nie. Dubbelbreking is die gevolg van *optiese anisotropie*. Indien die simmetrie tetragonaal, heksagonaal of trigonaal is, is die dubbelbreking *eenassig* of unaksiaal. Ortorombiese, monokliene en trikliene kristalle word deur *tweeassige* (biaksiale) dubbelbreking gekenmerk.

Dubbelbreking kan ook in isotrope materiale optree indien daar spanning daarop aangebring word of ingebou is.

## Yslandspaat 
duimnael|Yslandspaat (kalsiet) wat dubbelbreking vertoon|links
Die bekendste kristalle wat dubbelbreking vertoon is die yslandspaat vorm van kalsiet. Hulle dubbelbreking is sterk en eenassig. Indien 'n ligstraal daarop val word dit in twee strale gesplits, wat ander polarisasie het. Die een straal volg die wette van Snellius en word die *gewone straal* ("o" ordinary) genoem. Die ander een wat hierdie wette nie volg nie, heet die *buitegewone straal* ("e" extraordinary) Hierdie effek tree nogtans nie op, wanneer die lig in die rigting van die hoofas van die kristal val nie. In die geval van kalsiet is hierdie die drietallige as van die Rc ruimtegroep. In hierdie hoofrigting reis alle lig met dieselfde spoed. In ander rigtings kan die breking beskryf word met twee brekingindekse: n_o, n_e. Die verskil B=n_e-n_o word die dubbelbreking genoem. Sy grootte hang af van die rigting van die straal ten opsigte van die hoofas, maar of die verskil positief of negatief is hang van die materiaal af. In die hoofrigting is B=0. 

## Verwysings
Korund

**Korund** is 'n mineraal met formule  wat baie hard is en in sy rooi vorm as robyn en in sy blou vorm as saffier bekend is. Dit is gewilde edelstene.

Korund is α-, wat die termodinamies stabielste allotroop van aluminiumoksied is. Omdat dit ná diamant een van die hardste stowwe is, word dit ook dikwels sinteties vervaardig. Sintetiese korundpoeier is kleurloos of wit en word dikwels as skuurmiddel gebruik, soos op skuurpapier.  Dit het 'n hoë smeltpunt (2050&nbsp;°C) en 'n goeie bestendigheid teen sure en basisse selfs by hoër temperature.

## Struktuur 
links|duimnael|Digpakking van suurstof en tweederdes van die oktaëderholtes beset deur aluminium.
links|duimnael|Die eerste drie O – Al lae van die struktuur
Korund is die argetipe van die D5-tipe struktuur van die strukturbericht-klassifikasie. 'n Ander mineraal met hierdie struktuur is hematiet ().

Die struktuur bestaan uit 'n heksagonale digpakking van suurstofione met aluminiumione in die oktaëderholtes daartussen. Net tweederdes van die holtes is gevul, omdat die stoichiometriese verhouding 2:3 is. In die aluminiumlae is die ione sover moontlik van mekaar verwyder, omdat hulle 'n hoë lading besit. Die volgorde in die c-rigting van die heksagonale weergawe van die romboëdriese sel kan geskryf word as … - A - β - C - β -  A - β - C - β -  A - β - C - β - …, waarin A en C die suurstofdigpakking aandui en  β, β en β die B-posisies van die aluminiumposisies. Die onderskrif gee die drie moontlike posisies van die nie-gevulde oktaederholtes aan. Dit maak die periodisiteit in hierdie rigting driemaal so lank as byvoorbeeld dié in die wurtzietstruktuur.

## Kleur 
Suiwer korund is kleurloos, maar klein hoeveelhede onsuiwerhede wat in korund se kristalrooster ingebou is, veroorsaak dat die kristal fotone in die sigbare gebied van die eletromagnetiese spektrum kan absorbeer en dit verleen 'n kleur aan die kristal. Indien hierdie kleur rooi is word die kristal *robyn* genoem en ander kleure soos geel, groen of blou heet *saffier*.

Die saffiere met 'n koringblomblou kleur wat in Sri Lanka gevind word is veral baie gewild. In hierdie geval bestaan die onsuiwerhede uit yster () en titaan ()-ione wat die  vervang. Dikwels word naas 'n ysteratoom in 'n buuroktaëder 'n titaanatoom aangetref, omdat hulle saam dieselfde lading as twee aluminiumione besit (6+) waardeur die elektrostatiese neutraliteit behoue bly. Dit is egter moontlik om 'n oordrag van een elektron te veroorsaak deur die absorpsie van 'n foton in die geel gebied van die spektrum:

:Fe^{2+} + Ti^{4+}  \to Fe^{3+} + Ti^{3+}

Hierdie ladingsoordrag verleen aan die saffier sy pragtige blou kleur.

Die rooi kleur van robyne word deur die teenwoordigheid van -ione veroorsaak.

## Sintetiese kristalle 
Sintetiese saffierkristalle kan met die Kyropoulos-metode gekweek word en kan 'n deursnee van meer as 35&nbsp;cm en 'n massa van meer as 80&nbsp;kg bereik.

## Verwysings
Eugene Cernan

Kaptein **Eugene Andrew "Gene" Cernan** (* 14 Maart 1934 – † 16 Januarie 2017) was 'n Amerikaanse ruimtevaarder, vlootvlieënier, elektriese ingenieur, lugvaartingenieur en vegvlieënier. Hy was deel van Gemini 9A asook die bevelvoerder van Apollo 17. Hy was die elfde en laaste persoon wat op die Maan geloop het, op 13 Desember 1972.

## Sien ook 
* Mense wat op die maan geloop het

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*  
*
Gradeboog

Die meetinstrument waarmee die grootte van hoeke meet word, word 'n **gradeboog** genoem. Onderstaande tekening is 'n voorstelling van 'n gradeboog.
senter|duimnael|'n Gradeboog

Die grade is op die rand van die gradeboog afgemerk. Op die buitenste skaal word die grade van links na regs aangedui, terwyl dit op die binneste skaal van regs na links aangedui is.

Grade word soos volg aangedui:
* 'n Hoek van 12 grade word soos volg aangedui met: 12°
* 'n Hoek van 180 grade word soos volg aangedui met: 180°

## Voorbeelde 
'''a. Gebruik 'n gradeboog om die grootte van hoek ABC te bepaal**
senter|duimnael

1. Plaas die gradeboog sodat die punt waar die 90°  en 180°  lyne op die gradeboog sny, op die hoekpunt van die hoek lê.

2. Draai die gradeboog sodat die 0°  (180° ) -merk op die onderste been van die hoek lê.

3. Kyk by watter grade-indeling die ander been van die hoek lê. Onthou om op die middelste skaal te kyk, want ons begin regs by 0°  op die gradeboog.

4. Die grootte van die hoek is 30° .

**b. Gebruik 'n gradeboog om die grootte van hoek PQR te bepaal'''
senter|duimnael
1. Plaas die gradeboog sodat die punt waar die 90° en 180° lyne op die gradeboog sny, op die hoekpunt van die hoek lê.

2. Draai die gradeboog sodat die 0° (180°) -merk op die onderste been van die hoek lê.

3. Kyk by watter grade-indeling die ander been van die hoek lê.

4. Dit lê by die langste 125 ste grade-indeling.

5. Die grootte van die hoek is 125°.
Julia-skepper

'n **Julia-skepper** (of *Julia Skimmer* soos dit in Engels bekend staan), is 'n naaldekoker, *Orthetrum julia*, en behoort tot die familie van *Libellulidae*.

## Verspreiding 
duimnael|300px|links|Vlerkdetail van die *O. julia falsum* (bo) and *O. stemmale* onder.
*Orthetrum julia* kom wydverspreid regdeur tropiese Afrika voor, tot in die weste by Gambië. Dit is ook in Noord-Jemen en Sokotra aangeteken.
* *Orthetrum julia capicola* (ook bekend as die Kaapse Skepper), kom slegs in Suid-Afrika voor, in die Wes-Kaap en in die Oos-Kaap tot by Humansdorp

## Habitat 
Rietbeddens en grasbedekte areas naby poele, damme en stadigvloeiende strome. In die noorde kom dit veral in beboste gebiede voor. In die Kaap kom *Orthetrum julia capicola* ook in oop gebiede voor.

## Voorkoms 
Liggaamslengte: 45–49&nbsp;mm. Agtervlerklengte: 31–36&nbsp;mm.
* *Orthetrum julia falsum* – beide geslagte het donker (amper swart) pterostigmas. Die mannetjie het 'n blou-swart toraks en die wyfie 'n geel tot olyfgroen toraks met swart diagonale strepe. Die laaste paar segmente van die wyfie se abdomen is swart met 'n wit cerci.
* *Orthetrum julia capicola* – valerige pterostigmas (nie swart). Die mannetjie het 'n blou-swart toraks en die wyfie is roesbruin met valerige diagonale strepe aan die toraks.

## Soortgelyke spesies 
Twee ander skeppers, *Orthetrum brachiale* (Gebande skepper) en *Orthetrum stemmale* (Koenieskepper) het soortgelyke kenmerke as die Julia-skepper en word dikwels daarmee verwar. Hierdie twee spesies kan van die Julia-skepper onderskei word deur die dubbelry selle in die Rspl-lus op die vlerke, hul sekondêre geslagsorgane wat anders lyk en hul geelerige pterostigmas, alhoewel die pterostigmas van die Koenieskepper soms donkerder kan wees.
Die wyfies van die *Orthetrum julia capicola* word dikwels met dié van *Orthetrum rubens* (Mistieke skepper) en *Orthetrum caffrum* (Strepieskepper) verwar.

## Fotogalery 

Lêer:Julia Skimmer (Orthetrum julia) (6021382285).jpg|Julia-skepper (mannetjie) by Skukuza.
Lêer:Julia Skimmer (Orthetrum julia subsp. falsum) Julia-skepper.jpg|Julia-skepper (mannetjie) by Pretoria Botaniese Tuin.
Lêer:Julia skimmer (Orthetrum julia) female.jpg|'n Wyfie.
Lêer:Orthetrum julia falsum ^ Mating Pair - Flickr - gailhampshire.jpg|'n Paartjie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Narbroekie

'n **Narbroekie** is 'n naaldekoker, *Pantala flavescens*, en behoort tot die familie van *Libellulidae*. Dit staan in Engels bekend as die *Wandering Glider*, *Globe Skimmer* of *Global Wanderer*, en word algemeen beskou as die mees wydverspreide naaldekoker op Aarde.

## Verspreiding 
*Pantala flavescens* kom op al die kontinente behalwe Antartika voor. In Afrika kom dit in die Afrotropiese gebied voor. Buite Afrika word hierdie spesie algemeen aangetref in die Arabiese Skiereiland en in die Midde-Ooste en dit bereik soms Suid-Europa. In Asië kom dit voor vanaf die noorde tot die sentrale dele van Asië, Suid-Siberië, Kamtsjatka en Japan, en verder suid tot by Australië. In die Amerikas is dit wydverspreid deur die Neotrope, insluitende die Karibiese Eilande en Galápagos-eilande, asook regdeur die VSA, insluitend die Pasifiese eilande en Suid-Kanada. Dit is die enigste Odonata-spesie wat op Paaseiland voorkom. Hierdie spesie migreer en sy migrasies is gekoppel aan die moessonweerpatroon.

## Fotogalery 

Lêer:Wandering glider horizontal edit1.jpg|Pantala flavescens in Tanzanië.
Lêer:PantalaFlavescensTalakaveri.jpg|'n Groep rustende Narbroekies.
Lêer:Pantala flavescens by Jeganathan.jpg|'n Narbroekie in vlug.
Lêer:Wandering Glider (Pantala flavescens) mating W IMG 2999.jpg|'n Paartjie.

## Verwysings
Kaapse spookmot

'n **Kaapse spookmot** is 'n mot, *Gorgopis cochlias*, van die Hepialidaefamilie wat in Suid-Afrika voorkom.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders

## Verwysings
Na-aperbloutjie

'n **Na-aperbloutjie** (*Cacyreus virilis*) is 'n vlinder in die familie van Bloutjie-skoenlappers (*Lycaenidae*). Dit word ook soms die *Na-aper-malvabloutjie* genoem, en staan in Engels bekend as die *Mocker Bronze* of *Mocker Blue*. 

## Verspreiding 
Kom in Afrika voor in Gambië, Senegal, Guinee, Nigerië, Kenia, Uganda, Tanzanië, Burundi, Demokratiese Republiek van die Kongo, Zambië, Malawi, Zimbabwe, Botswana, eSwatini en Suid-Afrika. Die spesie is ook teenwoordig in Arabië, Jemen en Dhofar in Oman. Dit kom ook vermoedelik in Somalië en Ethiopië voor. Dit is meer algemeen in Suider-Afrika as in die weste.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders

## Verwysings
Vedanga

Die **Vedangas** (Sanskrit: वेदाङ्ग '**, "ledemate van die Veda") is ses bykomende dissiplines in Hindoeïsme wat in die antieke tyd ontwikkel het en met die bestudering van die Vedas verband hou. Hulle is:

#Shiksha (**'): fonetiek, fonologie, uitspraak.
#Chhandas ('**): Digmaat. Dit folus op digmaat, onder andere dié wat gebaseer is op ’n vaste getal lettergrepe per vers.
#Vyakarana (**'): grammatika en linguistiese ontleding. Gaan oor grammatikareëls en ontledings om die presiese vorm van woorde en sinne vas te stel om idees duidelik oor te dra.
#Nirukta ('**): etimologie, verduideliking van woorde, veral dié van argaïese herkoms met ’n onduidelike betekenis.
#Kalpa (**'): rituele instruksies.
#Jyotisha (''*): Goeie tye vir rituele, astrologie

Die Vedangas het hul wortels in antieke tye en die *Brihadaranyaka-Upanishad'' noem hulle ’n integrale deel van die Vediese geskrifte. Hulle kan teruggespeur word na die 2de millennium v.C. Dit is egter nie duidelik waar en wanneer die idee vir ’n lys van ses Vedangas ontstaan het nie.

## Verwysings 
### Nog bronne 
*
*

## Eksterne skakels 
*Vedanga. Hindoe-ensiklopedie.
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Advertensieblokkering

**Advertensieblokkering** of **ad filter** is 'n tipe sagteware (of minder algemeen, 'n rekenaarhardewaretoestel), wat advertensieinhoud van 'n webblad, webwerf, of mobiele app kan verwyder of verander. Advertensieblokkers is beskikbaar vir 'n verskeidenheid van rekenaarplatforms, insluitend lessenaar- en skootrekenaars, tabletrekenaars en slimfone. 'n Verskeidenheid van metodes word gebruik vir die blokkering van advertensies. Die voordele wat hierdie sagteware bied is breed en die gebruik van advertensieblokkeringsagteware is aan die toeneem. Daar is egter baie media-eienaars (uitgewers) wat staatmaak op reklame om die "vrye inhoud" wat hulle aan gebruikers bied, te befonds. Sommige het teenmaatreëls begin neem teen gebruikers wat advertensies op die webwerwe wat hulle besoek blok, soos byvoorbeeld Forbes.

## Tegnologie en inheemse teenmaatreëls 
Aanlynadvertensies bestaan in 'n verskeidenheid van vorms, insluitend webbaniere, foto's, animasies, ingeboude klank en video, teks, of opwipvensters, en kan gebruik maak van klank- en videosnitte wat outomaties speel. Alle webblaaiers bied 'n paar maniere om advertensies te verwyder of te verander: óf deur te fokus op die tegnologie wat gebruik word om advertensies te lewer (soos ingebedde inhoud afgelewer deur inproppe of via HTML5), of te fokus op die URL's wat die bron van advertensies is, of te fokus op gedrag wat kenmerkend is van die advertensies (soos die gebruik van HTML5 outomatiese speel van beide klank en video).

## Redes vir die blokkering van advertensies 
Uit die oogpunt van internetgebruikers, is daar verskeie fundamentele redes waarom 'n mens sou wou gebruik maak van advertensieblokkering:
* Die beskerming van hul privaatheid
* Om hulself te beskerm teen malware
* Spaar op bandwydte (en geld)
* Beter gebruikerservaring
** Minder deurmekaar bladsye
** Vinniger bladsylaaityd
** Minder afleiding vir gebruiker
* Spaar batterylewe van mobiele toestelle

Uitgewers, aan die ander kant, argumenteer dat internetadvertensies inkomste vir webwerf-eienaars voorsien, wat die webwerfeienaars in staat stel om  inhoud vir die webwerf te skep of andersins aan te koop. Uitgewers beweer dat die algemene gebruik van advertensieblokkering-sagteware en -toestelle 'n nadelige invloed op die webwerfeienaarinkomste het, en dus op sy beurt die beskikbaarheid van gratis inhoud op die webwerwe verminder.

## Verwysings
Smartisme

duimnael|Die vyf belangrike gode van Smartisme: Ganesha (middel), Shiva (links bo), Devi of Durga (regs bo), Vishnu (links onder) en Surya (regs onder).

**Smartisme**, of die **Smarta-tradisie**, is ’n beweging in Hindoeïsme wat saam met die Purana-letterkundegenre ontwikkel het. Vyf altare met vyf gelyke gode word aanbid: Vishnu, Shiva, Ganesha, Surya en Devi (Shakti). Die Smarta-tradisie verskil van die ouer Shrauta-tradisie, wat geskoei was op uitgebreide rituele en rites. Daar was ’n taamlike oorvleueling van die idees en praktyke van Smartisme met dié van ander Hindoetradisies soos Shaivisme, Vaishnavisme en Shaktisme.

Die Smarta-tradisie het in die vroeë klassieke tydperk van Hindoeïsme, omstreeks die begin van die Christelike tydperk, ontwikkel toe Hindoeïsme ontstaan het uit die wisselwerking tussen Brahmanisme en plaaslike tradisies. 

## Verwysings 
## Nog bronne 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Bronkors

**Bronkors** is 'n akwatiese plantspesie met die botaniese naam ***Nasturtium officinale.*** Dit moet nie verwar word met die heel anderse groep van plante met die gewone naam kappertjie, botaniese naam *Tropaeolum*, nie.

Bronkors is 'n vinniggroeiende, akwatiese of semi-akwatiese, meerjarige plant inheems aan Europa en Asië, en een van die oudste bekende blaargroente wat deur mense verbruik word. Dit is 'n lid van die familie Brassicaceae, wat plantkundig verband hou met die tuinwaterkers, mosterd, radys en wasabi—almal opmerklik vir hul pikante smaak.

Die hol stingels van bronkors sal op water dryf; die blaarstruktuur is veervormig saamgesteld. Klein, wit en groen blomme word in trosse geproduseer en gereeld deur vlieënde insekte besoek.

## Verbouing 
[duimnael|Bronkorsbeddings in Warnford, [Hampshire.]]
Verbouing van bronkors is prakties beide op grootskaal en tuinskaal. Synde dit semi-akwaties floreer, is bronkors goed geskik vir hidroponiese verbouing, en floreer die beste in water wat effens alkalies is. Dit word dikwels geproduseer in die bolope van kalkstrome. 

## Beskikbaarheid 
In baie plaaslike markte, oorskry die vraag vir hidroponiese gekweekte bronkors die aanbod, deels omdat bronkorsblare nie geskik is vir verspreiding in gedroogde vorm nie, en slegs vir 'n kort tydperk vars gestoor kan word.

Bronkors word in supermarkte verkoop in verseëlde plastieksakke, wat 'n bietjie vog bevat en liggies onder druk is om te verhoed dat die inhoud breek. Dit het 'n raklewe van een tot twee dae.

## Verwysings
Pointe du Hoc

duimnael|regs|Kaart van Pointe du Hoc wat Duitse posisies aandui
**Pointe du Hoc** is 'n koppie (30m) en die hoogste punt tussen Utah- en Omahastrande in Normandië. Dit was 'n strategiese doelwit vir die Geallieerdes op D-dag tydens die Tweede Wêreldoorlog omrede hul intelligensie aangedui het dat daar ses 155-mm kanonne op die koppie was. Hierdie kanonne was 'n groot bedreiging vir die magte wat by die twee strande geland het en moes buite aksie gestel word. Van die bokant van die koppie was daar 'n afgrond na onder wat op 'n nou strand eindig. Die Amerikaanse *Rangers* het die taak gehad om die kanonne uit aksie te stel.

## Verloop van landing 
Die troepe was veronderstel om om 6:30 aan wal te gaan net nadat die Amerikaanse slagskip die *U.S.S. Texas* die Duitse stellings gebombardeer het met sy skeepskanonne. Om 07:00 moes die eerste golf 'n fakkel vuur as teken dat die wande van die afgrond bestyg is sodat 'n 500-man ondersteuning span kan volg met hulle landing. Maar die eerste golf land eers om 07:10 nadat die landingskepe deur die stroom meegevoer was en tyd verlore gegaan het om die landingskepe op koers te kry. Dus was die verwagte fakkel nie om 07:00 gevuur nie en die 500-man ondersteuning span is na Omaha-strand toegewys. Die vertraging gee ook die Duitse magte kans om te hergroepeer na die bombardering.

Die amfibiese vaartuie met 75 voet lere op was onbruikbaar omrede hulle nie uit die water kon kom nie. Die eerste golf manskappe vuur vuurpyle af met gryphake na die rant van die afgrond. Die *Rangers* verduur egter intense vuur vanaf die Duitsers; hulle gooi handgranate en sny die klimtoue. Die twee torpedojaers *U.S.S. Satterlee* en *H.M.S. Talybont* sien die *Rangers* se dilemma en vuur op die Duitse stellings op kort afstand. Terselfdertyd vuur die soldate op die nou strand mortiere op die Duitse stellings. Die gesamentlike poging dryf die Duiters weg van die rant van die afgrond en gee die *Rangers* kans om die afgrond te bestyg. Om 07:15 was hulle bo en om 07:30 was daar 200 manskappe bo.

Nadat hulle die gekamoefleerde skuilplekke van die kannone bestorm het en die kamoeflerrings nette verwyder vind hulle geen kanonne nie maar slegs telefoon pale. Hulle sien egter spore van die kanonne, volg dit en vind die kanonne 'n entjie verder weg in 'n appelboord - onbewaak. Hulle stel die kanonne buite aksie. Om 09:00 kon die *Rangers* die teken gee dat die doelwit bereik is op Pointe du Hoc.

Teen die middag het die Duitsers begin met teenaanvalle wat die *Rangers* afgeslaan het teen koste van ongevalle en gewondes. Toe die *Ranger* bevelvoerder vra vir hulp is hy meegedeel dat sy versterkings na Omaha-strand herlei is. Eers op 8 Junie is die *Rangers* afgelos; teen daardie tyd was daar nog net 90 soldate van 255 oor wat kon veg.

## Bron 
* D-DAY: 24 Hours That Saved the World. By the Editors of TIME. 2004.
Perovskiet

**Perovskiet** is 'n algemene mineraal met formule 

## Struktuur 
links|duimnael|Die ideale perovskietstruktuur
Perovskiet is die argetipe van die E2-struktuur in die strukturbericht-klassifikasie, maar dit betref die ideale kubiese struktuur wat ruimtegroep Pmm besit.

Die meeste stowwe met hierdie tipe struktuur het nogtans meestal 'n effens verwronge kristalrooster wat 'n laer simmetrie het. Dit geld ook vir die mineraal perovskiet self wat 'n ortorombiese struktuur het.

Stowwe wat 'n  stoigiometrie en 'n onverwronge kubiese perovskietstruktuur het is taamlik seldsaam. Voorbeelde is  en . Strontiumtitanaat het 'n kubiese sel met 3,905&nbsp;Å en ruimtegroep Pmm. Die atoomposisies is:

: (A) in 1b: (½, ½, ½)
: (B) in 1a: (0, 0, 0)
: (X) in 3d (½, 0, 0), (0, ½, 0), (0, 0, ½)

Die A-ione is meestal taamlik groot en word deur 'n kuboktaëder van 12 anione omring. Die B-ione is kleiner en het 'n sesvoudige, oktaëdriese omringing.  Hierdie struktuur kan van die kubiese digpakking van anione afgelei word deur 1/4 van die anione deur die A-ioon te vervang en 1/4 van die oktaëderholtes met B-ione te beset. Die -struktuur kan van die perovskietstruktuur afgelei word deur die A-ione weg te laat.

Die Ca-ioon in , die eintlike mineraal perovskiet, is kleiner as die Sr-ioon. Dit is eintlik te klein vir die holte met 12-omringing. Dit lei tot 'n verwronge struktuur met gekantelde -oktaëders. By hoër temperature verander die drie kantelhoeke en by 1512(12)&nbsp;K vind 'n eerste orde-oorgang na 'n stuktuur met hoër simmetrie plaas (ruimtegroep I4/mcm), wat net een kantelhoek het wat nie 0&nbsp;° is nie. Hierdie kantelhoek gaan daarna ook geleidelik na 0&nbsp;° en by 1635&nbsp;K word die stof kubies met 'n onverwronge stuktuur. Hierdie tweede oorgang in van die tweede orde.

## Verwysings
Andrew Brown

**Andrew Brown** is ’n Suid-Afrikaanse advokaat en skrywer. Sy romans sluit in *Inyenzi* (oor die Rwandese volksmoord), *Coldsleep Lullaby* (wat die Sunday Times-fiksieprys in 2006 wen), *Refuge* en *Solace*. In *Street Blues* (sy enigste nie-fiksie werk) skryf hy oor sy wedervaringe as ’n polisiereservis. As romanskrywer is Brown sterk deur William Boyd en Ian McEwan beïnvloed. In 2009 het hy die kortlys vir die Alan Paton-prys gehaal en in 2010 is hy vir die Statebond-skrywersprys (Afrika-streek) genomineer.

## Bibliografie 
Fiksie:
* *Inyenzi* (Eerste publikasie 2000; tweede in 2007)
* *Coldsleep Lullaby* (Eerste publikasie 2005; tweede in 2012)
* *Refuge* (2009)
* *Solace* (2012)
* ''Devil's Harvest* (2014)

Nie-fiksie:
* *Street Blues'' (2008)

## Verwysings
Charlie Brown

**Charlie Brown** is die hoofkarakter van die Amerikaanse strokiesprent *Peanuts*, wat deur Charles M. Schultz bedink is. Hierdie strokiesverhaal word daagliks in talle lande oor die wêreld in koerante gepubliseer. In die storie is Charlie Brown ’n gawe seun wat nie veel selfvertroue het nie en dikwels deur ongeluk getref word. Sy hond se naam is Snoopy.

duimnael|links|Charles Schultz met 'n skets van Charlie Brown.
duimnael|links|Charly, Snoopy en Woodstock

Schulz, 'n boorling van Minnesota wat die karakter geskep het, het gesê dat "''hy [Charlie Brown] die een is wat moet ly, omdat hy 'n karikatuur van die gemiddelde persoon is. Die meeste van ons is baie meer met verloor as met wen bekend*". Ongeag hiervan het Charlie Brown deur die jare ook gelukkige oomblikke en oorwinnings ervaar. Hy toon soms onkarakteristies selfvertroue ten spyte van sy gereelde senuweeagtigheid.

Schulz het ook gesê: "*Ek hou van Charlie Brown as die fokuspunt van byna elke storie*".

Lee Mendelson, vervaardiger van die meeste Peanuts-programme vir TV, het gesê dat "*hy [Charlie Brown] 'n slagoffer is wat boelies oorleef en finaal oorkom''".

Charlie Brown verjaar op 30 Oktober. In die oorspronklike strokies van 3 November 1950 word gesuggereer dat hy in 1946 gebore is. Aanvanklik woon Charlie Brown in 'n woonstel, met sy ouma wat een vloer bokant hom bly. 'n Paar jaar later (in die storie) woon hy in 'n huis met 'n agterplaas.

## Vriende 
Charlie Brown se vriende is:
* *Sally* is Charlie Brown se jonger suster. Sy kla dikwels oor verskillende dinge. Hy word by tye gedwing om haar huiswerk te doen, daarvoor hy haar uitskel of wat hy soms gelate aanvaar.
* *Linus* is die intellektuele reus. Hy het altyd sy gunsteling kombers by hom.
* *Lucy* het 'n sterk persoonlikheid en boelie hom voortdurend. Sy is bekend vir haar mal idees en skel hom gereeld oor sy mislukkings uit.
* *Woodstock* is 'n klein, geel voëltjie. Net Snoopy kan met hom herken en met hom kommunikeer.
* *Schroeder* is 'n pianis en hou van Beethoven. Hy speel gewoonlik die klavier.
* *Peppermint Patty* het 'n sterk, maar saai persoonlikheid en is soms baasspelerig teenoor hom. Sy is 'n goeie bofbalspeler, maar is nie goed met skoolwerk nie.
* *Marcie* is 'n goeie vriend van Peppermint Patty. Sy is ernstig, maar nie goed in bofbal nie.
* *Pigpen* is optimisties. Hy kan stof soos 'n magneet versamel.
* *Franklin* is altyd bedagsaam en kalm. Hy het saam met Charlie Brown gespeel en vriende gemaak.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Mopaniemot

'n **Mopaniemot** is 'n vlinder, *Imbrasia belina*, wat in Suidelike Afrika voorkom, en behoort tot die familie van *Saturniidae*.  Die larwe van hierdie mot is eetbaar in sy ruspestadium en word 'n **mopaniewurm** genoem.

## Volksname 
* Engels: Mopane worm, Mopane moth, Emperor moth, Anomalous Emperor 
* Tswana: Phane
* Tsonga: Matamani, Masonja
* Venda: Mashonzha
* Noord-Sotho: Mašotša (uitgespreek *Mashotsha*)

## Verspreiding 
*Imbrasia belina* kom in Angola, Botswana, Kameroen, Demokratiese Republiek van die Kongo, Eritrea, Ethiopië, Kenia, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Tanzanië, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe voor. Dit word oor die algemeen aangetref waar mopaniebome (*Colophospermum mopane*) voorkom, maar is nie heeltemal beperk tot die verspreiding van hierdie bome nie.

## Habitat 
Semi-woestyn, bosveld en grasveld met 'n hoë konsentrasie van mopanieveld.

## Voorkoms 
Volwasse motte het 'n vlerkspan van 120 mm. Die kleur van die vlerke wissel van bruin tot groen en bruin tot rooi. Daar is groot oranje oogkolle op die agtervlerke, omring deur swart en wit ringe, en kleiner oogkolle op die voorvlerke. Die larwes (ruspes) is groot, tot ongeveer 100 mm lank en ongeveer 10 mm in deursnee. Hulle is swart met rooierige, geel en witterige bande en het kort rooi of swart stekels wat met fyn wit hare bedek is.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders

## Verwysings
Chatsworth Stadion

**Chatsworth Stadion** is 'n multidoelstadion in Durban, Suid-Afrika. Dit word tans meestal vir sokkerwedstryde gebruik en dien as die tuisstadion van die Golden Arrows.

Van 1985 tot hul bankrotskap in 2006 was dit die tuiste van Manning Rangers F.C., die kampioene van die eerste seisoen van Suid-Afrika se Premier-sokkerliga.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Foto van die stadion
Koning Zwelithini Stadion

**Koning Zwelithini Stadion** is 'n multidoel-stadion in Umlazi, 'n voorstad van Durban, Suid-Afrika. Dit word tans meestal vir sokkerwedstryde gebruik en was aanvanklik daargestel as 'n oefenveld vir die spanne wat deelgeneem het aan die 2010 FIFA Wêreldbeker nadat dit in 2010 opgeknap is tot FIFA standaarde. Maar aangesien spanne in die noorde van Durban gehuisves sou word, is besluit dat die Koning Zwelithini Stadion te ver weg sou wees vir oefensessies.

Die stadion se klein kapasiteit is uitgebrei van 5 000 tot 10 000 as 'n blywende nalatenskap van die Wêreldbeker-Sokkertoernooi.

Die stadion is vernoem na die Zoeloekoning Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu.

## Verwysings
Mel Brooks

**Mel Brooks** (1926-) is ’n Amerikaanse akteur en rolprentregisseur. Hy is bekend vir sy komiese draaksteekflieks soos *The Producers* (1968), *Blazing Saddles* (1974) en *High Anxiety* (1978). Brooks is een van min kunstenaars wat 'n Oscar, Emmy, Tony en Grammy ontvang het.

## Vroeë lewe 
duimnael|Brooks met sy vrou Anne Bancroft by die Cannes-rolprentfees van 1991.
duimnael|Mel met sy seun Max Brooks in April 2010.

Melvin Kaminsky is op 28 Julie 1926 in Brooklyn, New York van 'n Joods gesin gebore. Hy het tydens die Tweede Wêreldoorlog in die Amerikaanse Weermag gedien. Ná die oorlog was hy 'n stand-up-komediant en later 'n skrywer vir komedie-reekse, waarvan *Your Show of Shows* met Sid Caesar die bekendste is.

## Persoonlike lewe 
Kaminsky was van 1953 tot 1962 met Florence Baum getroud. Hulle het drie kinders gehad: Stephanie, Nicky en Eddie. Daarna was hy met die aktrise Anne Bancroft getroud (van 1964 tot haar dood aan baarmoederkanker op 6 Junie 2005). Hulle het mekaar in 1961 op 'n repetisie vir die *Perry Como Variety Show* ontmoet en is drie jaar later getroud. Hul seun, Max Brooks, is in 1972 gebore. In 2010 het Brooks gesê dat Bancroft die dryfkrag agter sy betrokkenheid by die maak van *The Producers* en *Young Frankenstein* vir die musiekteater was.

Hy ontvang sy eerste van vier Emmy-pryse in 1967 vir Uitstaande Skryfprestasie met 'n Sid Caesar-vertoning. Hy wen ook Emmys in 1997, 1998 en 1999 as Uitstaande Gasakteur in 'n Komedie-reeks vir die rol van Uncle Phil in *Mad About You*.

In 1968 is hy met 'n Oscar vir die draaiboek van *The Producers* bekroon.

In 1999 ontvang hy sy eerste Grammy vir Beste Gesproke Komedie-album vir die opname van *The 2000 Year Old Man in the Year 2000* met Carl Reiner. Sy twee ander Grammys het hy in 2002 vir Beste Musiekblyspel-album vir die klankbaan van *The Producers* en vir Beste Lang Musiekvideo vir die DVD *The Producers Recording – A Musical Romp with Mel Brooks* ontvang.

Hy het drie Tony-pryse in 2001 gewen vir sy werk aan die musiekblyspel, *The Producers*, vir Beste Musiekblyspele, Beste Oorspronklike Musiekblyspele en Beste Boek van 'n Musiekblyspel.

Op 23 April 2010 is hy met 'n ster op die Hollywood Walk of Fame vereer.

## Filmografie (seleksie) 
* *The Producers* (1968) (regie, scenario)
* *The Twelve Chairs* (1970) (regie, scenario, akteur)
* *Blazing Saddles* (1974) (regie, scenario, akteur)
* *Young Frankenstein* (1974) (regie, scenario)
* *Silent Movie* (1976) (regie, scenario, akteur)
* *High Anxiety* (1977) (regie, produksie, scenario, akteur)
* *The Elephant Man (film)* (1980) (produksie)
* *History of the World, Part I* (1981) (regie, produksie, scenario, akteur)
* *To Be or Not to Be* (1983) (produksie, akteur)
* *Spaceballs* (1987) (regie, produksie, scenario, akteur)
* ''Look Who's Talking Too* (1990) (stem)
* *Life Stinks* (1991) (regie, produksie, scenario, akteur)
* *Robin Hood: Men in Tights* (1993) (regie, produksie, scenario, akteur)
* *The Little Rascals* (1994) (akteur) – Mr. Welling
* *Dracula: Dead and Loving It* (1995) (regie, produksie, scenario)
* *Robots'' (2005) (stem)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
2017 Spaanse Grand Prix

Die **2017 Formule Een Spaanse Grand Prix** is op 14 Mei 2017 op die Circuit de Barcelona-Catalunya in Montmeló, Spanje gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen gewees.

## Bande 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne verskaf:

## Kwalifisering 
## Renuitslag 
## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers
Kadmiumjodied

**Kadmiumjodied** is 'n verbinding van kadmium en jodium met formule .

## Struktuur 
Die 4H-kristalstruktuur van kadmiumjodied is *gelaag* en dit is die argetipe van die strukturbericht-klassifikasie se C6-struktuur. Daar is talle verbindings en minerale wat hierdie kadiumjodiedstruktuur het. Gewoonlik het hulle groot polariseerbare anione soos swawel, seleen, broom, jodium ensomeer. Die gelaagde C6-struktuur kan van die heksagonale digpakking afgelei word deur die oktaëderholtes in die een laag met metaalatome te vul en die volgende laag leeg te laat. Die elektriese polarisasie wat die gevolg is van die teenwoordigheid van katione aan die een kant van die anioonlaag en die ontbreek daarvan aan die ander kant, help om die struktuur te stabiliseer. Stowwe met kleiner ione soos oksiede of fluoriede vorm gewoonlik strukture waar katione aan altwee kante teenwoordig is en daardeur nie gelaagd is nie, omdat hierdie kleiner ione moeiliker is om te polariseer. (Hulle het minder elektroneskille en is 'harder'.)

Die pakmodus van kadmiumjodiedkristalle kan baie wissel. Daar was in die middel-1980's 152 politipes van  bekend. 

## Elektriese eienskappe 
Kadmiumjodied is 'n halfgeleier. Die elektriese eienskappe is afhanklik van die suiwerheid en die perfeksie van die kristalle. Die kristalstruktuur bevat maklik stapelfoute en dit vorm politipes. Suiwering deur sonesmelting lewer die suiwer 4H-vorm. Die bandgaping neem af van 3,9 eV by 8 keer sonesmelt tot 3,3 eV by 25 keer. Die gesuiwerde eenkristalle is kleurloos.

## Gebruike 
Kadmiumjodied word gebruik in litografie, fotografie, elektroplatering en die vervaardiging van fosfore.

## Bereiding 
Kadmiumjodied kan berei word deur die toevoeging van die kadmiummetaal, of sy oksied, hidroksied of karbonaat by hidrojoodsuur. Die verbinding kan ook berei word deur verhitting van kadmium met jodium.

## Verwysings
John Brown

**John Brown** kan na een van die volgende verwys:

* John Brown (1826–1883), koningin Victoria se Skotse dienskneg.
* John Brown (1800–1859), Amerikaner wat in 1859 'n opstand teen slawerny in Harpers Ferry, Virginia gelei het.
* John Croumbie Brown (1808–1895), Skotse dominee, hidroloog en botanikus wat belangrike werk in Suid-Afrika gelewer het.
* John Brown (1735–1788), Skotse dokter wat gesê het dat siekte deur oormatige of onvoldoende stimulasie veroorsaak word.
Weltenburger Enge

duimnael|Weltenburger Enge naby die Klooster Weltenburg
[duimnael|Uitsig oor die rivierravyn en die *Befreiungshalle* wat as monument ter nagedagtenis aan die oorwinnings in die [Napoleontiese Oorloë tussen 1813 en 1815 op die bergpiek Michelsberg opgerig is]]
Die **Weltenburger Enge** is 'n vernouing van die Donauvallei in die Neder-Beierse distrik Kelheim wat amptelike erkenning geniet as natuurbewaringsgebied en geotoop. Oor 'n afstand van vyf kilometer vloei die Donau hier deur tussen 40 en 100 meter hoë kalksteen-rotswande uit die Juratydperk. Tussen die oorhangende rotse met talle grotte is daar steil beboste hellings.

Die rivierravyn is in die suide van die bergreeks Fränkische Alb tussen Kelheim en die Klooster Weltenburg geleë. Die Donau het hier deur die eeue al dieper in die kalksteenrotse ingekerf en 'n landskap gevorm wat as een van die laaste grotendeels onbeboude Donau-rivierlandskappe 'n toevlugsoord vir talle seldsame plant- en dierspesies geword het, waaronder die sogenaamde "vuurwerkplant" of wit diptam (*Dictamnus albus*) en oehoe.

Kulturele besienswaardighede soos die Klooster Weltenburg vorm 'n onskeibare simbiose met die ongerepte natuur en maak van die landskap die enigste in Beiere waaraan 'n Europa-diploma toegeken is. Nogtans dra die kulturele trekpleisters, wat jaarliks honderdduisende besoekers lok, by tot die konflikpotensiaal wat toerisme vir die natuurbewaringsgebied inhou.

## Ontstaansgeskiedenis 
Die massiewe kalkrotse in die rivierravyn is tussen 135 en 154 miljoen jaar gelede in die Laat Juratydperk as sedimentgesteente gevorm. Groot dele van Suid-Duitsland was in dié geologiese tydperk deur 'n subtropiese see met vlak water bedek. Die kalk-skelette van seediere is deur seegolwe omgevorm tot kalksedimente. Vloeiende water het later op baie plekke die kalk opgelos en grotte in die rotsformasies gevorm.

In geologiese opsig is die diep ravyn nie deur die Donau in die massiewe Jurarotse gesny nie, maar deur een van sy destydse klein syriviere, die sogenaamde Oerlech. Die Oerdonau se watermassas het vyf miljoen jaar gelede verder noordwaarts *n ravyn in die Fränkische Alb-gebergte se kalktafel ingekerf en sodoende die Oerdonauvallei gevorm (tans die Altmühlvallei tussen Dollnstein en Kelheim).

Eers gedurende die sogenaamde Riss-ystydperk sowat 150&nbsp;000 jaar gelede is 'n verbinding tussen die twee rivierbeddings gevorm, en Donauwater het deur die bed van sy vroeëre syrivier gestroom. Die Weltenburger Enge is dus streng genome deur die Lech-rivier geskep, terwyl die Donau vanaf Dollnstein die pad vir die Altmühlrivier gebaan het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Donaudurchbruch - Weltenburger Enge*
Theodore Roosevelt jr.

**Theodore Roosevelt** (13 September 1887 – 12 Julie 1944) was die oudste seun van die voormalige Amerikaanse President Theodore Roosevelt en 'n Brigadier-Generaal in die Amerikaanse Leër. Hy was die bevelvoerder van die Amerikaanse magte wat by Utah-strand geland het en was ook die oudste soldaat in die hele mag wat op D-dag aan land gegaan het. Hy was ook die eerste Amerikaanse generaal wat aan land gegaan het. Franklin D. Roosevelt, ook 'n voormalige Amerikaanse President, was verlangs familie. Hy het in beide die Eerste Wêreldoorlog en die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen.

Theodore het drie broers en twee susters gehad. Hy gradueer aan Harvard en betree die politiek. Hy stel homself verkiesbaar, maar verloor teen Al Smith vir die Goewerneur van New York verkiesing in 1924. Hy word later Goewerneur van Puerto Rico en die Filippyne.

## Tweede Wêreldoorlog 
Hy het diens gedoen in Tunisië, Sisilië, Italië en Normandië. Tydens D-dag was hy reeds om 06:10 aan land, maar het nie geweet waar hy geland het nie omrede hulle 1&nbsp;km suid van die beplande landingsplek geland het. Nadat hy sy situasie opgesom het, het hy blykbaar gesê: *Ons sal die oorlog hier begin!*

Hy kry 'n hartaanval op 9 Julie 1944 en sterf op 12 Julie 1944. Hy was 56 jaar oud.

## Bron 
* D-DAY: 24 Hours That Saved the World. By the Editors of TIME. 2004. 

## Eksterne skakels
1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix

Die **1980 Formule Een Suid-Afrikaanse Grand Prix** is op 1 Maart 1980 op die Kyalami Grand Prix-renbaan in Midrand, Suid-Afrika gehou. Dit was die derde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur die Fransman René Arnoux in 'n Renault gewen.

## Renuitslag 
*Die res van die veld het uitgeval, en kon dus nie die wedren voltooi nie.*
1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix

Die **1985 Formule Een Suid-Afrikaanse Grand Prix** is op 19 Oktober 1985 op die Kyalami Grand Prix-renbaan in Midrand, Suid-Afrika gehou. Dit was die vyftiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur die Brit Nigel Mansell in 'n Williams-Honda gewen.

## Renuitslag
John Brown (aktivis)

**John Brown** (1800–1859) was ’n Amerikaanse aktivis wat probeer het om slawerny met geweld te beëindig. Saam met ’n groep aanhangers het hy ’n federale wapenmagasyn by Harper’s Perry in Virginië oorgeneem. Hy is egter gevang en weens hoogverraad gehang.

## Lewensloop 
duimnael|links|John Brown, ca. 1846
duimnael|links|John Brown in 1859

Brown is op 9 Mei 1800 in Torrington, Connecticut gebore. Hy was 'n wit man en 'n Christen wat geglo het dat alle mense dieselfde behandel moes word. Baie wit Christene van sy tyd het egter nie met die siening saamgestem nie.

Brown woon hoofsaaklik in Springfield, Massachusetts voordat hy na die Kansas-gebied trek. Die gebied sou later in 1861 die staat Kansas word. Van sy seuns het reeds daar gewoon. Sy seuns wou hê hy moes hulle help om teen die mense van Missouri te veg, omdat Missouri slawerny in Kansas wou wettig.

Op 24 Mei 1856 bring Brown en sy seuns vyf mense in Kansas om die lewe. Hulle het hierdie mense uit hul huise gesleep en met swaarde vermoor. Dit het as die Pottawatomie-bloedbad bekend geword. Baie mense in Kansas was geskok en ontsteld daaroor, en dit het tot meer geweld gelei. Dit was die begin van 'n tyd in die Kansas-gebied wat as Bloeiende Kansas bekend staan.

Voordat hy Kansas verlaat het, is Brown en sy volgelinge op 30 Augustus 1856 tydens die Slag van Osawatomie aangeval. Sy seun Frederick is daar gedood.

duimnael|links|Brown se "fort" word deur soldate aangeval.

In 1859 besluit Brown om die wapenmagasyn by Harper’s Perry in Virginië (nou Wes-Virginië) aan te val. Hy wou die wapens aan die slawe uitdeel sodat hulle teen hul meesters kon opstaan om hulself te bevry.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Eleanor Roosevelt

**Anna Eleanor Roosevelt** (11 Oktober 1884 – 7 November 1962) was 'n Amerikaanse politikus, diplomaat en aktivis. Sy was ook die eggenote van Franklin D. Roosevelt, die President van die Verenigde State. Sy is die Eerste Dame wat nog die langste in die rol gedien het as gevolg van haar man se vier termyne as president. Sy was ook  Amerika se afgevaardigde na die Verenigde Nasies van 1945 tot 1952.

## Eksterne skakels