open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rossouw, Oos-Kaap

**Rossouw** is 'n landelike gehug in Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika.

## Verwysings
280 v.C.

## Gebeure 
*Die Romeinse veldtogte in Eturia eindig in triomftogte oor Volsinii en Vulci.
*Slag van Heraclea – Pyrrhus van Epirus verslaan die Romeine onder Laevinus. Die Romeine verloor 7-15 000 mans, maar ook Pyrrhus verloor 4 000.
*Rome en Kartago sluit 'n verdrag teen Pyrrhus.

## Geboortes 
## Sterftes 
* Ariarathes III, koning van Kappadosië

## Verwysings
226 v.C.

## Gebeure 
*Ptolemeus III het opgehou om die Achaeïese Liga met geld te ondersteun. Antigonus van Masedonië neem dit oor van hom. Dit beteken die einde van die invloed van die Ptolemeë in hierdie gebied.

## Verwysings
Berbertale

Die **Berbertale** (Berbers: *Tamaziɣt*, *Tamazight*, ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ [tæmæˈzɪɣt], [θæmæˈzɪɣθ]) vorm 'n tak van soortgelyke en naverwante tale en dialekte binne die Afro-Asiatiese tale wat in sommige dele van Noord-Afrika deur die inheemse Berbervolke gepraat word. Dié taalgroep bestaan uit 27 tale wat deur sowat 30 miljoen mense gepraat word. Soms word dit as een taal beskou wat uit aparte dialekte bestaan. Van die Berbertale word met die Tifinagh-skrif, die Arabiese of die Latynse alfabet geskryf.

duimnael|links|Die woord "Tamazight" in Tifinagh-skrif
duimnael|links|Verspreiding van hedendaagse Berbertale
Die Berbertale word veral in Marokko en Algerië gebesig, waar dit ampstale is, asook in 'n kleiner mate in Libië, Mali, Niger, Tunisië, Burkina Faso, Egipte, Mauritanië en Wes-Sahara. As gevolg van die Berberse diaspora word Berbertale ook in lande soos België, Frankryk, Nederland, Duitsland, Spanje, Kanada, die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State gepraat.

Erkenning van Berbertale het in die 21ste eeu toegeneem, met Marokko en Algerië wat Tamazight as 'n amptelike taal by hul grondwette gevoeg het, onderskeidelik in 2011 en 2016.

Tot die begin van die Middeleeue het die Berbertale 'n dialekkontinuum gevorm, wat as gevolg van die Islamitiese veroweringe en die uitbreiding van Arabies gefragmenteer is. Die grootste tale (volgens moedertaalsprekers) is: Kabilies (5,6 miljoen), Tachelhit (4 miljoen), Tamazight (2,5 miljoen), Tarifit (1,5 miljoen) en Tamasjek (1,2 miljoen).

## Bronne 
*  Chaker, Salem. 1995. *Linguistique berbère: Études de syntaxe et de diachronie*. M. S.—Ussun amaziɣ 8, ser. ed. Salem Chaker. Parys en Leuven: Uitgeverij Peeters

## Eksterne skakels 
*  
*
SN 1572

**SN 1572** was 'n supernova (ontploffende ster) wat in die jaar 1572 gesien is. Dit is in die Kassiopeia-konstellasie waargeneem. SN 1572 word ook *Tycho se ster* of *Tycho se supernova* genoem, omdat Tycho Brahe dit bestudeer en beskryf het. Die supernova het in November 1572 verskyn en kon tot in 1574 gesien word. Dit was een van slegs 'n handvol supernovas wat sonder teleskope waargeneem is.

Die supernova is waarskynlik eerste deur Wolfgang Schuler op 6 November 1572 ongeveer 7°,7 noord van die ster *α Cassiopeiae* opgemerk. Die Deense sterrekundige Tycho Brahe sien die "nuwe ster" op 11 November en merk dat dit helderder as al die andere sterre is, helderder as Sirius en selfs helderder as Jupiter. Die maksimum helderheid van die supernova was ongeveer dieselfde as vir Venus, met 'n magnitude van ongeveer -4. Dit kon vir twee weke lank in die dag met die blote oog gesien word.

Aan die einde van November begin die ster se helderheid afneem en verander die kleur daarvan van wit na oranje-rooi. Die helderheid het bestendig bly afneem, maar was tot Maart 1574 met die blote oog sigbaar. In totaal is die ster sowat 16 maande lank gesien.

In 1573 skryf Brahe 'n boek, *De Stella Nova*, oor die "Nuwe Ster". Volgens akkurate waarnemings wat hy gemaak het was dit waarskynlik 'n tipe Ia-supernova gewees.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Zeus-standbeeld van Olimpia

duimnael|200px|’n Voorstelling van die standbeeld van Zeus.

Die **Zeus-standbeeld van Olimpia** was ’n standbeeld van ’n reusagtige, sittende figuur van sowat 13&nbsp;meter hoog wat omstreeks 435 v.C. deur die Griekse beeldhouer Phidias gemaak is. Dit het in die Tempel van Zeus in die heiligdom Olimpia in Griekeland gestaan en het bestaan uit ivoor, goud en hout. Dit het die god Zeus voorgestel wat op ’n versierde sederhouttroon sit. Dit is beskou as een van die Sewe Wonders van die Antieke Wêreld totdat dit eindelik omstreeks die 5de eeu n.C. verwoes is. 

Geen namaaksel van die beeld is ooit gevind nie en besonderhede oor die voorkoms daarvan is slegs bekend danksy antieke Griekse beskrywings en voorstellings op muntstukke.

## Beskrywing 
duimnael|links|’n Munstuk van die Elis-distrik in Suid-Griekeland bevat ’n uitbeelding van die Zeus-standbeeld.
Die groot standbeeld deur Phidias het die helfte van die gang van die tempel wat daarvoor gebou is, beslaan. Die geograaf Strabo het in die 1ste eeu v.C. gesê: "Dit lyk of Zeus die tempel se dak sal afstamp as hy sou opstaan." 

Die standbeeld het bestaan uit ivoor- en goudpanele oor ’n houtraamwerk. Die reisiger uit die 2de eeu Pausanias het ’n gedetailleerde beskrywing gegee. Die standbeeld het ’n kroon opgehad wat van olyftakke gemaak was. Dit het goue sandale gehad en ’n goue kleed met ’n patroon van diere en lelies. In die regterhand was ’n beeldjie van Nike, die godin van oorwinning. In die linkerhand was ’n septer met ’n arend bo-op. Die troon was versier met ebbehout, ivoor, goud en edelstene. 

Volgens legende is Phidias gevra wat hom geïnspireer het – of hy Berg Olimpus geklim het om Zeus te sien en of Zeus van die berg af gekom het sodat Phidias hom kon sien. Phidias het toe geantwoord sy inspirasie kom uit Homeros se *Ilias* (Boek 1, verse 528–530).

## Verwoesting 
duimnael|So het Phidias se werkwinkel in Olimpia in 2005 gelyk.

Volgens die Romeinse historikus Suetonius het kesier Caligula opdrag gegee dat alle standbeelde van gode met ’n groot heilige of kunstige waarde, insluitende die een van Zeus in Olimpia, na Griekeland gebring word sodat hul koppe verwyder en met afbeeldings van sy eie kop vervang kon word. Voordat dit kon gebeur, is die keiser egter in 41&nbsp;n.C. vermoor.

Die omstandighede van die standbeeld se vernietiging is onbekend. Volgens een historikus is dit na Konstantinopel geskuif, waar dit in 475 in ’n brand verwoes is. Of dit het in 425 saam met die tempel afgebrand. Ander meen dit is vroeër verwoes, in die 2de&nbsp;eeu.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Colin Delaney, "A Wonder to Behold: The Statue of Olympian Zeus" 
*Archaeopaedia: Standbeeld van Zeus  met ’n bibliografie
*Michael Lahanas, "The colossal Zeus statue of Pheidias" 
*History.com: "The Seven Wonders"

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Filippyns

duimnael|links|400px|
**Filippyns** (*Wikang Filipino*, [wɪ'kɐŋ ˌfiːliˈpiːno]) is die nasionale taal en vorm saam met Engels die amptelike tale van die Filippyne. Filippyns is 'n afgeleide standaardvariëteit van Tagalog, die mees verspreide taal van die Filippyne wat deur sowat 28 miljoen mense as moedertaal gepraat en deur sowat 45 miljoen mense as tweede taal gebruik word. Die doel vir die vestiging van Filippyns as ampstaal is die gebruik as kommunikasiemiddel tussen die verskeie etniese groepe van die Filippyne, terwyl dit *de facto* net op Tagalog gebesig is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
SN 1006

**SN 1006** was 'n supernova (ontploffende ster) wat in die jaar 1006 waargeneem is. Dit was die helderste supernova wat tot dusver geregistreer is, en is oor die hele wêreld gesien.

Die supernova het tussen 30 April en 1 Mei van die jaar 1006 in die Wolf-konstellasie (*Lupus*) plaasgevind. Die gebeurtenis is deur sterrekundiges in China, Japan, Irak, Egipte, Europa en moontlik ook in Noord-Amerika, aangeteken. Dit het op 'n afstand van ongeveer 7&nbsp;200 ligjare van die Aarde plaasgevind en was die helderste hemellig in die geskrewe geskiedenis. Dit het 'n  skynbare magnitude van -7,5 gehad, meer as tien keer helderder as Venus, en was selfs in die dag sigbaar.

Die supernova was waarskynlik van die tipe Ia, 'n skaars supernova wat deur massa-oordrag binne 'n dubbelster veroorsaak word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Talent (maateenheid)

Die **talent** (Latyn: *talentum*; Antieke Grieks: τάλαντον, *talanton*,  "skaal", "balans", "som") was een van verskeie antieke eenhede van massa, ’n kommersiële gewig en ooreenstemmende eenhede met ’n waarde gelykstaande aan daardie massa van ’n edelmetaal. Die talent goud was bekend aan Homeros, wat geskryf het Achilles het ’n halwe talent goud aan Antilochos gegee as prys. Dit was min of meer die massa water wat nodig was om ’n amfora te vul. ’n Griekse, of Attiese, talent was 26&nbsp;kg, ’n Romeinse talent 32,3&nbsp;kg, ’n Egiptiese talent 27&nbsp;kg Die Bybelse algemene talent wat in die tyd van die Nuwe Testament gebruik is, was 58,9&nbsp;kg.

’n Attiese talent silwer het die waarde gehad van nege man-jare geskoolde arbeid. Huursoldate in die Hellenistiese tydperk is gewoonlik een dragme per dag betaal. Daar was 6&nbsp;000 dragmes in ’n Attiese talent.

Die Babiloniërs, Sumeriërs en Hebreërs het die talent in 60 mines verdeel, wat elk weer in 60 sikkels verdeel is. In die Griekse talent was ook 60 mines. ’n Griekse mine was sowat 434 ± 3 gram. ’n Romeinse talent het bestaan uit 100 libres (Romeinse pond). ’n Egiptiese talent is verdeel in 80 libres.
 Dit word ook in ’n ander gelykenis aangetref: Matt 18:23-35, waarin ’n dienskneg kwytgeskeld word van sy skuld van tienduisend talente, maar ’n ander dienskneg wat hom net honderd pennings skuld in die gevangenis werp. 

Die talent word ook op ander plekke in die Ou Vertaling gebruik, soos in die beskrywing van die materiaal wat vir die tabernakel gebruik is (Eks 38). Salomo se inkomste in een jaar was 666 talente goud (2 Kron 9:13, 1 Kon 10:14).

## Verwysings
Roberto Merhi

**Roberto Merhi Muntan** (gebore 22 Maart 1991) is 'n Spaanse renjaer van Libanees-Brasiliaanse oorsprong, wat in 2015 vir die Manor Marussia F1-span in Formule Een, sowel as in die Formule Renault 3.5-reeks vir Pons Racing gejaag het.

Merhi was ook lid van die hernuwe Mercedes-Benz Juniorspan, saam met Christian Vietoris en Robert Wickens. In 2011 het Merhi die Formule 3 Euro-reekskampioenskap vir Prema Powerteam verower.

duimnael|links|300px|Merhi jaag tydens die 2009 Formule 3 Euro-reeks op Hockenheim.

## Verwysings
Voorvoegsel

'n **Voorvoegsel** of **prefiks** is in alle nie-isolerende tale 'n affiks wat voor die woordstam geplaas word om dit af te lei of te verbuig, bv. **ge**- in geskop, **her**- in herontdek en **ver**- in verwerk.
'n Agtervoegsel is altyd 'n gebonde morfeem en kan dus nie as 'n selfstandige woord voorkom nie.

By verbindings waarin 'n opeenvolging van vokaalletters verkeerd gelees kan word, word 'n deelteken gebruik vir die skeiding tussen 'n voorvoegsel en 'n stam, of 'n stam en 'n agtervoegsel, en word 'n koppelteken gebruik vir die skeiding tussen stamme. Bv. beëdig, maar studie-eenheid; droë, maar polio-entstof; geëien, maar toe-eien.

'n Deelteken of 'n koppelteken word gebruik in verbindings waar 'n opeenvolging van vokaalletters verkeerd gelees kan word en voorvoegsels van Klassieke herkoms betrokke is. Bv. koöperasie *of* ko-operasie; mikroörganisme *of* mikro-organ1isme; sosioëkonomiese *of* sosio-ekonomiese.

**Let wel:** In die Afrikaanse woordelys en spelreëls (2017) word **slegs die spelling met die deelteken as voorkeurvorm aangebied**. 

Wanneer 'n (saamgestelde) taalbenaming of 'n byvoeglike naamwoord wat daarvan afgelei is met 'n voorvoegsel verbind, begin die taalbenaming of afleiding met 'n hoofletter na die koppelteken, bv. pro-Russies.

## Voorbeelde 
**Aarts** beteken "in die hoogste graad". Hier volg voorbeelde van woorde met "aarts":

* Aartshuigelaar
* Aartskarnallie
* Aartsleuenaar
* Aartsongelukkig
* Aartsvyand

## Sien ook 
* Agtervoegsel of suffiks

## Bronne 
Afrikaanse woordelys en spelreëls, 2017.
Supernova-oorblyfsel

[duimnael|220px|Die oorblyfsel van [SN 1054, bekend as die Krapnewel.]]
duimnael|220px|Die supernova-oorblyfsel E0519-69.0.

’n **Supernova-oorblyfsel** is die wolk wat ontstaan ná die ontploffing van ’n ster in ’n supernova. Dit bestaan uit materiaal wat deur ’n skokgolf van die ster se kern af weggeskiet word en die interstellêre materiaal wat dit saamsleep en skok.

## Ontstaan 
Daar is twee algemene oorsake van ’n supernova: óf ’n ster met ’n groot massa waarvan die kern inplof omdat daar nie meer kernfusie-energie vrygestel word nie en die kern deur swaartekrag inmekaargedruk word óf ’n witdwergster wat materiaal van ’n metgeselster aantrek tot dit ’n kritieke massa bereik en ontplof.

In albei gevalle word die meeste of al die stermateriaal in die ontploffing weggeskiet teen snelhede van meer as 10% die ligsnelheid, of sowat 30&nbsp;000&nbsp;km/s. Hierdie materiaal beweeg teen supersoniese snelhede en ’n skokgolf vorm voor die materiaal wat die plasma tot temperature van meer as miljoene kelvin verhoog. Die skok neem mettertyd voortdurend af terwyl dit deur die interstellêre medium beweeg, maar dit kan oor honderde of duisende jare en oor dosyne ligjare bly uitkring voordat die snelheid afneem tot onder dié van klank.

## Voorbeelde 
Een van die jong supernovas wat die beste bestudeer is, is SN 1987A in Februarie 1987 in die Groot Magellaanse Wolk. Ander bekende supernova-oorblyfsels is die Krapnewel; Tycho, die oorblyfsel van SN 1572 wat na Tycho Brahe genoem is (hy het die helderheid van die oorspronklike ontploffing aangeteken); en Kepler, die oorblyfsel van SN 1604 wat na Johannes Kepler genoem is. 

Die jongste bekende oorblyfsel in die Melkweg is SNR G1.9+0.3, wat in die galaktiese sentrum ontdek is.

## Galery 

Beeld:Ultraviolet image of the Cygnus Loop Nebula crop.jpg|Die Cygnus-boog
Beeld:Sig06-030.jpg|N49-oorblyfsel (Groot Magellaanse Wolk)
Beeld:G299-Remnants-SuperNova-Type1a-20150218.jpg|G299-oorblyfsel
Beeld:RCW 86.jpg|SN 185-oorblyfsel
Beeld:Tycho-supernova-xray.jpg|SN 1572-oorblyfsel, Tycho
Beeld:Keplers supernova.jpg|SN 1604-oorblyfsel, Kepler  

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
2014 Bahreinse Grand Prix

Die **2014 Formule Een Bahreinse Grand Prix** is op 6 April 2014 op die Bahrein Internasionale Renbaan in Sakhir, Bahrein gehou. Dit was die derde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Lewis Hamilton in sy Mercedes gewen.

## Kwalifisering 
## Renuitslag
Land (dubbelsinnig)

'n **Land** is 'n staatskundige verdeling van 'n aardrykskundige entiteit, 'n soewereine grondgebied. Dit word egter in ander kontekste ook gebruik:

* In landbou word 'n stuk grond waar plante verbou word 'n **land** genoem, *bv. mielieland*.
* Vasteland is 'n term wat gebruik word vir 'n groot landmassa, in kontras met 'n eiland.
* As werkwoord: 'n Vliegtuig **land** aan die einde van 'n vlug.
SN 1181

**SN 1181** was 'n supernova (ontploffende ster) wat in die jaar 1181 gesien is. Dit is in die Kassiopeia-konstellasie waargeneem.

SN 1181 is tussen 4 en 6 Augustus 1181 vir die eerste keer deur Sjinese en Japanse sterrekundiges waargeneem en in agt afsonderlike tekste gedokumenteer. Dit kon met die blote oog gesien word en was vir ongeveer 185 dae in die nagruim sigbaar.

Die pulsar J0205+6449 (ook bekend as 3C 58), wat sowat 15 keer per sekonde om sy as roteer, is moontlik ’n oorblyfsel van die ontploffing. As die supernova en pulsar aan mekaar verwant is, roteer die ster nog net so vinnig as toe dit die eerste keer gevorm is. Daarteen het die krap-pulsar, wat in die jaar 1054 deur die supernova SN 1054 gevorm is, twee derdes van sy rotasie-energie oor ongeveer dieselfde tydperk verloor. Onlangse radio-opnames van 3C 58 dui egter daarop dat hierdie pulsar veel ouer is en dus nie aan SN 1181 verwant kan wees nie.

## Verwysings
SN 185

**SN 185** was 'n supernova (ontploffende ster) wat in die jaar 185 gesien is. Dit is vermoedelik die eerste supernova in die geskiedenis wat deur sterrekundiges gedokumenteer is.

SN 185 het op 'n afstand van ongeveer 9&nbsp;100 ligjare van die Aarde plaasgevind. Dit was 'n witdwerg met 'n skynbare magnitude van ongeveer -8 wat oor 'n tydperk van agt maande in die Passer- en Sentour-konstellasies waargeneem is. Die gebeurtenis is deur Sjinese sterrekundiges in die *Hou Han Shu* (Boek van die Later Han) aangeteken. Dit is moontlik ook in die Romeinse literatuur vermeld.

Die supernova was waarskynlik van die tipe Ia, 'n skaars supernova wat deur massa-oordrag binne 'n dubbelster veroorsaak word.

## Verwysings
2014 Australiese Grand Prix

Die **2014 Formule Een Australiese Grand Prix** is op 16 Maart 2014 in Melbourne, Australië, gehou. Dit was die eerste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Nico Rosberg in sy Mercedes gewen.

## Kwalifisering 
## Renuitslag 
## Verwysings
2014 Formule Een-seisoen

80px|linksregs|120px

Die **Formule Een-seisoen van 2014** was die 65ste seisoen van die Formule Eenkampioenskap en is oor 19 Grand Prix-wedrenne beslis.
[duimnael|160px|regs|upright|[Lewis Hamilton, die 2014 wêreldbestuurderskampioen.]]
[duimnael|240px|Die [Mercedes-Benz|Mercedes F1 W06 Hybrid, die verdedigende renmotor in die Wêreldvervaardigerskampioenskapsreeks.]]

## Kalender en uitslae 
## Spanne 
## Verwysings
2014 Maleisiese Grand Prix

Die **2014 Formule Een Maleisiese Grand Prix** is op 30 Maart 2014 in Sepang, Maleisië, gehou. Dit was die tweede wedren van die kampioenskapseisoen. 

Lewis Hamilton van Mercedes het sy eerste "Grand Slam" in hierdie Grand Prix behaal. Dit is vir die voorste wegspringplek, vinnigste rondtetyd, leier van al die rondtes en uiteindelike wenner.

## Kwalifisering 
## Renuitslag 
*  Hamilton het die vinnigste rondte (op 53) gejaag.

## Verwysings
Jean-Éric Vergne

**Jean-Éric Vergne** (gebore 25 April 1990) is 'n Franse beroepsrenjaer en 'n voormalige Formule Een-renjaer.

## Verwysings
Harry Lawrence

[duimnael|links|300px|Die parlementêre koukus van die Progressiewe Party in 1960 op die trap voor die parlement afgeneem. Voor: [Walter Stanford, Harry Lawrence, Boris Wilson, Jan Steytler, Helen Suzman, Colin Eglin, Owen Williams. Agter: Ray Swart, Clive van Ryneveld, John Cope, Zach de Beer, Ronald Butcher.]]
[300px|duimnael|links|Volksraadslede van die PP in 1960: [Helen Suzman, Boris Wilson, Ray Swart, Clive van Ryneveld, Owen Townley Williams, Walter Stanford, Harry Lawrence, Zach de Beer, Jan Steytler, John Cope, Colin Eglin, Ron Butcher.]]
links|230px|duimnael|Hierdie beriggie het in 'n Suid-Afrikaanse koerant verskyn tydens pres. Carmona se besoek aan Suid-Afrika in 1939.

**Harry Gordon Lawrence** (1901–1973) was ‘n Suid-Afrikaanse politikus.

Hy was lid van die verligte vleuel van die Verenigde Party en die mees senior LV wat die party in 1959 verlaat het om die Progressiewe Party te stig.

Lawrence het in genl. Jan Smuts se kabinet gedien tot die Nasionale Party die bewind in Mei 1948 oorgeneem het. Hy was minister van binnelandse sake van 1939 tot 1943 en van Januarie tot Junie 1948 en minister van justisie van 1945 tot Junie 1948.

Sy milt is beseer toe Nasionaliste hom op ‘n politieke vergadering tydens die Tweede Wêreldoorlog aangeval het. Dit het hom daarna voortdurende pyn besorg, soos hy verduidelik het toe hy in 1959 die leierskap van die Progressiewe Party van die hand gewys het. Hy het wel die PP se eerste voorsitter geword.

In die algemene verkiesing van 18 Oktober 1961 het Lawrence en nog nege van die LV’s wat die PP begin het, hul setels verloor. Net Helen Suzman het die paal gehaal in Houghton. Hy het nooit weer teruggekeer na die Volksraad nie, maar het as tussentydse leier opgetree van Jan Steytler se bedanking einde 1970 tot Colin Eglin se verkiesing as partyleier in Februarie 1971.

## Bronne 
*  Mostert, J.P.C. 1986. *Politieke Partye in Suid-Afrika*, Instituut vir Eietydse Geskiedenis, U.O.V.S., Bloemfontein.
*  Alhadeff, Vic. 1990. *A Newspaper History of Soth Africa*, Don Nelson, Kaapstad.
SN 1054

duimnael|links|Sjinese verslag oor die supernova.
**SN 1054** was 'n supernova (ontploffende ster) wat in die jaar 1054 waargeneem is. Die supernova het tot die vorming van die Krapnewel gelei. Die gebeurtenis is deur Sjinese sterrekundiges, en moontlik ook deur Inheemse Amerikaners, aangeteken. Dit is later as 'n tipe II-supernova geïdentifiseer.

SN 1054 is vir die eerste keer op 4 Julie 1054 in die Bul-konstellasie waargeneem en was vir 2 jaar lank sigbaar. Die gebeurtenis is deur Sjinese sterrekundiges gedokumenteer, en verwysings daarna is later in 'n Japannese dokument, asook in 'n dokument uit die Arabiese wêreld, opgespoor. Verder is daar 'n aantal verwysings uit Europese bronne, waarvan die akkuraatheid bevraagteken word. 'n Piktogram wat by Peñasco Blanco in Nieu-Meksiko gevind is dui moontlik ook hierdie gebeurtenis aan.

Die oorblyfsel van SN 1054, die puin wat tydens die ontploffing uitgeskiet is, staan as die Krapnewel bekend. Dit is naby die ster Zeta Tauri (ζ Tauri) geleë. Die kern van die ontploffende ster het 'n pulsar, genaamd die Krap-pulsar (of PSR B0531+21), gevorm. Hierdie newel, en die pulsar wat dit bevat, is een van die mees bestudeerde voorwerpe buite die Sonnestelsel. Dit is een van die min galaktiese supernovas waarvan die datum van die ontploffing bekend is. Die twee voorwerpe is ook die helderste in hul onderskeie kategorieë.

Danksy die helderheid daarvan, kan die Krapnewel maklik deur amateursterrekundiges waargeneem word. Dit is ook vroeg deur professionele sterrekundiges gekatalogiseer, lank voor die ware aard daarvan bekend was. Toe die Franse sterrekundige Charles Messier in 1758 vir die terugkeer van Halley se Komeet uitgekyk het, het hy hierdie newel vir die komeet verwar, omdat hy nie van die newel se bestaan bewus was nie. As gevolg van hierdie fout het hy 'n katalogus van voorwerpe wat soos komete lyk, maar nie komete is nie, aangelê, om sulke foute in die toekoms te vermy. Hierdie katalogus staan as die Messier-katalogus bekend. Die newel is dan ook as die eerste Messier-voorwerp, of M1, gekatalogiseer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Kasterolieboom

Die **kasterolieboom** (*Ricinus communis*) is 'n indringerplant wat as 'n struik of klein boompie in Suid-Afrika voorkom. Die boom is inheems aan Ekwatoriaal-Afrika. Dit groei aan rivieroewers, vlei-oewers en langs paaie. Dit staan ook bekend as die *bloubottelboom* of *bosluisboom*.

## Voorkoms 
Die plant het 'n kenmerkende loof en helder sap (kasterolie) in die lote en blare. Die takke is glad met 'n liggrys, poeieragtige glans. Die blare is groot, enkelvoudig en stervormig. Hulle is donkergroen aan die bokant en ligter aan die onderkant. Die blommetjies is rooierig en verskyn in eindstandige are. Die vrug is 'n drielobbige kapsule wat met sagte stekels bedek is.

duimnael|links|'n Kasterolieboom
duimnael|links|Sade

## Bronne 
* *Natuurlewe van Suid-Afrika* Duncan Butchart. Struik Nature. 2012. 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van indringerplante in Suid-Afrika

## Eksterne skakels 
* http://www.invasives.org.za/invasive-species/item/326-castor-oil-plant-ricinus-communis.html 
* 
*
2014 Chinese Grand Prix

Die **2014 Formule Een Chinese Grand Prix** is op 20 April 2014 op die Shanghai Internasionale Renbaan in China gehou. Dit was die vierde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Lewis Hamilton in sy Mercedes gewen.

## Kwalifisering 
## Renuitslag
Gerhard Berger

duimnael|340px|links|Berger jaag vir Benetton in Detroit, 1986
duimnael|260px|regs|Berger in die Ferrari in 1995

**Gerhard Berger** (gebore 27 Augustus 1959) is 'n Oostenrykse voormalige Formule Een-renjaer..  Hy het vir 14 seisoene aan Formule Eenrenne deelgeneem en twee keer derde algeheel geëindig in die kampioenskap (1988 en 1994), albei kere vir Ferrari.

Hy het tien Grands Prix gewen, asook 48 podiumplekke en 21 vinnigste rondtes behaal. Met 210 wegspronge was hy destyds een van die mees ervare Formule Een bestuurders. Hy het voorgeloop in 33 van die 210 wedrenne waaraan hy deelgeneem het en het in 95 van hulle uitgeval. Sy eerste en laaste oorwinning was ook dieselfde vir die Benetton-span, elf jaar uit mekaar. Hy was ook 'n wedrenwenner vir Ferrari en McLaren. Berger was Ayrton Senna se spanmaat by McLaren, en hy het saam met Senna bygedra tot die vervaardigerskampioenskapstitels wat die span in 1990 en 1991 verower het.

Van 2006 tot 2008 het Berger 'n 50%-aandeel in die Scuderia Toro Rosso Formule Een-span besit.

## Grands Prix gewen 
## Verwysings
Mountbatten-Windsor

**Mountbatten-Windsor** is sommige afstammelinge van koningin Elizabeth II en prins Philip, Hertog van Edinburg se van, volgens ’n deklarasie van 1960. Hoewel die deklarasie bepaal dat die van Mountbatten-Windsor van toepassing is op afstammelinge van die koningin in die manlike lyn wat nie koninklike titels het nie, word dit ook deur sommige gebruik wat wel titels het. Dit is waarskynlik omdat Mountbatten-Windsor in sulke gevalle beskou word as ’n "verborge van" volgens die deklarasie. So het prins Andrew, Hertog van York, en prinses Anne, die koningin se kinders, dié van in die amptelike huweliksregister gebruik. Ook die Hertog en Hertogin van Cambridge het die van gebruik in ’n Franse hofsaak oor die foto's van ’n bostuklose Catherine wat in die Franse tydskrif *Closer* gepubliseer is.

Mountbatten-Windsor verskil van die Britse koninklike familie se amptelike van, wat Windsor is.

## Verwysings
2014 Spaanse Grand Prix

Die **2014 Formule Een Spaanse Grand Prix** is op 11 Mei 2014 op die Circuit de Barcelona-Catalunya in Montmeló, Spanje gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Lewis Hamilton in sy Mercedes-Benz gewen.

## Kwalifisering 
## Renuitslag 
## Verwysings
2014 Britse Grand Prix

Die **2014 Formule Een Britse Grand Prix** is op 6 Julie 2014 op die Silverstone-renbaan in Silverstone, Brittanje, gehou. Dit was die negende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Lewis Hamilton in sy Mercedes gewen.

## Kwalifisering 
## Renuitslag
2014 Russiese Grand Prix

Die **2014 Formule Een Russiese Grand Prix** is op 12 Oktober 2014 op die Sochi Autodrom gehou. Dit was die sestiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Lewis Hamilton in sy Mercedes-Benz gewen.

## Kwalifisering 
## Wedrenuitslag
Prinses Margaret, Gravin van Snowdon

**Prinses Margaret, gravin van Snowdon** (Margaret Rose; 21 Augustus 1930 – 9 Februarie 2002) was die jongste dogter van koning George VI van die Verenigde Koninkryk en sy vrou, koningin Elizabeth, en die enigste sibbe van koningin Elizabeth II. 

## Kinderjare 
Margaret is in Glamis-kasteel in Skotland gebore. Sy het ’n groot deel van haar kinderjare in die geselskap van haar ouers en ouer suster deurgebring. Haar lewe het in 1936 drasties verander toe haar pa se broer, koning Edward VIII, abdikeer om met die Amerikaner Wallis Simpson te trou wat twee keer geskei was. Margaret se pa het koning geword en haar suster die eerste aanspraakmaker op die troon, met haar as tweede aanspraakmaker. 

Tydens die Tweede Wêreldoorlog het die susters in Windsor-kasteel gewoon, ondanks voorstelle dat hulle eerder na Kanada gestuur word. Gedurende die oorlog was Margaret te jonk om amptelike pligte na te kom en het sy haar studies voortgesit.

## Liefdeslewe 
duimnael|260px|links|Prinses Margaret in 1965.
Ná die oorlog het sy verlief geraak op die lugmagkolonel (*group captain*) Peter Townsend. In 1952 is haar pa oorlede, het haar suster koningin van die Verenigde Koninkryk geword en is Townsend van sy eerste vrou geskei. Hy het Margaret vroeg die volgende jaar die jawoord gevra. 

Baie mense in die regering het gevoel hy is nie ’n geskikte man vir die koningin se 22-jarige suster nie omdat hy 16 jaar ouer as sy was en die Anglikaanse Kerk het geweier om die huwelik van ’n geskeide man goed te keur. 

Die Britse lugmag het Townsend na Brussel gestuur. Margaret het van ’n huwelik met hom afgesien en in 1960 ’n huweliksaanbod van die fotograaf Antony Armstrong-Jones aanvaar. Hy het ná die troue die titel graaf van Snowdon ontvang. 

Die seremonie was die eerste koninklike huwelik wat op televisie uitgesaai is en 300&nbsp;miljoen mense het wêreldwyd daarna gekyk. Die meeste koninklike families in Europa het egter haar huwelik met ’n fotograaf afgekeur; koningin Ingrid van Denemarke was al buitelandse koninklike wat die troue bygewoon het. Die egpaar het twee kinders gehad en is in 1978 geskei.

Margaret is dikwels beskou as ’n omstrede lid van die koninklike familie. Sy het negatiewe publisiteit oor haar egskeiding ontvang en is romanties met verskeie mans verbind. Veral haar romanse met Roddy Llewellyn, wat 17 jaar jonger as sy was, het opspraak gewek.

## Afsterwe 
Haar gesondheid het in die laaste twee dekades van haar lewe geleidelik agteruitgegaan; sy was haar hele volwasse lewe ’n strawwe roker en het in 1985 ’n longoperasie ondergaan, in 1993 longontsteking opgedoen en tussen 1998 en 2001 minstens drie beroertes gehad. 

Sy is op 9 Februarie 2002 op 71 in die Koning Eduard VII-hospitaal in Londen oorlede nadat sy nog ’n beroerte gehad het.

## Verwysings 
## Bronne 
*
*
*

## Eksterne skakels 
* Profiel op die amptelike webtuiste van die Britse monargie
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Tot Nut van 't Algemeen

[duimnael|regs|180px|Ds. [Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr, een van die skool se noemenswaardige oudleerders.]]

[duimnael|regs|180px|Prof. [Jan Lion Cachet het in Januarie 1861 na Suid-Afrika gekom na aanleiding van 'n oproep deur dr. William Robertson om onderwysers en katkiseermeesters uit Europa vir die NG Kerk. Hy gee ongeveer twee maande onderwys in die Kaap aan Tot Nut van 't Algemeen en dan tot Maart 1862 aan ŉ kerkskooltjie in Breëstraat.]]

duimnael|regs|180px|Prof. J.I. Marais.

**Tot Nut van ’t Algemeen** was ’n privaat skool in Kaapstad waarin Nederlands as onderrigmedium gebruik is en waar van die mees vooraanstaande Afrikaans-Hollandse Kapenaars van die 19de eeu onderrig ontvang het.

’n Genootskap genaamd Zuid-Afrikaansche Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen is in Augustus 1803 in Kaapstad gestig met J.A. Vermaak as voorsitter en C.L. Neethling as sekretaris. Dit is geskoei op die Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen wat ds. Jan Nieuwenhuyzen in 1784 in Edam, Holland, gestig het. Die doel was om jong mense op te voed, die landbou te verbeter en die kunste en wetenskap te bevorder. 

’n Skool met een onderwyser is in Januarie 1804 in Strandstraat geopen, maar dit het ’n paar jaar voor 1832 gesluit, toe dit heropen het onder kragtige leiding van J.R. Mostert. In 1833 was daar sowat 360 leerlinge en 11 onderwysers. ’n Tekort aan geld en die dood van die hoof, Stephanus de Kock, het die vereniging genoop om die skool in 1870 te sluit. Drie broers De Kock – Servaas, Stephanus en Willem – het so ’n groot rol in die skool se sukses gespeel dat dit so te sê ’n "De Kock-skool" geword het. 

In ’n stadium was dit ongetwyfeld die mees doeltreffende Nederlandsmediumskool in die Kaapkolonie. Veral die onderrig van Nederlands was van hoogstaande gehalte en die skool het ’n groot rol in die oorlewing van dié taal aan die Kaap gespeel en as teenvoeter vir die versnelde verengelsing van destyds. 

Die laaste 40 jaar van die skool se bestaan was dr. Abraham Faure ’n vooraanstaande figuur in die skool se administrasie. Hoewel die Nederduitse Gereformeerde Kerk grotendeels verantwoordelik was vir die skool se uitbreiding, was Tot Nut van ’t Algemeen deurgaans ’n privaat skool. 

Van die leerlinge wat uitgeblink het in hul gekose beroepsveld, was:
* Ds. D.P. Faure
* Prof. J.I. Marais
* Prof. N.J. Hofmeyr
* Sir Andries Stockenström
* Jan Hendrik Hofmeyr
* Ds. Jan Hendrik Hofmeyr
* Eerw. Stephanus Hofmeyr
* J.J. de Kock

Noemenswaardige onderwyser:
* Prof. Jan Lion Cachet

## Bronne 
*  Potgieter, J.W. (hoofred.) 1974. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*, vol. 10. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd.
Kevin Magnussen

**Kevin Magnussen** (* Roskilde, 5 Oktober 1992) is 'n Deense beroepsrenjaer. Magnussen was (saam met Nyck de Vries en Stoffel Vandoorne) 'n lid van McLaren se *Young Driver Programme*. Hy is die seun van die voormalige Formule Een-renjaer, Jan Magnussen. In 2022 het Magnussen weer by Haas aangesluit op 'n multijaarkontrak.

## Formule Een-loopbaan 
In November 2012 het Magnussen sy eerste ervaring in 'n Formule 1-motor gehad, toe hy vir McLaren aan toetse deelgeneem het het tydens die "Young Driver"-toets in Aboe Dhabi by die Yas Marina-baan. Hy het die vinnigste tyd tydens die driedaagse sessie opgestel. Hy het genoeg kilometers afgelê om vir ’n FIA-superlisensie te kwalifiseer. 'n Jaar later is hy toegelaat om die "Young Driver"-toets af te lê, maar toe in Silverstone saam met Gary Paffett en Oliver Turvey.

Nadat die gereelde McLaren-jaer Sergio Pérez sy vertrek uit die span op 13 November 2013 aangekondig het, het McLaren 'n dag later aangekondig dat Magnussen sy plaasvervanger in 2014 sou wees. Hy het Jenson Button se spanmaat geword.

In sy eerste wedren op die Albert Parkstraatbaan het Magnussen reeds in die derde plek geëindig. Nadat Daniel Ricciardo ná die wedren gediskwalifiseer is, skuif Magnussen op na die tweede plek, wat ooreenstem met Jacques Villeneuve se prestasie in die 1996 Australiese Grand Prix. Hy het 'n gemiddelde debuutseisoen gehad en in die elfde plek in die kampioenskap geëindig. Dit was egter nie genoeg vir hom om ook in 2015 vir McLaren te ry nie. Op 11 Desember 2014 is aangekondig dat Fernando Alonso sy plek ingeneem het en Magnussen 'n toets- en reserwejaer vir die span geword het. Alonso het voor die seisoen tydens 'n toetssessie by die Circuit de Barcelona-Catalunya gebots en is op doktersadvies nie toegelaat om in die eerste wedren in Australië te jaag nie, en Magnussen het hom vervang.

Magnussen het sy terugkeer na Formule 1 in 2016 gemaak toe hy Pastor Maldonado by die Renault F1-span vervang het, waar hy saam met Jolyon Palmer meegeding het.

In 2017 is Magnussen by Renault deur Nico Hülkenberg vervang. Hy het toe na die Haas-span verskuif om Esteban Gutiérrez te vervangen.

Aan die einde van die 2020-seisoen het Magnussen die Haas F1-span verlaat. Van ’n finale afskeid sou daar egter nie sprake wees nie. Magnussen is deur Haas teruggebring vir die 2022-seisoen om die plek van die Rus Nikita Mazepin in te neem.

## Formule Een-uitslae 
† Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.
***** Seisoen nog aan die gang.

## Galery 

F1 - McLaren - Kevin Magnussen.jpg|Magnussen in die 2014 Britse Grand Prix
Kevin Magnussen 2016 Malaysia FP2.jpg|Magnussen in die 2016 Maleisiese Grand Prix
Kevin Magnussen 2017 Malaysia FP2 1.jpg|Magnussen bestuur vir Haas in die 2017 Maleisiese Grand Prix
FIA F1 Austria 2018 Nr. 20 Magnussen.jpg|Magnussen in die 2018 Oostenrykse Grand Prix
2019 Canadian Grand Prix Magnussen (48089395876).jpg|Magnussen in die 2019 Kanadese Grand Prix

## Verwysings
Hisop

**Hisop** (*Hyssopus officinalis*, Engels: *hyssop*), is 'n gewas wat 'n genesende eteriese olie bevat. Die plant kom oorspronklik uit Persië.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 

Lêer:Hyssopus officinalis 001.JPG|Hisop
Lêer:HyssopEssentialOil.png|Hisop-olie
Gagaoesies

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Gagaoesiërs.*

**Gagaoesies** (*Gagauz dili*, *Gagauzça*, Гагауз дили, Гагаузча, [ɡɑɡɑˈuzd͡ʒɑ]) is 'n Turkiese taal wat deur sowat 592&nbsp;000 mense in Moldowa, Bulgarye, Oekraïne, Roemenië, Rusland en Turkye gepraat word. Dit is die amptelike taal van die outonome gebied Gagaoesië in Moldowa.

duimnael|links|Die woord "Gagaoesies" in die Latynse en Cyrilliese alfabette
Gagaoesies is nou verwant aan Turks en word in die Latynse alfabet geskryf.

## Alfabette 
### Latynse alfabet 
### Cyrilliese alfabet *(histories)* 
## Verwysings 
## Eksterne skakels
DuckDuckGo

**DuckDuckGo** is ’n soekenjin op die Internet. Een van hulle grootste trekpleisters is dat hulle meer privaatheidsbewus is en nie op gebruikers spioeneer nie. Die gebruiker se gedrag en profiel beïnvloed dus nie die resultate nie. As gevolg hiervan sal elke gebruiker presies dieselfde resultate vir dieselfde soektog kry.

Die soekenjin is deur Gabriel Weinberg, ’n nagraadse entrepreneur van MIT, gestig en befonds. Die maatskappy het 21 werknemers en hulle hoofkantoor is in Paoli, Pennsilvanië in die Verenigde State van Amerika geleë. Hulle naam is van die kinderspeletjie, “*Duck, duck, goose*”, afgelei.

DuckDuckGo het ’n innoverende manier om ander soekenjins te integreer. Dit word gedoen met die sogenaamde “*bang syntax*” (knalsintaks), wat beteken dat ’n mens ’n uitroepteken tesame met ’n sleutelwoord gebruik om soektogte met ander soekenjins uit te voer.

## Afrikaanse Wikipedia 
DuckDuckGo kan gebruik word om vir resultate in die Afrikaanse Wikipedia te soek. 'n Soektog met "!afwiki" as voorvoegsel sal resultate tot die Afrikaanse wiki beperk. M.a.w, as mens in duckduckgo.com vir "!afwiki gesegdes" soek, verskyn die Afrikaanse wiki se soekresultate daarvoor.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webtuiste
Mario Beccaria

**Mario Beccaria** (Sant'Angelo Lodigiano, 18 Junie 1920 – 22 November 2003) was 'n Italiaanse politikus. Hy was die burgemeester van die munisipaliteit Sant'Angelo Lodigiano en 'n parlementslid vir Democrazia Cristiana (DC).

'n Straat in Sant'Angelo Lodigiano is aan hom opgedra.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Lavori parlamentari di Mario Beccaria
Artur Mas i Gavarró

**Artur Mas i Gavarró** (Katalaans: [ərˈtur ˈmas]; * 31 Januarie 1956 in Barcelona, Katalonië, Spanje) is 'n Spaanse politikus wat vanaf 27 Desember 2010 tot 10 Januarie 2016 as die 129ste president van Katalonië gedien het.
Nagblom

Die **nagblom** (*Cereus jamacaru*) is 'n indringerplant en sukkulente kaktus wat in Suid-Afrika voorkom. Die boom is endemies aan Noordoos-Brasilië. Dit groei op rotsagtige plekke in die halfdorre Karoo en savanne en word 3 tot 12&nbsp;m hoog. Dit staan ook as die *bobbejaanpaal* bekend in Afrikaans en in Engels as die *Queen of the night*.

## Voorkoms 
Die boom het dik takke (kladodes) wat uit 'n kort stam spruit met geen blare op nie. Fotosintese vind deur die blougroen  kladodes plaas. Daar is skerp dorings aan die takriwwe. Die dorings kom in groepe van 5 tot 10 voor. Die plant het aanskoulike wit blomme wat snags oopgaan. Dit word deur motte of vlermuisse bestuif. Die vrug is pienk en in bessievorm.

Die **nagblom** lyk baie soos die naboom. Laasgenoemde skei egter melksap af en het nie die groot wit blomme nie.

## Galery 

Cereus jamacaru (C. lividus) Bot. Mag. 95. 5775. 1869.jpg
Cereus jamacaru f. monstrosus0.jpg
Cereus jamacaru1.jpg
Cereus-jamacaru-DSC 5096.jpg
Cereus jamacaru - Jardin Botanique de Lyon - DSC05321.JPG
Cereus jamacaru f. monstrosus0.jpg
Cereus jamacaru.JPG

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van indringerplante in Suid-Afrika

## Bronnelys 
* Butchart, Duncan: *Natuurlewe van Suid-Afrika*. Struik Nature. 2012. 
* Plants on the World Online

## Eksterne skakels 
* http://www.invasives.org.za/invasive-species/item/218-queen-of-the-night-cereus-jamacaru.html 
* 
*
Moldawies

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Moldawiërs.*

**Moldawies** (*limba moldovenească*, лимба молдовеняскэ) is 'n ander naam vir Roemeens. Dit was tydens die Sowjetunie en vanaf 1994 tot 2013 die amptelike naam vir die Roemeense taal as amptelike taal van Moldowa. Die Moldawiërs se omgangstaal verskil net effens van die taal wat in Roemenië gebruik word, hoofsaaklik weens neologismes wat uit Russies oorgeneem is. In die westelike streek van Roemenië is leenwoorde hoofsaaklik uit Frans oorgeneem.

[duimnael|links|Verspreiding van Roemeense [dialekte in Roemenië en Moldowa]]
In die omstrede gebied Transnistrië is Moldawies (geskryf met die Cyrilliese alfabet) die amptelike taal, saam met Russies en Oekraïens. In Gagaoesië is naas Roemeens ook Gagaoesies en Russies amptelike tale.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Moltenodam

**Moltenodam** is 'n klein, historiese dam wat in die De Waalpark in die voorstad van Oranjezicht, Kaapstad teen die laer helling van Tafelberg in Wes-Kaap, Suid-Afrika geleë is. Dit is in 1877 gebou en word nou nog gebruik.

## Agtergrond en Konstruksie 
Oorspronklik is Kaapstad deur kanale, oftewel gragte met water, vanaf Tafelberg voorsien: vandaar die benaming van groot strate soos Buitengracht, Keizersgracht en Heerengracht. Dit was nodig om die kanale te bedek aangesien dit openbare gesondheidsrisiko's ingehou het. Die stadsraad het ooreengekom dat die stad se groei dit nodig gemaak het om 'n dam op die helling van Tafelberg te bou, om sodoende water uit bergbronne te stoor en te keer dat dit ongebruik na die see sou vloei.

Die dam se konstruksie het deel gevorm van 'n groot infrastruktuuruitbreidingsprojek wat deur Eerste Minister John Molteno begin is. Die dam is dus na hom vernoem. Hy het later die Kaap se eerste wateringenieur, Mnr. John Gamble, asook die burgemeester David Graaff aangestel. Kort na die dam se opening, is die eerste kragsentrale in Suid-Afrika, die Graaff Electric Lighting Works, ook vernoem na die burgemeester, langs die dam opgerig.

Die dam was veronderstel om meer as 50 000 000 gelling water in sanderige, porieuse klei op te gaar, wat van die begin van die projek 'n uitdaging vir ingenieurs was. Die eindproduk is jare later voltooi en het 'n mengsel van uitgrawing en messelwerk-ondersteunde walle ingesluit.

Lêer:CapeTown Molteno Dam 1881.jpg|'n Foto van Moltenodam kort na dit gebou is, met Leeukop in die agtergrond. Die wit gebou agter die dam is die 'Graaff Electric Lighting Works', Kaapstad se eerste kragstasie.
Lêer:Molteno Power Station, Molteno Road, Oranjezicht, Cape Town 2012-09-16 16-58-12.jpg|Die bouwerk van Moltenodam uitgebeeld uit 'n ander oogpunt.
Lêer:Molteno Dam 1890 Cape Town.jpg|Moltenodam met "Graaff Electric Lighting Works" in die agtergrond.
Lêer:Construction of the Molteno Dam - Cape Colony 1878.jpg|'n Skets van die dam se konstruksie in die 19e eeu, 'n uitdaging vir ingeneurs in daardie tyd.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Burgeroorlog

[duimnael|280px|Die *Eerste Slag van Bull Run* tydens die [Amerikaanse Burgeroorlog]]
duimnael|280px|Die *Slag van Gettysburg*, Amerikaanse Burgeroorlog, 1863

'n **Burgeroorlog** is 'n oorlog waarin die strydende partye burgers van dieselfde land of ryk is. Burgeroorloë word dikwels om godsdienstige, etniese of politieke redes gevoer, maar is soms slegs 'n stryd tussen mededingende groepe. Die doel van een kant kan wees om beheer oor die land of streek te neem, onafhanklikheid vir 'n streek te bereik of om regeringsbeleid te verander. Die stryd kan met 'n bloedbad of selfs volksmoord gepaardgaan. Burgeroorloë lei dikwels tot 'n lang voortslepende stryd. As gevolg hiervan eis die deursnee-burgeroorlog 'n hoë tol aan menselewens.

'n Burgeroorlog is 'n hoë intensiteitskonflik, wat gereeld gewapende magte behels, wat volgehoue, georganiseerde en op grootskaal is.  Die burgeroorloë wat sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog gevoer is, het gemiddeld net langer as vier jaar geduur. Dis 'n dramatiese styging van die een-en-'n-half jaar gemiddelde vir die tydperk 1900–1944. Terwyl die aantal nuwe burgeroorloë sedert die middel van die 19de eeu relatief bestendig gebly het, het die toenemende duur daarvan tot 'n toename in die aantal burgeroorloë wat op 'n gegewe tyd gevoer word gelei. As voorbeeld was daar nie meer as vyf gelyklopende burgeroorloë in die eerste helfte van die 20ste eeu nie, terwyl daar meer as 20 konkurrente burgeroorloë net voor die einde van die Koue Oorlog was.

Sedert 1945 het burgeroorloë tot die dood van meer as 25 miljoen mense, asook die gedwonge verplasing van miljoene meer, gelei. Burgeroorloë het verder tot die ekonomiese ineenstorting van verskeie lande, soos Somalië, Burma (Myanmar), Uganda en Angola, gelei.

## Formele klassifikasie 
[links|duimnael|Plaaslike inwoners loop verby 'n T-62 Sowjettenk buite die Presidensiële Paleis in [Addis Abeba na 'n geveg tussen rebelle en die regering tydens die Ethiopiese Burgeroorlog (1991)]]
James Fearon, 'n kenner van burgeroorloë  aan die Stanford Universiteit, definieer 'n burgeroorlog as 'n gewelddadige konflik binne 'n land wat geveg word deur georganiseerde groepe wat daarop gemik is om in die sentrum of in 'n streek mag te neem, of om regeringsbeleid te verander. Die *Correlates of War*, 'n datastel wat algemeen gebruik word deur geleerdes van konflik, klassifiseer burgeroorloë as meer as 1000 oorlogsverwante ongevalle per jaar in die konflik. Hierdie koers is byvoorbeeld 'n klein fraksie van die miljoene wat in die Tweede Soedanese Burgeroorlog en in die Kambodjaanse Burgeroorlog gedood is, maar sluit verskeie hoogs gepubliseerde konflikte uit, soos "*The Troubles*" van Noord-Ierland en die stryd van die African National Congress in die apartheidsera Suid-Afrika.

## Enkele voorbeelde 
Voorbeelde van burgeroorloë ter illustrasie:
* Amerikaanse Burgeroorlog
* Libiese Burgeroorlog
* Meksikaanse Rewolusie
* Siriese Burgeroorlog
* Spaanse Burgeroorlog

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Emjindini

**Emjindini** is die township aangrensend tot Barberton in die Ehlanzeni-distriksmunisipaliteit in die suidooste van die Mpumalangaprovinsie van Suid-Afrika.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Abchasies

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Abchasiërs.*

**Abchasies** (Аҧсуа бызшәа; аҧсшәа, [apʰswa bɨzʃʷa]) is 'n Noordwes-Kaukasiese taal wat deur sowat 191&nbsp;000 mense in Georgië, Turkye en Rusland gepraat word. Dit is die amptelike taal van die omstrede gebied Abchasië wat volgens internasionale reg tot Georgië behoort, waar dit 'n erkende minderheidstaal is. Daarbenewens word Abchasies in die Georgiese outonome gebied Adzjarië en deur die Abchasiese diaspora in Westerse lande gepraat. Dié taal bestaan uit die drie dialekte Abzhywa, Bzyb en Sadz. Abchasies word in die Cyrilliese alfabet geskryf.

[duimnael|links|Etniese kaart van die [Kaukasus-streek]]
Abchasies is nou verwant aan Abazyns en Adigies, tale wat in die Russiese deelgebiede Karatsjai-Tsjerkessië en Adigea noord van die Kaukasus en in Turkye gepraat word.

## Skryfstelsel 
Abchasies gebruik sedert 1862 die Cyrilliese alfabet.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Montenegryns

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Montenegryne.*

**Montenegryns** (*crnogorski*, црногорски, [t͡sr̩nǒɡorskiː]) is 'n Suid-Slawiese taalvariëteit en die amptelike taal van Montenegro. Dit word dikwels as tak van Serwo-Kroaties of Serwies beskou, maar deur ander taalkundiges as 'n selfstandige taal.

duimnael|links|Taalkundige struktuur van Montenegro volgens nedersettings in 2011, rooi is Montenegryns en blou Serwies
duimnael|links|Taalkundige struktuur van Montenegro volgens nedersettings in 2003, rooi is Montenegryns en blou Serwies
Gestandaardiseerde Montenegryns is die mees verspreide dialek van Serwo-Kroaties, Štokawies, meer spesifiek op Oos-Herzegowiniaans, gebaseer wat ook die grondslag van Serwies, Bosnies en Kroaties vorm.

Montenegro se taal is histories en tradisioneel Serwies genoem. Die idee van 'n Montenegrynse gestandaardiseerde taal apart van Serwies het in die 2000's opgekom nadat Serwië en Montenegro uitmekaar gebreek het deur middel van voorstanders van 'n Montenegrynse onafhanklikheid. Montenegryns het met die goedkeuring van 'n nuwe grondwet op 22 Oktober 2007 die amptelike taal van Montenegro geword. Die ontwikkeling van 'n Montenegrynse standaardtaal duur nog steeds voort. Die ortografie is op 10 Julie 2009 met die toevoeging van twee letters tot die alfabet ingestel, alhoewel die grammatika en 'n skoolkurrikulum nog goedgekeur sal moet word.

Die verstandhouding met sprekers van Serwies, Bosnies en Kroaties gebeur gewoonlik sonder probleme, aangesien die taalverskille minimaal is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels