open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dubrovnik

**Dubrovnik** [ˈdubrɔ̞ːʋnik]; Latyns *Rausium*, later *Ragusium*; Italiaans en Duits (verouderd) *Ragusa*; is 'n stad in 'n suidelike enklawe van Kroasië aan die Adriatiese Seekus.

duimnael|links|Lugbeeld van Dubrovnik se ou middestad
Die stad is een van die belangrikste toeristebestemmings in die Adriatiese Seegebied, 'n seehawe, die setel van 'n Rooms-Katolieke biskop en die administratiewe sentrum van die distrik Dubrovnik-Neretva. Dubrovnik word vanweë sy kulturele betekenis dikwels ook "Pêrel van die Adria" en "Kroatiese Athene" genoem. Unesco het aan die historiese middestad in 1979 die status van wêrelderfenisgebied toegeken.

Die stad het sy ekonomiese welvaart van oudsher aan die seehandel te danke gehad. Sy handelsbetrekkinge het oor groot dele van Suidoos-Europa en die hele Middellandse Seegebied gestrek. As onafhanklike Republiek van Ragusa was Dubrovnik die enigste stadstaat in die oostelike Adriatiese See wat met Venesië meegeding het. Danksy sy welvaart en gesofistikeerde diplomasie het die stad 'n hoë beskawings- en ontwikkelingspeil bereik, veral gedurende die 15de en 16de eeu. Dubrovnik se Latynse leuse, *Libertas* ("Vryheid"), dateer van hierdie periode.

Alhoewel Dubrovnik reeds in die 1970's tot 'n gedemilitariseerde sone verklaar is om sy argitektuur en kunsskatte te beskerm, is die stad in 1991 ná die ontbinding van Joego-Slawië sewe maande lank deur Serwies-Montenegrynse magte beleër en gebombardeer.

Die stad het 'n leidende rol in die ontwikkeling van die Kroatiese taal en literatuur gespeel. 'n Groot aantal Kroatiese digters, kunstenaars, geleerdes, wiskundiges en natuurkundiges was boorlinge van Dubrovnik wat steeds as 'n kulturele sentrum van Kroasië fungeer. Die meerderheid van sy bevolking is met 88,4 persent Kroate. Daar is klein minderhede Serwiërs en Montenegryne, Bosniake, Albaniërs en Jode.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*   Amptelike UNESCO bladsy
Streng Baptiste

duimnael|350px|regs|'n Kapel in Haywards Heath

Die **Streng Baptiste** (Engels: *Strict Baptists*) is 'n Baptistiese kerkverband wat bestaan uit 120 kerke waarvan die meeste in Engeland geleë is. Hulle glo in die Calvinistiese verduideliking van die verlossing deur Jesus Christus.

## Eksterne skakels 
* Webtuiste van die Strict Baptist Historical Society
* Nederlandse webtuiste oor die Streng Baptiste

## Galery 

Lêer:Wivelsfield Strict Baptist Chapel.JPG|Kapel in Wivelsfield
Lêer:Galeed Strict Baptist Chapel, Brighton 01.JPG|Kapel in Brighton
Lêer:Uckfield Strict Baptist Chapel.JPG|Kerkie in Uckfield
Lêer:Wattisham Strict Baptist Chapel - geograph.org.uk - 1246062.jpg|Kapel in Wattisham 
Lêer:Bethel Strict Baptist Chapel - geograph.org.uk - 1311776.jpg|Kapel in South Chard
Free Presbyterian Church of Scotland

duimnael|350px|regs|Kerk te Stornoway

Die **Free Presbyterian Church of Scotland** is 'n kerkverband wat bestaan uit 61 kerke waarvan die meeste in Skotland geleë is. 

## Eksterne skakels 
* Webtuiste van die *Free Presbyterian Church of Scotland*
* Webtuiste van die *Free Presbyterian Bookroom, Glasgow*
* Webtuiste met preke van die *Free Presbyterian Church of Scotland*

## Fotogalery 

Lêer:Wfm st judes glasgow.jpg|St. Jude's Free Presbyterian church in Glasgow
Lêer:Free Presbyterian Church of Scotland, Glendale - geograph.org.uk - 952130.jpg|Free Presbyterian church in Glendale
Lêer:Laide Free Presbyterian Church of Scotland - geograph.org.uk - 61987.jpg|Free Presbyterian church in Laide
Lêer:Struan Free Presbyterian Church of Scotland - geograph.org.uk - 1094959.jpg|Kerkie te Bracadale naby Struan
Lêer:Shieldaig Free Presbyterian Church of Scotland - geograph.org.uk - 1801549.jpg|Kerkie te Shieldaig
Lêer:Church at An Cnoc (Knock) - geograph.org.uk - 502621.jpg|Kerkie te Knock
Herefordshire

**Herefordshire** (uitgespreek /ˈhɛrɨfərdʃər/) is 'n graafskap in westelike Engeland, in die Verenigde Koninkryk. Die graafskap sluit in die stede en dorpe van Hereford, Leominster en Ledbury.

Herefordshire het 'n geskatte bevolking van 191&nbsp;000 in 2017 gehad en is dus die 45ste grootste graafskap in die land.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Huis van Lancaster

Die **Huis van Lancaster** was ’n tak van die Engelse koningshuis van Plantagenêt. Dit was een van die strydende faksies in die 15de-eeuse Rose-oorlog, ’n burgeroorlog om die troon. Drie Engelse konings was van dié huis: Hendrik IV (1399–1413), Hendrik V (1413–1422) en Hendrik VI (1422–1461 en 1470–1471).

Die Huis van Lancaster stam af van Eduard III se derde oorlewende seun, Jan van Gent. Hy het getrou met die erfgenaam van verskeie landgoede, Blanche van Lancaster, en so het Gent die grootste grondeienaar in Engeland geword naas die koning. Richard II het egter ná Gent se dood in 1399 op sy grond beslag gelê. Gent se verbanne seun en erfgenaam, Hendrik (van) Bolingbroke, het later dieselfde jaar na Engeland teruggekeer om sy erfporsie op te eis. Hy het egter eindelik die bewind van die ongewilde Richard omvergewerp en is gekroon as Hendrik IV. So het hy die afstammelinge van Eduard III se tweede seun, Lionel van Antwerpen, omseil wat toe die opponerende Huis van York geword het.

Hendrik IV is in 1413 deur sy seun, Hendrik V, en in 1422 deur sy kleinseun, Hendrik VI, opgevolg.

Hendrik VI was ’n swak koning en het met tye tekens van ’n geestesiekte getoon. Hy is in 1461 deur sy neef Eduard van York gevange geneem en dié het homself verklaar tot Eduard IV, die eerste koning van die Huis van York.

Hendrik het teruggeveg en in 1470 weer aan die bewind gekom, maar sowat ses maande later is hy weer deur Eduard IV van die troon gedwing.

## Monarge van die Huis van Lancaster 
## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:House of Lancaster*

## Eksterne skakels 
* Huis van Lancaster op die Britse monargie se amptelike webtuiste
Batna

**Batna** (Arabies: *باتنة*) is 'n stad in noordoostelike Algerië en hoofstad van die Batna-provinsie. Met sowat 290&nbsp;645 inwoners (2008) is dit die vyfde grootste stad in die land.
Jan van Gent

duimnael|200px|Jan van Gent
**Jan van Gent** (Engels: John of Gaunt; 6 Maart 1340 – 3 Februarie 1399), die 1ste Hertog van Lancaster, was ’n lid van die Huis van Plantagenêt, die derde oorlewende seun van koning Eduard III van Engeland. Hy kry sy naam van sy geboorteplek, Gent in België.

As die jonger broer van Eduard die Swart Prins het hy groot  invloed uitgeoefen op die Engelse troon tydens die bewind van Eduard se seun, Richard II, terwyl dié minderjarig was.

Die Huis van Lancaster, Jan se wettige manlike erfgename by sy eerste vrou, sluit in konings Hendrik IV, Hendrik V en Hendrik VI. Afstammelinge van sy buite-egtelike kinders (hulle is later wettig verklaar) by sy latere derde vrou, Katharina Swynford, sluit in Eduard IV, Richard III, Hendrik VII en Johanna Beaufort, koningin van Skotland, van wie alle Skotse monarge sedert 1437 afstam, asook van 1603 tot vandag die monarge van Engeland, Groot-Brittanje en die Verenigde Koninkryk. Die voorafgaande koningshuise sedert 1399 – dié van Lancaster, York en Tudor – was afstammelinge van Jan deur onderskeidelik Hendrik Bolingbroke, Johanna Beaufort en Jan Beaufort.

## Verdere leesstof 
* Armitage-Smith, Sydney (1904) *John of Gaunt, King of Castile and Leon, Duke of Lancaster, &c.*  Londen: Constable
* Cantor, Norman F. (2004) *The Last Knight: the Twilight of the Middle Ages and the Birth of the Modern Era* New York: Free Press, 2004
* Goodman, Anthony (1992) *John of Gaunt: the Exercise of Princely Power in Fourteenth-Century Europe*. New York: St. Martin's Press

## Eksterne skakels 
* Inligting oor Jan van Gent deur Sandra Grünewald 
* Webtuiste van die Katherine Swynford Society 
* *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:John of Gaunt, 1st Duke of Lancaster*
AFC

**AFC** is die **Asiatiese Sokkerkonfederasie** (Engels: *Asian Football Confederation*; Arabies: الاتحاد الآسيوي لكرة القدم). AFC is een van FIFA se ses kontinentale konfederasies. Die konfederasie is op 8 Mei 1954 gestig en hulle hoofkantoor is in Kuala Lumpur, Maleisië, geleë. Die amptelike tale is Arabies en Engels en sedert 2013 is Salman Al-Khalifa president van die AFC.

Australië is vanaf 1 Januarie 2006 die 46ste lid van die AFC. Voor dit was hulle deel van OFC (die Oseaniese Sokkerkonfederasie) gewees. Israel is in 1974 weens die Arabies-Israeliese konflik uitgesluit en het in 1994 by UEFA, die Unie van Europese Voetbal-assosiasies, aangesluit. Kasakstan breek ook in 2002 weg en sluit by UEFA aan. Nieu-Seeland was tot 1964 'n lid van die AFC, maar hulle het in 1966 'n stigterslid van die OFC geword.

## Lidlande 
duimnael|links|Kaart van die verskillende sokkerbonde, lidstate van AFC in pienk
duimnael|links|Kaart van die lidlande

## Presidente 
duimnael|upright|Salman Al-Khalifa, die huidige president van die AFC

## Sien ook 
* Asiatiese Krieketraad
* Asië Rugby

## Eksterne skakels 
*   AFC se amptelike webtuiste
Poets

duimnael|P.T. Barnum se Fidjiaanse meermin van 1842 ('n apie en vis wat aan mekaar vasgewerk is).

'n **Poets** (Engels: *hoax*) is 'n grap of streek wat getrek word. Dit kan verskeie vorme aanneem, soos: roemers wat versprei word, gefabriseerde inligting waarmee mense op April-gekkedag vir die gek gehou word en bedrieglike e-posse wat valshede op die Internet versprei.

Die gevolge van 'n poets kan wissel van minder ernstig ('n grap) tot algemene paniek en skadelike optrede deur persone wat geteiken word. Die ernstige gevalle kan die aanhitser van 'n poets selfs strafregtelik vervolg word.

## Internet 
Poetse is veral algemeen op die Internet waar disinformasie maklik aan honderde persone op 'n keer gestuur kan word. Van die algemene voorbeelde sluit in e-posse wat aandui dat die ontvanger miljoene rande gewen het, gekies is om 'n eregraad te ontvang, of dat geld van sy rekening verhaal is. Die doel van sulke e-posse is dikwels om die persoon se e-posadres en ander persoonlike inligting te bevestig of 'n virus te versprei. In ekstreme gevalle kan persone selfs oorreed word om hulle wagwoorde, kredietkaartnommers en ander sensitiewe inligting vir die pleeg van bedrog te bekom.

## Voorbeelde 
### Sluipmoord op Bill Gates 
In 2003 het verskeie Chinese en Suid-Koreaanse webwerwe beweer dat CNN gerapporteer het dat Bill Gates, die stigter van Microsoft, vermoor is. Die gevolg was dat die Suid-Koreaanse aandelemark met 1,5% geval het.

### Die verdeling van Bill Gates se fortuin 
Die e-pos het aangedui dat Bill Gates se geld verdeel gaan word en dat almal wat op die e-pos reageer 'n duisend euro sal ontvang. Die e-pos lyk eg en dui ook aan dat sommige mense (na bewering) reeds geld ontvang het.

## Verwysings
Voorsetsel

'n **Voorsetsel** (of preposisie) is 'n woordsoort wat gebruik word om posisie of die verband tussen verskillende elemente aan te dui. Voorbeelde van voorsetsels is:
: *op*, *onder*, *langs*, *aan*, *by*, *deur*, *in*, *naas*, *om*, *voor*, *agter en* *tussen.*

## Betekenis 
As voorsetsels alleen staan, het dit geen betekenis nie.
* Bv. *op*, *onder*, *langs*, *naby*, *teenoor*, *bo-oor*, ensovoorts (geen betekenis).
* **Voorsetsels het slegs betekenis as dit saam met ander woord(e) gebruik word:**Bv: *onder* die boom; *op* die stoel, *langs* die kas, ens. (meer betekenis)

## Voorbeelde 
* Die vrou staan **langs** die rooi motor.
* Ons ry elke dag **per** trein.
* Kyk hoe lekker spring sy **oor** die tou!
* Hy praat al te lekker **oor** die foon.

## Samestellings 
* Samestellings word vas geskryf waar 'n naamwoord + setsel gebruik word, soos in die woorde: beenaf, bekaf, dagin, daguit, padlangs, raadop en stroomaf.

* ***Let daarop*** dat wanneer die naamwoord en setsel as deel van 'n woordgroep *gelyke klem* dra, die naamwoord en setsel los van mekaar geskryf word, soos in die sinne: Ons het met die kus langs getoer. Hulle het teen die berg op gestap.

* Wanneer 'n bywoord/byvoeglike naamwoord + setsel gebruik word, word die woorde vas aan mekaar geskryf, soos in die woorde: andersom, langsaan, regaf, voluit en vooroor.
## Werkwoordelike verbindings 
* 'n Skeibare werkwoord met 'n setsel as eerste deel word vas geskryf wanneer die setsel die werkwoord direk voorafgaan.
Ek het die kursus **aangebied**. 
As ek **agterkom** dat jy kul, kry jy nul. 
Jy moet jou kos **opeet**.

## Verbindings met *hier*, *daar* en *waar* 
* **Hier, daar** en **waar** word vas geskryf aan die setsels waarmee hulle verbind
Hulle het hieraan/daaraan gedink.
Tot hiertoe en nie verder nie.
Waarheen gaan ons nou?

## Eksterne skakels 
* 

## Bronne 
* Afrikaanse woordelys en spelreëls, 2017. Kaapstad: Pharos
Siener in die suburbs (1973)

***Siener in die suburbs*** is 'n Afrikaanse drama wat in 1971 deur PG du Plessis geskryf is. Die drama het, saam met sy debuutboek, Die nag van Legio aan hom die Hertzogprys in 1972 besorg. Die drama word op verskeie kere opgevoer en is ook as draaiboek vir die gelyknamige rolprent gebruik.

## Genre 
Die rolprent is 'n drama. Dit het geen ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word aanbeveel.

## Hoofrolspelers 
* Marius Weyers as Jakes 
* Sandra Prinsloo as Tiemie
* Don Lamprecht as Tjokkie
* George Ballot as Albertus

## Storielyn 
Die stuk speel af in 'n armoedige suidelike voorstad van Johannesburg. Jakes is die "zef" ou wat 'n ma soek vir sy laaitie. Tiemie, die ma, wil egter niks hiervan weet nie. Sy wil wegkom uit die "suburbs", met 'n ryk man trou en "van geweet wees". Haar broer, Tjokkie is die siener wat onder meer "sien" hoe 'n ander man as Jakes haar swanger maak. Natuurlik met rampspoedige gevolge.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Gerry Brand

**Gerhard Hamilton Brand** (8 Oktober 1906 – 4 Februarie 1996) was 'n Springbok rugbyspeler wat Suid-Afrika 16 keer tussen 1928 en 1938 in toetse verteenwoordig het. Brand is beskryf as 'n "*manjifieke verdedigende speler*" met 'n "*wonderlike duikslag*" en die beste skopper van sy generasie, en word vandag onthou vir die langste skepskop ooit. Hy was een van die roemrykste Springbokke in die era voor die Tweede Wêreldoorlog.

## Vroeëre lewe 
Hy is gebore in Seepunt, Kaapstad waar hy ook groot geword en skool gegaan het te Sea Point Boy's High School. Hy het vir Hamiltons rugbyklub in Seepunt op skrumskakel gespeel.

In 1938 besoek die Britse Leeus Suid-Afrika, en ervaar Brand in drie nederlae. Hy was kaptein van die Westelike Provinsie Stad en Plattelandse XV wat die Leeus hul eerste toer-nederlaag toedien. Sy wye-hoek strafskop in die doodsnikke van daardie wedstryd laat die tuisspan met 11-8 wen. Op Nuweland lei Brand die Westelike Provinsie tot 'n 21-11 oorwinning waarin hy self nege punte aanteken. Sy naam was onder die eerstes op die lys vir die Springbokspan vir die eerste toets op Ellis Park. 'n Rekord-skare van 36,000 toeskouers sien hoe Brand 14 punte aanteken (4 doelskoppe en 2 strafskoppe) in die Springbokke se 26-12 oorwinning oor die Leeus. Ongelukkig was dit sy enigste toets teen die Leeus, aangesien hy beseer is gedurende voorbereidings vir die tweede toets.

Dit sou ook die laaste keer blyk te wees wat hy vir Suid-Afrika in 'n toets sou uitdraf.

In 1946 speel hy weereens vir die Westelike Provinsie maar tree daarna uit.

## Statistiek 
Hy speel in 16 toetse vir die Springbokke en teken altesaam 55 toetspunte aan. Hy was bekend as die skopper wat nooit 'n belangrike skop misgeskop het nie.

Danie Craven het van Gerrie gesê: ''Ek beskou hom, tesame met Bennie Osler, as 'n legende onder legendes – 'n onvergeetbare Springbok''.

## Bronne
Hamilton Rugbyklub

**Hamilton Rugbyklub** is die oudste rugbyklub in Suid-Afrika en is gestig in 1875. Die klub het die volgende Springbokrugbyspelers opgelewer:

* Jackie Tindall - 1928
* SP van Wyk - 1928
* Bennie Osler - 1928
* Gerry Brand - 1928
* Jan Pickard - 1956
* Tiny Naude - 1963
* Carel du Plessis - 1981
* Michael du Plessis - 1984
* Keith Andrews
* Toks van der Linde - 1995
* K. Burger 
* Andrew Aitken
Morné du Plessis

**Morné du Plessis** OIS (21 Oktober 1949, Vereeniging - ) is 'n oud-Springbokrugbyspeler en -kaptein. Hy is een van Suid-Afrika se bekendste rugbyspelers; op én van die veld. Hy was Suid-Afrika se ses-en-dertigste Springbokkaptein.

## Agtergrond 
Sy pa, Felix du Plessis, was ook 'n Springbokspeler én -kaptein terwyl sy ma, Pat du Plessis, 'n Springbok-hokkiespeler en -kapteine was. Twee van haar broers het Suid-Afrika in sokker verteenwoordig. Morné het ook uitgeblink op die krieketveld. Hy het die Suid-Afrikaanse skolekrieketspan gehaal, maar kon nooit die Cravenweekspan vir rugby haal nie. Hy was in Grey-kollege op hoërskool en het daarna by Universiteit Stellenbosch gaan studeer. Hy het ook in 1974 en 1975 as snelbouler vir die Westelike Provinsie se krieketspan gespeel.

## Rugbyloopbaan 
[duimnael|links|[Universiteit Stellenbosch se Wilgenhof koshuis, waar Morné du Plessis loseer het]]
Hy was kaptein van Westelike Provinsie se onder-20-span, eers as slot en later as agsteman. Hy was twintig jaar oud toe hy in 1970 die eerste keer vir Westelike Provinsie uitgedraf het en het 112 wedstryde vir hulle gespeel – 103 as kaptein. Morné was 21 jaar oud toe hy in 1970 die eerste keer vir die Springbokspan gekies is vir die toer na Australië. Hy het in drie toetse gespeel op die toer. In 1974 speel hy in slegs twee toetse teen die Britse Leeus tuis en twee toetse teen die Franse in Frankryk.

In 1975 was hy die eerste keer Springbokkaptein teen die Franse in Suid-Afrika, 'n posisie wat hy behou het tot sy uittrede in 1980. In 1976 wen die Springbokke die toetsreeks 3-1 teen die All Blacks in Suid-Afrika en in 1980 maak hulle weer so teen die Britse Leeus in Suid-Afrika. Hy lei ook die Springbokke tot oorwinning oor die 1977 Wêreldvyftiental en in 1980 oor die Jaguars (die vermomde Argentynse span) deur albei toetse te wen.

Morné was ook deel van die bestuurspan van die suksesvolle Wêreldbekerwenspan van 1995.

## Omstrede voorvalle 
Daar was twee voorvalle wat die Suid-Afrikaanse rugbypubliek nie sommer sal vergeet van Morné nie: in 1975 tydens die proewe slaan hy Kleintjie Grobler met die vuis dat dié met 'n draagbaar van die veld af is. Dié dag het Morné 'n sogenaamde "meanie" geraak. Na die voorval land Morné in Kaapstad en word buite die lughawegebou begroet deur 'n ondersteuner met die woorde: *Let me shake the hand that shook the world*.

Die Noord-Transvaalse rugbyondersteuners sal nooit die 1977-voorval op Loftus Versfeld vergeet waar hy hul gunsteling, Naas Botha, hard geduik het nie. Naas moes die veld verlaat.

Morné is baie dinge genoem in sy loopbaan, onder andere 'windskermveër' deur die Franse, 'moffie' en 'maureen' deur die Transvaalse rugbypubliek en 'skruminspekteur' deur die res van die land.

Morné word deur die hele rugbywêreld gerespekteer.

## Statistiek 
Morné het in 22 toetse gespeel, 15 keer as kaptein, en in dié 15 wedstryde het sy span 43 drieë gedruk waarvan hy self drie gedruk het.

## Lees ook
*Adolf-kurwe

## Bron 
* 30 Super Springboks. Paul Dobson. 1995. 

## Eksterne skakels 
*
Naas Botha

**Naas Botha** (1958–) is 'n voormalige Springbok-losskakel (in 28 toetse, 1980–1992) en -kaptein (in 9 toetse, 1986–1992) wat ook vir Noord-Transvaal gespeel het. Hy was gedurende die 1970’s en 1980’s bekend as 'n puntemasjien en 'n wedstrydwenner sonder weerga. Hy het verskeie provinsiale en Springbok-punterekords opgestel, waarvan die meeste intussen verbeter is. Hy was Suid-Afrika se veertigste Springbokkaptein en is met die voormalige Olimpiese verspringatleet, Karin (neé Kruger) Botha, getroud. Hy is deesdae bekend as 'n rugbykommentator.

## Kinderjare 
Hendrik Egnatius Botha is op 27 Februarie 1958 in Breyten gebore en het in Pretoria grootgeword. As negejarige klim hy en sy vriende laat op 'n Vrydagaand skelm oor die heining van Loftus Versfeld en slaap in die toilet om te sien hoe die Blou Bulle in 1967 vir Frankryk wen. Hy toer twee keer saam met die Suid-Afrikaanse onder-16-bofbalspan deur Europa. Hy verteenwoordig ook die Suid-Afrikaanse Universiteitespan in bofbal en word vir die Noord-Transvaalse Hoërskole-rugbyspan gekies. Nadat hy gematrikuleer het, gaan studeer hy by Tukkies waar hy vir die Noord-Transvaalse onder-20-span speel.

## Rugbyloopbaan 
Hy speel reeds as negentienjarige in 1977 vir Noord-Transvaal. Hy maak sy internasionale buiging vir die Springbokke teen die Suid-Amerikaanse Jaguars op 26 April 1980 en word Noord-Transvaal se kaptein – as 'n twee-en-twintigjarige. Hy is in 1979, 1981, 1985 en 1987 as Suid-Afrika se "Speler van die Jaar" aangewys.

In 1977, 1978, 1980 en 1981 was hy deel van die Noord-Transvaalspanne wat die Curriebeker verower het. In 1979 deel hulle die beker met die Westelike Provinsie. Hy speel ook in die twee toetse teen die All Blacks en Wallabies in Suid-Afrika en sluit sy internasionale loopbaan op die toer aan die einde van 1992 na Engeland en Frankryk af.

## Statistiek 
Naas het in 28 toetse gespeel waarin hy 312 punte aangeteken het – 'n Suid-Afrikaanse rekord. Hy was ook kaptein in nege van die 28 toetse. Die punte bestaan uit:
:* 2 drieë
:* 50 doelskoppe
:* 50 stafskoppe
:* 18 skepskoppe

Sy eersterangse loopbaan lees soos volg:
:* 273 wedstryde
:* 216 gewen
:* 49 verloor
:* 8 gelykop
:* Hy teken 3 734 punte aan wat 209 skepskoppe insluit.

## Verwysings 
## Bron 
* Dobson, Paul. *30 Super Springboks*. 1995. 

## Eksterne skakels 
*
Darnall

**Darnall** is 'n nederseting in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie is 15&nbsp;km suid van die Tugelarivier en verskaf huisvesting vir die werkers van die plaaslike suikermeule.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967.
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Bloemhoekdam

Die **Bloemhoekdam** is geleë in die Noord-Vrystaat, Suid-Afrika. Die dam is net oos van Kroonstad. Die dam voorsien water aan Kroonstad. Die dam is gedurende 1976 voltooi en die wal is 26m hoog.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
Nyoni

**Nyoni** is 'n nedersetting in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie is 8&nbsp;km noord van iSithebe.

## Geskiedenis 
Die Amerikaanse *Board of Commissioners* het hul eerste sendingstasie in Zoeloeland hier gestig in 1836. Die naam is Zoeloe vir "voël" en verwys na Shaka wat dikwels die "arend" genoem was.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
ISithebe

**iSithebe** is 'n nedersetting in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie is suid van Nyoni.

## Geskiedenis 
Die dorpie het ontstaan toe 'n nywerheidspark in 1971 hier gestig is om werk aan die plaaslike bevolking te verskaf. Die naam van die park beteken glo "gelyk plek".

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Gingindlovu

**Gingindlovu** is 'n nedersetting in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Hierdie dorp is 6&nbsp;km noord van Amatikulu.

## Geskiedenis 
Die geskiedenis van die dorp kan teruggevoer word na die stryd om leierskap vir die Zoeloetroon. Op 2 Desember 1856 het Cetshwayo ('hy wat belaster is') sy halfbroer Mbulazi in die *Slag van Ndondakusuka* verslaan. Vyf seuns van die Zoeloekoning Mpande, wat die verloorder gesteun het, is ook doodgemaak.

Cetshwayo het toe vir homself 'n nuwe militêre kraal gebou wat hy uMgungundlovu ('die een wat die olifant insluk') genoem het. Die kraal is ongeveer 17&nbsp;km vanaf die slagveld waar hy koning geword het.

Op 2 April 1879 was lord Chelmsford en sy 5&nbsp;500&nbsp;man op pad na Eshowe om 'n Britse mag te ontset. Hulle was aangeval deur 10&nbsp;000 Zoeloes onder leiding van Dabulamanzi, broer van Cetshwayo. Die Britte behaal 'n groot oorwinning en verloor net 13 man terwyl die Zoeloes ongeveer 1&nbsp;000&nbsp;man verloor het. Die Britte het die kraal afgebrand en die plek 'Gin, gin I love you' genoem.

## Distrik 
Die dorp is vandag 'n klein kommersiële sentrum. Daar is 'n takspoorlyn na Eshowe van hier. Daar is ook 'n gedenkteken vir die Britse soldate wat gesneuwel het tydens die 'Slag van Gingindlovu' op die slagveld.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
*
*
Felixton

**Felixton** is 'n dorpie in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie is 10&nbsp;km suid van Empangeni en is vermoedelik vernoem na die pionier suikerplanter Felix Piccione. Die plaaslike suikermeule is een van die grootste in die land.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995. 
* Eric Rosenthal: Ensiklopedie van Suidelike Afrika. 1967
Don Lamprecht

**Don Lamprecht** (5 Maart 1940 - 21 April 2009) was 'n Suid-Afrikaanse verhoog- en radio-akteur, asook 'n stemkunstenaar. Hy was onder meer bekend vir sy vertolking van die "siener" in PG du Plessis se Siener in die suburbs, en as die stem van *Flip die sprinkaan* in die kinderreeks *Maja die By*.

Lamprecht is op 21 April 2009 weens nier- en blaaskanker oorlede.

## Teater 
Verhoogstukke waarin hy gespeel het:
* *Kanna Hy Kô Hystoe*

## Filmografie 
Die rolprente waarin hy gespeel het:
* *Siener in die suburbs*, 1973 as Tjokkie die siener.
* *Listen to My Story*, 1976
* *Die Voortrekkers*, 1973
* *Siener in die suburbs*, 1973 as Tjokkie
* *Salomien*, 1972 as Ernst
* *Die Marmerpoel*, 1972

## Verwysings
Rosetta, KwaZulu-Natal

**Rosetta** is 'n nedersetting in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika en is geleë op die oewers van die Mooirivier, 15&nbsp;km suid van die dorpie Mooirivier. Daar is heelwat geleenthede vir forel- en swartbaarshengel in strome wes van die dorp.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967.

## Verwysings
Lidgetton

**Lidgetton** is 'n klein nedersetting en spoorweghalte in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie lê in die vallei van die Leeurivier, 5&nbsp;km noord van Dargle. Die dorpie is vernoem na John Lidgett wat met 'n immigrasieskema sowat 100 nuwe setlaars na die gebied gebring het in die laat 19de eeu.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
AMatikulu

**aMatikulu** is 'n nedersetting in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie het ontstaan toe die eerste suikermeule noord van die Tugelarivier in 1908 hier gebou is deur sir JL Hulett. Die dorpie is noord van Nyoni. Daar is onsekerheid oor die herkoms van die naam. Party sê dit is afkomstig van die Lala-woord *matigulu* (die water wat wegskraap) verwysende na die vloede wat voorkom en alles wegspoel. Ander sê dit is 'n vervorming van die Zoeloewoord *emantungulu* wat verwys na die Natalse pruim wat eens op 'n tyd hier volop was.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Weza

**Weza** is 'n klein nedersetting in die uMuziwabantu Munisipaliteit in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie is suid van die N2 nasionale pad en wes van Harding. Die naam is ontleen van die Wezarivier en beteken *om te laat oorgaan* of *drif*. Hier is van die grootste houtplantasies in die land. Die plantasies is ontwikkel rondom die oorblyfsels van inheemse woude. Die eerste aanplantings is in 1923 gedoen

## Verwysings
Qachasnek

duimnael|regs|300px|Ligging van Qachasnek op die Lesotho-grens.

**Qachasnek** is 'n grenspos in die Oos-Kaap tussen Suid-Afrika en Lesotho en staan so bekend aan weerskante van die grens. Daar is 'n dorpie ''Qacha's Nek'' 2&nbsp;km vanaf die grens in Lesotho, op die Malutiberge se plato. Die naaste Suid-Afrikaanse dorp is Matatiele sowat 32&nbsp;km suid. 

## Sien ook 
* Grensposte van Suid-Afrika

## Verwysings
Ramatseliso's Gate

'''Ramatseliso's Gate''' is 'n grenspos in die verre noorde van die Oos-Kaap tussen Suid-Afrika en Lesotho en staan so bekend aan weerskante van die grens. Die grenspos is daagliks oop tussen 08:00-16:00. Die naaste dorp is Matatiele, sowat 40&nbsp;km suidwes hiervandaan. 

## Sien ook 
* Grensposte van Suid-Afrika
Phoenix, KwaZulu-Natal

**Phoenix** is 'n dorp in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika, 18&nbsp;km noord van Durban.

## Geskiedenis 
Daniel Lindley het in 1858 'n sendingstasie hier begin. Hier is 'n gedenkteken opgerig wat sy werk huldig. Gudurende 1904 het Mahatma Gandhi sy koerant *Indian Opinion* in Phoenix gedruk waar hy 'n Gemeenskapplaas vir Indiërs gestig het. Tydens apartheid was Phoenix 'n woon- en handelsgebied vir Indiërs en selfs nog tydens die sensus van 2011 het hulle meer as 85 persent van die bevolking uitgemaak, amper agt persentasiepunte minder as in die 2001-sensus.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Omar, Rooksana: Landmarks of the East. In: Conserva, April 1988, deel 3, nr. 2. ISSN 0258-3313
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967.
Barrington

**Barrington** is 'n bosboustasie op die Sewepassepad in die Wes-Kaap, Suid-Afrika en is 5&nbsp;km wes van Karatara.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Daniel Lindley

**Daniel Lindley** (Ten Mile Creek, Pennsilvanië, 24 Augustus 1801 - Morristown, New Jersey, 3 September 1880) was 'n Amerikaanse sendeling in Suid-Afrika.

Lindley is op 24 Augustus 1801 in Ohio  in die Verenigde State gebore as die seun van Jacob en Hannah Lindley.  In 1824 gradueer hy aan die Ohio Universiteit in Athens, Ohio en vandaar is hy na die Union-kweekskool in Prince Edward, Virginië.  In 1831 kry hy toelating tot die Presbiteriaanse Kerk.  Hy trou op 20 November 1834 met Lucy Virginia Allen.  Na sy huwelik vertrek hy met behulp van die *American Board of Missions* as sendeling na Suid-Afrika.  Saam met ander sendelinge begin hy onder die Matabeles werk.  In 1837 vertrek hy na Natal om die evangelie aan die Zoeloes te verkondig.  'n Jaar later word dit egter vir hom ondraaglik – die Zoeloes het al die sendingstasies verwoes - en hy moet skuiling soek op 'n skip wat in die baai voor anker lê.

In 1839 doen hy bearbeiding onder die Voortrekkers in Natal.  Die volgende jaar (1840) versoek lede van die Natalse Volksraad om hom as predikant aan te stel.  Nadat Lindley dokumente aan 'n gekose Volksraadkommissie voorgelê het, het die Raad in 1841 beslis dat Lindley aangestel sou word.  As vergoeding sou hy gratis woon en 'n salaris van £100 kry.  Lindley het die aanstelling aanvaar en in die Voortrekkerkerk in Pietermaritzburg begin diens doen.

Lindley het van tyd tot tyd ook Port Natal en Weenen bearbei, terwyl hy in 1842 en 1844 ook nog 'n besoeke aan Potchefstroom en Winburg gebring het. Op 26 Mei 1844 neem hy die doop van 58 Voortrekker kinders waar in Winburg https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-C953-QJQ3?i=66&cc=1910846. Na die anneksasie van Natal is hy deur die Engelse owerhede besoldig.  Die Voortrekkers het hy met ywer bedien maar hy wou graag weer sendingwerk doen.

In 1846 het die aktuarius van die Sinode van die Kaapse Kerke aan die sekretaris van die Kaapse regering meegedeel dat Lindley weer onder die Zoeloes wou arbei en dat hy herhaaldelike versoeke van die gemeenskap in Pietermaritzburg van die hand gewys het om te bly.  Van 1847 tot 1858 het Lindley se sendingwerk onder die Zoeloes verrig.  Daarna het hy van 1858 tot 1862 in sy geboorteland vertoef, om daarna tot 1873 sy werk in Natal voort te sit.

Hy het in 1873 finaal teruggekeer na Noord-Amerika en het op 3 September 1880 gesterf in Morristown, New Jersey op 79-jarige leeftyd. Hy is in die Sleepy Hollow-begraafplaas in New York begrawe.

Die dorp Lindley (1875) in die Vrystaat is na hom genoem.

## Notas 
**1**  Volgens Diane Gravlee is Lindley in Pennsylvanië gebore.

## Bronne 
*  Aucamp, G. 1947. Suid-Afrikaanse Heldegalery: Gedenkboek van figure in ons geskiedenis wat deur hul heldedade, baanbrekerswerk en selfopoffering in dankbare herinnering behoort te bly. Kaapstad: M. Rieck.
Bochum, Duitsland

**Bochum** (Duits: [ˈboːxʊm], ) is 'n stad in Noordryn-Wesfale in die weste van Duitsland, met 'n bevolking van 374&nbsp;737 op 31 Desember 2010 en 'n oppervlakte van 145,46&nbsp;km².

duimnael|links|Kaart van Bochum
Bochum was een van die gasheerstede tydens die Vrouesokkerwêreldbeker 2011.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Bisi

**Bisi** is 'n klein nedersetting in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie is op die R56-hoofweg en noord van Harding. Die dorp is in 1884 uitgelê maar was reeds voor dit 'n belangrike handelspos. Die naam beteken glo *groot dorp*.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Klein-Brakrivier

**Klein-Brakrivier** is die naam van 'n rivier en 'n vakansieoord langs dieselfde rivier in die Wes-Kaap, Suid-Afrika.

## Rivier 
Die rivier is deel van Suid-Afrika se kode K-dreineerstelsel. Dit word onder andere deur die Moordkuilrivier gevoed. Dit mond uiteindelik in die Indiese Oseaan uit langs die gelyknamige vakansieoord. Die Knysnaseeperdjie kom voor in die riviermonding.

## Vakansieoord 
Die oord is 15&nbsp;km oos van Mosselbaai langs die N2 nasionale pad geleë. Die gelyknamige rivier mond hier in die Indiese Oseaan uit.

## Sien ook 
* Groot-Brakrivier
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
HMS Arniston

duimnael|regs|300px|Voorstelling van dieselfde soort skip met dieselfde grootte.
Die stranding van die troepeskip **Arniston** op 30 Mei 1815 by Waenhuiskrans was een van die grootste en aakligste skeepsrampe aan die Suid-Afrikaanse kus. Slegs 6 van die 379 opvarendes het oorleef.

Hierdie seilskip van 1500 ton is in 1794 aan die Teems gebou en was die eiendom van Borradailes van Londen, maar is tydens die Napoleontiese Oorloë deur die Britse Vloot oorgeneem. 

Op 4 April 1815 het die skip onder kapt. George Simpson met 379 mense (bemanning, siek, gewonde en invalide soldate, enkele hoë lui, vroue en kinders) die hawe van Point de Galle, aan die suidweskus van Sri Lanka (Ceylon) en 119 km suid van Colombo, verlaat. Dit het deel van 'n konvooi van 8 skepe gevorm weens die oorlogsgevaar.

Weens swak weer word die Arniston se seile beskadig en verloor sy plek in die konvooi. Op 30 Mei is daar 'n sterk suidewind en 'n kwaai misbank. Die navigator sien Kaap Agulhas en Markusbaai (tussen Waenhuiskrans en Skipskop) vir die Kaap die Goeie Hoop en Tafelbaai aan. 'n Fout wat ook al deur verskeie ander loodse gemaak is te wyte aan onakkurate kaarte, swak waarnemings en dikwels 'n mate van agterlosigheid. Verkeerdelik is daar 'n koers noordwes na St. Helena ingeslaan.

Sterk wind en 'n sterk seestroom laat die ankertoue breek en die skip dryf 2½ km van die strand op die rotse. Pogings om die skip ligter te maak deur die kanonne oor boord te gooi was vrugteloos. Die maste breek in die stormwind en die skip word heeltemal verpletter. Op die strand het die lyke erg vermink deur die wrakstukke en skerp rotse uitgespoel.

Die ses oorlewendes stap 4½ dae ooswaarts omdat hulle vermoed dat hulle wes van Kaapstad is. By die mond van die Breederivier en Kaap Infanta draai hulle terug na die wrak waar hulle na twee weke toevallig deur twee boere gevind is.

Die raad van ondersoek na die ramp het die kaptein geblameer vir nalatigheid en onkunde. 'n Gedenksteen is deur die ouers van die kinders wat omgekom het op Waenhuiskrans opgerig.

In 1982 het marine-argeoloë die oorblysels van die wrak 4 km wes van Waenshuiskrans opgespoor. Restante kan besigtig word in die skeepswrakmuseum op Bredasdorp.

## Bibliografie 
* Burman, Jose: Great shipwrecks off the coast of southern Africa. Kaapstad: Struik, 1967.
* Burrows, Edmund H.: Overberg Odyssey – people, roads and early days. Swellendam: Swellendam Trust, 1994. .
* Potgieter, Coenraad: Skipbreuke aan ons kus. Kaapstad: Tafelberg, 1969.
* esto-es-africa. Blogspot.com/2010/10/4-oct-2010-mon-little-known-arniston.html
Oran

duimnael|links|'n Groep wat op straat musiek maak
**Oran** (Arabies: وهران) is die tweede grootste stad in Algerië en hoofstad van die Oran-provinsie. Die stad het 'n bevolking van sowat 675&nbsp;000 en ongeveer 1 miljoen mense in die metropolitaanse gebied.
Provinsies van Algerië

**Algerië** is onderverdeel in 48 **provinsies** (wilaya). Sedert die land se onafhanklikheid is die bestuurlike indeling verskeie kere gewysig. Die indeling sedert 1983 is as volg:

## Sien ook 
* ISO 3166-2:DZ

## Verwysings
Phoenix

**Phoenix** kan verwys na:
* Phoenix, 'n dorpie in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika,
* Phoenix, 'n stad in Arizona in die VSA,
* Phoenix, 'n onreëlmatige satellietstelsel,
* Feniks, 'n sterrebeeld in die suidelike hemelruim.
* Phoenix, 'n plantgenus van Afrika en Asië.
Jagiellonia Białystok

**Jagiellonia Białystok** is 'n Poolse sokkerklub in die stad Białystok. Die klub is in 1920 gestig. Hulle klubkleure is geel-rooi.

## Erelys 
**Poolse sokkerkampioen** **(1)**
: 2023/2024

: 2010/2011
**Poolse Cup** (1)
: 2009/2010
**2de plek** (1)
: 1989
**Poolse Supercup** (1)
: 2010

## Eksterne skakels 
* Amptelike klubwerf (jagiellonia.pl)
* Jagiellonia Białystok (90minut.pl)
* Stadion (stadion.bialystok.pl)

## Verwysings
Gewone kluisenaarskrap

Die **Gewone kluisenaarskrap** (*Diogenes brevirostris*) is 'n vals krap wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die krap woon in leë skulpe vir beskerming en is dus nie 'n ware krap nie. Sy liggaam is aangepas hiervoor, dit is verdraai en sommige van die bene ontbreek of is onontwikkel. Die krap se liggaam is ligwit, oortrek met hare en stekels. Die linker knyper is vergroot en gestekeld. Die krap kom voor in sandbanke of sanderige poele. Dit word 2cm groot.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Gewone kuskrap

Die **Gewone kuskrap** (*Cyclograpsus punctatus*) is 'n krap wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom. Dit het 'n blink, gladde liggaam en die karapaks (beenagtige skild wat die bokant van die liggaam bedek) is swart, bruin of groen en gewoonlik donkerder aan die voorkant. Die pote en knypers is bruin tot rooi en gevlek met donkerder kolle. Dit kom voor in die  rotsagtige tussengetysone. Dit kruip weg onder klippe of skeure hoog op die strand en aas snags gedurende laagwater. Die krap word 3cm breed.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Natalse rotskrap

Die **Natalse rotskrap** (*Grapsus grapsus tenuicrustatus*) is 'n krap wat aan die ooskus en verder noord aan die kuslyn van Suid-Afrika voorkom. Dit het 'n swart tot donkergroen liggaam met rooibruin en geel pote. Die knypers is donkerrooi. Die karapaks het fyn, dwars groefies. Die mannetjies ontwikkel helder kleure gedurende die paarseisoen. Die krap bly in die rotsagtige tussengetysone en word 5 cm breed.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Tjokka

Die **Tjokka** (*Loligo vulgaris reynaudii*) is 'n pylinkvis wat aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom. Tjokka is slanker as 'n pylinkvis met driehoekige vinne wat nie langs die hele lyf strek nie. Die kop het agt kort arms en twee lang tentakels. Dit kom voor in die diepsee. Dit vreet klein vissies en vorm groot skole. Dit broei in die somer in baaie langs die suidkus. Die vleis word kommersieel as *kalamari* verkoop. 

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Eric Rosenthal

duimnael|regs|Ensiklopedie van Suidelike Afrika

**Eric Rosenthal** (10 Julie 1905, Nuweland, Kaapstad – 1983) was 'n Suid-Afrikaanse historikus en outeur. Hy het sy graad in die regte verwerf aan die Universiteit van die Witwatersrand en word 'n prokureur. Hy word later 'n joernalis en outeur van korporatiewe geskiedenis.

Hy was lid van die *Three Wise Men* op Springbokradio se vasvraprogram *Test the Team*. Hy was die oudste van twee kinders. Sy ouers was Richard Rosenthal en Hedwig de Beer. Hy het gedurende sy skoolloopbaan onder andere Parktown Preparatory School in Johannesburg en St. John's College bygewoon. Rosenthal trou op 18 Desember 1934 met Jenny Bradley in Westcliff, Johannesburg. Ná sy aftrede vestig hy hom in Vishoek naby Kaapstad.

## Bibliografie 
Verskeie van sy boeke, soos die *Encyclopaedia of Southern Africa* is na Afrikaans vertaal (sien Ensiklopedie van Suidelike Afrika).

## Verwysings
Arnt Leonard Thesen

**Arnt Leonard Thesen** (1816 - 1875) en sy familie het in 1869 uit Noorweë in Suid-Afrika aangekom met 'n skoener, die *Albatros*. Na die noodlot hulle getref het, het hulle in Knysna gevestig geraak; hulle eindbestemming was aanvanklik Nieu-Seeland. Hy het 'n maatskappy *Thesen & Co* gestig en gou welvarend geraak deur sy houtverwerkings en skeepsbou bedrywighede. Die houtverwerkingsaanleg was op Theseneiland in die strandmeer gevestig. Hy het ook 'n skeepredey bedryf wat hy in 1921 aan die Houston-redery verkoop het. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het die skeepbou-aanleg 34m motorbote en 600 ander kleiner vaartuie vir die Britse Vloot gebou. Die seiljagte *Voortrekker* en *Albatros II* is ook hier gebou. Beide het deelgeneem aan die Kaap-na-Rio seiljag vaart. Die *Albatros II* het in 1971 die wedvaart op voorgee gewen onder beheer van John Goodwin. Die maatskappy *Thesen & Co* is in 1974 verkoop aan 'n Johannesburgse maatskappy. Sy dogter, Blanka, was Francis William Reitz, president van die Oranje-Vrystaat se eerste vrou.

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
Skoener

regs|duimnael|300px|'n Driemas-skoener.

'n **Skoener** is 'n vinnige seilskip van Amerikaanse oorsprong. Hierdie soort skip het aan die begin van die agttiende eeu ontstaan.

## Eksterne skakels
Victor Smith

**Victor Charleton Smith** (1913–2001) het as baanbreker-vlieënier bekend geword toe hy in 1932 in 'n enkelsitplek-dubbeldekkervliegtuig met 'n oop stuurkajuit van Kaapstad na Londen gevlieg het.

## Opleiding en ervaring 
Victor Smith is in 1913 in Ficksburg gebore en voltooi sy skoolopleiding aan Kingswood Kollege op Grahamstad. Sy pa was 'n skoenfabrikant met fabrieke op Ficksburg en George en het oor 'n vliegtuig beskik om sy fabrieke te besoek. Victor is in 1927 beïndruk deur Charles Lindbergh se solovlug oor die Atlantiese Oseaan. As seun bou hy reeds sy eie vliegtuig in 'n slaapkamer van sy ouerhuis en later in sy vader se skoenfabriek op George. So bou hy besondere kennis en ervaring op as vlieënier, oor lugvaartingenieurswese, aerodinamika en vliegtuigontwerp. Smith geniet lugakrobatiek en ontwikkel so 'n besondere behendigheid met vliegtuie. In 1930 kry hy in Port Elizabeth formele vliegonderrig in 'n Cirrus Moth. Die volgende jaar neem hy George Bernard Shaw vir Shaw se eerste vlug. Smith is 'n vlieënier vir 46 jaar en bou meer as 7&nbsp;000 vliegure op. In die jare doen hy 21 gedwonge landings weens masjienprobleme sonder om ooit 'n vliegtuig te verloor.

## Rekordpogings 
In 1932 op 19-jarige ouderdom doen hy in sy Gipsy Moth 'n aanslag op die rekord van 8½  dag vir die afstand van 10&nbsp;500&nbsp;km van Kaapstad na Londen. Duisend kilometer noord van Moçâmedes (Angola) beland hy in 'n tropiese storm. Hy doen 'n noodlanding in die Sahara en word vriendelik ontvang deur die andersins vyandige Toearegs. Hy sit sy reis voort en beleef nog 'n gedwonge landing in Engeland naby sy beoogde eindpunt.

Die volgende jaar probeer hy om Amy Mollison se rekord van 4 dae en 7 uur van Londen na Kaapstad te verbeter. Sterk wind veroorsaak dat sy brandstof opraak en doen 'n noodlanding op die plaas Kwaggaskop op die Knersvlakte naby Vanrhynsdorp. In 1998 is 'n monument ter ere van Smith daar opgerig.

In 1936 doen hy weer 'n aanslag op 'n rekord. Die keer was die roete van Portsmouth na Johannesburg. Hy het die vlug voltooi, maar 'n olielek het 'n goeie prestasie verhinder.

## Smith se bydrae 
Smith se betrokkenheid by die vliegkuns het die masjiene van vliegtuie meer betroubaar gemaak.
Sy drie mislukte rekordpogings het bygedra tot die ontsluiting van onbekende dele van die Afrika-vasteland.

## Later jare 
Na die Tweede Wêreldoorlog begin Smith sy eie ingenieursbedryf wat spesialiseer in pyplyne en waterdigting. Hy tree einde 1964 af, maar bly nog vlieg. Vroeg in Januarie 2001 is hy in Wildernis oorlede.

## Bibliografie 
* Smith, Victor: Open cockpit over Africa. Kaapstad: Faircape Books, 1998.
Museumdorp Düppel

Die **Museumdorp Düppel** (Duits: *Museumsdorf Düppel*) is 'n opelugmuseum wat in 1975 naby die natuurbewaringsgebied Krummes Fenn in die destydse Berlynse distrik Zehlendorf (tans Steglitz-Zehlendorf) gestig is. Die museum, wat deel uitmaak van die *Stiftung Stadtmuseum Berlin* (Stigting Stadsmuseum Berlyn), is 'n poging om 'n hele dorp met sy natuurlike omgewing, soos dit in die middeleeue sowat 800 jaar gelede bestaan het, te rekonstrueer.

## Geskiedenis 
duimnael|links|'n Gerekonstrueerde graanstoorhuis (13de eeu)
Argeologiese vondse dui daarop dat die eerste bewoners hulle omstreeks 1170 in die gebied van die huidige stadsbuurt Düppel gevestig het - net veertien jaar nadat die Mark Brandenburg, 'n oorspronklik Slawiese streek, deur die Askaniër Albrecht die Beer verower is. Heel waarskynlik het daar in die nabyheid reeds 'n ouer Slawiese dorp bestaan. Die datering van argeologiese vondse laat navorsers vermoed dat die nedersetting in die eerste helfte van die 13de eeu deur 'n gemengde Slawies-Duitse bevolking bewoon is. Die twee etniese groepe het blykbaar vreedsaam naas mekaar geleef, onderling getrou en uiteindelik met mekaar versmelt.

Omstreeks 1230 was daar altesaam 16 plase in die dorp wat vir verdedigingsdoeleindes hoefystervormig rondom 'n groot dorpsplein, wat deur die gemeenskap as weiveld gebruik is, gebou is. Die dorp het later 'n *Wüstung* geword nadat die bevolking die nedersetting verlaat het. Die dorp is deur argeoloë opgegrawe, gerekonstrueer en tans gedurende die somermaande toeganklik vir besoekers.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Haarlem, Wes-Kaap

: *Die artikel is oor die plek in die Wes-Kaap, vir ander gebruike, sien Haarlem.*

**Haarlem** in die Langkloof lê oos van Uniondale en 16&nbsp;km oos van Avontuur op die R62 provinsiale pad in die rigting van Joubertina en Port Elizabeth. Dit is langs die Jordaanrivier geleë wat van die suide uit die Langkloofberge vloei met die Kougaberge in die noorde.

J.C. Taute  het  in 1856 probeer om 'n dorp vir blankes daar te stig. In 1860 koop die Berlynse Sendinggenootskap dit en plaas eerw. Friedrich Prietsch in beheer. 'n Poging om die naam na Anhalt-Schmidt te verander, misluk.

Die grond was 3vk. km groot. Dit is wyd uitgelê vir die verwagte toeloop van bewoners. Met die Kaapkolonie se sensus in 1891 was daar maar 550 inwoners. Tans staan die inwonertal op nagenoeg 1 500 en is daar 'n paar dosyn huise. In die apartheidsjare was dit 'n groepsgebied vir Kleurlinge.

Die besondere Lutherse kerk is in 1880 gebou op die inisiatief van eerw. Heinrich Howe en eerw. Christoph Markötter.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Louterwater

**Louterwater** is 'n nedersetting in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is op die R62 hoofpad geleë.

## Geskiedenis 
Die dorp het rondom die smalspoorlyn ontwikkel. Op 'n nabygeleë plaas met dieselfde naam is die landgoed van die familie Rademeyer. Hulle is afstammelinge van die kommandant JI Rademeyer wat homself gedurende die Sesde Grensoorlog (1834-1835) onderskei het. Hulle het hulle weg oopgeveg uit 'n hinderlaag wat self sir Benjamin D'Urban beïndruk het.

## Distrik 
Die hoofkantoor van Langkloof Koöperatiewe Vereniging (Lanco) is hier gevestig. Hulle verpak, verkoel en versprei vrugte. Hulle beheer ook die verspreiding van kunsmisstowwe en landbouchemikalieë.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Krakeelrivier (dorpie)

**Krakeelrivier** is 'n nedersetting langs die rivier met dieselfde naam in die Oos-Kaap, Suid-Afrika langs die R62 provinsiale pad. Die nedersetting is geleë aan die noordelike hange van Formosapiek in die Tsitsikammaberge waar die Krakeelrivier ook ontspring. Bykans al die huise in die dorpie is langs die rivier gebou. Baie van die mense in die omgewing het die van, Strijdom. Hulle is nasate van Matthijs Strijdom wat die eerste leningsplaas hier in 1770 verkry het. Die vader van JG Strijdom, die eerste minister van die Unie van Suid-Afrika (1954 - 1958), is hier gebore.

Die naam van die rivier is afgelei van die Nederlandse woord *Krakeel* wat baklei beteken. Dit is 'n verbeeldingryke beskrywing van wat die water maak waar die twee riviere saamvloei - die Krakeel is 'n sytak van die Kougarivier. 

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.