open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Soetdoring

Die **soetdoring**  (*Vachellia karroo*) is 'n immergroen doringboomspesie wat algemeen in suidelike Afrika aangetref word.

## Verspreiding 
Die spesie is inheems aan Angola, Botswana, Eswatini, Lesotho, Malawi, Mosambiek, Namibië, Zambië en Zimbabwe. Dit is ook lokaal gevestig in Noord-Afrika, Europa en Asië en is 'n indringerplant in Australië, waar dit as 'n onkruid beskou word. Van die trope af noordwaarts word dit deur *Acacia seyal* verplaas.

## Beskrywing 
Die soetdoring kan tot 'n hoogte van vyftien meter groei. Die baskleur is rooibruin tot swart. Die boom het dubbelveervormige, saamgestelde blare.

Die goudgeel blomhofies van 10 tot 13&nbsp;mm in deursnee word in die vroeë-somer voortgebring, en versprei 'n soet geur.  Die vrugte van die boom is bruin, plat sekelvormige peule wat oopbreek om die sade te versprei. Die lang, reguit dorings kom in pare voor en is grys tot wit van kleur.

Met bewatering groei die boom vinnig, tot soveel as 'n meter per jaar. Dit is ryp- en droogtebestand en het 'n lewensverwagting van 30 tot 40 jaar.

## Gebruike 
In die verlede is die gom van die boom vir lekkergoed gebruik.  Die inheemse mense van Suider-Afrika benut die boom reeds eeue lank as kruiemedisyne, en in moderne tye word die kruiemedisinale potensiaal daarvan, met gepaardgaande fitochemiese en biologiese aktiwiteit, weereens ondersoek. Literatuurbronne het aangedui dat dit tradisioneel vir behandeling van minstens 32 menslike en 5 dieresiektes benut is. Benewens aanwending as etnoveterinêre medisyne is die kruie toegedien vir verkoue, diarree, disenterie, griep, malaria, seksueel oordraagbare infeksies, wonde en koliek. Die teenwoordigheid van fitochemikalieë soos flavonoïede, fenole, fitosterole, proantosianidien, tannien en terpene, benewens verskeie minerale, is al in die blare en wortels bevestig. Belowende farmakologiese potensiaal sluit antibakteriese, antifungale, antigonokokkiese, antihelmintiese, antilisteriale, antimalariale, antimikobakteriese, antioksidant-, omgekeerde MIV-1 transkripsie-, anti-inflammatoriese en pynstillende aktiwiteite in. Die doeltreffendheid, toksisiteit en kliniese relevansie van 'n groot aantal isoleerbare verbindings moet egter nog bepaal word.

## Ander benamings 
* Engelse naam: Sweet thorn
* Noord-Sothonaam: Mookana
* Tswananaam: Mooka
* Zoeloenaam: umuNga
* FSA-nommer: 172

## Galery 

Lêer:Blue Wildebeest (Connochaetes taurinus) (6021685229).jpg|Wild onder Soetdoring, Krugerwildtuin
Lêer:Bird ^ Thorns - panoramio.jpg|Bosbontrokkie tussen die reguit, wit dorings
Lêer:Acacia karroo03.jpg|Blare en goudgeel blomhofies
Lêer:Acacia karroo, blomhofies, Jimmy Aves Park, g.jpg|Blomhofies
Vachellia karroo 5Dsr 6020.jpg|Groen peule
Vachellia karroo 5Dsr 2449.jpg|Droë peule

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

Hier volg ’n sorteerbare lys van inheemse bome van Suider-Afrika met hulle FSA-nommers: 

## Bronne 
* Treetags.co.za: Numbered Tree Species List in South Africa, April 2010
* iSpot: South African Tree Common Names 
* SANBI: PlantZAfrica
* iScanTree: Tree List 
* Watter Boom Is Dit?, Eugene Moll, Penguin Random House South Africa, 2013
* SANBI: Rooilys van Suid-Afrikaanse Plante
* Recommended English names for South African Trees, Universiteit van die Witwatersrand, Johannesburg
* Field Guide to Trees of Southern Africa, Braam Van Wyk en Piet Van Wyk, 1997
* Trees of the Pilanesberg National Park
* List of Protected Tree Species under the National Forests Act (Wet nr 84 van 1998)

## Sien ook 
* Bas
* Blaar
* Boom
* Lys van indringerplante in Suid-Afrika
* Lys van uitheemse bome wat in Suid-Afrika voorkom
Raak-my-nie

duimnael|links|Blomme en blare

**Raak-my-nie** (*Mimosa pigra*) is 'n struik wat kan groei tot 'n hoogte van ses meter. Dit het varing-agtige groen blare wat saamvou gedurende die nag of as dit aangeraak word. Groot dorings (5 tot 10cm lang) kom voor op die stam en kleiner doings op die takke.  Die struik dra pienk ronde blommetjies (10 tot 20mm in deursnee). Die blompunte produseer olyf-groen saadpeule. 

Die Raak-my-nie is inheems in Sentraal-Amerika en Suid-Amerika

Die Raak-my-nie word beskou as 'n onkruid in Suid-Afrika sowel as Australië.

## Ander name 
* Engelse naam: giant mimosa, giant sensitiveplant, giant sensitivetree, thorny sensitiveplant
* Franse naam: amourette riviére
* Nederlandse naam: kruidjeroermijniet

## Sien ook 
* Indringerplante in Suid-Afrika
* Verklaarde onkruid in Suid-Afrika
Sterrenag oor die Rhône

***Sterrenag oor die Rhône*** (September 1888) is een van Vincent van Gogh se nagskilderye van Arles.
Van Gogh se bekoring met die hemel en sterre was die inspirasie vir die meeste van sy beroemde skilderye, insluitend *Kafeeterras in die aand* en *Die Sterrenag*. Die tydperk in Arles was een van die produktiefstes in sy kort loopbaan. Sy skildery *Kafeeterras in die aand* het *Sterrenag oor die Rhône* met minder as 'n maand voorafgegaan. *Sterrenag* is in Junie 1889 geskilder.

Die uitdaging om snags te skilder het Van Gogh geboei. Die perspektief wat hy vir *Sterrenag oor die Rhône* gekies het, het hom toegelaat om die weerkaatsings van die gasverligte Arles oorkant die glinsterende water van die Rhônerivier vas te vang. Die hemel daarbo word verlig deur die Groot Beer-sterrebeeld. Op die voorgrond geniet twee minnaars die sagte naglig terwyl hulle aan die oewer van die rivier wandel.

Die uitbeelding van kleur was vir Van Gogh baie belangrik. In briewe aan sy broer, Theo van Gogh, het hy baiemaal voorwerpe in sy skilderye in terme van hulle kleur beskryf. Sy nagskilderye, insluitend *Sterrenag oor die Rhône*, wys hoe belangrik dit vir hom was om die skitterende kleure van die naghemel en die kunsmatige lig, wat nuut tot die tydperk was, vas te vang.
Die Sterrenag

***Die Sterrenag*** is een van die bekendste skilderye deur die Nederlandse post-Impressionistiese kunstenaar Vincent van Gogh en maak deel uit van die permanente versameling van die Museum of Modern Art in New York Stad. Die olieskildery op doek is 73&nbsp;x&nbsp;92&nbsp;cm groot.

Die skildery, wat in Junie 1889 deur Van Gogh geskep is tydens sy verblyf in 'n geestesieke-inrigting by Saint Rémy de Provence, beeld 'n malende hemellandskap uit, gevul met gloeiende geel sterre bokant 'n klein dorpie en golwende heuwels. Dit is slegs 13 maande voor Van Gogh se selfmoord geskilder. 

Die donker vorm op die voorgrond links van die middel is al as die punt van 'n boom beskryf, alhoewel kunshistorici met verskeie ander vertolkings vorendag gekom het. Die doel daarvan blyk te wees om mens se oog na die hemel te rig. Verder voeg dit diepte tot die skildery toe. 'n Kerktoring op die dorp wys ook na die lug, wat weereens daartoe lei dat die waarnemer se blik na bo gerig word. 

Die kunswerk word beskou as een van die groot meesterstukke van alle tye, aangesien dit tegelykertyd beeldskoon en ontrustend is. Van Gogh se woorde "Net soos ons die trein haal om by Tarascon of Rouen uit te kom, haal ons die dood om 'n ster te bereik", word dikwels met die skildery in verband gebring.

Die skildery was die inspirasie vir Don McLean se liedjie *Vincent*, wat ook aan die openingswoorde *Starry, Starry Night* bekend is, en vir die Franse komponis Henri Dutilleux se orkestrale werk. *Timbres, Espace, Mouvement*

V838 Monocerotis, wat benoem is as een van die mees misterieuse sterre in die Melkweg, toon volgens sterrekundiges van die Hubble-ruimteteleskoop ooreenkomste met *Die Sterrenag*.

## Eksterne skakels 
*Lirieke  van Don McLean se "Vincent" alias "Starry, Starry Night".
Kafeeterras in die aand

***Kafeeterras in die aand ***, ook bekend as *Die Kafeeterras by die Place du Forum*, is 'n skildery deur die Nederlandse skilder Vincent van Gogh wat hy in September 1888 in Arles, Frankryk, geskilder het. Van Gogh het olieverf op doek gebruik en die skildery is 81 &times; 65.5 cm (32" &times; 26"). Dit is tans in die Kröller-Müller-museum in Otterlo, Nederland.

duimnael|links|Kafeeterras in Oktober 2003

In die skildery beeld Van Gogh sy nuwe indrukke van die suide van Frankryk uit. Die skildery is van 'n kafee in Arles, toe *Café Terrace* en nou *Café van Gogh*. Die styl van die skildery is uniek vir Van Gogh met die warm kleure en die diepte van die perspektief.

Van Gogh het in 'n brief aan sy suster  geskryf nadat hy die skildery voltooi het waarin hy sy entoesiasme daaroor uitspreek:

:''Ek is slegs onderbreek deur my werk aan 'n nuwe skildery wat die buitekant van 'n nagkafee uitbeeld. Op die terras is daar klein figure van mense wat drankies drink. 'n Reuse geel lantern verlig die terras, die fasade, die sypaadjie en werp selfs lig op die plaveistene van die pad wat 'n pienkerige violet kleur aanneem. Die gewels van die huise, soos 'n pad wat onder 'n blou hemel gespikkel met sterre verbleik, is donkerblou of violet met 'n groen boom. Hier het jy nagskilder sonder swart, met niks anders as pragtige blou en violet en groen en die verligte omgewing kleur die kleure self swaelbleekgeel en sitroengroen. Dit amuseer my geweldig om snags op die bepaalde plek te skilder. Normaalweg teken en skilder mens die skildery bedags van die skets af. Maar ek hou daarvan om die ding onmiddellik te skilder.*

:*Dit is waar dat ek in die donker 'n blou vir 'n groen kan aansien, 'n blou lila vir 'n pink lila, aangesien dit moeilik is om die skakerings te onderskei. Maar dit is die enigste manier om weg te kom van ons konvensionele nag met sy swak bleekwit lig, terwyl selfs 'n eenvoudige kers reeds aan ons die rykste gele en oranjes verskaf.''

Dit is die eerste skildery waarin hy 'n sterreagtergrond gebruik het. Hy het voortgegaan om stergevulde uitspansels te skilder in *Sterrenag oor die Rhône*, wat in dieselfde maand geskilder is, en die meer bekende *Sterrenag* 'n jaar later. Van Gogh het ook in *Portret van Eugene Boch* 'n sterligagtergrond geskilder.

## Verwysings 

## Eksterne skakels 
*Die Vincent van Gogh Gallery inskrywing oor *Kafeeterras in die aand*.
Die rooi wingerd

***Die rooi wingerd*** is die enigste skildery wat die Nederlandse skilder Vincent van Gogh in sy leeftyd verkoop het. Dit is vir 400 frank verkoop aan Anna Boch, 'n impressionistiese skilder van België. Sy was die suster van Eugen Boch, 'n ander impressionis wie se portret (*Le Peintre aux Etoiles*) ook deur van Gogh geskilder is.

Soos *Die Nagkafee*, is dit deur die beroemde Russiese versamelaar  Sergei Sjtsjoekin aangekoop en saam met die res van sy versameling deur die Bolsjewiste genasionaliseer. Dit is uiteindelik aan die Poesjkin-museum in Moskou gegee.
Koringland met Kraaie

***Koringland met Kraaie*** is in Julie 1890 geskilder - Van Gogh het geskryf hy het drie skilderye van groot koringlande onder 'n onrustige hemel gemaak. Daar word algemeen en verkeerdelik geglo dat dit Van Gogh se laaste skildery was, of selfs dat hy homself geskiet het terwyl hy dit geskilder het. Daar is egter geen bewyse daarvoor nie. Volgens dr. Jan Hulsker se chronologie het hy nog sewe werke na hierdie een geskilder.

Daar word algemeen saamgestem dat Van Gogh op die aand van 27 Julie 1890 vir 'n wandeling in die koringlande gegaan het waartydens hy homself met 'n rewolwer geskiet en toe huis toe gegaan het. Hy was daarna twee dae lank bedlêend voordat hy met sy broer Theo aan sy sy gesterf het.

'n Algemene vertolking van die skildery is dat dit Van Gogh se ongeruste gemoedstoestand weerspieël met 'n donker, onheilspellende hemel, die besluiteloosheid van drie paaie wat in verskillende rigtings loop en die swart kraaie bo die toneel as voorbodes of selfs tekens van die dood. 

Die skildery hang tans in die Van Gogh-museum in Amsterdam.

## Kyk ook 
Vincent van Gogh

## Verwysings 
* Ingo F. Walther and Rainer Metzger, *Van Gogh: the Complete Paintings*, 1997, Benedikt Taschen  

## Eksterne skakels 
* Een weergawe van 'n chronologiese lys van Van Gogh se laaste skilderye in die Van Gogh-galery
* Het Van Gogh Museum, Amsterdam
Slaapkamer in Arles

***Slaapkamer in Arles*** (Frans: ***La Chambre à Arles***; Nederlands: ***Slaapkamer te Arles***) is 'n skildery deur die 19de-eeuse Nederlandse skilder Vincent van Gogh. Dit is 'n uitbeelding van Van Gogh se slaapkamer by sy "Geel Huis"  in Arles, Bouches-du-Rhône, Frankryk.

Van Gogh het *Slaapkamer in Arles* in Oktober 1888 geskilder terwyl hy daar gewoon het kort voor sy opname in die psigiatriese inrigting by die Klooster Saint-Paul de Mausole. Die skildery is bekend vir die gebruik van kleur en perspektief.

Van Gogh het aan sy broer Theo oor die skildery geskryf hy wil uitdrukking gee aan rus en die eenvoud van sy slaapkamer benadruk met behulp van die simboliek van kleure. 

"''Ek het die mure bleeklila geskilder, die vloer ’n geruite rooi, die geel van die stoele en houtbed is dié van vars botter, die kussings en laken ’n bleek lemmetjiegroen, die deken bloedrooi, die toilettafel oranje, die kom blou, die venster groen. En dit is al. Daar is niks anders in die kamer met toe hortjies nie. Die vierkantige meubelstukke moet doelgerigte rus voorstel; ook die portrette teen die muur, die spieël, die bottel, en 'n paar kostuums. Wit is nie in die skildery gebruik nie, die raam sal dus wit wees. Ek het geen vorm van skadu uitgebeeld nie; ek het slegs eenvoudige kleure gebruik soos dié in pannekoeke.*"

Die skildery hang tans in die Van Gogh-museum in Amsterdam.

## Tweede weergawe 
Van Gogh het aan sy broer geskryf dat die skildery weens die vloede van die Rhône beskadig is terwyl hy in die psigiatriese inrigting was. Op aanbeveling van sy broer het hy toe ’n tweede weergawe geskilder en dit in September 1889 voltooi. Dit hang tans in die Art Institute in Chicago.

## Derde weergawe van die skildery 
Van Gogh het in die somer van 1889 besluit om kleiner weergawes van verskeie van sy beste werke vir sy ma en suster te maak, en *Slaapkamer in Arles'' was een van die skilderye wat hy gekies het. Dit is egter nie ’n presiese kopie nie; opmerklik is die gebruik van blouer kleure as in die oorspronklike skildery, die minder detail van die vloer, sowel as verskille in die twee portrette teen die mure.

Die derde weergawe hang tans in die Musée d'Orsay, Parys.
Selfportret (Opgedra aan Paul Gauguin)

***Selfportret (Opgedra aan Paul Gauguin)*** is 'n selfportret wat die Nederlandse skilder Vincent van Gogh in 1888 in Arles, Frankryk, geskilder het.

Van Gogh het in 1886 na Parys verhuis waar hy Henri de Toulouse-Lautrec ontmoet en vriendskappe met Émile Bernard en Paul Gaugin gesmee het. Van Gogh en Gauguin se ontmoeting was die begin van een van die "mees besproke kunsvriendskappe in die kunsgeskiedenis. Dit is 'n verbintenis waarin hoop en teleurstelling, kameraadskap en wedywering, bewondering en jaloesie mekaar voortdurend afgewissel het." 

Van Gogh beraam ook 'n plan waarvolgens hy en Gauguin in die Geel Huis in Arles sou saamwoon as 'n oplossing vir die finansiële probleme wat hulle voortdurend ondervind. Theo van Gogh, Vincent se broer, oortuig Gauguin uiteindelik om by Van Gogh in Arles aan te sluit. Daar bring hulle van 21 Oktober tot 24 Desember 1888 'n kort maar hoogs produktiewe samewerkingsperiode deur. Die besoek eindig op 'n treurige noot met die insident waarin Van Gogh deel van sy oor afsny en in 'n psigiatriese inrigting beland en Gauguin na Parys vlug.

*Selfportret* is in die aanloop tot Gauguin se besoek aan Arles geskilder en is aan hom opgedra en aan Gaugin gestuur in 'n ruilooreenkoms.

## Verwysings
Periode (periodieke tabel)

In die periodieke tabel van elemente is 'n **periode** 'n horisontale ry van die tabel. Periode-indelings word gedoen volgens die elektronkonfigurasie van die elemente. Elke periode eindig aan die regterkant van die tabel met 'n edelgas waarvan die buitenste elektronskil heeltemal gevul is. Omdat die skille nie almal ewe veel elektrone bevat nie, is die periodes nie almal ewe lank nie. Daar is 'n direkte verband tussen die periodenommers en die hoofkwantumgetalle van die skil wat in die periode gevul word.

Die aantal elektronskille van 'n atoom bepaal tot watter periode dit behoort. Elke skil word in verskillende subskille verdeel, wat met toenemende atoomgetal rofweg in die onderstaande volgorde gevul word:

 1s 
 2s           2p  
 3s           3p  
 4s        3d 4p  
 5s        4d 5p
 6s     4f 5d 6p  
 7s     5f 6d 7p  
 8s  5g 6f 7d 8p  
 ...  

Aangesien die heel buitenste elektrone chemiese eienskappe bepaal, is dit gewoonlik soortgelyk binne periodieketabelgroepe. Elemente langs mekaar binne 'n groep het soortgelyke fisiese eienskappe, ondanks die beduidende verskil in massa. Elemente langs mekaar binne 'n periode het soortgelyke massa, maar verskillende eienskappe.

Daar is altesaam sewe periodes in die periodieke tabel wat van 1 tot 7 genommer is.

Ander groeperinge in die periodieke tabel is:
* groepe
* blokke
* reekse
Karla du Plessis

**Karla du Plessis** is die jongste dogter van die Suid-Afrikaanse sanger en liedjieskrywer Koos du Plessis. Koos het die lied "Karla" oor haar gesing. Sy is ’n sangeres en liedjieskrywer in eie reg. Op haar eerste twee albums sing sy liedjies van haar pa. Op die album "Woordeloos" sing sy saam met hom "As jy my kon volg", waar die stemme digitaal saamgestel is. Saam met Theuns Jordaan sing sy die lied "Wie weet", wat die temalied van die TV-program *Jopie Adam* was. Vir haar derde album, "Steeds op vrye voet", is sy bekroon vir die beste album deur 'n sangeres. 

## Diskografie 
* 1999: *Woordeloos*
* 2001: *Rank*
* 2004: *Steeds op vrye voet*

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante
Onse Vader

[duimnael|300px|Die [Bergrede soos uitgebeeld deur *Carl Heinrich Bloch*.]]

Die **Onse Vader** (ook bekend onder die Latynse naam, **Pater noster**) is moontlik die bekendste gebed in die Christendom. Die gebed verskyn in die Christelike bybel se Nuwe Testament. Een weergawe verskyn in die Evangelie volgens Matteus (6:9-13), terwyl 'n tweede weergawe in die Evangelie volgens Lukas (11:2-4) verskyn.

In Matteus word die gedig bespreek tydens 'n gesprek oor mense wat slegs bid "sodat mense hulle kan sien". Matteus beskryf Jesus soos hy mense aanraai om dié gebed te gebruik as hulle bid. In Lukas is dit Jesus se dissipels wat vra om hulle te leer om te bid, waarop Jesus antwoord "Wanneer julle bid, sê dan:..." 

## Gebed 
## Verwysings in moderne kultuur 
[duimnael|regs|Die Onse Vader in [Swahili.]]

Verskeie sangers het Afrikaanse toonsettings van die gebed opgeneem, onder andere Juanita du Plessis op die album *Altyd Daar Gospel Album Vol. 1*.

Sir Cliff Richard se lied, "Millennium Prayer" het die Engelse weergawe van hierdie gebed ingesluit.

Die Boesman se *Onse Vader*, soos geskryf deur P.J. van den Heever lui as volg:

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
ECHELON

[duimnael|regs|Antenne 4 van die Echelon intelligensie-invorderingstasie te [Silwermyn Natuurreservaat|Silwermyn, Kaapse Skiereiland, Suid-Afrika.]]

**ECHELON** is 'n uiters geheime wêreldwye seinonderskeppings- en analisenetwerk wat deur die [UKUSA]-gemeenskap bedryf word. ECHELON kan bykans enige plek in die wêreld, radio- en satellietkommunikasie, telefoonoproepe en digitale kommunikasie onderskep. Dit sluit ook outomatiese analise en sortering van onderskepte boodskappe in. Daar word geskat dat ECHELON tot bykans 3 miljard boodskappe daagliks onderskep.

## Verwysings
Lys van nedersettings in België

Hierdie is 'n **lys van dorpe en stede van België**.

[duimnael|regs|200px|[Brussel]]
[duimnael|regs|200px|[Antwerpen (stad)|Antwerpen]]
[duimnael|regs|200px|[Gent]]
[duimnael|regs|200px|[Charleroi]]
[duimnael|regs|200px|[Luik (stad)|Luik]]
[duimnael|regs|200px|[Brugge]]

## Stede met > 1 000 000 inwoners 
* Brusselse Hoofstedelike Gewes

## Stede met > 500 000 inwoners 
* Antwerpen

## Stede met > 250 000 inwoners 
* Gent

## Stede met > 100 000 inwoners 
* Anderlecht  
* Brugge
* Brussel (stad) (*Bruxelles*)
* Charleroi
* Leuven
* Luik (*Liège*)
* Namen (*Namur*)
* Schaarbeek (*Schaerbeek*) 

## Stede met > 50 000 inwoners 
* Aalst
* Bergen (*Mons*)
* Doornik (*Tournai*)
* Genk
* Hasselt
* Kortrijk
* La Louvière
* Mechelen
* Moeskroen (*Mouscron*)
* Oostende
* Roeselare
* Seraing
* Sint-Niklaas
* Sint-Jans Molenbeek (*Molenbeek-Saint-Jean*)  
* Ukkel (*Uccle*)  
* Verviers

## Stede met < 50 000 inwoners 
* Aarlen (*Arlon / Arel*)
* Bouillon
* Dendermonde
* Deinze
* Eupen
* Geel
* Gembloers
* Genappe
* Hoei (*Huy*)
* Lokeren
* Saint-Ghislain
* Sint-Truiden
* Soignies
* Stavelot
* Waver (*Wavre*)

## Dorpe 
* Baelen
* Balen
* Beauvechain
* Flémalle
* Giele
* Gingelom
* Kalmthout
* Lummen
* Onhaye
* Tervuren
* Torgny
* Wellen
* Zonnebeke

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Inwonertalle van alle munisipaliteite
Katowice

**Katowice** (uitspraak: Lêer:Loudspeaker.svg kat&#596;'v&#690;its&#603;, Bo-Silesies *Katowicy*, in Duits ook bekend as *Kattowitz*) is die administratiewe hoofstad van die Poolse woiwodskap Silesië en ook sy grootste stedelike gebied.

Katowice is sowat 70 kilometer noordwes van Krakow in die "Bo-Silesiese Steenkoolbekken" geleë en vorm die middelpunt van 'n metropolitaanse gebied met 'n bevolking van 3,5 miljoen. Die nywerheidsgebied rondom Katowice met swaar nywerhede soos metallurgiese bedrywe het oorspronklik danksy die plaaslike mynboubedryf ontwikkel wat steenkool en ystererts ontgin het. Die ekonomiese swaartepunt van die gewes, wat nog steeds een van die belangrikste industriële streke van Pole is, het intussen na elektriese nywerhede en inligtingstegnologie begin verskuif.

Tussen 1922 en 1939 het Katowice as die administratiewe sentrum van die Outonome Woiwodskap Silesië gefungeer. Tydens die Duitse besetting is Katowice in 1941 tot die hoofstad van die *Reichsgau* Bo-Silesie verklaar en het later weer die administratiewe sentrum van die woiwodskap Silesië geword.

Die stad het ter ere van Josef Stalin tussen 1953 en 1956 die naam *Stalinogród* gedra. Vandag is Katowice 'n universiteitsstad en die setel van 'n Rooms-Katolieke aartsbiskop en 'n Evangelies-Augsburgse biskop.

## Distrikte 
## Bekende mense uit Katowice 
* Hans Bellmer, surrealistiese fotograaf
* Henryk M. Broder, joernalis
* Maria Goeppert-Mayer
* Kurt Goldstein, neuroloog
* Jerzy Kukuczka 
* Kazimierz Kutz 
* Franz Leopold Neumann 
* Hans Sachs
* Alexander Ulfig

## Die susterstede van Katowice 
* Keulen (Duitsland)
* Groningen (Nederland)
* Miskolc (Hongarye)
* Mobile, Alabama (VSA)
* Odense (Denemarke)
* Ostrava (Tsjeggië)
* Saint-Etienne (Frankryk)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die Munisipaliteit van of Katowice
* Die kommersi&ecirc;le webwerf of Katowice
* Katowice, Silesia
* 'n Webkamera uitsig Katowice
* Hotel in Katowice
* Tr&ecirc;m in Katowice
Ohio Wesleyan-universiteit

Die **Ohio Wesleyan-universiteit** (Engels: *Ohio Wesleyan University*) is 'n universiteit vir afstandsonderrig en is geleë in Ohio, Verenigde State. Daar was (Junie 2005) 2&nbsp;000 ingeskrewe studente. Die universiteit staan ook bekend as **Wesleyan**.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Eurasië

**Eurasië**

200px|Ligging van Eurasië op 'n wêreldkaart

[duimnael|Afrika-Eurasië aansig van die [Die Blou Albaster|Blou Albaster]]
**Eurasië** is die landmassa wat uit Europa en Asië bestaan. Dit is meestal in die oostelike en noordelike halfrond geleë. Eurasië kan beskou word as 'n superkontinent, as deel van die superkontinent Afrika-Eurasië, of eenvoudig as 'n kontinent. In plaattektonika sluit die Eurasiese Plaat Europa en meeste van Asië, maar nie die Indiese subkontinent, die Arabiese subkontinent, en die gebied oos van die Cherskiybergreeks in Sakha in nie. *Eurasië* word ook in internasionale politiek gebruik as a neutrale manier om na organisasies of aangeleenthede betreffende die post-Sowjetstate te verwys. Europa en Asië word tradisioneel as aparte kontinente gesien met die skeidslyn langs die Egeïese  See, Dardanelle, Bosporus, Swartsee, Kaukasusberge, Kaspiese See, Oeralrivier, en Oeralgebergte. 

Eurasië se dominante plek in wêreldgeskiedenis word soms toegeskryf aan die oos-wes uitgestrektheid, die klimaatsones daarvan, en die beskikbaarheid van Eurasiese diere en plante wat hulle tot vee- en landbou leen.

Die Sjinese syroete simboliseer handel en kulturele bande tussen die Eurasiese kulture.

## Ander gebruike 
Eurasië was ook 'n denkbeeldige land wat rofweg dieselfde grondgebied beslaan het as die super-kontinent in George Orwell se *Nineteen Eighty-Four*, met die uitsondering van die Britse Eilande. 

In Robert Heinlein se verhaal Solution Unsatisfactory wat in 1940 geskryf is, beskryf hy 'n toekomstige 1945 waarin die Sowjetunie in "Die Eurasiese Unie" omgeskakel is.
 
In S.M. Stirling se distopiese Draka Alternatiewe Geskiedenisreeks is die analoog van die Tweede Wêreldoorlog die "Eurasiese Oorlog". 

## Sien ook 
* Eurasies
* Asië
* Afrasië
* Australasië
* Palearctic
* Laurasië, 'n teoretiese superkontinent wat Eurasië en Noord Amerika verbind.
* Eurasiese Ekonomiese Gemeenskap
* Neo-Eurasianisme

## Eksterne skakels 
* EurasiaNet
Laurasië

regs|duimnael|250px|Die Laurasië-superkontinent.

**Laurasië** of *Laurasia* was 'n superkontinent wat van die Pangaea-supercontinent afgebreek het in die laat Mesosoïkumtydperk. Dit het meeste van die landmassas waaruit vandag se kontinente van die noordelike halfrond bestaan, ingesluit. Ongeveer 200 miljoen jaar gelede het Laurasië verdeel in die kontinente waarna dit vernoem is: ***Laur***entia (nou Noord-Amerika) en Eur***asië*** (uitgesluit Indië en Arabië). Gondwana was die eweknie van Laurasië as suidelike superkontinent. 

## Sien ook 
* Alfred Wegener 
* Continental drift
* Plaattektonika
* Seafloor spreading
Minerva (voertuig)

regs|50px

**Minerva** was 'n Belgiese fiets-, motorfiets- en motorvervaardiger.  Minerva word in 1897 deur Sylvain de Jong in Antwerpen gestig.

## Eksterne skakels 
* MinervaCars
Doegong

Die **doegong** of **doejong** is 'n seesoogdier verwant aan die manatees en die kleinste lid van die orde Sirenia (wat ook die lamantyn insluit). Die naam het sy oorsprong uit die Maleise *duyung*, wat "dame van die see" of "meermin" beteken. Die dier word net in vlak water aangetref en word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.

## Identifikasie 
Die doegong se totale lengte is tussen 2,5 m en 3 m en weeg tot 400 kg. Die liggaam is sigaarvormig en die dier het vinpote en stertlobbe. Die vinpote is spaanagtig. Daar is nie agterpote nie, net 'n groot vlesige stert wat soos die dolfyn se stert horisontaal afgeplat is. Die velkleur is grysbruin, en is bo 'n bietjie donkerder as onder. Die bek en onderlip is bedek met kort, dik borselhare.

## Verspreiding 
In Suider-Afrika kom die doegong voor langs die suidkus van Mosambiek, maar enkele swerwers word ook langs die KwaZulu-Natalse kusgebied aangetref. Wêreldwyd het die voorkoms van die soogdiere afgeneem van die hele suidelike gedeelte van die Stille en Indiese Oseaan tot enkele gebiede in Australië, Nieu-Guinee, Palau en klein getalle langs die ooskus van Afrika.

## Habitat 
Die doegong bewoon slegs vlak, beskutte water naby die kuslyn.

## Gedrag 
Doegongs is gewoonlik alleenlopers, maar kan ook in pare of familiegroepe voorkom. Hulle swem stadig en kan tot vyf minute lank onderwater bly, alhoewel die gemiddelde duiktog nie veel langer as 'n minuut duur nie. 

## Kos 
Die spesie eet etlike soorte seegras wat voorkom in beskutte, vlak strandbaaie of strandmere.

## Voortplanting 
Een kalf word tussen November en Januarie voortgebring.

## Galery 

Dugong mother offspring.jpg|Ma met kalf
Dugong dugon fin egypt.jpg|Stert
Dugong - underside.jpg|Onderkant

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Verwysings 
## Bronne 
* Veldgids tot die soogdiere van Suider-Afrika. Chris en Tilde Stuart. Eerste uitgawe, 1988.
* Enkele gedeeltes van die Engelse artikel Dugong is ook gebruik.

## Eksterne skakels 
* Beelde en video's van die doegong 
* Die doegong
Imperia

duimnael|Imperia 7-25 CV vanaf 1932

**Imperia** was 'n Belgiese motorvervaardiger. Imperia word in 1904 deur Adrien Piedbœuf in Luik gestig. Imperia was aktief tussen 1906 en 1948.

## Eksterne skakels
Landswapen van België

## Groot landswapen
250px|duimnael|regs|Belgiese groot landswapen

**Die landswapen van die Koninkryk van België** bevat 'n paar leeus (genaamd die Belgiese Leeu, of Leo Belgicus), wat die nasionale simbole van die Belgiese nasie. In die middel is 'n skild wat 'n tradisionele leeusimbool vertoon. Die wapen bestaan uit 'n mantel' wat die monargie verteenwoordig waarbinne die bogenoemde leeus en 'n banier met die nasionale leuse pryk. Die nasionale leuse is Duits: *Einigkeit macht stark*, Frans: ''L'union fait la force* of Nederlands: *Eendracht maakt macht''.

Elke leeu hou 'n Vlag van België vas, terwyl die oorspronklike vlae van die 9 individuele provinsies van België (daar is nou 10) van agter die koninklike skild reis. Die bokant van die skild bevat 'n kroon.

Die groot wapenskild is op 17 Mei 1837 aangeneem.

## Klein landswapen 
180px|duimnael|links|België se klein landswapen

Die klein landswapen, soos deur die Belgiese federale regering gebruik, bevat 'n swart skild wat 'n geel leeu (die wapen van Brabant) bevat, met 'n kroon aan die bo kant. Benede is die skild is die nasionale leuse op 'n *medal collar*. Agter die skild is twee gekruisde *septers*, een met 'n hand aan die bo kant en die ander met 'n leeu.

## Eksterne skakels 
* Landswapen van België in The World All Countries Coat of arms
Leo Belgicus

duimnael|regs|300px|'n Weergawe van **Leo Belgicus** deur Claes Jansz. Visscher uit 1609

Die **Leeukaart** (Nederlands: *leeuwenkaart*) of **Leo Belgicus** is 'n gestileerde kaart van die Lae Lande wat in 1583 deur Michael Aitsinger van Oostenryk voorgestel is. In die kaart en ander wat daardeur geïnspireer is, word die Nederlande in die vorm van 'n leeu uitgebeeld.

## Verwysings 
## Eksterne Skakels 
* Leo Belgicus in de Universiteitsbibliotheek Leiden verskeie voorbeelde
* De geschiedenis van de grens van Nederland met beelde en inligting oor verskillende Leo Belgicus kaarte
Belgae

Die **Belgae** was 'n groep volke of stamme wat in die 1ste eeu vC. in noord-oos Gallië, aan die wesoewer van die Ryn gewoon het, en waarvoor daar ook later in Brittanje getuienis is. Hulle naam oorleef in moderne België.  Die naam kom moontlik van die Proto-Kelties *belo wat "helder" beteken en verwant is aan die Engelse woord "bale" (soos in "bale-fire"), die Angel-Saksiese "bael", die Litause "baltas" (van waar die term *Baltiese* kom) , wat "wit" of "skitterend" beteken en die Slawies "belo/bilo/bjelo/..." wat "wit" beteken (soos in dorp name Beograd, Biograd, Bjelovar, wat almal *wit stad* beteken) (Sien Beltane). Dus kan die Galliese gode-name "Belenos" (*Helder een) en "Belisama" (waarskynlik dieselfde god, oorspronklik van *belo-nos = ons skitterende een) kan ook van dieselfde bron kom.

Julius Caesar het in sy *De Bello Gallico* die mense van Gallië ten tye van sy verowerings  (58 - 51 vC.) verdeel in drie breë groepe: die *Aquitani*, *Galli* (wat in hulle eie taal as die *Celtae* bekend gestaan het) en die *Belgae*, wat almal hulle eie gebruike en tale gehad het.  Hy het opgemerk dat die Belgae, wat die verste van die ontwikkelde beskawing van Rome en die naaste aan die Germane was, die braafste van die drie was.
Suidelike Nederlande

duimnael|regs|241px|Die Oostenrykse Nederlande in 1786
Die **Suidelike Nederlande** is die naam van die vorstedomme wat na die Tagtigjarige Oorlog onder Spaanse gesag gebly het. 

Oor die algemeen word die onderstaande gebiede bedoel. Die meeste hiervan behoort nou tot België, maar enkele maak tans deel uit van Frankryk, Nederland of Luxemburg.  Kleiner dele lê ook in Duitsland.
*Artesië
*Brabant en Limburg (VS)
*Doornik en die Doornikse (VS)
*Opper-Gelre of Gelder (VS)
*Henegouwen (VS)
*Luxemburg
*Mechelen (VS)
*Namen (VS)
*Rijsels-Vlaanderen met die stede Lille (*Rijsel*), Douai en Oorschie
*Vlaandere (VS)
*later ook Wes-Vlaandere (VS)

Die Boergondiese hertoë, en later die keisers, was onderskeidelik hertog, Graaf of heer in elk van die gebiede. Daar was 'n begin van gesamentlike bestuur; daarby behoort die Grote Raad van Mechelen as hoogste regsraad. Na die Spaanse Opvolgingsoorlog in 1713 kom die Suidelike Nederlande onder die gesag van 'n Oostenrykse tak van die Habsburgers en word hulle min of meer afhanklikhede van Oostenryk.
Onder Louis XIV word enkele van die vorstedomme (Rijsel, Artesië en dele van Vlaandere en Henegouwen) deur Frankryk ingepalm en geanneekseer. 

In 1790 roep meeste van die oorblywende provinsies (hierbo aangedui met VS)  onafhanklikheid uit as die republiek van die Verenigde Nederlandse State. Teen die einde van die jaar is Oostenrykse gesag weer herstel, maar nie vir lank nie.

In die Franse tyd (1792-1815) word die Prinsbisdom Luik, die Prinsdom Stavelot-Malmedy, die Hertogdom Bouillon, en nog 'n paar klein selfstandige gebiede, wat nooit tot die Oostenrykse Nederlande behoort het nie, met die Suidelike Nederlande verenig.

100px|duimnael|links|Die eerste Belgiese vlag in 1830
Na die Kongres van Wene in 1815 word die gebiede 'n onderdeel van die Verenigde Koninkryk van die Nederlande. 
In 1830 roep hulle onafhanklikheid onder die naam België uit.  Dit word in 1839 deur Nederland in 'n verdrag erken.  Daarby kry België ook die Franstalige deel van Luxemburg.  In praktyk moes België eers die Duitstalige deel teruggee aan Willem I, saam met die huidige Limburg (Nederland).
Affek

**Affek** is die wetenskaplike woord wat gebruik word in sielkunde en psigiatrie om 'n persoon se uitwendig-waarneembare gemoed te beskryf. Die woord is begin gebruik aangesien navorsers en mense in die bedryf besef het dat die pasiënt (of enige persoon) die vermoë het om 'n gemoedstoestand te weerspieël wat nie werklik deur die persoon gevoel word nie (soos in die geval van 'n persoon wat probeer om uit 'n inrigting ontslaan te word). Die gebruik van die woord leen tot streng akkurate beskrywing: om te rapporteer dat die pasiënt 'n verhoogde affek toon, impliseer dus nie dat die waarnemer bedoel dat die persoon dit regtig voel nie. As 'n grammatikale konvensie kan 'n individu nie sy of haar eie emosie as "'n vrolike affek" rapporteer nie, slegs as "'n vrolike gemoed" (mits die emosie ter sprake natuurlik "vrolik" is). 'n Waarnemer van dieselfde persoon kan die uitwaartse tekens van die emosie as 'n "vrolike bui" (algemene volksmondgebruik) of as 'n "verhoogde affek" (wetenskaplike gebruik) beskryf.

Alle mense verberg by tye wat hulle as innerlike emosie beleef, sonder dat dié gedrag deur die samelewing afgekeur word. 'n Voorbeeld hiervan is die gebruik van die eerste prinses in die Mej. Suid-Afrika-kompetisie om uiterlike aanduidings van gelukkigheid te toon wanneer die eerste plek aangekondig word, maar innerlik waarskynlik baie teleurgesteld voel. Enige ander uiterlike emosionele gedrag, soos woede of hartseer, sal waarskynlik deur die meeste waarnemers as swak maniere of swak sportmanskap beskryf word. Daar is ook 'n spektrum van affek in verskillende kulture -- wat as patologiese affek in een kultuur beskou mag word, kan as slegs "ernstig" in 'n ander gereken word. Dieselfde spektrum van affek mag ook intrakultureel ervaar word.
Lockheed F-104 Starfighter

duimnael|links|Lyntekeninge van die Lockheed F-104 Starfighter
Die **Lockheed F-104 Starfighter** is 'n supersoniese vegvliegtuig. Die Starfighter is in 1958 in gebruik geneem deur die Amerikaanse Lugmag. As gevolg van hulle ontevredenheid met die vliegtuig se reikafstand, dravermoë en uitrusting is die vliegtuig in 1967 uitgefaseer. 

'n Veranderde weergawe van die Starfighter is wel suksesvol verkoop aan die lugmagte van Duitsland, Kanada, Pakistan en Italië waar die vliegtuig in diens was tot 2004. Hierdie veranderde weergawe van die Starfighter was berug vir sy swak hanteerbaarheid en sy hoë aantal noodlottige ongelukke.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Verwysings
Duinmol

Die **duinmol** is 'n knaagdier. Die dier is nie verwant aan 'n mol nie. Die naaste verwantskap met 'n ander diergroep is met die ystervark. Die familie kom slegs voor in Afrika, suid van die Saharawoestyn. In Suider-Afrika is daar ses verskillende spesies, in drie genera.

## Identifikasie 
'n Duinmol het klein ogies, en die ore is ook klein. Die pote en stert is kort. Die dier het enorme snytande wat uit die bek uithang. 

## Genera 
**Georychus*
**Fukomys*
**Cryptomys*
**Heliophobius*
**Bathyergus*
**Heterocephalus*

## Verspreiding 
Sien die verskillende spesies vir spesifieke verspreidingskaarte.

## Habitat 
Die dier leef slegs ondergronds. Dit word selde bogronds gewaar.

## Gedrag 
Die duinmol se kloutjies en tande is aangepas om goed te kan grawe; die tande maak die grond los, en die pote skop die klonte grond weg. Van bogronds gewaar 'n mens niks van hulle gedrag nie. Die dier het slegs las van vyande wanneer dit naby aan die grondoppervlakte 'n hopie grond uitstoot. Slange, roofdiere en roofvoëls kan dit dan vang. Verder open so 'n grondhopie nie direk op die hooftonnelgebied van die duinmol nie, maar op 'n sytonnel.  Tonnels om kos te soek word gegrawe wanneer die grond nat en sag is. Tydens die droë seisoen herskuif die dier baie grondmateriaal ondergronds en blokkeer groot gedeeltes van die tonnelsisteem waarin dit lewe. 

## Geluide 
Onbekend.

## Kos 
Die diersoort eet knolle en bolle wat dikwels dodelik gifitg is vir ander soogdiere.
  
## Voortplanting
Dit blyk of duinmol lank leef in die natuur, besonder lank in gevangenskap; en of die vrugbaarheid met ouderdom toeneem. (Sien ook Ou duinmolle stimuleer navorsing op veroudering)

## Spoor en veldtekens 
Die hopies grond wat opgestoot word, is die enigste teken daarvan. 

## Galery 

Beeld:Cryptomys anselli.jpg
Beeld:Fukomys anselli-2.jpg

## Sien ook 
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
*Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
*Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bronne 
*'Smither's Mammals of Southern Africa. A field guide'. Redakteur Peter Apps. Derde uitgawe, 2000.
*'Veldgids tot die soogdiere van Suider-Afrika'. Chris en Tilde Stuart. Eerste uitgawe, 1988.
Apollo 10

links|70px
**Apollo 10** was die vierde bemande sending van die Apollo-program en die eerste om vanaf platform 39B gelanseer te word.
Die missie was die tweede om 'n bemanning in 'n wentelbaan om die maan te plaas. Die module het tot 15,6&nbsp;km (8,4 myl) van die maanoppervlakte gekom gedurende die missie. Volgens die "2001 Guinness World Records" het Apollo 10 die rekord behaal vir die hoogste spoed bereik deur 'n bemande voertuig: 39&nbsp;897&nbsp;km/h (11,08&nbsp;km/s of 24&nbsp;791&nbsp;mpu). Hierdie rekord is opgestel tydens hul terugkeer van die maan op 26 Mei 1969.

## Bemanning 
* Thomas P. Stafford (ook op *Gemini 6A*, *Gemini 9A*, *Apollo 10* & *Apollo-Soyuz*), bevelvoerder
* John W. Young (ook op *Gemini 3*, *Gemini 10*, *Apollo 10*, *Apollo 16*, *STS-1*, & *STS-9*), beheereenheid-vlieënier
* Eugene Cernan (ook op *Gemini 9A*, *Apollo 10*, & *Apollo 17*), maanmodule-vlieënier

### Rugsteunbemanning 
* Gordon Cooper (gevlieg met *Mercury-Atlas 9*, *Gemini 5*), bevelvoerder
* Donn Eisele (gevlieg met *Apollo 7*), beheereenheid-vlieënier
* Edgar Mitchell (gevlieg met *Apollo 14*), maanmodule-vlieënier

### Ondersteuningspan 
* Charles Duke (gevlieg met *Apollo 16*)
* Joe Engle (gevlieg met *STS-2*, *STS 51-I*)
* James Irwin (gevlieg met *Apollo 15*)
* Jack R. Lousma (gevlieg met *Skylab 3*, *STS-3*)

## Sendingparameters 
* **Massa:**
** CSM massa: 28&nbsp;834&nbsp;kg
** LM massa: 13&nbsp;941&nbsp;kg

## Galery 

Ap10-KSC-68C-7912.jpg|Die S-IC eerste stadium van die VAB
Ap10-KSC-69PC-110.jpg|Apollo 10 gedurende die uitrolfase (NASA)
Apollo 10 command module.jpg|CSM "Charlie Brown" (NASA)
Apollo 10 earthrise.jpg|Apollo 10 se blik op die aarde. (NASA)

## Eksterne skakel 
* 
* Apollo 10-inskrywing in *Encylcopedia Astronautica*
Drakebootfees

duimnael|280px|Die drakebootfees

Die **drakebootfees** is een van die oudste feeste wat jaarliks in China gevier word, op die 5de dag van die 5de maanmaand (die datum val gewoonlik in Junie van die Gregoriaanse kalender). Algemeen word die fees beskou as een van die vier belangrikste jaarlikse feeste in China. Die fees word gehou as 'n dankdiens vir kos en water tydens die droë seisoen. Tydens die drakebootfees word een van China se vroegste digters Qu Yuan (340 v.C. – 278 v.C.) se lewe herdenk.

Die fees word gehou deur draakbootwedvaarte te hou en Zongzi (of Tsungtzu) te eet. Die draakbootwedvaart word begelei met harde tromslae, wat ritme aandui vir die roeiers. Volgens tradisie vaar die draakbote uit op die rivier om die lewe van die Qu Yuan te red. Zongzi is saamgeperste gekookte ryskoekies wat toegevou word in plantblare en vasgebind word met 'n gekleurde toutjie. Tradisioneel roei deelneemers aan die fees uit op die rivier met draakbote. Later het die mense begin om die ryskoekies te eet as deel van die feesverrigtinge.

Volgens oorlewering het Qu Yuan homself verdrink in die Miluorivier in die provinsie Hunan, nadat die koning geweier het om na sy raad te luister. Die tradisie het begin toe sy ondersteuners na sy liggaam gesoek het. Die ryskoekies is op die water geplaas om die visse te voer en sodoende te voorkom dat die liggaam deur die visse opgevreet word.

## Bronnelys 
* Common Knowledge of Chinese Culture 
* China in brief
* FAQ – Traditional festivals 
* Die Groot geïllustreerde ensiklopedie Bl. 149
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
De Klerk

**De Klerk kan wees:**

* Abraham de Klerk, (* 1900 – † 1927), Afrikaanse sendeling van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Ceylon.
* Aletta de Klerk, (* 1883 - † 1919), 2de eggenote van ds. Willem Johannes de Klerk
* Andries de Klerk, (* 1908 – † 1993) Afrikaanse skrywer en dramaturg.
* Anna de Klerk, (* Coetsee, 1891 - † 1962), 3de eggenote van ds. Willem Johannes de Klerk
* Barend de Klerk, (* 1904 – † 1953), predikant van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika 
* Faf de Klerk, (* 1991 -), Springbokrugbyspeler
* Frederik Willem de Klerk, (* 1936 - † 2021), oudpresident van die Republiek van Suid-Afrika
* Hélène de Klerk, (* ? - † 1979), Afrikaanse aktrise en dramaturg 
* Jan de Klerk, (* 1903 - † 1979), Suid-Afrikaanse politikus, president van die Senaat, kabinetsminister, vader van FW de Klerk en Willem de Klerk
* Marike de Klerk, (* 1937 - † 2001), ontslape eggenote van oudpresident FW de Klerk
* Petrus de Klerk, (* 1902 - † 1990) predikant in drie gemeentes van die Gereformeerde Kerk
* Philippus de Klerk, (* 1895 – † 1971) predikant van die Gereformeerde Kerk 
* W.A. de Klerk, (* 1917 – † 1996), Afrikaanse skrywer en dramaturg
* Willem Johannes de Klerk, (* 1875 – † 1943), Gereformeerde predikant en opvoedkundige.
* Willem (Wimpie) de Klerk, (* 1928 - † 2009), Afrikaanse akademikus, predikant, koerantredakteur, broer van FW de Klerk
Klas (biologie)

**Klas** is deel van die wetenskaplike klassifikasiesisteem, sedert die vroegste werk deur Carolus Linnaeus, om alle biologiese wesens te kan klassifiseer volgens gemeenskaplike kenmerke. *Klas* is 'n rangorde tussen *filum* en *orde*. Daar is 'n gebruik om ook subklasse te skep, veral in die dierkunde, wanneer dit soms nodig is om 'n ekstra takson in te plaas (met ander woorde, die klas het soveel onderskeidende kenmerke dat daar te veel ordes sal wees, as daar nie 'n paar subklasse geskep word nie).

## 'n Voorbeeld van klasse in 'n filum 
duimnael|regs|'n Slymprik op die kusbodem van Oregon

Daar is sewe klasse van die gewerweldes ('n subfilum van die Chordata). Die klasse word van mekaar onderskei grootliks op die basis van die dier se skelet, die algemene aanpassing by die dier se omgewing, en verskille tussen die klasse se voortplantingsisteem: 

* Agnatha -- van die Griekse woord vir *geen kake*, is kaaklose en skublose visse. Dié klas is die mees primitiewe van die gewerweldes. Voorbeelde van hierdie klas is die slymprik en die lamprei. 
* Chondrichthyes -- van die Griekse woord vir *kraakbeenvisse*. Visse in dié groep het harde rubberagtige kraakbeenskelette. Die haai en die pylvis is voorbeelde van hierdie groep.
* Osteichthyes -- 'n mengwoord van Latyn en Grieks vir *beenvisse*. Al die ander vissoorte val onder hierdie klas. 
* Amphibia -- van die Griekse woord vir *beide lewens*, is 'n klas gewerweldes waar die dier 'n gedeelte van sy lewe in die water deurbring en 'n ander gedeelte op land. Voorbeelde van hierdie klas is die padda en die salmander. Hierdie klas het 'n wateromgewing nodig om te kan voortplant, veral omdat die eiers sal uitdroog op land. 
* Reptilia -- van die Latynse woord vir *kriewelendes*, wat al die slange, krokodille, skilpaaie en akkedisse insluit. Dié klas se eiers het 'n harde, leeragtige dop wat dit teen uitdroging beskerm. 
* Aves -- van die Latynse woord vir *voël*, sluit al die voëls in.
* Mammalia -- van die Latynse woord vir *van die bors*, sluit al die diere in waar verwekking binne die moeder plaasvind, en waar, ná geboorte, die kleintjie met melk van die moeder se melkkliere gevoer word. 

## Agtervoegsel van klasname 
In die geval van die filums plante, alge en swamme, het die klasnaam 'n tipiese agtervoegsel wat aandui dat dit 'n klasnaam van daardie filum is:

## Sien ook 
* Binominale nomenklatuur
* Trinominale nomenklatuur
* Lys van Latynse en Griekse woorde algemeen gebruik in sisteemname
* Virusklassifikasie

## Eksterne skakels 
* Klassifikasie van alle lewende dinge, met baie foto's 
* Wikispesies: 'n gids van die lewe

## Bron 
'n Klein gedeelte van die Engelse artikel Scientific classification is gebruik. (Die Engelse soekfrase *class (biology)* stuur aan na daardie artikel). Gedeeltes van die Duitse artikel Klasse (Biologie) is ook gebruik. Die res is die oorspronklike bydraer se eie werk.
Spesie

In biologie, is 'n **spesie** (ook soms die **soort** genoem) die basiese eenheid van biodiversiteit.  In die wetenskaplike klassifikasiesisteem, word 'n spesie aangedui deur 'n frase van twee woorde in Latyn. Die genusnaam is eerste, gevolg deur die spesienaam. Die mens word byvoorbeeld as 'n spesie aangedui as volg: *Homo* (die genus) en *sapiens* direk daarna, as die spesie. Die spesie is nie net die laaste woord nie, maar die hele frase: *Homo sapiens*. Hierdie stelsel is gegrond op die werk van veral Carolus Linnaeus in die 1700's. Op daardie tydstip is daar gedink dat spesies onafhanklike skeppingsdade van God was, en dus objektief onveranderbaar.

Sedert die opkoms van die evolusieleer, het die begrip van die woord *spesie* groot verandering ondergaan. Desnieteenstaande is daar steeds geen wetenskaplike konsensus oor die betekenis daarvan nie. Die mees algemeen aanvaarde definisie is dié van Ernst Mayr: *spesies is groepe natuurlike bevolkings wat inderdaad of potensieel kan onderteel, maar voortplantingsgesproke, geïsoleerd van ander soortgelyke groepe is.*

'n Baie growwe skatting van die aantal geïdentifiseerde spesies is as volg http://www.redlist.org/info/tables/table1 : 287 655 plante; 10 000 mosse; 1 190 200 ongewerweldes (insluitende 950 000 insekte); en 57 739 gewerweldes, (insluitende 28 500 visse, 5 743 amfibiese spesies, 8 163 reptiele, 9 917 voëls, en 5 416 soogdiere).

Die wetenskaplike naam van 'n spesie word in skuinsdruk geskryf. As daar na 'n onbekende spesie verwys word, word die afkorting "sp." (in die enkelvoud) of "spp." (in die meervoud) geplaas in die tweede deel van die spesiefrase.

## Belang van spesie in biologiese klassifikasie 
Dit is een van die belangrikste vlakke van klassifikasie, weens verskeie redes: 
* Dit korrespondeer dikwels met dit wat die leek as verskillende soorte organismes eien -- honde is een spesie, katte 'n ander.
* Dit is die standaard binominale of trinominale nomenklatuur met behulp waarvan wetenskaplikes na organismes verwys.
* Dit is die enigste taksonomiese vlak wat empiriese betekenis het: om te meld dat twee diere van verskillende spesies is, beteken meer as net dat daar 'n verskil in klassifikasie is.

## Betekenis van die toedeling van spesie-status 
Tradisioneel het navorsers op die waarneming van anatomiese verskille staatgemaak, of die vermoë van verskillende bevolkings organismes om te onderteel om spesies van mekaar te onderskei. Albei hierdie metodes bly belangrik, maar die deurbrake in die veld van mikrobiologiese navorsingsmetodes, insluitende die area van DNS, het 'n reuse bron van verdere verskille of ooreenkomste opgelewer.  So is talle spesies nou saamgevoeg, en voormalige enkele spesies in meer as een herverdeel.

## Eksterne skakels 
*