open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Strydende Solidariteit

[duimnael|Onwettige posseëls van Strydende Solidariteit met 'n afbeelding van [Kornel Morawiecki. Dit is nie op briewe gebruik nie, maar om finansiële steun te werf.]]
**Strydende Solidariteit** (Pools: *Solidarność Walcząca*, dikwels afgekort tot **SW**) was 'n ondergrondse antikommunistiese organisasie, wat in die tagtigerjare in Pole bestaan het as 'n radikale faksie binne die verbode vakverbond Solidariteit.
links|duimnael|366x366px|Plakaat van Strydende Solidariteit
Die groepering word in Junie 1982 in Wrocław opgerig deur die dissident Kornel Morawiecki. Dit was as gevolg van 'n direkte reaksie op die verbod van 'n vrye vakverbond Solidariteit na die invoering van die staat van beleg in Desember 1981 en die onderdrukking wat hierop gevolg het. Die organisasie sien homself as opvolger van die ondergrondse verset ten tyde van die Tweede Wêreldoorlog en gebruik 'n vergelykbare simbool: die *kotwica* ('n anker in die vorm van 'n letter **W**, wat vir sowel *wolność* "vryheid" as *walka* "stryd" staan) uitlopend in 'n letter **S** (van *Solidarność*), in kombinasie met die Poolse adelaar voorsien van 'n kroon, wat destyds as symbool gegeld het van 'n onafhankelike, nie-kommunistiese Pole. Die doel van Strydende Solidariteit was om kommunisme in Pole te vernietig. Hoewel dit 'n radikale groep was met 'n militante reputasie, neem Strydende Solidariteit afstand van geweld of terrorisme. Die organisasie lê hom veral toe op die publisering van ondergrondse publikasies, propaganda, infiltrasie- en inligtingswerk. Ook ondersteun Strydende Solidariteit ondergrondse groepe in die Sowjet-Unie, onder meer in die Baltiese state.

Na die omwenteling vorm lede van Strydende Solidariteit 'n politieke party, die Party van Vryheid (*Partia Wolności*), wat tydens die parlementsverkiesing van 1991 egter geen setels wen nie. In 1993 gaan die groep op in die Beweging vir die Republiek (RdR) van oud-premier Jan Olszewski en later na die Beweging vir die Heropbou van Pole (ROP). Morawiecki sou self tweemaal as kandidaat staan vir die presidentskap van Pole. In 1990 kry hy egter nie genoeg handtekeninge versamel om aan die verkiesing deel te kan neem nie, in 2005 behaal hy slegs 0,13% van die stemme. 'n Voormalige aktivis van Strydende Solidariteit wat wel sukses behaal is Grzegorz Schetyna (visepremier 2007-2009, voorsitter van die Sejm 2010-2011, waarnemende president van Pole in 2010).

## Bronne
* Alfred Znamierowski, *Zaciskanie Pięści. Rzecz o „Solidarności Walczącej”*, Editions Spotkania, Paris 1988. .
* Andrzej Kołodziej, Roman Zwiercan, *...o godność i wolność. Po prostu... Solidarność Walcząca w Trójmieście w latach 1982–1990*, Wyd. Magnes, Kościerzyna 2010, .
Ixia rivulicola

***Ixia rivulicola*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom op die Roggeveld-eskarp voor, in die boonste opvangs gebied van die Visrivier. Die plant het 'n voorkomsgebied van kleiner as 10&nbsp;km². Die plant word bedreig deur gewasverbouing en plaasdam konstruksie aangesien die plant onder andere in vlak water digby rivierbanke groei.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Shewa

[thumb|200px|Die ligging van Shewa in die [Keiserryk Ethiopië.]]

**Shewa** (Oromo: Shawaa; Amharies: ሸዋ), voorheen **Sjoa** gespel (*Scioà* in Italiaans), is ’n historiese streek van Ethiopië en voorheen ’n outonome koninkryk in die Keiserryk Ethiopië. Die huidige Ethiopiese hoofstad, Addis Abeba, is in die middel daarvan geleë.

Die kern van Shewa is deel van ’n bergagtige plato in wat nou die sentrale deel van Ethiopië is, maar voor die *Zemene Mesafint* ("Era van Prinse") en ná die verlies van Bale met die inval van Ahmed Al-Ghazi, was Shewa deel van Ethiopië se suidoostelike grens. 

Die dorpe Debre Berhan, Antsokia, Ankober, Entoto en, nadat Shewa ’n provinsie van Ethiopië geword het, Addis Abeba was almal die een of ander tyd die hoofstad van Shewa. Die grootste deel van Noord-Shewa word bewoon deur Christelike Amhare, terwyl die Gurage in die suidelike deel woon en die oostelike deel groot Oromo- en Argobba-Moslem-bevolkings het. Die klooster van Debre Libanos, wat deur sint Tekle Haymanot gestig is, is in die distrik Selale geleë.

## Verwysings
## Skakels
Ixia rouxii

***Ixia rouxii*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die renosterveld en fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en het altyd voorgekom van Porterville tot by Stellenbosch maar nou is daar net geïsoleerde fragmente van populasies oor naby Wellington en Wolseley. Die plant het tans 'n voorkomsgebied van kleiner as 2&nbsp;km². Die spesie het 75% van sy habitat afgestaan aan landbou aktiwiteite en voorstedelike ontwikkeling. Die spesie was op 'n tyd as uitgestorwe beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia sarmentosa

***Ixia sarmentosa*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Porterville tot by Kleinmond en Hermanus voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 3 581&nbsp;km². Die spesie het groot dele van sy habitat afgestaan aan voorstedelike en kus ontwikkeling asook indringerplante.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Peet Pelser

**Petrus (Peet) Cornelius Pelser** (gebore op 28 Februarie 1907 te Reddersburg in die Oranjerivierkolonie en oorlede op 24 Desember 1974 in Klerksdorp, Transvaal) was 'n Suid-Afrikaanse advokaat en politikus en 'n lid van die regerende Nasionale Party. Hy was 'n lid van parlement vir die kiesafdeling Klerksdorp (1953-1974) en Minister van Justisie en Gevangenisse van September 1966 tot April 1974 in twee kabinette van John Vorster.
Matthys van Rensburg

**Matthys (Basie) Janse van Rensburg** (gebore op 12 Desember 1919 en oorlede in 1970) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en lid van die Nasionale Party. Hy het as parlementslid (1953–1970) en minister van pos- en telegraafwese gedien van 1968 tot 1970.

## Biografie
Basie van Rensburg (doopname: Matthys Cornelis Grove Janse van Rensburg), afkomstig van 'n familie wat afstam van die Voortrekkers, was lid van die Nasionale Party in die Oranje-Vrystaat, en ook lid van die provinsiale raad (1949-1953) voordat hy in 1953 tot volksraadslid vir Bloemfontein-Sentraal (later Bloemfontein-Oos) verkies is. 

Hy was sekretaris van die Nasionale Party in die Oranje-Vrystaat sedert 1951, voor hy die provinsiale leier geword het van 1968 tot 1970.

Van Rensburg was aanvanklik die adjunkminister van Vervoer (1966-1968) in die regering van John Vorster, voordat laasgenoemde hom op 7 Februarie 1968 as minister van Pos- en Telegraafwese aangestel het in die plek van Albert Hertzog, wat toenemend gekant was teen Vorster se hervormings. Hy het tot in April 1970 as minister gedien.
Greyling Wentzel

**Jacob Johannes Greyling Wentzel** (gebore in 1925 en oorlede op 8 Junie 2013 in Pretoria, Suid-Afrika) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en lid van die regerende Nasionale Party. Hy was parlementslid vir die kiesafdeling Bethal (1966 - 1987), lid van die Volksraad vir Transvaal (1987 - 1989), adjunkminister vir Samewerking en Ontwikkeling (1979), adjunkminister vir Ontwikkeling (1979 - 1982), adjunkminister vir Grondsake (1980 - 1982) en uiteindelik Minister van Landbou (1984 - 1989) in die regering van P.W. Botha.

## Biografie 
Greyling Wentzel is op Makwassie in die Wes-Transvaal gebore.

Hy het in die landbou gestudeer en self lank geboer. Nadat hy parlementslid geword het, het Wentzel in 1979 by die Suid-Afrikaanse regering aangesluit waar hy die pos van adjunkminister van Grondsake beklee het. Wentzel word in 1984 Minister van Landbou in die kabinet van premier P.W. Botha. 

Tydens die verkiesing van 1987 is hy in sy kiesdistrik verslaan deur Chris de Jager, die kandidaat van die Konserwatiewe Party. Hy word nietemin deur indirekte stemreg verkies deur sy eweknieë om 'n lid van die Volksraad te word op een van die setels wat per proporsionele stemming aan die provinsie Transvaal toegeken is.

Wentzel verlaat die politieke lewe in 1989 om hom toe te wy aan sy plaas in die Oos-Transvaal.

Sy eerste vrou, Rita, is in 1990 oorlede. Hy is hierna weer twee keer getroud, en het 4 dogters gehad. Nadat hy 'n slagoffer van 'n heupongeluk en beroerte in Desember 2012 was, sterf hy in Junie 2013 in Pretoria op 87-jarige ouderdom. Hy is begrawe in die dorpie Trichardt in Mpumalanga.

## Verwysings 
## Bronne 
*  Greyling Wentzel: 'n Lewe, Rapport, 15 Junie 2013
*  Greyling Wentzel sug, sterf, Beeld, 10 Junie 2013
Joas I van Ethiopië

**Joas I** (Ge'ez: ኢዮአስ; oorlede 14 Mei 1769), met die troonnaam **Adjam Sagad** (Ge'ez: አድያም ሰገድ, "voor wie die uiterstes van die aarde buig") was van 27 Junie 1755 tot 7 Mei 1769 keiser van Ethiopië). Hy was lid van die Salomoniese Dinastie en die seun van Josua II en Woebit (Welete Bersabe), die dogter van ’n Oromo-opperhoof.

## Joas en Mentewab
Ondanks sy jong ouderdom is hy as keiser voorgestel deur sy ouma, keiserin Mentewab, wat medeheerser was tydens sy pa se bewind. Sy het toe as sy regent opgetree. Een probleem was dat nie die keiser, weens sy ouderdom, of die keiserin, weens haar geslag, ver van die hoofstad, Gondar, kon optree nie en op haar ondersteuners en broers moes staatmaak om baie van die militêre veldtogte te lei. 

Nog ’n probleem het ontstaan met Mentewab se reëling van die huwelik tussen haar seun en Woebit. Josua II het sy ma toegelaat om mag uit te oefen as gekroonde medeheerser, terwyl Wubit op die agtergrond gebly het. Wubit het gewag totdat haar en Josua se seun gekroon word en toe die mag probeer bekom wat so lank van haar weggehou is.

Toe Joas die troon bestyg ná sy pa se skielike dood, was die aristokrate van Gondar verstom toe hulle uitvind hy het eerder in die taal Oromo gepraat as in Amharies, en het sy ma se Oromo-familielede bo sy ouma se familie verkies, en bo die Gondar-adelstand wat die Salomoniese konings sedert die bewind van Fasiledes omring het. Dit het vererger namate hy ouer geword het. Hy het ’n wag met 3&nbsp;000 Omoro's aangestel en sy ooms Birale en Loebo, Woebit se broers, in bevel van hulle geplaas.

Nadat Joas se grootoom Wolde Leoel (Mentewab se broer) in Maart 1767 dood is, het ’n burgeroorlog uitgebreek tussen die twee keiserin-gemalinne, Mentewab en Woebit.

## *Ras* Mikael
Eindelik is die hulp van *Ras* Mikael Sehoel ingeroep. Hy het hom gevestig as die magtigste krygsheer van Ethiopië en is aangestel as *Ras* (goewerneur). Nadat hy in die hoofstad aangekom het, het hy egter die mag oorgeneem en Joas laat vermoor. Daarna was die mag in die hande van die adellikes en millitêre bevelvoerders. Dit was die begin van die tydperk bekend as *Zemene Mesafint* ("Era van Prinse").

Beide Mentewab en Woebit was verpletter deur Joas se dood. Mentewab het hom langs haar seun by haar paleis in Qusquam laat begrawe en self daar gaan woon. Sy het geweier om ooit weer na die hoofstad terug te keer en het nie verder ’n groot rol in die bewind gespeel nie.

## Verwysings
## Nog leesstof
* Richard K. P. Pankhurst *The Ethiopian Royal Chronicles* (Addis Ababa: Oxford University Press, 1967) bevat ’n gedeeltelike vertaling van die kroniek van Joas se bewind.

## Skakels
Johannes II van Ethiopië

**Johannes II** (Ge'ez: ዮሐንስ; 1699 - 18 Oktober 1769), was die keiser van Ethiopië en lid van die Salomoniese Dinastie. Hy was die seun van keiser Josua I, en die broer van keisers Tekle Haimanot I, Dawid III en Bakaffa.

Volgens James Bruce het Johannes se broer, keiser Bakaffa (1721-1730), tydens sy bewind verdwyn en daar was gerugte dat hy dood is. Qegnazmach Giyorgis het hierop gereageer deur Johannes uit die koninklike tronk op berg Wehni te gaan haal om te regeer. Voordat Johannes egter tot keiser verklaar kon word, het Bakaffa te voorskyn gekom en opdrag gegee dat die twee mans gestraf word vir hulle daad – Giyorgis met die dood en Johannes deur sy hand af te kap. In sy verwerking van Bruce se werk het Alexander Murray egter Bruce se woorde met ’n opsomming uit die *Koninklike Kroniek* vervang waarvolgens Johannes sy hand verloor het toe hy voor dié tyd van Wehni af probeer ontsnap het. Hy het eintlik, nes ander gevangenes van Wehni, geweier om af te kom en keiser te word. Hoe ook al, Johannes het nie in die 1720's of 1730's keiser geword nie.

Ná die moord op Joas I in 1769 het *Ras* Mikael Sehoel die oorlede keiser se grootoom, Johannes, van Wehni af laat haal, hoewel Johannes teen dié tyd minstens in sy 70's moes gewees het. Johannes was Mikael se voorstel vir keiser aan die koninklike raad. Mikael het Johannes met sy eie (Mikael se) jong kleindogter Waletta Selassie laat trou.

E.A. Wallis Budge berig so oor Johannes se bewind:
:Johannes het al die militêre sake gehaat en geweier om saam met die leër te marsjeer, en nadat hy weggekruip het, het hy Mikael gesmeek om hom terug te stuur na Wehni. Mikael was op pad om saam met sy soldate te marsjeer, maar toe hy sien dit sal noodlottig vir sy planne wees om ’n koning soos Johannes in Gondar te los, het hy hom een oggend met ontbyt laat vergiftig.

## Verwysings
## Skakels
Mentewab

**Mentewab** (Ge'ez: ምንትዋብ *min-tiwwāb*, "O, watter skoonheid!"; omstreeks 1706 - 27 Junie 1773) was keiserin van Ethiopië, die vrou van keiser Bakaffa, die ma van Josua II en ouma van Joas I. Sy was ook bekend onder haar doopnaam, **Walatta Gijorgis** (Ge'ez: ወለተ ጊዮርጊስ wälättä giyorgis, "Dogter van sint Joris"). Mentewab het baie invoed gehad tydens die bewind van haar seun en kleinseun. 

## Lewe
Mentewab is op 6 September 1722 met keiser Bakaffa getroud. Sy was sy tweede vrou nadat sy eerste vrou onder geheimsinnige omstandighede dood is op die dag waarop sy gekroon is.

Ná haar man se dood het Mentewab romanties by sy susterskind betrokke geraak. Die jong minnaar is "Melmal Ijasoe" ("Josua die Hou-man") genoem. Melmal Josua was self ’n prins van die Salomoniese Dinastie van keiser Bakaffa. Mentewab het drie dogters by hom gehad, onder andere Woizero Aster Josua, wat sou trou met Ras Mikael Sehoel, die magtige krygsheer van Tigray.

thumb|links|220px|Mentewab se kasteel in Gondar, Ethiopië.
Keiserin Mentewab het verskeie belangrike geboue in Gondar laat bou, onder meer haar eie kasteel en ’n groot banketsaal. Sy het ook ’n kerk by Qusquam laat bou wat aan die Maagd Maria gewy is en ’n paleis wat aan die kerk grens. Dié was haar gunsteling-blyplek.

Mentewab is as medeheerser gekroon nadat haar seun, Josua II, die troon in 1730 bestyg het en het groot mag tydens sy bewind gehad. (Sy het self afgestam van keisers wat twee eeue tevore regeer het.) Haar poging om haar rol voort te sit ná haar seun se dood in 1755 het tot konflik gelei met sy weduwee, Woebit (Welete Bersabe), wat geglo het dit is haar beurt om toesig te hou oor die hof van haar eie seun, Joas (Mentewab se kleinseun). Die keiserin het haar familielede en hulle magte van Qwaran laat kom om haar te steun. Woebit het gereageer deur haar eie Oromo-familielede en hulle aansienlike magte van Yejju af te laat kom. Mentewab het ook die magtige krygsheer Mikael Sehoel laat kom om as middelganger op te tree in ’n poging om ’n bloedbad te keer. Toe hy in Gondar aankom, is hy *Ras* (goewerneur) gemaak. Mentewab het gehoop sy sou hom aan haar kant kry, maar in plaas daarvan het *Ras* Mikael die mag vir homself toegeëien. Hy het eindelik die jong keiser Joas I laat vermoor en met sy slagoffer se tannie (Mentewab se dogter) getrou.

Keiserin Mentewab was so hartseer oor haar kleinseun se dood dat sy haar in haar paleis by Qusquam teruggetrek het, waar sy haar kleinseun langs haar seun begrawe het. Sy het geweier om ooit weer na Gondar terug te keer en het tot met haar dood in afsondering in haar paleis gewoon.

## Verwysings
## Skakels
Bien Hoa

**Bien Hoa** (Viëtnamees: *Biên Hòa*, ) is 'n stad in die suide van Viëtnam. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;250&nbsp;800 in 2018 gehad en is die vyfde grootste stad van die land ná die hoofstad Hanoi, Ho Chi Minh-stad, Hai Phong en Can Tho. Bien Hoa is geleë net suidwes van die grens tot Kambodja en oos van Ho Chi Minh-stad. Die stad lê aan die monding van die Mekongrivier in die Suid-Chinese See.

## Eksterne skakels 
*
Agau-tale

Die **Agau-tale**, of **Sentraal-Koesjitiese tale**, word deur verskeie groepe in Ethiopië en, in een geval, Eritrea gepraat. Hulle word soos volg geklassifiseer (volgens Appleyard):

* Awngi (Suid-Agau): gepraat suid van die Tanameer, meer as 350&nbsp;000 sprekers
:(Kunfal, gepraat wes van die Tanameer; waarskynlik ’n dialek van Awngi)
* Noord-Agau:
:*Bilen–Xamtanga:
::* Bilen (noord) 70&nbsp;000 sprekers Eritrea, om die dorp Keren, en in Oos-Soedan, om die dorp Kassala
::* Xamtanga (Sentraal-Agau; ook genoem Khamir, Khamta): 143&nbsp;000 sprekers in Noord-Amhara
:* Qimant (Wes-Agau) byna uitgestorwe, gepraat in die Semien Gondar-sone
::(dialekte Qwara, byna uitgestorwe; Kayla, uitgestorwe)

## Sien ook
* Agau-volk

## Verwysings
## Skakels
Pietie du Plessis

**Pieter Theunis Christiaan du Plessis** (gebore op 19 Mei 1935 in Nebo naby Lydenburg, Transvaal in Unie van Suid-Afrika, oorlede in Maart 2001 in Pretoria, Gauteng) was 'n boer en Suid-Afrikaanse politikus en 'n lid van die regerende Nasionale Party.

Du Plessis het as lid van die provinsiale raad van Transvaal gedien (1966-1970) en was parlementslid vir Lydenburg (1970 - 1989). In die kabinet was hy adjunkminister van finansies, adjunkminister van landbou en visserye (1980 - 1982), minister van mynwese en energie (1982 - 1983), mannekrag (1984 - 1989), en openbare werke en grondsake (1986 - 1989) in die P.W. Botha-regering.

## Biografie
Pietie was die seun van Johannes Petrus Lafras en Maria Susanna du Plessis (gebore Weimans), en het na sy skoolloopbaan in die landbou gaan studeer aan die Universiteit van Pretoria (1957). Hy het hierna voltyds geboer en was die voorsitter van die sojaboonprodusente-unie en voorsitter van die raad vir oliesade. 

Hy het hierna in 1966 die politieke lewe betree as provinsiale raadslid van die Nasionale Party vir die kiesafdeling Lydenburg/Barberton. In die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1970 is Pietie du Plessis verkies tot die parlement vir die kiesafdeling Lydenburg. In 1972 word hy die voorsitter van die jeugbeweging van die Nasionale Party in Transvaal.

Hy is in 1980 deur P.W. Botha in die regering aangestel as adjunkminister vir finansies en het verskeie ministersposte beklee tot Januarie 1989, toe hy uit al sy ministeriële en parlementêre funksies bedank het na sy beweerde betrokkenheid by finansiële ongerymdhede.

In 1993 is Pietie du Plessis deur die hooggeregshof in Pretoria tot 9 jaar gevangenisstraf gevonnis vir 17 aanklagte, waaronder dié van bedrog. Hy word vrygelaat nadat hy 3 jaar vonnis uitgedien het. Hy sterf aan 'n hartaanval in Maart 2001.
Ixia vinacea

***Ixia vinacea*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom by Tulbagh voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van kleiner as 2&nbsp;km² waar die enkele populasie uit minder as 500&nbsp;plante bestaan. Die spesie het groot dele van sy habitat afgestaan landbou aktiwiteite en word tans bedreig deur onbeheerde veldbrande, indringerplante en oorbeweiding.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Mikael Sehoel

**Mikael Sehoel** (Tigrinya vir "Mikael die Slimme" – sy geboortenaam was '''*Blatta* Mikael'''; omstreeks 1692-1784), was ’n adellike wat 25 jaar lank as regent oor Ethiopië regeer het tydens die bewind van ’n paar swak keisers. Hy het vir 'n ruk ’n einde gemaak aan die antieke Salomoniese Dinastie. Hy was ook ’n *Ras* (goewerneur) van Tigray van 1748 tot '71 en weer 1772 tot met sy dood. Hy was ’n belangrike politieke figuur tydens die bewind van keiser Josua II en sy opvolgers.

## Biografie
thumb|200px|Prinses Aster.
Mikael is gebore as seun van *Abeto* Hezekejas Wolde Hawariot en *Woizero* Isjate Mariam. Albei sy ouers het beweer hulle stam van die Salomoniese Dinastie af deur sy voorouer *Ras* Faris die Grote. Sy pa het die titel *Abeto*, ’n prins van ’n keiserlike kadettak, gebruik. Mikael se eerste vrou was *Woizero* Walatta Gabr'el (wat ná 1766 in Adwa dood is); sy tweede vrou was *Woizero* Aster, die dogter van keiserin Mentewab.

Mikael word die eerste keer in geskiedenisgeskrifte genoem in verband met ’n mislukte veldtog in 1745 na Kaïro om ’n nuwe biskop vir die Keiserryk Ethiopië te verkry. Bevelvoerder Mikael was eers die onderwerp van ’n strafveldtog deur keiser Josua II. Hy was egter te magtig en is gou vergewe.

Tydens die bewind van Josua II se opvolger, Joas I, het keiserin Mentewab Mikael in 1769 laat trou met haar dogter Aster, en Mikael se seun, Wolde Haiawrat, het getrou met ’n ander dogter van die keiserin, Altasj. In dié tyd het Mikael die titel *Ras* gekry.

Met Josua II se dood het sy seun, Joas I, die troon bestyg en ’n burgeroorlog het uitgebreek tussen die teenstanders van keiserin Mentewab, die keiser se ouma, en dié van die keiser se ma, Woebit (Welete Bersabe). Mentewab was medeheerser tydens die bewind van haar seun en het gevoel sy moes ook vir haar kleinseun ’n regent wees. Woebit het weer geglo dis haar beurt in die kollig en om toesig oor haar seun se hof te hou. Die jong keiser het sy ma se kant bo dié van sy ouma gekies. Keiserin Mentewab het haar familie van Qwara laat kom vir ondersteuning en Woebit het haar familie van Yejju laat kom. Die hoofstad, Gondar, is oorval deur die twee kante se leërs en ’n bloedbad het onafwendbaar gelyk.

Om dit te voorkom het keiserin Mentewab haar skoonseun gevra om as bemiddelaar op te tree. Mikael Sehoel het met ’n leër van 26&nbsp;000 soldate in die hoofstad aangekom en belowe om die saak op te los. Hy het egter beheer oor Gondar oorgeneem en ’n oorheersende rol aanvaar.

Ná onenigheid met Joas het Mikael in Januarie 1769 opdrag gegee dat die keiser vermoor word. Keiserin Mentewab het haar teruggetrek na haar paleis in Qusquam en nooit weer aan staatsake deelgeneem nie. Woebit het na Yejju teruggekeer.

*Ras* Mikael het hierna die volgende twee keisers aangestel: Johannes II, wat nutteloos was en van wie hy gou ontslae geraak het, en Tekle Haimanot II. Ondanks Mikael se mag oor die troon het die bevolking in opstand gekom; Mikael het gereageer met ’n bewind van terreur oor Gondar (1770), maar kon nie die platteland beheer nie. ’n Paar partye het teen hom verenig; Mikael is verslaan en het op 4 Junie 1771 oorgegee. 

## Verwysings
## Skakels
Ixia trinervata

***Ixia trinervata*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos en renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Elgin tot by Caledon voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 425&nbsp;km². Die spesie het groot dele van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing. Daar is tans slegs 15% van die plant se renosterveld habitat oor. Bedreigings tans is indringerplante, oorbeweiding en 'n gebrek aan veldbrande.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia teretifolia

***Ixia teretifolia*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos en die Sukkulente Karoo. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom op die Roggeveld-eskarp voor, wes van Sutherland. Hier is daar slegs een populasie en die spesie het tans geen bedreigings nie.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia superba

***Ixia superba*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos en renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom op die noordelike voorheuwels van die Langeberg, oos van Montagu, voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 31&nbsp;km² wat uit drie subpopulasies bestaan. Die spesie word deur gewasverbouing bedreig, veral die aanlê van wingerde.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia sobolifera subsp. carnea

***Ixia sobolifera subsp. carnea*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord- en die Wes-Kaap. Dit kom van Loeriesfontein tot by Nieuwoudtville en Calvinia voor. Die enigste moontlike bedreiging is gewasverbouing aan die noorde van die voorkomsgebied.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia sobolifera subsp. albiflora

***Ixia sobolifera subsp. albiflora*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom in die Klein Karoo tussen Montagu, Prins Albert en Oudtshoorn voor en word gevind op die suidelike hange. Die spesie het tans geen bedreigings in nie. Dit kan met *Ixia rapunculoides* verwar word. Meer navorsing moet gedoen word om die ware grootte en omvang van die populasie te bepaal.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia seracina

Die **Tafelberg kalossie** (*Ixia seracina*) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Koue Bokkeveld en Groot Winterhoekberge op hoë hoogtes voor.

## Bronnelys 
* Plants of the World On Line
* ScienceDirect
* Naturalist
Chasmanthe

**Chasmanthe** (piempiempies) is 'n genus van meerjarige blomplante wat tot die Iridaceae-familie behoort en inheems is aan die Noord-, Oos- en Wes-Kaap. Al die spesies van die genus is ook geofiete. Die genus is vir die eerste keer in 1932 beskryf.

## Spesies 
* *Chasmanthe aethiopica* (L.) N.E.Br.
* *Chasmanthe bicolor* (Gasp.) N.E.Br.
* *Chasmanthe floribunda* (Salisb.) N.E.Br.

## Verwysings 
## Bronne 
* *Field Guide to Fynbos*, John Manning, Struik Nature, 2018 
* Plants of the World Online
Derg

thumb|250px|Hooggeplaaste lede van die Derg: Mengistu Haile Mariam, Tafari Benti en Atnafu Abate.

Die **Derg** (van die Amhariese woord ደርግ, "komitee" of "raad"; Oromo: *Dergii*), amptelik die **Voorlopige Militêre Regering van Sosialistiese Ethiopië** (Amharies: የኅብረተሰብአዊት ኢትዮጵያ ጊዜያዊ ወታደራዊ መንግሥት, *ye-Hebratasabʼāwit Ītyōṗṗyā Gizéyāwi Watādarāwi Mangeśt*) was die militêre junta wat Ethiopië van 1974 tot 1987 regeer het, hoewel die militêre leierskap tot in 1991 aan die bewind gebly het. 

Die Derg is in Junie 1974 gestig as die "Koördinerende Komitee van die Gewapende Magte, Polisie en Streeksweermag" deur offisiere van die Ethiopiese weermag en polisie. Dit is aanvanklik deur voorsitter Aman Andom gelei. Die Derg is amptelik hernoem tot die "Voorlopige Militêre Administratiewe Raad" en het die regering van die Keiserryk Ethiopië en keiser Haile Selassie in September 1974 omvergewerp tydens massaprotesoptogte. Die Derg het die monargie afgeskaf en ’n Marxisties-Leninistiese eenpartystaat gestig met homself as enigste party in ’n oorgangsregering. Die afskaffing van feodalisme, groter geletterdheid, nasionalisasie en groot grondhervormings het prioriteite geword. Mengistu Haile Mariam het in 1977 die voorsitter geword en die politieke Rooi Terreur-onderdrukkingsveldtog (*Qey Shibir*) begin om politieke teenstanders uit te wis, met tienduisende wat sonder verhoor in tronke gegooi en tereggestel is.

Teen die middel 1980's het Ethiopië gebuk gegaan onder verskeie probleme, soos die herstel van ’n invalspoging deur die naburige Somalië, droogtes, ekonomiese agteruitgang en die hongersnood van 1983-1985. (Die Derg self het geraam daar was meer as ’n miljoen sterftes weens hongersnood in sy bewindstydperk.) Dit is gevolg deur groter steun op buitelandse hulp en ’n geleidelike hervatting van konflik, veral Eritrea se onafhanklikheidsoorlog en die Ethiopiese Burgeroorlog. In 1987 het Mengistu die Derg afgeskaf en die Demokratiese Volksrepubliek van Ethiopië gestig wat gelei is deur die Arbeidsparty van Ethiopië. Die nuwe regering het burgerlikes ingesluit, maar is steeds deur oorblywende lede van die Derg oorheers. 

## Verwysings
## Skakels
Chasmanthe aethiopica

***Chasmanthe aethiopica*** is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus *Chasmanthe* behoort en is deel van die fynbos. Die plant is endemies aan die Oos- en die Wes-Kaap. Die plant word 40 tot 65&nbsp;cm hoog en blom van April tot Julie. Die blomme is rooi-pers.

## Galery 

Chasmanthe aethiopica 1DS-II 1-9590.jpg
Chasmanthe aethiopica (Garafía) 02 ies.jpg
Chasmanthe aethiopica (Garafía) 03 ies.jpg
Chasmanthe aethiopica 1DS-II 0254.jpg
Chasmanthe aethiopica 1DS-II 2-4168.jpg
Chasmanthe aethiopica 1DS-II 5976.jpg

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World
* *Field Guide to Fynbos*, John Manning, Struik Nature, 2018
Chasmanthe bicolor

***Chasmanthe bicolor*** is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus *Chasmanthe* behoort en is deel van die renosterveld. Die plant is endemies  aan die Wes-Kaap en kom tussen McGregor en Swellendam voor. Die plant word tot 1.3 m hoog en blom van Junie tot September. Die blomme wissel van oranje na geel per blom.

## Galery 

Chasmanthe bicolor 0zz.jpg
Chasmanthe bicolor 2.jpg
Chasmanthe bicolor 4zz.jpg
Chasmanthe bicolor2.jpg
Chasmanthe bicolor 3zz.jpg

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World
* PlantzAfrica
Hlanganani, KwaZulu-Natal

:*Hierdie artikel handel oor die nedersetting in KwaZulu-Natal. Vir ander plekke met dieselfde naam, sien Hlanganani (dubbelsinnig).*

**Hlanganani** is 'n landelike nedersetting wat in die suidweste van die provinsie KwaZulu-Natal in Suid-Afrika geleë is.

Hlanganani is noordoos van Bulwer geleë. Die meeste inwoners (93.4%) is Zoeloesprekend. 
 
## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Crocosmia

***Crocosmia*** is 'n genus van meerjarige blomplante wat tot die Iridaceae-familie behoort en inheems is aan die Suid-Afrika met een spesie wat endemies is aan Madagaskar. Die genus se naam is afgelei van die griekse woord *krokos* wat saffraan en *osme* wat reuk beteken.

## Spesies 
* *Crocosmia ambongensis* (H.Perrier) Goldblatt & J.C.Manning
* *Crocosmia aurea subsp. aurea* (Pappe ex Hook.) Planch.
* *Crocosmia aurea subsp. pauciflora* (Milne-Redh.) Goldblatt
* *Crocosmia × crocosmiiflora* (Lemoine) N.E.Br.
* *Crocosmia fucata* (Lindl.) M.P.de Vos
* *Crocosmia masoniorum* (L.Bolus) N.E.Br.
* *Crocosmia mathewsiana* (L.Bolus) Goldblatt ex M.P.de Vos
* *Crocosmia paniculata* (Klatt) Goldblatt
* *Crocosmia pearsei* Oberm.
* *Crocosmia pottsii* (Baker) N.E.Br.

## Verwysings 
## Bron 
* http://plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:20292-1
Crocosmia ambongensis

***Crocosmia ambongensis*** is 'n meerjarige blomplant wat deel van die Iridaceae familie is. Die spesie is endemies aan Madagaskar. 

## Bron 
* Plants of the World Online
Adolf-kurwe

[duimnael|regs|300px|Frekwensie van die voornaam "Adolf" in [Nederland (1790–2017)]]
[duimnael|regs|300px|Frekwensie van die voornaam "Jan" in [Nederland (1790–2017)]]
Die **Adolf-kurwe** is ‘n grafiek wat die gewildheid van ‘n sekere voornaam in ‘n bepaalde gebied of by ‘n sekere bevolkingsgroep  oor ‘n vasgestelde tydperk uitbeeld. Groot nuusgebeure het dikwels tot gevolg dat die voornaam bekend en gewild raak en dit dan aan babas gegee word. ‘n Naam word weer ongewild as dit ‘n onaangename assosiasie oproep soos byvoorbeeld met ‘n ramp of ‘n moord.

## Geskiedenis
Die aanvanklike Adolf-kurwe gee weer hoe gewild die naam Adolf (met die betekenis “edel, soos die wolf”) was vir seuns wat tussen 1932 en 1945 in Duitssprekende gemeenskappe gebore is. Die grafiek weerspieël die politieke ontwikkeling in die tydperk, want toe die Nasionaal-Sosialisme al gewilder geword het, het die naam van Adolf Hitler aan popularitiet gewen. Skielik en vinnig het die gewildheid van die naam afgeneem namate die Tweede Wêreldoorlog gevorder het. Teenswoordig word die naam selde meer gegee.

## Ongewild
Ellen se gewildheid as meisienaam het vanaf 1997 afgeneem toe die Amerikaanse aktrise Ellen DeGeneres openlik verklaar dat sy lesbies is. Ook Monica het in dieselfde tyd as naam ongewilder geword toe die verhouding tussen Bill Clinton en Monica Lewinsky aan die lig kom. Osama was tot 2001 by sekere groepe ‘n algemene seunsnaam. Verskeie lande verbied ouers om hul seuns na Osama bin Laden of Stalin te vernoem. Orkaan Katrina het op haar beurt die meisienaam Katrina se gewildheid verminder. Caitlyn en name wat amper so klink het sedert 2015 in populariteit gedaal omdat Caitlyn Jenner verklaar het dat sy transgender is.

## Gewild
Seker geen Suid-Afrikaanse sportman is so dikwels vernoem as Morné du Plessis nie. In baie Afrikaanssprekende gesinne is tussen 1975 en 1990 ‘n seun genaamd Morné (met die betekenis “klein berg”) gebore.

## Lees ook
*Genealogie
*Onomastiek

## Bibliografie
*bloomberg.com
*huffpost.com
*waitbutwhy.com
Nhlanganinidam

Die klein **Nhlanganinidam** teenaan die Phalaborwa-Letaba-teerpad in die sentrale Krugerwildtuin, Limpopo, is 'n nuttige uitkykpunt vir wild wat kom water suip. Dit is in die Nhlanganinirivier geleë, ongeveer halfpad tussen Phalaborwa en die Letaba-ruskamp.
John Wiley

**John Walter Edington Wiley** (27 Februarie 1927 - 29 Maart 1987) was 'n  Suid-Afrikaanse politikus, lid van die Parlement vir Simonstad kiesafdeling (1966-1987), lid agtereenvolgens van die Verenigde Party (1966-1977), van die Suid-Afrikaanse Party (1977 -1980) en die Nasionale Party (1980-1987). Hy was die Minister van die Omgewing en Toerisme (1984-1986), daarna Minister van die Omgewing en Water (1986-1987) in die Tweede kabinet van P.W. Botha.

## Biografie 
Wiley begin sy professionele loopbaan as inter-universiteit krieketspeler, eers as kolwer vir die Westelike Provinsie (1947-1949) en daarna vir die Universiteit van Oxford (1948-1951).

As lid van die konserwatiewe vleuel van die Verenigde Party, was hy nie net in stryd met sir De Villiers Graaff, die partyleier nie, maar ook met hervormingsleiers soos Harry Schwarz en Japie Basson, Hy stig in 1977 die Suid-Afrikaanse Party, wat herinner aan Louis Botha se ou party.

In 1980 het Wiley die Suid-Afrikaanse Party ontbind en weer by die Nasionale Party aangesluit.

Nadat hy adjunkminister vir die omgewing en visserye was (1982-1984), word hy in 1984 minister vir die omgewing en toerisme. Hy was toe die enigste lid uit die Engelssprekende blanke gemeenskap in die Suid-Afrikaanse kabinet.

## Selfdood
Op 29 Maart 1987, terwyl hy in 'n verkiesingsveldtog veg om sy setel as adjunk te behou, pleeg hy selfmoord in sy huis in Vishoek. Die presiese motief agter sy selfmoord het 'n kwessie van bespiegeling gebly, wat wissel van finansiële probleme tot 'n persveldtog wat sy waarheid betwyfel en bespiegel het oor sy seksuele oriëntasie, tot Wiley as lid van 'n elite pedofielring onder leiding van Magnus Malan.

## Bronne 
* Biografie
* Doodsberig, Los Angeles Time, 30 Maart 1987
Kettingspruit

Die **Kettingspruit** vloei in die Laeveld in die ooste van die Mpumalanga-provinsie in Suid-Afrika.

## Ontspring en roete 
Die spruit ontspring op die wesgrens van die sentrale Krugerwildtuin en mond uit in die Shisakashanghondo wat 'n sytak van die Olifantsrivier word. 

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Kettingspruit se samevloei by Geonames.org (cc-by)
Nhlanganinirivier

Die **Nhlanganinirivier** is 'n rivier wat sentraal in die Krugerwildtuin, in Limpopoprovinsie, Suid-Afrika vloei. Sy monding is in die Engelharddam aan die suidebank van die Letabarivier enkele kilometer oos van die Letaba-ruskamp.

Die kleinerige Nhlanganinidam teenaan die Phalaborwa-Letaba-teerpad, is 'n nuttige uitkykpunt vir wild wat kom water suip.

## Oorsprong 
* 

## Monding 
* 

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Nhlanganinirivier se monding by Geonames.org (cc-by)

## Verwysings
Crocosmia paniculata

Die **waaierlelie** (*Crocosmia paniculata*) is 'n bladwisselende, meerjarige blomplant wat deel van die Iridaceae familie is. Die spesie is inheems aan Eswatini, KwaZulu-Natal, Lesotho, Mpumalanga, Oos-Kaap en die Vrystaat. Die plant word tot 1.5 m hoog en blom in die somer. Die blomme is diep-oranje tot rooi van kleur.

## Galery 

Crocosmia paniculata Cally Greyleaf - Flickr - peganum (1).jpg
Crocosmia paniculata Cally Grey Leaf - Flickr - peganum.jpg
Crocosmia paniculata Cally Grey Leaf - Flickr - peganum (2).jpg
Crocosmia paniculata Cally Greyleaf - Flickr - peganum (1).jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* PlantZAfrica
Kgweterivier

Die **Kgweterivier** is 'n spruit wat in die noordooste van die Mpumalanga-provinsie in Suid-Afrika vloei.

## Ontspring en roete 
Die rivier ontspring op die Drakensberg-plato en mond uit in die Vyehoekrivier, wat 'n sytak van die Ohrigstadrivier is. 

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Kgweterivier se monding by Geonames.org (cc-by)
Jowenispruit

Die **Jowenispruit** vloei in die Laeveld op die grens van Mpumalanga en die Limpopoprovinsie in Suid-Afrika.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Jowenispruit se monding by Geonames.org (cc-by)
Crocosmia pearsei

***Crocosmia paniculata*** is 'n  meerjarige blomplant wat deel van die Iridaceae familie is. Die spesie is inheems aan KwaZulu-Natal, Lesotho en die Vrystaat en kom by Cathedralpiek en Mont-aux-Sources voor. Die plant is deel van die grasland op hoë hoogtes. Die spesie het geen bedreigings nie en word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Red Gorton

**Red Gorton** is die naam van 'n watergat en 'n riviertjie wat in die noordooste van die Mpumalanga-provinsie in Suid-Afrika vloei.

## Ontspring en roete 
Die spruit ontspring in die sentrale Krugerwildtuin en mond uit in die Shisakashanghondo, 'n sytak van die Olifantsrivier. 

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van Red Gorton by Geonames.org (cc-by)
Crocosmia pottsii

***Crocosmia pottsii*** is 'n  meerjarige blomplant wat deel van die Iridaceae familie is. Die spesie is inheems aan KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap.

## Galery 

Crocosmia pottsii tall form (20269652106).jpg
Crocosmia pottsii tall form (14691639493).jpg
Crocosmia pottsii tall form (20109280489).jpg
Crocosmia pottsii tall form (20107886040).jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Crocosmia aurea subsp. aurea

***Crocosmia aurea subsp. aurea*** is 'n  meerjarige blomplant wat deel van die Iridaceae familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Gauteng, KwaZulu-Natal, Lesotho, Limpopo, Malawi, Mosambiek, Mpumalanga, Oos-Kaap, Tanzanië, Vrystaat, Zambië en Zimbabwe.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Chalons

**Chalons** is 'n spruit in die Laeveld van die Mpumalanga-provinsie in Suid-Afrika.

## Ontspring en roete 
Die spruit ontspring in die sentrale Krugerwildtuin en mond uit in die Shisakashanghondo wat 'n sytak van die Olifantsrivier is. 

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van Chalons se monding by Geonames.org (cc-by)
Goedit

[thumb|220px|Die Goedit-[steleterrein naby Aksum, Ethiopië.]]
thumb|220px|Die kerk van Abreha en Atsbeha.

**Goedit** (Ge'ez: ጉዲት) is die Klassieke Ethiopiese naam van ’n legendariese koningin wat ook bekend is as **Jodit** in Tigrinya, **Isato** in Amharies en '''Ga'wa'* in Ţilţal.  Die dade wat aan haar toegeskryf word, word genoem in mondelinge tradisies en ’n verskeidenheid historiese vertellings.

Inligting oor Goedit is weersprekend en onvolledig. Paul B. Henze skryf: "Sy het na bewering die keiser vermoor, self die troon bestyg en 40 jaar lank regeer. Verhale oor haar wrede misdade word steeds onder boere van die noordelike Ethiopiese platteland vertel." Henze vertel voorts in ’n voetnoot:

Volgens een tradisie het Goedit die *amba* (plat berg) Debre Damo verwoes en laat brand wat in dié tyd die staatskas en ’n tronk vir die manlike familielede van die koning gehuisves het; dit kan ’n nabootsing wees van die vertelling van ’n latere verwoesting van Amba Geshen deur Ahmad ibn Ibrahim al-Ghazi. Goedit is bekend as *ʿEsato* van die Amhariese woord *ʿEsat'' vir "vuur".

In mondelinge tradisies smelt Goedit soms saam met die 16de-eeuse Moslemse koningin Ga'ewa van Tigray.

## Verwysings
## Skakels
Kaspersnekrivier

Die **Kaspersnekrivier** vloei in die ooste van die Mpumalanga-provinsie in Suid-Afrika.

## Ontspring en roete 
Die rivier ontspring op die Drakensberg-plato en mond uit in die Ohrigstadrivier wat 'n sytak van die Olifantsrivier word. 

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Kaspersnekrivier se samevloei by Geonames.org (cc-by)
Crocosmia × crocosmiiflora

***Crocosmia × crocosmiiflora***, **montbretia**, is 'n hibried van *Crocosmia aurea subsp. aurea* en *Crocosmia pottsii* wat vir die eerste keer in 1880 in Frankryk gekweek is deur Victor Lemoine. Die naam  "montbretia" word dikwels in tuinliteratuur aangetref.

Die hibried is endemies aan Suid-Afrika.

## Verwysings 
## Bron 
* Plants of the World Online
Dulciesnek

duimnael|180px|Padteken wat Dulciesnek aandui. Let op die landskap daaragter.
**Dulciesnek** is 'n bergpas in die landelike Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit in die Oos-Kaapprovinsie geleë. Dit is in die sentrale deel van die land, 500 km suid van Pretoria, die hoofstad van die land. Dulciesnek is op 1 640 meter bo seespieël geleë.

## Geografie 
Die land rondom Dulciesnek is meestal heuwelagtig en berge kom buitengewoon algemeen voor, maar in die noordooste in die rigting van Telebrug is die landskap meer gelyk. Die hoogste punt in die gebied het 'n hoogte van 1&nbsp;938 meter en is 1&nbsp;km wes van Dulciesnek. Ongeveer 214 mense per vk. kilometer woon rondom Dulciesnek, wat relatief yl bevolk is. Die gebied rondom Dulciesnek is byna heeltemal bedek met plantegroei. Die nek is geleë tussen die Sint Michaelsberg en Thaba Tsewu.

## Klimaat 
Die klimaat is koel tot gematig. Die gemiddelde temperatuur is 17&nbsp;°C. Die warmste maand is Januarie, op 23&nbsp;°C, en die koudste Julie, op 8&nbsp;°C. Die gemiddelde reënval is 914&nbsp;mm per jaar. Die natste maand is Desember, met 156&nbsp;mm reën, en die droogste maand Augustus, met 18&nbsp;mm.

## Koördinate 
## Verwysings
Tritonia

Die term **Tritonia** kan verwys na:

* Tritonia, 'n plant genus.
* Tritonia, 'n seeslak genus.
* Tritonia Academic Library
Tritonia atrorubens

***Tritonia atrorubens*** is 'n knolagtige geofiet wat deel van die Iridaceae familie is. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en kom van Komga tot by die Groot-Keiriviermonding voor. Die plant is deel van die grasveld en is laas in 1903 gesien.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Dil Na'od

'''Dil Na'od'* was die laaste *negus'' (koning) van die Koninkryk Aksoem voor die stigting van die Zagwe-dinastie van Ethiopië. Hy het in óf die 9de óf die 10de eeu gelewe. Dil Na'od was die jongste seun van Ged'a Jan (of Degna Djan) en het sy ouer broer, 'Anbasa Wedem, as *negus* opgevolg. Hulle was van die Salomoniese Dinastie. Volgens E.A. Wallis Budge was Dil Na'od se bewind "kort, miskien sowat 10 jaar". Die skotse reisiger en skrywer James Bruce vertel egter van ’n ander tradisie, waarvolgens Dil Na'od ’n baba was toe koningin Goedit die prinse wat op Debre Damo gevange gehou is (sy familielede) uitgemoor het. Adellikes het hom toe uit die koninkryk geneem om sy lewe te red.

Dil Na'od het na berig word op die Ethiopiese Hoogland suid van Aksum veldtogte gevoer en sendelinge na die streek gestuur. Hy het ook die kerk van Debre Igziabher help herbou.

Volgens een tradisie is Dil Na'od deur Mara Takla Haimanot, ’n prins van die Lasta-provinsie, verslaan. Laasgenoemde het met Dil Na'od se dogter, Masaba Warq, getrou. Volgens tradisie is ’n seun van Dil Na'od na Amhara geneem waar hy versteek is totdat sy afstammelinge die Zagwe-dinastie omvergewerp en die Salomoniese Dinastie hervestig het.

## Verwysings
## Skakels
*
Tritonia (plant)

***Tritonia*** is 'n genus van meerjarige blomplante en geofiete wat tot die Iridaceae-familie behoort. Al die spesies is inheems aan Suidelike Afrika met die grootste gros wat in die Wes-Kaap voorkom. Die genus is naverwant aan die genus *Ixia*. 

## Spesies 
Daar is 38 spesies wat tot die genus hoort:

* *Tritonia atrorubens* L.Bolus
* *Tritonia bakeri subsp. bakeri* Klatt
* *Tritonia bakeri subsp. lilacina* (L.Bolus) M.P.de Vos
* *Tritonia cedarmontana* Goldblatt & J.C.Manning
* *Tritonia chrysantha* Fourc.
* *Tritonia cooperi* (Baker) Klatt
* *Tritonia crocata* (L.) Ker Gawl.
* *Tritonia delpierrei* M.P.de Vos
* *Tritonia deusta subsp. deusta* (Aiton) Ker Gawl.
* *Tritonia deusta subsp. miniata* (Jacq.) M.P.de Vos
* *Tritonia disticha subsp. disticha* (Klatt) Baker
* *Tritonia disticha subsp. rubrolucens* (R.C.Foster) M.P.de Vos
* *Tritonia drakensbergensis* M.P.de Vos
* *Tritonia dubia* Eckl. ex Klatt
* *Tritonia flabellifolia var. flabellifolia* (D.Delaroche) G.J.Lewis
* *Tritonia flabellifolia var. major* (Ker Gawl.) M.P.de Vos
* *Tritonia flabellifolia var. thomasiae* M.P.de Vos
* *Tritonia florentiae* (Marloth) Goldblatt
* *Tritonia gladiolaris* (Lam.) Goldblatt & J.C.Manning
* *Tritonia kamisbergensis* Klatt
* *Tritonia karooica* M.P.de Vos
* *Tritonia lancea* (Thunb.) N.E.Br.
* *Tritonia laxifolia* (Klatt) Benth. & Hook.f. ex Baker
* *Tritonia linearifolia* Goldblatt & J.C.Manning
* *Tritonia marlothii* M.P.de Vos
* *Tritonia moggii* Oberm.
* *Tritonia nelsonii* Baker
* *Tritonia pallida subsp. pallida* Ker Gawl.
* *Tritonia pallida subsp. tayloriae* (L.Bolus) M.P.de Vos
* *Tritonia parvula* N.E.Br.
* *Tritonia securigera subsp. securigera* (Aiton) Ker Gawl.
* *Tritonia securigera subsp. watermeyeri* (L.Bolus) J.C.Manning & Goldblatt
* *Tritonia squalida* (Aiton) Ker Gawl.
* *Tritonia strictifolia* (Klatt) Pax
* *Tritonia tugwelliae* L.Bolus
* *Tritonia undulata* (Burm.f.) Baker
* *Tritonia watermeyeri* L.Bolus

## Verwysings 
## Bron 
* Plants of the World Online
Jekoeno Amlak

**Jekoeno Amlak** (Ge'ez: ይኩኖ አምላክ); troonnaam **Tasfa Jesus**, ተስፋ ኢየሱስ täsfa iyyäsus) was van 10 Augustus 1270 tot 19 Junie 1285 keiser van Ethiopië. Hy was ook die stigter van die Salomoniese Dinastie, wat tot in 1974 in dié land regeer het. Hy was ’n prins van die provinsie Bete Amhara (in vandag se Wollo-streek) wat koning van konings van Ethiopië geword het nadat hy die laaste Zagwe-koning verslaan het.

## Magsverkryging
Baie van dit wat van Jekoeno Amlak bekend is, kom uit mondelinge tradisies en Middeleeuse hagiografieë. Hy is opgevoed aan die Istifanos-klooster naby Ambassel. Daar is ’n storie wat in die geskrifte "Die lewe van Jesus Mo'a" en die ''Be'ela nagastat'' vertel word, dat ’n haan drie maande lank buite Jekoeno Amlak se huis verkondig het dat wie ook al sy kop eet, koning sou word. Die destydse koning het toe die hoender laat doodmaak en hom geëet, maar die kok het die kop weggegooi. Jekoeno Amlak het dit geëet en toe die heerser van Ethiopië geword.

Volgens die tradisionele geskiedenis is Jekoeno Amlak deur die Zagwe-koning Za-Ilmaknoen ("die onbekende, die verborge een") op berg Malot aangehou, maar hy het ontsnap. Hy het die koning met die hulp van ’n sultan van Shewa by die Slag van Ansata verslaan. Die Ethiopiese historikus Taddese Tamrat meen dié koning was Jetbarak, maar weens ’n poging om sy nagedagtenis te besoedel is sy naam uit historiese rekords verwyder. ’n Meer onlangse kroniekskrywer van Wollo se geskiedenis, Getatchew Mekonnen Hasen, dink egter die laaste koning was Na'akueto La'ab.

## Bewind
thumb|240px|links|Die kerk van Genneta Maryam, wat vermoedelik deur Jekoeno Amlak laat bou is.
Jekoeno Amlak het glo ’n veldtog teen die Koninkryk Damot gevoer nadat die afgsette sultan van Shewa hom in 1279 gevra het om sy heerskappy te help herstel.

Volgens die aangetekende geskiedenis het Jekoeno Amlak nie net per brief met die Bisantynse keiser Michael VIII gekorrespondeer nie, maar ook vir kom verskeie kameelperde as geskenk gestuur. Sy betrekkinge met sy Moslemse bure was aanvanklik vriendskaplik, maar sy poging om ’n biskop van die Ethiopies-Ortodokse Kerk te kry, het ’n stremming op die betrekkinge geplaas. ’n Brief het bewaar gebly wat hy aan sultan Baibars van die Mamelukke, die opperleenheer van die hoof van die kerk, die patriarg van Alexandrië, in 1273 geskryf het waarin hy ’n nuwe biskop (*aboena*) vra. Dit blyk uit die brief dat dit nie sy eerste versoek was nie. Toe een nie opdaag nie, het hy die skuld gepak op die sultan van Jemen, wat glo sy boodskapper na Kaïro vertraag het.

Jekoeno Amlak kry erkenning vir die bou van die Kerk van Gennete Maryam naby Lalibela, wat die vroegste oorblywende muurskilderings in Ethiopië bevat wat gedateer kan word.

Sy afstammeling keiser Baeda Marjam I het Jekoeno Amlak se liggaam laat herbegrawe in die Kerk van Atronsa Marjam.

## Verwysings
## Skakels