open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jan Železný

duimnael|regs|Jan Zelenzny in 2015.
**Jan Železný** (gebore 16 Junie 1966) is 'n Tsjeggiese voormalige baan- en veldatleet wat aan die spiesgooi deelgeneem het. Hy is 'n Wêreld- en Olimpiese kampioen en hou die wêreldrekord met 'n gooi van 98.48 meter. Hy word wyd beskou as die beste spiesgooier van die moderne era en hou ook die vierde, vyfde en sesde beste vertonings van alle tye. Hy het die wêreldrekord altesaam vier keer verbeter.

## Biografie 
Železný is in Mladá Boleslav, Tsjeggo-Slowakye, gebore. Hy het die silwermedalje by die 1988 Olimpiese Spele en die goue medalje by die 1992, 1996 en 2000 Olimpiese Somerspeles gewen. Daarbenewens wen hy die Wêreldkampioenskappe in 1993, 1995 en 2001.

Železný hou die wêreldrekord van 98,48 meter, wat in 1996 opgestel is, en die Wêreldkampioenskaprekord van 92,80 meter, in 2001 opgestel.  

Op 26 Maart 1997 in Stellenbosch, Suid-Afrika, het hy vyf keer op dieselfde byeenkoms oor die 90 meter ver gegooi. Tot September 2020 was hy ook die enigste atleet wat meer as 95 meter met die nuwe soort spies gegooi het, iets wat hy drie keer behaal het. 

Gedurende sy loopbaan het Železný grootliks meegeding teen atlete soos Steve Backley, Sergey Makarov, Boris Henry, Seppo Räty, Raymond Hecht en Aki Parviainen.

Železný het beplan om uit te tree na die 2006 Europese Kampioenskappe in Götenburg, waar hy die bronsmedalje gewen het met 'n gooi van 85,92 meter. Op 19 September 2006 neem hy afskeid van sy loopbaan met 'n laaste vertoning in Mladá Boleslav, die plek waar hy met atletiek begin het.

Železný rig Vítězslav Veselý af en is die voormalige afrigter van Barbora Špotáková.

## Verwysings
Bauer

**Bauer** is 'n Duitse van en kan na die volgende persone verwys:
* Cate Bauer (1922), Engelse aktrise
* Charita Bauer (1922–1985), Amerikaanse aktrise
* Chris Bauer (1966), Amerikaanse akteur
* David Bauer (akteur) (1917–1973), Amerikaanse akteur
* Ernst Waldemar Bauer (1926−2015), Duitse televisie- en radiopublisis, bioloog, skrywer, dokumentêrfilmvervaardiger en politikus
* Ina Bauer (1941–2014), Duitse aktrise
* Jaime Lyn Bauer (1949), Amerikaanse aktrise
* Kristin Bauer van Straten (1973), Amerikaanse aktrise
* Michelle Bauer (1958), Amerikaanse aktrise
* Richard Bauer (1939–1999), Amerikaanse akteur
* Steven Bauer (1956), Amerikaanse akteur en vervaardiger
Richter

**Richter** is 'n Duitse van en kan na die volgende persone verwys:
* Adriaan Richter (1966), Suid-Afrikaanse rugbyspeler
* Andy Richter (1966), Amerikaanse skrywer, akteur, en vervaardiger
* Barry Richter (1878–1961), hoofadjudant van genl. Christiaan de Wet
* Georg Richter (1915–1972), Noorse akteur
* Hans Richter (akteur) (1919–2008), Duitse akteur en regisseur
* Ilja Richter (1952), Duitse akteur en skrywer
* Jason James Richter (1980), Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur
* Rotraut Richter (1915–1947), Duitse aktrise
* Sviatoslav Richter (1915–1997), Sowjetse pianis van Russies-Duitse afkoms
* Walter Richter (1905–1985), Duitse akteur
Klein

**Klein** is 'n Duitse van en kan na die volgende persone verwys:
* Adelaide Klein (1900–1983), Amerikaanse aktrise
* Chris Klein (akteur) (1979), Amerikaanse akteur en vervaardiger
* Jesper Klein (1944–2011), Deense akteur en skrywer
* Jessi Klein (1975), Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger
* Johny Klein (1980), Suid-Afrikaanse akteur en stemkunstenaar
* Kacey Mottet Klein (1998), Switserse akteur
* Lee Klein (1965), Amerikaanse akteur
* Rudolf Klein-Rhoden (1871–1936), Duitse akteur, regisseur, en skrywer

"Klein" het in Oudgermaans rein, sierlik of mooi beteken, wat ons nog herken in die woord "kleinood".
Wolf (van)

**Wolf** is 'n Duitse van en kan na die volgende persone verwys:
* Hillary Wolf (1977), Amerikaanse aktrise
* Markus Wolf (1923–2006), Duitse spioen
* Patrick Wolf (1983), Engelse sanger
* Scott Wolf (1968), Amerikaanse akteur en vervaardiger
De Waalpark

duimnael|De Waalpark ingang, 1900 en 2015
Die **De Waalpark** is ‘n openbare terrein naby die middestad van Kaapstad.

Hierdie park in Oranjezicht lê suid van Kampstraat, oos van Moltenostraat, wes van Bo-Oranjestraat en noord van Belvederestraat. In die suide van die park is tennisbane en die Moltenodam. Konserte word hier gehou en dit word ook as kinderspeelterrein benut.

Dit is in 1895 uitgelê en dra die naam van David Christiaan de Waal (* Langverwacht, Kuilsrivier, 25 November 1845 - † Kaapstad, 22 September 1909), ‘n boer, sakeman en politikus in die Kaapkolonie. Hy was van 1889 tot 1890 die burgemeester van Kaapstad.

## Lees ook 
* Welgemeend
Wawielsterrestelsel

Die **Wawielsterrestelsel** (ook bekend as **ESO 350-40** of **PGC 2248**) is 'n ring- en lensvormige sterrestelsel sowat 500&nbsp;miljoen ligjare van die Son af in die sterrebeeld Beeldhouer. Dit het 'n deursnee van omtrent 144&nbsp;300 ligjare en 'n massa van sowat  sonmassas. Sy buitenste ring het 'n sirkulêre snelheid van omtrent . Die stelsel het waarskynlik uit 'n botsing ontstaan.

Die stelsel is in 1941 deur Fritz Zwicky ontdek. Volgens hom is dit "een van die ingewikkeldste strukture van sterdinamika".

Die Wawiel is effens kleiner as die Andromeda-sterrestelsel. Die groot Wawiel is die oorheersende stelsel in die groep, wat uit vier fisies gebonde spiraalsterrestelsels bestaan. Die drie ander stelsels word in verskeie studies genoem G1 (die kleiner, onreëlmatige blou spiraal), G2 (die kompakte geel stelsel met 'n getystert) en G3 ('n spiraalstelsel verder weg wat dikwels op wyeveldfoto's gesien word.

'n Tipe 2-supernova in die Wawielsterrestelsel is in November 2021 ontdek.

## Strukture
Die struktuur van die Wawielsterrestelsel is uiters ingewikkeld en verwronge. Dit bestaan uit twee ringe: die buitenste ring, waar groot stervorming plaasvind vanweë die samepersing van stof en gas, en die binneste kernsirkel, wat die middel van die stelsel omring. 'n Ring donker, absorberende stof is ook in die kernring teenwoordig. Verskeie optiese arms, of "speke", verbind die twee ringe en is vermoedelik spiraalarms wat weer gevorm het ná die botsing. In waarnemings is beide nietermiese en optiese speke te sien, maar die twee soorte oorvleuel nie en lyk of hulle onverbonde is.

## Evolusie
Die sterrestelsel was eens 'n gewone spiraalstelsel voordat dit, sowat 200-300&nbsp;miljoen jaar voor die stelsel soos vandag gelyk het, oënskynlik in 'n "kolskoot”-tipe botsing teen 'n kleiner stelsel betrokke was. 

Die sterrestelsel neem nou weer die vorm van 'n normale spiraalsterrestelsel aan, met arms wat van 'n sentrale kern af uitsprei. op sommige foto's te sien. Daar word algemeen geglo dat G3 die "koeël" is wat deur die skyf van die Wawiel getrek en sy huidige vorm veroorsaak het, eerder as G1 of G2. Dit maak sin as die stelsel se ouderdom van sowat 300&nbsp;miljoen jaar in ag geneem word. As gekyk word na hoe naby G1 en G2 nog is, is dit maklik om te glo dat G3, wat sowat 287&nbsp;000 ligjare van die Wawiel is, die botsende sterrestelsel was.

## Verwysings
## Skakels
* Galaxy Evolution Simulation: The Cartwheel Galaxy
* Cartwheel Galaxy at Constellation Guide
* Webb Captures Stellar Gymnastics in The Cartwheel Galaxy *nasa.gov*
Burger Odendaal

**Megiel Burger Odendaal** (gebore 15 April 1993 in Bloemfontein, Suid-Afrika) is 'n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat vir die Lions in Superrugby en die Goue Leeus in die Curriebeker speel. Sy gereelde posisie is binnesenter.

## Loopbaan 
### Jeugjare en Varsitybeker-rugby 
Odendaal het sy hoërskoolrugby vir Hoërskool Monument in Krugersdorp gespeel, wat gelei het tot sy insluiting in Goue Leeus-spanne vir jeugweektoernooie; hy het vir hul o/16-span by die 2009 Grant Khomo-week gespeel en vir hul o/18-span by die 2011 Cravenweek.

Ná die 2011-seisoen het hy die Jukskeirivier oorgesteek om hom by die Blou Bulle in Pretoria aan te sluit. Hy het vir die Blou Bulle o/19 span in die 2012 o.19-provinsiale kampioenskap gespeel en in dieselfde jaar die stap tot o.21-vlak gemaak en vir die Blou Bulle o/21 in die 2012 onder-21 Provinsiale Kampioenskap gespeel. Hy het ook op daardie vlak in die 2013 Onder-21 Provinsiale Kampioenskap gespeel.

### Blou Bulle 
Sy eersterangse debuut het twee dae voor sy 20ste verjaardag gekom; toe hy vir die Blou Bulle begin in hul 2013 Vodacombeker-wedstryd teen die Valke in Springs gespeel het, 'n sege van 74–14 in sy enigste verskyning van die seisoen.

Sy eerste betrokkenheid op Curriebeker-vlak was in 2014, toe hy aangewys is in die Blou Bulle-groep vir die 2014 Curriebekerseisoen en hy was in die beginspan vir hul openingswedstryd van die seisoen teen die Goue Leeus.

### Lions 
Daar is op 13 Julie 2020 aangekondig dat Odendaal die Bulls verlaat om hom by die Lions aan te sluit.

### Wasps Rugby 
Op 22 Februarie 2022 is aangekondig dat hy by Wasps Rugby geteken het voor die 2022/23-seisoen.

## Verwysings
Ruschia karrachabensis

***Ruschia karrachabensis*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie wat endemies aan Suid-Afrika is en in die Noord-Kaap voorkom.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
David Christiaan de Waal

duimnael|David Christiaan de Waal
**David Christiaan de Waal** (25 November 1845 – 22 September 1909) was 'n Kaapse politikus, sakeman en burgemeester van Kaapstad. Hy het net sowat vier jaar skoolgegaan, by plaas- en plaaslike skole in die distrik Stellenbosch. Ten spyte van sy relatiewe gebrek aan opvoeding, was hy ambisieus en selfversekerd, wat hom gehelp het om sukses te behaal.

Hy het aanvanklik op die plaas, Bakkerskloof, in Stellenbosch geboer en vanaf 1876 op Bellevue, 'n klein vrugte- en wynplaas aan die bopunt van Kloofstraat in Kaapstad. In 1878 het hy saam met H. de Vos de Kock 'n hardeware-onderneming in Kaapstad gestig en in 1895 is die firma se naam verander na De Kock en Kie, toe reeds een van die grootste sulke besighede in die Kaapkolonie.

## Openbare lewe 
Van 1884 tot 1903 verteenwoordig hy die kiesafdeling Piketberg in die Kaapse Wetgewende Vergadering en het 'n belangrike rol gespeel in die bou van 'n spoorlyn na Piketberg. Hy was ook lid van die Kaapse stadsraad van 1877 tot 1895 en burgemeester van 1889 tot 1890. Tydens sy ampstermyn as burgemeester het hy hom toegespits op die verfraaiing van die stad, spesifiek met die plant van 'n groot aantal eike- en bloekombome. Ter erkenning hiervan het die stadsraad in 1895 die gebied langs die Molteno-reservoir, wat aangelê en beplant is, De Waalpark genoem.

Gedurende die 1880's het De Waal baie gereis en Wes-Europa, die Midde-Ooste en Noord-Amerika besoek. Sy reise het De Waal van materiaal vir sy skryfwerk verskaf en hy het verskeie artikels geskryf wat in Nederlandstalige publikasies aan die Kaap verskyn het.

## Verwysings
Ruschia kuboosana

***Ruschia kuboosana*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie en is endemies in Suid-Afrika. Dit kom in die Noord-Kaap voor.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
AirAsia

**Capital A Berhad**, bedryf as **AirAsia** (gestileer as ***airasia***) is 'n Maleisiese multinasionale laekostelugredery met sy hoofkwartier naby Kuala Lumpur, Maleisië. Dit is die grootste lugredery in Maleisië volgens vlootgrootte en aantal bestemmings. AirAsia bedryf geskeduleerde binnelandse en internasionale vlugte na meer as 165 bestemmings wat oor 25 lande strek. Sy hoofbasis is klia2, die laekoste-diensterminal by Kuala Lumpur Internasionale Lughawe (KLIA) in Sepang, Selangor, Maleisië. Sy geaffilieerde lugdienste Thai AirAsia, Indonesia AirAsia, Philippines AirAsia en AirAsia India het basisse onderskeidelik in Bangkok–Don Mueang, Jakarta–Soekarno-Hatta, Manila–Ninoy Aquino en Bangalore–Kempegowda-lughawens, terwyl sy susterlugredery, AirAsia X, fokus op langafstandroetes. AirAsia se geregistreerde kantoor is in Petaling Jaya, Selangor, terwyl sy hoofkantoor by Kuala Lumpur Internasionale Lughawe is.

AirAsia behaal die wêreld se laagste eenheidskoste van VS$0,023 per beskikbare sitplekkilometer en 'n passasiers-gelykbreek-vragfaktor van 52%. In 2007 het *The New York Times* die lugredery beskryf as 'n "pionier" van laekostereis in Asië. AirAsia is die borg van Maleisië se nasionale sokkerspan, Singapoer nasionale sokkerspan, Jamshedpur FC en Queens Park Rangers. AirAsia is ook 'n voormalige borg van Manchester United en Asia Red Tour.

AirAsia is deurlopend vir 11 jaar deur Skytrax aangewys as die wêreld se beste laekostediensverskaffer in internasionale reis- en lugrederytoekennings, insluitend die jongste toekenning vir 2019. Aan die begin van die Covid-19-pandemie het AirAsia egter verkies om nie algemene terugbetalings te gee aan passasiers van vlugte wat hy gekanselleer het nie, om sy kontant te bewaar. Reisbewyse is eerder by verstek aangebied, met terugbetalings wat slegs op 'n geval-tot-geval-basis uitgereik word.

## Dienste 
### Aanboord 
AirAsia bied 'n "Santan"-spyskaart, met opsies om aan boord te koop en bied kos, drankies, goedere en belastingvrye verkope aan. Vooraankoop van "Santan"-maaltye is beskikbaar teen 'n laer prys as aan boord, en met addisionele opsies. AirAsia is geakkrediteer deur die KL Syariah-indeks van Bursa Maleisië, en in ooreenstemming met Sjaria-beginsels bedien dit nie alkohol of varkvleis nie. Dit geld egter net vir die streeks AirAsia-groepvlugte, en nie vir die AirAsia X-vlugte nie, wat wel wyn en bier aan boord verkoop.

### Gereelde vliegprogram 
AirAsia neem die eerste stappe om sy eie gereelde-vliegprogram te begin. Die lugredery het 'n ooreenkoms onderteken om 'n gesamentlike onderneming met die finansiëledienstefirma Tune Money te begin om 'n program genaamd "BIG" bekend te stel. Ingevolge hierdie program sal dit lojaliteitspunte aan AirAsia-kliënte en derdeparty-handelaars uitreik. Punte kan dan gebruik word om plek op AirAsia-vlugte te bespreek.

## Toekennings en erkenning 
Die 2012 World Airline-toekennings by die Farnborough-lugskou het die lugdiens as die wêreld se beste laekostelugredery aangewys.

AirAsia is al 11 jaar agtereenvolgens aangewys as die wêreld se beste laekostediens, insluitend die jongste toekenning vir die jaar 2019.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Koch

**Koch** is 'n Duitse van en kan na die volgende persone verwys:
* Anders Gjellerup Koch (1961), Deense akteur
* Birgitte von Halling-Koch (1943), Deense aktrise
* Caspar Koch (1946), Deense akteur
* Chris Koch (1927–1986), Suid-Afrikaanse rugbyspeler 
* Eik Koch (1914–1982), Deense akteur
* Freddy Koch (1916–1980), Deense akteur
* Ilse Koch (1906–1967), Duitse nazi
* Jerzy Koch (1958), Poolse letterkundige, vertaler, akademikus en digter
* Johann Koch (1871–1925), Suid-Afrikaanse predikant
* Karl-Otto Koch (1897–1945), Duitse nazi
* Marianne Koch (1931), Duitse aktrise
* Robert Koch (1843–1910), Duitse medikus en mikrobioloog
* Sebastian Koch (1962), Duitse akteur
* Vincent Koch (1990), Suid-Afrikaanse rugbyspeler
Gurwent

**Gurwent**, **Wrhwant**, **Gurwant**, of **Gurvand** (Latyn: Vurfandus) (sterf in 876) was van 874 tot sy dood 'n aanspraakmaker op die Koninkryk van Bretagne. Hy het die koningskap betwis met Pascweten, Graaf van Vannes.

Gurwent was medepligtig aan die sameswering wat verantwoordelik was vir die sluipmoord op Salomon in 874. Hy was egter deel van die faksie wat buite Salomon se hofhouding geval het, en was afkomstig van noordwes-Bretagne. Hy is nooit aangespreek as "Graaf" nie. In 874 het hy 200 manskappe gemonster om die Wikings te beveg. Na Salomon se dood het hy en Pascweten die gebied tussen hulle verdeel, alhoewel Regino van Prüm aangeteken het dat laasgenoemde 'n groter deel verkry het. 'n Geskil het spoedig tussen die twee ontstaan, en hulle het geveg om die koningskap. Teen die middel van 876 was Gurwent dood, en sy seun Judicaël het by hom oorgeneem.   

Sy vrou was 'n dogter van Erispoë, en in sommige gerekonstrueerde geslagsregisters was hul een dogter getroud met Berengar van Bayeux. Hul kinders was:

* onbekende dogter, getroud met Berengar van Bayeux, Graaf van Rennes. Sy is die grootmoeder of groot-grootmoeder van Judicael Berengar.
* Judicaël van Bretagne
* Oreguen(?)

## Bronne 
* Smith, Julia M. H. *Province and Empire: Brittany and the Carolingians*. Cambridge University Press: 1992.

## Verwysings
Berengar van Bayeux

**Berengar van Bayeux** (sterf in 896) was Graaf van onderskeidelik Bayeux en Rennes en vanaf 886 tot sy dood 'n dekade later markgraaf van die Bretonse Mars.

In 874 het Bretagne se interne politiek in onrus verval toe Salomon van Bretagne deur 'n mededinger gedood is. Die gevolglike oplewing in Wikingaanvalle wat moontlik gemaak is deur die magsvakuum is slegs teruggehou deur 'n haastig saamgeflanste Bretons-Frankiese bondgenootskap tussen Alan I en Berengar. Die "Seine-wikings" het tussen 889 en 890 in Bretagne inbeweeg, kort op die hakke van die Loirevloot wat Alan I en Berengar uitgedryf het (laasgenoemde mag het opgebreek in verskeie klein flottieljes en wes gevaar). Alan I het weer sy magte saamgesnoer met Berengar en twee Bretonse leërs in die veld gestoot. Die Wikings, wat besef het dat hul ontsnaproete langs die Marne af geblok is, het hul skepe oorland gedra na die Vire, en Saint-Lo beleër, waar die Bretonners hul vloot byna geheel en al verwoes het.

Berengar se familie het die eerste Galliessprekende heersers geword om in Bretagne te woon. (Rennes en Penthièvre, eerder as Nantes of Vannes in die Loire-vallei) Dit was die uiteindelike gevolg daarvan dat die Bretonse adel byna uitgeroei is weens die Normandiese invalle van die 880's, en omdat Berengar die streek as beloning ontvang het vir sy dienste teen die Wikings.

Daar word bespiegel dat Berengar getroud is met die dogter van Gurwent van Rennes, waardeur hy die graafskap van Rennes bekom het. Indien wel, maak dit hom die swaer van Judicaël van Bretagne. Sommige is van mening dat hy die vader was van Poppa, wat tydens 'n Wikingaanval gevange geneem is en getroud is met Rollo van Normandïe. Verskeie rekonstruksies maak hom óf vader, óf grootvader, en selfs groot-grootvader van Judicael Berengar, die latere Graaf van Rennes.

## Bronne 
* 
* 
* 
*
Jülich

**Jülich** (Nederlands: **Gulik**, in ou Duitse spelling ook *Guelich* of *Gülich*, ) is 'n dorp in die Duitse deelstaat Noordryn-Wesfale, geleë in die Düren-distrik aan die **Rur**- of **Roer**rivier. Die dorp het 33, 670 inwoners met 'n oppervlakte van 90,40 km². Naburige stede sluit Düren, Eschweiler en Linnich in. Die stad lê ongeveer twintig kilometer ten ooste van die Nederlandse grens by Ubach-Palenberg en die Nederlandse dorp en munisipaliteit Landgraaf. 

## Dele van Jülich 
## Galery 

Juelich-Franzosen-MaxAusPlan-1805.jpg|Kaart met stervormige vesting en brughoof
Hexenturm Jülich.jpg|Die Heksentoring (Duits: Hexenturm)
Solarthermisches Versuchskraftwerk Jülich STJ.jpg|Solarthermisches Versuchskraftwerk Jülich STJ

## Verwysings
Shanghai Pudong Internasionale Lughawe

duimnael|links|Binne die lughawegebou
duimnael|links|Die binnekant van Terminaal 1
duimnael|links|Die binnekant van Terminaal 1
duimnael|links|Binnekant van die inboeksaal in Terminaal 2
**Shanghai Pudong Internasionale Lughawe** (IATA: **PVG**, ICAO: **ZSPD**) is een van twee internasionale lughawens wat Shanghai bedien en ' n belangrike lugvaartsentrum van Oos-Asië. Pudong-lughawe bedien beide internasionale vlugte en 'n kleiner aantal binnelandse gevegte, terwyl die stad se ander groot lughawe, Shanghai–Hongqiao, hoofsaaklik binnelandse en streeksvlugte in Oos-Asië bedien. Pudong lê ongeveer 30 km oos van die middestad, en beslaan 40&nbsp;km2 (10&nbsp;000 akker). Dit is geleë langs die kuslyn in die ooste van Pudong. Die lughawe word bedryf deur die Shanghai Lughaweowerheid.

Die lughawe is die hoofspilpunt vir China Eastern Airlines en Shanghai Airlines, en 'n belangrike internasionale spilpunt vir Air China, sowel as 'n sekondêre spilpunt vir China Southern Airlines. Dit is ook die spilpunt vir Juneyao Airlines en Spring Airlines in private besit, en 'n Asië-Stille Oseaan-vragsentrum vir FedEx, UPS en DHL. Die DHL-spilpunt, wat in Julie 2012 geopen is, is na bewering die grootste snelsentrum in Asië.

Pudong-lughawe het twee hoof passasiersterminale gehad, aan beide kante omring deur vier operasionele parallelle aanloopbane. ’n Derde passasiersterminaal is in 2021 geopen, benewens ’n satellietterminaal en twee bykomende aanloopbane, wat sy jaarlikse kapasiteit van 60 miljoen passasiers tot 80 miljoen sal verhoog, tesame met die vermoë om ses miljoen ton vrag te hanteer.

Pudong-lughawe is 'n snelgroeiende spilpunt vir passasiers- en vragverkeer. Met 3,7 megaton vrag wat in 2017 hanteer is, is die lughawe die wêreld se derde besigste lughawe volgens vragverkeer. Pudong-lughawe het ook meer as 74 miljoen passasiers in 2018 bedien, wat dit die derde besigste lughawe in China maak ná Beijing-Capital en Hongkong Internasionale Lughawens, vyfde besigste in Asië en die agtste besigste in die wêreld. Dit is ook die besigste internasionale poort van die vasteland van China, met 35,25 miljoen internasionale passasiers. Teen die einde van 2016 het die Pudong-lughawe 104 lugrederye gehuisves wat meer as 210 bestemmings bedien het.

Shanghai Pudong is die besigste internasionale spilpunt in China, en ongeveer die helfte van sy totale passasiersverkeer is internasionaal. Pudong Lughawe is verbind met Shanghai Hongqiao Lughawe deur die Shanghai Metro Lyn 2 en die Shanghai Maglev-trein via Pudong Internasionale Lughawestasie. Daar is ook lughawebusse wat dit met die res van die stad verbind.

## Verwysings
DIAO

**Dmitri Wjatsjeslawowitsj Koeznetsof** (gebore 1 April 1996, Redkino, Twer-oblast, Rusland), beter bekend onder sy verhoognaam, **DIAO**, is 'n Russiese komponis, musikant, sanger-liedjieskrywer en musiekvervaardiger.    

Hy is die wenner van die popsangerkompetisie in 2016 (beste duet), sowel as van die Patriotismekompetisie (beste duet).

Hy was 'n deelnemer aan die program "Songs", seisoen 1, op TNT en aan "Parade of Talents".  

## Toekennings 
* Wenner van die Konakovo Lights-toekenning in 2014-2017
* Wenner van die streektalentkompetisie in die rapkategorie in 2016 en 2019
* Bronswenner van "RAP-Style 2020"
* Die beste kunstenaar van Julie 2020 in Rap-styl volgens New Wave-radio
* Beste presteerder van 2020 as deel van New Stars in New Wave!
* II- en III-graadwenner in die "Kom ons sing 'n lied vir oorlog"-kompetisie
* III-graadwenner in die "Rap-sangers"-kompetisie
* 3de plek wenner van die "Doen Goed"-tekenkompetisie
* Wenner van die Young Musicians-kompetisie

## Diskografie 
### EP 
### Enkellopendes 
## Interessante feite 
* Dmitry is die stigter van die pop-rock-groep Cool Looks Klan en van die musieketiket DIAO.

## Verwysings
Ruschia crassisepala

***Ruschia crassisepala*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie wat endemies aan Suid-Afrika is en in die Wes-Kaap voorkom.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Lockheed L-100 Hercules

Die **Lockheed L-100 Hercules** is die burgerlike variant van die produktiewe C-130 Hercules militêre transportvliegtuig wat deur die Lockheed Corporation gebou word. Sy eerste vlug het in 1964 plaasgevind. Langer L-100-20 en L-100-30 weergawes is ontwikkel. L-100-produksie het in 1992 geëindig met 114 vliegtuie wat afgelewer is. ’n Opgedateerde variant van die model, LM-100J, het sy eerste vlug in Marietta, Georgia op 25 Mei 2017 voltooi en sou in 2018–19 met produksie begin.

## Ontwikkeling 
In 1959 het Pan American World Airways 12 van Lockheed se GL-207 Super Hercules bestel, wat teen 1962 afgelewer moes word, aangedryf deur vier 6 000 eshp Allison T56 turboskroefenjins. Slick Airways sou later in 1962 6 sulke vliegtuie ontvang. Die Super Hercules sou 7,11 meter langer as die C-130B wees; 'n variant aangedryf deur 6 445 eshp Rolls-Royce Tynes en 'n straalaangedrewe variant met vier Pratt & Whitney JT3D-11 turbowaaiers was ook in ontwikkeling. Beide Pan American en Slick Airways het hul bestellings gekanselleer en die ander variante het nie in verder as slegs ontwerpstudies ontwikkel nie.

regs|300x300px
## Variante 
Burgerlike variante is gelykstaande aan die C-130E-model sonder buitetenks of militêre toerusting.

; L-100 (Model 382)
: Een prototipe aangedryf deur vier Allison 501-D22's en die eerste keer in 1964 gevlieg
; L-100 (Model 382B)
: Produksie variant
; L-100-20 (Model 382E en Model 382F)
: Gerekte variant gesertifiseer in 1968 met 'n nuwe 1,5 m gedeelte voor die vlerk en 1,02 m gedeelte agter die vlerk.
; L-100-30 (model 382G)
: 'n Verdere uitgerekte variant met 'n bykomende 2,03 m rompgedeelte.
; LM-100J (model 382J)
: 'n Bygewerkte burgerlike weergawe van die militêre C-130J-30-model.
; L-400 Twin Hercules
: ’n Twee-enjin variant van die C-130. Dit is in ten minste een publikasie geadverteer dat dit "meer as 90% onderdele gemeenskaplikheid" met die standaard C-130 sou hê. Die vliegtuig is in die middel-1980's afgelê sonder dat enige gebou is.

## Operateurs 
### Burgerlike operateurs 
In Maart 2011 was altesaam 36 Lockheed L-100 Hercules-vliegtuie in kommersiële diens. Operateurs sluit in Safair (4), Lynden Air Cargo (8), Transafrik (5), Libyan Arab Air Cargo (3), en ander operateurs met minder vliegtuie.

### Militêre operateurs 
In Mei 2011 was 35 Lockheed L-100's in gebruik by verskeie militêre operateurs.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Lockheed L-100 Hercules . airliners.net
* Lockheed L-100 Hercules spesifikasies in vergelyking met ander lugvragvliegtuie
William Duncan Baxter

**William Duncan Baxter** (14 Junie 1868 – 7 Januarie 1960) was 'n sakeman, politikus, en die burgemeester van Kaapstad, Suid-Afrika, van 1907 tot 1908. Die teater, algemeen bekend as "The Baxter", 'n uitvoerende kunstekompleks in Rondebosch, 'n voorstad van Kaapstad, is ter ere van hom genoem.

## Vroeë lewe 
Baxter was die derde seun van David William en Jane Baxter, sy pa was 'n jutevervaardiger. Baxter het die Hoërskool van Dundee in Dundee en die University College bygewoon. In 1886 emigreer hy na Suid-Afrika, waar hy by William Duncan en Kie in Kaapstad aangesluit het, 'n tekstielbesigheid van sy oom. Toe sy oom in 1895 oorlede is, het hy die eienaar van die besigheid geword.

## Openbare lewe 
Baxter het groot belangstelling in politieke en burgerlike aangeleenthede getoon en vanaf 1904 was hy lid van die Kaapse stadsraad en burgemeester van Kaapstad, van 1907 tot 1908. In die georganiseerde handelsomgewing het hy gedien as president van die Kaapstadse Kamer van Koophandel van 1916 tot 1918, en weer van 1926 tot 1928. Hy was ook president van die Vereniging van Kamers van Koophandel in Suid-Afrika in 1918. Vanaf 1908 het hy was 'n lid van die laerhuis van die Kaapse Parlement en van 1910 tot 1920 lid van die Unie Volksraad, wat die kiesafdeling Kaapstad Tuine verteenwoordig het.

## Baxter-teater 
Baxter het 'n groot rol gespeel in die stigting van die Kirstenbosch Nasionale Botaniese Tuin en was vir baie jare op die beheerliggaam en dien as voorsitter van 1918 tot 1957. Van 1936 tot 1956 was hy ook president van die Botaniese Vereniging van Suid-Afrika. In 1921 is hy verkies as 'n konvokasieverteenwoordiger op die raad van die Universiteit van Kaapstad.

## Verwysings
Johannes Smuts

**Johannes Joachim Lodewyk Smuts** (9 Julie 1785 – 1 Augustus 1869) was 'n Suid-Afrikaanse staatsamptenaar, sakeman en die tweede burgemeester van Kaapstad.

## Biografie 
Smuts is in Kaapstad gebore, die seun van Johannes Smuts en Magdalena Elisabeth Wernich. Hy het as Sekretaris van die Weeskamer in Kaapstad gewerk. Die funksie van die Weeskamer was onder andere om die boedels te administreer van persone wat intestaat in die Kolonie sterf en onder wie se erfgename minderjariges of persone wat in die buiteland woonagtig was; die registrasie van testamente van oorlede persone; die administrasie van minderjariges se eiendom en die byhou van 'n sterfteregister of rekord van persone wat aan die Kaap gesterf het. Na sy tyd by die Weeskamer het hy 'n geruime tyd in die Koloniale Kantoor gewerk en ook die amp van Ontvanger-generaal van Grondinkomste beklee.

Gedurende die 1830's het Smuts as 'n geldskieter gewerk en teen die middel van die 1830's, met die vrystelling van slawe, het hy as die geldskieter vir sy landgenote op die sekuriteit van slawe opgetree. Smuts was ook 'n lid van die slawevergoedingsraad en het saam met Hamilton Ross opgetree, as 'n agent vir die betaling van vergoedingsgeld aan voormalige slawe-eienaars. Hy het daarin geslaag om 'n aansienlike eiendomsportefeulje op te bou en het in 1842 22 eiendomme in Kaapstad besit.

In 1844 het Smuts Michiel van Breda opgevolg as voorsitter van die Munisipale Raad van Kaapstad, wat effektief die rol van Burgemeester was en gedurende sy termyn, in 1847, is Kaapstad 'n stad verklaar in terme van opdrag wat deur die Britse owerheid verleen is. Smuts het in 1848 as voorsitter uitgetree. Hy het sy lewe lank in Kaapstad gewoon en is op 1 Augustus 1869 by sy huis, Zorgwyk, in Tuine, Kaapstad oorlede.

## Verwysings
Air Cairo

**Air Cairo** is 'n laekosteredery gebaseer in Kaïro, Egipte. Die lugredery word deels deur EgyptAir besit. 

Air Cairo bedryf geskeduleerde vlugte na die Midde-Ooste en Europa en bedryf ook huurvlugte na Egipte vanaf Europa namens toeroperateurs. Sy basis is Kaïro Internasionale Lughawe, Sharm El Sheikh Internasionale Lughawe en Hurghada Internasionale Lughawe met die maatskappy se hoofkantoor in die Sheraton Heliopolis-sone.
[duimnael|'n Air Cairo [Airbus A320|Airbus A320-200 in die vorige kleurskema]]
Die lugredery is in 2003 gestig en word deur EgyptAir (60%), die Nasionale Bank van Egipte (20%) en Bank Misr (20%) besit.

## Kodedeelooreenkomste 
Air Cairo het slegs 'n kodedeelooreenkoms met EgyptAir.
[duimnael|'N Air Cairo [Airbus A320|Airbus A320-200]]

## Verwysings
Ruschia middlemostii

***Ruschia middlemostii*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie en is endemies in Suid-Afrika. Dit kom in die Noord-Kaap voor.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hercules Crosse Jarvis

regs|duimnael|
**Hercules Crosse Jarvis** (18 Junie 1802 – 8 Februarie 1889) was 'n handelsmagnaat, wetgewer en die derde burgemeester van Kaapstad. Hy is in 1803 in Brittanje gebore en arriveer in die Kaap as veertienjarige saam met kolonel Brown, wat lid van lord Charles Somerset se personeel was. Hy keer na Engeland terug om sy opleiding te voltooi en kom weer na Suid-Afrika in 1822. Hy sluit by die plaaslike maatskappy van wynuitvoerders aan. Hy was een van die voorstanders van 'n kunsmatige hawe in Tafelbaai.

Hy word in 1845 'n kommissaris van die Kaapstadse munisipaliteit en voorsitter van 1848 tot 1860, 'n posisie was ooreenstem met dié van burgemeester. Hy het Johannes Smuts opgevolg. Dit is grotendeels aan hom te danke dat daar in 1860 met die bou van die dokke in Tafelbaai begin is. Hy was 'n stigter van die Suid-Afrikaanse Kollege in 1829 en het 'n groot aandeel in die stryd teen die invoer van bandiete in 1849. Hy is op 8 Februarie 1889 oorlede.

## Bronne 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
Langeberg-rebellie

Die **Langeberg-rebellie** van 1896-1897 was ‘n stryd van die Tswana teen Britse koloniale oorheersing.

## Agtergrond
In 1885 is die  gebied tusssen die Oranjerivier en die Moloporivier deur Groot-Brittanje geannekseer as die kroonkolonie Brits-Betsjoeanaland. Tien jaar later, 16 November 1895, is die landstreek by die Kaapkolonie ingelyf. Die Tswanas is van hul diamantryke stamgrond na reservate verdryf. Hulle is gedwing om op die plase van die blanke setlaars en die myne by Kimberley te werk. Hulle moes ‘n hutbelasting betaal. Polisie is aangestel om die mense te beheer en allerhande nuwe wette toe te pas. Al meer grond is onteien. Rondloper beeste is geskut. Wildsbokke is op groot skaal deur die koloniste geskiet. Die Tswanas het verarm, was wanhopig en onrus het onder hulle geheers.   Die hoofmanne se gesag is ondermyn, maar die bevolking het na hulle opgesien om leiding in hierdie plofbare situasie.

## Opstand
In die stryd om die verspreiding van runderpes te bekamp, is op 27 November 1896 17 beeste, waarvan slegs ‘n paar besmet was, doogeskiet. Beeste was nie alleen voedsel vir die Tswanas nie. Dit was ook hul rykdom en van groot kulturele belang. Die atmosfeer was deur die blanke indringing reeds gespanne en toe kom die nuwe owerheid en skiet van die Tswana se beeste. Hoofman Galeshewe en sy Tlhaping-volgelinge kom op Kersaand 1896 in opstand en vermoor twee blanke winkeliers. ‘n Polisiemag en soldate word gestuur om die daders aan te keer. Galeshewe vlug na skuiling in ‘n kloof in die Langeberge. Hoofman Toto van die Tlharo-groep en hoofman Luka Jantjie van die Batlapin sluit hier by hom aan. ‘n Gewapende mag van oor die 2000 man uit alle dele van die Kaapkolnie is byeengebring om die oproer te onderdruk. Dit neem die mag egter 6 maande om die 500 uitgehongerde en uitgeputte rebelle te verdryf. Eers daarna is die rebelle stelselmatig tot oorgawe gedwing. Luka Jantie het op 30 Julie 1897 gesneuwel en is onthoof. Toto het hom op 2 Augustus oorgegee en is na Robbeneiland verban. Galeshewe ontsnap en is heelwat later in ‘n grot vasgekeer en gewond. Hy is tot 12 jaar tronkstraf veroordeel. Tydens die opstand is ‘n 1500 rebelle gedood . Die koloniale magte se verliese was 28 man en 36 gewondes. Enkele rebelle is opgehang en vierduisend is gevange geneem en as kontrakarbeiders na die Wes-Kaap gedeporteer.

## Bibliografie
*mahala.co.za/culture/the-last-stand-of-a-south-african-hero/
*Matlhako, Chris: The Langeberg ‘Rebellion’ – Luka Jantjie, Galeshewe and Toto – their little known story of courage and bravery in defence of their people, land and livelihood. https://ujcontent.uj.ac.za
*Stapleton, Timothy J.: Encyclopedia of African colonial conflicts. Denver, Col.: ABC-CLIO, 2017. 
*www.jstor.org
Laerskool Bakenkop

**Laerskool Bakenkop** is 'n Afrikaansmedium-laerskool in Wierdapark, Centurion, Suid-Afrika. 

Die skool se visie is: "Om ons leerders se volle potensiaal te ontwikkel".

Van die sportaktiwiteite wat by die skool aanbied word, is atletiek, netbal, fietsry, gholf, skaak, landloop, hokkie, boogskiet, jukskei, krieket en minikrieket. 

Van die kultuuraktiwiteite wat by die skool aangebied word is: koor, revues, redenaars, toneelgroep en Voortrekkers.

## Geskiedenis 
Die Laerskool Bakenkop is in Januarie 1982, onder die dak van Laerskool Wierdapark geopen. Die skool het aanvanklik bekend gestaan as die Tweede Laerskool Wierdapark onder leiding van die waarnemende hoof, mnr P.S.N. Swart.

Op 23 April het die laerskool hulle eie gebou betrek in Underbergstraat 5, Wierdapark. In Oktober 1982 het die skool sy naam, Laerskool Bakenkop, gekry.

Mnr Willie Fourie is die huidige skoolhoof (2022). 

## Skoollied 
Die skoollied is deur Koos du Plessis geskryf en getoonset:

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Laerskool Bakenkop se webtuiste
Ruschia holensis

***Ruschia holensis*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie wat endemies aan Suid-Afrika is en kom in die Wes-Kaap by Lutzville voor waar dit deel van die Sukkulente Karoo is. Die spesie is onbekend, dit is beskryf van een monster wat in 1964 gevind is. Die plant word tans as seldsaam beskou en daar is onsekerheid of dit nog bestaan of as uitgestorwe beskou moet word.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ruschia indurata

***Ruschia indurata*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie wat inheems aan Suid-Afrika is en kom in die Noord-Kaap, Oos-Kaap, die Vrystaat en die Wes-Kaap voor. Die spesie kom vanaf Beaufort-Wes in die Karoo tot by Steynsburg en Steytlerville in die Oos-Kaap en moontlik tot by Bloemfontein voor. Dit is onder andere deel van die Nama-Karoo-ekostreek.
 	
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ruschia cradockensis

***Ruschia cradockensis*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie wat endemies aan Suid-Afrika is en in die Oos- en die Wes-Kaap voorkom.

Daar is twee subspesies:
* *Ruschia cradockensis subsp. cradockensis*
* *Ruschia cradockensis subsp. triticiformis* (L.Bolus) H.E.K.Hartmann & Stüber

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Austrian Airlines

[duimnael|links|'n Austrian Airlines Vickers Viscount 837 by [Londen-Heathrow Lughawe|Londen-Heathrow in 1962.]]
duimnael|links|'n Austrian Airlines Sud Caravelle in 1972.
duimnael|links|'n Austrian Airlines Douglas DC-9 in 1982.
[duimnael|links|'n Austrian [Airbus A340-200 in 2001 by Kansai Internasionale Lughawe.]]
**Austrian Airlines AG** (IATA: **OS**, ICAO: **AUA**), dikwels verkort tot **Austrian**, is die vlagredery van Oostenryk en 'n filiaal van die Lufthansa-groep. Die lugredery se hoofkwartier is op die terrein van Wene Internasionale Lughawe in Schwechat  waar dit ook sy spilpunt onderhou. Vanaf Julie 2016 het die lugredery na ses binnelandse en meer as 120 internasionale gereelde en seisoenale bestemmings in 55 lande gevlieg. Dit is 'n lid van die Star Alliance.

Die lugredery is in 1957 gestig deur die samesmelting van Air Austria en Austrian Airways, maar sy geskiedenis gaan terug na 1923 met die stigting van Austrian Airways. Deur 'n groot deel van die maatskappy se bestaan was dit 'n entiteit in staatsbesit. Op 31 Maart 1958 het die lugredery sy eerste geskeduleerde diens uitgevoer deur 'n gehuurde Vickers Viscount van Wene na Zürich en Londen te vlieg; hy het daarna sy eie Viscount-vloot aangekoop. Op 18 Februarie 1963 het Austrian sy eerste straalaangedrewe vliegtuig, die Sud Aviation Caravelle, bestel. Dit het daarna verskeie modelle en afgeleides van die Douglas DC-9- stralervliegtuig bekendgestel; teen die einde van 1971 was Austrian 'n straleroperateur. Gedurende die 1980's het dit die McDonnell Douglas MD-80 aan sy vloot bekendgestel. Verskeie vliegtuie wat deur Airbus, Boeing, Fokker en ander vervaardigers vervaardig is, is oor die 1980's en 1990's bygevoeg.

Deur die 1990's het die lugdiens nuwe strategiese alliansies gesoek, asook om sy teenwoordigheid in die langafstandmark uit te brei en het nuwe dienste aan China en Suid-Afrika bekendgestel. In 2000 het Austrian 'n lid van Star Alliance geword.

Gedurende die 2000's het Austrian etlike jare lank verliese gely; teen 2008 is die lugredery se destydse eienaar, die Oostenrykse regering, aangeraai om Austrian te privatiseer deur sy verkoop aan 'n buitelandse maatskappy. Gedurende 2009 het die Lufthansa-groep Austrian gekoop nadat hulle goedkeuring van die Europese Kommissie ontvang het na 'n ondersoek na die tenderproses.

## Verwysings
Vlag van Rynland-Palts

Die **vlag van Rynland-Palts**, ook bekend as Rhineland-Pfalz, is 'n driekleur van drie horisontale strepe van swart, rooi en goud. Hierdie kleure is Duitsland se nasionale kleure en word soms na verwys as schwarz-rot-gold. In die kanton, of die boonste linkerhoek, is die wapen van die staat van Rynland-Palts.

## Verwysings
Kwalia

In die filosofie van die gees word **kwalia** gedefinieer as individuele gevalle van subjektiewe, bewuste ervaring. Die term kwalia is afgelei van die Latynse onsydige meervoudsvorm (*qualia*) van die Latynse byvoeglike naamwoord *quālis* (Latynse uitspraak: [ˈkʷaːlɪs]) wat beteken "van watter soort" in 'n spesifieke geval, soos "hoe dit is" om 'n spesifieke appel te proe — "hierdie spesifieke appel nou".

Voorbeelde van kwalia sluit in die waargenome sensasie van pyn of 'n hoofpyn, die smaak van wyn, sowel as die rooiheid van 'n sonsondergang. As kwalitatiewe karakters van sensasie staan kwalia in kontras met proposisionele houdings, waar die fokus is op oortuigings oor ervaring eerder as hoe dit direk is om te ervaar.

Filosoof en kognitiewe wetenskaplike Daniel Dennett het eenkeer voorgestel dat kwalia "'n onbekende term is vir iets wat nie vir elkeen van ons meer bekend kan wees nie: die manier waarop dinge vir ons voorkom".

Baie van die debat oor die belangrikheid daarvan hang af van die definisie van die term, en verskeie filosowe beklemtoon of ontken die bestaan van sekere kenmerke van kwalia. Gevolglik bly die aard en bestaan van kwalia onder verskeie definisies omstrede. Terwyl sommige filosowe van die verstand soos Daniel Dennett argumenteer dat kwalia nie bestaan nie en onversoenbaar is met neurowetenskap en naturalisme, sommige neurowetenskaplikes en neuroloë soos Gerald Edelman, Antonio Damasio, Vilayanur Ramachandran, Giulio Tononi, Christof Koch en Rodolfo Llinás noem dat kwalia bestaan en dat die begeerte om dit uit te skakel gebaseer is op 'n foutiewe interpretasie aan die kant van sommige filosowe oor wat wetenskap uitmaak.

## Verwysings
Ruschia klipbergensis

***Ruschia klipbergensis*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie en is endemies in Suid-Afrika. Dit kom in die Wes-Kaap naby Malmesbury voor waar dit deel van die fynbos is. Die spesie is laas in die 1950's gesien; dit is in 'n bedreigde gebied gevind.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Richard I van Boergondië

**Richard I van Boergondië** of **Richard Justiciarius** (*de Rechtsbrenger*, *die Bringer van Geregtigheid*) (858 – 1 September 921), was vanaf 880 graaf van Autun, en die grondlegger van die Hertogdom Boergondië (918-921).

## Lewensloop 
Richard was 'n Bosonied en die seun van Bivinus van Metz en Richildis. Sy ouer broer was Boso van Provence, en sy jonger suster Richildis, die tweede vrou van Karel die Kale.

In 875, na die dood van Keiser Lodewyk III, het Richard en Boso vir Karel na Italië vergesel vir sy kroningseremonie. Karel het in Februarie 876 in Pavia, terwyl hy voorberei het vir sy terugkeer, vir Boso as "Hertog en Onderkoning van Italië en Hertog van Provence" benoem. Boso het in 877 by Karel se afsterwe na Frankryk teruggekeer en die administrasie van Italië en die hertogdom van Provence aan Richard en Hugo die Ab toevertrou, as sogenaamde *missi dominici*. 

[duimnael|Kaart van die drie gebiede van die ou Koninkryk van Boergondië, omstreeks [900.
----

]]

In 879 het Boso homself as "Koning van Provence" verklaar na die dood van Lodewyk die Stamelaar. Richard het egter Boso se heerskappy uitgedaag en die graafskap van Autun oorgeneem, wat Karloman II van Frankryk in 880 amptelik aan hom toegestaan het. Richard en Karloman II het hul magte saamgevoeg tydens die Slag van Saône. Richard het Mâcon beset en dit in die naam van Karloman II en Lodewyk III onder bevel van Bernard Plantapilosa beveilig. Nadat hy Lyon ingeneem het, het hy sy ouer broer se hoofstad Vienne beleër, waar Lodewyk III, Karloman II, en keiser Karel III die Dikke by hom aangesluit het. Richard het Boso uiteindelik in 882 verdryf en sy vrou Ermengarde van Italië en haar kinders Engelberga en Lodewyk die Blinde gevange geneem en hulle na Autun gestuur. Boso het in Provence gaan skuiling soek.

Na die dood van Karel die Dikke in 888, het Richard Roedolf se aanspraak op die koningskap van Boergondië ondersteun. Hy is getroud met Roedolf se suster Adelheid, dogter van Koenraad II van Auxerre. Richard het ook in 890 die troonbestyging van sy neef Lodewyk as Koning van Provence ondersteun.

Richard is in Sens begrawe. By sy sterfbed is hy deur 'n biskop vermaan om om genade te smeek omdat hy soveel bloed in sy lewe gestort het. Hy het as volg daarop geantwoord:

## Familie 
Hy het verskeie kinders gehad by sy vrou Adelheid (getroud in 888),, dogter van Koenraad II en Waldrada van Worms:
* Roedolf, opvolger en latere Koning van Frankië
* Hugo, latere Hertog van Boergondië
* Boso I, getroud met Berta, dogter van Boso III van Arles
* Ermengard van Boergondië, getroud met Giselbert van Châlon
* Adelheid van Boergondië (omstreeks 896 gebore), getroud met Reinier II van Henegouwen
* Richildis van Boergondië, getroud met Litaud I van Mâcon

## Verwysings 
## Bronne 
* Bouchard, Constance B. "The Bosonids or Rising to Power in the Late Carolingian Age." *French Historical Studies*, Vol. 15, No. 3. (Lente, 1988), pp 407–431.
V for Vendetta

***V for Vendetta*** is 'n rolprent uit 2005 wat geregisseer is deur James McTeigue.

## Hoofrolspelers 
* Natalie Portman
* Hugo Weaving
* Stephen Rea
* Stephen Fry
* John Hurt

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
A Beautiful Mind

***A Beautiful Mind*** is 'n Amerikaanse rolprent uit 2001 wat geregisseer is deur Ron Howard. Beautiful Mind is 'n rolprent oor die lewe van die wiskundige John Forbes Nash Jr., wat aan skisofrenie gely het. Die draaiboek is gebaseer op die boek met dieselfde titel, geskryf in 1999 deur Sylvia Nasar. Die rolprent het in 2002 vier Oscars ontvang.

## Hoofrolspelers 
* Russell Crowe
* Ed Harris
* Jennifer Connelly
* Paul Bettany
* Adam Goldberg
* Judd Hirsch
* Josh Lucas
* Anthony Rapp
* Christopher Plummer

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Inception

***Inception*** is 'n Amerikaanse rolprent uit 2010 wat geregisseer is deur Christopher Nolan. Die hoofrolspelers is Leonardo DiCaprio, Marion Cotillard, Elliot Page, Tom Hardy en Joseph Gordon-Levitt.  Die film word as 'n wetenskapsfiksie-riller beskryf waarin werklikheid en drome met mekaar verweef word. In die Verenigde State het die rolprent op 16 Julie 2010 gepremière. Die rolprent het vier Oscars gewen tydens die 83ste Oscar-toekenningsaand, die vir beste kinematografie, beste visuele effekte, beste klanksmenging en beste klankredigering.

## Hoofrolspelers 
* Leonardo DiCaprio
* Ken Watanabe
* Joseph Gordon-Levitt
* Marion Cotillard
* Elliot Page
* Tom Hardy
* Cillian Murphy
* Tom Berenger
* Michael Caine

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Batman Begins

***Batman Begins*** is 'n Amerikaanse rolprent uit 2005 wat geregisseer is deur Christopher Nolan.

## Hoofrolspelers 
* Christian Bale
* Michael Caine
* Liam Neeson
* Katie Holmes
* Gary Oldman
* Cillian Murphy
* Tom Wilkinson
* Rutger Hauer
* Ken Watanabe
* Morgan Freeman

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Ruschia ruralis

***Ruschia ruralis*** is 'n vetplant uit die vygiefamilie wat endemies aan Suid-Afrika is en kom in die Limpopo, Mpumalanga, Noord-Kaap, Noordwes, Oos-Kaap, Vrystaat en die Wes-Kaap voor.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiator

***Gladiator*** is 'n 2000 Amerikaans-Britse rolprent wat in die Romeinse tyd afspeel. Die rolprent is geskryf deur David Franzoni en geregisseer deur Ridley Scott. Dit is 'n fiktiewe verhaal geïnspireer deur keiser Commodus en sy pa Marcus Aurelius. Die rolprent is vir twaalf Oscars genomineer en het vyf gewen, insluitend Beste prent, Beste Akteur en Beste Klank.

## Hoofrolspelers 
* Russell Crowe
* Joaquin Phoenix
* Connie Nielsen
* Oliver Reed
* Derek Jacobi
* Djimon Hounsou
* Richard Harris

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Horisontale tak

Die **horisontale tak** (**HT**) is 'n stadium van sterevolusie net ná die rooireusetak in sterre met massas soortgelyk aan die Son s'n. HT-sterre ondergaan fusie van helium in die kern en van waterstof in 'n skil om die kern. Die begin van kernheliumfusie veroorsaak aansienlike veranderings in die ster se struktuur, en dit lei tot 'n algehele afname in ligsterkte, 'n effens samestrekking van die steromhulsel en hoër oppervlaktemperature.

## Ontdekking
HT-sterre is ontdek met die eerste diep fotografiese fotometriese studies van bolswerms. Dit was egter afwesig in alle oop sterreswerms wat toe nog bestudeer is. Die horisontale tak word so genoem omdat HT-sterre in stergroepe met 'n lae metaalinhoud, soos bolswerms, in 'n rofweg horisontale lyn lê op 'n Hertzsprung-Russell-diagram. 

Omdat die sterre van 'n bolswerm almal op feitlik dieselfde afstand van die Aarde af lê, het hulle skynbare magnitude dieselfde verhouding tot hulle absolute magnitude en daarom kan die eienskappe wat met die swerm se absolute magnitudes verband hou duidelik op die HR-diagram gesien word, sonder dat hulle deur afstand beïnvloed word.

## Evolusie
[thumb|links|240px|Die HR-diagram vir die [bolswerm M5, met die horisontale tak in geel, RR Lyrae-sterre in groen en sommige van die helderder sterre van die rooireusetak in rooi.]]

Nadat die waterstof in 'n ster se kern op is, verlaat dit die hoofreeks en begin fusie in 'n waterstofskil om die heliumkern en word dit 'n reusester op die rooireusetak. In sterre met 'n massa van 2,3 keer die Son s'n () word die heliumkern 'n streek van ontaarde materie wat nie tot die opwekking van energie bydra nie. Dit hou aan groter en warmer word terwyl die fusie van waterstof in die skil nog helium toevoeg.

As die ster 'n massa van meer as  het, bereik die kern naderhand die temperatuur wat nodig is vir die fusie van helium in koolstof. Die aanvang van heliumfusie begin regdeur die kernstreek, wat veroorsaak dat die temperatuur dadelik styg en die fusie versnel. Binne 'n paar sekondes word die kern 'n nieontaarde streek en begin dit vinnig uitsit. Die ster gaan nou in 'n nuwe toestand van ewewig en dit beweeg van die rooireusetak na die horisontale tak van die HR-diagram.

Sterre bly omtent 100 miljoen jaar op die horisontale tak en word geleidelik helderder. Wanneer hulle kernhelium op is, verbrand hulle helium in 'n skil om die kern op die ART. Hier word hulle koeler en nog helderder.

## Verwysings
## Skakels