Andris Nelsons

**Andris Nelsons** (gebore op 18 November 1978) is 'n Letlandse dirigent. Hy is tans die musikale direkteur van die Boston Simfonieorkes en die *Gewandhauskapellmeister* van die Leipzig Gewandhaus Orkes.

## Vroeë lewe
Nelsons was in Riga (Letland) gebore. Sy moeder was die stigter van die eerste groep musici in Letland wat gespesialiseer het in die uitvoering van vroeë musiek, en sy vader (stiefvader) was 'n koordirigent, tjellis en onderwyser. Sy moeder en stiefvader ('n koordirigent) het hom na 'n uitvoering van Richard Wagner se *Tannhäuser* geneem, waarna Nelsons verwys as 'n besonders formatiewe ondervinding: "...dit het 'n hipnotiese effek op my gehad. Ek was oorweldig deur die musiek. Ek het gehuil toe Tannhäuser sterf. Ek dink steeds dit was die grootste gebeurtenis uit my kinderdae."

Nelsons het as 'n jeugdige klavier studeer, en op die ouderdom van twaalf jaar ook trompet begin speel. Hy het vir een somer by die *Dartington Internasionale Somerskool* saam met Evelyn Tubb studeer. Hy het as trompetspeler gedien in die orkes van die Lettiese Nasionale Opera.

## Loopbaan as dirigent
Nelsons het saam met Alexander Titov in Sint Petersburg, Rusland gestudeer om dirigent te word en deelgeneem aan meesterklasse met Neeme Järvi, Roberto Carnevale en Jorma Panula. Hy het die aandag van Mariss Jansons getrek toe hy tydens 'n noodgeval as plaasvervanger moes optree in die trompet afdeling van die Oslo Filharmoniese Orkes gedurende 'n orkestoer.

In 2003 het Nelsons prinsipiële dirigent van die Lettiese Nasionale Opera geword. Hy het na vier jaar sy tyd daar in 2007 afgesluit. In 2006 het Nelsons hoofdirigent van die Nordwestdeutsche Philharmonie van Herford, Duitsland, geword, welke pos hy tot die einde van die 2008/09 seisoen sou hou. Sy eerste verskyning as dirigent by die Metropolitan Opera was in Oktober 2009 tydens 'n produksie van *Turandot*. Nelsons het in Julie 2010 sy buiging by die Bayreuth-fees gemaak, met die dirigeer van 'n produksie van Wagner se *Lohengrin* tydens die openingskonsert van die fees.

### *City of Birmingham Symphony Orchestra*
Nelsons se vroeëre werk in die Verenigde Koninkryk het ateljee-konserte met die BBC Filharmoniese Orkes in Manchester ingesluit, en sy eerste BBC Filharmoniese orkes konsert by die *Bridgewater Hall* het in November 2007 plaasgevind. In Oktober 2007 het die *City of Birmingham Symphony Orchestra* (CBSO) vir Nelsons as die orkes se twaalfde prinsipiële dirigent en musikale direkteur aangekondig, met ingang van die 2008/2009 seisoen. Die kontrak was aanvanklik vir drie jaar. Die aanstelling was ongewoon aangesien Nelsons die CBSO slegs tydens 'n private konsert en tydens 'n opname-sessie gedirigeer het, sonder die voordeel van 'n openbare geleentheid, voordat hy vir die pos benoem is. en sy eerste ingeskrewe konsert verskyning met die CBSO het in Maart 2008 plaasgevind. In Julie 2009 het Nelsons sy kontrak met die CBSO vir 'n bykomende drie jaar verleng, met inbegrip van die 2013/14 seisoen. In Augustus 2012 het die CBSO die verlenging van die kontrak formeel aangekondig, met inbegrip van die 2014/15 seisoen, en daarna vir die daaropvolgende seisoene op grond van van die jaarlikse hernuwing daarvan. In Oktober 2013 het die CBSO die afsluiting van Nelsons se tyd as musikale direkteur daarvan aangekondig na die afloop van die 2014/2015 seisoen.

### Boston Simfonieorkes
250px|thumb|Toneel van die dokumentêre prent *Nelsons No. 5* met die Koninklike Royal Concertgebouw Orkes

Nelsons het sy eerste optrede as gas-dirigent in die VSA in Maart 2011 saam met die Boston Simfonieorkes (BSO) by Carnegie Hall gemaak as plaasvervanger vir James Levine tydens 'n noodgeval. Hy het gevolglik as gas-dirigent van die BSO tydens die *Tanglewood Musiekfees* in Julie 2012 opgetree, en in Januarie 2013 sy eerste verskyning met die BSO by *Symphony Hall, Boston* gemaak. In Mei 2013 het die BSO vir Nelsons as die orkes se vyftiende musikale direkteur met ingang van die 2014/2015 seisoen aangekondig. Sy aanvanklike kontrak was vir 'n termyn van vyf jaar en maak voorsiening vir agt tot tien weke se geskeduleerde verskynings in die eerste jaar van die kontrak en twaalf weke in die daaropvolgende jare.

Nelsons het tydens die 2013/2014 seisoen die titel van Aangewese Musikale Direkteur gehou. In Augustus 2015 het die BSO die verlenging van Nelsons se kontrak as musikale direkteur daarvan aangekondig tot en met die 2021/22 seisoen, met 'n nuwe kontrak van agt jaar wat die aanvanklike vyf-jaar kontrak vervang het. Dit bevat ook 'n klousule vir die outomatiese hernuwing daarvan.

### Leipzig Gewandhaus-orkes
Nelsons het die eerste keer in 2011 as gas-dirigent by die Leipzig Gewandhaus-orkes opgetree. Sedert Februarie 2018 is Nelsons die een-en-twintigste *Gewandhauskapellmeister* (musikale direkteur) daarvan. Die orkes het die aanstelling aangekondig met 'n aanvanklike kontrak van vyf seisoene.

### Konserte en operas
In die 2016/17 seisoen het Nelsons voortgegaan met sy samewerkingsprojekte met die Berliner Philharmoniker, Wiener Philharmoniker, Het Koninklijk Concertgebouworkest en die *Philharmonia Orchestra*.

In Desember 2016 het hy teruggekeer na die *Royal Opera House* en *Der Rosenkavalier* van Richard Strauss gedirigeer in 'n nuwe produksie wat deur Robert Carsen gelei is. Nelsons is 'n gereelde gas by die Metropolitan Opera in New York, die Bayreuth-fees en is Kunstenaar-in-Residensie by die Konzerthaus Dortmund.

In Januarie 2019 het die Wiener Philharmoniker (Weense Filharmoniese Orkes) aangekondig dat Nelsons die orkes se 2020 Weense Nuwejaarskonsert sal dirigeer.

### Opname geskiedenis
Nelsons het saam met die CBSO musiek van Pjotr Tsjaikofski, Richard Strauss, en Igor Strawinski vir die Orfeo plate-etiket opgeneem. Nelson het ook behalwe vir sy opnames met die CBSO, opnames vir die BR-Klassik etiket gemaak. Nelsons het ook vir Deutsche Grammophon kommersiële opnames gemaak saam met die Boston Simfonieorkes. Hul plaat genaamd ''"Under Stalin's Shadow"'', met 'n opname van Sjostakowitsj se Simfonie No. 10, het in 2015 'n Grammy vir die beste orkestrale uitvoering gewen.  Die DG album is deel van 'n langtermyn kontrak tussen die Boston Simfonieorkes, Nelsons en DG, soos verleng in Mei 2016.

## Verwysings
## Eksterne skakels
* Amptelike webwerf
* Andris Nelsons agentebladsy by Konzertdirektion Schmid
* CBSO bl. op Nelson se aankondiging, 2007
* Onderhoud met, en biografe van, Andris Nelsons, cosmopolis.ch
* *Lohengrin* rolverdeling 2010, Bayreuth-fees
* Susan Hall, "Meeting Conductor Andris Nelsons". Berkshire Fine Arts, 17 Maart 2011
* Antonio Olmos, Ben Kape, and Christian Bennett, "Watch conductor Andris Nelsons rehearse with the CBSO". *The Guardian*, 5 Junie 2010