open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
De Maandbode

[duimnael|regs|180px|Prof. [Jan Lion Cachet, in 1873 stigter van *De Maandbode*.]]

***De Maandbode*** was ’n godsdienstige nuusblad met noue bande met die  Gereformeerde Kerk wat van 1873 tot 1894 gepubliseer is, deurgaans op Burgersdorp. Dit is die voorloper van *Die Kerkblad*, wat die GKSA besit en wat sedert 1894 op Burgersdorp uitgegee is, maar einde 1904 na Potchefstroom verhuis het saam met die Teologiese Skool Burgersdorp.

Die eerste uitgawe het op 1 April 1873 onder redaksie van prof. Jan Lion Cachetop Burgersdorp verskyn as *De Maandbode*. Die uitgewer was aanvanklik St. P. O'S. O'Brien en later J.J. McNally. In die eerste uitgawe is die blad se strewe deur sy subtitel verwoord: "Nuusblad toegewy aan die belange van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika." Prof. Cachet het aanvanklik *De Maandbode* op eie rekening en risiko uitgegee om die horison van gemeentelede in die hele kerkverband te verbreed, skole onder die pioniersvolk te propageer, en om die lidmate sendingbewus te maak.

Nadat prof. Cachet Burgersdorp in 1875 verlaat het om leraar van Philipstown te word en daarna sowat nege jaar lank predikant van Steynsburg (1883–'92) was, het ds. Dirk Postma, ook prof. Cachet se opvolger aan die Teologiese Skool, *De Maandbode* by hom oorgeneem. Ná ds. Postma se dood in 1890 het die Sinode van 1891 proff. Cachet en Stephanus Postma, ’n seun van ds. Dirk Postma, gevra om die publikasie voor te sit. Die Sinode van 1894 het *De Maandbode* aan die kuratore en professore van die Teologiese Kweekskool toevertrou en terselfdertyd die naam verander na *Het Kerkblad*. Dieselfde Sinode het prof. Cachet vas aangestel as enigste professor in die teologie aan die skool van die Gereformeerde Kerk op Burgersdorp om die volle predikante-opleiding te behartig en die rektorskap van die skool met sy voorbereidende afdeling waar te neem. 

## Bronne 
*  GKSA Byderhand . URL besoek op 26 Julie 2016.
*  Jooste, prof. J.P. in Potgieter, D.J. 1973. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd.
Ivana Miličević

**Ivana Miličević** (Bosnies: [ǐʋana milǐːt͡ʃevit͡ɕ]; * 26 April 1974 in Sarajevo, Joego-Slawië) is 'n Amerikaanse aktrise en model. Sy is bekend vir haar rolle in *Banshee*, *Casino Royale* en *Just like Heaven*.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
2011 Brasiliaanse Grand Prix

Die **2011 Formule Een Brasiliaanse Grand Prix** het op 27 November 2011 op die Autódromo José Carlos Pace in São Paulo, Brasilië plaasgevind. Dit was die negentiende en laaste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Mark Webber in sy Red Bull-Renault gewen.

## Kwalifisering 
## Wedrenuitslag
Braam van Wyk (dramaturg)

: *Hierdie artikel handel oor die dramaturg. Vir die plantkundige, sien Abraham Erasmus van Wyk.*

**Braam van Wyk** is ’n Afrikaanse dramaturg.

## Lewe en skryfwerk 
Abraham Jacobus Daniel van Wyk is in 1942 gebore. Hy publiseer slegs een drama, naamlik die oorlogsdrama “***Dis koud hier***”, waarin ’n moeder, ’n dapper maagdelike dogter en ’n kreupel seun uitgelewer word aan vyandelike soldate. Dit is veral die seun Willi wat ’n merkwaardige karakter is. Die titel van die drama verwys na die winter wat buite heers, die gat in die dak wat deur vyandelike vuur veroorsaak is en waardeur die koue in die huis kom, asook simbolies na die gespanne verhouding tussen die seun en die res van die gesin. Van kleinsaf is sy ouer broer voorgetrek en hoewel die ouer broer toe ’n verraaier geword het in die oorlog, glo die ma en suster steeds dat hy ’n held was. Willi is desperaat om te bewys dat hy ook ’n man is, ten spyte van sy gebrek, en hy probeer sy suster uit de hande van die soldate red, met tragiese gevolge. Die drama word ook vir die radio verwerk en oor die Afrikaanse Diens van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie uitgesaai.

## Publikasies 
* 1971 – Dis koud hier

## Verwysings 
### Boeke 
* Brink, André P. “Aspekte van die nuwe drama” Academica Pretoria en Kaapstad Tweede hersiene uitgawe 1986
* Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
* Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998

### Internet 
* Worldcat: http://www.worldcat.org/title/dis-koud-hier-n-drama-in-vyf-tonele/oclc/637625224/editions?referer=di&editionsView=true
2012 Brasiliaanse Grand Prix

80px|linksregs|120px
Die **2012 Formule Een Brasiliaanse Grand Prix** het op 25 November 2012 op die Autódromo José Carlos Pace in São Paulo, Brasilië plaasgevind. Dit was die agtiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Jenson Button in sy  McLaren-Mercedes gewen.

## Kwalifisering 
## Wedrenuitslag
2010 Brasiliaanse Grand Prix

Die **2010 Formule Een Brasiliaanse Grand Prix** het op 7 November 2010 op die Autódromo José Carlos Pace in São Paulo, Brasilië plaasgevind. Dit was die negentiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Nico Rosberg in sy Mercedes gewen.

## Kwalifisering 
## Wedrenuitslag 
## Verwysings
Masato Kudo

is 'n Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.

## Internasionale loopbaan 
## Eksterne skakels 
* National Football Teams
* Japan National Football Team Database
J.A. Heese

duimnael|regs|200px|Dr. J.A. Heese.

Dr. **Johannes August Heese** (Paarl, Kaapkolonie, 11 November 1907 – Strand, Suid-Afrika, 6 November 1990) was ’n onderwyser, skoolhoof, geskiedskrywer en baanbreker op die gebied van familienavorsing in Suid-Afrika.

## Lewensloop 
Heese se ouers was Johannes Friedrich Gysbert Reitz Heese en Hester Francina de Villiers. Ses seuns en vier dogters is uit dié huwelik gebore. ’n Broer van dr. Heese, Japie Heese, was ’n skrywer van toneelstukke en prosa, terwyl dr. Karl Willem (Kalie) Heese 'n NG predikant en met die skryfster Hester Heese getroud was. Dr. Heese het sy skoolopvoeding ontvang aan die laerskool op Hugenoot, Paarl, en aan die Paarl Gimnasium. Hy voltooi sy universiteitsopleiding aan die Universiteit Stellenbosch (1925–'29) en verwerf sy D.Ed. in 1942 met die sproefskrif *Onderwys in Namakwaland*. Heese het jare lank as onderwyser in Kaapland gewerk op Vryburg, Philipstown, Durbanville, Reivilo en Springbok in Namakwaland. Daarna was hy van 1943 tot 1949 skoolhoof op Kamieskroon en van 1950 tot 1963 op Uniondale. Hy was ook lank sekretaris en tesourier van die Genealogiese Genootskap van Suid-Afrika (GGSA), waarvan hy ’n stigterslid was, en het ’n sleutelrol in die behoud van die jong genootskap gespeel. 

Ná sy aftrede het hy die res van sy lewe tot amper aan die einde aan genealogiese werk in die NG Kerkargief gewy, waarvan hy vakkundige assistent was van 1964 tot 1969. Sy baanbrekerswerk *Herkoms van Afrikaners 1657–1867* (1971) was sy mees omstrede werk, maar het ook die kroon gespan op sy argiefstudie.  Talle artikels uit sy pen het in *Familia*, kwartaalblad van die GGSA, verskyn. Ten tyde van sy dood het hy twee dele voltooi en was besig met die derde deel van die ambisieuse *Suid-Afrkaanse Genealogie*-reeks. Familienavorsing in Suid-Afrika is baie dank verskuldig aan die baanbrekerswerk wat hy gedoen het.

Nog ’n belangwekkende werk is *Slagtersnek en sy mense* oor die Slagtersnek-rebellie. Minstens vyf gedenkboeke oor NG gemeentes het uit sy pen verskyn, naamlik oor Brandfort (1975), Parow (1967), Peddie (1973), Uniondale (1966) en Worcester (1971).

## Eerbewyse 
Dr. Heese het in 1982 die eerste D.F. du Toit-Malherbeprys vir Genealogiese Navorsing van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ontvang. Dis in 1976 ingestel met 'n erflating van R3 000 uit die boedel van dr. D.F. du Toit Malherbe. Dit word sedert 1980 elke drie jaar toegeken "vir 'n hoogstaande publikasie of reeks van hoogstaande publikasies in Afrikaans op die gebied van genealogie wat voor die begin van die bekroningsjaar verskyn het. Die publikasie(s) moet duidelik bewys lewer van oorspronklike navorsing."

## Gesinslewe 
Heese was getroud met Magdalena Elizabeth du Toit van Brandfort in die Vrystaat.

Heese was 'n neef van eerw. Daniel Heese, wat in 1901 op bevel van Breaker Morant geskiet is.

## Bronne 
*  Heese, dr. J.A. 1966. *Die kerk in die wolke. Eeufees-Gedenkboek Uniondale 1866-1966*. Uniondale: NG Kerkraad.
*  Heese, dr. J.A. 1970. *Nederduitse Gereformeerde Kerk Worcester Gedenkboek, 1821–1971*. Worcester: NG kerk.

## Verwysings
Boestrofedon

[duimnael|300px|’n Voorstelling in [Engels van die boestrofedonstyl in antieke Griekse manuskripte (reëls 2 en 4 is van regs na links).]]

**Boestrofedon**, van die Griekse βουστροφηδόν, "soos ’n os draai" (wanneer geploeg word), is ’n soort teks wat in twee rigtings geskryf word. Dit word veral gesien in antieke manuskripte en inskripsies. In plaas van skryf van links na regs soos in Afrikaans of van regs na links soos in Arabies en Hebreeus, is elke alternatiewe reël in die teenoorgestelde rigting, met letters wat omgekeer word asof hulle ’n spieëlbeeld is. Dit was ’n algemene manier van klipskryfwerk in Antieke Griekeland.

## Verduideliking 
Baie antieke geskrifte is in ’n boestrofedonstyl geskryf; in Griekeland het dit in die Hellenistiese tydperk al hoe minder voorgekom. 

Dit word soms ook op ander gebiede gebruik, soos om die beweging van sekere matriksdrukkers te beskryf. Hoewel die drukkop in teenoorgestelde rigtings beweeg, is die teks egter nie in ’n boestrofedonstyl nie.

## Omgekeerde boestrofedon 
duimnael|300px|’n Voorstelling in Engels van die omgekeerde boestrofedonstyl, soos dit in rongorongo voorkom.

Op die houttabelle en ander kunsvoorwerpe van Paaseiland kom ook ’n boestrofedonskrif voor met die naam rongorongo, wat nog nie ontsyfer is nie. In rongorongo is die teks in elke reël teen 180 grade gedraai eerder as dat dit ’n spieëlbeeld is; dit word ook van onder na bo gelees. Dit word "omgekeerde boestrofedon" genoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* ’n Boestrofedon-teksleser 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Barista

duimnael|links|Baristas hou daarvan om hul drankies kunstig te versier.
duimnael|280px|'n Barista toon sy slag tydens die Barista Wêreldkampioenskap van 2006

'n **Barista** is 'n vakman of -vrou wat koffie voorberei. Baristas werk meestal by 'n koffiehuis of restaurant wat espresso en naverwante drankies soos cappuccino bedien. Die woord *barista* is Italiaans vir "kroegman".

Terwyl die titel nie gereguleer word nie, gebruik meeste koffiewinkels dié titel vir persone wat koffie met behulp van 'n kommersiële espresso-masjien maak. Die barista se rol wissel grootliks na gelang van die masjien wat gebruik word, maar sluit take in soos: die maal van die bone, laai van die koffie in die masjien, stoom van melk, meng van koffie en melk in die regte verhouding, en die skoonmaak en instandhouding van die toerusting. 

Die maak van goeie koffie word as 'n kuns beskou. 'n Bekwame barista sal nie net geurige drankies voorsit nie, maar ook die drankies kunstig versier.
Christiaan Strydom

duimnael|regs|200px|Dr. C.J.S. Strydom.

Dr. **Christiaan Johannes Scheepers Strydom** (distrik Uniondale, Kaapkolonie, 5 Mei 1902 – Kaapstad, Suid-Afrika, 19 Januarie 1986) was ’n onderwyser, koerantman en skrywer.

Strydom was een van die vyf seuns en drie dogters wat gebore is uit die huwelik van Marthinus Andries Strydom en Beatrix Johanna Strydom (sy is gebore Strydom). Omdat Strydom in die Driejarige Oorlog gebore is, het hy die name van Boere-offisiere gekry: Christiaan van genl. De Wet en Scheepers van nog ’n bekende Boere-aanvoerder. In die middel moes ’n familienaam noodwendig ingevoeg word. Hy was getroud met Christina Johanna Petronella le Roux.

Strydom het sy loopbaan as onderwyser begin en hy was later hoof van die Afrikaansmediumskool in Observatory, Kaapstad. (Die bron vermeld dit nie, maar dit kon net die Laerskool Nassau gewees het, want mnr. Christiaan Jozua van Dijk is einde 1934 as eerste hoof van die sekondêre afdeling, waaruit die Hoërskool Nassau ontstaan het, aangestel. Dit was die enigste twee Afrikaansmediumskole in die voorstad.) 

In 1938 is Strydom aangestel in die redaksie van die Afrikaanse, VP-gesinde Kaapse middagblad, *Die Suiderstem*. Nadat hy as redakteur gedien het, is hy bevorder tot algemene bestuurder van die Unievolkspers Beperk. 

Van sy hand het onder meer die volgende werke verskyn: *Waar die driedorings groei* (1933), *Kaapland in die Tweede Vryheidsoorlog* (1937) en *Seniors* (1945). Hy was ’n bydraer tot die vyfdelige *Die Afrikaner en sy kultuur*, wat in die jare sewentig verskyn het.

## Bronne 
*  Nienaber, P.J. *Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers*. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel.
* Geni
Langrug

**Langrug** is 'n township van Franschhoek. Ongeveer 45% van die 12 647 inwoners beskou hulself as Kleurlinge.

## Verwysings
Groendal

**Groendal** is 'n klein woonbuurt van Franschhoek. Ongeveer 86% van die 1&nbsp;900 inwoners beskou hulself as Kleurlinge.

## Verwysings
Tonika

[duimnael|300x300px|Tonika (I) in [Ii-V-I turnaround|ii-V-I-akkoordpatroon op C, gevind aan die einde van die sirkelprogressie ]]
regs|duimnael|Majeursewendeakkoord op C . I7 of **tonika-sewendeakkoord** in C-majeur.
[regs|duimnael|Mineur-mineur- (i7-)sewendeakkoord op C in die natuurlike mineur. [Media:Minor seventh chord on C.mid|Play&nbsp;(help·info)]]
[regs|duimnael|Tonikamineur [6/9-akkoord op C, met die verhoogde sesde trap van die stygende melodiese mineur. Play&nbsp;(help·info)]]

In musiek is die **tonika** die eerste trap van ’n diatoniese toonleer en die toonsentrum of finale oplossingsnoot is. die drieklank wat op die tonika gebou word, die **tonika-akkoord**, is dus die belangrikste akkoord. Die tonika is meer algemeen die toonhoogte waarna al die ander toonhoogtes in ’n stuk musiek hiërargies verwys. Toonlere word volgens hulle tonika benoem, dus is die tonika van die toonleer op C, die noot C. Eenvoudige liedjies kan op die tonika begin en eindig.

Die tonika word soms verwar met die grondnoot, wat die verwysingsnoot van ’n akkoord is, eerder as van die toonleer. Dit word ook verteenwoordig deur die Romeinse syfer I.

## Belangrikheid en funksie 
In Wes-Europese tonale musiek van die 18e en 19e eeu was die tonika die belangrikste van al die verskillende toonsentrums wat ’n komponis in ’n stuk musiek gebruik het, met die meeste stukke wat in die tonika begin en eindig, en gewoonlik ook na die dominant (die vyfde trap bo die tonika, of die vierde trap onder die tonika) moduleer.

Twee parallelle toonsoorte het dieselfde tonika. Byvoorbeeld, in sowel C-majeur as C-mineur is die tonika C. Verwante toonsoorte (twee verskillende toonlere wat dieselfde toonsoortteken gebruik) het egter verskillende tonikas. Byvoorbeeld, C-majeur en A-mineur deel ’n toonsoortteken wat geen kruise of molle het nie, al het hulle verskillende tonikas (C en A, onderskeidelik).

*Tonika* kan uitsluitlik in tonale kontekste gebruik word, terwyl ***toonsentrum ***in post- en atonale musiek gebruik kan word: "vir die doel van nietonaalgesentreerde musiek, is dit moontlik ’n goeie idee om die term 'toonsentrum' na die algemener klas te laat verwys waarvan 'tonikas' (of toonsentrum in tonale konteks) as ’n subklas beskou kan word." ’n Toonsentrum kan dus referensieel of kontekstueel optree in ’n atonale konteks, dikwels as ’n as of simmetrielyn in ’n intervallesirkel. ***Toonsentrisiteit*** (*"pitch centricity"*) is ’n term wat gevorm is deur Arthur Berger in sy "Problems of Pitch Organization in Stravinsky".

Die diatoniese funksie van die tonika sluit 4 afsonderlike aktiwiteite or rolle in as die hoofdoelnoot, inisiërende gebeurtenis, voortbrenger van ander note en die stabiele sentrum wat die spanning tussen die dominant en subdominant neutraliseer.

## Verwysings
Skilder-hengelaar

Die **Skilder-hengelaar** (*Antennarius pictus*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan en die Indiese Oseaan, meer spesifiek in die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Painted anglerfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 25&nbsp;cm lank en is geel, bruin en pienk bont gevlek met onreëlmatige donker en wit kolle op. Daar is ook verskeie los lelle wat op die lyf voorkom.

Die vis leef in rotsagtige kusareas en aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat tot 40&nbsp;m diep is. Dit vreet vis en skaaldiere. Die vis word selde gesien.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Antennarius-commerson.html
Tropiese halfbek

Die **Tropiese halfbek** (*Hyporhamphus affinis*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan en die Indiese Oseaan, meer spesifiek in die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by sentraal KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Tropical halfbeak*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 6 cm lank. Dit is blouerig aan die rugkant met 'n groenerige silwer pens en 'n silwer streep aan die sye oor die hele lengte van die vis. Hulle word gesien in vlak baaie waar hulle net onder die oppervlak swem. Die visse is alleenlopers of kom in klein groepies voor. Hulle vreet klein vissies en soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/7710
Bacchus

In die Romeinse mitologie is **Bacchus** die god van wyn en vrugbaarheid. Hy word gewoonlik met uitspattige feeste verbind waarby te veel drank, partytjies en seks betrokke is. In die Griekse mitologie heet hy Dionusos.

Bacchus was die seun van Jupiter en Semele, die dogter van Kadmos. Toe sy ma met hom swanger was, is hulle deur 'n bliksemstraal van Jupiter getref. Die ongebore kind is vervolgens in Jupiter se heup toegewerk, en is drie maande later gebore. As kind is hy deur Silenus geskool, wat 'n groot liefhebber van wyn was en dikwels op die rug van 'n donkie gedra moes word. Voordat hy sy plek by Olimpus ingeneem het, het Bacchus vir baie jare deur die wêreld gedwaal. Hy was tot so ver as Indië om mense te leer hoe om wingerdstokke te groei.

Bacchus was die laaste god wat by die twaalf Olimpiese gode aangesluit het. Hestia het haar posisie aan hom afgestaan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Grootskub-soldaat

Die **Grootskub-soldaat** (*Myripristis berndti*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan en die Indiese Oseaan, meer spesifiek aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Bigscale soldier*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 30 cm lank. Dit het silwerpienk skubbe met rooi rantjies wat dit ligrooi laat vertoon. Die eerste dorsale vin is geel terwyl die ander vinne rooi en wit rante het. Die vis leef in vlak water in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 3 tot 30 m diep is. Hulle skuil bedags in klein groepies onder rotsoorhange. Die vis vreet snags soöplankton.

Die vis kan maklik verwar word met die vlekoog-soldaat.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Myripristis berndti* by Fishbase.
Zakhele

**Zakhele** is die township digby die dorpie Rhodes aan die Bellrivier, hoog in die Drakensberg en 54&nbsp;km noordoos van Barkly-Oos.

## Verwysings
Bella Vista

**Bella Vista** is 'n kleurlingwoonbuurt in die Kouebokkeveld, geleë noord van Ceres, en is sinoniem met kersieboorde en sneeu in die winter. Dit ressorteer onder die Witzenberg Plaaslike Munisipaliteit, wat onder beheer van die Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit val.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Mosset

**Mosset** is ’n dorp in die Franse département Pyrénées-Orientales en die gewes Languedoc-Roussillon met ’n oppervlakte van 71,93 vierkante kilometer en 293 inwoners (2013). Sy inwoners word in Frans *Mossetans* genoem.

Eus is deur die vereniging Les Plus Beaux Villages de France as een van die mooiste dorpe in Frankryk gelys.

## Geografie 
duimnael|center|300px

## Demografie 
duimnael|center|300px|Dorp 1962-2008
Diasepam

**Diasepaam** (die eerste bemark onder die handelsmerk **Valium**) is 'n geneesmiddel, wel 'n bensodiasepien, wat gebruik word om onder andere angs, spanning en slapeloosheid mee te behandel. Die middel kan oraal, binne-aars of binnespiers toegedien word.

Verpakkings bevat gewoonlik strokies met 30 gekeepte 5&nbsp;mg of 10&nbsp;mg diasepaamtablette.

## Eksterne skakels 
* U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Diazepam'''
Geelvin-soldaat

Die **geelvin-soldaat** (*Myripristis chryseres*) is 'n vis wat voorkom in beperkte gebiede in die Stille- en Indiese Oseane. Dit kom voor vanaf Oos-Afrika tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Yellowfin soldier*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 25 cm lank en is rooi met heldergeel dorsale-, buik- en stertvinne. Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat tot 25 m diep is. Hulle is gewoonlik alleenlopers of kom soms in klein groepies voor onder rotsoorhange of grotte gedurende die dag. Die vis vreet snags soöplankton. Die vis is seldsaam.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Myripristis chryseres* by Fishbase.
Bleek soldaat

Die **bleek soldaat** (*Myripristis botche*) is 'n vis wat in die westelike Stille Oseaan en wydverspreid in die Indiese Oseaan voorkom, ook aan die ooskus van Afrika tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Pale soldier*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 30 cm lank en is silwerwit van kleur met groot skubbe wat rooi rante het. Die kop, stertvin, agterste dorsale vin en anale vinne is donkerooi met wit rante en swart punte. Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 1 tot 25 m diep is. Hulle leef in groepies saam naby die ingang tot hulle skuiling gedurende die dag. Hulle vreet snags skaaldiere en larwes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Myripristis botche* by Fishbase.
Ruitjies-soldaat

Die **Ruitjies-soldaat** (*Myripristis violacea*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille- en Indiese Oseane maar word selde gesien in Suid-Afrikaanse seewater. Die vis verkies tropiese water. In Engels staan die vis bekend as die *Lattice soldier*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 25cm lank. Sy lyf is silwerblou en die skubbe het donker rantjies. Agter die kieu-openinge is daar 'n rooibruin streep en die rug-, anale- en stertvin het ligrooi rante. Hulle leef in beskermde, vlak koraalriwwe in water wat tot 30m diep is en kom gewoonlik in klein groepies voor. Die vis vreet snags soöplankton. Dit word selde gesien in Suid-Afrikaanse waters.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Myripristis-violacea.html
Dwayne Johnson

**Dwayne Douglas Johnson** (gebore 2 Mei 1972), ook bekend as ***The Rock***, is 'n Amerikaans-Kanadese akteur, vervaardiger, semi-afgetrede professionele WWE-stoeier, en filantroop.

Johnson was 'n Amerikaanse voetbalspeler vir die Universiteit van Miami. Hy het later vir die Calgary Stampeders in die Kanadese voetballiga gespeel. Hy was ook 'n beroepstoeier (soos sy oupa, Peter Maivia, en sy pa, Rocky Johnson), van wie hy sy Kanadese burgerskap verkry het.

## Filmografie 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Midasolam

**Midasolam** is 'n psigotrope geneesmiddel wat gebruik word vir narkose en sedasie tydens prosedures, asook om angs, erge geïrriteerdheid en slapeloosheid mee te behandel. Die middel kan oraal, binne-aars of binnespiers toegedien word.

## Eksterne skakels 
* U.S. National Library of Medicine: Drug Information Portal – Midazolam'''
Rieldans

**Riel** (of Rieldans) is 'n oeroue feesdans van die Boesman, Nama en Khoikhoi. Onder die Namavolk staan die dans bekend as *Ikhapara*. Dit word beskou as een van die oudste dansstyle in Suidelike Afrika en word gedans teen 'n energieke pas met vernuftige voetwerk.

## Etimologie 
Die dans is nie oorspronklik "riel" genoem nie. Deur die jare het die oorspronklike Khoi Khoitaal en Boesmantale uitgesterf en in Suid-Afrika praat hierdie bevolkingsgroepe meestal Afrikaans. In Afrikaans heet die dans gewoon die “riel” vanweë die sterk ooreenkomste wat dit het met die Skotse “reel”.

Ikhapara is afgelei van die woord khapas wat “hoed” beteken. Die hoed van die man is ’n nuttige artikel wat ingespan word om ’n dame se hand te wen. Op hierdie manier probeer die man die meisie vra om te dans of bloot om haar aandag te trek. Die dansers maak ook gebruik van verskillende bewegings en gebare om diere na te boots. Skoenlappers,meerkatte, bokke, slange en bobbejane word al dansende meesterlik uitgebeeld. Die spoggerige optrede van voëls soos die duif, hoenderhaan, kalkoen en volstruismannetjie word ook op hierdie manier nageboots. Die dansers kan ook bokspring, galop en pronk – nes 'n klomp spoggerige perde.

Daar is ook die immer gewilde bobbejaandans of uitbeeldings van die werkomgewing, soos die perdegalop, die skeer van skape of die bokwagter wat met sy bokke werk. Alledaagse gebeure, soos die uitvoering van gewone huistake word ook meesterlik uitgebeeld. Die taak om oortollige as van die askoeke (brood wat gaargemaak word in warm as) te verwyder, word pragtig weerspieël met die "slaan van die askoek"-beweging.

Die projek het aanvanklik begin met net vier groepe en binne vier jaar het hierdie kultuurgebeurtenis gegroei tot een van die ATKV se suksesvolste kulturele projekte.

In Julie 2015 het die "Nuwe Graskoue Trappers" en hul orkes uit Wupperthal, deelgeneem aan die Wêreldkampioenskap van Uitvoerende Kunste. Dit is 'n internasionale kulturele kompetisie in Los Angeles, VSA. (https://www.youtube.com/watch?v=ceVCpPNnXvc&authuser=0)  Die groep het 14 goue en agt silwer medaljes in die senior danskategorie gewen. Die orkes het ook sewe silwer medaljes in die senior instrumentkategorie gewen. Die trofee vir die Beste Dansgroep in die opeklas, is ook deur hulle gewen.

## Verwysings
Sabel-soldaat

Die **Sabel-soldaat** (*Sargocentron spiniferum*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille- en Indiese Oseane, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Sabre squirrelfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 45cm groot en is een van die grootste spesies van die familie *Holocentridae*. Die vis is rooi en skubbe het silwer rantjies. Die snoet is lank, nou en plat. Die vinne is rooi-geel en daar is 'n stekel op die wange, wat moontlik giftig kan wees.

Hulle leef in aflandige koraalriwwe in water wat tot 120m diep is. Hulle is alleenlopers of kom in pare voor, gewoonlik naby grotte of skeure bedags. Hulle vreet krappe en garnale snags. Die vis word selde gesien.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Sargocentron-spiniferum.html
Seemot

Die **Seemot** (*Eurypegasus draconis*) is 'n vis wat seldsaam in Suid-Afrikaanse waters is. Die vis is wydverspreid in die westelike Stille Oseaan en die Indiese Oseaan. Dit kom voor in die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suidelike Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die *Seamoth*.

## Identifikasie 
Die vissie word tot 10 cm groot. Die vis se voorkoms is ongewoon met die snoet lank, nou en plat. Die pektorale vinne lyk soos vlerke met 'n ligte rant. Die vis is goed gekamoefleer weens sy bont voorkoms. Sy voorkoms pas aan by die omgewing. Hulle leef in sand, modder, gruis en seegras op die bodem in water wat 1 tot 90 m diep is.

Die vis kom gewoonlik in pare voor met die mannetjie wat die wyfie volg. Hulle gebruik hul bekkenvinne om op die bodem te loop. Die vis vreet soöplankton en ongewerweldes gedurende die dag.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Eurypegasus draconis* by Fishbase.
Gasterosteiformes

**Gasterosteiformes** is 'n vis-orde wat hoort tot die klas *Actinopterygii*.

Daar is twee sub-ordes wat hoort tot die orde **Gasterosteiformes**:
* Gasterosteoidei met die volgende families: Aulorhynchidae, Gasterosteidae, Hypoptychidae

* Syngnathoidei met die volgende families: Indostomidae, Pegasidae

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies
* Visordes van Suider-Afrika

## Bron 
* http://www.fishbase.org/summary/OrdersSummary.php?order=Gasterosteiformes
Onbevlekte soldaat

Die **Onbevlekte soldaat** (*Myripristis vittata*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille- en Indiese Oseaan asook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Immaculate soldier*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 20&nbsp;cm groot en is eenvormig rooi-oranje. Die dorsale vinne het wit punte en die anale- en bekkenvinne se rante is wit. Anders as by ander soldaatvisse het die vis nie 'n donker streep agter die kieu-openinge nie.

Hulle leef in aflandige rots- en koraalriwwe in water wat 15 tot 80m diep is. Gedurende die dag leef die visse in groot groepe saam naby grotte of rots oorhange. Hulle vreet hoofsaaklik soöplankton en word soms gesien waar hulle onderste bo swem teen grot dakke.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Myripristis vittata* by FishBase
Bloustreepte-pypvis

Die **Bloustreepte-pypvis** (*Doryrhamphus excisus*) is 'n vis wat voorkom in die Stille- en die Indiese Oseane; meer spesifiek aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Bluestripe pipefish*.

## Identifikasie 
Die vis word 7cm lank en is klein en oranjebruin met 'n blou streep op die sye wat strek van die snoet tot by die stert. Die stert is rond met 'n oranje merk op die basis waarop 'n enkel kol is.

Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 8 tot 45 m diep is. Hulle leef op rotslyste, skeure en die dakke van grotte. Die vis is alleenlopers of kom in pare voor en is territoriaal van aard. Partkeer swem hulle onderste bo; hulle is ook skoonmakers vir ander visse deur parasite te verwyder. Hulle vreet soöplankton en klein ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Doryrhamphus-excisus+excisus.html
Dubbelent-pypvis

Die **Dubbelent-pypvis** (*Trachyrhamphus bicoarctatus*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan en die Indiese Oseaan; meer spesifiek in die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Double-ended pipefish*.

## Identifikasie 
Die vis word 40cm lank met lang, slank en skraal lyf met 'n klein stertjie. Die lyf is bedek met groen, bruin, wit en geel met klein spikkeltjies; soms het dit klein wit vlekke op. Dit lyk amper soos 'n gebuigde stok. 

Die vis leef in beskermde koraal- en rotsriwwe in water wat 1 tot 42 m diep is op rommel, sand en seegras beddings. Hulle word dikwels gesien op die sand met die kop gelig of dit dryf soos rommel. Die vis is 'n alleenloper en beweeg stadig. Hulle vreet soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* https://www.fishbase.de/summary/Trachyrhamphus-bicoarctatus.html
Afkappingsteken

Die **afkappingsteken** of **apostroof** (''' ' ''') is 'n leesteken wat gebruik word in sekere woorde se meervoude.

Dit word voor die **s** gebruik wanneer die enkelvoud eindig op 'n  i, o, u of beklemtoonde a. Die volgende is voorbeelde:

Meervoude waar die afkappingsteken gebruik word:

* karba's (klem is op die "a")
* sari's (Indiese uitrusting)
* foto's; kasino's; disko's (eintlik "diskoteke")
* balju's; senu's

Meervoude waar afkappingsteken nie gebruik word nie:

* oumas, paddas, malvas (klem is nie op die "a" nie)
* leeus ("leeu" eindig nie met 'n "u" nie, maar 'n "eeu")
* relês (die laaste letter is 'n "e")

## Kyk ook 
* Afrikaanse Woordelys en Spelreëls (AWS)
* Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT)
* Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT)
* Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels
* Grondbeginsels van die Afrikaanse spelling
* Wikipedia:Algemene spelfoute
* Speltoetser
* Spelling
* Koppelteken
* Kappie
* Deelteken
* Akuut-aksentteken
* Gravis-aksentteken
Rondalia

**Rondalia** was in die tweede helfte van die 20ste eeu 'n groot Suid-Afrikaanse verskaffer van vakansiehuisvesting en bystand aan die reisende publiek.

## Dienste 
Rondalia het 'n uiteenlopende reeks dienste aan sy lede verskaf. Die organisasie het verskeie vakansieoorde besit. Vanuit sy hoofkantoor te Visagiestraat in Pretoria en takkantore landwyd is die tyskrif *Die Mylpaal* uitgegee, 'n toerklub (Rontoer) bestuur, noodpadbystand verleen, reisadvies verskaf en 'n reisburo bedryf. Verder is motor- en lewensversekering vir die lede gereël. Die organisasie het ook motortoetssentrums, hersteldiens- en duikklopwerkswinkels bedryf. 

Die stigter Christo A. Bisschoff en sy broer het beding vir die regte van motoriste.

## Vakansieoorde 
Rondalia se vakansieparke het almal mettertyd oorgegaan in die hande van ander organisasies. Die ATKV bestuur nou Goudini Spa by Worcester, Drakensville, Klein-Kariba, Buffelspoort en Die Eiland by Letsitele. Forever Resorts beheer tans die vakansieoorde by Tshipise, Swadini, Loskop en Gariepdam. In KwaZulu-Natal is die oord by Hibberdene nou bekend as Anchors Aweigh. Dan was daar ook nog Rondalia Oog ('n gewilde warmbron by Naboomspruit) en die Hans Merensky-natuurreservaat (Die Eiland).

## Geskiedenis 
Rondalia het op 30 Augustus 1955 begin met die stigting van 'n vakansieoord by Hibberdene. Op 1 April 1957 het die Rondalia Toerklub hieruit ontwikkel. Die doel was om die Afrikaner 'n vastrapplek in die ontluikende toerismebedryf te gee. Dit moes dien as 'n mededinger vir die meer Engelsgesinde Automobile Association (die AA). In 1966 is die RAC in Suid-Afrika deur die AA oorgeneem en in die 1980's het die AA ook dele van sy mededinger Rondalia geabsorbeer.

## Naam 
Die naam "Rondalia" is afgelei van die aanvanklike vakansiehuisvesting, die rondawel.

## Bibliografie 
* Afrikaanse Kultuuralmanak. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge, 1980. 
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 7. Kaapstad: Nasou,  1972. 
* www.4X4community.co.za
Koninkryk Tahiti

Die **Koninkryk Tahiti** (Frans: *Royaume de Tahiti*) is deur hoofman Pomare I gestig. Hy het met die hulp van Engelse sendelinge en handelaars en met Europese wapens die eilande Tahiti, Moorea, Tetiaroa en Mehetia verenig. Op die kruin van die koninkryk het dit ook ander eilande van Oos-Polinesië oor ’n gebied van meer as 3&nbsp;miljoen&nbsp;km2 ingesluit. Diplomatieke betrekking is aangeknoop met van die Cookeilande tot Paaseiland.

## Monargie 
Sedert die kerstening van Pomari II was die land se leiers Christene. Hul progressiewe opkoms en erkenning deur Europa het Tahiti in staat gestel om sy vryheid te behou te midde van kolonisasieveldtogte deur Spanje, Engeland en Frankryk. Dit was in die 19de eeu een van ’n paar onafhanklike Polinesiese state in Oseanië; ander was onder meer Bora Bora, Hawaii, Samoa en Tonga. Die vyf Tahitiaanse monarge het ’n tydperk van vrede en ekonomiese vooruitgang tot stand gebring.

Tahiti en sy afhanklike gebiede het in 1842 ’n protektoraat van Frankryk geword en is in 1880 deur die Franse geannekseer as ’n kolonie. Die monargie is kort daarna afgestel.

Die koninkryk se vyf monarge was:
* Pomare I (1788–1791), die stigter van die koninkryk.
* Pomare II (1774–1821), die eerste koning wat gekersten is.
* Pomare III (1821–1827), die tweede oudste seun van Pomare II.
* Pomare IV (1827–1877), die suster van Pomare III, wat op 14-jarige ouderdom koningin geword het.
* Pomare V (1877–1880), die seun van Pomare IV en die laaste koning. Hy is gedwing om te abdikeer en Tahiti aan Frankryk oor te dra.

Lêer:John Webber's oil painting of Otoo, 1777 (restored).jpg|Pomare I, stigter van Tahiti se Pomare-dinastie.
Lêer:Pomare II, engraving by R. Hicks.jpg|Koning Pomare II
Lêer:Pomare III or Prince Ariiaue.jpg|Koning Pomare III
Lêer:Portrait de la reine Pomaré, Charles Giraud, 1852, Musée du quai Branly.jpg|Koningin Pomare IV
Lêer:Pomare V.jpg|Koning Pomare V

## Huidige status 
In Februarie 2009 het Tauatomo Mairau daarop aanspraak gemaak dat hy die erfgenaam van die Tahitiaanse troon is en probeer om die status van die monargie in die hof erken te kry. Frankryk het nie sy aanspraak erken nie. Sedert 2010 het hy aanspraak gemaak op die titel prins Marau van Tahiti en hom daarvoor bewyer dat koninklike trustgrond aan hom en sy familie teruggegee word. Hy is in Mei 2013 oorlede.

Op 28 Mei 2009 het Joinville Pomare, ’n aangenome lid van die Pomare-familie, homself verklaar tot koning Pomare XI. Sy eie familie beskou egter sy oom, Léopold Pomare, as erfgenaam tot die troon.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* "Europeans into Oceania" by Fsmitha
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Tahitiaans

**Tahitiaans** (*Reo Tahiti*, deel van ''Reo Mā'ohi'', die tale van Frans-Polinesië) is ’n Polinesiese taal wat hoofsaaklik op die Geselskapseilande in Oos-Polinesië, en meer spesifiek op Tahiti, gepraat word.

Die taal is in die vroeë 19de eeu die eerste keer deur sendelinge van die Londense Sendinggenootskap van die gesproke taal af getranskribeer.

## Nota 
## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Roonui

**Roonui** (ook **Ronui**, **Roniu** of **Rooniu** gespel) is ’n skildvulkaan van 1&nbsp;332&nbsp;m) op Tahiti Iti, die suidoostelike deel van Tahiti in Frans-Polinesië in die suidelike Stille Oseaan. Dit is een van die hoogste pieke op die eiland en die hoogste een op Tahiti Iti.

Roonui is een van drie berge wat Tahiti gevorm het. Die ander twee is Orohena (2&nbsp;241&nbsp;m) en Aorai (2&nbsp;066&nbsp;m) op Tahiti Nui.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Aorai

duimnael|links|270px|Berg Aorai is op Tahiti Nui geleë.
**Aorai** is ’n berg op Tahiti Nui, die grootste deel van Tahiti in Frans-Polinesië in die suidelike Stille Oseaan. Op ’n hoogte van 2&nbsp;066&nbsp;m bo die seevlak is dit die tweede hoogste punt op Tahiti.

Aorai is een van drie berge wat Tahiti vermoedelik gevorm het. Die ander twee is Orohena (2&nbsp;241&nbsp;m) en Roonui (1&nbsp;332&nbsp;m).

## Verwysings
Taro

**Taro** verwys gewoonlik na die plant *Colocasia esculenta*, die mees algemeen gekweekte spesie in die Araceae-familie en waarvan die knolle, blare en blaarstele as groente gebruik word.

duimnael|links|Die groot blare van *Colocasia esculenta*
duimnael|links|Taroknolle wat te koop is
*Colocasia esculenta* is vermoedelik nie inheems aan Suid-Indië en Suidoos-Asië nie, maar word algemeen daar gekweek. Dit is ’n meerjarige, tropiese gewas wat hoofsaaklik vir sy knolle gekweek word. Ook die blare word geëet. In Afrika, Oseanië en Suid-Indië is dit ’n stapelvoedsel en waarskynlik een van die vroegs gekweekte gewasse. Dit het vermoedelik in die Indies-Maleise ekosone ontstaan, dalk Oos-Indië, Nepal en Bangladesj, en van daar ooswaarts versprei na Suidoos-Asië, Oos-Asië en die Pasifiese eilande; weswaarts na Egipte en daarna suid- en weswaarts na Oos- en Wes-Afrika. Van daar het dit na die Karibiese gebied en die Amerikas versprei.

Dit is onder verskeie plaaslike name bekend en word dikwels "olifantore" genoem wanneer dit as ’n ornamentele plant gegoei word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pomare I

**Pomare I** of **Pōmare I** (omstreeks 1753 &ndash; 3 September 1803) (ook bekend as **Tu** of **Outu**), was van  1788 tot 1791 die eerste koning van die Koninkryk Tahiti en die stigter van die Pomare-dinastie. Hy het in 1791 geabdikeer, maar sy mag tot in 1803 behou as regent tydens die heerskappy van sy minderjarige opvolger, sy seun Pomare II.

## Naam 
*Outu* is ’n fonetiese weergawe van *O Tū*: die naam is Tū en die naamwoordelike predikaat o, wat *dit is* beteken. In ouer geskrifte word sy van geskryf as Tunuieaiteatua, wat onsekerheid laat oor die regte uitspraak omdat lengtetekens en glottale sluitklanke gewoonlik nie in Tahitiaans geskryf word nie. In die huidige ortografie word dit geskryf as Tū-nui-ēa-i-te-atua, wat beteken Groot-Tū,-pad-na-die-god. (Tū, "om regop te staan", was ’n belangrike Tahitiaanse god).

Die van Pomare is later aangeneem. Dit beteken "hoes" (*mare*) in die nag (*pō*), ter ere van sy dogter, Teri’inavahoroa, wat in 1792 aan tering dood is.

## Lewe 
Pomare I is omstreeks 1753 op Pare gebore as die tweede oudste seun van hoofman Teu Tunuieaiteatua en sy vrou, Tetupaia-i-Hauiri. Hy het aanvanklik onder sy pa se regentskap regeer en hom op 23 November 1802 opgevolg as Arii-rahi van Porionuu.

Hy het die titel koning aangeneem en as monarg het hy die verskillende clans van Tahiti in ’n enkele koninkryk verenig, wat bestaan het uit Tahiti self, Moorea, Mehetia en Tetiaroa. In 1788 het hy dus die eerste koning van ’n verenigde Tahiti geword. In 1791 het hy geabdikeer en is hy deur sy seun, Tū Tūnuiʻēʻaiteatua (Pomare II), opgevolg. Dié het van 1791 tot 1821 regeer; Pomare I het egter tot in 1803 die regent gebly, toe hy aan trombose oorlede is.

Hy was vier keer getroud en het drie seuns en drie dogters gehad.

## Verwysings 
* Teuira Henry, Tahiti aux temps anciens
* Henry Adams, Mémoires d'Arii Taimai

## Eksterne skakels 
*Angela Ballara: *Pōmare I*, Dictionary of New Zealand Biography

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pomare II

**Pomare II** of **Pōmare II** (omstreeks 1782 – 7 Desember 1821; volle naam: **Tū Tū-nui-ēa-i-te-atua Pōmare II**), was van 1782 tot 1821 die tweede monarg van die Koninkryk Tahiti. Hy is deur sy pa, Pomare I, op die troon geplaas, maar het van 1782 tot 1803 onder dié se regentskap regeer.

## Lewe 
Hy is aanvanklik erken as die opperheerser van Tahiti, maar is later gedwing om op die nabygeleë eiland Moorea te gaan skuil. Op 12 November 1815 het hy teruggekeer en sy vyande by die Slag van Te Feipi verslaan.

### Huwelik en kerstening 
Pomare II was voor Maart 1797 met koningin Tetua-nui Taro-vahine, Arii van Vaiari (nou Papeari) getroud. Sy is op 21 Julie 1806 op Arue oorlede.

Hy het geglo hy het die guns van die god 'Oro verloor en onder leiding van die sendeling Henry Nott die Christelike geloof aangeneem. Hy is op 16 Mei 1819 in Papeete gedoop – sy Christenskap en die steun van die Engelse sendelinge het hom gehelp om die koninklike mag se sentraliseer.

## Dood 
Pomare is op 7 Desember 1821 in Papeete oorlede aan drankverwante oorsake. Hy is deur sy seun, Pomare III, opgevolg wat van 1821 tot 1827 regeer het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pomare III

**Pomare III** of **Pōmare III** (1820–1827; volle naam **Teriʻitariʻa Pōmare III**) was van 1821 tot 1827 die derde monarg van die Koninkryk Tahiti. Hy was die tweede oudste seun van koning Pomare II en sy tweede vrou, koningin Teriʻitoʻoterai Tere-moe-moe. Bronne verskil oor sy presiese verwantskap aan sy suster – sendelinge het gemeen hulle was halfbroer , terwyl ander bronne meen hulle het dieselfde ma gehad.

## Lewe 
Hy is op 25 Junie 1820 as Teriʻitariʻa gebore en is op 10 September 1820 gedoop. Hy het sy pa opgevolg ná dié se dood op 7 Desember 1821. Hy is op 21 April 1824 op Arue gedoop.

Omdat hy minderjarig was, het hy regeer onder die regentskap van sy ma, koningin Teriʻitoʻoterai Tere-moe-moe, sy tante en stiefma, Teriʻitariʻa Ariʻipaeavahine, en die vyf belangrikste hoofmanne van Tahiti.

Hy is op 8 Januarie 1827 aan disenterie oorlede. Hy is deur sy suster, Aimata Pomare IV Vahine-o-Punuateraitua, opgevolg wat van 1827 tot 1877 regeer het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pomare IV

**Pomare IV** of **Pōmare IV** (28 Februarie 1813 – 17 September 1877; volle naam **Aimata Pōmare IV Vahine-o-Punuateraitua**) was van 1827 tot 1877 die vierde monarg van die Koninkryk Tahiti. Sy was ook bekend as Aimata – "oog-eter", na aanleiding van die destydse gebruik dat die heerser die oog van ’n verslane vyand geëet het.

## Lewe 
Pomare IV was die dogter van Pomare II en sy tweede vrou, Teriʻitoʻoterai Tere-moe-moe. Sy het haar broer, Pomare III, ná sy dood opgevolg toe sy net 14 jaar oud was.

In 1843 het Frankryk Tahiti ’n protektoraat gemaak en ’n goewerneur in Papeete aangestel. Pomare het vergeefs teen Franse inmenging geveg en Engeland se beskerming gevra, en haarself toe na Raiatea verban uit protes. Daarna het die bloedige Frans-Tahitiaanse Oorlog (1843 tot 1847) gevolg, wat elke koninkryk van die Geselskapseilande geraak het. Dit het geëindig toe die Tahitiaanse magte by die Fort van Fautaua verslaan is. Die Franse het nie die eiland geannekseer nie weens diplomatieke druk van Engeland en Tahiti en Moorea het ’n onafhanklike protektoraat gebly.

Pomare IV het eindelik uit bannelingskap teruggekeer en tot met haar dood onder Franse administrasie regeer. Sy is in 1877 oorlede en is opgevolg deur haar seun, Pomare V, wat van 1877 tot 1880 regeer het.

### Kinders 
In Desember 1822 het Pomare met die toekomstige koning Tapoa II van Tahaa en Bora Bora getrou. Hulle het nie kinders gehad nie en sy het die huwelik gerepudieer op grond daarvan dat hy steriel was.

Sy is op 5 Desember 1832 met haar neef, Tenaniʻa Ariʻifaʻaite a Hiro, getroud. By hom het sy 10 kinders gehad, onder andere Pomare V.

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia