Skandinawiese kruis

[duimnael|Noordse vlae, v.l.n.r.: [Finland, Ysland, Noorweë, Swede en Denemarke.]]
[duimnael|’n Seleksie van amptelike, Skandinawiese kruisvlae in gebruik in Noord-Europa.**Groter vlae, v.l.n.r.:** [Ysland, Faroëreilande, Denemarke, Noorweë, Swede, Finland;**Kleiner vlae, v.l.n.r.:** Barra, Suid-Uist, Yorkshire Wes-Riding, VK (histories), Orkney, Shetland, Skone, Åland, Pärnu, Setomaa (etnies), Wepse (etnies).]]

Die **Skandinawiese kruis** is enigeen van verskeie vlae waarop die ontwerp van die **Noordse of Skandinawiese kruis**, ’n kruissimbool op ’n reghoekige veld waarvan die middel van die kruis na die vlagpaalkant geskuif is, voorkom.

Alle onafhanklike Noordse lande het in die moderne tyd sulke vlae aanvaar, en hoewel die Skandinawiese kruis so genoem is weens sy gebruik in die nasionale vlae van die Skandinawiese volke, word die term universeel deur vlagkundiges gebruik in verwysing na die vlae van die Noordse lande maar ook na ander vlae met soortgelyke ontwerpe. Die skuinskruis staan ook bekend as die Kruis van Sint Filippus die Apostel, wat nie in Skandinawië nie, maar eerder in Griekeland, Frigië en Sirië gepredik het.

Die kruis stel die Christendom voor, en die kenmerkende skuif van die middel na die vlagpaalkant is vroeg-modern en is op 11 Junie 1748 vir die eerste maal beskryf as die Deense burgerlike vaandel vir handelskepe, waar gespesifiseer is dat die skuif van die kruis na die vlagpaalkant soos volg moet wees: “die eerste twee velde moet vierkantig wees en die buitenste velde moet  van daardie lengte wees.” Die Deense ontwerp is aanvaar vir die vlae van Noorweë (burgerlike vaandel 1821) en Swede (1906) wat albei afgelei is van ’n algemene vaandel wat gedurende die Unie tussen Swede en Noorweë tussen 1818 en 1844 gebruik is, asook Ysland (1915) en Finland (1917); sommige onderafdelings van hierdie lande het dit ook as inspirasie vir hul vlae gebruik. Die vlag van Noorweë was die eerste vlag met die Skandinawiese kruis in drie kleure.

Alle Noordse vlae mag as gonfalon vertoon word.

## Vlagformate 

Lêer:Generic Nordic Cross.svg| Tweekleur Skandinawiese kruis
Lêer:3-Color Generic Nordic Cross.svg| Driekleur Skandinawiese kruis
Lêer:Nordic Swallowtail Flag.svg| Tweekleur Swawelstert Skandinawiese kruis
Lêer:Tricolor Nordic Swallowtail Flag.svg| Driekleur Swawelstert Skandinawiese kruis

## Vlae van die Noordse lande 
Let wel dat sommige van hierdie vlae histories is. Let ook op dat vlagverhoudinge tussen die verskillende vlae kan wissel en soms selfs tussen verskillende weergawes van dieselfde vlag.

Die vlag van Groenland is die enigste nasionale vlag van ’n Noordse land of gebied sonder ’n Skandinawiese kruis. Toe Groenland selfregering verkry het, is die huidige vlag – met ’n grafiese ontwerp uniek aan Groenland – in Junie 1985 aanvaar deur veertien stemme daarvoor teen elf ter ondersteuning van ’n voorgestelde groen-en-wit Skandinawiese kruis.

Lêer:Flag of Denmark.svg| Vlag van Denemarke
Lêer:Flag of Finland.svg| Vlag van Finland
Lêer:Flag of Norway.svg| Vlag van Noorweë
Lêer:Flag of Sweden.svg| Vlag van Swede
Lêer:Flag of Iceland.svg| Vlag van Ysland

### Denemarke 

Lêer:Flag of Denmark.svg| Vlag van Denemarke sedert 1748
Lêer:Flag of Denmark (state).svg| Staatsvlag van Denemarke (17de eeu)
Lêer:Naval Ensign of Denmark.svg| Vlootvaandel van Denemarke (17de eeu). Let op die donkerder *kraprød*-kleur (1939).
Lêer:Royal Standard of Denmark.svg| Koninklike standaard van Denemarke
Lêer:Standard of the Crown Prince of Denmark.svg| Standaard van Christian, kroonprins van Denemarke
Lêer:Standard of the Regent of Denmark.svg| Standard van die Regent van Denemarke
Lêer:Standard of the Royal House of Denmark.svg| Standaard van die koningshuis; gebruik deur ander lede van die koninklike familie
Lêer:Flag of the Faroe Islands.svg| Vlag van die Faroëreilande (1919)

### Finland 

Lêer:Flag of Finland.svg| Vlag van Finland sedert 1918
Lêer:Flag of Finland (state).svg| Staatsvlag van Finland (1978)
Lêer:Military Flag of Finland.svg| Oorlogsvlag en vlootvaandel van Finland (1918)
Lêer:Flag of the President of Finland.svg| Vlag van die President van Finland, met die Vryheidskruis in die skildhoek (1978)
Lêer:Flag of Finnish yacht clubs.svg| Finse seiljagklubvaandel. Goedgekeurde klubembleem in die skildhoek (1919)
Lêer:Flag of Åland.svg| Vlag van Åland (1954)

### Noorweë 

Lêer:Flag of Norway.svg| Vlag van Noorweë 1821 tot 1844 en sedert 1899
Lêer:Flag of Norway, state.svg| Vlootvaandel van Noorweë sedert 1905, burgerlike staatsvlag sedert 1899
Lêer:Flag of Norway (1814–1821).svg| Vorige vlag van Noorweë, 1814 tot 1821
Lêer:Swedish and Norwegian naval ensign (1815–1844).svg| Die algemene vlootvaandel en oorlogsvlag van Swede en Noorweë, 1815 tot 1844
Lêer:Norge-Unionsflagg-1844.svg| Handelsvlag van Noorweë, 1844 tot 1898 met die uniewapen wat die unie met Swede verteenwoordig
Lêer:Naval Ensign of Norway (1844-1905).svg| Vlootvaandel en staatsvlag van Noorweë, 1844 tot 1905

### Swede 

Lêer:Flag of Sweden.svg| Vlag van Swede sedert 1906
Lêer:Naval Ensign of Sweden.svg| Vlootvaandel van Swede
Lêer:Royal standard of Sweden.svg| Koninklike standaard van Swede met die groter wapenskild soos gebruik deur die koning van Swede
Lêer:Sweden-Royal-flag-lesser-coa.svg| Koninklike standaard van Swede met die kleiner wapenskild (die koningshuis gebruik die groter wapenskild)
Lêer:Swedish norwegian union flag.svg| Vlag van Swede 1844–1905 wat die Unie tussen Swede en Noorweë verteenwoordig
Lêer:Skånska flaggan.svg| Vlag van die Sweedse provinsie Skone en die streek Skåneland

### Ysland 

Lêer:Flag of Iceland.svg| Vlag van Ysland sedert 1944
Lêer:Flag of Iceland (state).svg| Staatsvlag van Ysland
Lêer:Flag of the President of Iceland.svg| Vlag van die President van Ysland
Lêer:Customs Flag and Ensign of Iceland.svg| Vlag van die Yslandse Doeanedirektoraat

### Kalmarunie 
Die historiese vlag van die Kalmarunie wat Denemarke, Swede en Noorweë tussen 1397 en 1523 verenig het. Geen prentegeskiedenis van die vlag het behoue gebly nie. Die vlag wat vertoon word is ’n rekonstruksie gebaseer op verwysings in briewe van 1430 deur Erik van Pommere.

Lêer:Flag of the Kalmar Union.svg|  Vlag van die Kalmarunie

## Nieamptelike Noordse vlae 
Hierdie vlae het óf nie amptelike status nie óf dit verteenwoordig privaat entiteite. Dit is nie amptelik aanvaar nie en die gebruik daarvan bly beperk.

Lêer:Flag of Denmark Bornholm.svg| Nieamptelike vlag van die Deense provinsie Bornholm (1970’s)
Lêer:Flag of Jutland.svg|  Voorstel vir die vlag van Jutland, ontwerp deur Per Kramer (1975) (geen opgetekende werklike gebruik)
Lêer:Jutland flag proposal.svg|  Nog ’n voorstel vir ’n vlag van Jutland, dateer uit 1972 (nie in gebruik)
Lêer:Proposed flag of Greenland (1984).svg|  Voorstel vir ’n vlag van Groenland, in 1984 ontwerp deur Sven Tito Achen. Verwerp ten gunste van die nie-skandinawiesekruisvlag
Lêer:Flag of the Finland Swedes.svg| Nieamptelike vlag wat die Sweedssprekende minderheid in Finland verteenwoordig. Moet saam met die Finse nasionale vlag vertoon word (1902)
Lêer:Hvítbláinn.svg|  Vorige nieamptelike vlag van Ysland (ca. 1900)
Lêer:Flag of Iceland - 1914 Proposal.svg|  Voorstel vir die vlag van Ysland, in 1914 ontwerp deur Magnús Þórðarson
Lêer:Flag of Nasjonal Samling.svg| Vlag van die Noorse fascistiese party, Nasjonal Samling, 1933–1945
Lêer:Sverigefinskaflaggan.svg| Nieamptelike vlag van die Finssprekende minderheid in Swede
Lêer:Vendsysselflag.svg| Nieamptelike vlag van die Deense distrik Vendsyssel
Lêer:Norrlandsflaggan.svg| Nieamptelike vlag van Norrland, die noordelikste landsdeel van Swede
Lêer:Flag of Ladonia with contours.svg| Vlag van Ladonia, ’n mikrovolk in Suid-Swede
Lêer:Flag of Gotland.svg| Vlag van Gotland, die nieamptelike vlag van die Sweedse eiland Gotland
Lêer:Flag of Hälsingland.svg| Vlag van die Sweedse provinsie Hälsingland
Lêer:Flag of Härjedalen.svg| Nieamptelike vlag van die Sweedse provinsie Härjedalen

## Vlae buite die Skandinawiese lande 
### Armenië 

Lêer:Flag of Ejmiatsin.svg| Vlag van Ejmiatsin

### Duitse Orde 

Lêer:Flag of the State of the Teutonic Order.svg| Vlag van die Staat van die Duitse Orde 1230 tot 1525

### Estland 

Lêer:Flag of et-Parnu.svg| Vlag van Pärnu
Lêer:Türi valla lipp.jpg| Vlag van Türi
Lêer:Flag of Setomaa.svg| Vlag van Setomaa
Lêer:Estonia-nordic-cross-flag.pdf|  Voorstel vir die vlag van Estland
Lêer:Estonian alternative flag proposal.svg|  Voorstel vir die vlag van Estland (2)
Lêer:Estonian alternative flag proposal2.svg|  Voorstel vir die vlag van Estland (3)
Lêer:Flag of Estonia proposed in 1919.svg|  Voorstel vir die vlag van Estland (1919)

### Letland 

Lêer:Aluksne flag.svg| Vlag van Alūksne
Lêer:Grobiņas novads Flag.png| Vlag van Grobiņa-munisipaliteit
Lêer:Bandera Cesis.png| Vlag van Cēsis
Lêer:Flag of Ventspils.svg| Vlag van Ventspils
Lêer:Ventspils novada karogs.svg| Vlag van Ventspils-munisipaliteit
Lêer:Nordic cross proposal for Latvia flag.png|  Voorstel vir die vlag van Letland

### Litaue 

Lêer:Nordic cross proposal for Lithuanian flag.svg|  Voorstel vir die vlag van Litaue

### Duitsland 
Ontwerpe met die Skandinawiese kruis, soortgelyk aan dié van Denemarke, Swede en Noorweë se vlae is in 1919 (na WOI) en 1948 (na WOII) voorgestel as nasionale vlag vir Duitsland. Die Skandinawiese kruis kom vandag voor in sommige stads- en distriksvlae of wapenskilde.

Lêer:Flag of the Teutonic Order.svg| Duitse Ridders en hul staat
Lêer:Flag of Denmark.svg|  Vlag van die Deense monarg, vertoon in sy kapasiteit as hertog van Holstein, Schleswig en Lauenburg. Die drie hertogdomme is in 1864 aan Oostenryk en Pruise gesedeer na afloop van die Tweede Duits-Deense Oorlog.
Lêer:Flagge Herzogtum Oldenburg.svg| Burgerlike vlag van Oldenburg
Lêer:War Ensign of Germany 1871-1892.svg| Vorige Noord-Duitse Federale Vlootvaandel (1867–71), Reichskriegsflagge
Lêer:War Ensign of Germany 1938-1945.svg| Vorige oorlogsvaandel van Nazi-Duitsland (1938–1945), nou onwettig in Duitsland
Lêer:Flag of Saar (1947–1956).svg| Vlag van die Protektoraat Saarland
Lêer:Proposed German National Flag 1919.svg|  Voorgestelde vlag vir Duitsland, circa 1919
Lêer:German Resistance Flag Proposal 1944.svg|  Vlag voorgestel deur die samesweerders van die komplot van 20 Julie teen Hitler; word deesdae in ’n regsgesinde konteks gebruik.
Lêer:Proposed German National Flag 1948.svg|  Voorgestelde vlag vir Wes-Duitsland (1948)

### Frankryk 

Lêer:Flag of Calais.svg| Vlag van Calais
Lêer:Flag of Normandy.svg|  Alternatiewe vlag van Normandië
Lêer:Normandy flag falaise.svg|  Alternatiewe vlag van Normandië

### Georgië 

Lêer:Flag of Tbilisi.svg| Vlag van Tbilisi
Lêer:Flag of Georgian Orthodox Church.svg| Vlag van die Georgies-Ortodokse en Apostoliese Kerk

### Nederland 

Lêer:Aldtsjerk flag.svg| Vlag van Aldtsjerk
Lêer:Flag of Bedum.svg| Vlag van Bedum
Lêer:Hof van Twente vlag.svg| Vlag van Hof van Twente
Lêer:Koewacht vlag.svg| Vlag van Koewacht
Lêer:Vlagrosmalen.jpg| Vlag van Rosmalen
Lêer:Skarsterlan flag.svg| Vlag van Skarsterlân
Lêer:Flag of Tilburg.svg| Vlag van Tilburg
Lêer:Utrechtse Heuvelrug vlag.svg| Vlag van Utrechtse Heuvelrug
Lêer:Wierden vlag.svg| Vlag van Wierden
Lêer:Flag of wouw.png| Vlag van Wouw

### Brasilië 

Lêer:Areias bandeira.png| Vlag van Areias, São Paulo
Lêer:Bandeira borborema.gif| Vlag van Borborema, São Paulo
Lêer:Bandeira CPa.png| Vlag van Carmo do Paranaíba, Minas Gerais
Lêer:Bandeira chapadinha ma.svg| Vlag van Chapadinha, Maranhão
Lêer:Bandeira Colorado RS.jpg| Colorado, Rio Grande do Sul
Lêer:BandeiraDomingosMartinsES.jpg| Vlag van Domingos Martins, Espírito Santo
Lêer:Bandeira escada.jpg| Vlag van Escada, Pernambuco
Lêer:Bandeira frei martinho.jpg| Vlag van Frei Martinho, Paraíba
Lêer:Bandeira grao para.jpg| Vlag van Grão Pará, Santa Catarina
Lêer:Bandeiraguaira.jpg| Vlag van Guaíra, São Paulo
Lêer:Bandeira de Itu.jpg| Vlag van Itu, São Paulo
Lêer:Bandeiralagoaformosa.jpg| Vlag van Lagoa Formosa, Minas Gerais
Lêer:Bandeira-Nova Prata.jpg| Vlag van Nova Prata, Rio Grande do Sul
Lêer:Bandeira peritiba.jpg| Vlag van Peritiba, Santa Catarina
Lêer:Piraporadobomjesus bandeira.png| Vlag van Pirapora do Bom Jesus, São Paulo
Lêer:Santoantoniodopinhal bandeira.png| Vlag van Santo Antônio do Pinhal, São Paulo
Lêer:Bandeira SantoCristo RioGrandedoSul Brasil.svg| Vlag van Santo Cristo, Rio Grande do Sul

### Oekraïne 

Lêer:Flag of Volyn Oblast.svg| Vlag van Wolhin-oblast
Lêer:Flag of Zhytomyr.svg| Vlag van Zjytomyr
Lêer:Flag of Bershad raion.svg| Vorige vlag van Bershad-rajon
Lêer:Flag of Khrestivka.svg| Vlag van Kirowske

### Verenigde Koninkryk 
’n Aantal vlae vir plekke in die Verenigde Koninkryk (hoofsaaklik Skotland) is gebaseer op die Skandinawiese kruis en is bedoel om die Skandinawiese erfenis wat gedurende die Wikingtydperk en deur die Hoë Middeleeue na die Britse Eilande gebring is.

Lêer:Flag of Shetland.svg| Vlag van Shetland (2005)
Lêer:2007 Flag of Orkney.svg| Vlag van Orkney (2007)
Lêer:Caithness Flag.svg| Vlag van Caithness (2016)
Lêer:West Riding Flag.svg| Vlag van Wes-Riding van Yorkshire (2013)
Lêer:Former Flag of Orkney.svg| Sint Magnus-kruis, vorige nieamptelike vlag van Orkney (1990’s)
Lêer:Flag of South Uist.svg| Vlag van die eiland Suid-Uist (erken in 2017)
Lêer:Isle of Barra flag.svg| Eiland Barra (erken in 2017)
Lêer:Flag of Sutherland 2018.svg| Vlag van Sutherland (erken in 2018)
Lêer:Flag of the Isle of Skye.svg| Vlag van die eiland Skye (2020)

### Verenigde State 

Lêer:Flag of Bayamon.svg| Vlag van Bayamón, Puerto Rico
Lêer:Flag of Little Rock, Arkansas.svg| Vlag van Little Rock, Arkansas
Lêer:Staunton flag1.png| Vlag van Staunton, Virginië
Lêer:Flag of the Puerto Rican Independence Party.svg| Vlag van die Puerto Ricaanse Onafhanklikheidsparty
Lêer:Flag of the City of Wilmington.png| Vlag van Wilmington, Delaware
Lêer:Flag of the US Episcopal Church.svg| Vlag van die Episkopaalse Kerk
Lêer:Flag of Portland, Oregon.svg| Vlag van Portland, Oregon
Lêer:Flag of New Milford, Connecticut.svg| Vlag van Nieu-Milford, Connecticut
Lêer:Flag of Tallahassee, Florida (1916–1920s).png| Vorige vlag van Tallahassee, Florida (1916–c.1920’s)

### Ander 

Lêer:Flag of Andalucía (Valle).svg| Vlag van Andalucía, Colombia
Lêer:Proposed flag of Belarus (1992).svg|  Voorgestelde Belarus, 1992
Lêer:Zastava Pule.svg| Vlag van Pula, Kroasië
Lêer:Flag of Calais.svg| Vlag van Calais, Frankryk
Lêer:Flag of Normandy.svg| Alternatiewe vlag van Normandië, Frankryk
Lêer:Flag of Georgian Orthodox Church.svg| Vlag van die Georgies-Ortodokse en Apostoliese Kerk
Lêer:Greek Royal Flag 1863.svg| Koninklike standaard van Griekeland (1863). Nota: George I was ook ’n prins van Denemarke.
Lêer:Baandera de Hrias.png| Vlag van Hernandarias, Paraguay
Lêer:Bandera de Mizoram.svg| Vlag van Mizoram, Indië
Lêer:Flag of Stavropol Krai.svg| Vlag van Stawropol-krai, Rusland
Lêer:Naval Ensign of South Africa (1952-1981).svg| Vlootvaandel van Suid-Afrika, 1952 tot 1981
Lêer:Naval Ensign of Tonga.svg| Vlootvaandel van Tonga
Lêer:Bandera de Tudela.svg| Alternatiewe vlag van Tudela, Navarre, Spanje
Lêer:Flag of Tbilisi.svg| Vlag van Tbilisi, Georgië
Lêer:Flag of Westarctica.png| Vlag van Wes-Arktika, ’n mikronasie wat Marie Byrd-land in Antarktika opeis
Lêer:Flag of Ladonia with contours.svg| Ladonia (mikrovolk); let op dat die wit lyne nie op die vlag self sigbaar is nie, tog word dit as Skandinawiese kruis geag omdat dit ’n opgekookte Sweedse vlag verteenwoordig
Lêer:Komi Nordic cross flag.svg| Nieamptelike vlag van die Republiek Komi, gebruik deur aktiviste
Lêer:Flag of Amambay.svg| Vlag van Amambay, Paraguay
Lêer:Flag of the Principality of Snake Hill.svg| Vlag van die Prinsdom Snake Hill (mikrovolk)

## Etniese vlae 

Lêer:Flag of Ingrian people.svg|Nieamptelike vlag van Ingermanlandsfinne, ontwerp in 1919
Lêer:Flag of Vepsia.svg|Vlag van die Wepse sedert 1992, ontwerp deur Vitaly Dobrynin. In 2000–2005 gebruik as die amptelike vlag van die Wese outonome streek in Oos-Karelië
Lêer:KarelianNationalFlag.svg| Voormalige amptelike vlag van Oos-Karelië, ontwerp deur Akseli Gallen-Kallela
Lêer:Flag of the Finland Swedes.svg|Vlag van die Sweedssprekende Finne (1918)
Lêer:Flag of Frisia.svg| Voorgestelde vlag van Groter-Friesland (2006)
Lêer:Mikmaq State Flag.svg|Vlag van die Mi'kmaqvolk, Kanada (horisontale weergawe)
Lêer:Normandy flag falaise.svg|Falaisekruis (Croix de Falaise); Falaise in Normandië was die geboorteplek van Willem die Veroweraar
Lêer:Flag of Setomaa.svg|Vlag van Setos
Lêer:Vinland flag.svg|Die “Vinlandvlag”, gebruik deur die musiekgroep *Type O Negative* en soortgelyk aan die een wat deur die Prinsdom Noordwoude gebruik word

## Sportverenigings 

Lêer:IFK-Flagga.svg| Vlag van Idrottsföreningen Kamraterna (Swede)

## Fiktief 

Lêer:Flag of Latveria.svg| Vlag van Latveria, ’n fiktiewe volk in die Marvel prenteboekwêreld

## Sien ook 
* Suiderkruisvlae
* Unievlag

## Verwysings 
## Bronnelys 
*  

## Eksterne skakels 
*  Uitgebreide versameling van amptelike en nieamptelike skandinawiesekruisvlae (by *Flags of the World*).