open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hesperantha minima

***Hesperantha minima*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die struikveld. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom in Namakwaland in die Kamiesberg voor. Daar is twee subpopulasies wat saam minder as 200 plante in getal is. Die plant word bedreig deur sy habitat wat agteruitgang.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha kiaratayloriae

***Hesperantha kiaratayloriae*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom by Bredasdorp voor. Hier is daar een populasie van minder as 100 plante. Die plant het baie van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing. Die oorblywende populasie groei in grond wat ongeskik is vir landbou maar word bedreig deur oorbeweiding en 'n gebrek aan brand beheer.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha muirii

***Hesperantha muirii*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die fynbos en renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Bredasdorp tot by Albertinia voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 1157&nbsp;km². Meer as 70% van die plant se habitat is omskep na koringlande oor 'n tydperk van 65 jaar. Die oorblywende subpopulasies is gefragmenteer en word bedreig deur verdere landbou aktiwiteite en indringerplante. Tydens die laaste opname is slegs vier subpopulasies aangeteken teenoor die agt van die vorige opname.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha namaquana

***Hesperantha namaquana*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die Sukkulente Karoo. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom by Bitterfontein voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 32&nbsp;km² en groei op die banke van nie-standhoudende strome. Die plant het geen bedreigings nie en word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha petitiana

***Hesperantha petitiana*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort. Die spesie is endemies aan Ethiopië, Kameroen, Kenia, Malawi, Soedan, Tanzanië, Uganda en Zimbabwe.

## Bron 
* Plants of the World Online
Iris Apfel

duimnael|Iris Apfel (Maart 2015).
**Iris Apfel** ( 29 Augustus 1921 - 1 Maart 2024) was 'n Amerikaanse sakevrou, binnehuisversierder en mode-ikoon.

## Biografie
Die Joodse Apfel is in 1921 gebore as **Iris Barrel**. Sy was die enigste kind. Haar pa se gesin werk in die loodglasbedryf; haar in Rusland gebore ma het 'n klerewinkel gehad. Apfel het kunsgeskiedenis aan die Universiteit van New York gestudeer en 'n kunsskool aan die Wisconsin-Madison Universiteit bygewoon. As jong vrou werk sy vir die toonaangewende tydskrif ''Women's Wear Daily'' en vir die binnehuisversierder Elinor Johnson. Sy was ook die assistent van die illustreerder Robert Goodman.

In 1947 ontmoet sy die tekstielhandelaar Carl Apfel (1914-2015), met wie sy 'n jaar later trou.  Die egpaar het die tekstielmaatskappy Old World Weavers in 1950 gestig en ook die Withuis en die Metropolitan Museum of Art versier. saam te stel en 'n dokumentêr te maak. In 2016 verskyn Apfel in 'n advertensieveldtog vir die Citroën DS3 en was die gesig van die mode-handelsmerk Blue Illusion. Speelgoedvervaardiger Mattel het in 2018 'n Barbie-pop ontwikkel wat deur Apple geïnspireer is.

## Verwysings
Hesperantha pilosa

Die **aandblommetjie** (*Hesperantha pilosa*) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap.

Daar is twee subspesies:
* *Hesperantha pilosa subsp. bracteolata* (R.C.Foster) Goldblatt & J.C.Manning
* *Hesperantha pilosa subsp. pilosa*

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha purpurea

***Hesperantha purpurea*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom in die Hantam-Karoo voor. Dit het 'n voorkomsgebied van kleiner as 1&nbsp;km² en daar is slegs een populasie wat bedreig word deur oorbeweiding en vertrapping deur vee.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Araroet

**Araroet** (ook bekend as **pylwortel**) is 'n maklik verteerbare eetbare stysel wat oorspronklik slegs vervaardig is uit die wortels van die plant *Maranta arundinacea*.

## Voorkoms 
Hierdie bossieagtige meerjarige *M. arundinacea* is inheems in die tropiese reënwoude van die noordooste van Suid-Amerika en op die Wes-Indiese Eilande.

## Plant 
Die plant het stingels tot 1½ m lank, baie blare en wit blomme. Die wortelstokke word tot 30&nbsp;cm lank en die knolle bevat stysel met besondere eienskappe. As die knolle vol is van die stysel word hulle geoes, geskil, goed gewas en fyn gerasper tot pulp en daarna verwerk tot 'n ligte wit poeier. Dit kan dus vergelyk word met aartappels, patats, taro en kassawe.

## Gebruik 
Araroet bevat geen vitamiene en baie min proteïne. As die poeier in water gekook word, word dit 'n reukloose, kleurlose en amper smaaklose deurskynende jellie. Dit leen hom besonder goed tot die gebruik in die maak van koekies, sjokolade en vla en as verdikker in soppe.

## Ander plante 
Regte araroet word slegs vervaardig uit *M. arundinacea*. Die naam word egter dikwels verkeerdelik gebruik vir stysel wat uit ander plante berei word en dan as 'n plaasvervanger vir die skaarser, beter en duurder araroet aangebied word. So is bv. *Curcuma augustifolia* (familie van borrie) inheems aan die Oos-Indiese eilande en sy wortels is ook ryk aan setmeel. Kassawemeel word ook dikwels as araroet verkoop, maar dit het nie die voedingswaarde en jelllievormende eienskappe nie.

## Etimologie 
Die naam van die plant, die poeier en die jellie kom waarskynlik uit die tale van die noordooste van Suid-Amerika. Engelse koloniste het daarvan “arrowroot” gemaak, wat in Afrikaans en Nederlands vertaal word as pylwortel.

## Lees ook 
* agar-agar

## Verwysings
Hesperantha quadrangula

***Hesperantha quadrangula*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom op die Hantamberg en Roggeveldeskarp voor. Op die berge is daar twee afsonderlike subpopulasies, die voorkomsgebied is kleiner as 100&nbsp;km². Die plant het tans geen bedreiging nie en word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Groot Amerikaanse Roman

Die ***Groot Amerikaanse Roman*** ( Engels: *Great American Novel* ) is 'n kanonieke roman wat vermoedelik die essensie van Amerika beliggaam, wat gewoonlik deur 'n Amerikaner geskryf is en op een of ander manier handel oor die vraag na Amerika se nasionale karakter. Die term is geskep deur John William De Forest in 'n opstel van 1868. Alhoewel De Forest Uncle Tom's Cabin (1852) van Harriet Beecher Stowe genoem het as 'n moontlike aanspraakmaker, het hy opgemerk dat die Groot Amerikaanse Roman waarskynlik nog nie geskryf is nie. Skrywer Henry James het die term in 1880 tot GAN verkort.

## Voorbeelde 
Vele werke word bestempel as *Great American Novels.* Die volgende titels word dikwels genoem:

### 19e eeu 
* 1826: James Fenimore Cooper: *The Last of the Mohicans*
* 1850: Nathaniel Hawthorne: *The Scarlet Letter*
* 1851: Herman Melville: *Moby Dick*
* 1852: Harriet Beecher Stowe: ''Uncle Tom's Cabin*
* 1884: Mark Twain: *Adventures of Huckleberry Finn*

### 20e eeu 
* 1925: F. Scott Fitzgerald: *The Great Gatsby*
* 1925: Theodore Dreiser: *An American Tragedy*
* 1929: William Faulkner: *The Sound and the Fury*
* 1932: William Faulkner: *Light in August*
* 1936: William Faulkner: *Absalom, Absalom!*
* 1936: Margaret Mitchell: *Gone With the Wind*
* 1938: John Dos Passos: *U.S.A. trilogy*
* 1939: John Steinbeck: *The Grapes of Wrath*
* 1940: Richard Wright: *Native Son*
* 1951: J.D. Salinger: *The Catcher in the Rye*
* 1952: Ralph Ellison: *Invisible Man*
* 1953: Saul Bellow: *The Adventures of Augie March*
* 1955: Vladimir Nabokov: *Lolita*
* 1960: Harper Lee: *To Kill a Mockingbird*
* 1960: John Updike: *Rabbit, Run*
* 1961: Joseph Heller: *Catch-22*
* 1966: Truman Capote: *In Cold Blood*
* 1969: Kurt Vonnegut: *Slaughterhouse-Five*
* 1973: Thomas Pynchon: *Gravity's Rainbow*
* 1975: William Gaddis: *J R*
* 1985: Cormac McCarthy: *Blood Meridian, or the Evening Redness in the West*
* 1985: Larry McMurtry: *Lonesome Dove*
* 1987: Toni Morrison: *Beloved*
* 1996: David Foster Wallace: *Infinite Jest*
* 1997: Thomas Pynchon: *Mason & Dixon*
* 1997: Philip Roth: *American Pastoral*
* 1997: Don DeLillo: *Underworld*
* 2010: Jonathan Franzen: *Freedom*
* 2012: Michael Chabon: *Telegraph Avenue*

## Bronne 
* Lawrence Buell: *The Dream of the Great American Novel* . Harvard University Press, Cambridge MA 2014,  .
* Herbert R. Brown: *The Great American Novel.* In: *American Literature* January 7, 1935
* George Knox: *The Great American Novel: Final Chapter.* In: *American Quarterly'' April 21, 1969
2021 Belgiese Grand Prix

regs|140px

Die **2021 Formule Een Belgiese Grand Prix** is op 29 Augustus 2021 op die Circuit de Spa-Francorchamps, in België, gehou. Dit was die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen gewees. Weens aanhoudende gietende reën vir meer as vier ure, kon slegs twee rondtes van die ren agter die veiligheidsmotor voltooi word, voor die ren gestaak is. Die wedren se uitslag is bepaal na slegs één rondte, die eerste keer in die geskiedenis van Formule Een.

## Bande 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne verskaf:

## Oefensessies 
### Vrye oefening 
## Kwalifisering 
Die kwalifisering het op 28 Augustus plaasgevind en sou om 15:00 plaaslike tyd begin. Kwalifisering is egter weens swaar reën vertraag en het om 15:12 begin. Almal het op reënbande vertrek, behalwe George Russell en Nicholas Latifi, wat eerste en tweede was ná die eerste kwalifiserende rondtes. Al die spanne het hierna die tussenbande aangebring.

Die eerste sessie eindig met Lando Norris eerste, Max Verstappen tweede en Lewis Hamilton in die derde plek. Nikita Mazepin, Kimi Raikkonen, Mick Schumacher, Joeki Tsunoda en Antonio Giovinazzi is uit die res van die kwalifisering geskakel.

Die tweede sessie is op intermediêre bande voltooi. Norris was weer eerste, met Hamilton tweede en Valtteri Bottas derde. Lance Stroll, Fernando Alonso, Carlos Sainz Jr., Latifi en Charles Leclerc is uit die res van die kwalifisering geskakel. Die derde deel van die kwalifisering het begin met nog swaarder reën. Bestuurders vra onmiddellik vir 'n vertraagde sessie of 'n rooi vlag. Norris het daarna by Eau Rouge op plasse water gegly, wat 'n hewige ongeluk by Raidillon veroorsaak het, wat 'n rooi vlag tot gevolg gehad het. Sebastian Vettel het op die toneel gestop om na Norris te kyk. Verstappen het die voortou geneem op sy laaste rondte, met George Russell in die tweede plek en Hamilton derde.

***** Valtteri Bottas en Lance Stroll ontvang beide 'n 5-plek roosterstraf vir die veroorsaak van 'n ongeluk tydens die 2021 Hongaarse Grand Prix.
****** Lando Norris ontvang 'n 5-plek roosterstraf vir die omruil van sy ratkas na 'n ongeluk tydens K3.
*******  Kimi Räikkönen moes die wedren vanuit die kuipe wegspring omrede sy motor 'n nuwe agtervlerk ontvang het.

## Wedren 
### Renuitslag 
Nota: Halfpunte is toegeken aangesien minder as 75% van die wedren voltooi is. Uitslae is bereken in ooreenstemming met artikel 51.14 van die FIA Formule Een-sportregulasies, naamlik aan die einde van rondte 1 is die voorlaaste rondte voor die rondte waartydens die sein gegee is om die wedren te staak. Vir die bepaling van punte is artikel 6.5 egter van toepassing, aangesien die voorloper die kontrolelyn driekeer gekruis het, en dus voldoen het aan die vereiste dat die leier meer as 2 rondes moes voltooi, sodat halfpunte toegeken kon word.

^2 – Lance Stroll het 18de op die baan geëindig, maar het 'n tydstraf van 10 sekondes ná die wedren gekry vir 'n agtervlerkwisseling gedurende die rooivlagperiode.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
Hesperantha saldanhae

***Hesperantha saldanhae*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die Saldanha strandveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom by Vredenburg tussen graniet rotse voor. SANBI beskou die plant as kritiek bedreig (moontlik uitgestorwe) terwyl KEW Plants-of-the-World dit as uitgestorwe beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha saxicola

***Hesperantha saxicola*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort. Die spesie is endemies aan Mpumalanga en kom by die Long Tompas, op hoogtes van 2000&nbsp;m, voor. Hier is daar tot vier subpopulasies en die plant word bedreig deur mynbou aktiwiteite.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha schelpeana

***Hesperantha schelpeana*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die grasland. Die spesie is inheems aan die KwaZulu-Natal, Lesotho, Oos-Kaap en die Vrystaat waar dit in die Drakensberge voorkom van die Sentinel tot by Naude's Nek. Dit het 'n voorkomsgebied van 10&nbsp;806&nbsp;km² en is goed beskerm.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
The Grapes of Wrath

***The Grapes of Wrath*** is 'n Amerikaanse realistiese roman geskryf deur John Steinbeck en gepubliseer in 1939. Die boek het die National Book Award en Pulitzerprys vir Fiksie gewen, en dit is prominent aangehaal toe Steinbeck bekroon is met die Nobelprys vir Letterkunde in 1962. Dit is in Nederlands vertaal as *De druiven der gramschap*. Tot dusver is geen Afrikaanse vertaling daarvan gemaak nie.

Die roman speel af tydens die Groot Depressie en fokus op die Joads, 'n arm pagboergesin wat as gevolg van droogte, ekonomiese ontbering, veranderings in die landboubedryf en bankoproepings uit hul werk en woonplek in Oklahoma verdryf word. As gevolg van hul byna hopelose situasie, en deels omdat hulle vasgevang is in die *Dust Bowl*, 'n periode van swaar stofstorms wat die ekologie en landbou van die Amerikaanse grasvlaktes gedurende die 1930's grootliks beskadig het, trek die Joads na Kalifornië saam met duisende ander "okies", vorige bewoners van Oklahoma, vir werksgeleenthede, grond, waardigheid en 'n toekoms.

***The Grapes of Wrath*** word gereeld in Amerikaanse hoërskool- en universiteitsliteratuurklasse bestudeer vanweë die historiese konteks en volgehoue ​​nalatenskap daarvan. 'n Bekende filmweergawe, met Henry Fonda in die hoofrol en geregisseer deur John Ford, is in 1940 vrygestel.

## Storielyn 
Die verhaal begin net ná Tom Joad vrygelaat word op parool uit die Mcalestergevangenis, waar hy opgesluit was nadat hy skuldig bevind is aan manslag in selfverdediging. Terwyl hy na sy huis naby Sallisaw, Oklahoma, stap, ontmoet Tom die voormalige prediker Jim Casy, wat hy uit sy kinderjare onthou, en die twee reis saam. As hulle by Tom se kinderhuis kom, vind hulle dit verlate. Ontsteld en verward ontmoet Tom en Casy hul ou buurvrou, Muley Graves, wat vir hulle vertel dat die gesin by oom John Joad se huis daar naby gaan bly het. Graves vertel dat die banke al die boere uitgesit het.

Die volgende oggend gaan Tom en Casy na oom John Joad. Tom vind dat sy gesin besig is om hul oorblywende besittings in 'n Hudsonsedan, wat omskep is in 'n vragmotor, te laai. Met hul gewasse wat deur die *Dust Bowl* vernietig is, het die gesin in gebreke gebly om hul banklenings af te betaal en is hul plaas teruggeneem. Die gesin het geen ander opsie as om werk in Kalifornië te gaan soek nie, wat in  pamflette as vrugbaar beskryf word en hoë salarisse bied. Die Joads sit alles wat hulle het in om die reis te onderneem. Alhoewel die verlaat van Oklahoma sy parool sou skend, besluit Tom dat dit die risiko werd is, en nooi Casy uit om by hom en sy gesin aan te sluit.

## Bronne 
* Brian E. Railsback, Michael J. Meyer: *A John Steinbeck Encyclopedia*. Greenwood Publishing 2006, , pp. 129-133 ( excerpt from Google book search)
* Jesse S. Crisler (Ed.), Joseph R. McElrath (Ed.), Susan Shillinglaw (Ed.): *John Steinbeck: The Contemporary Reviews*. Cambridge University Press 2009, , pp. 151-192 ( excerpt from Google book search)
* Harold Bloom: ''John Steinbeck's: The Grapes of Wrath*. Infobase Publishing 2005, .
* Rich Wartzmann: *Obscene in the Extreme: The Burning and Banning of John Steinbeck's The Grapes of Wrath''. Public Affairs 2009, .
Hesperantha rivulicola

***Hesperantha rivulicola*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom van die Bokkeveldberge tot by Calvinia voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 1408&nbsp;km² en daar is histories vier subpopulasies bekend. Die een subpopulasie by Nieuwoudtville is vernietig deur die munisipaliteit se instandhoudings werk aan die pad en die rivier in 2003. Die ander drie subpopulasies word bedreig deur oorbeweiding en nog landerye wat aangelê kan word.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha spicata

Die **aandkaneelblom** (*Hesperantha spicata*) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die fynbos en renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom voor van Piketberg tot by Gordonsbaai tot by die boonste gedeelte van die Breederiviervallei. Dit het tans 'n voorkomsgebied van 5124&nbsp;km² maar het habitat afgestaan aan gewasverbouing, ontwikkelinge en indringerplante. Die bedreigings bestaan steeds.

Die plant het drie subspesies:
* *Hesperantha spicata subsp. fistulosa* (Baker) Goldblatt
* *Hesperantha spicata subsp. graminifolia* (Sweet) Goldblatt
* *Hesperantha spicata subsp. spicata*

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha sufflava

***Hesperantha sufflava*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die Swartland renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Malmesbury tot by Durbanville voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 60&nbsp;km² en daar is drie gefragmenteerde subpopulasies. Die plant het baie van sy habitat afgestaan aan ontwikkeling en indringerplante is ook 'n bedreiging.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha teretifolia

***Hesperantha teretifolia*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom in die Roggeveldeskarp, naby Middelpos, voor. Hier het die plant 'n voorkomsgebied van 109&nbsp;km², dit groei op rotsagtige hellings en daar is twee subpopulasies. Die plant word nie bedreig nie en word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha vaginata

Die **perdeblom** (*Hesperantha vaginata*) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en is deel van die fynbos en die Sukkulente Karoo. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom op die Bokkeveldeskarp en by Calvinia voor. Naby Nieuwoudtville het die plant van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing. Die plant word bedreig deur verdere landbou aktiwiteite en klimaatsverandering.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Haworthia arachnoidea

Die **spinnekopbolletjie** (*Haworthia arachnoidea*) is 'n meerjarige sukkulent wat tot die genus *Haworthia* behoort en deel van die fynbos en die Sukkulente Karoo is. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap en kom van Namakwaland tot by Worcester en die Klein-Karoo voor. Dit groei op rotsagtige hellings, onder bosse in die skadu.

Daar is sewe subspesies:
* *Haworthia arachnoidea var. arachnoidea*
* *Haworthia arachnoidea var. aranea* (A.Berger) M.B.Bayer
* *Haworthia arachnoidea var. calitzdorpensis* (Breuer) Breuer
* *Haworthia arachnoidea var. namaquensis* M.B.Bayer
* *Haworthia arachnoidea var. nigricans* (Haw.) M.B.Bayer
* *Haworthia arachnoidea var. scabrispina* M.B.Bayer
* *Haworthia arachnoidea var. setata* (Haw.) M.B.Bayer

## Galery 

5 Haworthia arachnoidea -Laingsburg.jpg
5 Haworthia arachnoidea -Laingsburg.jpg
5 Haworthia arachnoidea -Tanqua Karoo 2.jpg
Haworthia arachnoidea.jpg
Haworthia arachnoidea top view.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Haworthia ao-onii

***Haworthia ao-onii*** is 'n meerjarige sukkulent wat tot die genus *Haworthia* behoort. Die spesie is inheems aan die Kaapse provinsies.

## Bronnelys 
* Plants of the World Online
* The Plant List
Bingöl

**Bingöl** is 'n stad in die ooste van Turkye. Die stad het 'n bevolking van 165&nbsp;867 in 2020 gehad met 'n oppervlakte van 8&nbsp;125&nbsp;km². Bingöl is die hoofstad van die Bingöl-provinsie in Anatolië.

## Galery 

Lêer:Haserek kayak merkezi.jpg|Haserek ski-oord
James Fenimore Cooper

duimnael|regs
**James Fenimore Cooper** (15 September 1789 - 14 September 1851) was 'n Amerikaanse skrywer uit die eerste helfte van die 19de eeu. Sy historiese romans wat koloniste en inheemse karakters uit die 17de tot die 19de eeu uitbeeld, het 'n unieke vorm van Amerikaanse letterkunde geskep. Hy het 'n groot deel van sy kinderjare en laaste vyftien lewensjare geleef in Cooperstown, New York, wat deur sy vader William Cooper gestig is op eiendom wat hy besit het.

Cooper het as seekadet in die Amerikaanse Vloot gedien, waar hy geleer het hoe seilvaartuie werk, wat baie van sy romans en ander geskrifte beïnvloed het. Die roman wat sy loopbaan begin het was *The Spy*, 'n verhaal oor spioenasie wat tydens die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog afspeel en in 1821 gepubliseer is. Hy het ook Amerikaanse seeverhale geskep. Sy bekendste werke is vyf historiese romans uit die grensperiode, geskryf tussen 1823 en 1841, bekend as die *Leatherstocking Tales*, wat die ikoniese Amerikaanse grensverkenner, Natty Bumppo, bekendgestel het. Cooper se werke oor die Amerikaanse vloot is goed ontvang onder vloothistorici, maar dit is soms deur sy tydgenote gekritiseer. Onder sy mees bekende werke is die roman *The Last of the Mohicans*, wat dikwels as sy meesterstuk beskou word. Gedurende sy loopbaan publiseer hy talle sosiale, politieke en historiese werke van fiksie en nie-fiksie met die doel om Europese vooroordele teë te werk en 'n oorspronklike Amerikaanse kuns en kultuur te koester.

## Bronne 
* Clavel, Marcel (1938). ''Fenimore Cooper and his critics: American, British and French criticisms of the novelist's early work*, Imprimerie universitaire de Provence, E. Fourcine, 418 pages; Book
* Darnell, Donald. (1993). *James Fenimore Cooper: Novelist of Manners*, Newark, Univ. of Delaware
* Doolen, Andy (2005). *Fugitive Empire: Locating Early American Imperialism*, Minneapolis: Univ. of Minnesota P.
* Franklin, Wayne (1982). *The New World of James Fenimore Cooper'', Chicago: Univ. of Chicago P, Book
Haworthia blackburniae

***Haworthia blackburniae*** is 'n meerjarige sukkulent wat tot die genus *Haworthia* behoort en deel van die fynbos en Sukkulente Karoo is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit het 'n voorkomsgebied van 3&nbsp;717&nbsp;km² en die populasie verminder as gevolg van onwettige handel in die sukkulente bedryf. Die plant kom voor op die voorheuwels van die Swartberge tussen Ladismith en De Rust en suidwaarts tot by Rooiberg en die Gamkaberge. Die plant groei baie stadig en kweek moeilik. By die voorheuwels word die plant ook bedreig deur indringerplante.

Die plant het drie subspesies:
* *Haworthia blackburniae var. blackburniae*
* *Haworthia blackburniae var. derustensis* M.B.Bayer
* *Haworthia blackburniae var. graminifolia* (G.G.Sm.) M.B.Bayer

## Galery 

Haworthia blackburneae var blackburneae - Stellenbosch.jpg
Haworthia blackburniae.jpg
Haworthia blackburniae var. derustensis.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hesperantha radiata

***Hesperantha radiata*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Hesperantha* behoort en deel van onder andere fynbos en die Sukkulente Karoo is. Die spesie is inheems aan Eswatini, Lesotho en Suid-Afrika. Die plant se plaaslike name in Afrikaans is: *aandblom*, *bontrokkie* en *bontrokpypie*.

## Subspesies 
Die plant het twee subspesies:
* *Hesperantha radiata subsp. caricina* (Ker Gawl.) Goldblatt & J.C.Manning
* *Hesperantha radiata subsp. radiata*

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Triptiek

thumb|280px|Die *Merode-altaarskildery*, waarskynlik uit die werkwinkel van Robert Campin, omstreeks 1427-'32.
[thumb|280px|[Jheronimus Bosch, *Tuin van Wellus*, 1490-1510. Museo del Prado, Madrid.]]
[thumb|280px|Die *Aino-mite*, geskoei op 'n triptiek deur Akseli Gallen-Kallela in 1891. Ateneum, [Helsinki.]]
thumb|280px|'n Moderne fototriptiek.

'n **Triptiek** (van die Griekse byvoeglike naamwoord τρίπτυχον *triptukhon*, "drievoudig") is 'n kunswerk (gewoonlik 'n paneelskildery) wat uit drie dele bestaan of drie gekerfde panele wat met skarniere aan mekaar vas is en toegevou kan word. Dit is dus 'n vorm van poliptiek, 'n kunswerk wat uit drie of meer panele bestaan. Die middelste paneel is gewoonlik die grootste en het twee kleiner verwante panele weerskante, hoewel 'n mens triktieke kry met ewe groot panele. 

Ondanks die verbintenis met 'n kunsformaat word die term soms algemener gebruik vir enigiets met drie dele, veral as hulle 'n eenheid vorm.

## In kuns
Die triptiek as kunsvorm verskyn in die vroeë Christelike kuns en was vanaf die Middeleeue 'n gewilde standaardformaat vir altaarskilderye. Dit het geografies voorgekom van die Bisantynse kerke in die ooste tot die Keltiese kerke in die weste. Dit is in die Bisantynse tydperk dikwels gebruik vir privaat aanbidding, saam met ander relieke soos ikone. Skilders van die Renaissance soos Hans Memling en Jheronimus Bosch het die vorm gebruik. Beeldhouers het ook daarvan gebruik gemaak. 

Van die Gotiese tydperk af was altaarskilderye in kerke en katedrale in Europa en elders dikwels triptieke. Twee katedrale met 'n triptiek as 'n altaarskildery is die Llandaff-katedraal in Wallis en die Notre-Dame-katedraal in Parys, Frankryk. Ons Liewe-vrouekatedraal in Antwerpen, België, bevat twee voorbeelde deur Rubens. Die vorm kom ook voor in baie kerkvensters van gebrandskilderde glas. Hoewel dit gewoonlik die vorm van altaarskilderye is, is ander sodanige kunswerke ook geskep, veral deur Jheronimus Bosch, Max Beckmann en Francis Bacon.

Die hoogste prys wat destyds op 'n veiling vir 'n kunswerk betaal is, was $142,4 miljoen in November 2012 vir 'n triptiek van 1969, *Three Studies of Lucian Freud* deur Francis Bacon. Die rekord is in Mei 2015 verbeter deur $179,4 miljoen vir Pablo Picasso se skildery van 1955 *Les Femmes d’Alger*.

Die formaat is later ook gebruik in ander godsdienste, soos die Islam en Boeddhisme. Ook in die Tibettaanse Boeddhisme is dit vir tradisionele altare gebruik.

## In fotografie
'n Fotografiese triptiek is 'n algemene styl in moderne kommersiële kunswerke. Die foto's word gewoonlik gerangskik met 'n eenvoudige raam tussen hulle. 

Die werk kan bestaan uit verskillende foto's met 'n gemeenkaplike tema of kan een foto wees wat in drie verdeel is.

## Verwysings
## Skakels
Laaste Oordeel

[thumb|280px|Stefan Lochner, *Laaste Oordeel*, omstreeks 1435. Wallraf-Richartz-museum, [Keulen.]]

Die **Laaste Oordeel** of **Oordeelsdag** (Hebreeus: יום הדין, Yom ha-din, Arabies: یوم القيامة, *Yawm al-qiyāmah* of یوم الدین, *Yawm ad-din*) is deel van die Abrahamitiese gelowe en die Frashokereti van Zoroastrisme.

Sommige Christelike en Islamitiese denominasies glo die Wederkoms van Christus is die finale oordeel deur God van alle mense. Dit word talle kere in die Bybel genoem: die "dag van die Here" (Joël 2:31); "oordeelsdag van die Here" (Esegiël 13:5); en "Die Here die Almagtige het 'n dag bepaal" (Jesaja 2:12). Jesaja 2:17 lui: "Die hoogmoediges sal verneder word, die selfversekerdes sal tot 'n val kom." 

In die Nuwe Testament is die Wederkoms ook 'n algemene leerstelling. Dit kom onder meer voor in Matteus 24:27 ("Die koms van die Seun van die mens"), Handelinge 17:31 ("Hy het 'n dag bepaal waarop Hy regverdig oor die wêreld gaan oordeel deur 'n Man wat Hy uitgekies het. As bewys daarvan vir almal, het Hy Hom uit die dood laat opstaan"), Romeine 14:10 ("Ons sal tog almal voor die regterstoel van God moet verskyn"), 1 Korintiërs 4:5 ("voordat die Here kom"), 2 Korintiërs 5:10 ("Ons moet immers almal voor die regterstoel van Christus verskyn"), 2 Timoteus 4:1 ("Ek beveel jou voor God en voor Christus Jesus wat die lewendes en die dooies sal oordeel"), Jakobus 5:7 ("Wag dan geduldig, broers, totdat die Here kom"), ensovoorts. Dit word ook "Christus se koms" (1 Korintiërs 15:23); "wanneer die Seun van die mens verskyn" (Lukas 17:30) en "die laaste dag" (Johannes 6:39-40) genoem. 

In hoofstuk 43 van die Koran, Az-Zurhruf, word dit ook genoem. 

Ook in geloofbelydenisse kom dit voor: "Hy sal met heerlikheid terugkom om die lewendes en die dooies te oordeel" (Geloofsbelydenis van Nicea); "Daarvandaan sal Hy kom om die lewendes en die dooies te oordeel" (Geloofsbelydenis van Athanasius). 

In die Christendom word geglo die Oordeelsdag sal kom ná die opstanding van die dooies en Preteriste glo dit het al gebeur. 

Die Laaste Oordeel het al baie kunswerke geïnspireer. 

## Skakels
Haworthia chloracantha

***Haworthia chloracantha*** is 'n meerjarige sukkulent wat tot die genus *Haworthia* behoort en deel van die fynbos en die renosterveld is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom vanaf Herbertsdale en die Gouritsriviervallei tot by Groot-Brakrivier voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 1343 km² en daar is 'n paar gefragmenteerde subpopulasies oor. Die plant het habitat afgestaan aan ontwikkeling (veral tussen Mosselbaai en Groot-Brak), steengroewe en padkonstruksie. Indringerplante word ook 'n bedreiging. Onwettige versamelaars en handelaars dra ook by tot die plant se afname.

## Subspesies 
Daar is drie subspesies:
* *Haworthia chloracantha var. chloracantha*
* *Haworthia chloracantha var. denticulifera* (Poelln.) M.B.Bayer
* *Haworthia chloracantha var. subglauca* Poelln.

## Galery 

Haworthia chloracantha 02.jpg
Haworthia chloracantha var chlorocantha KDNBG.jpg
Haworthia chloracantha var. "Tenera Major". (5320866850).jpg
Haworthia chlorocantha - South Africa.jpg
Winterbourne - Haworthia (6120980484).jpg
1 Haworthia chloracantha var chloracantha -MBB Great Brak.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
The Last of the Mohicans (roman)

***The Last of the Mohicans: A Narrative of 1757*** is 'n historiese roman wat in 1826 deur James Fenimore Cooper geskryf is. Dit is die tweede boek van die *Leatherstocking Tales*-pentalogie en die bekendste onder hedendaagse lesers. *The Pathfinder*, wat 14 jaar later in 1840 gepubliseer is, is die opvolg daarvan.

## Storielyn 
*The Last of the Mohicans* speel af in 1757, tydens die Franse en Indiaanse Oorlog (die Noord-Amerikaanse teater van die Sewejarige Oorlog), toe Frankryk en Groot-Brittanje geveg het om beheer oor Noord-Amerika. Gedurende hierdie oorlog het beide die Franse en die Britte inheemse Amerikaanse bondgenote gebruik, maar die Franse was veral afhanklik van hulle, aangesien die Franse in die noordoostelike grensgebiede in die minderheid was teen die Britte. Die gebeurtenisse van die roman speel spesifiek af voor, tydens en na die beleg van Fort William Henry.

Die roman speel hoofsaaklik af in die omgewing van Lake George, New York, en beskryf die vervoer van die twee dogters van kolonel Munro, Alice en Cora, na 'n veilige bestemming in Fort William Henry. Onder die karavaan wat die vroue bewaak, is die grensman Natty Bumppo, majoor Duncan Heyward, sangonderwyser David Gamut, en die Indiane Chingachgook en Uncas, waarvan laasgenoemde twee die titelkarakters van die roman is. Hierdie karakters word soms gesien as 'n mikrokosmos van die ontluikende Amerikaanse samelewing, veral met betrekking tot hul rassesamestelling.

## Gewildheid 
Die roman is sedert sy publikasie een van die gewildste Engelstalige romans en word gereeld in Amerikaanse literatuurkursusse gelees. Dit is verskeie kere en in baie tale aangepas vir films, TV-films en tekenprente.

## Verwysings 
## Verdere leeswerk 
* H. Daniel Peck (ed.): *New Essays on The Last of the Mohicans*. Cambridge University Press 1992, 
* Martin Barker, Roger Sabin: *The Last of the Mohicans*. University Press of Mississippi 1995, 
* George Dekker (ed.), John P. Williams (ed.): *James Fenimore Cooper: The Critical Heritage*. Routledge 1997, , pp. 87–114
* Craig White: *Student Companion to James Fenimore Cooper*. Greenwood Publishing 2006, , pp. 101–124
Armando Emilio Guebuza-brug

duimnael|regs
Die hoofpad tussen Maputo en Pemba in Mosambiek gaan met die **Ponte Armando Guebuza** (Armando Emilio Guebuza-brug) oor die Zambezirivier.

Die betonbrug by 17° 48′ 29.2″ suid, 35° 23′ 51″ oos, tussen Caia in die provinsie  Sofala en Chimuara in die provinsie  Zambezia.

Dit is 2376mlank en 16&nbsp;m breed en bestaan uit 6 boë. Gebruikers betaal 'n tol vir die gebruik van die padbrug.

WSP Global, GRID en die Louis Berger Groep was die ingenieurs verantwoordelik vir die ontwerp. Die konstruksie is tussen Maart 2006 en Augustus 2009 uitgevoer deur die firmas Mota-Engil en Soares da Costa. Dit het  'n pont oor die rivier vervang en dra die naam van 'n vorige president van die land.

## Lees ook 
* Kruisings oor die Zambezirivier
Ghandalf

duimnael|Voorstelling van Ghandalf
**Ghandalf** is die hoofkarakter in J.R.R. Tolkien se romans *Die hobbit* en *Die heerser van die ringe*. Hy is 'n towenaar van die Istari-orde, en leier en mentor van die Kameraadskap van die Ring. Tolkien het die naam "Ghandalf" uit die Oudnoorse "Katalogus van Dwerge" (*Dvergatal*) in die Völuspá geneem.

As towenaar en draer van 'n Ring of Power, het Ghandalf groot mag, maar doen dit meestal deur aan te moedig en te oorreed. Hy vertrek as Ghandalf die Gryse, beskik oor groot kennis en reis voortdurend, altyd gefokus op die missie om Donker Heer Sauron teë te werk. Hy word verbind met vuur, sy ring is Narya, die Ring van Vuur, en hy geniet beide vuurwerke om die Hobbits van die Graafskap te vermaak, en gebruik vuur in nood as wapen. As een van die Maiar is hy 'n onsterflike gees, maar in 'n fisiese liggaam op Middelaarde kan hy in stryd gedood word, soos deur die Balrog van Moria. Hy word teruggestuur na Middelaarde om sy missie te voltooi, nou as Ghandalf die Witte en leier van die Istari.

Tolkien het Ghandalf eens beskryf as 'n vleesgeworde engel; later het beide hy en ander geleerdes Ghandalf vergelyk met die Noorse god Odin in sy swerwersgedaante. 

## Bronne 
* JRR Tolkien: *Letters.* Uitgegee deur Humphrey Carpenter. Klett-Cotta, Stuttgart 1991, .
* JRR Tolkien: *The Lord of the Rings.* Vertaal na Duits uit Engels deur Wolfgang Krege. 3 volumes, Klett-Cotta, Stuttgart 2000.
* JRR Tolkien: *The Lord of the Rings. Appendices and registers.* Klett-Cotta, Stuttgart 2000.
* JRR Tolkien: *The Book of Lost Stories.* Geredigeer en geannoteer deur Christopher Tolkien. 11de uitg. 2 volumes. Klett-Cotta, Stuttgart 2002, .
* JRR Tolkien: *The Silmarillion.* Geredigeer deur Christopher Tolkien. Klett-Cotta, Stuttgart 2002.
Haworthia decipiens

***Haworthia decipiens*** is 'n meerjarige sukkulent wat tot die genus *Haworthia* behoort. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap.

## Subspesies 
Die plant het vyf subspesies:
* *Haworthia decipiens var. cyanea* M.B.Bayer
* *Haworthia decipiens var. decipiens*
* *Haworthia decipiens var. minor* M.B.Bayer
* *Haworthia decipiens var. virella* M.B.Bayer
* *Haworthia decipiens var. xiphiophylla* (Baker) M.B.Bayer

## Galery 

1 Haworthia decipiens - Prince Albert a.jpg
1 Haworthia decipiens - Prince Albert b.jpg
1 Haworthia decipiens - Prince Albert c.jpg
Haworthia decipiens - Uniondale MBB 2.jpg
Haworthia decipiens kz01.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2021 Nederlandse Grand Prix

regs|140px

Die **2021 Formule Een Nederlandse Grand Prix** is op 5 September 2021 op die Zandvoort-renbaan in Nederland gehou. Dit was die dertiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees.

[duimnael|regs|300px|[Zandvoort-renbaan|Zandvoort in 2018, voor die opknappingswerk.]]
## Bande 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne verskaf:

## Oefensessies 
### Vrye oefening 
Op Saterdagoggend, voor die derde vrye oefensessie, het die Alfa Romeo-renjaer Kimi Räikkönen ongelukkig 'n positiewe Covid-19-toetsuitslag ontvang. Hy word deur die reserwejaer Robert Kubica vervang, wat laas by die 2019 Aboe Dhabi Grand Prix gejaag het.

## Kwalifisering 
## Wedren 
### Renuitslag 
 Lewis Hamilton ontvang 'n ekstra punt vir die vinnigste ronde.
****** George Russell word wel geklassifiseer omdat hy 90% van die renafstand afgelê het.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
Haworthia cooperi

***Haworthia cooperi*** is 'n meerjarige sukkulent wat tot die genus *Haworthia* behoort. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap.

## Subspesies 
Daar is dertien subspesies:
* *Haworthia cooperi var. cooperi*
* *Haworthia cooperi var. dielsiana* (Poelln.) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. doldii* M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. gordoniana* (Poelln.) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. gracilis* (Poelln.) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. isabellae* (Poelln.) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. leightonii* (G.G.Sm.) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. picturata* (M.B.Bayer) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. pilifera* (Baker) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. tenera* (Poelln.) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. truncata* (H.Jacobsen) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. venusta* (C.L.Scott) M.B.Bayer
* *Haworthia cooperi var. viridis* (M.B.Bayer) M.B.Bayer

Daar is tans groot taksonomiese verwarring oor die plant en kan slegs opgelos word met onder andere DNS toetsing. 

## Galery 

Haworthia cooperi - SBG 8.jpg
(MHNT) Haworthia cooperi var. truncata.jpg |*Haworthia cooperi* var. *truncata*
Haworthia cooperi var cooperi 4.jpg
Haworthia cooperi var.gordoniana (Zuurbron)（1-2).png
Haworthia cooperi var cooperi -MBB Grahamstown.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Die Smurflied

**Die Smurflied** is 'n kinderliedjie oor die Smurfies met 'n vrolike wysie. Dit is in Afrikaans bekend gemaak deur Carike Keuzenkamp, maar die deuntjie het sy oorsprong as *Das Lied der Schlümpfe*, gekomponeer deur F Dostal en P. Kartner.

## Lirieke 
Waar kom al julle smurfs vandaan?
Smurfland is ons geboorteland
Praat julle smurfs dan ook soos ons?
Ja ons praat net minder twak

Doen julle dinge wat ons moet waag?
Ja ons doen wat ons uitdaag
Hierdie liedjie het ‘n mooi refrein
Ja kom ons sing dit sag en fyn

Smurf meet die fluit jy moet begin
Nee jy’s nie ‘n voel nie
Toe nou smurf
Daar gat ek

Kan julle smurfs op ‘n basdrom slaan?
Ja dit sal ons nooit laat staan
En wat van die groot tromboon?
Nee wat liewer ‘n saksofoon

Kan julle op ‘n dwarsfluit speel?
Ja dit sal ons nooit verveel
Hou julle smurfs van sing en dans?
Ja ons doen dit al te graag

Hoekom is julle smurfs so klein?
Want ons is nie so groot soos jy
Slaap julle met jul pette op?
Ja dit kom altyd op ons kop

Gaan julle nou tot more slaap?
Ja want ons is nou baie vaak
Het jul vir oulaas ‘n versoek?
Lees vir ons uit jou storieboek

## Verwysings
## Eksterne skakels 
* Youtube, Die Smurflied, Carike Keuzenkamp
Haworthia emelyae

***Haworthia emelyae*** is 'n meerjarige sukkulent wat tot die genus *Haworthia* behoort en deel van die Sukkulente Karoo is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die westelike Karoo tot by Uniondale voor.

## Subspesies 
Die plant het ook vier subspesies:
* *Haworthia emelyae var. comptoniana* (G.G.Sm.) J.D.Venter & S.A.Hammer
* *Haworthia emelyae var. emelyae*
* *Haworthia emelyae var. major* (G.G.Sm.) M.B.Bayer
* *Haworthia emelyae var. multifolia* M.B.Bayer

## Galery 

Haworthia emelyae in Matthaei Botanical Gardens - IMG 8977.jpg
Haworthia marxii - RSA.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Haworthia floribunda

***Haworthia floribunda*** is 'n meerjarige sukkulent wat tot die genus *Haworthia* behoort en deel van die fynbos en renosterveld is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom tussen Swellendam en Herbertsdale voor. Die plant word bedreig deur onwettige versameling deur die publiek, padkonstruksie en oorbeweiding.

## Subspesies 
Die plant het drie subspesies:
* *Haworthia floribunda var. dentata* M.B.Bayer
* *Haworthia floribunda var. floribunda*
* *Haworthia floribunda var. major* M.B.Bayer

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Narwal

Die **narwal** of **eenhoringvis** (wetenskaplike naam: ***Monodon monoceros***) is 'n mediumgroot tandwalvis met 'n groot, uitstekende slagtand. Dit kom deur die jaar in die Arktiese waters om Groenland, Kanada en Rusland voor. Dit is een van twee lewende spesies walvisse in die familie Monodontidae, saam met die witdolfyn. Die mannetjies word gekenmerk deur 'n lang, reguit, spiraalagtige slagtand. Die narwal was een van baie spesies wat in 1758 deur Carl Linnaeus beskryf is in sy publikasie *Systema Naturae*.

Nes die witdolfyn is narwalle mediumgroot walvisse. Albei geslagte is, buiten die mannetjies se slagtande, van 3,95 tot 5,5&nbsp;meter lank; mannetjies is effens groter as die wyfies. Die gemiddelde massa van 'n gemiddelde narwal is 800 tot 1&nbsp;600&nbsp;kg. Die mannetjies raak op 11 tot 13 jaar oud seksueel volwasse, en wyfies op 5 tot 8 jaar oud. Narwalle het nie 'n rugvin nie en hulle nekwerwels is aaneenlopend soos die meeste ander soogdiere s'n, en nie saamgesmelt soos by dolfyne en die meeste walvisse nie.

## Verwysings
## Skakels
Vlaamse Primitiewes

thumb|300px|Hubert en Jan van Eyck, *Die lam van God*, 1432.
Die **Vlaamse Primitiewes** was 'n groep kunsskilders van die 15de en begin 16de eeu uit Nederland wat veral in die bloeiende stede Brugge, Gent, Leuven, Doornik en Brussel werksaam was. 'n Paar bekende verteenwoordigers van dié skool was Robert Campin, Jan van Eyck, Jheronimus Bosch, Rogier van der Weyden, Hugo van der Goes, Hans Memling, Dirk Bouts en Gerard David. Die werke van die Vlaamse Primitiewes was 'n hoogtepunt in die kunsgeskiedenis van die ou Nederland. 

Die woord "primitief" beteken hier "vroeg", en nie "eenvoudig" of "onontwikkeld" nie.

In die kunsstroming was verteenwoordigers uit die hele Nederland, maar hulle was hoofsaaklik in die suide van die land gevestig, waarskynlik omdat dit die ekonomiese en politieke magssentrum was. Danksy die internasionale handel in Brugge het die werk van die Vlaamse Primitiewes vinnig elders in Europa bekend geraak en het dit van Italië tot aan die Oossee 'n invloed op ander skilders gehad. In Italië word hierdie herontdekking van die werklikheid via die voorbeelde uit die klassieke oudheid tereg die Renaissance genoem – 'n wedergeboorte van die ou kuns. 

Noord van die Alpe was daar geen ou kuns wat hergebore kon word nie en kunshistorici gebruik eerder die term *ars nova* in analogie met die term wat vir die nuwe musiek uit die ou Nederland gebruik is, of “Noordelike renaissance”, na aanleiding van die soortgelyke beweging in Italië.

## Verwysings
## Skakels
Whig Party

Die **Whigs** was eers 'n politieke faksie en daarna 'n politieke party in die parlemente van Engeland, Skotland, Groot-Brittanje, Ierland en die Verenigde Koninkryk. Tussen die 1680's en 1850's het die Whigs die mag betwis met hul mededingers, die Tories. Die Whigs het in die 1850's met die nuwe Liberale Party saamgesmelt, hoewel sommige aristokrate van die Whigs die Liberale Party in 1885 verlaat het om die Liberale Unioniste Party te vorm, wat in 1912 saamgesmelt het tot mededinger van die Liberales, die hedendaagse Konserwatiewe Party.

Die Whigs het 'n sentrale rol gespeel in die Glorieryke Rewolusie van 1688, en was die vyande van die Stuartkonings, wat Rooms-Katoliek was. Die Whigs het volle beheer van die regering oorgeneem in 1715. Hulle het dit behou totdat koning George III, wat in 1760 op die troon kom, Tories weer toegelaat het. 

Toe hulle aan die bewind was, het die Whigs die Tories gesuiwer van alle belangrike posisies in die regering, die weermag, die Kerk van Engeland, die regsberoep en plaaslike amptenaarsposte.

Hulle bekendste leier was Robert Walpole, wat van 1721 tot 1742 beheer oor die regering gehad het.

## Bronne 
* Paul Rapin de Thoyras : *A Dissertation on the Rise, Progress, Views, Strength, Interest, and Characters of the tow Parties of the Whigs and Torys. First published in the year 1717.* In: *The history of England.* Translated by Nicholas Tindal. 3. Edition. London 1743-1747. (The explanation of the origin of the terms *Whig* and *Tory* in Rapin de Thoyras' original text *Dissertation sur les Whigs et les Torys* is corrected in Tindal's translation based on Gilbert Burnet.)
* Jörn Leonhard : *"True English Guelphs and Gibelines ". On the historical change in meaning and function of “whig” and “tory” in English political discourse since the 17th century.* In: *Archives for cultural history.* 84, 2002, pp. 175-213 ( full text ).
* Leslie Mitchell: *The Whig World.* Hambledon & London, London 2005,  .
* EP Thompson : *Whigs and Hunters. The Origin of the "Black Act".* Allen Lane / Penguin, London 1975,  (also: Pantheon Books, NY 1975,  ) as well as TB editions (about the time around 1720 and the peasant oppression).
Erfsonde

[thumb|300px|'n Uitbeelding van die sonde van [Adam en Eva deur Jan Brueghel die ouere en Peter Paul Rubens.]]

**Erfsonde** is die Christelike leerstelling dat sonde sedert die mens se geboorte aan hom kleef weens die Sondeval van Adam en Eva.

## In die Hebreeuse Bybel
Die begrip erfsonde kom nie in die Bybel self voor nie, maar is volgens die Christelike leer die gevolg van die Sondeval. Dié word in Genesis&nbsp;2-3 beskryf. Daarvolgens was Adam en Eva die eerste bewoners van die Paradys en het God hulle verbied om te eet van die boom van alle kennis (In die ou vertaling genoem "die boom van die kennis van goed en kwaad"). Op aanbeveling van 'n slang – wat tradisioneel deur Christene aan Satan gelykgestel word – het hulle tog van die boom geëet. Hierdeur het hulle kennis van goed en kwaad verwerf en is hulle onderwerp aan sonde en die dood. Deur hierdie eerste sonde het die hele mensheid sterflik geword en 'n sondige natuur gekry. Dit word deur elke mens deur sy voorouers van Adam en Eva geërf.

Die leerstelling van die erfsonde is ook gegrond op ander Bybeltekste, soos Psalm 51:7 en Romeine 5:12-19.

## Notas
## Verwysings
## Skakels
Nederlandse Post

Die **Nederlandse Post** was ‘n maandblad vir Nederlandse immigrante in Suid-Afrika.

Van 1947 tot 1980 was die Nederlands-Suid-Afrikaanse kultuurhistorikus, kunsbevorderaar en letterkundige Matthijs Bokhorst (Rotterdam, 28 Augusuts 1900 – Kaapstad, 8 Julie 1982) die hoofredakteur.  Bokhorst was professor in Nederlandse kultuurgeskiedenis aan die Universiteit van Pretoria, kurator van die Michaelis-versameling  en kunskritikus vir die Cape Times.
Sint Joris

**Sint Joris** (Engels: *Saint George*; Grieks: Γεώργιος *Geórgios*; gesterf 23 April 303), ook genoem **Joris van Lydda**, was 'n Christen wat in die Christendom tot heilige verklaar is. Volgens tradisie was hy 'n soldaat in die Romeinse leër. Sy ouers was Christene van Griekse afkoms. Sint Joris was 'n soldaat van Kappadosies-Griekse en Palestynse afkoms en lid van die Pretoriaanse Garde van die Romeinse keiser Diocletianus wat ter dood veroordeel is omdat hy nie sy Christelike geloof wou prysgee nie. Hy het een van die mees geëerde heiliges en groot martelaars in die Christendom geword. Hy is veral sedert die Kruistogte as 'n militêre heilige vereer.

In hagiografie word hy onthou in die verhaal Sint Joris en die draak. Sy feesdag is gewoonlik op 23 April. Engeland, Ethiopië, Georgië, Katalonië en Aragon in Spanje, Moskou in Rusland en verskeie ander state, stede, streke, universiteite en organisasies beskou sint Joris as hulle beskermheilige. Sint Joris se bene is begrawe in die Kerk van Sint Joris in Lod, Israel.

## Verwysings
## Skakels