open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Meksikaanse Primera División

Die **Primera División** (Spaans vir: "eerste afdeling") of **Liga MX** is die hoogste sokkerliga in Meksiko wat uit 18 klubs bestaan. Soos by meeste Suid-Amerikaanse sokkerkompetisies is daar twee kampioenskappe per seisoen: Die Apertura (in die winter) en die Clausura (in die somer). In die *Apertura* en in die *Clausura* speel die spanne net een keer teen mekaar – as Klub A tuis teen Klub B in die *Apertura* gespeel het, speel Klub B tuis speel teen Klub A in die *Clausura*. Ná 'n voltooide seisoen (dus *Apertura* en *Clausura*), relegeer net een span na die Liga de Ascenso (tweede vlak).

## Klubs in 2022/23 
duimnael|links|upright|Die trofee waarom meegeding word
* Club América
* Atlas FC
* Atlético San Luis
* Cruz Azul
* CD Guadalajara
* FC Juárez
* Club León
* Mazatlán FC
* CF Monterrey
* Club Necaxa
* CF Pachuca
* Puebla FC
* Querétaro FC
* Santos Laguna
* Club Tijuana
* Deportivo Toluca FC
* Tigres UANL
* Club Universidad Nacional

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Estudiantes Tecos

**Estudiantes Tecos** is 'n sokkerspan in Guadalajara (Meksiko), wat in die Primera División speel. *Tecos* (wat Spaans is vir 'uile') is gestig as sokkerspan van die Universidad Autónomia de Guadalajara ('n onafhanklike universiteit). Die span speel se tuiswedstryde in die Estadio Tres de Marzo (kapasiteit: 30&nbsp;000), op die campus van die universiteit. Die span het in die 1992/93-seisoen die nasionale kampioenskap van Meksiko gewen en in 1995 die CONCACAF Bekerwenner-beker.

## Erelys 
* **Kampioen van Meksiko (1)
: 1992/93
: (naaswenner (1): 2005)
* **CONCACAF Bekerwenner-beker (1)'''
: 1995
Slag van Okinawa

Die **Slag van Okinawa** het op 1 April 1945 begin toe die Geallieerde magte 'n amfibiese landing op die eiland Okinawa gemaak het. Die invalsmag, onder beheer van skoutadmiraal Richmond Kelly Turner, het bestaan uit 1&nbsp;300 skepe en bote, 182&nbsp;000 seesoldate met oor die 100&nbsp;000 soldate in reserwe. Teen die einde van Junie 1945 was die Japannese magte verslaan en die eiland in Geallieerde besit. 

## Verwysings
Iwo Jima

duimnael|links|Satellietbeeld van Iwo Jima
duimnael|links|Kaart van Iwo Jima
**Iwo Jima** Japannees: 硫黄島, *Iōtō* en *Iōjima*; "Swaweleiland") is 'n eiland in die Stille Oseaan 1&nbsp;200&nbsp;km suid van Tokio, Japan. Die eiland is onder beheer van Japan en is bekend vir die bloedige gevegte tydens die Slag van Iwo Jima gedurende die Tweede Wêreldoorlog.

## Sien ook
Slag van Iwo Jima

Die **Slag van Iwo Jima** het begin op 19 Februarie 1945 toe die Geallieerde magte die Iwo Jima-eiland ingeval het om dit oor te neem van die Japannese magte. Die eiland is op 16 Maart veilig verklaar deur die Geallieerdes alhoewel gevegte tot die einde van Mei voortgeduur het. Luitenant-Generaal Tadamichi Kuribayashi was in beheer van die Japannese magte op die eiland. 

Tydens die slag het die Geallieerdes die eerste keer met *Kamikaze* aanvalle te doen gekry; die aanvalle het die *Saratoga* beskadig en die *Bismarck Sea* gekelder. Al 23&nbsp;000 Japannese soldate op die eiland het gesneuwel terwyl Geallieerde verliese 7&nbsp;000 soldate beloop het met 22&nbsp;000 gewondes. 

## Verwysings 
## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975.
Nico Malanpas

Die **Nico Malanpas** is 'n bergpas net buite Seymour op die R67-hoofpad tussen Queenstown en Fort Beaufort in die Oos-Kaap. Die pas is in 1967 geopen, met 'n hoogte van 1 456 m bo seevlak en 'n maksimum helling van 1:12. Die pas loop aan die voet van die Elandsberg, 'n deel van die Amatholeberge.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Niekerkspas

**Niekerkspas** is 'n bergpas in die Oos-Kaap wat suid van Somerset-Oos op die R335-grondpad na Addo lê. Die pas bereik 'n hoogte van 930 m bo seespieël en 'n maksimumhelling van 1:14.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Nonesisnek

**Nonesisnek** (ook Nounesisnek en Monesisnek) is 'n bergpas wat net noordoos van Queenstown op die R359-streeksroete in die rigting van Cala lê. Die pas is in die 1880's gebou, bereik 'n hoogte van 1 076 m bo seespieël en het 'n maksimumhelling van 1:14.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Ongeluksnek

**Ongeluksnek** is 'n bergpas in die Drakensberge, wes van Matatiele in die Oos-Kaap en 2&nbsp;536&nbsp;m bo seevlak.

Ongeluksnek het ook 'n grenspos tussen Suid-Afrika en Lesotho. Dit is so onherbergsaam, die grenspos is eintlik heelwat verder aan die Suid-Afrikaanse kant van die bergpas geleë.

## Sien ook 
* Grensposte van Suid-Afrika
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Verwysings
Otto du Plessis-pas

Die **Otto du Plessis-pas** is 'n bergpas in die Oos-Kaapse Drakensberge op 'n grondpad wat Ida op die R56 en Clifford op die R396 verbind. Die pad loop min of meer ewewydig aan die R58 tussen Barkly-Oos en Elliot. Die pas bereik 'n hoogte van 2&nbsp;103&nbsp;m bo seevlak en 'n besonderse maksimum steilte van 1:5. Die pas moet nie verwar word met die Otto du Plessis-pad wat uit die Swartbergpas na die Gamkaskloof lei nie.

Die bergpas is vernoem na die voormalige Administrateur van Kaapland Otto du Plessis. Twee riviere ontspring in die berg net noord van die pas, nl. die Saalboomrivier en die Vaalhoekrivier.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Verwysings
Oudebergpas

:*Hierdie pas moet nie verwar word met die Oubergpas noordoos van Montagu, die Oubergpas wes van Sutherland en die Oudebergpas naby Van Rhynsdorp nie.*

Die **Oudebergpas** (ook Oubergpas) is 'n bergpas wat noordwes van Graaff-Reinet op die R63 na Murraysburg lê. Die pas is in 1829 gebou, bereik 'n hoogte van 1&nbsp;200&nbsp;m en 'n maksimumhelling van 1:18. Kapt. Charles Lennnox Stretch, die landmeter van Graaff-Reinet, het Andrew Geddes Bain gehelp met die bou van die pas.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Pitsengpas

Die **Pitsengpas** is 'n bergpas wat op 'n grondpad lê wat die R56 naby Mount Fletcher en die R396 in die omgewing van Rhodes in die Oos-Kaap verbind.  Die pas bereik 'n hoogste punt op 1 767 m bo seespieël en het 'n maksimumgradiënt van 1:9.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Pluto's Vale-pas

'''Pluto's Vale-pas''' is 'n bergpas in die Oos-Kaap wat noordoos van Grahamstad lê op 'n grondpad wat die R67 en die R345 verbind. Die pas  is gebou in 1845, bereik 'n hoogte van 533m bo seespieël en 'n maksimum helling van 1:11.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Slag van die Koraalsee

Die **Slag van die Koraalsee** het op 4 - 8 Mei 1942 in die Koraalsee plaasgevind, tussen die Japannese Keiserlike Vloot en die Amerikaanse Vloot tydens die Tweede Wêreldoorlog. 

## Die vlote 
Die Japannese Vloot het bestaan uit twee taakmagte: 
* Vise-Admiraal Aritomo Goto, in beheer van die vliegdekskip *Shoho* toegerus met 21 vliegtuie, vier swaarkruisers en 'n torpedojaer.
* Vise-Admiraal Takeo Takagi, in beheer van twee vliegdekskepe, *Shokaku* en *Zuikaku* toegerus met 63 vliegtuie elk. 

Die Amerikaanse Vloot het ook bestaan uit twee taakmagte:
* Skout-Admiraal Fletcher, in beheer van die vliegdekskip USS *Yorktown* toegerus met 72 vliegtuie. 
* Skout-Admiraal Aubrey W. Fitch, in beheer van die vliegdekskip USS *Lexington* toegerus met 71 vliegtuie.

## Agtergrond 
Die Japannese het beplan om die eiland Tulagi in te val wat hulle ook gedoen het op 3 Mei. Hier het hulle 'n seevliegtuigbasis gestig. Terselfdertyd is troepeskepe gelaai te Rabaul vir 'n inval in Port Moresby, die laaste Australiese basis op Nieu-Guinee. Op 4 Mei het die troepeskepe onder Vise-Admiraal Goto se beskerming Rabaul verlaat. Terselfdertyd het Vise-Admiraal Takagi die Koraalsee binnegekom vanaf die ooste. 

Die Amerikaners het die Japannese se aksies verwag vanweë hulle akkurate intelligensie. Beide Fletcher en Fitch was naby gewees en op 4 Mei het die *Yorktown* Tulagi aangeval maar min verrig. Op 7 Mei ontdek die Amerikaners wat hulle gedog het Takagi se mag was en val aan. Dit was egter Goto se mag en die Amerikaners sink die *Shoho*. Gedurende die oggend sink die Japannese 'n Amerikaanse olietenkskip en torpedojaer.

## 8 Mei 
Op 8 Mei was die twee groepe bewus van mekaar se posisies en volskaalse aanvalle word geloods. Die *Yorktown* en *Lexington* word getref en die *Zuikaku* ontsnap deur in 'n reënstorm skuiling te soek. Later sink die *Lexington* en beide magte keer toe terug na hul tuisbasisse vir herstelwerk. 

Die belangrikste uitkoms van die slag was dat die inval op Port Moresby afgestel word. Die twee vlote ontmoet eers weer tydens die Slag van Midway gedurende Junie.

## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975.
Potrivierpas

Die **Potrivierpas** is 'n bergpas wat in die Drakensberge noord van Maclear op die R396 na Rhodes lê. Die pas is in 1911 gebou, bereik 'n hoogte van 1 636 m bo seevlak en 'n maksimumhelling van 1:10.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Ravelskloofpas

Die **Ravelskloofpas** is 'n bergpas in die Oos-Kaap wat net noord van Jansenville op die R75 na Graaff-Reinet lê. Die pas bereik 'n hoogte van 797m bo seevlak en 'n maksimum gradiënt van 1:10.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Soutpansnek

**Soutpansnek** (ook ''Salt Pan's Nek'') is 'n bergpas in die Oos-Kaap wat noordoos van Jansenville op die R75 na Graaff-Reinet lê.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
* Noorsveld
King Hills-pas

Die **King Hills-pas** (ook bekend as die *Kingo Hills-pas*) is 'n bergpas wat op 'n grondpad wat die R344 en die R67 verbind lê. Die pad lê noord van Grahamstad en noordwes van Fort Brown. Op 564m bereik die pas sy hoogste punt bo seevlak. Die maksimum helling wat die pas bereik is 1:8.
Hemel-keiser

Die **Hemel-keiser** (*Lethrinus mahsena*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Indiese Oseaan en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by Sodwanabaai. In Engels staan die vis bekend as die *Sky emperor*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* *Lethrinus-mahsena* by FishBase.
Rossouwspoort

**Rossouwspoort** is 'n bergpas in die Oos-Kaap wat op 'n ondergeskikte provinsiale grondpad suid van Pearston op die pad na Waterford lê. Die pas bereik 'n hoogte van 624 m bo seevlak en 'n maksimumhelling van 1:10.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Suurbergpas

**Suurbergpas** (Zuurbergpas) is 'n bergpas wat in die Suurberge noord van Addo op die R335-pad na Somerset-Oos lê. Die pas is in 1858 gebou, behaal 'n hoogte van 960&nbsp;m bo seespieël en 'n maksimum helling van 1:14.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Swaershoekpas

Die **Swaershoekpas** is 'n bergpas wat suidwes van Cradock op die R337-grondpad na Pearston lê. Die pas bereik 'n hoogte van 1&nbsp;981&nbsp;m bo seevlak en 'n maksimumhelling van 1:12.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
L.W. Hiemstra

Dr. **Louis Wybren Hiemstra** (Lydenburg, 3 Julie 1897 – 12 Julie 1978) was een van die bekendste Afrikaanse taalkundiges van sy tyd en is veral bekend vir sy medewerking aan die *Tweetalige Woordeboek*.

Hiemstra is op 3 Julie 1897 op Lydenburg gebore. Sy vader was 'n Friese onderwyser en sy moeder was Duits. Sy taalaanleg was reeds op skool onmiskenbaar en in sy later lewe het hy naas Afrikaans ook Nederlands, Engels en Duits goed gepraat en geskryf. In al hierdie tale het hy baie gelees. Hy studeer aan die Universiteit van Kaapstad, word 'n joernalis by *Die Volkstem*, *Die Burger* en *Die Volksblad* en speel 'n belangrike rol in die bevordering van taalsuiwerheid in Afrikaans as lid van die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, taalkundige redakteur van die Nasionale Pers en voorsitter van die *Tweetalige Woordeboek*. 

In 1927 is die dertigjarige Hiemstra as assistentredakteur na *Die Volksblad* in Bloemfontein, waar hy soms lank as redakteur moes waarneem. Hiemstra se hoofartikels, so het 'n latere redakteur van die koerant getuig, was "koel beredeneerd, wetenskaplik en sonder herhaling of omhaal van woorde met argumente wat in een stuk klamp".  

Sy volgende loopbaanskuif was in 1946 terug na Kaapstad as Taalkundige Redakteur van die Nasionale Pers. Hy is intussen in 1944 met Rikie Schulze getroud. In die nuwe betrekking was sy buitengewone taalvermoëns tot die beskikking van al die Nasionale Pers se publikasies -- koerante, tydskrifte en boeke. 

"Vra vir Hiemstra" het algemene gebruik geword, nie net binne die Nasionale Pers nie, maar al hoe meer by ander instansies en mense -- in die staatsdiens en die onderwys, onder verenigings en sakeondernemings. Mense wat nie die tyd, lus of vermoë gehad het om in taalboeke te snuffel nie, wou vinnig uitsluitsel oor taalsake hê, kitsoplossings vir taalprobleme. Dit het Hiemstra -- nie heeltemal teen sy sin nie! -- daartoe verlei om soms 'n persoonlike voorkeur tot norm te verhef. Die kritiek wat hy hom hiermee op die hals gehaal het -- dit het ook die kritici geweet -- was maar 'n nietigheid teenoor sy enorme werk as taalbouer. 

Die Universiteit van die Vrystaat het 'n eredoktorsgraad aan hom toegeken.

Nadat Hiemstra op versoek die hersiening van die Tweetalige woordeboek van D.B. Bosman en I.W. van der Merwe oorgeneem het, verskyn hierdie toonaangewende woordeboek sedert die vroeë sestigerjare met die bekende drietal name Bosman, Van der Merwe en Hiemstra op die omslag. So staan dit vandag nog daar, maar kollegas moes die laaste uitgawe waaraan hy gewerk het, die agtste, voltooi. 

Op 2 Mei 1978 het Louis Hiemstra 'n toeval gehad waarvan hy nie sou herstel nie. (Die vorige dag het hy nog 'n taalrubriek vir die koerant geskryf en daarna met sy woordeboekwerk voortgegaan tot huistoegaantyd.) Op 12 Julie is hy oorlede, nege dae na sy 81ste verjaardag. 

## Bron 
*  Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. *Afrikaanse kultuuralmanak*. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.
Geertruida Kestell

duimnael|regs|290px|Ds. en mev. Kestell en hul gesin, Nico, Trudie en Lucy, hier afgeneem by geleentheid van Vader Kestell 80ste verjaardag.

**Geertruida Anna (Truida) Kestell** (21 Julie 1858 - 15 Augustus 1943) was die vrou van ds. John Daniel Kestell, ook bekend as Vader Kestell, 'n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk, Bybelvertaler, skrywer en kultuurleier, en die dogter van een van die eerste twee professore aan die Kweekskool op Stellenbosch, prof. Nicolaas Hofmeyr.

Sy is op 28 Februarie 1882 met ds. Kestell getroud terwyl hy leraar van die NG gemeente Kimberley was. Dwarsdeur sy kleurryke en veeleisende loopbaan het sy getrou bygestaan en hom ook tot aan sy dood in 1941 versorg. Uit die huwelik is twee seuns en twee dogters gebore, onder meer die bekende Trudie Kestell, wat 'n gesaghebbende op die gebied van die voorgeslagte van die Afrikaner was.

Een van Truida Kestell se broers was die omstrede predikant ds. Adriaan Hofmeyr.

## Bronne 
*  Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. *Afrikaanse kultuuralmanak*. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.
Rietbron

**Rietbron** is 'n klein dorpie in die Dr Beyers Naudé Munisipaliteit, Oos-Kaapprovinsie, 64&nbsp;km noordwes van Willowmore en 85&nbsp;km suidoos van Beaufort-Wes. Die R306-streeksroete verbind Rietbron met dié twee dorpe.

Die dorpie het sy ontstaan te danke aan die gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk wat in 1913 deels van die NG gemeente Beaufort-Wes maar hoofsaaklik van Willowmore se gemeente afgestig is. Dit is 'n boerderysentrum vir 'n streek waarin daar hoofsaaklik met angoras geboer word.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* NG gemeente Rietbron

## Verwysings 
## Bron 
* Potgieter, D.J. (hoofred.) *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Kaapstad: Nassou Beperk.
Gijsbert Keet

duimnael|regs|180px|Ds. G.R. Keet.

Ds. **Gijsbert Reijnier Keet** (Montagu, 27 November 1853 - Wepener, 21 April 1899) was 'n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en 'n digter.

## Lewe en werk 
Gijsbert Reijnier Keet is op 27 November 1853 op Montagu gebore. Hy gaan skool op sy geboortedorp, waarna hy verder studeer aan die Suid-Afrikaanse Kollege (later die Universiteit van Kaapstad). Die kollege ken ook hulle hoogste eerbewys vir ŉ student, naamlik ŉ goue erepenning, aan hom toe. In 1875 verwerf hy hier die B.A.-graad in lettere en wysbegeerte. Hierna studeer hy vir vier jaar aan die Teologiese Kweekskool op Stellenbosch, waarna hy die proponents-eksamen aflê en op 5 November 1879 as predikant in die Nederduits Gereformeerde Kerk gelegitimeer word. Na ses maande as hulppredikant op George aanvaar hy ŉ beroep na Wepener in die Vrystaat waar hy tot met sy dood werksaam is. 

Hy trou met die jongste dogter van P.W. Bosman (van wie ook ŉ digbundel gepubliseer is) van die distrik Stellenbosch. 

Ds. Keet is op Vrydag 21 April 1899 op Wepener oorlede.

## Skryfwerk 
Kort na sy aankoms in Kaapstad begin hy reeds om gedigte skryf. 

Hy publiseer van sy gedigte in publikasies, onder andere *Een patriot* in die *Cape Argus.* Hierdie gedig word dan deur F.W. Reitz opgeneem in sy bloemlesing van 1888, *Vyftig Uitgesogte Afrikaanse Gedigte*. *Een Patriot* beskryf die man wat meen dat slegs hy die ware vaderlander is, maar in werklikheid slegs enkele eienskappe van ŉ patriot het en verder bekrompe en konserwatief is. 

Sy nagelate gedigte, in Nederlands geskryf, word in 1911 deur Nico Mansvelt saamgestel en onder die titel *Pastoriebloemen* gepubliseer. Gerrit Komrij neem van hierdie gedigte op in sy omvangryke bloemlesing *Die Afrikaanse poësie in ŉ duisend en enkele gedigte*. Hoewel hierdie gedigte in die voorwoord van Adriaan Moorrees bestempel word as die begin van ŉ nuwe Nederlands-Afrikaanse digkuns in Suid-Afrika, begin dit nie ŉ nuwe era nie maar sluit ŉ ou een af. Hierdie bundel gedigte is een van die laaste in Nederlands wat in Suid-Afrika gepubliseer word. 
links|duimnael

## Publikasies 
* Pastoriebloemen, 1911

## Verwysings 
* Kannemeyer, J.C. *Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1.* Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
* Kannemeyer, J.C. *Die Afrikaanse literatuur 1652-2004.* Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Keet, Gijsbert R. *Pastoriebloemen.* J.H. de Bussy en Hollands-Afrikaanse Uitgewersmaatskappy Kaapstad, Pretoria en Johannesburg Eerste uitgawe 1911. 

*  Nienaber, P.J. *Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers*. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel
Johanna Luyt

**Johanna Luyt-Plomp** (Nederland, 1 September 1871 – Kaapstad, 27 Januarie 1931) was 'n Suid-Afrikaanse musiekskrywer en komponis van Nederlandse herkoms.

Haar verloofde het reeds voor haar na Suid-Afrika gekom en was lid van die Mount Nelson-trio. Hy is in 1902 na Holland om met haar te trou. In 1915 tree sy toe tot die redaksie van *De Burger* en in dieselfde jaar word sy benoem tot onderwysers aan die Musiekkollege (later deel van die Universiteit van Kaapstad). Aan dié inrigting was sy verbonde tot 1929 toe sy weens toenemende vermindering van haar sig, haar ontslag moes neem. Van haar hand het die volgende musiekwerke verskyn: *Algemene musiekleer*, *Die berg en die see*, met woorde deur M.E.R. (1925), *Die veldkinders*, sangspeletjies vir kinders deur M.E.R. (1925), *Die verlore speelmaat*: sangespeletjies vir kinders, eweneens met woord deur M.E.R. (1925).

Johanna Luyt het bekendheid verwerf vir die artikels oor musiek wat sy vir *Die Burger* geskryf het onder die skuilnaam Toonkunst.

## Bronne 
*  Nienaber, P.J. *Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers*. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel
Johannes Erasmus

**Johannes Lodiwikus Pretorius Erasmus** (Burgersdorp, 13 Oktober 1865 - Johannesburg, 17 September 1945) was 'n Suid-Afrikaanse prokureur en 'n Afrikaanse skrywer. Hy was bekend as prokureur en het sedert sy aftrede opgetree as voorsitter van die Randse Pioniersvereniging. In dié hoedanigheid het hy baie gedoen vir die afgeleefde pioniers van die goudvelde. Kort voor sy dood het hy 'n boek oor die geskiedenis van die Goudstad geskryf wat onder die titel *Die Rand en sy Goud* die lig gesien het.

Hy is op Burgersdorp in die Noordoos-Kaap gebore en het ook daar skoolgegaan, onder meer saam met dr. Okulis, die skuilnaam van ds. Willem Postma. In 1887 het hy per ossewa na Johannesburg gekom en in die diens van die prokureursfirma W.E. Hudson getree. In 1893 het hy sy eie praktyk opgerig en is ook in dieselfde jaar getroud met mej. Jacomina Rheeders, 'n dogter van mnr. A. Rheeders, hoofonderwyser op Winburg in die Republikeinse dae.

Tydens die Anglo-Boereoorlog het hy die meeste gevegte in Natal meegemaak en het vervolgens diens gedoen onder genls. Gravett en Fred Grobler, waarna hy by genl. Jan Celliers en die Zeerust-kommando aangesluit het. Vroeg in 1901 was hy in die Vrystaat saam met 18 Vrystaters wat die Kaapkolonie binnegetrek het. By Burgersdorp het hulle genl. Kritzinger ontmoet en daar is Erasmus tot kommandant aangestel. In Augustus 1901 is kmdt. Erasmus in die distrik Steynsburg deur 'n oormag omsingel, gevang en as krygsgevangene na Indië gestuur.

Ná sy terugkeer het hy sy werk as prokureur hervat. Met die Rebellie van 1914 was hy ses maande lank in die tronk op Kimberley.

## Bronne 
*  Nienaber, P.J. *Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers*. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel
Robert Moffat

duimnael|upright|Robert Moffat

**Robert Moffat** (Ormiston, Skotland, 21 Desember 1795 - Engeland, 9 Augustus 1883) was 'n Skotse sendeling.

Hy kom in Januarie 1817 na Suid-Afrika as sendeling van die Londense Sendinggenootskap en vestig hom in 1818 op Afrikanerskraal in Namakwaland om sy sendingwerk daar te verrig. Hy bring in 1819 besoek aan Kaapstad en verhuis twee jaar later na Kuruman. In 1829 besoek hy Silkaats, die Matabelehoof. Die volgende jaar reis hy na Kaapstad om die werke wat hy in Tswana geskryf het, te laat druk. Vyf jaar later vergesel hy 'n wetenskaplike geselskap onder leiding van dr. Andrew Smith na Silkaats. Hy voltooi die Bybelvertaling in Tswana in 1857 nadat hy intussen in 1838 besoek aan Engeland gebring het. In 1870 preek hy vir die laaste keer op Kuruman en vertrek later daardie jaar vir oulaas na Engeland. 

## Bronne 
* Albertyn, C.F. dr. (hoofred.), 1972. *Die Afrikaanse Kinderensiklopedie*. Kaapstad: Nasou.
Everard Fichardt

duimnael|regs|180px|Evert Fichardt in 1906.
duimnael|regs|180px|Fichardt, datum onbekend.

Adv. **Evard Fichardt** (Bloemfontein, 27 Augustus 1875 – Bloemfontein, 27 Mei 1924) was 'n Suid-Afrikaanse advokaat en 'n Afrikaanse skrywer.

## Lewe en werk 
### Vroeë lewe en herkoms 
Everard Walter Fichardt is op 27 Augustus 1875 in Bloemfontein gebore. Hy is die vierde seun en een van ses kinders van Gustav Adolf Fichardt, bekende Vrystaatse sakeman, en sy vrou Caroline Beck.

## Skryfwerk 
In sy enigste roman, *Onder die olyfboom*, ondersoek hy drankmisbruik en buitehuwelikse seksuele verhoudinge in die lewe van vier persone, in ’n tyd toe hierdie temas nog nie deel was van die hoofstroombeweging in die letterkunde nie. Die filosofiese Ewert ding met die voortvarende Fanie Fourie mee om die hand van Lydia. Ewert wen eindelik en hy en Lydia trou. Hy knoop egter ’n verhouding aan met Nita, sy sekretaresse, wat verwydering tussen hom en Lydia meebring. Op ’n dansparty laat Fanie vir Lydia wyn drink en neem haar na sy plaas om haar te verlei. Wanneer sy tot besinning kom, vlug sy te voet na haar ouers, en onder die olyfboom vind die hereniging van die afgedwaalde eggenote plaas. Ten spyte van taalgebreke, ’n eiesoortige spelling en onbeholpe styl, waardeur die gang van die verhaal deur bepeinsings en oordenkings onderbreek word, is Fichardt se karaktersketsing ver bo die gewone standaard van sy tyd. Die gelukkige einde is egter ietwat onrealisties gegewe die vooraf gebeure.

## Publikasies 
* *Onder die olyfboom*, 1922

## Werd om te weet 
Sommige bronne gee sy voorname aan as Eduard Everard. Dit is onduidelik wat korrek is.

## Bronne 
### Boeke 
* Antonissen, Rob. *Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede.* Nasou Beperk Derde hersiene uitgawe Tweede druk 1964
* Dekker, G. *Afrikaanse Literatuurgeskiedenis*. Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
* Kannemeyer, J.C. *Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1*. Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
* Lindenberg, E. (red.) *Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde*. Academica Pretoria en Kaapstad Vierde uitgawe Eerste druk 1973
*  Nienaber, P.J. *Hier Is Ons Skrywers! Biografiese Sketse van Afrikaanse Skrywers*. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel
* Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. *Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde.* Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963
* Nienaber, P.J. et al. *Perspektief en Profiel*. Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969
* Schoonees, P.C. *Die prosa van die tweede Afrikaanse beweging*. J.H. de Bussy, Pretoria / Hollandsch-Afrikaansche Uitgevers Maatschappij v/h J. Dusseau & Co, Kaapstad 1939 (derde druk)
* Van Coller, H.P. (red.) *Perspektief en Profiel Deel I.* J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998

## Verwysings
Blanche Gerstman

[duimnael|regs|240px|'n Dirigeerklas in 1947. [Anton Hartman, Hannes Uys, Albert Coates, Blanche Gerstman en Ernest Fleischmann.]]

**Blanche Gerstman** (2 April 1910 - 11 Augustus 1973) was een van Suid-Afrika se belangrikste komponiste, maar ook 'n veelsydige musikus wat haar brood as orkesspeler verdien het.

Sy ontvang haar voorbereidende opleiding by die seun van die voormalige goewerneur van die Kaapkolonie, sir Walter Hely-Hutchinson, Victor Hely-Hutchinson (teorie) en Colin Taylor (klavier) en verwerf die graad B.Mus. onder prof. W.H. Bell aan die Suid-Afrikaanse Musiekkollege in Kaapstad. In 'n vroeë komposisie, *Hellas* (1928), vir sopraan, vrouekoor en orkes, het sy vir die eerste keer haar aanleg getoon vir die soort musiek wat sy later met groot welslae sou komponeer. Nietemin het sy in die daaropvolgende jare haar voorliefde vir suiwer instrumentale musiek werke vir klavier en viool behou en in 1950 'n voortreflike sonate vir die twee instrumente gekomponeer.

Buiten die liedere wat sy Engels, Duits en Nederlands geskryf het, het sy ook 'n aantal Afrikaanse gedigte van Jan F.E. Celliers, W.E.G. Louw, Elisabeth Eybers (die sangsiklus *Die lied van die vrou*; 1953) en Ch. Weich getoonset. Haar koorwerke gegrond op die gedigte van N.P. van Wyk Louw (*Die Boodskap van Maria*) en I.D. du Plessis (*Ode to South Africa*) is tussen 1946 en 1948 geskryf. Sy was van tyd tot tyd dosent in komposisie aan die Universiteit van Kaapstad se S.A. Musiekkollege en van 1961 tot 1963 aan die Universiteit van Pretoria. Hoewel sy deurentyd musiek vir viool, klavier, orrel en orkes gekomponeer het,  het sy haar grootste welslae behaal met sangwerke, waarvan, buiten die voorafgenoemde twee werke, *Uit die Passie* ook belangrik is. 

Met 'n beurs wat sy in 1950 by die Performing Rights Society gewen het, kon sy in Londen verder gaan studeer. In de Kaapstadse Munisipale Orkes het sy die kontrabas gespeel van 1940 tot 1950 en weer van 1964 tot 1966. 

## Verwysings 
## Bronne 
* Potgieter, D.J. (ed.) 1974. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. *Afrikaanse kultuuralmanak*. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.
Vaalkrantzpas

**Vaalkrantzpas** is 'n bergpas suid van Venterstad op die R390 na Steynsburg. Die pas bereik 'n hoogte van 1 531m bo seevlak en 'n gradiënt van 1:14.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Van Ryneveldpas

Die **Van Ryneveldpas** is 'n bergpas aan die noordekant van Graaff-Reinet op die R63 na Murraysburg. Andrew Geddes Bain het in 1832 'n medalje ontvang uit erkentlikheid vir sy bydrae tot die bou van die pas. Met die bou van die pas is Bain bygestaan deur kapt. Charles Lennox Stretch, die landmeter in Graaff-Reinet. Die Nqweba-dam (voorheen bekend as die Van Ryneveldspasdam) lê langs die pas.

## Sien ook 
* Lys van Bergpasse in Suid-Afrika
Wapadsbergpas

Die **Wapadsbergpas** is 'n bergpas in die Sneeuberge wat noordoos van Graaff-Reinet en oos van Nieu-Bethesda lê, maar op die R61 net oos van die aansluiting by die N9. Die pas bereik 'n hoogte van 1700 m bo seespieël en 'n maksimumhelling van 1:14.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Weenenpas

Die **Weenenpas** is 'n bergpas in die Drakensberge noord van Dordrecht op die  R392-grondpad na Lady Grey en Barkly-Oos. Die pas bereik 'n hoogte van 1 700m bo seespieël en 'n besondere steilte van 1:6.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Witkophoogte

**Witkophoogte** is 'n bergpas in die Oos-Kaap op 'n grondpad wat Jamestown op die N6-nasionale pad weswaarts verbind met Burgersdorp. Die pas behaal 'n hoogte van 1 828 m bo seevlak en 'n maksimumhelling van 1:16.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Witkransnek

**Witkransnek** is 'n bergpas in die Oos-Kaap suidoos van Middelburg op die N10 na Cradock.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Van Stadenspas

duimnael|regs|270px|Die Van Stadensrivierbrug.

Die **Van Stadenspas** (ook soms **Van Stadensrivierpas**) is 'n bergpas oor die ravyn van die Van Stadensrivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die bergpas lê 37 km wes van Port Elizabeth op die R102 na Thornhill en Humansdorp. Die oorspronklike pas dateer uit 1834. Blykbaar is die pas effens verlê in 1867. In 1971 is die Van Stadensrivierbrug oor die rivier gebou en het die pas in onbruik geraak. Tot op daardie stadium het die N2 deur die pas gegaan.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Milla Louw

**Milla Louw** (5 Oktober 1922 – 1 April 2012) was 'n Afrikaanse aktrise en stemafrigter wat van die grootste name in die plaaslike bedryf opgelei het. Sy het onder andere akteurs soos Marius Weyers, Wilna Snyman en Ivan Zimmermann afgerig.

## Biografie 
Louw is in 1922 op die plaas Langlaagte tussen Vredenburg en Saldanha gebore.

Sy matrikuleer van die Hoërskool Jan van Riebeeck, waar sy al reeds drama-klasse geneem het. Daarna verwerf sy 'n graad in maatskaplike werk aan die Universiteit van Stellenbosch. Sy was ook een van die eerste studente wat by die Akademie vir Dramakuns (ADK) ingeskryf het, en behaal hier haar drame-lisensiaat. Later het sy self by die ADK klas gegee.

Die eerste rolprent waarin sy speel is *Huis op Horings* (1963) saam met Anna Neethling-Pohl en met Truida Pohl as regisseur. Daarna volg *Die Geheim Van Nantes* in 1969 waar sy die rol van Julia du Toit vir regisseur Dirk de Villiers gespeel het.

Sy is op 1 April 2012 in die St. George's-hospitaal in Port Elizabeth aan 'n hartaanval oorlede. Sy word oorleef deur drie dogters, tien kleinkinders en ses agterkleinkinders.

## Filmografie 
;TV-reekse:
* Nommer Asseblief (1979–1980)
* Willem
* Agter Elke Man
* Egoli
* 7de Laan as *Tannie Schoeman*
* Binnelanders
* Rosie vir Bromley Cawood as *Ouma Wolhuter*

;Rolprente
* Iemand soos Jy (1978)
* Afspraak in die Kalahari (1973)
* Salomien (1972)
* Hulda Versteegh MD (1970)
* Die Geheim van Nantes (1969) as *Julia du Toit*
* Huis op Horings (1963)

## Verwysings
Ivan Zimmermann

**Ivan Zimmermann** is 'n Suid-Afrikaanse akteur wat bekend is vir sy rol as Koert Weideman in M-Net se sepie *Egoli: Plek van Goud*.

## Filmografie 
* *7de Laan* (TV-reeks), 2000 as Steyn
* *Egoli: Plek van Goud* (TV-reeks), 2005 as Koert Weideman
* *Egoli: Afrikaners is plesierig*, 2009 as Koert
* *Platteland*, 2011 as Pieter Naude
* *Villa Rosa* (TV-reeks), 2014 as Nico
* *Verraaiers*, as Pearson (nog nie vrygestel nie)
*Alles Malan

## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
*
Wilhelm Adolph Alheit

**Ds. Wilhelm Adolph Alheit** (Carnarvon, 25 Maart 1853 – Kleinmond, 31 Desember 1910) was ’n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk, een van die groot leiersfigure in dié kerkverband tydens die tweede helfte van die 19de en vroeë 20ste eeu, saam met onder andere (in geen bepaalde volgorde nie) dr. Andrew Murray, ds. J.R. Albertyn, proff. Charles Murray, Nicolaas Hofmeyr, Adriaan Moorrees, dr. J.D. Kestell, di. D.S. Botha, P.G.J. Meiring, Daniël Jozua Pienaar, Paul Nel en ds. W.A. Joubert.

## Herkoms en opleiding 
Alheit was die enigste seun van die Rynse sendeling eerw. Christoph Wilhelm Alheit (1817-’82). Sy vader is op 14 September 1847 op Tulbagh getroud met Magchel Johanna Sanetta Vos (7 Oktober 1817 - 13 Junie 1906), 'n dogter van Tulbagh se bekende ds. M.C. Vos. Een van ds. Alheit se susters is getroud met eerw. J. Gerdener, die vader van dr. G.B.A. Gerdener. Hy ontvang sy skoolopleiding aan die seunskool op Stellenbosch en sy teologiese opleiding aan die Kweekskool. Na sy legitimasie op 13 Augustus 1876 reis hy ’n tyd lank in Europa.

## Gemeentebediening 
[duimnael|links|220px|Die hoeksteen van die kerkgebou van die [NG gemeente Dordrecht is vyf jaar voor ds. Alheit se koms gelê.]] 

Eers op 16 Junie 1878 word hy in sy eerste gemeente, NG gemeente Colesberg, bevestig. Ná ’n geseënde bediening aanvaar hy op 22 September 1885 diens op Dordrecht. Hier beywer hy hom veral daarvoor om die Afrikaners wat verspreid in die Transkei gewoon het, kerklik te organiseer. Die totstandkoming van die nuwe gemeentes Elliot en Umtata was te danke aan sy en ander se ywer. Sy opvolger op Dordrecht was ds. D.S. Botha.

Op 19 Januarie 1894 aanvaar hy diens op Ceres in sy derde en laaste gemeente. In Maart 1900 verkry hy verlof van sy kerkraad om die Boerekrygsgevangenes in Groenpunt, Kaapstad, geestelik te bearbei.

In al sy gemeentes het hy uitstekende pastorale werk gedoen. Danksy sy geesdrif en bekwaamheid dien hy in talle Sinodale kommissies. Veral as lid van die Kakamas-kommissie verrig hy waardevolle werk en hy verdien die eer dat een van die nedersettings langs die Oranjerivier na hom vernoem is. As die seun van ’n sendeling het hy self ook ’n belangstelling in die sending getoon en was lid van die Binnelandse Sendingkommissie. Hy was ook lid van die Federale Raad van die NG Kerke, voor die totstandkoming van die Algemene Sinode die liggaam wat die vier provinsiale Sinodes saamgesnoer het.

## Persoonlike lewe 
Hy is op 12 Junie 1878 op Caledon getroud met Sibilia Margaretha Albertyn, ’n dogter van ds. P.K. Albertyn. Uit die huwelik is vier NG predikante gebore: di. C.W., P.A., J.R. en B. Alheit. 

Die Kerk is in rou gedompel toe hy saam met sy jongste dogter, Bella, op Oujaarsdag op Kleinmond verdrink. Hy was 56 jaar oud.

## Bronne 
* De Kock, prof. W.J. (tot 1970) en Krüger, prof. D.W. (sedert 1971, hoofred.) . 1972. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel II*. Kaapstad en Johannesburg: Tafelberg-Uitgewers.
Grysrifhaai

Die **Grysrifhaai** (*Carcharhinus amblyrhynchos*) is 'n haai wat in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika noordwaarts vanaf St. Lucia voorkom. Die haai staan ook bekend as die *Kortneus-swartsterthaai* en in Engels as die *Shortnose blacktail shark*.

## Voorkoms 
Die haai is bruingrys van kleur en het 'n swart rand op die stert-, tweede dorsale en anale vinne (almal behalwe die eerste dorsale vin). Die haai word tot 1.9&nbsp;meter (6.2 voet) lank. Dit is wit aan die onderkant.

## Habitat en gewoontes 
Dit word meestal gesien by koraalriwwe in water wat 3 tot 140 m diep is. Die haai is aggressief en vreet seekatte, vis, tjokka en is vivipaar.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Carcharhinus-amblyrhynchos.html
Vivipariteit

**Vivipariteit** of **Viviparie** beteken letterlik **lewendbarendheid**: die verskynsel waar die jongeling van 'n lewende wese direk vanuit die moederorganisme gebaar word.

## Diere 
By diere is dit 'n relatief normale verskynsel, hoewel die meeste soorte ovipaar, oftewel eierlêend is. Die bekendste vivipare diere is soogdiere, wat omtrent almal lewendbarend is. Uitsonderings hierop is die eierlêende snaweldiere: die eendbekdier en die mierystervark. Viviparie kom ook by andere diersoorte voor, soos haaie en enkele reptiele (skinke (Scincidae) en sommige slange).

## Plante 
200px|duimnael|Viviparie by *Poa alpina*
200px|duimnael|Viviparie by *chayote* 

By viviparie droog die saad nie aan die einde van die ontwikkeling uit nie, maar ontkiem direk sonder kiemrus. Viviparie kan slegs by vogryke vrugte voorkom of as daar voldoende vog aanwesig is (as gevolg van reën), omdat die ontkiemende saad water nodig het. Die verskynsel kom onder ander by vogryke sitrusvrugte voor.

## Sien ook 
* Ovovivipariteit, ook eierlewendbarendheid genoem.
Opesee-wittiphaai

Die **opesee-wittiphaai** (*Carcharhinus longimanus*) is 'n haai wat in al die tropiese oseane van die wêreld en aan die suid- en ooskus van Afrika voorkom. In Engels staan die haai as die *Oceanic whitetip shark* bekend. Dit word deur die IUBN as 'n kwesbare spesie geklassifiseer.

## Voorkoms 
Die pektorale en eerste dorsale vinne se punte is kenmerkend wit.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bron 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Eksterne skakel 
* *Carcharhinus longimanus* by FishBase
* 
*
Swarttiphaai

Die **swarttiphaai** (*Carcharhinus limbatus*) is 'n haai wat voorkom aan die suidkus en ooskus van Afrika vanaf Valsbaai. In Engels staan die haai bekend as die *blacktip shark*.

## Voorkoms 
Die haai is grys van kleur met al die vinne behalwe die anale vin wat se agterste rand swart is. Die haai word tot 180&nbsp;cm groot.

## Habitat en gewoontes 
Die haai is aggressief en kom meer algemeen in kuswater voor. Die haai vreet vis, tjokka en ander haaie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Carcharhinus-limbatus.html
Stompkophaai

Die **stompkophaai** (*Triaenodon obesus*) is 'n haai wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf Maputo. In Engels staan die haai bekend as die *Blunthead shark*.

## Voorkoms 
Die haai is lank en slank met die eerste dorsale vin wat se punt wit is. Die tweede dorsale vin en die oë is ook groot. Die snoet is breed en kort. Die haai word tot 210&nbsp;cm groot.

## Habitat en gewoontes 
Die haai vreet seekatte, krewe en enige vis wat dit op die riwwe kan kry.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Triaenodon-obesus.html
Gryskol-sandkruiper

Die **Gryskol-sandkruiper** (*Rhinobatos leucospilus*) is 'n vis wat endemies is aan KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Greyspot guitarfish*.

## Voorkoms 
Die sandkruiper het die tipiese sandkruipervoorkoms met die twee dorsale vinne agter op die lyf. Die lyf is sandbruin van kleur met groot blougrys kolle aan die bokant en pektorale vinne. Die stertvin het net een lob.

## Habitat en gewoontes 
Die vis is ovovivipaar en kom voor oor sanderige bodems in water wat tot 100&nbsp;m diep is.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Rhinobatos-leucospilus.html
Kapitulasie

[duimnael|regs|300px|Veldmaarskalk [Wilhelm Keitel onderteken die onvoorwaardelike kapitulasie van die Duitse Wehrmacht in die hoofkwartier van die Rooi Leër te Karlshorst.]]

**Kapitulasie**, of **oorgawe**, is internasionaal regtelik 'n verklaring dat 'n party tydens 'n oorlog die stryd staak. Die party wat oorgee kan wissel van enkele troepe tot die totale oorgawe van 'n land of groep lande. Die verklaring kan individueel gemaak word of deur verteenwoordigers wat dan hulle onderdane tot oorgawe beveel. Die party wat oorgee word dan as gevangenes geneem of sekere regte gegun soos ooreengekom.

'n Bekende manier van oorgawe gedurende 'n oorlog is om 'n wit vlag te hys.

## Eksterne skakels
Megalopidae

Die **Tarpons** (*Megalopidae*) is 'n vis-familie van die orde Elopiformes. Die familie bevat slegs een genus met slegs twee spesies. Een van die spesies word aan die Suid-Afrikaanse kus aangetref.

## Kenmerke 
Die familie leef hoofsaaklik in seewater, maar gaan ook varswater binne. Die familie kom voor in tropiese en subtropiese areas en word tot 2.2&nbsp;m lank en is silwer-kleurig. Die familie is 'n gewilde soort sportvis.

## Genus 
Die volgende genus en gepaardgaande spesie kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Megalops*
::* *Megalops cyprinoides* - Osoogtarpon

Die ander spesie van die genus, *Megalops atlanticus*, kom glad nie aan die Suid-Afrikaanse kus voor nie.

## Trivia 
Phil Heemstra het glad nie die familie *Megalopidae* beskryf in sy boek *Coastal Fishes of Southern Africa. 2004. * nie terwyl dit gemeld word in die drie publikasies: 
* *Sea Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* *Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika*. Jacana Media. 2007. 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* http://fishbase.org/summary/FamilySummary.php?ID=47
Osjakan

**Osjakan** (Armeens: Օշական, internasionale transkripsie: **Oshakan**) is 'n nedersetting in die Armeense provinsie (marz) Aragatsotn, sowat 8 kiliometer suid-wes van Artasjak, met 'n oppervlakte van 16,96 km² en 'n bevolking van 5&nbsp;179. Dit is een van die bekendste dorpe in Armenië asook 'n belangrike pelgrimsoord vir Armeens-Apostoliese Christene. Hier het die geleerde Mesrop Masjtots, die skepper van die Armeense alfabet, sy laaste rusplek gevind.

## Geskiedenis 
duimnael|links|200px|Die grafkerk van Sint Mesrop Masjtots

In die tyd van die Arsakide-dinastie, een van die invloedrykste families in die antieke Koninkryk Armenië, het Osjakan as die hoofstad van die provinsie Ayrarat en sy Aragatsotn-distrik gefungeer. 

Die dorp word egter veral met Sint Mesrop Masjtots verbind wat hier in 440 ter ruste gelê is. Osjakan was die woonplek van vors Vahan Amatoeni, Sint Mesrop se beste vriend, wat sy begrafnis gereël het. Aanvanklik is 'n klein kapel oor die graf opgerig wat in die 1875 deur Katholikos Joris IV deur 'n eenskepige kerkgebou vervang is. Die muurskilderye in die binneruimte met tonele van Sint Mesrop se lewe en tradisionele Armeense motiewe is in 1960 deur die kunstenaar H. Minasian geskep.

Rondom die grafkerk, wat steeds die sentrum van Osjakan vorm, het gaandeweg gebouekomplekse asook 'n klein universiteit ontstaan. Die Armeense argitek Torosian het in 1962 'n obelisk ter ere van Sint Mesrop Masjtots in die vorm van 'n oopgeslane boek by die dorpsingang geskep.

## Argeologiese opgrawings 
In Osjakan en sy omgewing is grafte en geboue ontdek wat nog ouer as die Armeense alfabet is. Een van die belangrikste argeologiese vindplekke in Armenië is op die Didikond-heuwel in die suide van dorpsgebied geleë. Hier is die bouvalle van 'n Urarteïese vesting uit die 7de en 6de eeu v.C. ontdek, asook begrafnisplekke waarvan die oudstes uit die vroeë Ystertydperk in die 11de eeu v.C. dateer.

Die argeologiese vondse uit Osjakan, waaronder bronsstandbeelde en kleurryke keramiek, word tans in musea in die hoofstad Jerewan vertoon.

## Eksterne skakels
Vesuvius

duimnael|links|220px|Sonop oor Vesuvius
duimnael|links|220px|Die vulkaanuitbarsting in 79 n.C.
duimnael|links|220px|Amerikaanse B-25 Mitchell-bomwerpers vlieg verby Vesuvius tydens die uitbarsting van 1944

**Vesuvius** (Italiaans: *Monte Vesuvio*, Latyn: *Mons Vesuvius*) is 'n vulkaan aan die weskus van Italië, suidoos van Napels. Die naam "Vesuvius" is afkomstig van Oskies "fesf", wat rook beteken. Die vulkaan lê in die vlakte van Kampanië en het 'n deursnede van 8 kilometer en is 1281 meter hoog.

Vesuvius die enigste aktiewe vulkaan in die hoofland van Europa. Die twee ander groot vulkane in Italië, Etna en Stromboli, is respektiewelik op die eilande van Sisilië en Stromboli geleë.

Die vulkaan het die antieke Romeinse stede Oplontis, Stabiae, Pompeji en Herculaneum in die jaar 79 n.C. verwoes. Die stede is nooit weer herbou nie, dit is totaal begrawe en die mense wie se voorgeslagte daar bly het, het selfs daarvan vergeet tot dit in die 18de eeu per ongeluk ontdek is.

Die vulkaan se laaste uitbarsting was in 1944. Argeoloë het die sterflike oorskot van diere en twee mense asook voetspore van vlugtendes ontdek wat slagoffers van 'n vroeëre Pliniese uitbarsting, die sogenaamde *Pomici di Avellino*, gedurende die bronstydperk geword het. Hierdie uitbarsting was blykbaar meer verwoestend as dié van 79 n.C. en het alle nedersettings in die vulkaan se omgewing vernietig. Antieke oorlewerings, dikwels vervreem as mitologie, het na hierdie natuurramp verwys.

## Verwysings
Mmabatho

**Mmabatho** (Setswana: "Moeder van die volk") is 'n dorp in Suid-Afrika en die voormalige hoofstad van die Noordwes. Dit was ook die hoofstad van die voormalige tuisland Bophuthatswana vanaf 1977 tot 1994.

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Mafikeng
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Nouadhibou

**Nouadhibou** (Arabies: نواذيبو) is die tweede grootste stad ná die hoofstad Nouakchott‎ in die noordweste van Mauritanië. Die stad is geleë langs die Atlantiese Oseaan en vissery speel 'n belangrike rol in die ekonomie van die stad terwyl die uitvoer van ystererts die grootste industriële aktiwiteit is. Die stad het sowat 100&nbsp;000 inwoners in 2005 gehad. Dit is die land se ekonomiese hoofstad. Die stad het ook 'n lughawe en 'n ​​stasie vir die vervoer van passasiers en ystererts. In die koloniale tye was die stad se naam *Port-Etienne*.
Lepidosireniformes

**Lepidosireniformes** (Suid-Amerikaanse en Afrika-longvisse) is 'n vis-orde wat hoort tot die klas *Sarcopterygii*. Spesies van hierdie orde kom net in varswater voor.

Die volgende families is deel van die orde **Lepidosireniformes**:
* Lepidosirenidae - Suid-Amerikaanse longvisse
* Protopteridae - Afrika-longvisse

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies
* Visordes van Suider-Afrika

## Bron 
* http://fishbase.org
Israel-museum

Die **Israel-museum** (Hebreeus: מוזיאון ישראל‎, ''Muze'on Yisrael'') in Jerusalem is in 1965 as Israel se nasionale museum gestig. Dit is op 'n heuwel in die weste van Jerusalem, naby die parlementsgebou (Knesset) en die Nasionale Kampus vir die Argeologie van Israel, geleë.

Die museum het 'n oppervlakte van sowat 50&nbsp;000&nbsp;m², insluitende 'n tuin van 24&nbsp;000&nbsp;m², en word jaarliks deur byna een miljoen belangstellendes besoek.

Die museum behels vier afdelings:
* die Kunsafdeling met die Billy-Rose-kunstuin,
* die Afdeling vir Judaica en Joodse etnografie,
* die Argeologiese Afdeling met die Heiligdom van die Boek waar enkele van die Dooie See-rolle bewaar word, en
* die Jeugafdeling.

## Galery 

Lêer:Israel museum.JPG|Lugbeeld van die Israel Museum
Lêer:Jerusalem Schrein des Buches BW 1.JPG|Die Heiligdom van die Boek in 'n vleuel van die museum
Lêer:Jerusalem Modell BW 2.JPG|'n Model van Jerusalem met die Herodes-tempel

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf van die Israel Museum