Wyntoerisme

duimnael|'n Tipiese proevertrek in 'n wynmakery.
**Wyntoerisme, vinitoerisme** of **enotoerisme** verwys na toerisme wat die proe, verbruik of aankoop van wyn, dikwels by die bron van die wyn self, insluit. Waar ander soorte toerisme dikwels passief van aard is, kan enotoerisme bestaan uit besoeke aan wynkelders, wynproe, wingerde of selfs aktief aan die oes deelneem. 
duimnael|'n Wynmuseum in Graffigna, San Juan, Argentinië

## Geskiedenis 
Wyntoerisme is 'n betreklik nuwe vorm van toerisme. Die geskiedenis wissel baie van streek tot streek, maar op plekke soos die Napa-vallei AVA en Wine Country het dit sterk gegroei sedert 'n gesamentlike bemarkingspoging in 1975 geïmplementeer is. 

Ander streke, soos Katalonië, Spanje, het eers in die middel van die 2000's begin met hul wynbemarking, met die fokus veral op hoe dit 'n alternatiewe vorm van toerisme kan wees vir die strande waarvoor Spanje algemeen bekend is. 

## Tans 
Die industrie rondom wyntoerisme het gedurende die eerste dekade van die 21ste eeu aansienlik gegroei. In die Verenigde State het 27 miljoen reisigers, oftewel 17% van die Amerikaanse ontspanningsreisigers, aan kulinêre of wynverwante aktiwiteite deelgeneem. In Italië is die syfer ongeveer vyf miljoen reisigers, met 'n inkomste van 2,5 miljard euro.  

"Enotoerismedag" word elke jaar op die tweede Sondag van November gevier om kelderbesoeke in Duitsland, Oostenryk, Slowenië, Spanje, Frankryk, Griekeland, Hongarye, Italië en Portugal te bevorder. In Noord-Amerika is die eerste wyntoerismedag vir 11 Mei 2013 gestig met gebeure wat regoor die kontinent geskeduleer is. 

Chili het die afgelope paar jaar sy wyntoerismebedryf laat groei, met 'n aantal toerismeroetes wat regoor die land geopen is, verskeie van hulle bied ook oornagverblyf aan. 

Die meeste besoeke aan wynmakers vind plaas op of naby die perseel waar die wyn geproduseer word. Besoekers leer gewoonlik die geskiedenis van die kelder, kyk hoe die wyn gemaak word en proe dan die wyne. By sommige wynkelders word verblyf in 'n klein gastehuis by die kelder aangebied. Baie besoekers koop die wyne wat deur die wynmakery op die perseel vervaardig word, en is verantwoordelik vir tot 33% van hul jaarlikse verkope.  

Baie klein, lae produksiestreke soos Priorat, Katalonië fokus op klein, intieme besoeke met die eienaar as gasheer en sluit wandelinge deur die wingerde in om besoekers te help om die unieke eienskappe van die streek te verstaan.  

Meer uitgebreide proeë kan horisontale en vertikale proeë insluit, sowel as volledige maaltye wat die wyne voorop vertoon.  

Namate die wyntoerismebedryf ryp geword het, is bykomende aktiwiteite by besoeke bygevoeg soos om op elektriese hulpfietse te trap, genaamd 'burricleta'.  

## Toekoms 
Die meeste toerisme-agentskappe beskou dit as 'n segment van die bedryf met 'n geweldige groeipotensiaal en meld dat dit in sommige streke slegs 20% van sy volle potensiaal funksioneer. 

## Verwysings 
## Verdere leeswerk 
* J Carlsen, S Charters, Edith Cowan Universiteit (redakteurs), *Global Wine Tourism*, Cabi Publishing (2006)     
* C Michael Hall, Brock Cambourne, Liz Sharples, Niki Macionis, *Wine Tourism Around the World: Development, Management and Markets*, Elsevier 2000