Bank Buildings, Belfast

duimnael|Die *Bank Buildings *in September 2012
Die ***Bank Buildings*** is 'n laat-Victoriaanse sakegebou in die middestad van Belfast, Noord-Ierland wat tussen 1900 en 1903 as 'n gietysterkonstruksie met 'n fasade van rooi Dumfries-sandsteen op graniet in die klassisistiese styl gebou.  is

Die naam van die gebou met vyf verdiepings is afgelei van die Engelse woord *bank* (oewer) - 'n verwysing na die Farsetrivier wat gekanaliseer is en onder Belfast se High Street vloei. Die huidige gebou was die derde op die perseel. Nadat dit in Augustus 2018 deur 'n brand in puin gelê is, word die historiese gebou tans heropgebou en sal met sy verwagte voltooiing in 2022 weer die vlagskipwinkel van *Primark Stores Ltd* in Noord-Ierland huisves.

## Geskiedenis 
### 18de en 19de eeu 
duimnael|links|*Robertson, Ledlie, Ferguson & Co. Ltd.*
Die eerste *Bank Buildings*, wat volgens 'n ontwerp van Sir Robert Taylor tussen 1785 en 1787 deur Waddell Cunningham gebou is, het oorspronklik die kantore van ''Cunningham's Bank'' gehuisves wat - omrede al vier stigters dieselfde voornaam gedra het - as "Die Bank van die vier Johns" bekendgestaan het. In 1798 is die bankonderneming ontbind, en die gebou het vervolgens as woning van die biskop van Down and Connor, Dr William Dickson gedien. Vanaf 1804 is dit tot 'n sakegebou met drie winkels omgebou. Die laaste openbare teregstelling in Belfast het in 1816 voor die ingang van die gebou plaasgevind.

Vanaf 1825 het die gebou as hoofkwartier van die *Northern Banking Co* gedien. In 1852 is die hoofkantore na Victoria Street verskuif. In 1853 het twee sakemanne - William Robertson en Henry Hawkins uit Waterford - 'n groothandelonderneming in die gebou gevestig. Hul klerehandel is kort daarna in 'n afdelingswinkel omgeskep. 

In 1855 is die gebou gesloop om plek te maak vir die tweede *Bank Buildings* - 'n Georgiaanse sakegebou met vier verdiepings wat as nuwe hoofkwartier van *Hawkins, Robertson & Co* sou dien. Nadat JC Ledlie uit Cork en Robert Ferguson uit Belfast in 1875 as vennote tot die onderneming toegetree het en Henry Hawkins in 1878 oorlede is, is die naam gewysig tot *Robertson, Ledlie, Ferguson & Co. Ltd.*. Algaande het ook die tweede *Bank Buildings* te klein geraak vir die besigheid.

### 20ste eeuse herontwerp 
duimnael|Die *Bank Buildings* omstreeks 1900
duimnael|links|Die moderne glasfasade
In 1900 het WH Lynn met die ontwerp vir die derde *Bank Buildings* begin wat voorsiening gemaak het vir 'n argitektoniese kompromie tussen die klassieke styl van die boonste verdiepings en die moderne glasplate-fasade van die grond- en eerste verdiepings. Volgens Lynn sou die herboude sakegebou, wat hoofsaaklik as stoorhuis gedien het, 'n brug tot die 20ste eeu vorm. 

Tot en met 1961 het net die grond- en eerste verdieping as winkelruimte gedien wat vanaf die 1930's geleifdelik tot 'n afdelingswinkel uitgebou is. Die res van die gebou is as stoorhuis vir die groothandelonderneming gebruik. Met die modernisering in 1961 het 'n nuwe winkelfront met 'n booggang ontstaan wat snags verlig is en 'n nuwe hoofingang by Castle Junction. Historiese suile in die grondverdieping is verwyder.

Die aandele aan *Robertson, Ledlie, Ferguson and Company* is in 1969 aan die afdelingswinkelketting *House of Fraser* verkoop. Die winkel is vervolgens deur die vorige eienaars as 'n dogteronderneming van *House of Fraser* bedryf. Slegs vier jaar later is *House of Fraser* deur *Boots* oorgeneem.

Gedurende die onluste, wat Noord-Ierland vanaf 1969 geteister het, is dikwels sakegeboue in die middestad van Belfast deur die Ierse Republikeinse Leër geteiken. Op 9 April 1975 het drie bomme in die *Bank Buildings* ontplof. Die groot brand, wat kort daarna uitgebreek het, het ernstige skade in dele van die gebou berokken.

### Oorname deur Primark 
duimnael|Die *Bank Buildings* ná die verwoestende brand op 28 Augustus 2018, soos gesien vanuit Castle Place
In 1979 is die gebou deur die Britse *Primark*-groep oorgeneem, 'n modewinkelketting wat vanuit Dublin bedryf word. *Primark* het die interieur van die historiese gebou in die volgende 18 maande volledig herbou, terwyl die fasade in sy oorspronklike Victoriaanse glorie van 1903 herstel is.

*Primark*, wat die *Bank Buildings* as sy vlagskipwinkel in Belfast bedryf het, was besig om die gebouekompleks uit te brei en 'n sy personeel van 400 met 'n verdere 100 werknemers te vergroot toe op 28 Augustus 2018 'n verwoestende brand op die gebou se dak uitgebreek het. Werkers was blykbaar besig om die dak as deel van herstelwerk te teer. Gashouers, wat daarvoor benodig is, het in die vlamme ontplof.

Die winkel kon betyds ontruim word sodat niemand beseer is nie. Smokey, 'n jong meeu wat deur sy ouers verstoot is en deur personeellede op die balkon van 'n aangrensende sakegebou grootgemaak is, kon eweneens uit die digte rook gered word. Die brand het die hele dag gewoed en die *Bank Buildings* volledig vernietig. Dele van die gebou het ineengestort. Die Noord-Ierse Brandweer- en Reddingsdiens NIFRS het 'n veiligheidskordon van 45 meter om die brandruïne getrek terwyl strukturele ingenieurs begin het om die strukturele integriteit van die fasade en buitemure te evalueer.

### Heropbou 
Die restourasie en heropbou van die *Bank Buildings* - die vierde gebou - is tans aan die gang en sal na verwagting teen 2022 voltooi wees.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Media
----
* *BBC - Bank Buildings through the years*
* *Fire guts Primark store in historic Belfast building | ITV News*
* *YouTube.com: Hommeltuig-video-opnames toon omvang van skade*
* *YouTube.com - Public Record Office of Northern Ireland (PRONI): The Bank Buildings: The Story Behind the Façade*
;Ulster Architectural Heritage
----
* *Bank Buildings, Belfast: 1 Year On. Besoek op 3 April 2020*