open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dauphin-eiland

**Dauphin-eiland** (Engels: **Dauphin Island**) is 'n rifeiland in die Golf van Meksiko, net suid van Bayou La Batre in Mobile County in die Amerikaanse deelstaat Alabama. Die eiland het in sy geskiedenis onder opeenvolgende Franse, Britse en Spaanse bewind gekom voordat dit deel van die Amerikaanse Alabama-gebied en uiteindelik in 1819 deel van die deelstaat Alabama geword het. 

Oorspronklik het die eiland as Massacre Island of "Slagtingeiland" bekend gestaan nadat die Franse ontdekkingsreisiger Pierre Le Moyne d'Iberville (1661-1706) hier in 1699 op talle menslike geraamtes afgekom het. Die vermeende slagveld was egter niks meer as 'n Indiaanse grafheuwel wat deur 'n orkaan opgebreek is nie. Later het die eiland ter ere van die seun en erfgenaam van koning Lodewyk XIV van Frankryk sy huidige naam gekry.

Die belangrikste nedersetting op die eiland is Dauphin Island wat in 1988 geïnkorporeer is. Die eiland is danksy sy sandstrande en ryk visgronde 'n gewilde bestemming vir toeriste en amateurvissers. Weens die groot swerms trekvoëls wat hier vergader, is Dauphin-eiland, wat amptelik tot natuurbewaringsgebied verklaar is, daarnaas 'n gewilde trekpleister vir voëlliefhebbers. Sedert 1982 verbind 'n padbrug, *Gordon Persons Bridge*, die eiland met die vasteland.

## Geografie 
Dauphin-eiland is sowat drie myl suid van die Baai van Mobile geleë. Die eiland is sowat 14 myl lank met 'n maksimale wydte van 1 ¾ myl. Slegs die oostelike ses myl is bewoon, terwyl die westelike gedeelte met 'n lengte van agt myl in privaatbesit is en nie vir toerisme of ander doeleindes ontsluit word nie. Die eiland het sowat 1&nbsp;300 permanente bewoners, maar word gedurende vakansies deur duisende toeriste besoek.

Nadat die trekbrug, wat die eiland oorspronklik met die vasteland verbind het, in 1979 deur die orkaan Frederic vernietig is, is 'n nuwe padbrug gebou wat in Julie 1982 ingewy is. 'n Motorveerboot doen gereeld in die ooste van die eiland aan.

Nadat groot dele van die eiland in 1979 deur die orkaan Frederic verwoes is, het ook orkaan Katrina in 2005 groot skade berokken en die onbewoonde westelike deel van die eiland afgesny. As gevolg van die *Deepwater Horizon*-olieramp het in 2010 teerbolle op die eiland se strande uitgespoel. In 2012 het orkaan Isaac die eiland getref. Die deelstaat Alabama het 'n deel van die skadevergoeding, wat van die Britse oliereus BP vir die *Deepwater Horizon*-ramp ontvang is, in 2014 gebruik om die skade, wat deur Katrina aangerig is, te herstel.

## Eksterne skakels
Coleman, Texas

**Coleman** is die hoofstad (*county seat*) van die Coleman County-distrik in die Amerikaanse deelstaat Texas. In 2000 het die stad 'n bevolking van 5 127 gehad: 85,04% wit, 2,95% swart of Afro-Amerikaans, 0,66% Amerikaanse inboorlinge, 0,23% Asiaties, 8,89% van ander rasse en 2,22% van twee of meer rasse. Spaans-Amerikaners of Latyns-Amerikaners van enige ras het 16,93% van die bevolking uitgemaak.

## Verwysings
Dooievlei

**Dooievlei** is 'n wit kleivlakte naby Sossusvlei in die Namib-Naukluft Nasionale Park in Namibië. Dooievlei word deur van die hoogste duine ter wêreld omring. Die duine lê op 'n terras van sandsteen en is 300 tot 400&nbsp;meter hoog.

Die kleivlakte is na reënval deur oorstromings van die Tsauchab gevorm. Dit het vlak poele veroorsaak waarin die kameeldorings (*Acacia erioloba*) kon groei. Toe die klimaat verander, is die gebied deur droogte geteister. Sandduine omring die vlakte wat die water van die rivier blokkeer. Omdat daar te min water by die bome uitkom, het dit gesterf. Desondanks is daar wel plante wel as gevolg van die oggendmis se vog oorleef (soos die salsola en inara). 

Die "geraamtes" van die oorblywende bome, wat ongeveer 900 jaar oud blyk te wees, is deur die son swart gebak. Hoewel hulle nie versteen is nie, vergaan hulle ook nie omdat dit te droog is.

## Fotogalery 

Lêer:SalonenA Dead Vlei.jpg|Dooievlei
Lêer:28 Abgestorbene Bäume im Dead Vlei in der Namib-Wüste, fotografiert 1997.jpg|Dooie bome voor 'n oranje duin
Lêer:Dead Vlei Duene.jpg|Duin in Dooievlei
Lêer:Dead Vlei 2.jpg|Dooie kameeldorings
Lêer:Dead Vlei 3.jpg|Nog een
Lêer:Dead Vlei 4.jpg|En nog meer
Lêer:Dead Vlei 5.jpg|Weer een
Lêer:Dead vlei (2038196123).jpg|Duine
Lêer:Dead Vlei Kalkkruste.jpg|Grond in Dooievlei
Lêer:Parched-earth-dead-vlei.jpg|Gebarste aarde
Mantsjoerye

[duimnael|regs|Mantsjoerye verwys gewoonlik na Noordoos-China in rooi ("Binne Mantsjoerye") en die [Binne-Mongolië-streek in pienk.]]

**Mantsjoerye** (Chinees: 滿洲 / 满洲) is ’n moderne naam wat gegee is aan ’n groot geografiese gebied in Noordoos-Asië. Afhangend van die definisie, val Mantsjoerye gewoonlik geheel en al binne China of word dit soms verdeel tussen China en Rusland. In China word die streek tans gewoonlik Noordoos-China genoem, maar die naam Mantsjoerye word algemeen buite China gebruik vir die geografiese en historiese streek.

Die gebied is tradisioneel die tuisland van verskillende volke soos die Xianbei, Khitan en Jurge, wat histories verskillende state gestig het. Dit is ook die tuiste van die Mantsjoes, na wie Mantsjoerye genoem is.

## Verwysings
Holm Park

**Holm Park** is 'n sokkerstadion in Armagh, Noord-Ierland. Dit is die tuisstadion van Armagh City FC. Die stadion kan 3&nbsp;000 toeskouers akkomoder. 

## Verwysings
Lukraak

[regs|280px|duimnael|'n [Roulettetafel is 'n voorbeeld van hoe die balletjie lukraak op 'n posisie tot stilstand kom en 'n "wenner" beslis]]

: ''Die artikel handel oor die betekenis van die woord **lukraak**. Vir die wikipedia funksie "Lukrake bladsy" wat willekeurig 'n bladsy kies, sien "Spesiaal:Lukraak"''

**Lukraak** of **Lukrake** gebeure, handelinge of toestande is waar daar geen patroon raakgesien kan word nie en daar dus geen voorspelbaarheid is nie. Dit kan ook beskryf word as iets wat van die toeval afhang.

## Lukrake Spel 
Baie speletjies (bv. kaartspeletjies) veral vir die doel van dobbelary berus op die feit dat die uitkoms van die spel slegs per toeval is en nie voorspel kan word nie.

## Eksterne skakels 
* random.org

## Verwysings
Naukluftberge

Die **Naukluftberge** is 'n bergmassief in Sentraal-Namibië. Die bergmassief is in die verre oostelike deel van die Namib-Naukluft Nasionale Park geleë. Dit het 'n oppervlakte van ongeveer 850&nbsp;km². Die hoogste piek is 1&nbsp;965 meter hoog. Die bergreeks is bekend vir sy dierelewe, waaronder sebra's en luiperde. Die berge het baie klein stroompies en watervalletjies.

## Fotogalery 

Naukluft von sesriem aus gesegehen.jpg|Die Naukluftberge soos van Sesriem gesien
Aloe hereroensis Namibia.jpg|Aalwyn
Welwitschia, Namib (3095567371).jpg|'n Welwitschia

## Eksterne skakels 
*
Kuiseb

Die **Kuisebrivier** is 'n rivier in Namibië wat slegs enkele dae per jaar vloei. Tydens oorvloedige reëns kom die andersins droë rivier tot lewe. Die Kuiseb ontspring in die Khomshochland, 'n gebergte in die middel van Namibië en vloei deur die Namibwoestyn. Die rivier mond suid van Walvisbaai in die Atlantiese Oseaan uit.

duimnael|links|Satellietfoto van die Kuiseb soos dit die oseaan nader.
In 1907 is die gebied tussen die Swakop- en die Kuisebriviere deur die destydse Duitse koloniale administrasie as 'n wildspark verklaar. Die gebied is tans deel van die Namib-Naukluft Nasionale Park.

In Januarie 2005 het die Kuiseb na jare weer die oseaan bereik.

## Eksterne skakels 
*
Jin-dinastie (1115-1234)

: *Vir die dinastie met dieselfde naam van 265-420, sien Jin-dinastie (265-420).*

Die **Jin-dinastie** (ou Afrikaanse spelling: Tsjin; 1115–1234), amptelik die **Groot Jin** (Chinees: 大金, *Dà Jīn*), is gestig deur die Wanyan-clan van die Jurge-volk, wat die voorouers van die Mantsjoe-volk was wat sowat 500 jaar later die Qing-dinastie gestig het. Die naam **Kin** word soms gebruik om dit te onderskei van die vroeëre Jìn-dinastie van China waarvan die naam op dieselfde manier gespel word in die Latynse alfabet. Dit is ook bekend as die **Jurgiese Dinastie**.

Die Jurgiese stamme is verenig deur die hoofman en later eerste Jin-keiser, Wanyan Aguda (keiser Taizu), wat die Khitans se Liao-dinastie verower het. Tydens die bewind van Aguda se opvolger het die Jin oorlog verklaar teen die Song-dinastie en ’n groot deel van Noord-China verower. Die Song het na suid van die Yangtzerivier gevlug.

Die Jin-dinastie is eindelik verslaan deur die Mongoolse Ryk, wat eers Noord-China en daarna die hele China oorgeneem het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Jin-dinastie (265-420)

:*Vir die dinastie met dieselfde naam van 1115–1234, sien Jin-dinastie (1115-1234).*

Die **Jin-dinastie** (Vereenvoudigde Chinees: 晋朝; Tradisionele Chinees: 晉朝; pinyin: *Jìn Cháo*; Wade–Giles: ''Chin⁴-ch'ao²*, IPA: [tɕîn tʂʰɑ̌ʊ]) was ’n Chinese dinastie wat van 265 tot 420 n.C. bestaan het. Daar was twee hooftydperke in die dinastie se geskiedenis: die Westelike Jin (西晉, 265–316) en Oostelike Jin (東晉, 317–420).

Die Westelike Jin is deur Sima Yan (keiser Wu) gestig met Luoyang as hoofstad en die Oostelike Jin deur Sima Rui (keiser Yuan) met Jiankang as hoofstad. Die twee tydperke is ook bekend as *Liang Jin* (letterlik "twee Jin") en *Sima Jin* om dit te onderskei van latere dinastieë wat in die Latynse alfabet op dieselfde manier gespel word, soos die latere Jin-dinastie van 1115–1234.

## Verwysings 
* Gernet, Jacques (1990).* Le monde chinois''. Parys: Armand Colin.

## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sossusvlei

**Sossusvlei** is 'n kleivallei in die middel van die Namibwoestyn. Die vallei is deel van die Namib-Naukluft Nasionale Park in Namibië. Dit word deur die Tsauchab-rivier gevoed en is bekend vir die hoë, rooi sandduine wat dit omring en dit tot 'n groot see van sand omvorm. Plantegroei, soos die kameeldoring (*Acacia erioloba*), word deur seldsame vloede van die Tsauchab van water voorsien. Die rooi kleur van die sand is aan die hoë konsentrasie yster te danke.

Naby Sossusvlei lê die Dooievlei en die *Hidden*-vlei. Duin 45 is 'n bekend uitkykpunt oor die gebied. Hierdie spesiale plekke is oor die pad deur die plekkie Sesriem bereikbaar.

## Fotogalery 

Lêer:Sossusvlei LandSat7.jpg|Nasa-Satellietbeeld van Sossusvlei
Lêer:Sossusvlei Landschaft Namibia anagoria.JPG|Die Sossusvlei-landskap
Lêer:Sossusvlei sand dunes.jpg|Sandduine by Sossusvlei
Lêer:Sossusvlei south view.jpg|Panorama van Sossusvlei se suide
Lêer:Sossusvlei.jpg|Sossusvlei, droog
Lêer:Sossusvlei Tsauchab with water.jpg|Sossusvlei, deels oorstroom
Lêer:Düne S-Schlag Sossusvlei.JPG|'n Sandduin
Lêer:Sosussvlei-060.jpg|Sossusvlei-canyon
Lêer:Camel thorn tree seeds.jpg|Sade van die kameeldoring lê op Sossusvlei se sand
Lêer:Passer melanurus.jpg|'n Gewone mossie by Sossusvlei
Lêer:Baum mit Nest Deadvlei Sossusvlei.JPG|'n Dooie boom by Sossusvlei
Lêer:Baumgruppe Deadvlei Sossusvlei.JPG|Dooie bome by Sossusvlei
Lêer:Thorn Tree Sossusvlei Namib Desert Namibia Luca Galuzzi 2004.JPG|Kameeldoring in die Sossusvlei
Lêer:Dried vlei at Sossusvlei.jpg|Gedroogde modder in Sossusvlei
Lêer:Dry mud at Sossusvlei.jpg|Nog meer gedroogde modder 

## Sien ook 
* Tsarishoogtepas

## Eksterne skakels 
* Sossusvlei se webtuiste
Khagan

duimnael|8 van 15 Mongoolse khagane van die Mongoolse Ryk

**Kha khan**, **khagan** of **qagan** (Mongools: хаан, *khaan*) is ’n titel in Mongools en Turks gelykstaande aan keiser. Die persoon het oor ’n khaganaat geheers.

Dit kan ook vertaal word as "khan van khans". Sedert die burgeroorlog in die Mongoolse Ryk het die keisers van die Yuan-dinastie die titel khagan gehad, asook hul opvolgers in Mongolië. Die titel word in die Weste soms ook vertaal as **Groot Khan**, van *Jekhe Khagan* (Groot Keiser of Их Хаан).

Die vroeë khagans van die Mongoolse Ryk was:
* Djengis Khan (1206–1227)
* Ögedei Khan (1229–1241)
* Güyük Khan (1246–1248)
* Möngke Khan (1251–1259)

Met die stigting van die Chinese Yuan-dinastie het Koeblai Khan en sy afstammelinge die leiers van dié dinastie geword en was hulle bekend as khagans van die Mongole en keisers van die Chinese.

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Han-dinastie

Die **Han-dinastie** (Vereenvoudigde Chinees: 汉朝; Tradisionele Chinees: 漢朝; pinyin: *Hàn Cháo*; Wade–Giles: ''Han Ch'ao''; IPA: [xân tʂʰɑ̌ʊ̯], 206 v.C. – 220 n.C) was ’n Chinese dinastie wat vooafgegaan is deur die Qin-dinastie (221–207&nbsp;v.C.) en opgevolg is deur die Drie Koninkryke (220–280&nbsp;n.C.). Dit is gestig deur die rebelleleier Liu Bang, nadoods bekend as keiser Gaozu van Han. Dit is kortliks onderbreek deur die Xin-dinastie (9–23&nbsp;n.C.) van die vorige heerser Wang Mang. Dié tussentydperk verdeel die Han in twee tydperke: die Westelike Han (206&nbsp;v.C. – 9&nbsp;n.C.) en die Oostelike Han (25–220&nbsp;n.C.). Die bewind van die Han, wat oor vier eeue gestrek het, word beskou as ’n goue era in die Chinese geskiedenis. Tot vandag verwys China se grootste etniese groep na hulself as die "Han-volk" en die Chinese skrif word "Han-karakters" genoem.

## Geskiedenis 
Die Han-ryk is verdeel in gebiede wat regstreeks deur die sentrale regering beheer is en ’n paar halfoutonome koninkryke. Dié koninkryke het mettertyd hul onafhanklikheid verloor. Die Xiongnu, ’n nomadiese konfederasie op die Eurasiese steppe, het die Han in 200&nbsp;v.C. verslaan en die ryk ’n minderwaardige vennoot gemaak, maar steeds die Han-grense aangeval. Keiser Wu van Han (r.&nbsp;141–87&nbsp;v.C.) het verskeie militêre veldtogte teen hulle geloods. Die eindelike oorwinning van die Han het die Xiongnu-leiers gedwing om leenhere te word. So het die Han hul gebied in Sentraal-Asië uitgebrei en die Xiongnu in twee aparte konfederasies verdeel. Dit het help lei tot ’n uitgebreide handelsnetwerk bekend as die Syroete, wat tot aan die Middellandse See gestrek het.

Die gebiede noord van die Han-grens is kort daarna oorgeneem deur die nomadiese Xianbei-konfederasie. Keiser Wu het ook suidwaarts uitgebrei; hy het Nanyue in 111&nbsp;v.C. en Dian in 109&nbsp;v.C. verower, en in 108&nbsp;v.C. militêre veldtogte geloods in die Koreaanse Skiereiland.

Ná 92&nbsp;n.C. het die paleis se eunugs al hoe meer betrokke geraak by die politiek en daar was gewelddadige magstryde, wat eindelik gelei het tot die einde van die Han-dinastie. Ná die dood van keiser Ling (r.&nbsp;168–189&nbsp;n.C.) het die militêre offisiere die eunugs uitgemoor en hierna het die aristokrasie en militêre goewerneurs krygshere geword wat die ryk verdeel het. Toe Cao Pi, koning van Wei, keiser Xian se troon afneem, het die dinastie tot ’n einde gekom.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Han-dinastie by die Minnesota-staatsuniversiteit 
* Vroeë keiserlike China: ’n versameling bronne 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Drie Koninkryke

: *Hierdie artikel handel oor die tydperk in die Chinese geskiedenis. Vir die gelyknamige tydperk in die Koreaanse geskiedenis, sien Drie koninkryke van Korea.*

Die **Drie Koninkryke** (220–280 n.C.) was ’n driedelige opset van die state Wei (魏), Shu (蜀) en Wu (吳) nadat die Han-dinastie sy mag in China verloor het. Dit was die begin van die Tydperk van Onenigheid. Om ’n verdere onderskeid te tref tussen dié drie state en ander historiese state met dieselfde naam, het historici ’n ekstra karakter bygevoeg: Wei is ook bekend as Cao Wei (曹魏), Shu as Shu Han (蜀漢) en Wu as Oostelike Wu (東吳).

Die term "Drie Koninkryke" is misleidend, want die state is nie deur konings regeer nie, maar deur keisers wat aanspraak gemaak het op die nalatenskap van die Han-dinastie. Die term "Drie Koninkryke" word egter algemeen gebruik.

## Geskiedenis 
In ’n streng akademiese sin verwys die term na die tydperk tussen die stigting van die staat Wei in 220&nbsp;n.C. en die verowering van die staat Wu deur die Jin-dinastie in 280. Die eerste, nie-amptelike deel van die tydperk, van 184 tot 220, word gekenmerk deur wanordelike gevegte tussen krygshere in verskeie dele van China. Die middelste deel van die tydperk, van 220 tot 263, word gekenmerk deur ’n militêr stabieler ooreenkoms tussen die drie strydende state. Die laaste deel word gekenmerk deur die verval van die driedelige opset ná die verowering van Shu deur Wei in 263, die omverwerping van Wei deur die Jin-dinastie in 265 en die verowering van Wu deur Jin in 280.

Die tydperk van die Drie Koninkryke was een van die bloedigste tydperke in die Chinese geskiedenis. ’n Sensus tydens die laat Oostelike Han-dinastie dui op ’n bevolking van sowat 50&nbsp;miljoen, terwyl ’n sensus tydens die vroeë Westelike Jin-dinastie ’n bevolking van sowat 16&nbsp;miljoen aangee.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Aanlyn Drie Koninkryke-publikasies deur dr. Rafe de Crespigny, Australiese Nasionale Universiteit 
* Bronne oor ’n vroeë keiserlike China 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Twyfelfontein

**Twyfelfontein** is 'n waterbron in die berge van Damaraland in Namibië, asook die naam van die dal waarin hierdie bron lê. In Nama heet die gebied *Uri-Ais*, "springende bron". Nadat blanke boere hulle in 1947 in die streek gevestig het, blyk die bron minder betroubaar te wees as wat aanvanklik gedag is, wat die huidige naam geïnspireer het. In 1964 is die onderneming verlaat, maar die naam leef tot vandag voort.

## Rotstekeninge 
Die vallei het bekend geword nadat honderde prehistoriese rotstekeninge hier ontdek is. Dit is nie bekend wanneer die ontdekking gemaak is nie. Die volkekundige, Reinhard Maack (1892–1969) en geoloog, Volkmann word onder ander as die eerste navorsers genoem. Dit blyk dat daar meer as 2&nbsp;500 verskillende prente is. Nadat baie van die prente ontvreem is, is Twyfelfontein in 1952 as nasionale monument aangewys, en in 2007 tot 'n Unesco-wêrelderfenisgebied verklaar. Rotstekeninge kan tot op Brandberg (die hoogste berg in die gebied) gevind word.

Die tekeninge is nie net as gevolg van hul ouderdom besonders nie, maar ook omdat dit in klip uitgekap is, terwyl primitiewe kuns gewoonlik met natuurlike pigmente en houtskool geverf is. Die tekeninge beeld jagtonele uit, met jagters wat met pyle en boë bewapen is. Verskeie diersoorte word met abstrakte en geometriese voorstellings uitgebeeld. Dit is opmerklik dat pootafdrukke (spore) in plaas van pote vertoon word.

Die tekeninge kan nie presies gedateer word nie, maar daar word aangeneem dit oor ses verskillende periodes vervaardig is, wat begin in 300 v.C. en kort na 1800 eindig. Die sketse is nie met metaalwerktuie gemaak nie, daar word vermoed dat dit met kwarts uitgekerf is, aangesien kwartssplinters naby die rotse gevind is.

## Lees ook
* Wit vrou van die Brandberg

## Fotogalery 

Lêer:Twyfelfontein.jpg|Twyfelfontein, die sogenaamde Leeubek-formasie.
Lêer:Dancing Kudu Twyfelfontein Namibia.jpg|"Dansende Koedoe", omring met ornamente.
Lêer:Lion Twyfelfontein Namibia.JPG|Leeu met pootafdrukke in plaas van pote, asook aan die stert.
Lêer:San - Khoekhoen rock art - Namibia.jpg|San (die "dansende Koedoe") en Khoekhoen (die abstrakte figure) by Twyfelfontein.
Lêer:Sandstone erosion.jpg|Wind- en waterverouderde sandsteen by Twyfelfontein.

## Verwysings 
## Literatuur 
* 
* 

## Eksterne skakels
Mobile, Alabama

**Mobile** [moʊˈbiːl] is die oudste stad in die Amerikaanse deelstaat Alabama en 'n belangrike seehawe vir die streek aan die Golf van Meksiko. Die geskiedenis en welvaart van Mobile, wat in 1702 deur Franse setlaars gestig is, word al drie eeue lank ten nouste met die ontwikkeling van sy hawe verbind. Dit was die eerste nedersetting in Noord-Amerika waar die Franse Mardi Gras of karnaval-feesvierings gehou is, en die stad, wat steeds 'n leidende rol in die politieke, ekonomiese en kulturele geskiedenis van die Amerikaanse Golfkus gespeel het, bewaar sy ryk kulturele erfenis met trots. 

Kort voor die uitbreek van die Amerikaanse Burgeroorlog was Mobile die laaste hawe waar Afrikane as slawe na die Verenigde State ingevoer is. Gedurende die onstuimige jare van die Amerikaanse Burgerregtebeweging in die 1960's het die stad 'n simbool van verdraagsaamheid geword waar geen gewelddadige betogings plaasgevind het nie.

Vandag is Mobile een van die etnies en kultureel mees diverse stede in die Amerikaanse Suide. Omvangryke beleggings in die streek se nywerheidsektor en infrastruktuur het in die laat 20ste en vroeë 21ste eeu 'n nuwe ekonomiese optimisme aangewakker wat ongeëwenaar is sedert die bloeitydperk van die katoenbedryf in die 19de eeu.

## Feeste 
Gedurende die tweede en derde week in Maart, wanneer duisende asalea's in volle bloei is en temperature danksy die lenteson gaandeweg styg, vier Mobile sy jaarlikse Azalea Trail-fees.

## Bekende boorlinge 
* Timothy Donald (Tim) Cook (* 1960), bestuurder en industriële ingenieur, hoof uitvoerende beampte van Apple Inc. sedert 2011

## Verwysings
Suidelike en Noordelike Dinastieë

duimnael|200px|Die state van die Noordelike Wei (blou) en die Liu Song (maroen) in 440.
duimnael|200px|Die Suidelike en Noordelike Dinastieë teen 560.

Die **Suidelike en Noordelike Dinastieë** (Chinees: 南北朝, *Nánběicháo*) was ’n tydperk in die geskiedenis van China wat van 420 tot 589 geduur het. Dit word soms beskou as die laaste deel van ’n langer tydperk bekend as die Ses Dinastieë (220 tot 589). Hoewel dit ’n era van burgeroorlog en politieke chaos was, het die kuns en kultuur floreer en was daar vooruitgang in tegnologie. In dié tyd was daar ’n groot migrasie van Han-Chinese na die streke suid van die Yangtzerivier.

Die proses van sinifikasie (’n aanname van die Han-Chinese kultuur) het ook toegeneem onder nie-Han-aankomelinge in die noorde en inboorlinge in die suide. Boeddhisme het in beide Noord- en Suid-China gewilder geword en Daoisme se invloed het ook vergroot. Van die gebiede waar groot ontwikkelings plaasgevind het, is medisyne, sterrekunde, wiskunde en kartografie.

## Geskiedenis 
Die Jin-dinastie (265-420) wat op die Drie Koninkryke gevolg en China herenig het, het nie lank geduur voordat die land weer verdeel het in die Suidelike en Noordelike Dinastieë nie.

### Die Suidelike Dinastieë 
In die suide is die Jin vervang deur die Liu Song (420–479), die Suidelike Qi (479–502), die Liang-dinastie (502–557) en toe die Chen-dinastie (557–589). Omdat al dié dinastieë se hoofstad Jiankang was, word hulle soms saam met Oostelike Wu en Oostelike Jin gegroepeer as die Ses Dinastieë. Die heersers van hierdie kortstondige dinastieë het die mag oorgeneem en vir ’n paar dekades behou, maar hul erfgename kon nie die mag volhou nie.

Onder die leierskap van die Chen-dinastie kon die Suid-Chinese nie weerstand bied teen die militêre mag wat in die noorde deur Yang Jian opgebou is nie; hy het homself tot kesier Wen van Sui verklaar, die suide binnegedring en China herenig.

### Die Noordelike Dinastieë 
Die Noordelike Dinastieë het in 439 begin toe die Noordelike Wei die Noordelike Liang verower het om Noord-China te herenig, en het in 589 geëindig toe die Sui-dinastie die Chen-dinastie in die suide verower en die hele China weer eens herenig het.

Die dinastieë kan in drie tydperke verdeel word: Noordelike Wei; Oostelike en Westelike Wei; Noordelike Qi en Noordelike Zhou. Die eerste drie dinastieë en Noordelike Zhou is gestig deur die Xianbei-volk, terwyl Noordelike Qi gestig is deur gesinifiseerde barbare.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Liao-dinastie

Die **Liao-dinastie** (Khitans: *Mos Jælud*; Chinees: 辽朝, *Liáo Cháo*), ook bekend as die **Khitan-ryk**, was ’n ryk in Oos-Asië wat van 907 tot 1125 oor Mongolië, dele van die Russiese Verre Ooste, Noord-Korea en Noord-China regeer het. Die naam kom van die Liaorivier in Suid-Mantsjoerye. Dit is gestig deur die Khitan-volk se Groot Khan Abaoji, min of meer tydens die val van die Han-Chinese Tang-dinastie.

## Geskiedenis 
Feitlik onmiddellik ná sy stigting het die Liao-ryk sy grondgebied begin uitbrei. Oorloë deur latere leiers het gelei tot die val van die Latere Tang (923–936) en ander Chinese dinastieë.

Die verskil tussen die Khitans en Chinese se sosiale en politieke praktyke het groot spanning veroorsaak en dit was ’n belangrike eienskap van die dinastie. Daar was verskille oor opvolging en regeringsmetodes, en Abaoji het eindelik twee regerings aangestel – een wat oor die Khitan-gebiede geheers het volgens die Khitans se gewoontes, en een oor die nie-Khitan-streke volgens Chinese gewoontes.

Daar was ook groot verskille in geslagsrolle en huwelikspraktyke. Die Khitan-vroue was in ’n groot mate gelyk aan die mans; hulle het gejag, eiendomme behartig en militêre poste beklee, hulle kon skei en hertrou en dit was nie vir hulle nodig om maagde te wees wanneer hulle trou nie. Daarteenoor het die Chinese mans vroue as ondergeskik beskou.

Die Liao-dinastie is in 1125 deur die Jurge van die Jin-dinastie oorgeneem. ’n Deel van die volk het egter die Westelike Liao-dinastie gestig, wat vir byna ’n eeu oor dele van Sentraal-Asië regeer het voordat die Mongoolse Ryk onder Djengis Khan hulle verslaan het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Fort Worth

**Fort Worth** is die vyfde grootste stad in die Amerikaanse deelstaat Texas. In 2010 het die stad 'n bevolking van 741 206 gehad: 61,1% wit, 18,9% swart of Afro-Amerikaans, 0,6% Amerikaanse inboorlinge, 3,7% Asiaties en 3,1% van twee of meer rasse. Spaans-Amerikaners of Latyns-Amerikaners van enige ras het 34,1% van die bevolking uitgemaak.

## Verwysings
Sui-dinastie

Die **Sui-dinastie** (581–618&nbsp;n.C.) was ’n kortstondige Chinese dinastie. Dit het op die Suidelike en Noordelike Dinastieë gevolg nadat keiser Wen van Sui China weer herenig het ná meer as ’n eeu van verdeling tussen Noord en Suid.

## Geskiedenis 
Keisers Wen en Yang van Sui het verskeie gesentraliseerde hervormings ingestel om onder meer ekonomiese ongelykheid uit te wis en landbouproduksie te verhoog. Hulle het ook Boeddhisme deur die ryk versprei en aangemoedig en groot bouprojekte aangepak, onder meer ’n uitbreiding van die Groot Muur en die grawe van die Groot Kanaal.

Ná duur en rampspoedige veldtogte teen die Koreaanse koninkryk Goguryeo is die Chinese in 614 verslaan, en daarna het die staat verbrokkel weens ’n reeks volksopstande. Keiser Yang se ministers het hom in 618 vermoor. Intussen het die aristokraat Li Yuan in die noorde ’n opstand gereël en daarna die troon bestyg as keiser Gaozu van Tang. Dit was die begin van die Tang-dinastie, een van die suksesvolste dinastieë in die Chinese gekiedenis.

Die kort bestaan van die Sui-dinastie (net 37 jaar) word toegeskryf aan die groot eise wat aan die burgers gestel is, onder meer swaar belasting en verpligte arbeid aan die groot bouprojekte.

## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pegasus Airlines

**Pegasus Airlines** (Turks: Pegasus Hava Taşımacılığı A.Ş.) is 'n laekostelugredery met sy hoofkwartier in die Kurtköygebied van Pendik, Istanboel, Turkye. Dit was voorheen 'n huurvlugredery in vennootskap met Aer Lingus, maar word nou ten volle besit deur ESAS Holdings.
duimnael|links|280px|'n Boeing 737-800 van Pegasus Airlines kom in Zürich aan in Augustus 2011.
## Oorsig 
### Kajuit 
Pegasus Airlines bedryf 'n eenklas-binnekonfigurasie op al sy vliegtuie. 'n "Vliegkafee" is beskikbaar vir alle passasiers waar voedsel en drinkgoed voorsien word teen 'n bykomende koste. Pegasus oorweeg dit ook om invlugvermaak te installeer met oorfone, teen betaling (tans is slegs oorhoofse skerms op geselekteerde 737-800's beskikbaar en hulle vertoon slegs 'n rekenaargegenereerde kaart wat die vlug se vordering aandui). Alle nuwe Boeing 737-800's wat ná November 2011 aangekom het, het Boeing Sky Interior.

### Opleiding en instandhouding 
Anders as die meeste laekoste-maatskappye, bedryf Pegasus sy eie opleidingsentrum en instandhoudingsorganisasie, Pegasus Technic. Albei sentrums is ten volle gelisensieer en word gebruik om nuwe personeellede sowel op die grond as in die lug op te lei.

## Vloot 
Teen Oktober 2021 het Pegasus Airlines se vloot uit die volgende vliegtuie bestaan:

## Verwysings
Hertz Corporation

Die **Hertz Corporation**, 'n filiaal van **Hertz Global Holdings Inc** is 'n Amerikaanse motorhuurmaatskappy met internasionale sake in 145 lande wêreldwyd. Die maatskappy is gebaseer in Estero, Florida. Op 7 Mei 2013 is aangekondig dat Hertz sy hoofkwartier sou verskuif na Estero, net buite Fort Myers in die suidweste van Florida.

[duimnael|links|Hertz se kantoor in Livonia, [Michigan]]
In 1954 het die nuwe korporasie die New Yorkse vragmotorverhuringsmaatskappy, Metropolitan Distributors, gekoop.

Op 8 September 2005 het Ford 'n kennisgewing uitgereik dat Hertz verkoop sou word aan drie privaatekwiteitsmaatskappye. Clayton, Dubilier & Rice, Die Carlyle Group en Merrill Lynch Global Private Equity het Hertz vir VS$ 15 miljard in kontant en skuldverkryging op 22 Desember 2005 verkry. Die privaatekwiteitsgroepe het Hertz aan die publiek begin verhandel op 16 November 2006.

Op 11 Januarie 2010 het Hertz aangekondig dat hy die gebruikte motorhandelaar Britse Car Auctions (BCA) vir 'n onbekende bedrag verkry het.

Hertz het ExpressRent kiosks by 'n aantal plekke in November 2011 bekendgestel. Dit was die eerste grootskaalse motorhuurkiosk ontplooiing in die VSA wat 'n lewendige agentassistent via 'n videogesprek gebruik het.

Op 3 Januarie 2014 is berig dat Hertz se aandele met 2,6% verstewig het na die berigte aankoop van 30-40 miljoen aandele deur die miljardêr Carl Icahn.

## Sien ook 
* Avis Rent a Car
* Budget Rent a Car
* Europcar

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* Hertz.com - Amptelike webtuiste
Lubbock

**Lubbock** (uitgespreek /ˈlʌbək/) is die 11de grootste stad in die Amerikaanse deelstaat Texas. Die stad is op 16 Maart 1909 geïnkorporeer en na Thomas Saltus Lubbock vernoem. Texas Technological College (vandag Texas Tech University) is in 1923 in Lubbock gestig.

## Demografie 
In 2010 het die stad 'n bevolking van 278 831 gehad: 75,8% wit, 8,6% swart of Afro-Amerikaans, 0,7% Amerikaanse inboorlinge, 2,4% Asiaties en 2,5% van twee of meer rasse. Spaans-Amerikaners of Latyns-Amerikaners van enige ras het 32,1% van die bevolking uitgemaak.

## Verwysings
Europcar

[duimnael|300px|Europcar se toonbank op die [München Internasionale Lughawe.]]
duimnael|300px|*Team Europcar* fietsryspan se geborgde bus met Europcar se kenteken daarop

**Europcar** is 'n motorhuurmaatskappy wat deur Eurazeo besit word, na hulle dit by die Volkswagengroep gekoop het. Europcar se hoofkantoor is in die Immeuble Les kwadrante Saint Quentin en Yvelines, Frankryk. Die maatskappy is in 1949 in Parys gestig.

Europcar bedryf tans 'n vloot van meer as 200&nbsp;000 voertuie by 2825 plekke in 143 verskillende lande wat Europa, Noord-Amerika, die Midde-Ooste, Afrika, Latyns-Amerika, die Indiese Oseaan, die Karibiese Eilande en Asië-Stille Oseaan insluit.

Terwyl Europcar 'n internasionale motorhuurmaatskappy is, is die handelsmerk veral bekend in die groter Europese ekonomieë, soos Duitsland, Frankryk en die Verenigde Koninkryk. Sy kernmarkte is in die ontspannings- en korporatiewe verhuur.

As deel van 'n kostebesparingstrategie het die Volkswagengroep, wat die enigste aandeelhouer in 1999 geword het, verkies om ontslae te raak van sy Europcar Holdings-aandele. Op 1 Junie 2006 is die verkoop van Europcar aan die Franse beleggingsmaatskappy Eurazeo afgehandel.

## Eksterne skakels 
* 

## Sien ook 
* Avis Rent a Car
* Budget Rent a Car
* Hertz Corporation
Jeffrey Sachs

**Jeffrey David Sachs** (* 5 November 1954) is 'n Amerikaanse ekonoom en direkteur van The Earth Institute. Sachs was op die ouderdom van 28 een die jongste professors wat by Harvard-universiteit aangestel is en het bekend geword vir sy rol as adviseur tot Oos-Europese en ontwikkelende lande se regerings tydens die oorgang van kommunisme na markstelsels of tydens ekonomiese krisisse. Sedertdien word hy geken vir sy werk in ekonomiese ontwikkeling, ekologiese volhoubaarheid, armoedeverligting, volhoubare ontwikkeling, die kansellering van ontwikkelinde lande se skuld, en globalisering.

Sachs is die Quetelet-professor van volhoubare ontwikkeling by Columbia-universiteit se Skool van Internasionale en Openbare Betrekkinge, en 'n professor van gesondheidsbeleid- en bestuur by Columbia se Skool van Openbare Gesondheid. Hy is die medestigter en hoofstrateeg van die Millennium Promise Alliance, 'n nie-winsgewende organisasie wat poog om ekstreme armoede en hongersnood te beëindig. Hy is die spesiale adviseur tot die Verenigde Nasies se sekretaris-generaal Ban Ki-moon oor die millenniumdoelstellings; hy het hierdie posisie ook onder die voormalige sekretaris-generaal Kofi Annan beklee. Vanaf 2002 tot 2006 was hy direkteur van die Verenigde Nasies se Millenniumprojek se werk aan die millenniumdoelstellings. Hy is tans direkteur van die VN Volhoubare Ontwikkeling-oplossingsnetwerk.

Sachs is sedert 1995 'n lid van die Internasionale Adviserende Raad van die Sentrum vir Sosiale en Ekonomiese Navorsing, en hy is sedert 2010 'n kommissaris vir die Breëbandkommissie vir Digitale Ontwikkeling, wat breëbandtegnologieë toewy om sosiale en ekonomiese ontwikkeling te bemoontlik.

Sachs het drie boeke geskryf wat die *New York Times* se topverkoperlys behaal het: *The End of Poverty* (2005), *Common Wealth* (2008), en *The Price of Civilization* (2011).

Sachs is in 2004 en in 2005 as een van die tydskrif *Time* se 100 invloedrykste persone ter wêreld aangewys.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf 
* UN Sustainable Development Solutions Network 
* Earth Institute Director's Page 
* Millennium Villages Project
Voëlverskrikker

[duimnael|300px|Voëlverskrikkers op 'n [rysveld in Japan.]]

'n **Voëlverskrikker** of **strooipop** is 'n voorwerp waarmee voëls verdryf word. Kraaie en ander klein tot middelgroot voëls is dikwels ongenooide gaste op lande, wat groot skade aan vrugte aanrig en sade opvreet voordat dit ontkiem. Voëls is ook 'n gevaar naby lughawens, wat noodlottige ongelukke kan veroorsaak as hulle nie verdryf word nie. Soms is hulle sommer 'n steurnis as gevolg van die lawaai wat hulle opskop.

Oorspronklik is poppe algemeen as voëlverskrikkers ingespan, gewoonlik met uitgespreide arms en met strooi opgestop, om dit soos mense te laat lyk. Daar is egter ook ander metodes, soos die ophang van reflektiewe stroke aluminium in vrugtebome.

Party soorte voëlverskrikkers werk net tydelik. Sodra die voëls agterkom dat hul geen gevaar inhou nie, sal hulle selfs neste daarin bou.

Ander metodes is die ophang van dooie kraaie en die speel van angskrete (die geluid waarmee voëls mekaar waarsku) deur luidsprekers. Sulke metodes is effektief en werk permanent.

## Fotogalery 

Scarecrows.jpg|Voëlverskrikkers op 'n plaas in die Wes-Kaap.
ScarecrowKoreanFolkVillage.jpg|'n Koreaanse voëlverskrikker.
安全帽を被った案山子6180154.jpg|'n Japannese voëlverskrikker met 'n helm op.
Americana Scarecrow (516752575).jpg|'n Amerikaanse voëlverskrikker

## Eksterne skakels 
*
Inaccessible-eiland

**Inaccessible** is 'n eilandjie in die Tristan-argipel in die suidelike Atlantiese Oseaan. Die ander eilande in die groep is Tristan da Cunha, Nightingale en Gough en twee rotspunte bekend as Middle en Stoltenhoff. Hulle is dele van die bergreeks (die mid-Atlantiese rif) wat van noord na suid op die bodem van die Atlantiese Oseaan loop en bo die oppervlak van die see uitsteek.

Inaccessible is 14&nbsp;km2 groot en het 'n vierkantige en plat piek. Die hoogste punt is aan die westekant en is 560&nbsp;m bo die seevlak. Dit is 'n rustende vulkaan en die krater is gevul met water. Die onbewoonde eiland is 29&nbsp;km van Tristan da Cunha, 32&nbsp;km suidwes van Nightingale en 370&nbsp;km noord van Gough. Middle en Stoltenhoff is op gesigsafstand.

In 1821 het die skip *Blenden Hall* in digte mis by die eilandjie vergaan. Vyftig oorlewendes het vir 3 maande hier oorleef deur voëleiers te eet voordat hulle deur inwoners van Tristan da Cunha gewaar en gered is. Vanaf November 1871 het twee jong Duitse avonturiers, die broers Frederick en Gustav Stoltenhoff, vrywillig op die eilandjie gaan woon. Hulle is in Oktober 1873 deur die navorsingskip *HMS Challenger* gered en na Kaapstad gebring.

## Fauna en flora 
[duimnael|links|'n [Inaccessible-eilandriethaan (*Atlantisia rogersi*)]]
Al hierdie eilandjies is in wetenskaplike kringe bekend om hul ongerepte flora en fauna. Veral die “eilandriethaan” (*Atlantisia rogersi*), wat ooreenkomste met die kiwi van Nieu-Seeland toon, is uniek. Die Inaccessible-streepkoppie (Nesospiza acunhae) is endemies aan die eiland. Inaccessible is 'n wêrelderfenisgebied.

## Bibliografie 
* Green, Lawrence G.: Strange Africa. Kaapstad: Howard Timmins, 1982. 
* Green, Lawrence G.: Where men still dream. Kaapstad: Howard B. Timmins, s.j.
* Rosenthal, Eric: Shelter from the spray. Being the true and surprising story of the brothers Fredrick and Gustav Stoltenhoff, lately of Cape Town, their various adventures on a desert island and elsewhere, their love affairs and subsequent fate. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1952.
Slag van Dwarsvlei

Die **slag van Dwarsvlei** het plaasgevind op 11 Julie 1900 in die distrik van Krugersdorp. Die Boeremagte onder aanvoering van genl. Sarel Oosthuizen (bekend as die Rooibul van Krugersdorp) het die Engelse aangeval op Oosthuizen se plaas. Die Boeremagte was omtrent 150 sterk en met 'n verskeidenheid gewere soos Mausers, Lee-Metfords, Martini-Henry's en selfs Guedesse bewapen. Die Engelse konvooi het bestaan uit ongeveer 2 000 soldate onder Smith-Dorrien.

Die Boeremagte het ten spyte van hulle getalle hewige weerstand gebied. Die geveg het heeldag geduur en teen skemer het Oosthuizen saam met slegs 'n paar burgers besluit om die Engelse se kanonne te probeer buit. In hierdie laaste fase van die veldslag is Oosthuizen swaar gewond.

Die Engelse het toe onttrek vanaf die slagveld en word dit gesien as 'n Boereoorwinning, maar die prys wat daarvoor betaal is was groot aangesien Oosthuizen een van die knapste boereoffissiere was en net 'n maand later gesterf het weens sy wonde wat hy opgedoen het by Dwarsvlei. Die Boeremag was ook te swak om die Engelse onttrekking te ontwrig.

Die aksie by Dwarsvlei was deel van genl. De la Rey se strategie en het saamgeval met die gevegte by Silkaatsnek en Onderstepoort op dieselfde dag. Genl. Oosthuizen se optrede het ook verhoed dat die Engelse genl. De la Rey kon gaan lastig val met versterkings terwyl hy besig was om die Engelse aan te val by Silkaatsnek.

duimnael|Britse generaal Horace Lockwood Smith-Dorrien (1858-1930).
duimnael|links|Boeregeneraal Sarel Francois Oosthuizen (1862-1900)
## Sien ook 
* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog

## Verdere naleeswerk 
*  Biografie. 46 bladsye.
*  522 bladsye.
duimnael|Kaart van die Slag van Dwarsvlei "Aksie van 11 Julie 1900 naby Onrust".|links

## Verwysings
Southwark

**Southwark** [ˈsʌðɚk] is 'n stadsdeel van Sentraal-Londen wat administratief aan die London Borough of Southwark behoort. Southwark, wat in die noorde deur die Teemsrivier begrens word en sowat 2,4&nbsp;km oos van Charing Cross geleë is, is een van die oudste buurte in die Britse hoofstad. Oorspronklik was dit 'n nedersetting in die graafskap Surrey wat uit 'n aantal parogieë bestaan het, maar weens die nabyheid van *City of London* onder die toenemende invloed van die hoofstad gekom het en ook by sy regspraak ingesluit is. 
duimnael|links|*London City Hall* is die hoofkwartier van die *Greater London Authority* wat strategiese besluite vir Groter Londen neem - onder meer oor vervoer, ekonomiese ontwikkeling, brandbestryding en reddingsdienste
Vandag is Southwark net teenoor die *City of London* geleë en strek oor 'n gebied wat - naas die naamgewende nedersetting met Bankside, 'n buurt en straat langs die Teems - historiese dorpe soos Bermondsey, Walworth, Camberwell, dele van Peckham, Nunhead, East Dulwich, dele van Herne Hill, Dulwich en Sydenham Hill insluit.

As een van Londen se binnestedelike distrikte het Southwark in die laat 19de en vroeë 20ste eeu die effekte van vinnige bevolkingsafname ervaar. Tans verkeer die buurt in 'n gevorderde toestand van stedelike regenerasie. So is hier onder meer die *City Hall* geleë wat die kantore van Groter Londen se bestuursliggaam, die *Greater London Authority (GLA)*, huisves.

## Verwysings
Amadeus I van Spanje

**Amadeus Ferdinand Maria van Savoye** (Italiaans: Amedeo; Spaans: Amadeo) (Turyn, 30 Mei 1845 – aldaar, 18 Januarie 1890), die hertog van Aosta, was van 1870 tot 1873 die koning van Spanje. Hy was die tweede seun van koning Victor Emanuel II van Italië en Adelheid van Oostenryk en dus 'n broer van die latere Italiaanse koning Umberto I.

Hy het in 1859 as kaptein by die leër aangesluit en veg in 1866 saam met sy broer Umberto as generaal-majoor tydens die Slag van Custoza. In Mei 1867 tree hy met  Maria dal Pozzo della Cisterna in die huwelik.

Spanje het sedert die verdrywing van koningin Isabella II in 1868 nie 'n monarg gehad nie. Die kroon is in 1870 aan die Duitse prins, Leopold van Hohenzollern-Sigmaringen, aangebied. As gevolg van die politiek van die dag moes Leopold sy kandidatuur terugtrek (die gebeure gee aanleiding tot die Frans-Duitse Oorlog). Die Spanjaarde kies vervolgens Amadeus tot koning. Hy wou aanvanklik niks hiervan weet nie, maar die Italiaanse kabinet dwing hom om die uitnodiging te aanvaar. Op 16 November 1870 is hy tot koning gekroon en op 2 Januarie 1871 sweer hy in Madrid om die land se grondwet te handhaaf. Voordat hy in Madrid aankom is Juan Prim egter vermoor, die persoon wat sy kandidatuur die meeste gesteun het.

Amadeus se koningskap begin dus op 'n slegte noot en dit sou ook nie veel beter word nie. Hy kry met onstabiele politiek te make, asook republikeinse teenstand, Carlistiese opstande in Baskeland en Katalonië, separatisme in Kuba, verskillende opstande deur die hele land deur, regerings in ballingskap en 'n moordaanslag (daar is op 18 Augustus 1872 op sy koets geskiet). Slegs die monargistiese vleuel van die progressiewe party het hom gesteun. Hy het egter geweier om absolute mag te gryp en sy vader, Victor Emanuel, het hom hierin ondersteun.

duimnael|links|Maria Victoria
In 1873 het hy feitlik alle steun verloor en besluit hy om af te tree. Hy proklameer sy aftrede op 11 Februarie 1873 en om tien uur dieselfde aand word die Eerste Spaanse Republiek in Spanje uitgeroep. Amadeus verskyn by die geleentheid en verklaar die Spaanse volk onregeerbaar. Hy keer na Italië terug en neem weer sy funksie as die Hertog van Aosta op. Die Spaanse republiek sou slegs twee jaar staande bly. In 1875 bestyg Isabella se seun Alfons XII die troon.

Amadeus se vrou, Maria Victoria, het as gevolg van die spanning aan die Spaanse hof gesondheidsprobleme ondervind en sterf op 3 November 1876. In September 1888 trou Amadeus met sy niggie, Marie Laetitia Eugénie Bonaparte, dogter van sy suster Clothilde en Napoleon Josef Karel Paul Bonaparte.

Amadeus sterf op 18 Januarie 1890 in Umberto (sy broer) se arms. Hy het drie kinders uit sy eerste huwelik agtergelaat:
* Emanuel Filibert (1869–1939), hertog van Aosta (vader van Tomislav II van Kroasië)
* Victor Emanuel (1870–1946)
* Lodewyk Amadeus (1873–1933), hertog van Abruzzi

Asook 'n seun uit sy tweede huwelik:
* Humbert (1889–1918)

## Eksterne skakels 
*
Mazda RX-7

Die **Mazda RX-7** is 'n sportmotor wat deur die Japannese motorvervaardiger Mazda vervaardig was vanaf 1978 tot 2002. Die oorspronklike RX-7 is gekenmerk deur 'n 1146 cc tweeling-rotor Wankelenjin en 'n voor mid-enjin, agterwielaandrywing uitleg. Die RX-7 het die RX-3 vervang (albei was in Japan as die "Savanna" verkoop).

Die oorspronklike RX-7 was 'n sportmotor met opflaphoofligte. Die kompakte en liggewig Wankelenjin was effens agter die vooras geplaas, 'n opset wat Mazda 'n "voor mid-enjin" genoem het. Dit was as 'n tweesitplekkoepee aangebied, met opsionele "sosiale" agterste sitplekke in Japan, Australië, die Verenigde State van Amerika, en ander dele van die wêreld. Die agterste sitplekke is aanvanklik bemark as 'n handelaar-geïnstalleerde opsie vir die Noord-Amerikaanse markte.

Die RX-7 het vyf keer op *Car and Driver*-tydskrif se tien-beste-lys verskyn. Altesaam 811 634 RX-7's is oor die jare gebou.
Yeghishe Charents

[duimnael|links|Yeghishe Charents op 'n Armeense [Posseël]]
**Yeghishe Charents** (13 Maart 1897 – 27 November 1937) was 'n Armeense digter, skrywer en openbare aktivis. Charents was 'n uitstekende digter van die twintigste eeu, en het menigte onderwerpe aangeraak wat gewissel het van sy ervarings in die Eerste Wêreldoorlog, sosialistiese revolusie, en meer prominent op Armenië en Armeniërs. Hy is tydens een van Josef Stalin se suiweringsaksies oorlede.

## Eksterne skakels 
*
Sachsenburg

**Sachsenburg** (Saxemburgh, Saxenburg) is vir 'n 150 jaar beskou as 'n eiland halfpad tussen St. Helena en Tristan da Cunha. Tot vroeg in die 20ste eeu is dit op 30°43'S en 19°30'W in atlasse aangedui.

Op 23 Augustus 1670 het die Nederlandse skeepskaptein Johann Lindeman 'n skets van die eiland gemaak. Die Amerikaanse skip Fancy onder kapt. Galloway het die eiland in 1804 op dieselfde breedteligging as Lindeman teengekom, alhoewel effens meer oos. Kapt. J.C. Head en sy skip True Briton het die eiland op 9 Maart 1816 op dieselfde breedtegraad gesien. Enkele jare later vind kapt. James Horsburgh dit egter nie. In Augustus 1828 doen die Amerikaanse skip Antarctic onder kapt. Benjamin Morrell 'n ernstige poging om die eiland te vind. Hy en sy bemanning kom tot die besluit dat daar nie so 'n eiland bestaan nie en dat vorige waarnemers deur besondere wolkformasies mislei is. Ysberge sowel as drywend eilande bestaande uit seewier, bondels takke en gras afkomstig uit die groot riviere van die trope kon dalk ook vir 'n eiland aangesien word.

## Bibliografie 
* Green,Lawrence G.: Eight Bells at Salamander. The unwritten story of ships and men in South African waters and some of the forgotten adventures and mystereis of the wide oceans that wash the shores of Africa and break on the lonely isles. Kaapstad: Howard Timmins, 1960.
* Rosenthal, Eric: The best of Eric Rosenthal. Kaapstad: Howard Timmins. 1975.
Rampokkerstaat

'n **Rampokkerstaat** (ook **staat-korporatiewe misdaad**) verwys na 'n land waar misdaad (gewoonlik in die vorm van georganiseerde misdaad) sulke afmetings aangeneem het dat die land onregeerbaar is en wet en orde nie meer gehandhaaf kan word nie.

In die kriminalistiek verwys die begrip staat-korporatiewe misdaad na  misdade wat voortspruit uit die verhouding tussen die beleid van die staat en die beleid en praktyke van kommersiële korporasies (maar ook individue). 

Die term staat-korporatiewe misdaad is geskep deur Kramer en Michalowski (1990) en deur Aulette en Michalowski (1993) herdefinieer. Hierdie omskrywings word bedoel om alle "maatskaplik-nadelige dade" in te sluit, en nie bloot dié wat deur die plaaslike kriminele jurisdiksie as misdaad gedefinieer word nie.

## Ander terme 
* **Demokrasie**: In ‘n demokrasie maak die regering die beleid en landswette.
* **Partystaat**: In 'n partystaat bepaal die party aan bewind hoofsaaklik die beleid en landswette. Dit gebeur tipies in 'n land waar daar 'n party is wat sterk in die meerderheid is, soos in Suid-Afrika waar die destydse Nasionale Party en later ook die ANC 'n groot meerderheid gehad het.

## Kyk ook 
* Demokrasie
* Partystaat

## Bronne 
*Kramer R. & Michalowski, R. (1990). "State-Corporate Crime". Paper presented at the *Annual Meeting of the American Society of Criminology*. November 7-12.

*Aulette, J.R. & Michaelowski, R. (1993). "Fire in Hamlet: a Case Study of State-Corporate Crime" in *Political Crime in Contemporary America: a Critical Approach*, (ed. Tunnell, K). New York: Garland (bl.171-206).
Inaccessible-eilandriethaan

Die **Inaccessible-eilandriethaan** (*Atlantisia rogersi*) is 'n klein voël in die familie van riethane. Dit is die enigste spesie in die genus *Atlantisia*. Die eilandriethaan is die wêreld se kleinste lewende voëlspesie wat nie kan vlieg nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*