Militêre geskiedenis van Azerbeidjan

Die **militêre geskiedenis van Azerbeidjan** bestaan uit duisende jare van gewapende aksies in die gebied wat moderne Azerbeidjan insluit, sowel as ingrypings deur die Azerbeidjanse gewapende magte in konflikte in die buiteland. Daar word geglo dat die Azerbeidjani's erfgename is van verskeie antieke beskawings en volke, insluitend die inheemse Kaukasiese Albaniërs, Iranse stamme soos Skitiërs en Alane, en Oğusen Turke onder andere (let op dat verskeie moderne volke van die Kaukasus hul voorgeslagte na meer as een van dieselfde ou volke).

Azerbeidjan se ligging op die kruispad van Europa en Asië het dit vir Azerbeidjans moontlik gemaak om militêre kontak met beide die Europese en die Oosterse militêre magte te hê

## Oudheid
### Kaukasiese Albanië
duimnael|Kaukasiese Albanië in die 5de en 6de eeu
Daar word geglo dat Kaukasiese Albaniers die vroegste inwoners van Azerbeidjan is. Die Suid-Kaukasus is uiteindelik omstreeks 550 vC deur die Achaemenidiese Ryk verower. Dit was rondom hierdie tydperk dat Zoroastrisme in Azerbeidjan versprei het. Die Achaemenidiese Ryk is op hul beurt in 330 vC deur Alexander die Grote verslaan. Na die agteruitgang van die Seleukidiese Ryk in Persië in 247 vC, het 'n Armeense Koninkryk beheer uitgeoefen oor dele van moderne Azerbeidjan tussen 190 vC tot 428 vC. Kaukasiese Albaniërs het 'n koninkryk in die 1ste eeu vC gestig en grootliks onafhanklik gebly totdat die Sassanidiese Ryk die koninkryk in 252 nC 'n provinsie gemaak het Kaukasiese Albanië se heerser, koning Urnayr, het die Christendom amptelik as die staat aangeneem. godsdiens in die 4de eeu CE, en Albanië sou 'n Christelike staat bly tot die 8ste eeu. Sassanidiese-beheer het geëindig ná hul nederlaag teen Moslem-Arabiere in 642 CE.

## Huidige republiek
### Eerste Karabakh-oorlog
links|duimnael|Militêre situasie ten opsigte van Nagorno-Karabach in Mei 2016
Die Azerbeidjanse weermag het 'n reeks beduidende nederlae teen Armenië gely tydens die 1992–1994 Eerste Nagorno-Karabach-oorlog, wat gelei het tot die verlies van beheer oor Nagorno-Karabach en sewe omliggende gebiede, wat 16% van die grondgebied van Azerbeidjan beteken het. Azerbeidjanse bronne beweer dat Armeense oorwinning grootliks te danke was aan militêre hulp van Rusland en die ryk Armeense diaspora, terwyl Armeniërs die bewering gedeeltelik ontken en verklaar dat Rusland Armeense en Azerbeidjanse kante eweneens van wapens en huursoldate voorsien. Die Azerbeidjanse weermag het Russiese, Oekraïense, Tsjetsjeense en Afghaanse huursoldate in diens geneem en is tydens die oorlog deur Turkse militêre adviseurs bygestaan.

### 21ste eeu
duimnael|Soldate van die 1ste Azerbeidjan Vredesmag Kompanjie in die Al Asad-lugbasis, tydens die Irak-oorlog.
Die Azerbeidjanse Gewapende Magte is op 9 Oktober 1991 heringestel in ooreenstemming met die Wet van die Republiek van Azerbeidjan oor die Gewapende Magte van Azerbeidjan.  Aanvanklik was die toerusting en fasiliteite van Azerbeidjan se leër dié van die 4de Leër (Sowjetunie). Sedert die val van die Sowjetunie het Azerbeidjan probeer om sy gewapende magte verder te ontwikkel tot 'n professionele, goed opgeleide en mobiele weermag. Sedert 2005 het Azerbeidjan sy militêre begroting tot VS$2,46 miljard in 2009 verhoog.

Azerbeidjan het sy eie verdedigingsbedryf, wat handwapens en militêre vliegtuie vervaardig. Daar is hoop om ander militêre toerusting te vervaardig.

Azerbeidjan het tydens die Irak-oorlog by die multinasionale mag aangesluit en van 2006 tot 2008 troepe na die noordelike dele van Irak gestuur. Azerbeidjan het 250 troepe voorsien. Eenhonderd soldate is op 29 Desember 2004 gestuur om die 150 soldate wat reeds in die land was, te versterk. Hulle het sekuriteit verskaf vir die plaaslike Turkmene, sowel as vir godsdienstige terreine en konvooie. Troepe van Azerbeidjan dien saam met die NAVO-geleide Internasionale Veiligheidsbystandsmag in Afghanistan. Die wydverspreide gebruik van hommeltuie in die voortslepende Nagorno-Karabakh-konflik is 'n nuwigheid, nie net in die militêre geskiedenis van Azerbeidjan nie, maar ook in die algemeen.

### Tweede Karabach-oorlog
Botsings het op die oggend van 27 September 2020 langs die kontaklyn begin. Totale ongevalle was in die lae duisende. Na die inname van Shusha, die tweede grootste nedersetting in Nagorno-Karabakh, deur Azerbeidjanse magte, is 'n wapenstilstand-ooreenkoms tussen Azerbeidjan en Armenië onderteken wat alle vyandelikhede in die gebied beëindig het. Kragtens die ooreenkoms het Armenië die omliggende gebiede wat dit in 1994 beset het aan Azerbeidjan teruggegee terwyl Azerbeidjan grondtoegang tot sy Nachitsjewan-eksklawe verkry het.

## Verwysings