Huakintos

In die Griekse mitologie is **Huakintos**, **Huakinthos** of **Hiasintus**  (Oudgrieks: Ὑάκινθος, , ) 'n goddelike held, en die geliefde van Apollo. Sy kultus by Amuklai, suidwes van Sparta, dateer uit die Miceense tydperk. Die held word verbind met plaaslike kultusse en word met Apollo geïdentifiseer. In die Klassieke tydperk het 'n *temenos*, of heiligdom, versprei rondom wat na bewering sy *tumulus* (grafheuwel) was, aan die voete van 'n standbeeld van Apollo.

## Familie 
Huakintos word verbind met verskeie ouers, wat plaaslike skakels voorsien. Hy is die seun van Clio en Píeros, of koning Oibalos van Sparta, of van koning Amuklas van Sparta,
stamvader van die mense van Amuklae, inwoners van Sparta. As die jongste en mooiste seun van Amuklas en Diomede, dogter van Lapithes, was Huakintos die broer van Cynortus, Argalus, Poluboea, Laodamia (of Leanira), Harpalus, Hegesandra, en in ander weergawes, van Daphne. Indien hy die seun was van Clio en Píeros, was Huakintos die broer van Rhagus.

## Mitologie 
[duimnael|Huakintos en die [Zephuros|Westewind uitgebeeld op 'n rooifiguurvaas terwyl hulle interfemorale seks het (5de eeu v.C.).|links]]
In Griekse mitologie was Huakintos 'n Spartaanse prins van merkwaardige skoonheid en 'n minnaar van die songod Apollo. Hy is ook bewonder deur Zephuros, die god van die westewind, Boreas, god van die Noordewind en 'n sterflike man genaamd Thamuris. Huakintos het Apollo bo die ander gekies. Hy het Apollo se heilige lande besoek saam met die god, in 'n wa wat deur swane getrek is. So fel was Apollo se liefde vir Huakintos dat hy sy heiligdom in Delphi verlaat het om Huakintos se geselskap by die Eurotas-rivier te geniet. Hy het Huakintos geleer om die boog en die lier te gebruik.

Op 'n dag was Apollo besig om Huakintos skyfwerp te leer. Hulle het besluit om 'n vriendskaplike kompetisie te hou deur beurte te maak om die diskus te gooi. Apollo het eerste gegooi, met soveel krag dat die skyf die wolke in die lug gesplits het. Huakints was gretig om die skyf te vang, maar toe dit die grond tref, het die skyf teruggespring, Huakintos se kop getref en hom noodlottig gewond.. Volgens ’n alternatiewe weergawe van die mite, is Zephuros verantwoordelik vir Huakintos se dood. Zephuros was jaloers op Huakintos, en het Apollo se skyf van sy koers af geblaas (hou in gedagte dat Zephuros die god van die westewind is) sodat dit Huakinhos gedood het..
duimnael|upright=1.5|*Apollo en Huakintos* (1603-1604), deur Domenichino
Apollo se gesig het bleek geword toe hy sy sterwende minnaar in sy arms gehou het. Apollo het getreur oor Huakintos se dood en sy wens uitgespreek om 'n sterfling te word sodat hy by die Spartaanse seun in sy dood kon aansluit.

Volgens die *Bibliotheca* was Thamuris, wat romantiese gevoelens teenoor Huakintos gekoester het, die eerste man om 'n ander man lief te hê.  Pausanias het opgeteken dat die troon van Apollo in Sparta 'n bebaarde Huakintos uitgebeeld het wat saam met Poluboea deur Aphrodite, Athena en Artemis na die hemel geneem word. Op die eerste dag het mense sy dood betreur deur so min as moontlik te eet en hulle te weerhou van die sing van liedere, in teenstelling met al die ander feeste van Apollo. Op die tweede dag het seunskore en jongmanne van hul nasionale liedere gesing en ook gedans. Wat die meisies betref, het sommige geparadeer in strydwaens wat deur twee perde getrek is, waarmee resies gejaag is. Burgers het hul vriende en selfs hul eie dienaars vermaak. Elke jaar het die vroue van Sparta 'n kostuum vir Apollo geweef en dit aan hom gebied, 'n tradisie soortgelyk aan die *peplos* wat aan Athena by Athene gebied is tydens die Panathenaeën (Die Panathenaia (Oudgrieks: Παναθήναια, Panathênaia) was 'n godsdienstige fees wat in antieke tye een keer elke vier jaar in Athene gevier is aan die einde van die Hekatombaion, die eerste maand van die Attiese jaar (wat ongeveer ooreenstem met ons maand Julie). Tydens hierdie fees, wat etlike dae geduur het, is Athena as die beskermgodin van die stad (Athena Polias) vereer en haar verjaardag is ook gevier.). Minder is bekend oor die derde dag, 'n aanduiding dat misterieë waarskynlik gehou is. Dit word beskryf as 'n "vrolike middernagfees".. Die Spartane het by geleentheid 'n wapenstilstand van veertig dae met die stad Eira gesluit bloot om terug te keer huis toe en die nasionale fees te vier. Na die verdrag met Sparta het in 421 v.C. het die Atheners, om hul welwillendheid teenoor Sparta te toon, elke jaar belowe om die viering van die Hyacinthia by te woon.

## Kultusse en eienskappe 
duimnael|*Die dood van Huakintos* (1752–1753) deur Giovanni Battista Tiepolo. Museo Thyssen-Bornemisza, Madrid.
Huakintos het 'n heiligdom in Amuklea gehad wat hy met Apollo gedeel het. Verskeie skolastici stem saam dat Huakintos 'n pre-Helleniese natuurgod was, en sekere aspekte van sy eie kultus dui daarop dat hy 'n chtoniese godheid was, wie se kultusse met Apollo se kultusse saamgevoeg is. Nilsson sê dat Huakintos 'n Kreteense woord is, en die pre-Helleniese oorsprong daarvan word aangedui deur die agtervoegsel -nth. Huakintos verpersoonlik plantegroei in lente, wat deur die hitte van die somer verlep. Die apoteose van Huakintos dui aan dat hy, nadat hy godheid verkry het, die natuurlike siklus van verval en vernuwing verteenwoordig het.

[duimnael|Huakintos ontmoet Apollo (nie getoon nie) in 'n *Biga* wat getrek word deur swane, [Etruskers|Etruskiese oinochoe (omstreeks 370 v.C.)]]

### Toeskrywings 
Die Hiasint wat ontkiem het uit Huakintos se bloed het volgens die ou bronne 'n diepblou of pers kleur en 'n teken wat ooreenstem met die inskripsie "AI" op sy blomblare, 'n simbool van rou, hartseer en verdriet. Die plant is egter geassosieer met 'n ander plant, die Ridderspoor, of 'n Iris, of miskien gladiolus italicus, eerder as die plant wat vandag bekendstaan as die hiasint. Ander geliefde plant-gode wat in hul jeug gesterf het en vegetatief getransformeer is, sluit in Narsissus, Cuparissus, Mekon en Adonis.

Die antieke Grieke het Apollo geassosieer met 'n diepblou of violetkleurige juweel genaamd huasint (Die **Jasint** of **huasint** is 'n geelrooi tot rooibruin variëteit van sirkoon wat as edelgesteente gebruik word.). Dit is so genoem omdat sy kleur soos dié van die hiasint gelyk het. Hierdie juweel is vir Apollo heilig gehou weens die mitologiese verband. Die mense wat Apollo se heiligdom besoek het, sowel as sy priesters en die hoëpriesteres Pithië, moes hierdie juweel dra.

## Sien ook 
* Apollo
* Hiasint, die plant wat na Huakintos vernoem is 
* Ridderspoor, die plant wat voorgestel word as die regte hiasint

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Apollodorus, *Die Biblioteek* met 'n Engelse vertaling deur Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Drukpers van Harvard-universiteit; Londen, William Heinemann Bpk. 1921. . Die aanlyn weergawe is beskikbaar by die Perseus digitale biblioteek. Die Griekse teks is beskikbaar by dieselfde webwerf.
* 
* Homeros, *Die Ilias* met 'n Engelse vertaling deur A.T. Murray, PhD in twee volumes. Cambridge, MA., Drukpers van Harvard-universiteit; Londen, William Heinemann, Bpk. 1924. . Die aanlyn weergawe kan gevind word by die Perseus digitale biblioteek.
* Homeros, *Homeri Opera* in vyf volumes. Oxford, Drukpers van die Universiteit van Oxford. 1920. . Die Griekse teks kan gevind word by die Perseus digitale biblioteek.
* 
* Lucianus van Samosata, *Dialoë van die Gode* vertaal deur Fowler, H W en F G. Oxford: The Clarendon Press. 1905. Die aanlyn weergawe kan gevind word by theoi.com
* Luciani Samosatensis, *Opera. Vol I.* Karl Jacobitz. in aedibus B. G. Teubneri. Leipzig. 1896. Die Griekse teks kan gevind word by die Perseus digitale biblioteek.
* Pausanias, *Beskrywing van Griekeland* met 'n Engelse vertaling deur W.H.S. Jones, Litt.D., en H.A. Ormerod, M.A., in 4 Volumes. Cambridge, MA, Drukpers van Harvard-universiteit; Londen, William Heinemann Bpk. 1918. . Die aanlyn weergawe kan gevind word by die Perseus digitale biblioteek
* Pausanias, *Graeciae Descriptio.* *3 vols*. Leipzig, Teubner. 1903.  Die Griekse teks kan gevind word by die Perseus digitale biblioteek.
* Philostratus van Lemnos. *Verbeeldinge,* vertaal deur Arthur Fairbanks (1864–1944). Loeb-klassieke biblioteek Volume 256. Londen: William Heinemann, 1931. Aanlyn weergawe kan gevind word by die Topos Teksprojek.
* Philostratus the Lemniër (Philostratus Major), *Flavii Philostrati Opera. Vol 2*. Carl Ludwig Kayser. in aedibus B. G. Teubneri. Lipsiae. 1871. Die Griekse teks kan gevind word by die Perseus digitale biblioteek.
* Publius Ovidius Naso, *Metamorfoses* vertaal deur Brookes More (1859–1942). Boston, Cornhill Publishing Co. 1922. Die aanlyn weergawe kan gevind word by die Perseus digitale biblioteek.
* Publius Ovidius Naso, *Metamorfoses.* Hugo Magnus. Gotha (Duitsland). Friedr. Andr. Perthes. 1892. Die Latynse teks kan gevind word by die Perseus digitale biblioteek.
* Athenaeus, *Deipnosophistae, Volume V: Boeke 10.420e-11. Geredigeer en vertaal deur S. Douglas Olson.* Loeb-klassieke biblioteek 274. Cambridge, MA: Drukpers van Harvard-universiteit, 2009.
* Nonnus, *Dionysiaca*; vertaal deur Rouse, W H D, II Boeke XVI-XXXV. Loeb-klassieke biblioteek No. 345, Cambridge, Massachusetts, Drukpers van Harvard-universiteit; Londen, William Heinemann Bpk. 1940. Internet Archive

## Eksterne skakels 
* HYACINTHUS van The Theoi Project