open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Glansibis

duimnael|upright|'n Volwasse glansibis
duimnael|Eiers van *Plegadis falcinellus*
Die **Glansibis** (*Plegadis falcinellus*) is 'n voël in die ibis-familie, *Threskiornithidae*. Daar word geglo dat die glansibis oorspronklik uit die Ou Wêreld kom en deur natuurlike verspreiding na Afrika en die Noordelike dele van Suid-Amerika versprei het tydens die 19de eeu.

## Identifikasie 
Die glansibis is 'n groot voël met 'n lengte van 55 – 65&nbsp;cm en 'n 88 – 105&nbsp;cm vlerkspan. Parende volwassenes het rooibruin tot pers liggame en glansende bottelgroen vlerke. Nie-parende voëls en onvolwassenes het ietwat dowwer liggame. Die spesie het 'n donker bek, asook 'n donker gesigsvel wat bo en onder begrens word deur 'n blou-groen kleur in nie-parende voëls en 'n kobaltblou kleur in parende voëls. Glansibisse het rooibruin bene. Ibisse vlieg met uitgestrekte nekke (anders as reiers) en swerms vlieg gereeld in reguit lyne.

## Habitat 
Die glansibisse bou hulle neste in bome en woon in kolonies, ook saam met reiers. Die voëls verkies bome naby damme, vlei-gebiede en moerasagtige areas.

## Voeding 
Die glansibis is 'n karnivoor en jag visse, paddas en ander waterskepsels en sal ook nou en dan insekte vreet.

## Verspreiding 
Die glansibis is die mees-verspreide van die ibis-spesies. Die voëls paar in 'n verskeie warm streke  van Europa, Asië, Afrika, Australië en aan die kusgebiede naas die Atlantiese oseaan asook in die omgewing van die Karibiese eilande en omliggende dele van die Amerikas. Die spesie migreer met die seisoene: die meeste Europese voëls spandeer die winter in Afrika. In Noord-Amerika spandeer voëls noord van Noord-Carolina die winter meer suid.

## Geluid 
Die glansibis is 'n redelike stil voël, maar sal maak nou en dan 'n *kok-kok-kok* geluid, asook 'n *grrrr*-geluid tydens paring.

## Ander name 
* Engels: *Glossy Ibis*
* Duits: *Brauner Sichler*
* Wetenskaplike naam:  *Plegadis falcinellus*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bronnelys 
* Roberts' Birds of Southern Africa, Sesde uitgawe, 
* Handbook of the Birds of Europe, the Middle East, and North Africa: The Birds of the Western Palearctic.
* Field Guide to the Birds of North America, 4th Edition.
New York (dubbelsinnig)

**New York** kan wees:
* New York, 'n stad in die staat New York en die grootste metropool in die Verenigde State van Amerika
* Die deelstaat New York, een van die 50 state in die Verenigde State
* New York metropolitaanse gebied, die streek omvattende New York Stad en sy woonbuurte
* New York County, wat dieselfde gebied dek as die New York Stad gemeente van Manhattan
* Provinsie van New York, 'n Britse kolonie wat die staat van New York vooruitgeloop het
* New York Mills, Minnesota, 'n stad in Otter Tail County.
* New York, Kentucky
* New York, Texas, 'n gemeenskap in Henderson County, Texas
* West New York, New Jersey, 'n dorp langs die Hudsonrivier oorkant New York City, New York
* New York van die Stille Oseaan en New York Landing, voormalige name van Pittsburg, Kalifornië
* New York, Missouri, 'n voormalige gemeenskap gestig in 1835 of 1836 naby Handel, Missouri.
Bremen (dubbelsinnig)

**Bremen** kan na een van die volgende verwys:

* Bremen, hoofstad en grootste stad van die Duitse deelstaat Vrye Hansestad Bremen.
* Vrye Hansestad Bremen, 'n deelstaat in Duitsland.

## Sien ook 
* SV Werder Bremen, 'n  sportklub in die stad Bremen.
* VfL 07 Bremen, 'n sokkerklub in Bremen.
* KSV Vatan Spor Bremen, 'n  sportklub in Bremen.
* Bremerhaven, stad in die Duitse deelstaat Vrye Hansestad Bremen.
Klopjag (musiekgroep)

**Klopjag** is 'n Suid-Afrikaanse musiekgroep wat sedert 2002 opgang maak in Afrikaanse musiek. Hul debuutalbum, getiteld 13/02, het hulle 'n nominasie by die Geraas-musiektoekennings in 2003 besorg, terwyl hulle gereeld op aanvraag is by groot musiekfeeste soos Aardklop en die KKNK.

Die groep is baie goed ontvang deur resensente, en hul musiekvideo's is gereeld te sien op die Suid-Afrikaanse musiekkanaal op DSTV, MK.

## Groepslede 
Die groep bestaan tans uit:
* Dawie de Jager
* Marie-Louise Pretorius
* Salmon de Jager
* John-Henry Opperman
* Werner "Die Man" Griesel
* Morné Bam

Gewese lede:
* Michelle Ohlhoff (groep einde 2006 verlaat)
* Miles Mulder

## Diskografie 
### *13/02* (2002)
*13/02* is op 22 November 2002 vrygestel.
# Weer en Weer
# Stof
# Relatiwiteit
# Dalk 'n Boerseun
# Karloos in Arcadia
# 24 Uur
# Die Kind (Ingrid Jonker)
# Die Randburg Tannie Blues
# Toe Dit Ek en Jy Was
# Koeëldoppies en Half Kaal Vrouens 

### *15de Laan* (2004) 
*15de Laan* is op 12 Mei 2004 vrygestel.
# Stiltes
# Toer
# Maak Gou
# Die Storie van Piet Vermaak - mp3 by mweb
# Exodus
# Wens Jy Wil
# Liedjie van die Besem Tannie
# N1 Roete (woorde en musiek: Lucas Maree)
# Vergeet
# Anton Pieter Gouws
# Atlantis 

### *Album 3* (2005) 
*Album 3* is op 18 Oktober 2005 vrygestel.
# Gee
# 300ste Maal
# Vervang
# Skree!
# Nie Langer
# Rol van die Dice
# Al Die Tekens
# Houtskool
# As Dit Reën
# Beloftes
# Val
# Te Veel
# Boks
# Deel Twee
# Liesl
# Balans
# Bel My

### *5* (2007) 
*5* is op 7 Mei 2007 vrygestel.
# Dalk 'n Boerseun
# 24 Uur
# Toe dit ek en jy was
# Karloos in Arcadia
# Stof
# Wens jy wil
# Liedjie vir die besemtannie
# Vervang
# Boks
# Skree!
# Deel 2
# Houtskool
# Nie Langer

### *Musiek vir die agtergrond* (2008) 
# Dans
# 'n Groot idee vir 'n klein dorpie
# Die dinge wat jy doen
# Gebed vir 'n rebel
# Na die wêreld
# Musiek vir die agtergrond
# Vergeet en vergewe
# Al jou songs
# Troos
# Miskien
# All along the watchtower
# Alles kom terug
# Rondom my
# Musiek vir die agtergrond (alternatiewe weergawe)

### *My Storie DVD* (2009 RAMKAT MUSIEK) 
# Stof
# Liedjie vir die besemtannie
# Troos
# Houtskool
# All Along The Watchtower
# Rol Van Die Dice
# Vergeet En Vergewe
# Skree!
# Nie Langer

### *09 Live CD/DVD* (2009 JUKEBOX REKORDS) 
# Miskien
# Die Dinge Wat Jy Doen
# 'n Groot Idee Vir 'n Klein Dorpie
# Dans
# Rondom My
# Als Wat Jy Het
# Somer
# Halleluja
# Liesl
# Die Randburg Tannie Blues
# Alles Kom Terug
# Huistoe
# Musiek Vir Die Agtergrond
# Na Die Wêreld
# 24 Uur
# Gebed Vir 'n Rebel
# Dalk 'n Boerseun

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musiekgroepe
* Afrikaanse musiek

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf
* Klopjag op Last.fm
* Klopjag se Myspace
* 
*
Vrye Hansestad Bremen

Die **Vrye Hansestad Bremen** (Duits: *Freie Hansestadt Bremen*; Nederduits: *Free Hansestadt Bremen*) is die kleinste van Duitsland se sestien deelstate met 'n oppervlakte van 419,38 vierkante kilometer en 'n bevolking van 684&nbsp;864 (soos op 31 Desember 2022). In administratiewe opsig bestaan die deelstaat net uit die twee stede Bremen en Bremerhaven, wat sowat 60&nbsp;km van mekaar af lê en twee enklawes in die deelstaat Nedersakse vorm. Die stad Bremen lê aan die Weserrivier, Bremerhaven by sy monding in die Noordsee. So is die Vrye Hansestad Bremen die enigste van Duitsland se sestien deelstate wat nie or 'n samehangende staatsgebied beskik nie.

## Politieke struktuur 
### Algemene oorsig 
[duimnael|links|Administratiewe kaart van die Vrye Hansestad Bremen, bestaande uit die twee stede [Bremen en Bremerhaven, omring deur Nedersakse]]
duimnael|links|Die Raadsaal van Bremen
duimnael|links|Bremen se parlement, die *Haus der Bürgerschaft*
Volgens Bremen se grondwet dra die Breemse deelstaat die amptelike naam "Freie Hansestadt Bremen". Volgens die grondwet staan die Breemse staat by demokrasie, sosiale geregtigheid, vryheid, omgewingsbewaring, vrede en wedersydse begrip en vriendskap tussen die nasies. Alle mag gaan van die mense uit.

### Wetgewende vergadering 
Die 'Bürgerschaft' of parlement met 83 afgevaardigdes word elke vier jaar lede in die kiesafdelings Bremen en Bremerhaven. In 'n beperkte mate word daar in die Breemse grondwet ook voorsiening gemaak vir volkstemmings. 66 van die 67 afgevaardigdes, wat in die munisipale verkiesings van die stad Bremen verkies word, is ook afgevaardigdes van die 'Bürgerschaft'. Die stad Bremerhaven het ook 'n eie parlement en burgemeester.

### Uitvoerende gesag 
Die Breemse Senaat dien as die uitvoerende gesag. Die senatore word deur die 'Bürgerschaft' met die meerderheid van die uitgebragte stemme vir dieselfde ampstermyn soos die 'Bürgerschaft' verkies. Daar kan ook 'n aantal van staatsrade verkies word, maar hulle aantal mag nie meer as 'n derde deel van die aantal van die senators beloop nie. In vergelyking met die ander Duitse deelstate se regerings is die Breemse Senaat in sy geheel regstreeks aan die parlement verantwoordelik, en die Breemse burgemeester geniet in vergelyk met die ander senatore geen voorregte nie. Die senators kan nie tewens lede van die 'Bürgerschaft' wees nie.

### Regspraak 
Die regterlike mag word deur onafhanklike regters uitgeoefen. Die lede van die geregshowe word deur 'n kommissie verkies, wat uit drie lede van die Senaat, vyf lede van die 'Bürgerschaft' en drie regters bestaan.

Die Breemse staatsgeregshof lewer uitsprake oor grondwetlike sake. Die staatsgeregshof bestaan uit die president van die hoogste administratiewe gereg (of sy adjunk) en ses verkose lede, waarvan twee Breemse regters moet wees.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Lys van lande volgens BBP (nominaal)

[duimnael|400px|Lande volgens BBP (nominaal) in 2011 volgens die [CIA World Factbook.]]

**BBP** verwys na die totale van finale goedere en dienste, wat binne die grense van 'n land geproduseer word in 'n spesifieke priode, gewoonlik 1 jaar. 

**Private verbruiks besteding** +
**Investering (Belê in vaste bates)** +
**Staatsbesteding** +
**Uitvoere** -
**Invoere** =
**BBP**

## Verwysings
Klopjag

Die term **klopjag** kan verwys na:

* Klopjag, 'n Afrikaanse musiekgroep.
* 'n **Klopjag** is 'n operasie wat deur die polisie uitgevoer kan word, gewoonlik om kriminele te verras. Dit word veral met onwettige vuurwapens en dwelms geassosieer.
Trageotomie

'n **Trageotomie** of 'n lugpypsny is 'n mediese ingreep wat 'n buisie of trageakanule in die lugpyp of *tragea* bring. Dit word toegepas in noodgevalle wanneer die pasiënt nie meer in staat is om deur die neus of mond asem te haal nie.
Knysnaloerie

Die **knysnaloerie** (*Tauraco corythaix*) is 'n relatief groot voël wat in die immergroen woude van suidelike en oostelike Suid-Afrika en Eswatini voorkom.

Binne die verspreidingsgebied is die spesie onmiskenbaar, hoewel dit dikwels onopvallend in die boomtoppe is. Saam met die lang stert is dit 40–42&nbsp;cm lank. Die voël het 'n klein, maar dik oranjerooi snawel en 'n wit lyn net onder die oog, wat die hoofsaaklik groen vere kontrasteer. Dit het 'n groot groen kuif met 'n wit kruin. Die oog is bruin en die oogringe diep rooi. In vlug kan die karmosynrooi vlug-vere duidelik gesien word.

Hierdie voëls lê twee eiers in 'n vlak nes van stokke wat as 'n platform in 'n boom of bos rankplante gebou word. Die geslagte is soortgelyk, maar jong voëls het 'n korter kuif sonder die wit kruin.

## Fotogalery 

Tauraco corythaix -Knysna, Western Cape Province, South Africa-8.jpg|'n Knysnaloerie in Knysna in die Wes-Kaap.
Tauraco corythaix 2.jpg|'n Knysnaloerie besig om te pronk.
Tauraco corythaix.jpg|Die knysnaloerie se helderkleurige vere bied uitstekende kamoeflering.
Tauraco corythaix MHNT 226 Jardin des Plantes de Paris.jpg|Eiers

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Swartoogtiptol

Die **Swartoogtiptol** (*Pycnonotus barbatus*) is 'n sangvoël in die familie van tiptolle.

Swartoogtiptolle is 19–21&nbsp;cm lank met 'n vaal- tot donkergrys veredos en 'n lang stert. Die kop is roetswart, tussen die oog en die snawel byna geheel en al swart. Die vlerke is donkergrys en die stert is dofswart. Die buik is liggrys-bruin met 'n wit anale streek.

Die voëls is 'n omnivoor, wat hoofsaaklik vrugte eet, maar dit vreet ook insekte.

Hulle lê meestal 2 tot 3 eiers, wat in 12 dae uitgebroei word. Die kleintjies word deur beide ouers grootgemaak.

## Suid-Afrikaanse voëls 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Eksterne skakels 
* 
*
Kaapse tiptol

## Identifikasie 
Die **Kaapse tiptol** word 19–21&nbsp;cm lank, hul kleur is grysbruin met 'n diagnostiese wit oogring en geel onderstertdekvere. Op die kop pronk 'n klein kuifie. Die kort, reguit snawel, bene en pote is swart en die oog se iris is donkerbruin. Die geslagte se verekleed is soortgelyk. Hierdie spesie is baie donkerder as die ander Suid-Afrikaanse tiptolle, en verskil van oogringkleur en bruin laerbuik, waar ander donker tiptolle 'n ligter buikkleur het. Die donker buikkleur help mens om jongelinge te identifiseer, wat nie die kenmerkende oogring van die volwassene besit nie.

Cape Bulbul RWD3.jpg
Cape Bulbul RWD.jpg

## Gedrag 
Die Kaapse tiptol is 'n algemene en opvallende voël, wat geneig is om bo-op 'n bos te sit. Hulle is baie aktief en lawaaierig, gewoonlik saam in pare of klein groepies op soek na kos soos vrugte, nektar en insekte.

Hul neste word in sekere gebiede geparasiteer deur die Bontnuwejaarsvoël, wat haar eiers saam in die nes lê en van die tiptol verwag om dit vir haar uit te broei (tipiese koekoekgedrag).

## Geluid 
Die tipiese roep van hierdie spesie is 'n gefluit van twee of meer verskillende note van *pit-peet-pitmajol, piet-piet-patata*.

## Verspreiding 
*Sien kaart regs.*

## Ander name 
* Engelse naam: "Cape bulbul"
* Wetenskaplike naam: *Pycnonotus capensis*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Gewone willie

Die **gewone willie** (*Andropadus importunus*) is 'n sangvoël wat deel van die familie van tiptolle is. Die voël leef in kusstruike, woudblaredakke en rande, in dig beboste valleie en waterlope aan die suid- en ooskus en onmiddellike binneland van Suid-Afrika. Die voël word tot 20&nbsp;cm lank.

## Voorkoms 
Die voël is valerig olyfbruin met wit oë. Hulle kom een-een of in pare voor maar word min gesien omdat hulle digte beskutting verkies. Hulle vreet bessies en vye.

## Ander name 
* Engelse naam: *Sombre greenbul (bulbul)*
* Wetenskaplike naam:  *Andropadus importunus*
    
## Bron 
* *Natuurlewe van Suid-Afrika* Duncan Butchart Struik Nature 2012 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Auferstanden aus Ruinen

[duimnael|'n Oos-Duitse 1964-[posseël met die eerste lyn van die volkslied]]
[duimnael|Standbeeld van [Johannes R. Becher deur Fritz Cremer in Berlyn]]

**Auferstanden aus Ruinen** ("Herrys uit die ruïnes") was tot die Duitse hereniging in 1990 die volkslied van die Duitse Demokratiese Republiek. Die teks is geskryf deur Johannes R. Becher, terwyl Hanns Eisler die melodie gekomponeer het. Die teks van die volkslied is sedert die sewentigerjare om ideologiese redes nie meer gesing nie, aangesien dit die reël *Deutschland einig Vaterland* ("Duitsland, verenigde vaderland") bevat en die DDR-bewind die amptelike beleid van twee Duitse state gevolg het – met twee verskillende politieke en ekonomiese stelsels wat as onversoenbaar beskou is.

## Lirieke 
1. Strophe

Auferstanden aus Ruinen

Und der Zukunft zugewandt,

Lass uns dir zum Guten dienen,

Deutschland, einig Vaterland.

Alte Not gilt es zu zwingen,

Und wir zwingen sie vereint,

Denn es muss uns doch gelingen,

Dass die Sonne schön wie nie

|: Über Deutschland scheint. :|

2. Strophe

Glück und Frieden sei beschieden

Deutschland, unserm Vaterland.

Alle Welt sehnt sich nach Frieden,

Reicht den Völkern eure Hand.

Wenn wir brüderlich uns einen,

Schlagen wir des Volkes Feind!

Lasst das Licht des Friedens scheinen,

Dass nie eine Mutter mehr

|: Ihren Sohn beweint. :|

3. Strophe

Lasst uns pflügen, lasst uns bauen,

Lernt und schafft wie nie zuvor,

Und der eignen Kraft vertrauend,

Steigt ein frei Geschlecht empor.

Deutsche Jugend, bestes Streben

Unsres Volks in dir vereint,

Wirst du Deutschlands neues Leben,

Und die Sonne schön wie nie

|: Über Deutschland scheint. :|

## Eksterne skakels 
; Media
----
*  *YouTube.com: DDR-volkslied (sing-along)*
*   *YouTube.com: Auferstanden aus Ruinen (met Engelse byskrifte)*
Skoorsteenveër

Die **skoorsteenveër** (*Threskiornis aethiopicus*) is 'n groot voël (lengte 64–82&nbsp;cm; massa 1,5&nbsp;kg), wat wydverspreid in Afrika voorkom. In Engels staan die voël bekend as die *African sacred ibis*.

## Gewoontes
Die heilige voël van die Egiptenare, waar dit "die vader van die sekel" genoem is, omdat dit in duisende op landerye na oorstromings deur die Nylrivier voorgekom het en as 'n aanduiding van 'n goeie oesjaar beskou was. Waterinsekte, paddas, visse, sprinkane, ensomeer is hulle kos. Die naam skoorsteenveër het hy gekry vanweë sy gewoonte om die binnegoed van dooie diere uit te skraap.

## Identifikasie 
Die kop en nek is veerloos en swart van kleur. Die vlerke en rug is wit met 'n swart stert.

## Habitat 
Damme, vleigebied, panne en moerasagtige areas. Hulle word ook op vullishope gevind, waar hulle aas op oorskietkos.

## Verspreiding 
duimnael|links|180px|'n Antieke Egiptiese beeld van 'n skoorsteenveër in die Kopenhagen-museum

Skoorsteenveërs kom voor in Afrika suid van die Sahara, suid-Irak en (voorheen) in Egipte. Hulle is daarnaas ook eksoties ingevoer in Wes-Europa en Amerika.

## Voortplanting 
Skoorsteenveërs maak nes in boomkolonies, gewoonlik met ander waadvoëls soos reiers. Hulle bou neste van stokke, soms in 'n kremetartboom, en lê 2 tot 3 eiers.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Kleinboskruiper

Die **kleinboskruiper** (*Phyllastrephus debilis*) is 'n skaars standvoël wat in woude in die lae en middelstrata, woudrande en aangrensende ruigtes leef. Dit is ook bekend as die *kleintiptol* en in Engels staan die voël bekend as die *Tiny Greenbul*.

## Voorkoms 
Die voël is klein en word net 14&nbsp;cm lank en weeg 13 tot 16 gram. Dit is 'n kleiner weergawe van die geelstreepboskruiper met dieselfde liggrys kop, witterige keel en 'n geel getinte borskant. Die borskat kan wissel van spesie tot spesie. Anders as by die geelstreepboskruiper, is daar geen kenmerkende vlerkflitse wanneer hy kos soek nie. Die oë wissel van wit tot grysbruin en die snawel is dun met 'n liggrys basis. Die voël kom in pare of groepies voor.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011.
Ingolstadt

**Ingolstadt** is 'n stad aan die oewer van die Donourivier in die middel van die federale deelstaat Beiere, Duitsland. Dit het 125&nbsp;088 geregistreerde inwoners in 2010 gehad wat dit die sesde grootste stad in Beiere maak.

Die  hoofkantoor van die Duitse motorvervaardiger  Audi is in Ingolstadt geleë, sowel as die hoofkantoor van die Media-Saturn Holding met sy elektroniese handelaars *MediaMarkt* en *Saturn*.

## Geskiedenis en Kultuur 
Ingolstadt is vir die eerste keer genoem in 'n dokument van Karel die Grote op 6 Februarie 806 as "Ingoldes stat", die plek van Ingold. Ingolstadt verkry sy stadstatus teen omtrent 1250.

Ingolstadt was die hoofstad van die hertogdom Beiere-Ingolstadt tussen 1392 en 1447. Daarna is Ingolstadt verenig met  Beiere-Landshut. Louis VII, hertog van Beiere beveel die bou van die Nuwe Kasteel wat sterk beïnvloed is deur die Fransgotiese boustyl.
In 1472  stig Louis IX, Hertog van Beiere die Ludwig-Maximilians-Universiteit in Ingolstadt, wat in 1800 na Landshut en op die ou einde na München verskuif.

As oorspronklik 'n vestingstad, word Ingolstadt deur 'n middeleeuse muur omring. Die Beierse fort (1537-1930) huisves vandag die museum van die Beierse leër. 'n Drilparade oorbrug steeds die rivier, twee lugmagbasisse is naby daaraan geleë, waarvan een vir die toets van vliegtuie gebruik word. Die lang militêre geskiedenis van die stad word vandag in die siviele en kulturele lewe weerspieël. Voorheen "toegang verbode"-gebiede word nou as openbare parke gebruik. Die bekende skrywer Marieluise Fleisser het *Pioniere in Ingolstadt* in 1928 geskryf. 

Ingolstadt is die stad waar Willem IV die Beierse Reinheitsgebot, die oudste voedselwet wat steeds in gebruik is, in 1516 geskryf en geteken het. Adolf Scherzer komponeer die Bayerischen Defiliermarsch, Mary Shelley se Frankenstein is verwant aan die *Ingolstädter alte Anatomie*, nou museum vir mediese geskiedenis. In 1748 word Adam Weishaupt in Ingolstadt gebore.

## Literêre verwysings 
Ingolstadt is die ligging van Mary Wollstonecraft Shelley se roman *Frankenstein* en is 'n sleutelligging in *The Illuminatus! Trilogy* deur Robert Shea en Robert Anton Wilson. 

Dr. Faust word in 'n ou en kort plaaslike verhaal genoem.

Die *X-Files*-episode "The Post-Modern Prometheus" verwys na die Universiteit van Ingolstadt.  Dit is waarskynlik 'n Frankenstein-verwante verwysing, aangesien die episode heelwat verwysings daarna bevat.

## Susterstede 
* Kirkcaldy, Skotland
* Grasse, Frankryk
* Carrara, Italië 
* Murska Sobota, Slowenië 
* Kragujevac, Serwië 
* Manisa, Turkye
* Opole, Pole 
* Sentrale Distrik, Moskou, Rusland

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Ingolstadt Amptelike webwerf van die stad (in Duits)
* Universiteit 
* Universiteit van toegepaste wetenskappe (Fachhochschule)
* Museum van die Beierse Leer (in Duits) 
* Audi
* Geskiedenis van Ingolstadt deur Kurt Scheurer (in Duits)
* *Pioniere in Ingolstadt* deur Marieluise Fleißer (in Duits)
Streepwangwillie

Die **streepwangwillie** (*Arizelocichla milanjensis*) is 'n gelokaliseerde algemene standvoël wat leef in bergwoude en woudrande. Dit straan in Engels bekend as die  *Stripe-cheeked Greenbul*. Die voël leef in die hoogland van Zimbabwe.

## Voorkoms 
Die voël het 'n donker olyf groen lyf met 'n grys kop. Die oë is donker en 'n wit sekelmaan strepie oor die oog is kenmerkend. Die dowwe wit wangstrepe is net van naby sigbaar.
    
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011.
Kalkoenibis

Die **kalkoenibis** is 'n groot voël met kenmerkende blink, blou-swart vere. Dit word sowat 78&nbsp;cm lank en word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.

## Identifikasie 
Die voël is blink met blou-swart vere. Die kop is kaal en rooi van kleur en die bene rooi.

## Habitat 
Die kalkoenibis kom voor in veld met kort en afgebrande gras.

## Verspreiding 
Dit kom voor in die ooste van Suider-Afrika.

## Ander name 
* Engels: *Southern Bald Ibis*
* Wetenskaplike naam:  *Geronticus calvus*
    
### Suid-Afrikaanse voëls 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Roeskopbyvreter

Die **roeskopbyvreter** (*Merops boehmi*) is 'n swerwer noord van die Zambezirivier in Mosambiek. Die voël is nog net twee keer in Suider-Afrika opgeteken. In Engels staan die voël as die ''Böhm's Bee-eater* bekend.

## Identifikasie 
Die voël is 18 tot 22&nbsp;cm groot en weeg 15 tot 20 gram.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011.
Vlag van Niger

Die **nasionale vlag van Niger** is op 23 November 1959 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n horisontale driekleur met ewe wye bane in (van bo na onder) oranje, wit en groen met ’n oranje skyf in die middel van die wit (middelste) baan.

## Simboliek 
Die oranje baan stel die Sahara in die noorde voor, die wit baan stel die Nigerrivier, die groen baan stel die vrugbare grasvlaktes van die suide voor en die oranje skyf stel die son voor wat oor die land en die rivier skyn. Sommige ander bronne meen dat die wit baan vrede voorstel en die groen baan stel broederskap voor.

## Ontwerp 
Die huidige vlag is op 23 November 1959 aanvaar toe Niger onafhanklikheid van Frankryk verkry het. Die vlag gebruik dieselfde kleure as die vlae van Ivoorkus, Ierland en Indië, en lyk baie soos die Indiese vlag wat ook horisontale bane in dieselfde kleurvolgorde het.

350px|senter|Konstruksietekening

## Ander vlae 
Die vlag se tradisionele voorstelling met ’n ongewone reghoekinge verhouding is van onbekende betekenis en word nie konsekwent gebruik in amptelike Nigereense regeringspublikasies nie.

Lêer:Flag of Niger (3-2).svg| Verhouding 2:3
Lêer:Flag of Niger (5-3).svg| Verhouding 3:5
Lêer:Flag of Niger (2-1).svg| Verhouding 1:2

## Soortgelyke vlae 
Die ontwerp van die vlag van Niger stem baie ooreen met die vlag van Indië, behalwe dat daar ’n blou motief eerder as ’n skyf in die middelste baan is.

Lêer:Flag of India.svg| Vlag van Indië

## Sien ook 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Niger by *Flags of the World*.
*
Epitrogoïed

duimnael|400px|Epitrogoïed in blou met a = 300, b = 150 en h = 100. Die geel sirkel rol sonder om te gly om die pienk sirkel en trek die blou Epitrogoïed af op die punt van die groen straal uit die middelpunt van die geel sirkel'n **Epitrogoïed** is 'n roulette afgetrek deur 'n punt op 'n sirkel met radius *b* wat om die buitekant van 'n stilstaande sirkel met radius *a* rol, waar die punt 'n afstand *h* van die middelpunt van die buitenste sirkel is.

Die parametriese vergelykings vir 'n Epitrogoïd is:
:x = (a + b)\cos\theta - h\cos\left({a + b \over b}\theta\right)
:y = (a + b)\sin\theta - h\sin\left({a + b \over b}\theta\right)

Spesiale gevalle sluit die limaçon in waar *a = b* en die episikloïed waar *h = b*

## Kyk ook
* Hipotrogoïed
Olyfbyvreter

Die **olyfbyvreter** (*Merops superciliosus*) is 'n gelokaliseerde algemene intra-Afrika broeiende somertrekvoël. Dit leef in breëblaarboomveld naby mere, riviere en moerasse. Hulle word die maklikste gesien in noordwes-Namibië. Dit is 'n skaars standvoël in Mosambiek. In Engels staan die voël bekend as die *Madagascar (Olive) Bee-eater*.

## Identifikasie 
Die voël is 24&nbsp;cm groot en saam met die stert is dit 30&nbsp;cm lank en die voël weeg 38 tot 48 gram; dit is kleiner as die blouwangbyvreter. Die kroon is bruin, die wenkbrou en wangstrepe is wit. Die keel is rooibruin en die bors is groen.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011.
Limaçon

duimnael|300px|Limaçon in blou met a = 150, b = 150 en h = 100. Die geel sirkel rol sonder om te gly om die pienk sirkel en trek die blou Limaçon af op die punt van die groen straal uit die middelpunt van die geel sirkel

In wiskunde is **limaçons** (uitgespreek met 'n sagte *c*), ook bekend as **limaçons van Pascal**, hartvormige wiskundige kurwes. Die **kardioïed** is 'n spesiale geval, met 'n skerp punt of spits.

Hulle kom voor in polêre koördinate in die vorm

:r = a + b \sin \theta \ 

en

:r = a + b \cos \theta \ 

Die term is afkomstig van die Latynse woord *limax* wat "slak" beteken.

## Geskiedenis 
Formele navorsing oor limaçons word toegeskryf aan Étienne Pascal, vader van Blaise Pascal. Ondersoeke is egter reeds vroeër  deur die Duitse Renaissance kunstenaar, Albrecht Dürer begin. Dürer se * Underweysung der Messung (Instruction in Measurement)*, bevat spesifieke meetkundige metodes vir die teken van limaçons.
Kardioïed

duimnael|regs|Die tekenproses van 'n kardioïed
In meetkunde is die **kardioïed** (of **hartkromme**) 'n episikloïed wat een en slegs een punt het. Dit wil sê 'n kardioïed is 'n kromme wat as 'n lokus geprodusseer kan word — as een sirkel rondom 'n ander identiese sirkel rol (sonder om te gly), vorm die pad van 'n punt op die omtrek van die rollende sirkel 'n kardioïed.

Die kardioïed is ook 'n spesiale tipe limaçon: dit is die limaçon met een punt. (Die punt word gevorm as die verhouding van *a* tot *b* in die vergelyking gelyk aan een is.) 

Die naam kom van die hartvormige vorm van die kromme (Grieks *kardioeides* = *kardia*:hart + *eidos*:vorm). In vergelyking met die hartsimbool (♥) het 'n kardioïd egter nie so 'n skerp punt nie. Dit is meer soos die vorm van die buitelyn van 'n deursnit deur 'n pruim.

Die kardioïed is 'n inverse transform van 'n parabool.

Die groot, sentrale, swart figuur in 'n Mandelbrotversameling is 'n kardioïed. Hierdie kardioïed word omring deur 'n fraktale rangskikking van sirkels.

## Vergelykings 
Aangesien die kardioïd 'n episikloïed met een punt is, is die parametriese vergelykings daarvan:

: x(\theta) = \cos \theta + {1 \over 2} \cos 2 \theta, \qquad \qquad

: y(\theta) = \sin \theta + {1 \over 2} \sin 2 \theta. \qquad \qquad

Die selfde vorm kan in poolkoördinate gedefinieer word deur die vergelyking

: \rho(\theta) = 1 + \cos \theta. \  

## Grafieke 
Beeld:CardioidsLabeled.PNG
:*Vier grafieke van kardioïedes gerig in die vier kardinale rigtings, met hulle onderskeie polêre vergelykings.*

## Oppervlak 
Die oppervlak van 'n kardioïed wat kongruent is aan
: \rho(\theta) = a(1 - \cos \theta) 
is
: A = {3\over 2} \pi a^2 .

## Kyk ook 
* Wittgenstein se staaf
* Mikrofoon#Gerigtheid

## Verwysings 
* Hearty Munching on Cardioids deur cut-the-knot
* Xah Lee, *Cardioid* (1998) ''(Die werf verskaf 'n aantal alternatiewe konstruksies)*.
* Jan Wassenaar, *Cardiod*, (2005) in *862 two-dimensional mathematical curves''.
Hipotrogoïed

'n **Hipotrogoïed** is 'n roulette afgetrek deur 'n punt op 'n sirkel met straal *r* wat aan die binnekant van 'n stilstaande sirkel met radius *R* rol, waar die punt 'n afstand *d* van die middelpunt van die binneste sirkel is.

Die parametriese vergelykings vir 'n Hipotrogoïed is:
:x = (R - r)\cos\theta + d\cos\left({R - r \over r}\theta\right)
:y = (R - r)\sin\theta - d\sin\left({R - r \over r}\theta\right)

Spesiale gevalle sluit die hiposikloïed in waar *d = r* en die ellips met *R = 2r*.

Die klassieke Spirograph speelgoed trek Hipotrogoïede kurwes.

## Kyk ook
* Epitrogoïed
Kleinbyvanger

Die **kleinbyvanger** (*Dicrurus ludwigii*) is 'n skaars tot algemene standvoël wat in die Oostelike kusgebiede van Suider-Afrika voorkom. Die voël leef gewoonlik in pare saam. In Engels staan die voël bekend as die *Square-tailed Drongo*.

## Identifikasie 
Die voël is 18 tot 19&nbsp;cm lank en weeg 20 tot 40 gram. Dit is kleiner as die Mikstertbyvanger; die mikstert is korter en vlakker. Die hoofslagvere is donker in vlug. Dit word onderskei van die Swartvlieëvanger deur laasgenoemde se swaar snawel en rooi oë. Die voël word onderskei van die Swartkatakoeroe deur sy regop houding, gewoontes en swart (nie geel nie) bekgaping. Die jong voël se vlerkdekvere, mantel- en borskantvere het ligte punte.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011.
Kleinbloureier

Die **kleinbloureier** (*Egretta caerulea*) is seldsame swerwer wat in sentraal- en Suid-Amerika oorwinter. Dit is nog net 4 keer opgeteken aan die weskus naby Kaapstad. In Engels staan die voël bekend as die *Little Blue Heron*.

## Identifikasie 
Die reier is middelgroot. Die snawel is liggrys met 'n swart punt terwyl die bene en bene groengrys is. Die volwasse voël is blougrys en die kop en nek is donkerder met 'n pers skakering. Die jong voël is wit en word maklik met die kleinwitreier verwar; dit het geelgroen bene en 'n duidelike tweekleursnawel. Die onvolwasse voël het grys vere plek-plek en lyk gevlek.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Episikloïed

In meetkunde is 'n **episikloïed** is 'n vlak kromme geteken deur die pad van 'n punt op 'n sirkel af te trek &mdash; genaamd 'n **episilus** &mdash; wat om 'n vaste sirkel rol sonder om te gly. Dit is 'n besondere soort roulette.

regs|Episikloïed met n=1,2,3,4

'n Episikloïed met *n* &minus; 1 punte word gegee deur die parametriese vergelykings
: x(\theta) = \cos \theta + {1 \over n} \cos n \theta, 
: y(\theta) = \sin \theta + {1 \over n} \sin n \theta. 

Die episikloïed is 'n spesiale soort epitrogoïed.

'n Episikloïed met een punt is 'n kardioïed.

'n Episikloïed en die evoluut daarvan is soortgelyk.http://mathworld.wolfram.com/EpicycloidEvolute.html

## Kyk ook 
* sikloïed, hiposikloïed, deferent en episiklus.
Mikstertbyvanger

Die **mikstertbyevanger** (*Dicrurus adsimilis*) is 'n algemene standvoël wat in die meeste dele van Suider-Afrika voorkom. Dit leef in boomvelde, savanne, en plantasies. In Engels staan die voël bekend as die *Fork-tailed drongo*.

Die mikstertbyevanger  is 'n swart voël met opvallende rooi oë en 'n langerige diepgevurkte stert. Dit is 'n aggressiewe voël wat selfs groot roofvoëls van sy nes sal verwilder.

Die mikstertbyevanger is 'n voël omtrent so groot soos 'n duif, wat heeltemal glansend blouswart is. Sy opvallendste kenmerke is die rooi oë en die gevurkte stert. Sy snawel is kort en effens na onder geboë, en daar kom borselhare voor aan die snawelbasis, wat die neusgate bedek.

Buiten die suidelikste punt, kom mikstertbyevangers oral in Suider-Afrika voor en verkies veral die oop bosveld. Hulle word gewoonlik in pare aangetref, waar hulle op 'n hoë punt sit en insekte inwag. Insekte word in die vlug of op die grond gevang.

Die voëls broei in die somer en die nessie is 'n vlak kom van dun takkies wat gewoonlik hoog op in 'n boom aan die punt van 'n tak of in 'n takvurk geplaas word. Terwyl die een voël broei, hou die ander een naby die nes wag en val veral dan enige indringer, selfs groot roofvoëls of klein katte, onmiddellik aan. 'n Indringer word verwilder deur met 'n groot lawaai op hom af te duik en hom op die kop te pik.

## Identifikasie 
Die voël word 23 tot 26&nbsp;cm lank en weeg 38 tot 55 gram. Die voël is groot met 'n diep mikstert; die vorm kan verander tydens ververing. Die volwasse voël is glansend blouswart met helderrooi oë.

Die Afrikaanse koekoek, 'n broeiparasiet, gebruik hierdie voël as broeigasheer vir sy kleintjies.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bronnelys 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 19, bl. 77
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011.
Wittgenstein se staaf

**Wittgenstein se staaf** is 'n meetkundige probleem wat deur die 20ste-eeuse filosoof Ludwig Wittgenstein bespreek word.

'n Staaf gaan deur 'n hulsel, waarin dit glad kan gly. Die hulsel is aan 'n muur geheg om 'n spil te vorm. Een punt van die staaf word in 'n sirkel beweeg. Watter vorm word deur die ander punt van die staaf beskryf?

Die oënskynlik ooglopende antwoord is 'n sirkel, maar in werklikheid beskryf dit 'n Kardioïed.
(Wittgenstein se staaf is nie 'n goeie pantograaf (tekenaap) nie).

## Animasies  
## Eksterne skakels 
* Geometer se Sketchpad applet
Reuleaux-tetraëder

duimnael|100px|'n Reuleaux-tetraëder
'n **Reuleaux-tetraëder** is 'n drie-dimensionale vorm wat bestaan uit die snyding van drie balle met radius *s* gesentreer op die hoeke van 'n reëlmatige tetraëder met sylengte *s*. Dit is 'n analoog van die Reuleaux-driehoek , maar is nie 'n oppervlak met konstante wydte nie. Dit kan egter op twee maniere in so 'n vorm omskep word:

* deur die Reuleaux-driehoek om een van sy asse ('n lyn vanaf enige hoek deur die middelpunt van die teenoorgestelde sy). Die resultaat lyk byna soos 'n akker.

## Verwysings 
* Mathworld artikel oor die Reuleaux-tetraëder
* SwissEduc artikel oor die Reuleaux-tetraëder
* Fastgeometry Artkel oor die Reuleaux-tetraëder
Hiposikloïed

[duimnael|460px|Die rooi lyn is 'n hiposikloïed wat getrek word as die kleiner swart sirkel rol binne in die groter swart sirkel (parameters met R=4.0, r=1.0, en so k=4, gee 'n [Astroïed).]]
In meetkunde, is 'n **hiposikloïed** 'n spesiale vlakkromme, 'n roulette, afgetrek deur 'n punt op 'n sirkel wat binne 'n groter sirkel rol. Dit is vergelykbaar met 'n sikloïed maar in plaas daarvan dat dit langs 'n lyn rol, rol dit binne 'n sirkel.

Die verhouding van die radius van die groter sirkel tot die radius van die kleiner sirkel bepaal die aantal punte van die kurwe. Byvoorbeeld as die verhouding 3:1 is, sal die kurwe drie punte hê en sal dit 'n deltoïed wees.

Sulke kurwes kan met die *Spirograph* speelgoed geteken word.

'n Hiposikloïed met *n + 1* punte kan gedefineer word deur die volgende paar parametriese vergelykings:
:  x(\theta) = \cos \theta + {1 \over n} \cos n \theta, 
:  y(\theta) = \sin \theta - {1 \over n} \sin n \theta. 

Die hiposikloïed is 'n spesiale soort Hipotrogoïed.

'n Hiposikloïed en sy evoluut is soortgelyk.http://mathworld.wolfram.com/HypocycloidEvolute.html

'n Hiposikloïedkurwe met vier punte staan bekend as 'n astroïed.

Die Pittsburgh Steelers se kenteken sluit drie astroïedes (hiposikloïedes met vier punte) in. In sy weeklikse NFL.com rubriek *Tuesday Morning Quarterback,* verwys Gregg Easterbrook gereeld na die Steelers as die Hiposikloïedes.

## Sien ook 
* Sikloïed
* Episikloïed
Gallo

duimnael|links|'n Tweetalige bord in 'n moltreinstasie in Rennes

**Gallo** (*Galo*) is 'n streektaal van Frankryk, wat veral in die oostelike Bretagne gepraat word. Gallo behoort - in teenstelling met die Keltiese Bretons - tot die Romaanse Oïl-taalfamilie en is derhalwe nou verwant aan ander Noord-Franse streektale soos Normandies, Pikardies en Pointevin-Saintongies. Gallo het vermoedelik ná 1000 as 'n selfstandige dialek ontwikkel.

Die naam Gallo is moontlik afgelei van die Bretonse *gallaoued*, wat na die geromaniseerde Galliese inwoners van Bretagne verwys.

Desondanks sy tradisie as 'n literêre taal is Gallo beperk tot sy rol as omgangstaal en medium vir toneelopvoerings en inheemse musiek. Een van die moltreinstasies in die Bretonse hoofstad Rennes maak gebruik van tweetalige aanwysings in Frans en Gallo, maar anders bly Gallo in sy eie taalgebied meesal onsigbaar. 

Danksy die Gallo-taalbeweging geniet die taal sedert die sewentigerjare erkenning in die plaaslike openbare lewe. Onderwysers kan die amptelike *Certificat d’Aptitude à l’Enseignement du Gallo* verwerf om hulle as Gallo-onderwysers te bekwaam. Gallo is nou 'n opsionele skoolvak vir hoërskool-leerlinge. 

Die woordeskat en grammatika van Gallo toon 'n sekere invloed van Bretons, maar is oorwegend van die Latynse en Gallo-Romeinse taal oorgeërf.

## 'n Vergelyking van die Franse en Gallo-woordeskat 
duimnael|links|'n Tweetalige aanwysing in 'n moltreinstasie van Rennes
Europese byvreter

duimnael|Merops apiaster
Die **Europese byvreter** (*Merops apiaster*) is 'n algemene somerbesoeker.

## Identifikasie 
Die byvreter word aan sy klein, slanke grootte en helder kleure, nl. geel keel, blou bors en bruin bo-rug en geel-laer rug uitgeken. Die vlerke is groen, blou en bruin met 'n swart bek. Die Europese byvreter word ongeveer 26 tot 28&nbsp;cm lank.

## Habitat 
Bosveld, doringbome en fynbosgebied.

## Verspreiding 
Dit kom in die meeste dele van Suidelike Afrika voor.

## Geluid 
Die Europese byvreter uiter 'n "prrrup"-geluid.

## Ander name 
* Engels: *European Bee-eater*

## Galery 

Pair of Merops apiaster feeding.jpg
Merops apiaster Schoenbrunn.jpg
Merops apiastere fg01.jpg
Merops apiaster burrow.jpg
Merops apiaster MHNT ZOO 2010 11 160 Saintes-Maries-de-la-Mer.jpg|

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Reuleaux-driehoek

frame|regs|Die Reuleaux-driehoek is 'n kromme van konstante wydte gegrond op 'n ewesydige driehoek. Die afstand van enige punt op 'n sy tot by die teenoorstaande sy is gelyk. __NOTOC__

'n **Reuleaux-veelhoek** is 'n veelhoek wat 'n kromme met konstante wydte is - dit wil sê, 'n kromme waarin alle deursneë dieselfde lengte het. Die mees bekende weergawe is die **Reuleaux-driehoek**. Beide is vernoem na Franz Reuleaux, 'n 19de eeuse Duitse ingenieur wat pionierswerk gedoen het op maniere hoe masjiene een soort beweging kan omskakel na 'n ander soort, hoewel dit voor sy tyd bekend was.  

Die Reuleaux-driehoek is die eenvoudigste nie-triviale voorbeeld van 'n kromme met konstante wydte - 'n kromme waar die afstand tussen twee teenoorstaande parallelle raaklyne aan die rand daarvan dieselfde is, onafhanklik van die rigting van die twee parallelle lyne. 

Om 'n Reuleaux-driehoek te teken, begin met 'n ewesydige driehoek.  Plaas die skerp punt van 'n passer by een hoek en trek die (klein) boog tussen die twee ander hoeke. Doen dieselfde met die middel van die passer op die ander twee hoeke. Vee die oorspronklike driehoek uit. Die resultaat is 'n kromme met konstante wydte. Ekwivalentgewys, gegee 'n ewesydige driehoek **T** met sy lengte *s*, neem die grens van die snyding van die skywe met radius *s* gesentreer op die hoeke van **T**. 

Volgens die Blaschke-Lebesgue-stelling, het die Reuleaux-driehoek die kleinste oppervlak van enige kromme van enige gegewe konstante wydte. 

Die Reuleaux-driehoek kan veralgemeen word tot reguliere veelhoek met 2*n* + 1 sye. Kyk ook die Britse Twintig Pennie en Vyftig pennie muntstukke.

## Trivia 
* Omdat al die deursneë dieselfde lengte het, is die Reuleaux-driehoek - in werklikheid alle Reuleaux-veelhoeke - die nie-triviale antwoord tot die Mensa-agtige vraag "Watter vorm kan jy 'n mangatdeksel maak sodat dit nie deur die gat kan val nie?" Die ooglopende antwoord is 'n sirkel.
* Die rotor van die Wankel-enjin is 'n Reuleaux-driehoek.
* Alhoewel 'n Reuleaux-driehoek glad en maklik rol, is dit nie 'n goeie wiel nie omdat dit nie 'n vaste rotasiemiddelpunt het nie. Terwyl 'n voorwerp bo-op rollers waarvan die deursnit Reuleaux-driehoeke is (soos waar stompe as rollers gebruik word, maar gevorm soos Reuleaux-driehoeke) glad en plat sal rol, sal 'n as geheg aan wiele in die vorm van Reuleaux-driehoeke op en af bons teen drie keer per omwenteling.
* Die bestaan van Reuleaux-veelhoeke is 'n goeie demonstrasie van waarom mens nie deursneemetings kan gebruik om te bevestig dat 'n voorwerp 'n sirkulêre deursnit het nie.

## Driedimensionale weergawe 
duimnael|100px|'n Reuleaux-tetraëderDie snyding van die balle met radius *s* gesentreer op die hoeke van 'n reguliere tetraëder met sylengte *s* word die Reuleaux-tetraëder genoem, maar is nie 'n oppervlak met konstante wydte nie. Dit kan egter op twee maniere in so 'n vorm omskep word.

## Sien ook 
* Kakeya-naald
* Wankel-enjin

## Eksterne skakels 
* Mathworld-artikel oor die Reuleaux-driehoek
* Reuleaux triangle by die Cornell-biblioteek
* Vorm met konstante wydte by *cut-the-knot*
Paternoster

duimnael|links|Vissermanne verkoop hulle daaglikse vangs.
duimnael|links|'n Charismatiese doopdiens op die strand.
[duimnael|links|Die [Volkskasgebou op Paternoster, 1977]]

**Paternoster** is 'n vissersdorp langs die weskus van Suid-Afrika in die munisipaliteit Saldanhabaai en sowat negentig minute se motorrit noord van Kaapstad in die provinsie Wes-Kaap. Die naam, wat in Latyn letterlik "Ons vader" beteken, is moontlik afgelei van 'n ou skeepswrak, die *Paternoster* uit Nederland, wat drie eeue gelede naby die huidige dorp gestrand het. 'n Ander verklaring beweer dat die naam 'n verwysing na die gebede van Portugese skipbreukelinge is.

In die omgewing lê die Columbine-natuurreservaat met die bekende Tietiesbaai, wat in die tydperk tussen laat Julie en Oktober met 'n groot verskeidenheid wilde blomme lok. Fynbos en tipiese Karoo-sukkulente is deel van die plaaslike flora. Walvisse en dolfyne is volop in die kusgebied tydens tien maande van die jaar.

Die Kaap Columbinevuurtoring is in die jaar 1936 as Suid-Afrika se laaste bemande vuurtoring opgerig.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Felix Wankel

Dr. **Felix Heinrich Wankel** (13 Augustus 1902&ndash;9 Oktober 1988) was die Duitse uitvinder van die Wankelenjin.

duimnael|links|1975 NSU Ro80
Wankel is in Lahr, Duitsland gebore. Nadat sy moeder in die Eerste Wêreldoorlog 'n weduwee geword het, het Wankel geen universiteitsopleiding ontvang of self 'n ambagskap onderneem nie. Hy het egter daarin geslaag om homself tegniese onderwerpe te leer en het die idee van 'n rotasie-enjin in 1924 bedink. In die 1930's het hy 'n geskil met Adolf Hitler, en word vir 'n aantal maande deur die Nazi's gevange geneem. Tydens die Tweede Wêreldoorlog ontwikkel hy seëls en rotasiekleppe vir die Duitse lugmag en vloottorpedo's. Na die oorlog word hy vir 'n paar maande deur die Geallieerdes gevange geneem, sy laboratorium gesluit, sy werk gekonfiskeer, en word hy verhoed om verdere werk te doen. In 1951 begin hy die ontwikkeling van die enjin by NSU, wat in 1957 lei tot die eerste werkende prototipe. Sy ontwerp van 'n rotasieenjin is in 1959 en 1960 deur Curtiss Wright in New Jersey gelisensieer en verder verbeter voor Mazda die verbeterings in Japan gebruik het. Die enjin is suksesvol deur Mazda gebruik in verskeie generasies van hulle RX-reeks koepees.

In later jare, is Wankel 'n eredoktorsgraad in Ingenieurswese (Dr.-Ing.) toegeken. Hy was bekend vir sy voorspraak vir diereregte en teenkanting teen die gebruik van diere in toetse. Felix Wankel sterf in 1988 in Heidelberg nadat hy nooit 'n bestuurslisensie bekom het nie.

## Toekennings en erkenning 
* Eredoktorsgraad van die Technische Universität München 5 Desember 1969.
* Die Federasie van Duitse Ingenieurs se Goue Medalje, 1969.
* Die Groot Federale Dienskruis, Duitsland se hoogste burgerlike eer, 1970.
* Die Franklin-Medalje, Philadelphia, 1971.
* Die Bavariese Diensmedaljie, 1973.
* "Ere-burger" van Lahr,1981, en die titel Professor in 1987.
* Ereburgerskap van Lindau (van die hand gewys).

## Sien ook 
* NSU Ro 80
* Mazda RX-7
* Mazda RX-8

## Eksterne skakels 
* Kort Biografie van Dr. Ing. Felix Heinrich Wankel (1902-1988)
* Felix Wankel op *Der Wankelmotor*
Hans Peter Halbeck

**Hans Peter Hallbeck** (18 Maart 1784 in Malmö - 25 November 1840 in Genadendal) was 'n Sweedse sendeling van die Morawiese kerk in Genadendal van 1818 tot 1840. 

Hallbeck is op 18 Maart 1784 in Malmö, Swede gebore. Hy is op 25 November 1840 in Genadendal in Suid-Afrika oorlede. Hy was waarskynlik die eerste Sweedse sendeling in Afrika.

## Eksterne skakels 
* Biografie van Hallbeck 
* http://www.museums.org.za/genadendal/ 
* Dorpe van die Overberg: Genadendal
Dikkoppe

:*Vir die visfamilie, kyk Gobiidae*
Die **dikkoppe** (*Burhinidae*) is 'n familie van voëls in die orde van steltloperagtiges (*Charadriiformes*).

Meeste dikkoppe is bruinerig van kleur. Hulle vernaamste kenmerke is die groot oë en stewige snawel. Dikkoppe is nagvoëls en die groot oë help hulle om insekte in swak lig te kan jag. Bedag rus hulle gewoonlik onder bosse en hardloop kop onderstebo weg as hulle gesteur word. Teen sononder raak hulle bedrywig en kan 'n mens hulle dikwels hoor roep. Hulle is ook op bewolkte dae aktief.

## Spesies 
* *Burhinus oedicnemus*
* *Burhinus senegalensis*
* *Burhinus vermiculatus* - Waterdikkop
* *Burhinus capensis* - Gewone Dikkop
* *Burhinus bistriatus*
* *Burhinus superciliaris*
* *Burhinus grallarius*
* *Esacus recurvirostris*
* *Esacus neglectus*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name