Eugen d'Albert

duimnael|regs|250px|Eugen d'Albert in 1904
**Eugen** (oospronklik **Eugène**) '''Francois Charles d'Albert''' (10 April 1864 – 3 Maart 1932) was 'n Skots-gebore Duitse pianis en komponis.

Hy het sy opvoeding in Groot-Brittanje ontvang, en het op 'n vroeë stadium musikale talent getoon. Op die ouderdom van sewentien het hy 'n beurs gewen om in Oostenryk te studeer. Hy het 'n verwantskap gevoel met Duitse kultuur en musiek, soveel sò dat hy weldra na Duitsland geïmmigreer het waar hy saam met Franz Liszt gestudeer het en 'n loopbaan as 'n konsertpianis  begin het en sy vroeëre opleiding en opbrengs in Skotland opgesê en homself voortaan as Duits beskou het.

Terwyl hy 'n loopbaan as 'n pianis nagejaag het, het d'Albert in groter wordende mate gefokus op komposisie en soveel as een-en-twintig operas en 'n aansienlike aantal klavier, vokale, kamermusiek en orkestrale werke gekomponeer. Sy mees suksesvolle opera was *Tiefland (opera)*, wat sy buiging gehad het in Praag in 1903.

Sy suksesvolle orkeswerke het sy tjellokonsert (1899), 'n simfonie, twee strykkwartette en twee klavierkonserte ingesluit. In 1907 het d'Albert die direkteur geword van die Berlyn Universiteit van Kunste (Hochschule für Musik) in Berlyn, waar hy 'n aansienlike invloed uitgeoefen het op musikale opvoeding in Duitsland. Hy was ook aangestel in die pos van Kapellmeister aan die Hof van Weimar. D'Albert was ses keer getroud, insluitende aan die pianis-sanger Teresa Carreño, en was agtereenvolgens 'n Britse, Duitse en Switserse burger.

## Biografie 
### Vroeë lewe en opvoeding 
D'Albert was gebore by Crescent Place 4, Glasgow, Skotland as die kind van 'n Engelse moeder, Annie Rowell, en 'n Duits-gebore vader van Franse en Italiaanse afkoms, Charles Louis Napoléon d'Albert (1809–1886), wie se voorouers die komponiste Giuseppe Matteo Alberti en Domenico Alberti ingesluit het.

D'Albert se vader was 'n pianis, rangskikker asook 'n uiters produktiewe komponis van salonmusiek, wat balletmeester by die Koninklike Teater en by die Koninklike Opera Huis was, ook bekend as Covent Garden. D'Albert se vader was reeds vyf-en vyftig jaar oud toe hy gebore was.

Die *The Musical Times* het in 1904 geskryf dat "Dit, en ander omstandighede, gesorg het vir eensaamheid in die seun se huislike lewe en gedurende sy kinderjare. Hy was misverstaan, en tot so 'n mate ingehok, dat hy grootliks benadeel was deur die land wat aan hom geboorte gegee het".

D'Albert was grootgemaak in Glasgow en het by sy vader sy musikale opvoeding ontvang totdat hy 'n beurs by die nuwe Nasionale Opleidingsskool vir Musiek ('n voorganger van die Koninklike Kollege van Musiek) in Londen gewen het waar hy in 1876 op die ouderdom van twaalf begin het.

D'Albert het ook in 1880 'n klavierrangskikking van die stem-gedeelte van Sullivan se gewyde musiekdrama *Die Martelaar van Antioch* gemaak, ten die einde die koor tydens oefening te begelei. Die skryf van 'n ouverture tot Gilbert en Sullivan se 1881 opera, *Patience (opera)*, weliswaar onder Sullivan se toesig, word ook aan hom toegedig.

D'Albert het vir baie jare sy opleiding en werk gedurende hierdie tydperk verwerp as nutteloos. *The Times* het geskryf dat hy "gebore en opgevoed was in Engeland, en sy vroegste suksesse in Engeland behaal het, alhoewel hy in 'n waas van seunsagtige onstuimigheid 'n aantal jare terug alle bande met die land gerepudieer het, waar, volgens sy eie relaas, hy deur blote ongeluk gebore was en niks geleer het nie." In latere jare het hy egter sy oortuigings gewysig: "Die voormalige vooroordeel wat ek teen Engeland gehad het, wat deur verskeie gebeurlikhede veroorsaak is, het sedertdien, vir 'n geruime tyd reeds,  heeltemal verdwyn."

In dieselfde jaar het d'Albert die Mendelssohn Beurs gewen, wat dit vir hom moontlik gemaak het om in Wene te studeer, waar hy Johannes Brahms, Franz Liszt en ander belangrike musikante ontmoet het wat sy spesifieke styl beïnvloed het. D'Albert het sy vroeëre entoesiasme vir Duitse kultuur en musiek behou en die aanhoor van Wagner se epiese opera *Tristan und Isolde* het 'n groter invloed op hom gehad as die opvoeding wat hy ontvang het van sy vader en...selfs die opvoeding wat hy ontvang het by die Nasionale Opleidingsskool vir Musiek.

duimnael|links|d'Albert en Hermine Finck in 1902
In Duitsland en Oostenryk het d'Albert 'n loopbaan opgebou as 'n pianis. Liszt het hom "die tweede Carl Tausig genoem", en d'Albert kan gehoor word in 'n vroeë opname van Liszt se werke. Hy het in 1882 sy eie klavierkonsert gespeel saam met die Weense Filharmoniese Orkes , wat hom die jongste pianis gemaak het om saam met die orkes te verkyn.

Hy was geprys vir sy interpretasies van Johann Sebastian Bach se preludes en fugas en vir die interpretasies van Ludwig van Beethoven se sonatas.

Sy mees suksesvolste opera was sy sewende opera, *Tiefland (opera)*, wat sy buiging in Praag in 1903 gehad het. Toe Thomas Beecham die opera aan Londen bekendgestel het, het *The Times*  opgemerk, "die werk is baie aan die dissipline van Sullivan verskuldig; daar is ook 'n vreemde Engelse geur merkbaar". *Tiefland* is in operahuise van regoor die wêreld opgevoer en het 'n plek behou in die standaard Duitse en Oostenrykse repertoire, met 'n produksie daarvan wat in November 2007 plaasgevind het by die Deutsche Oper Berlin.

Volgens die biograaf Hugh Macdonald, "voorsien dit 'n skakel tussen Italiaanse verismo en Duitse Ekspressionistiese opera, alhoewel die orkestrale teksture meer van 'n Wagneriaanse taal oproep."

Sy latere eggenote was die mezzo-sopraan Hermine Finck, wat die eerste rol gespeel het van die heks in Humperdinck se *Hansel and Gretel (opera)*; die aktrise Ida Fulda; Friederike ("Fritzi") Jauner; en Hilde Fels. Sy laaste metgesel was 'n minnares genaamd Virginia Zanetti. D'Albert was begrawe in die begraafplaas wat uitkyk op die Lugano-meer in Morcote, Switserland.

## Werke (beknopte en onvolledige lys) 
### Orkestrale werke 
* Klavierkonsert in G mineur (amper voltooid, getekende partituur by die Saksiese Staatsbiblioteek, gedateer 1874)
* Klavierkonsert in A majeur (1881, verlore)
* Klavierkonsert No. 1 in B mineur, Op. 2 (1884)
* Simfonie in F majeur, Op. 4 (1886)
* *Esther*, Op. 8 (1888)
* Klavierkonsert No. 2 in E majeur, Op. 12 (1893)
* Tjellokonsert in C majeur, Op. 20 (1899)
* *Aschenputtel*. Suite, Op. 33 (1924)
* Simfoniese voorskou tot *Tiefland*, Op. 34 (1924)

### Klavier 
* Suite in D mineur vir klavier, Op. 1 (1883) Musical score
* Agt klavierstukke , Op. 5
* Walse vir klavier, vier hande, Op. 6 Musical score
* Klaviersonata in F-kruis mineur, Op. 10 (1893)
* Klavierstücke, Op. 16

### Kamermusiekwerke 
* Strykkwartet No. 1 in A mineur, Op. 7 (1887)
* Strykkwartet No. 2 in E-mol majeur, Op. 11 (1893)

### Vokale musiek 
* *Der Mensch und das Leben*, Op. 14 (1893)
* *Seejungfräulein*, Op. 15 (1897)
* *Wie wir die Natur erleben*, Op. 24 (1903)
* *Mittelalterliche Venushymne*, Op. 26 (1904)
* *An den Genius von Deutschland*, Op. 30 (1904)
* D'Albert het ook 'n totaal van agt-en-vyftig liedere vir stem en klavier gekomponeer, wat gepubliseer is in 10 volumes

## Opnames 
As 'n pianis het d'Albert nie breedvoerig opnames gemaak nie, alhoewel sy opnames 'n wye reeks musiek verteenwoordig. Hulle sluit sy eie Scherzo, Op. 16; Capriolen, Op. 32; die Suite, Op. 1, Gavotte en Minuet; en klavierrangskikkings van sy opera *Die Toten Augen* in.

Hy het verskeie opnames van Ludwig van Beethoven se werke gemaak, insluitende die Klaviersonatas Nos. 18 en 21 ("Waldstein"), en die Beethoven Vioolsonata No. 5 "Lente" vir viool en klavier, saam met Andreas Weissgerber. 'n Seleksie van Frédéric Chopin se stukke was opgeneem in die 1910s en 1920s, met Études (Chopin), Polonaises (Chopin) en Walse (Chopin) wat daarin verteenwoordig word.

Snaaks genoeg word sy onderwyser, Franz Liszt , se werke nie sterk verteenwoordig wat d'Albert se opnames betref nie, alhoewel hy Liszt se "Au bord d'une source" van sy *Années de pèlerinage* (1ste Jaar) in 1916 na 'n plaatopname gewy het. Johannes Brahms, Wolfgang Amadeus Mozart, Franz Schubert en Carl Maria von Weber verskyn ook in sy diskografie.

180px|regs
As 'n komponis was d'Albert die afgelope jare darem ietwat meer verteenwoordig op plate-opnames as in vorige jare. Sommige moderne opnames sluit in:

* **Klavierkonserte No. 1 in B mineur, Op. 2**, en **No. 2 in E majeur, Op. 12** gespeel deur Piers Lane/BBC Skotse Simfonieorkes/Alun Francis; Joseph Banowetz/ Moskou Simfonieorkes/ Dmitry Yablonsky
* **Strykkwartette No. 1 in A mineur, Op. 7, en No. 2 in E-mol, Op. 11**, gespeel deur die Sarastro Kwartet.
* **Klaviersonata in F-skerp mineur, Op. 10; Klavierstücke, Op. 16; Heft 1 en Heft 2, Serenata and Capriolen Fünf schlichte Klavierstücke**, gespeel deur Piers Lane
* ***Tiefland***, Éva Marton; René Kollo; Bernd Weikl; Kurt Moll; Münchner Rundfunkorchester/Marek Janowski; Margherita Kenney; Waldemar Kmentt; Otto Wiener; Weense Simfonieorkes/ Frederick Charles Adler; Lisa Gasteen; Johan Botha (tenoor; Falk Struckmann; Weense Radio Simfonieorkes/ Bertrand de Billy
* ***Die Abreise***; Hermann Prey; Edda Moser; Peter Schreier; Philharmonia Hungarica/János Kulka (dirigent)

## Notas 
## Verwysings 
* Ainger, Michael (2002). *Gilbert and Sullivan – A Dual Biography*. Oxford: Oxford University Press.

## Verdere Leeswerk 
* Lederer, Josef-Horst: "Albert, Eugen d'", in: *Die Musik in Geschichte und Gegenwart (MGG), biographical part, vol. 1 (Kassel: Bärenreiter, 1999), cc. 336–339.
* Pangels, Charlotte: *Eugen d'Albert: Wunderpianist und Komponist: eine Biographie* (Zürich & Freiburg: Atlantis Musikbuch-Verlag, 1981), .
* Raupp, Wilhelm: *Eugen d'Albert. Ein Künstler- und Menschenschicksal* (Leipzig: Koehler und Amelang, 1930).
* Sadie, Stanley (ed.): *The New Grove Dictionary of Opera*, 4 vols. (1992).
* Tyler, Luke: *Eugen d'Albert (1864–1932) and His Piano Sonata, Op. 10: Its Use of Unifying Devices and Formal Structure'' (DA diss, Ball State University, 2014).

## Eksterne skakels 
* 
* 
* official web-site of the 1st International Eugen d'Albert Music Competition.
* Eugen d'Albert String Quartet Nos.1 & 2 sound-bites and discussion of works
* Piano rolls available from The Reproducing Piano Roll Foundation including rolls recording D'Albert's playing.