open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Costa Brava

duimnael|Die “wilde” kus, soos gesien van die *Ermitatge de Sant Elm*.
duimnael|*Lloret de Mar*, 'n tipiese beeld van die massatoerisme aan die Costa Brava.
duimnael|Gedenksteen by die *Ermitatge de Sant Elm* met die teks: ''«Des d'aquesta tronade Sant-ElmFerran Agulló intuíla idea de batejarla Costa Brava»* Vertaling: Op hierdie uitgestrekte rots kom Ferran Agullò op die idee van die naam “Costa Brava”

Die **Costa Brava** (Katalaans vir *ruwe, wilde kus*) is die kusstrook van Oos-Spanje tussen Barcelona en die grens met Frankryk. Dié kus van 200 kilometer aan die Middellandse See in Katalonië is ’n gewilde vakansiebestemming.

Costa Brava het goue sandstrande, kristalhelder seewater, rots uitsteeksels en inhamme, regaf kranse en denne- en eikewoude. Aan die binneland van die Costa Brava word goed bewaarde Middeleeuse dorpies in tipies mediterreense landskappe aangetref. In die voetheuwels van die Pireneë word forel gevulde strome en beskermde mere gevind.

Die naam Costa Brava is die eerste keer op 12 September 1908 in die Katalaanse koerant, *La veu de Catalunya'', in 'n artikel van die skrywer en digter Ferran Agulló gebruik. In die artikel beskryf hy die ruwe en toe nog onherbergsame karakter van die kus met sy talle onreëlmatige rotse en grotte. Op 29 September 1963 het die munisipaliteit van *Sant Feliu de Guíxols* 'n gedenksteen by die kaap van die *Ermitatge de Sant Elm* opgerig, presies op die plek waar Ferran Agulló die inspirasie vir die naam van die kus sou vind, al word die egtheid van die staaltjie betwis.

Die gebied het 'n Mediterreense klimaat. Die streek word soms deur 'n koue noordewind geteister wat veral in die winter ysige kou lug inwaai en tot 'n wolklose helder blou hemel aanleiding gee.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Strengiet

{{Mineraalkas
|formule=FePO4 · 2H2O
|kategorie=Fosfaatminerale
|Dana klassifikasie=40.04.01.02
|hardheid=3½ – 4 
|kristalsisteem=Ortorombies
|kristalklas=Dipiramidaal (mmm) H-M Simbool: (2/m 2/m 2/m)
|kleur=Kleurloos, ligte pers, donker pers, rooi, skarlakenrooi, groen-wit.
|glans=Glasagtige glans
|ligdeurlatenheid=deursigtig tot deurskynend
|streep=Wit
|relatiewe digtheid=2.84
|digtheid=2.87 g/cm3
|splyting={010} Goed, {001} Sleg
|dubbelbreking= Twee-assig (+)
|Strunz simbool=8.CD.10
|beeld1=Strengite-142745.jpg
|teks1=’n Klein strengiet kristal.
|verwysings=
}}

**Strengiet** is 'n relatief skaars ysterfosfaat-mineraal met die formule: FePO4 · 2H2O. Die mineraal is vernoem na die Duitse mineraloog Johann August Streng (1830–1897). Ligpers, pienk of pers in kleur, is dit soortgelyk aan variskiet  en is gedeeltelik oplosbaar, veral in toestande waar daar 'n lae pH- en lae oksidasie-reduksiepotensiaal is.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Verwysings
Mayfair-Wes

**Mayfair-Wes** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Oorsig 
[duimnael|links|'n Groep jong leerlinge van die [Laerskool Jubileum|Jubileumskool in Mayfair-Wes by die sierwapen wat 'n ouer geskenk het by geleentheid van die skool se 21-jarige bestaan in 1957.]]

Die voorstad is 5,6 km wes van die stadsaal geleë. Dis uitgelê op die plase Langlaagte in die suide en Middelfontein in die noorde. Highstraat skei dit in die noorde van Brixton, Bellonaweg en Nestorstraat in die ooste van Mayfair, die spoorlyn na Krugersdorp en Albertina Sisuluweg in die suide van Homestead Park en Mercurystraat in die weste van Crosby. 

Mayfair-Wes is 'n voormalige blanke groepsgebied en het vroeër 'n groot Afrikaanse gemeenskap gehad. Die kerkgebou van die destydse NG gemeente Johannesburg-Wes op die hoek van Indra- en St. Albanlaan is nou 'n Moslemskool, terwyl die Hervormde gemeente Brixton se kerkgebou op die hoek van Bellonaweg en Dianastraat in 'n Hindoetempel omskep is. Die naaste Gereformeerde kerk was Johannesburg-Mayfair se kerkgebou in Sesde Laan, Mayfair, enkele meter vanaf die grens tussen Mayfair en Mayfair-Wes. Dié kerkgebou het die gemeente gehuisves tot 1986, toe dit saamgesmelt het met Johannesburg-Oos en Johannesburg-Sentraal as die Gereformeerde kerk Johannesburg (herstig).

## Demografie 
Volgens die sensus van 2011

## Geskiedenis 
Mayfair is aangelê op die plaas Langlaagte no. 258, waarvan die minerale regte in 1886 deur J.B. Robinson gekoop is. Die goewermentslandmeter, M.C. Vos, het die buurt opgemeet en die eerste erwe is op 24 Mei 1896 verkoop. Robinson het sy hoofkwartier daar gehad toe dit meestal kaal veld was en sy eerste verdiepingkantoorgebou daar opgerig. Langermanstraat is genoem na sy algemene bestuurder, wat gekeer het dat die Robinson-myngroep hom vereenselwig met die Reform Committee. Die voorstad is bes moontlik genoem na die bekende voorstad in Londen.

## Bronne 
*  Potgieter, D.J. (hoofred.) 1974. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa, Volume 7*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd.
*  Sensusgegewens uiteengesit op die webtuiste adrianfrith.com. URL besoek op 1 Augustus 2017.

## Verwysings
Hessiet

**Hessiet** is 'n mineraalvorm van disilwertelluried  (chemiese formule Ag2Te). Dit is 'n sagte, donkergrys telluriedmineraal wat monokliene kristalle vorm. Dit is vernoem na Germain Henri Hess (1802–1850). 

Hessiet word in die VSA aangetref in Eagle County, Colorado en in Calaveras County, Kalifornië, asook op baie ander plekke. Stütziet (Ag7Te4) en empressiet (AgTe) is verwante silwertelluriedminerale.

## Verwysings 
* webmineral.com
* Mindat.org inskrywing
Euchroïet

**Euchroïet** is 'n gehidreerde koper arsenaat hidroksied mineraal met formule: Cu2AsO4OH·3H2O. Dit is 'n glasagtige groen tot smaraggroen mineraal wat in die ortorombiese stelsel kristalliseer. Dit het 'n Mohs hardheid van 3,5 – 4,0 en 'n relatiewe digtheid van 3,39 – 3,45. Dit is die eerste keer in 1823 in Ľubietová, Slowakye, beskryf.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Eksterne skakels 
* Mindat localities
* Webmineral
Wolframaat

{{Ioonkas
|beeld1=Orthowolframat-Ion.svg
|beeld2=Sulfate-3D-vdW.png
|term.rad=2,37 &nbsp;Å  
|Eo=-1,060 [V]
|dEodT = -1,36 [mV/K]
}}
'n **Wolframaat** of eintlik 'n **ortowolframaat** is 'n anorganiese verbinding wat die komplekse ioon  bevat. Wolfram het hier sy hoogste oksidasietoestand W(VI). Die ioon het 'n tetraëdriese struktuur.

Wolframate is algemeen taamlik onoplosbaar. Oplossings wat die tetraëdriese -ioon bevat kan nogtans vervaardig word deur die suiwer wolfram(VI)oksied  in oplossings van 2 M natriumhidroksied op te los. Barré et al. het die spesies in oplossings met 0,2 - 1,0 M sulfaat met 4M swawelsuur getitreer en gevind dat die ortowolframaatioon stabiel is in basiese oplossings. By pHWO_4^{2-} + 2H^+ \leftrightharpoons WO_3\downarrow + H_2O

Hierdie reaksie is nogtans erg traag. Die produk bly aanvanklik as .n in suspensie.

Ortowolframaat is in die Raman-spektrum herkenbaar aan sy absorpsie by 930 cm-1. Swakker bande verskyn by 830 en 320 cm-1. In die vastestof  is bande by 925, 823, en 350 cm-1 gevind. Die verskille kan deur die verskille in koördinasie verklaar word. 
 
Daar bestaan ook oligomere en polimere *para-*, *iso-*, *meta-* en *poli*wolframate, soos die natrium*para*wolframaat .28. Die ortowolframaatioon is nogtans waarskynlik die belangrikste oplosbare spesies vir die geologiese vorming van wolframminerale

## Verwysings 
## Sien ook 
*Lys van anione
Wagneriet

duimnael|Wagnerite
**Wagneriet** is 'n mineraal, 'n gekombineerde fosfaat en fluoried van yster en magnesium, met die chemiese formule (MgFe)2PO4F. Dit kom voor in pegmatiet wat geassosieer word met ander fosfaatminerale. Dit is vernoem na Franz Michael von Wagner (1768–1851), 'n Duitse mynbeampte.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Verwysings 
* Mindat – Wagnerite
* Webmineral – Wagnerite
* Handbook of Mineralogy – Wagnerite
Battery

duimnael|'n Litium-battery

'n **Battery** is 'n toestel van een of  meer elektrochemiese selle in dieselfde houer wat elektrisiteit deur 'n chemiese reaksie ontwikkel.

Batterye kan vir eenmalige gebruik of herlaaibaar wees. Batterye vir eenmalige gebruik word dikwels aangewend in handwerktuie of ander draagbare toestelle. Herlaaibare batterye is een van die min maniere om elektriese energie te stoor en hulle word daarom vir etlike jare reeds in motorvoertuie gebruik, maar hulle is swaar en die energiedigtheid is nie groot nie. Draagbare telefone het die behoefte aan herlaaibare batterye vergroot, en daarom navorsing op dié gebied versnel.

'n Besondere vorm van 'n battery is die brandstofsel.

## Sien ook 
* Litiumioonbattery
* Mangaandioksied
* Litiumkobaltiet

## Eksterne skakels 
*
Yakovlev Yak-3

Die **Yakovlev Yak-3** was 'n vegvliegtuig wat deur Rusland ontwikkel en gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuig was aanvanklik bekend as die *Ya-26* vegvliegtuig en die romp was meestal van hout. Die prototipe het die eerste keer in Maart 1939 gevlieg. Die *Ya-26* was ontwerp na aanleiding van 'n Russiese spesifikasie. Toe produksie begin het die die model as *I-26* bekend gestaan maar was later verander na *Yak-1*. Produksie het beswaarlik begin toe Duitsland die Sowjetunie binnegeval het in Junie 1941.

Die vliegtuig was ontwerp om so eenvoudig as moontlik vervaardig te kan word, tog was dit besonder rats en vinnig vir sy tyd. Dit het die gaping toegemaak wat daar was tussen die Duitse en Russiese vliegtuie en kon in 'n sekere mate meeding met die Messerschmitt Bf 109. Daar was 8,721 eenhede van die *Yak-1* vervaardig.

Rusland het egter met ontwikkeling van die *Yak-1* aangegaan en die *Yak-3* is ontwikkel. Dit het die eerste keer in 1943 gevlieg en gou bewys dat dit oor uitstekende vermoë beskik het. Dit het uitstekend vertoon in luggevegte en kon nog beter klim. Die *Yak-3* is in Julie 1943 in diens gestel en die *Luftwaffe* het gou geweet dat hulle 'n probleem het. Op 14 Julie 1944 het 'n mag van 18 ''Yak-3's'' met 30 Duitse vliegtuie slaags geraak. Die Russiese mag het 15 Duitse vliegtuie afgeskiet en slegs een vliegtuig verloor. Later was 'n meer kragtiger motor geïnstalleer, die VK-17 van 1,700 perdekrag, wat die *Yak-3* toegelaat het om 'n topsnelheid van 720&nbsp;km/h te bereik.

## Tegniese besonderhede 
duimnael|Yak-3

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015.
Elektrochemiese sel

duimnael|'n Elektrochemiese sel
'n **Elektrochemiese sel** is 'n toestel waarin die twee elektrochemiese halfreaksies van 'n redoksreaksie apart kan plaasvind. Deur die skeiding is dit moontlik om die chemiese energie in elektriese energie om te sit pleks van in hitte.

Dit bestaan gewoonlik uit:
*Twee vate of kompartimente
*Twee elektrodes: 'n anode in die een en 'n katode in die ander vat
*'n Stroomdraad wat die twee elektrodes verbind; gewoonlik word hierdie deel van die stroomkring belas deur byvoorbeeld 'n rekenaar
*'n Soutbrug wat die twee vate verbind.

Die toestel skei nie net die twee halfreaksies nie, maar ook die strome wat die elektriese kring verbind. In die stroomdraad word elektrone vervoer, in die soutbrug ione. Die elektrone- en die ionestroom moet ook geskei word.

## Galvanies en elektrolities 
Indien aan die sel se chemiese halfreaksies toegestaan word om in hulle natuurlike rigting te verloop, word die sel *galvanies* genoem. Dit is wat gebeur wanneer die sel gebruik word om byvoorbeeld die rekenaar in werking te stel. Indien ‘n eksterne elektriese kragbron gebruik word om die reaksie in die teengestelde rigting te stu word die sel *elektrolities* genoem. Dit is wat gebeur wanneer die rekenaar se batterye herlaai word of tydens elektroplatering.

Watter reaksie presies plaasvind wanneer 'n eksterne kragbron ingeskakel word is nogtans nie altyd dieselfde reaksies as dié wat galvanies plaas het nie. Indien die reaksies nie omkeerbaar is nie, is die sel nie herlaaibaar nie. 

## Gebruike 
'n Belangrike gebruik is die battery. Dit is reeds sedert die 19de eeu bekend maar daar het in die 21ste eeu baie navorsing op hierdie gebied gewees. Die koms van die litiumioonbattery het die gebruik algemener gemaak vanweë die eienskappe van litiumkobaltiet wat litiumione kan interkaleer.

*Waarskuwing*: Moenie probeer om eenmalige batterye te herlaai nie. Die reaksie wat dan plaasvind kan byvoorbeeld waterstof genereer en dit kan tot ontploffings lei.
Elektrode

'n **Elektrode** is 'n stuk materiaal wat elektrone gelei en waarlangs 'n elektriese stroom in of uit 'n elektroliet gelei word wat net ioniese geleiding vertoon. (Die teenwoordigheid van 'n elektroliet is nogtans nie essensieel nie, dit kan byvoorbeeld ook 'n vakuum wees).

Die woord *elektrode* is bedink deur die Britse geleerde en teoloog William Whewell op versoek van die Britse wetenskaplike Michael Faraday. Whewell  het dit van die Griekse woorde ἤλεκτρον (ḗlektron, “barnsteen”) en ὁδός (hodós, “pad”) afgelei.

## Katode 
duimnael|'n Koperkatode reduseer |130px|links
Indien die elektrone die elektroliet **in**gelei word, is dit 'n *katode* van Grieks κατα- (neer-).

Omdat die elektrone negatiewe deeltjies is, is die rigting van die stroom i teenoorgestel aan die vloei van die elektrone. Die elektriese stroom loop dus **uit** die katode.

Aan die katode vind die *reduksie* plaas. Dit is gewoonlik reduksie van katione in die elektroliet, maar die katode kan ook elektrone vakuüm inspuit of anione uitsaai.

Daar is talle materiale wat as katodes gebruik word, soos koper, maar dit hang sterk van die aanwending af. In moderne litiumbatterye word byvoorbeeld dikwels litiumkobaltiet  gebruik.

En as katodes in skandeerelektronmikroskopie word dikwels lantaanheksaboried  gebruik omdat dit 'n lae werkfunskie Ew het.

## Anode 
duimnael|'n Anode wat anione oksideer
[duimnael|[Niobium wat geanodiseer is (links)|links|100px]]
Indien die elektrone **uit**gelei word, is dit 'n *anode* van Grieks ἀνα- (omhoog).

Aan die anode vind die *oksidasie* plaas. Gewoonlik word hier anione geoksideer, maar soms is dit die elektrode self wat aangetas word en dit kan die elektrochemiese sel stukkend maak, byvoorbeeld indien die anode met 'n blokkerende oksiedlagie bedek raak. Hierdie proses word *anodiseer* genoem. Soms word hierdie proses opsetlik uitgevoer om ‘n metaal met ‘n dun oksiedlaagie te bedek. Die lagie kan so dun wees dat dit interferensiekleure veroorsaak.

## Potensiaal 
Of die elektrode 'n positiewe of 'n negatieve potensiaal het hang af van die vraag of die sel galvanies of elektrolities is. Mens kan dus nie katode of anode met positief of negatief gelykstel nie.

Merk ook op dat elektrodes ook gebruik kan word om 'n wisselstroom aan te lê. In hierdie geval sal die teken van die potensiaal en die kat- en anodes 50 keer per sekonde wissel.

## Soorte elektrodes 
Elektrodes kan verskeie rolle speel
*'n *Aktiewe elektrode* neem self deel aan die halfreaksie en word daardeur aangetas of gevorm
*'n *Onaktiewe elektrode*  vervoer net elektrone in of uit die elektroliet; dit neem nie aan die halfreaksie deel nie. Onaktiewe elektrodes bly onverander tydens die reaksie
*'n *Katalitiese elektrode* bly ook onverander, maar hulle werk as 'n katalisator vir 'n bepaalde halfreaksie wat anders nie kan plaasvind nie.

## Verwysings
Elektroliet

'n **Elektroliet** het in die elektrochemie twee nouverwante maar verskillende definisies:

#'n Ioniese stof, gewoonlik 'n sout wat opgelos in 'n oplosmiddel uitmekaar val in ione en daardeur die oplossing elektries geleidend maak
#"n Oplossing wat deur ioniese opgeloste stowwe geleidend gemaak is, of 'n stof wat self ioniese geleiding vertoon.

Natriumchloried is 'n goeie voorbeeld van definisie 1): 'n Oplossing van hierdie stof in water sal die oplossing elektries (of beter: ionies) geleidend maak.

Seewater is 'n goeie voorbeeld van definisie 2). Dit bevat talle verskillende ione, soos ,, , ,  ens. en is daardeur geleidend. 'n Ander voorbeeld is nogtans 'n vastestof soos  waarin die silwerione mobiel genoeg is dat dit geleidbaarheid besit. Hierdie stof word 'n vastestofelektroliet genoem.

## Sterk en swak 
'n Stof soos NaCl sal, wanneer dit in water oplos, amper heeltemal uitmekaar val. NaCl is 'n voorbeeld van 'n **sterk** elektroliet. In hierdie dissosiasiereaksie vind solvasie van die gevormde ione deur watermolekule plaas, wat met (aq) weergegee word:

:NaCl(s) \to  Na^{+}(aq) + Cl^{-}(aq) 

'n Stof soos asynsuur  of "HAc", wat in suiwer vorm 'n vloeistof is, los egter as neutraal gesolveerde molekule op wat slegs gedeeltelik 'n dissosiasie-ewewig ondergaan.

:HAc(liq) \to HAc(aq) + H_2O \leftrightharpoons Ac^{-}(aq) + H_3O^{+}(aq)

Stowwe soos asynsuur word **swak** elektroliete genoem.
Nieu-Ierland

duimnael|links|Kaart van Nieu-Ierland
duimnael|links|Topografiese kaart van Nieu-Ierland
**Nieu-Ierland** (Engels: *New Ireland*, vroeër Duits: *Neumecklenburg*) is ná Nieu-Brittanje die tweede grootste eiland binne die Bismarckargipel en behoort tot die eilandnasie Papoea-Nieu-Guinee. Die eiland is net noordoos van Nieu-Brittanje en noordwes van Bougainville geleë en maak deel uit van Melanesië. Dit vorm sedert 1977 die provinsie Nieu-Ierland. Nieu-Ierland het 'n bevolking van 118&nbsp;350 in 2002 gehad en het 'n oppervlakte van 7&nbsp;404&nbsp;km². Die eiland skei die Bismarcksee in die suidweste en die Salomonssee in die suide van die oop Stille Oseaan in die noordooste.

Die eiland is in die 16de eeu deur die Spaanse ontdekkingsreisiger Pedro Fernández de Quirós vir Europa ontdek, in 1616 het die Nederlandse Jakob Le Maire en Willem Schouten voet aan wal gesit. Vanaf 1885 tot 1919 was die eiland deel van die Duitse kolonie Duits-Nieu-Guinee (*Deutsch-Neuguinea*) en is ná die Duitse hertogdom Mecklenburg genoem. Die kolonie is tydens een van die eerste veldslae tydens die Eerste Wêreldoorlog in 1914 deur Australiese magte aangeval en verower. Tussen 1920 en 1949 is die gebied deur Australië as 'n Volkebond-mandaat bestuur en ná die Britse Eiland Ierland hernoem. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Nieu-Ierland in Januarie 1942 deur Japannese magte aangeval en tot 1945 beset. In 1949 is die gebied deur die Verenigde Nasies tot 'n Trustgebied verklaar en nog tot 1975 deur Australië bestuur. Op 16 September 1975 het die eiland deel van die onafhanklike Papoea-Nieu-Guinee geword.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Tolueen

**Tolueen** is 'n aromatiese koolwaterstof met die chemiese formule . Dit is 'n uiters belangrike nie-polêre oplosmiddel wat die plek van benseen ingeneem het, omdat dit minder gevaarlik vir menslike gesondheid is.

## Sien ook 
*lys van oplosmiddels

## Verwysings
Olgiet

**Olgiet** is 'n seldsame blou-groenkleurige fosfaat-mineraalreeks wat mikroskopiese prismatiese kristalle vorm wat 'n trigonale struktuur het. Die chemiese formule is . Olgiet is in 2008 deur die Internasionale Mineralogiese Vereeniging as 'n mineraalnaam gediskrediteer en is nou die reeksnaam vir bario-olgiet en strontio-olgiet (hipotetiese minerale). Die stof is vernoem na die Russiese mineraloog Olga Anisimovne-Vorobiova (1902–1974).

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Verwysings 
* Mindat
Normandiet

**Normandiet** is 'n bros oranje-bruin sorosilikaatmineraal wat in 1997 deur Charles Normand (gebore 1963), van Montreal, ontdek is. Normandiet kom voor in Khibiny Massif, Kola, Rusland; in Pourette-steengroef, Mont-Saint-Hilaire, Quebec (tiperende voorkoms) en Tenerife, Kanariese Eilande. Dit word aangetref in nefelien siëniet en miarolitiese holtes in nefelien siëniet, geassosieer met nefelien, albiet, mikroklien, aegirien, natroliet, katapleiiet, kupletskiet, eudialiet, cancriniet, villiaumiet, rinkiet en donnayiet-(Y).

Normandiet het 'n chemiese formule van NaCa (Mn2 +, Fe2 +) (Ti, Nb, Zr) Si2O7 (O, F) 2. Dit kristalliseer in die monokliniese prismatiese kristalstelsel. Dit kom voor as deursigtige tot deurskynende oranje-bruin aggregate van sub-paralelle naaldvormige kristalle van tot 10&nbsp;mm lank, en as kolle geel, veselagtige kristalle. Dit het 'n wit tot baie liggeel streep en glasagtige glans. Dit is bros, met duidelike {100} en {001} splytings, en 'n konchoidale breking. Dit het 'n relatiewe dightheid van 3,48 tot 3,5, 'n Mohs-hardheid van 5 tot 6 en brekingsindekswaardes van nα = 1.743, nβ = 1.785 en nγ = 1.810. Dit is vernoem na Charles Normand (gebore 1963), 'n Kanadese geoloog.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Verwysings 
* Webmineral data
* Mindat with location data
* Saint-Hilaire
* The Canadian Mineralogist 1999 abstract
Bougainville

duimnael|links|Kaart van Bougainville
duimnael|links|Topografiese kaart van Bougainville
**Bougainville** (Engels: *Bougainville Island*) is die grootste en mees noordwestelike eiland binne die (geografiese) Salomonseilande en behoort (polities) tot die eilandnasie Papoea-Nieu-Guinee. Die eiland is net oos van Nieu-Brittanje en net noordwes van die Salomonseilande geleë en maak deel uit van Melanesië. Dit vorm sedert 2000 die enigste outonome streek binne Papoea-Nieu-Guinee. Bougainville het 'n bevolking van 234&nbsp;280 in 2011 gehad en het 'n oppervlakte van 9&nbsp;318&nbsp;km². Die eiland skei die Salomonssee in die suidweste van die oop Stille Oseaan in die noordooste.

Die eiland is in 1768 deur die Franse ontdekkingsreisiger Louis Antoine de Bougainville vir Europa ontdek en ná homself genoem. Vanaf 1899 tot 1919 was die eiland deel van die Duitse kolonie Duits-Nieu-Guinee (*Deutsch-Neuguinea*). Die kolonie is tydens een van die eerste veldslae tydens die Eerste Wêreldoorlog op 11 September 1914 deur Australiese magte aangeval en verower. Tussen 1920 en 1949 is die gebied deur Australië as 'n volkebond-mandaat bestuur, terwyl die plaaslike bevolking vir 'n vereniging met die Salomonseilande gevra het. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Bougainville in 1942 deur Japannese magte aangeval en tot 1943 beset. In 1949 is die gebied deur die Verenigde Nasies tot 'n Trustgebied verklaar en nog tot 1975 deur Australië bestuur. Op 16 September 1975 het die eiland deel van die onafhanklike Papoea-Nieu-Guinee geword. Net vier dae vroeër is die Republiek van die Noordelike Salomonseilande uitgeroep, maar geen internasionale erkenning verkry nie en in 1976 met verhoogde selfbestuursmagte by Papoea-Nieu-Guinee ingelyf. In 1988 het 'n burgeroorlog uitgebreek, wat in 1998 deur Nieu-Seelandse bemiddeling beëindig is en 'n Vredesmoniteringsgroep onder leiding van Australië is ná Bougainville gestuur. Tot die jaar 2020 is 'n referendum oor die onafhanklikheid van Papoea-Nieu-Guinee beplan.

## Sien ook 
* Bougainvillea

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Homestead Park

**Homestead Park** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Verwysings
Crosby, Johannesburg

[duimnael|links|270px|Die Crosby-moskee in Kilmorelaan-Oos. Crosby, soos [Mayfair-Wes, Mayfair en Fordsburg, het binne 'n dekade of twee verander van 'n oorwegend Afrikaanse en Protestantse woonbuurt in een met 'n meerderheid Indiese en Moselm-inwoners.]]

[duimnael|links|270px|Die kerkgebou van die [NG gemeente Crosby. Hoewel die destydse NG gemeente Crosby-Wes eers as Hurst Hill bekendgestaan het, was sy kerkgebou in werklikheid ook in Crosby.]]
**Crosby** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Verwysings
Kalsiliet

**Kalsiliet** (KAlSiO4) is 'n glasagtige wit tot grys  mineraal. Dis 'n veldspatoïedale tektosilikaat wat in sommige kaliumryke lawas voorkom, soos in die Chamengo-krater in Uganda. Dit het 'n hardheid van 5½ op Mohs se hardheidskaal en die algemene formule .

## Voorkoms
Natuurlike kalsiliet kom hoofsaaklik voor in kaliumryke vulkaniese gesteentes wat onderversadig aan silika is, maar dit word soms ook in metamorfiese gesteentes aangetref.

Kalsiliet is die suiwer kaliumanaloog van nefelien. Dit is 'n baie skaars mineraal wat voorkom in vulkaniese gesteentes wat baie arm is aan Si en Na. Dit verskyn in grondmassa korrels of fenokriste ineengroei met nefelien. Kalsiliet kan geringe hoeveelhede natrium bevat en  buitengewoon ryk wees aan yster(III)ione, wat Al vervang. Kalsiliet is 'n algemene mineraal in sommige skaars gesteentes soos venanziete.

## Strukture
By kamertemperatuur is baie strukturele modifikasies met 'n chemiese formule van ongeveer  bekend. Kalsiliet is net een van hierdie modifikasies. Almal van hulle is tektosilikate, met strukture wat bestaan uit lae van sesledige ringe van Al en Si tetraëders, met kaliumione geleë in die groot holte in die ring. Die eerste struktuurverfyning van kalsiliet is uitgevoer deur Perrotta en Smith (1965) op 'n kristal van vulkaniese kalsiliet met 'n Na:K-verhouding van  0,02:0,98. Hulle het 'n struktuur met die ruimtegroep P6 gevind. In hierdie struktuur is Al en Si ordelik oor afwisselende tetraëders verdeel en die sesledige ringe is ditrigonaal verwring met teenoorgestelde rotasies op aangrensende lae sodat die basale O-atome 'n driehoekige trigonale antiprisma om die K-ioon vorm. Daar is gevind dat die apikale O met 25 pm vanaf die drievoudige as verplaas is. Dit is dus statisties verdeel oor drie posisies, wat Al-O-Si-hoeke <180° oplewer.

Kalsiliet ondergaan nog 'n fase-oorgang bo 900 °C. 

## Gebruike
Kalsiliet word gebruik as die voorloper van leusiet, 'n belangrike komponent in porselein wat aan metaal versmelt word en herstelstelsels vir  keramiek. Kalsiliet self is ook voorgestel as 'n keramiek met hoë termiese uitsetting vir binding aan metale. 
## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Verwysings 
## Eksterne skakels
* Mindat.org
* Webmineral.com
* Handbook of Mineralogy
Gebit

[regs|duimnael|'n [X-straalfoto van 'n mens se gebit. Tandartse gebruik sulke foto's om tandbederf op te spoor. Let ook op die melktande bo die volwasse tande.]]
[regs|duimnael|'n [Krokodil se gebit is nogal skrikwekkend. Om die "wapen" in perfekte kondisie te hou, wissel dié tande tot 40 keer.]]

Die **gebit** is die versameling tande, snytande (voor), slagtande (voorhoeke) en kiestande (agter) wat gewerweldes met kake in hulle monde het en waardeur hulle vermag om hulle voedsel beter te verwerk.

Die mens het:
* 'n melkgebit
* 'n wisselgebit
* 'n vaste gebit
Abraham Simpson

duimnael|Dan Castallaneta, die stem van Abraham Simpson

**Abraham Jebediah "Abe" Simpson** is 'n geanimeerde tekenprentkarakter in die televisiereeks *The Simpsons*. Hy was getroud met Mona en is pa van Homer en Herb Powell en oupa van Bart, Lisa en Maggie Simpson. Hy word uitgebeeld as 'n lui, eetlustige en nie baie skerp karakter. Sy stem word gespeel deur Dan Castellaneta.

## Bronne 
*  
*  *Planet Simpson: How a Cartoon Masterpiece Documented an Era and Defined a Generation* deur Chris Turner. .

## Eksterne skakels 
*  Abraham Simpson  in die Internet-rolprentdatabasis
* Biografie vanaf die amptelike Simpsons-webwerf
Stadio Comunale di Monigo

**Stadio Comunale di Monigo** is ’n sportstadion in Treviso, Italië, wat vir rugby gebruik word. Dit bied sitplek aan 6&nbsp;700 toeskouers. Die toeskouertal het oor die seisoene toegeneem weens die toenemende gewildheid van rugby in Italië.
Dachshund

Die **Dachshund** (ook **worshond** in Afrikaans genoem), is 'n hound-tipe honderas met kort bene en 'n lang lyf.

Die gewone grootte worshond is ontwikkel om diere wat in gate woon, uit te snuffel en te verjaag, terwyl die miniatuurworshond geteel is om kleiner prooi soos hase te jag. In die Verenigde State van Amerika, was hulle ook gebruik om gewonde takbokke op te spoor en prairiehonde te jag.

## Voorkoms 
Die tipiese worshond het 'n lang lyf en is goed gespierd met kort, stomp bene. Sy voorpote is buitengewoon groot en spaanvormige om uiterste grawe-werk te kan doen. Hy het 'n vel wat los genoeg sit om nie te skeur nie, terwyl hy in smal gate tonnel op soek na sy prooi. Die worshond het 'n diep bors wat groter longkapasiteit en stamina bied wanneer hy prooi ondergronds jag. Sy snoet is lank met 'n vergrote neusgebied om reuke op te spoor.

Lêer:Red_piebald_dox_miniature_long_hair.jpg|Rooibont-langhaar miniatuurworshond
Lêer:Jamnik Dachshund puppies.jpg|Twee worshondjies speel
Lêer:Dachshund.jpg|'n Draadharige worshond
Lêer:Jamnik_długowłosy_standardowy_LM_671.jpg|'n Gewone langhaar-worshond
Lêer:MiniDachshund1_wb.jpg|'n Swart-en-taankleurige miniatuurworshond

## Verwysings
Skeletformule

Die **skeletformule** van 'n organiese molekulêre verbinding is 'n weergawe van die molekuul se struktuur waarin sistematiese vereenvoudigings aangebring is om die beeld makliker en oorsigteliker te maak.
Die reëls wat gevolg word is:
# Die bindings tussen koolstof en waterstof word nie met 'n strepie aangegee nie: C—H  word eenvoudig CH
# Die letters C en H word *weggelaat*; net die bindingstrepies tussen koolstofatome word weergegee: "C—C" word dus "—"; "C=C" word "="; "C≡C" word "≡".
# Alle ander elemente word deur hulle simbole weergegee en ook die bindings word getoon
# In aromatiese ringe word dikwels met 'n sirkel aangegee (Thiele-notasie), pleks van met drie dubbelbindings (Kekulé-ring).
Soms word hibriede-weergawes gebruik waarin dele van die molekuul wel en ander dele nie tot 'n skelet herlei word nie.

'n Uitsondering op die reël dat alle waterstofatome weggelaat word, betref die aldehiede (alkanale). Die eindstandige waterstofatoom van die -CHO-funksionele groep word gewoonlik wel weergegee omdat dit besondere eienskappe het.
Xileen

**Xilene** is organiese aromatiese verbindings met 'n formule . Hulle is dimetielbensene.

## Isomerie 
duimnael|links|150px|*Orto*, *meta* en *para* substitisiepatrone
Daar bestaan drie isomere wat *orto*- (*o*-), *meta*- (*m*-) en *para*-xileen (*p*-xileen) genoem word. Die IUSTC name is 1,2-dimetielbenseen (*orto*), 1,3-dimetielbenseen (*meta*) en 1,4-dimetielbenseen (*para*). Die *orto*-vorm het die twee metielsubstituente as bure aan die benseenring. Die *meta*-vorm het dit een posisie verder en in die *para*-vorm is die metielgroepe aan teenoorliggende kante van die ring. Mengsels van xilene word as oplosmiddel gebruik, maar hulle kan ook geskei word, omdat hulle fisiese eienskappe effens verskil.

## Industriële produksie 
[duimnael|links|Reaksie van [tolueen en trimetielbenseen om xileen te produseer]]
Xileen word vervaardig deur metilering van tolueen en trimetielbenseen.  Kommersiële of laboratoriumgraad xileen wat geproduseer word bevat gewoonlik ongeveer 40-65% *m*-xileen en tot 20% *o*-xileen, *p*-xileen en etielbenseen. Die verhouding isomere kan verander word om die gewenste *p*-xileen te bevoordeel deur gebruik van die UOP-Isomar-proses of deur transalkilering van xileen met homself of trimetielbenseen. Hierdie omskakelings word deur zeoliete gekataliseer.

## Produkte 
Die drie isomere word verwerk tot verskillende produkte soos *iso*-, *tere*- en normale-ftaalsuur en daaruit polimere soos poliësters.
duimnael|Die produkte wat deur die chemiese nywerheid uit xilene geskep word.|links|550px

## Gesondheid en veiligheid 
Xileen is vlambaar, maar het 'n matige akute toksisiteit waarvan die LD50 wissel tussen 200 en 5000&nbsp;mg/kg vir diere. Mondelinge LD50 vir rotte is 4300&nbsp;mg/kg. Die belangrikste effek van die inaseming van xileendampe is depressie van die sentrale senuweestelsel, met simptome soos hoofpyn, duiseligheid, naarheid, braking, swakheid, prikkelbaarheid en vertraagde reaksietyd. Die simptome verander met konsentrasie van xileen.

Die newe-effekte van blootstelling aan lae konsentrasies xileen (<200&nbsp;dpm) is omkeerbaar en veroorsaak nie permanente skade nie. Langdurige blootstelling kan lei tot hoofpyn, geïrriteerdheid, depressie, slapeloosheid, agitasie, uiterste moegheid, bewing, gehoorverlies, verminderde konsentrasie en korttermyngeheueverlies. 'n Toestand, algemeen bekend as "organiese oplosmiddelsindroom", word geassosieer met blootstelling aan xileen. Daar is baie min inligting beskikbaar wat blootstelling aan xileen van blootstelling aan ander oplosmiddels onderskei tydens die ondersoek na hierdie effekte. sowel as kliniese studies.

Xileen is ook irriterend vir die vel en stroop die vel van die vel se olies, wat dit deurdringbaar vir ander chemikalieë maak. Die gebruik van ondeurdringbare handskoene en maskers, tesame met respirators waar nodig, word aanbeveel om probleme op die gebied van beroepsgesondheid weens blootstelling aan xileen te vermy.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Yakovlev Yak-9

Die **Yakovlev Yak-9** was 'n vegvliegtuig wat deur Rusland ontwikkel en gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die *Yakovlev Yak-9* is ontwikkel uit die *Yakovlev Yak-7*. Die *Yak-7* is ontwikkel as 'n tweesitplek opleidingsvliegtuig maar sy vliegvermoë was beter as die van die *Yak-1* en gevolglik was 'n enkelsitplek-vegvliegtuigweergawe bestel waarvan meer as 5&nbsp;000 gebou is.

## Ontwikkeling 
Die *Yak-9* was ontwerp saam met die *Yakovlev Yak-3* en was 'n ontwikkeling van die *Yak-7*. Produksie van die *Yak-9* het in Oktober 1942 begin. Dit het verskil van die vorige modelle omrede daar 'n ligte metaalallooi vir die vlerke gebruik is instede van hout. Die vliegtuig het homself bewys tydens die Slag van Stalingrad waar dit teen die Messerschmitt Bf 10taa9 te staan gekom en dit oorskadu het. Die *Free French Normandie-Niemen Group*, wat saam met die Russiese Lugmag geveg het, en die Vry Poolse eskaders was met die *Yak-9* toegerus. Teen die middel van 1943 is meer en meer aluminium gebruik om die vliegtuig sterker en ligter te maak. Terselfdertyd is die VK-105-motor ook verbeter. Van die variante is die *Yak-9M* en die *Yak-9D*. Die *Yak-9DD* was ontwikkel met 'n ultralangtogafstand om die Amerikaanse bomwerpers te vergesel van en na die Oekraïne en die suide van Italië.

Die laaste variant is die *Yak-9U* wat heeltemal van metaal gemaak is. Die *Yak-9U* het die eerste keer in Desember 1943 gevlieg en is in diens gestel in die middel van 1944. Dit was aanvanklik toegerus met die VK-105PF-2 motor en later die VK-107A wat 'n maksimumsnelheid van 698 km/h verseker het. Selfs die eerste ''Yak-9U's* was beter as die Duitse vegvliegtuie.

Daar was 16&nbsp;769 *Yak-9* vegvliegtuie gebou tydens die oorlog en produksie het tot in 1946 voortgeduur. Gedurende die Koreaanse oorlog was die *Yak-9* toegerus met kanonne en dit was die gevorderdste vliegtuig in die Noord-Koreaanse Lugmag. Daar was meer as 37&nbsp;000 van die *Yak* vegvliegtuie gebou.

## Tegniese besonderhede 
## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bronnelys 
* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS''. 2015.
Stadio Sergio Lanfranchi

**Stadio Sergio Lanfranchi**, voorheen bekend as **Stadio XXV Aprile**, is ’n sportstadion in Parma, Italië wat vir rugby gebruik word. Dit bied sitplek aan 5&nbsp;000 toeskouers. Die stadion vervang die vorige gelyknamige stadion wat in Julie 2008 gesloop is.

Die stadion was die tuisveld van Crociati Parma Rugbyvoetbalklub (van 2010 tot 2014) en Gran Parma Rugby (van 2010 tot 2011); albei spanne het ontbind. Die stadion is ook die tuisveld van die Parma Panthers, ’n Amerikaansevoetbalspan. In 2012 het dit ook die tuisveld van Zebre, die klub wat Aironi in die Pro12 en Heinekenbeker vervang het, geword.

In Januarie 2015 het die stadion se naam van Stadio XXV Aprile na die huidige naam verander..

## Oorspronklike Stadio Sergio Lanfranchi 
**Stadio Sergio Lanfranchi** was ’n sportstadion in Parma in die Emilia-Romagna-streek van noord-Italië.

Die stadion is vernoem na Sergio Lanfranchi (1925–2001), ’n internasionale rugbyspeler van Parma, wat tussen 1949 en 1961 as stut vir Italië gespeel het en die meeste van sy klubloopbaan in Frankryk deurgebring het.

Die stadion het sitplek vir 3&nbsp;600 toeskouers gebied en was die tuisveld van Gran Parma Rugby en Rugby Parma V.K. 1931. Voor die huidige stadion was dit ook die tuisveld van die Parma Panthers. Die stadion word verskeie kere genoem in John Grisham se boek *Playing for Pizza*.

Die stadion is in Julie 2008 gesloop omdat die area gekies is om die hoofkwartier van die Europese Owerheid vir Voedselveiligheid te word.

## Verwysings
Kaatialaïet

**Kaatialaïet** is 'n mineraal met chemiese formule Fe(H2AsO4)3·5H2O. Dit is 'n ferri-arsenaatmineraal wat in Finland aangetref word.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Mindat.org – Kaatialaite
* Handbook of Mineralogy – Kaatialaite
Myreside-stadion

**Myreside-stadion** is ’n sportgrond in Edinburg, Skotland. Die stadion is in 1933 geopen en word sedert Januarie 2017 deur Edinburgh Rugby vir wedstryde in die Pro14 gebruik. Daar word dikwels slegs na die stadion as **Myreside** verwys en Watsonians RVK gebruik reeds sedert 1933 hierdie stadion aan die oostekand van Myresideweg as hul tuisveld vir rugbywedstryde. ’n Hoofpaviljoen staan aan die westekant van die grasveld met spreiligte wat die veld snags belig. Voor die terugkeer van Edinburgh Rugby na Myreside vir hul tuiswedstryde, is tydelike paviljoene opgerig om die toeskouerkapasiteit na 5&nbsp;500 te verhoog.

## Geskiedenis 
duimnael|links|185px|Een van die draaihekke van Myreside in 2007
Die gronde wat oorspronklik deur Watsonians RVK gebruik is, is Myreside genoem, en was vernoem na ’n plaaslike boerdery. Op 4 Maart 1933 het Watsonians hul eerste wedstryd op **Nieu-Myreside** gespeel, teen Koninklike Hoërskool FP Rugbyklub. ’n Westelike paviljoen is aangebou. Die Watsonian Krieketklub speel by die aangrensende Myreside Krieketveld.

Toe rugby ’n professionele sport geword het, het Edinburgh Rugby tussen 1996 en 1998 dMyreside as hul tuisveld gebruik. Daardie span is deur die Edinburgh Reivers opgevolg, wat van 1999 tot 2002 by Myreside gespeel het.

In Mei 2016 het Edinburgh Rugby ’n vennootskap met die eienaars van die veld, George Watson’s-kollege, aangekondig. Die vennootskap het voorsiening gemaak vir ’n proeftydperk van ses maande, met ’n aanvang in Januarie 2017, vir Edinburgh Rugby se terugkeer na Myreside, weg van Murrayfield. Die stadsraad van Edinburgh het planne vir die oprigting van tydelike paviljoene in Desember 2016 goedgekeur. Die tydelike paviljoene is so na as moontlik aan die doodlyn van die veld opgerig. Die kapasiteit is betyds vir Edinburgh se eerste wedstryd in Januarie 2017 verhoog na net meer as 5&nbsp;500.

## Verwysings
Sèvres

**Sèvres** is 'n Franse stad binne die suidwestelike voorstede van Parys, Frankryk. Dit lê 9,9&nbsp;km van Parys se stadsentrum en is in die département Hauts-de-Seine in die région Île-de-France geleë. In 2012 was die bevolking 23&nbsp;572 en die oppervlakte 3,91&nbsp;km². Die Internasionale Buro vir Mate en Gewigte is in 1875 hier gevestig en in 1920 is die Verdrag van Sèvres hier onderteken.
Skulp

duimnael|'n Noutilus se skulp 
[duimnael|'n Concha-skulp. Dit word tradisioneel in die Wes-Indies bespeel om 'n afwisselende hol klank voort te bring, ter ondersteuning van die [Wes-Indiese nasionale krieketspan.]]
'n **Skulp** is 'n beskermende harde bedekking van 'n weekdier soos 'n slak of 'n oester. Skulpe bestaan gewoonlik uit 'n kalkagtige materiaal wat deur die organisme self gevorm word. Weekdiere gebruik dikwels aragoniet vir hulle skulpe, maar daar is uitsonderings. Oesters gebruik kalsiet en daar is selfs klamme en slakke wat beide kalsiet en aragoniet aanwend, gewoonlik in lae.

Skulpe is die uitwendige skelette van weekdiere (phylum *Mollusca*). Dit word deur die weekdiere self van organiese materiaal gemaak, met die struktuur wat wissel van spesie tot spesie. Die skulpe dien as beskerming, as spieraanhegtingspunt en in sommige gevalle ook as kamoeflering.

Veral die slakke (klas *Gastropoda*) en die tweekleppiges (klas *Bivalvia*) word deur hierdie strukture beskerm. Lede van die klas *Polyplacophora* (die chitone) en die klas *Monoplacophora* het ook skulpe. In die meeste gevalle bestaan die skulpe uit 'n aantal lae organiese materiaal wat deur die mantel afgeskei word. 

Die skulpe bestaan dikwels uit 'n buitenste horingagtige laag, die periostrakon, waaronder 'n aantal kalkagtige lae afgeskei word, wat ook proteïene en mukopolisakkariede bevat. 'n Binneste perlemoenlaag word ook aangetref. Alle skulpdraende weekdiere kan die perlemoenlaag gebruik om pêrels te vorm, hoewel net dié van twee oesterspesies enige handelswaarde het.

Daar is verskeie klasse weekdiere wat skulpe vervaardig:
: Bivalvia
: Cephalopoda
: Gastropoda
: Polyplacophora
: Scaphopoda

Die wetenskap wat skulpe bestudeer word die *malakologie* genoem.

## Verwysings 
## Bron 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 25, bl. 197
Bentoriet

**Bentoriet** is 'n mineraal met die chemiese formule Ca6(Cr,Al)2(SO4)3(OH)12·26(H2O). Dit is violet tot ligte violet in kleur. Sy kristalle is heksagonaal tot di-heksagonaal di-piramidaal, en is deursigtig met 'n glasagtige glans en perfekte kliewing. Dit is nie radioaktief nie. Bentoriet het 'n hardheid van 2 op die Mohs-hardheidskaal. Die mineraal is die eerste keer in 1980 deur Shulamit Gross beskryf vir 'n voorkoms in die Hatrurim formasie van Daniese ouderdom langs die westelike kant van die Dooie See in Israel. Dit is vernoem na Yaakov Ben-Tor (1910–2002), professor aan die Hebreeuse Universiteit van Jerusalem en die Universiteit van Kalifornië, San Diego, Kalifornië, VSA, vir sy bydraes tot geologie en mineralogie in Israel.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Verwysings
Briartiet

**Briartiet** is 'n ondeursigtige yster-grys metaliese sulfiedmineraal,  met spoorhoeveelhede van Ga en Sn, wat voorkom as insluitsels in ander germanium-galliumdraende sulfiedes. Dit is in 1965 deur Francotte en andere ontdek by die Prince Leopold-myn, Kipushi, Shaba, Kongo (Leopoldville), en is vernoem na Gaston Briart wat formasies by Kipushi bestudeer het. Briartiet word ook in Namibië, Griekeland en Spanje aangetref.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Verwysings 
* 
* 
* Mindat.org
* Webmineral.com
Scotstoun-stadion

**Scotstoun-stadion** is ’n stadion in Glasgow, Skotland wat vir atletiek en rugby gebruik word. Glasgow Warriors gebruik sedert 2009 die stadion as oefenveld en sedert die 2012-’13-seisoen word hul tuiswedstryde daar gespeel. Die stadion bied sitplek vir 9&nbsp;708 rugbytoeskouers.

Tussen 2012 en 2015 is die Skotland-sewes – die Skotse been van Wêreldrugby Sewesreeks – by die stadion aangebied, maar die been is in 2016 geskuif na Frankryk.

## Geskiedenis 
Die stadion het in 1915 as Scotstoun-skougronde, vir die eerste keer vir die publiek oopgemaak, nadat die area deur die Glasgow Landbougenootskap ontwikkel is as ’n vergaderplek vir landbouskoue. Kort daarna is dit vir sportgebeure gebruik en gevolglik is ’n hoofpaviljoen opgerig. Die fasiliteit is in 2008 opgeknap en is op 14 Januarie 2010 deur Prinses Anne geopen.

## Opknapping 
Deel van die opknapping was die bou van ’n splinternuwe moderne stadionfasiliteit met kantore, vergadersale, ’n binnenshuise naelloopbaan van 100 meter, die vernuwing van die atletiekbaan met die volgrootte rugbyveld in die binneveld. Die paviljoene is uitgebrei met die skep van ’n noordelike en suidelike paviljoen wat plek vir 5&nbsp;000 toeskouers bied.

In 2010 is voorts nuwe sintetiese oppervlaktes en rugby-oefenoppervlaktes toegevoeg. Die stadion het ook ’n krag- en kondisioneringsuite wat vir atlete ontwerp is.

## Gebeure 
duimnael|regs|ScottieRoo
Scotstoun-stadion is gebruik as oefenplek vir die 2014 Statebondspele en word dikwels gebruik vir premieratletiekbyeenkomste waar atlete van dwarsoor die Verenigde Koninkryk teenwoordig is.

In 2009 het dit die oefenveld van die Glasgow Warriors geword en in September 2012 het hulle die veld hul tuisgrond gemaak deur van Firhill-stadion te skuif. Scotstoun-stadion het in Mei 2012 die Skotse been van die Wêreldrugby Sewesreeks gehuisves. Dit het voortgeduur totdat die been in 2016 na Frankryk verskuif is.

Victoria Park City van Glasgow-atletiekklub oefen ook by Scotstoun.

Scotstoun-stadion het ook ’n eie gelukbringer, ScottieRoo, wat dikwels sy verskyning by spesiale gebeure en kinderpartytjies maak.

## Galery 

Lêer:Indoor_Track_3.jpg | Binnenshuise baan
Lêer:Main_Stand3.jpg | Hoofpaviljoen
Lêer:Main_Stand_2.jpg | Hoofpaviljoen
Lêer:Scotstoun_Back_Stand_3.jpg | Agterste paviljoen
Lêer:Gym_4.JPG | Krag- & Kondisioneringsuite
Lêer:Gym_5.JPG | Krag- & Kondisioneringsuite
Lêer:Gym_7.JPG | Krag- & Kondisioneringsuite
Lêer:Gym_6.JPG |Krag- & Kondisioneringsuite

## Eksterne skakels 
* Amptelike werf

## Verwysings
Kadyreliet

**Kadyreliet** is 'n mineraal met die chemiese formule Hg4(Br,Cl)2O wat in 1987 ontdek is.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal

## Eksterne skakels 
* Webmineral.com – Kadyrelite
* Mindat.org – Kadyrelite
* Handbook of Mineralogy – Kadyrelite
Faustiet

Die Internasionale Mineralogiese Vereniging-goedgekeurde mineraal **faustiet**, wat na die Amerikaanse mineraloog en petroloog van die Amerikaanse Geologiese Opname (USGS), dr. George Tobias Faust, vernoem is, is 'n lid van die driehoekige turkooisgroep gehidreerde fosfate met die volgende chemiese samestelling:

ZnAl6(PO4)4(OH)8·4H2O

Party van die divalente koper vervang gewoonlik die sinkposisie. Faustiet is die sink ryke analoog van turkoois wat amper vier keer meer sink as koper in sy kristalstruktuur het. Trivalente (ferri) yster kan sommige van die aluminium vervang. Klein hoeveelhede kalsium kan ook teenwoordig wees. Dit het 'n hardheid van 4½-5½ op die Mohs hardheidskaal, en afgesien van 'n effens laer hardheid, kan dit moeilik wees om dit in handmonsters van turkoois te onderskei.

Fausteit het 'n blougroen tot appelgroen kleur in gepoleerde cabochons, en kan bebruik word as 'n turkoois nabootsing, en dit kan ook met stabiliseerders behandel word vir die maak van juweliersware.

## Sien ook 
* Mineraal
* Relatiewe digtheid
* Mohs se hardheidskaal
* Turkoois

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* IMA Database of Mineral Properties – Faustite
* Mindat.org – Faustite
* Webmineral.com – Faustite Mineral Data
Konstante

duimnael|200px|’n Konstante funksie.

**Konstante** is ’n begrip in wiskunde en natuurkunde wat onveranderlikheid uitdruk. 

Met ’n konstante word bedoel ’n grootheid wat ’n nieveranderlike waarde het en nie afhanklik van ander parameters is nie. Die grafiek van die funksie y=c, met c ’n willekeurige konstante, lyk in ’n diagram met x- en y-koördinate soos ’n horisontale lyn (sien die afbeelding regs). Die afgeleide van ’n konstante funksie is gelyk aan nul.

In natuurkunde word sommige wette so geformuleer dat ’n bepaalde verhouding tussen groothede konstant is. Voorbeelde is Ohm se wet en die idealegaswet. Daarnaas is daar in natuurkunde bepaalde groothede wat as natuurkundige konstantes beskou word, omdat daar geglo word hul waarde is nieveranderlik. Voorbeelde hiervan is die ligsnelheid in ’n vakuum en die konstante van Planck.

## Voorbeelde 
### Natuurkunde
Sommige natuurkonstantes word nie (of nie meer) gemeet nie. In plaas daarvan word ’n SI-basiseenheid so gedefinieer dat die numeriese waarde van die konstante ’n bepaalde presiese waarde het. Voorbeelde:
*Die ligsnelheid in ’n vakuum, *c*; die SI-basiseenheid meter word so gedefinieer dat hierdie snelheid presies 299 792 458 m/s is.
*Die magnetiese veldkonstante *μ*0 (deurdringbaarheid van die vakuum); die ampère word so gedefinieer dat 
::\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7}\ \mathrm{N} / \mathrm{A}^2 .

Ander natuurkonstantes word wel deur meting bepaal. Voorbeelde:
*Die gaskonstante *R* met ’n waarde van 8,314 J/(mol K). In ’n ideale gas geld: n pV/T = R, waar n die aantal mol gas, p die druk, V die volume en T die absolute temperatuur is.
*Die konstante van Avogadro *N*, die aantal molekules in 1 mol gas, waarvan die massa in gram gelyk is aan die aantal protone en neutrone in ’n molekule.
*Die konstante van Boltzmann *k*, wat die verband aangee tussen die entropie S (in J/K] en die absolute temperatuur (in K): S = kT.

Daar is ’n verhouding tussen dié drie konstantes: R = Nk, dus hoef slegs twee van die drie deur meting bepaal te word.

Die konstante van Planck, *h*, is in die kwantummeganika die belangrikste konstante; dit gee die verband aan tussen die energie-inhoud van ’n foton en die frekwensie: E = h.f

### Wiskunde 
In wiskunde word bepaalde reële getalle as konstantes aangedui vanweë hul besondere betekenis. So is π die vaste verhouding tussen die omtrek en die straal van ’n sirkel (omtent 3,141592653589793238462643...) en e die grondgetal van die natuurlike logaritme (omtrent 2,718281828459045235360287...).

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia