Gereformeerde kerk Vryburg

[duimnael|links|240px|Die nuwe Gereformeerde kerk Vryburg is op [20 Januarie 1963 in gebruik geneem toe ds. H.G. Kruger die hoeksteen onthul het. Die bouaannemers was Venter & Du Plessis.]]

[duimnael|links|270px|Die tweede kerkgebou van die gemeente is ontwerp deur [Wynand Louw en in gebruik geneem op 20 Februarie 1926. Dis omstreeks 1960 gesloop.]]

[duimnael|regs|170px|Dr. [Dems van der Merwe|D.C.S. van der Merwe, leraar (in kombinasie) van 1944 tot 1950, sy tweede werkkring.]]

[duimnael|regs|270px|Ds. en mev. [Jan de Bruin|J.L. de Bruin, van 1935 tot 1943 die eerste leraarspaar.]]

duimnael|regs|170px|Ds. H.G. Kruger, leraar van 1960 tot 1967.

duimnael|regs|270px|Die sloping van die tweede kerk, 1961.

Die **Gereformeerde kerk Vryburg** is die oudste van die 30 gemeentes in die GKSA se Klassis Noordwes. Einde 2015 het die gemeente 91 belydende en 19 dooplidmate gehad, vergeleke met 158 en 70 einde 2001, toe dit nog deel was van die veel kleiner Klassis Vryburg.

## Stigting 
Op die Algemene Vergadering van die Oranje-Vrystaat in 1886 is ’n kommissie benoem met die oog op die stigting van ’n gemeente in die Republiek van Stellaland. Nog in Mei daardie jaar is die gemeente Stellaland op die plaas Goudplaas oos van Amalia afgestig. Aan die begin is eredienste gehou op die plase Goudplaas, Brussels en Grasplaas.

In 1887 is besluit om ’n gebou of ’n tentkerk op te rig. Erwe sou gevra word by verskillende regerings om ’n kerkgebou op te rus op Vryburg of Massoustad. In September 1888 het die Transvaalse regering vier erwe op die dorp Mamoesa (Schweizer-Reneke) aan die gemeente Stellaland geskenk en in Junie 1889 het die goewerneur van Brits-Betsjoeanaland twee erwe op Vryburg aan die gemeente gegee. Nadat die gemeente ’n jaar lank gewik en geweeg het, is besluit om die kerk op te bou. Dit sou van sink opgerig word en 24 by 50 voet groot wees. Die mure moes 12 voet hoog wees, met ’n middelmuur, ’n deur voor en agter, vyf vensters en ’n spitsdak met gewels voor en agter.

In Junie 1891 is die gemeente se naam na die Gereformeerde kerk Vryburg verander en ’n jaar later is die gebou in gebruik geneem. In Mei 1899 is die sinkmure deur steen vervang, maar tydens die daaropvolgende Tweede Vryheidsoorlog is hierdie gebou sodanig beskadig dat die kerk opnuut gebou moes word.

## Geboue 
In 1905 is besluit om ’n steengebou op te rig, maar teen 1922 was die gebou so verswak dat oorweeg is om dit af te breek en ’n klipgebou op te rig. Die diens van ’n bekwame klipdresseerder moes verkry word. Wynand Louw, wat veral bekend is vir sy NG kerke, is as argitek aangestel. Eredienste is voorlopig in die Kongregasionalistiese kerk gehou. Die nuwe kerk is op 20 Februarie 1926 in gebruik geneem. In November 1948 het ’n brand in die gebou ontstaan en die orrel in puin gelê. Teen Maart 1960 het die gemeente besluit om ’n nuwe kerk op te rig. Die boukommissie het na kerke in Rustenburg, Pretoria, Johannesburg en Potchefstroom gaan kyk.

B. De Wet Hartman is as argitek aangestel en het die opdrag gekry om ’n kruiskerk te ontwerp. Weens die kalkgrondformasie is pilare gesink waarop die kerkgebou se vloer rus. In hierdie tyd is die ou kerkgebou gesloop om plek te maak vir die nuwe. Eredienste is toe vir eers in die Metodistekerk gehou tot die nuwe kerk voltooi is. ’n Kerkklok is uit Duitsland bestel en die woorde *Gereformeerde kerk Vryburg AD 1962*' is ingegiet. Hierdie kerk is op 20 Januarie 1963 in gebruik geneem.

## Predikante 
# De Bruin, Johannes Lodewicus, 1935 – 1943 (in kombinasie)
# Van der Merwe, dr. Daniël Charl Stephanus, 1944 – 1950 (in kombinasie)
# Pelser, dr. Hendrik Stephanus, 1950 – 1955
# Opperman, Paul Jacobus, 1955 – 1959
# Kruger, Hendrik Gerhardus, 1960 – 1967
# Venter, Jacob, 1967 – 1969
# Van der Walt, Benoni, 1969 – 1977
# Erasmus, Jan Carel, 1978 – 1984
# Venter, Jacobus Daniël, 1984 – 2007 (aanvaar sy emeritaat)
# Erasmus, Gert Jacobus, 2009 – 2012
# Venter, Maarten Petrus Albertus, 2013 – 10 Maart 2015 (oorlede in die amp)
# Meijer, Gerben Paul, 2015 – 2020 (in kombinasie met Schweizer-Reneke)
# Boersema, Reinhart, 2020 – hede

## Bronne 
* Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1960. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1961*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* Vogel, Willem (red.). 2015. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2016*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.