Consolidated PBY Catalina

Die **Consolidated PBY Catalina** is 'n vliegboot wat onder andere as 'n bomwerper en patrollievliegtuig gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dit was ook gebruik om duikbote te soek en te kelder. Die *PB* beteken *Patrol Bomber* en die *Y* is die kode wat toegeken is aan *Consolidated Aircraft*.

## Ontwikkeling 
Die eerste prototipe, XP3Y-1 het op 21 Maart 1935 sy nooiensvlug onderneem. Die *Consolidated Aircraft* model-28 was die eerste vliegboot met kantelbalkvlerke. 'n Bestelling is geplaas vir sestig PBY-1 soos die eerste produksievliegtuig bekendgestaan het. Die eerste vliegtuie is in Oktober 1936 afgelewer. 'n Volgende bestelling van 50 is in 1937/8 afgelewer. Gedurende 1938 is drie PBY-3 en 'n vervaardigingslisensie aan die USSR verkoop. Die USSR model, hernoem na GST, was toegerus met M-62 motore.

Verdere bestellings vir 66 PBY-3's en 33 PBY-4's is aan die Amerikaanse Vloot afgelewer. Laasgenoemde model bevat die observasieborrels aan die kante van die vliegtuig wat kenmerkend van die meeste modelle daarna was.

Die Britse Lugmag het een  evaluasiemodel 28-5 in Julie 1939 ontvang, wat hulle opgevolg het met 'n bestelling van 50 vliegtuie soortgelyk aan die Amerikaanse Vloot model PBY-5. Die Britse naam vir die vliegtuig, Catalina, is daarna ook deur die Amerikaanse Vloot gebruik. Gedurende 1940 het die Britse Lugmag sy bestelling verdubbel. Bestellings is ook ontvang van Australië (18), Kanada (50), Frankryk (30) en Nederlands Oos-Indië (36).

Van die Amerikaanse Vloot se oorspronklike bestelling vir 200 PBY-5's, is die laaste 35 afgelewer as PBY-5A (amfibiese vliegtuie) en 'n addisionele bestelling vir 134 was ook geplaas vir PBY-5A. Twaalf van hulle is oorgeplaas na die Britse Lugmag as Catalina's III en twaalf meer was ingesluit in die Nederlands Oos-Indië- bestelling.

## Ontwerp 
duimnael|250x250px|Die Catalina is ontwerp met ’n kantelbalkvlerk, sonder die veelvuldige stutte en verspandrade, maar met twee klein I-profielstutte aan elke kant.
Die Consolidated Model 28, wat deur Isaac Laddon ontwerp is, was een van die suksesvolste vliegbote wat omvattend gedurende die Tweede Wêreldoorlog gebruik is en die mees talryke vliegboot in die lugvaartgeskiedenis. Die ontwerp het ontstaan uit ’n VSA Vloot-vereiste van laat-1933. Die prototipe-XP3Y-1, wat uit die PY-1/P2Y ontwikkel is en vir die eerste keer op 28 Maart 1935 gevlieg het, het ’n paar onderskeidende kenmerke gehad. Die belangrikste hiervan was die kantelbalkvlerk wat gebou is op die grondslag van ’n vrydraervlerk wat geen steunstrukture vereis nie, maar twee klein I-profielstutte is aan elke kant tussen die vlerk en die romp gemonteer. Hierdie weglating van die veelvuldige stutte en verspandrade, wat tot op daardie tydstip tipies van vliegbootontwerpe was, het ’n onmiddellike verbetering in werkverrigting gebied. Nog ’n nuwe kenmerk was die bekendstelling van stabilseerpontons wat in vlug ingetrek is om vlerkpunte te vorm. Baie amfibiese Catalinas, wat wyd gedurende die Tweede Wêreldoorlog gebruik is, is ná die einde van die oorlog vir ’n tyd lank vir lug-en-seereddingstake aangewend.

## Tegniese besonderhede 
## Bron 
* *Bombers 1939–1945* Kenneth Munson, Bounty Books 2012 

## Bronverwysing