Douglas C-54 Skymaster

Die **Douglas C-54 Skymaster** is 'n viermotorige vragvliegtuig wat deur die Amerikaanse Lugmag tydens die Tweede Wêreldoorlog en die Koreaanse Oorlog gebruik is. Net soos die Douglas C-47 Skytrain ontwikel is van die Douglas DC-3, is die C-54 Skymaster ontwikkel van die passasiersvliegtuig, die Douglas DC-4. Behalwe vrag, was die C-54 ook gebruik vir die vervoer van presidente, eerste ministers en militêre personeel. Verskeie variante van die C-54 was gebruik in 'n verskeidenheid nie-gevegs rolle, soos lug-see-redding, wetenskaplike en militêre navorsing en missiel nasporing en herwinning. Gedurende die Berlynse Lugbrug het dit steenkool en voedsel voorrade voorsien aan Wes-Berlyn. Na die Koreaanse Oorlog was die vliegtuig steeds gebruik vir militêre en siviele gebruik deur meer as 30 lande. Dit was een van die eerste vliegtuie wat die President van die Verenigde State van Amerika vervoer het, die eerste was president Franklin D. Roosevelt gedurende die Tweede Wêreldoorlog.

## Ontwerp en ontwikkeling 
duimnael|'n Amerikaanse Lugmag Douglas C-54 (s/n 41-37271), circa 1943
Met die dreigende toetrede van die Verenigde State tot die Tweede Wêreldoorlog, het die Oorlogsdepartement in Junie 1941 die voorlopige bestellings van die lugdienste vir die Douglas DC-4 oorgeneem en dit aan die Amerikaanse weermaglugmagte toegewys met die benaming as C-54 Skymaster. Die eerste, 'n C-54, het op 14 Februarie 1942 vanaf Clover Field in Santa Monica, Kalifornië, opgestyg.

Om aan militêre vereistes te voldoen, het die eerste produksievliegtuig vier bykomende brandstoftenks in die hoofkajuit gehad, wat die passasiersitplekke tot 26 verminder het. Die volgende groep vliegtuie was die eerste wat volgens militêre spesifikasies gebou is en is die C-54A genoem en met 'n sterker vloer en 'n vragdeur met 'n hystoestel en windas gebou. Die eerste C-54A is in Februarie 1943 afgelewer. Met die bekendstelling van die C-54B in Maart 1944 is die buitenste vlerke verander om geïntegreerde brandstoftenks te hou, wat dit moontlik gemaak het om twee van die kajuitenks te verwyder. Dit het weer die installering van 49 sitplekke (of 16 draagbare) moontlik gemaak. Die C-54C was 'n hibriedvliegtuig vir presidensiële gebruik; dit het 'n C-54A-romp met vier kajuitbrandstoftenks gehad en die C-54B-vlerke met ingeboude tenks om maksimum reikafstand te verseker.

Die mees algemene variant was die C-54D, wat in Augustus 1944 in diens gestel is, in wese 'n C-54B met kragtiger R-2000-11-enjins. Met die C-54E is die laaste twee kajuitbrandstoftenks na die vlerke verskuif, wat meer vrag- of 44 passasiersitplekke moontlik gemaak het.

Vliegtuie wat na die Amerikaanse Vloot oorgeplaas is, is as Douglas R5D aangewys.

## Operasionele geskiedenis 
Die USAAF het die C-54's in 1942 in diens geneem deur eers tot 26 passasiers te vervoer, terwyl latere weergawes tot 50 passasiers kon vervoer het. Die C-54 was een van die mees gebruikte langafstand-transportvliegtuie deur die Amerikaanse gewapende magte tydens die Tweede Wêreldoorlog. Van die C-54's wat vervaardig is, is 515 in Santa Monica, Kalifornië, vervaardig en 655 is vervaardig by Orchard Place/Douglas Field, in die nie-geïnkorporeerde Cook County, Illinois, naby Chicago (later die terrein van O'Hare Internasionale Lughawe).

[duimnael|'n C-54 wat land by [Tempelhof-lughawe gedurende die Berlynse Lugbrug]]

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog is die C-54 deur Franklin D. Roosevelt, Douglas MacArthur en Winston Churchill gebruik. Die Amerikaanse afgevaardigdes na die Casablanca Konferensie het die Skymaster gebruik. Die C-54 is ook deur die Koninklike Lugmag, die Franse Lugmag en die gewapende magte van ten minste 12 ander nasies gebruik. 

President Harry S. Truman het die Nasionale Veiligheidswet van 1947, wat die Amerikaanse Lugmag geskep het, aan boord van die *Sacred Cow* onderteken, die Presidensiële VC-54C wat bewaar word in die Nasionale Museum van die Verenigde State se Lugmag naby Dayton, Ohio. Meer as 300 C-54's en R5D's het die ruggraat van die Amerikaanse bydrae tot die Berlynse Lugbrug in 1948 gevorm. Hulle het ook as die hooflugbrug tydens die Koreaanse Oorlog gedien. Na die Koreaanse Oorlog is die C-54 vervang deur die Douglas C-124 Globemaster II, maar is tot 1972 deur die Amerikaanse Lugmag gebruik. Die laaste aktiewe C-54 Skymaster in diens van die Amerikaanse vloot (C-54Q, BuNo 56501, van die Vloot se Toetsvlieënierskool, NAS Patuxentrivier) is op 2 April 1974 uit diens gestel.

Teen die einde van 1945 was etlike honderde C-54's oortollig weens die Amerikaanse militêre vereistes en hierdie is omskep vir burgerlike lugredery-operasies, baie deur Douglas Aircraft by sy vliegtuigaanlegte. Die vliegtuie is aan lugdienste regoor die wêreld verkoop. Teen Januarie 1946 het Pan American Airways hul Skymasters op transatlantiese geskeduleerde dienste na Europa en verder bedryf. Trans-Pasifiese vlugskedules van San Francisco na Auckland het op 6 Junie 1946 begin. Nadat hulle deur die Amerikaanse Lugmag en Amerikaanse Vloot uit diens gestel is, is, is baie C-54's aangepas vir gebruik in burgerlike brandbestryding en watertenker rolle. Dit het ingesluit die installering van tenks binne en onder die romp en die installering van stort- en spuittoerusting op die volgrande van die vlerke. C-54's is tot laat in die 1990's in hierdie rol gebruik.

## Variante 
[duimnael|Nederlandse Regering Lugvervoer C-54A word vertoon by die [Aviodrome]]

;C-54
:Eerste produksie variant aangepas van die DC-4, 24 word gebou.
;C-54A
:Eerste militêre weergawe met versterkte lugraam, verbeterde brandstof kapasiteit, voorsiening vir passasiers of vrag, Vloot ekwivalent R5D-1, 252 gebou.
;C-54B
:Verhoogde brandstof kapasiteit in die vlerk. Een was gebruik deur Winston Churchill, 220 gebou.
;C-54D
:Dieselfde as C-54B maar met R-2000-11 enjins, 380 gebou.
;C-54E
:Verdere hersiening van brandstoftenks en voorsiening vir vinnige omskakeling van passasier- na vragtenks, 125 gebou.
;C-54G
:Dieselfde as die C-54E maar met verskillende weergawe van die R-2000 enjin. 400 bestel waarvan 162 voltooi word en die res van die bestelling word gekanselleer aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog.

## Verwysings