open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Burgerhuis

duimnael|regs|Die Burgerhuis

Die **Burgerhuis** aan Die Braak op Stellenbosch is ’n uitstaande voorbeeld van die Kaaps-Hollandse boustyl. Pierneef het dié huis se gewel beskryf as een van die mooistes in die Kaap. Gevolglik is die huis in 1961 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.

Hierdie huis is in 1797 deur Antonie Fick as ’n woonhuis vir sy gesin gebou. Na die afsterwe van Fick in 1808 koop die destydse landdros van Stellenbosch, R.J. van der Riet, die huis as woonhuis vir sy skoonsuster.  In 1839 word dit die eiendom van ds. P.D. Lückhoff van die Rynse Sendinggenootskap. By sy aftrede koop die genootskap die huis by hom om dit verder as pastorie te gebruik.

In 1952 word die huis staatseiendom en in 1959 maak die Staat die huis oor aan die Stadsraad van Stellenbosch. As ’n diens aan die publiek en omdat hulle hul steun toesê aan die beleid om klassieke voorbeelde van die Kaaps-Hollandse boustyl te restoureer en bewaar, het die Rembrandt Groep dit op hom geneem om die huis te huur teen ’n bedrag wat die restourasie, instandhouding en ander koste dek.

Die huis is volgens die H-vormige plan gebou gekenmerk deur die lang en onbelemmerde uitsig van die voordeur tot die agterdeur. Op die voorgewel is ’n driehoekige kap, maar die kurwe van die krulversierings aan weerskante is uniek. Die sygewels is van die konkaaf-konvekstipe. Die argitraaf om die voordeur is een van die vroegste voorbeelde bekend waar dit nie uit kiaathout, maar uit bakstene en bouklei vervaardig is. Nogtans het dit die pilaartjies bestaande uit drie panele elk so kenmerkend van die ou Kaapse barokstyl.

Die Burgerhuis huisves ’n VOC-museum en is gemeubileer op ’n wyse wat eie is aan die tipe huis in sy fleur. Ook word die huis gebruik as die hoofkantoor van Historiese Huise van Suid-Afrika.

## Bibliografie 
* Burden, Matilda: 50 jaar - Historiese Huise 1966-2016. Stellenbosch: Historiese Huise van Suid-Afrika, 2016. 
* Burgerhuis Stellenbosch – katalogus van die museum
* Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuuurstigting Rembrandt van Rijn vir Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972. 

## Sien ook 
* Historiese Huise van Suid-Afrika
Saron

**Saron** lê 20&nbsp;km suid van Porterville, net wes van die R44-provinsiale pad en aan die voet van die Saronsberg. Dit val binne die gebied van die Drakenstein Plaaslike Munisipaliteit wat op sy beurt deel vorm van die Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit.

Saron was 'n sendingstasie van die Rynse Sendinggenootskap en is later deur die Nederduitse Gereformeerde Kerk oorgeneem. In  1 Kronieke 27 vers 29 en Hooglied 2 vers 1 kom die naam Saron voor met die betekenis van "vlakte". Aan die tekste is die naam vir hierdie sendingstasie ontleen. Die kerkgebou dateer uit 1853. Die pastorie was die oorspronklike plaashuis van De Leeuwenklip en die voorgewel dateer uit ongeveer 1780.

Tydens die sensus van 1891 in die Kaapkolonie is hier 1 300 mense getel. In die jaar 2000 was hier nagenoeg 6 000 inwoners en met die 2011-sensus het die bevolking op 7 843 gestaan.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bron 
*
Rheenendal

**Rheenendal **  is 'n dorp in die Suid-Afrikaanse provinsie Wes-Kaap. Rheenendal  ressorteer onder die Knysna Plaaslike Munisipaliteit, wat onder beheer van die Eden-distriksmunisipaliteit val.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Robertsvlei

**Robertsvlei** is ’n gehug met slegs 9 inwoners in die Suid-Afrikaanse provinsie Wes-Kaap. Dit val binne die Stellenbosch Plaaslike Munisipaliteit, wat ’n deel van die Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit uitmaak.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
The Warsaw Voice

**The Warsaw Voice: Polish and Central European Review** is 'n Engelstalige nuusblad wat in Pole verskyn. Die koerant, wat sedert 23 Oktober 1988 weekliks deur *Warsaw Voice SA* in Warskou uitgegee word, spits hom op nuus oor die politieke, kulturele, ekonomiese, juridiese en sosiale lewe in Pole en sy buurlande toe. Belangrike sosio-politieke en ekonomiese onderwerpe word in spesiale verslae behandel.

Die gedrukte uitgawe het 'n sirkulasiesyfer van 10&nbsp;500. Lesers in die buiteland mag op die aanlyn-uitgawe inteken wat gratis aangebied en daagliks opgedateer word.

## Eksterne skakels 
* *The Warsaw Voice Online - Aanlyn-uitgawe*
Macassar

**Macassar** is 'n dorp op die Kaapse Vlakte van die Wes-Kaapprovinsie, Suid-Afrika. Dit is geleë naby aan die Strand en Somerset-Wes, en het 'n geskatte bevolking van 38&nbsp;136.

Macassar het 'n hoofsaaklik bruin gemeenskap en is na aan die Macassarduine geleë. Die inwoners werk oorspronklik in die visvang- en bootboubedryf.

Die kramat (heilige graf) van sjeik Yusuf van Gowa in Makassar, Indonesië, is een van die Suid-Afrikaanse Moslem-gemeenskap se heiligste plekke. Die sjeik, wat in 1694 deur die Nederlanders in ballingskap geplaas is, het van Macassar sy finale rusplek gemaak.

Die Eersterivier mond by Macassarstrand uit in Valsbaai.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Lys van Kaapstad se voorstede

## Verwysings
Witham

**Witham** (uitgespreek /ˈwɪtəm/) is 'n dorp met sowat 22 duisend inwoners, in die Engelse graafskap Essex. Die dorp is sowat 8&nbsp;km noordoos van Chelmsford af.
Bysin

'n **Bysin** is in die grammatikale ontleding 'n sin wat deel uitmaak van 'n saamgestelde sin, maar nie die hoofsin is nie. 'n Bysin kan soms self weer in kleinere bysinne opgedeel word, en dit word dikwels deur 'n voegwoord ingelei.

## Woordvolgorde 
In Afrikaans, Nederlands en Duits staan in 'n bysin die onderwerp meestal vooraan en die persoonsvorm agteraan. Dit is in hierdie tale die belangrikste verskil tussen 'n bysin en 'n hoofsin, waar die Subjek-Werkwoord-Object (SVO) volgorde as standaardnorm geld.

:*Ek weet* (hoofsin) *dat **hy** dit gedoen* **het** (bysin).

Vergelyk ons dit met Engels, dan val dit op dat die SVO-woordvolgorde ook in bysinne die standaardnorm is:

:*You see* (hoofsin) *that **I have** done this for you* (bysin).

## Komma 
Plaas 'n komma ná 'n betreklike bysin wat betrekking het op 'n selfstandige naamwoord en met wat, waarop, vir wie, ens. begin). So 'n bysin word egter nie noodwendig deur 'n komma voorafgegaan nie. Wanneer 'n bysin bykomende inligting verskaf waarsonder die res sinvol selfstandig kan staan, kom daar 'n komma vooraf en agterna. Bv. Haar tannie, wat nou oorlede is, sou daarvan gehou het. 

As die stelling nie sin sou maak sonder die inligting wat die bysin verstrek nie, word dit nie deur 'n komma voorafgegaan nie. Bv. Die wêreld wat hy beskryf, bestaan nie. 

## Bronne 
Müller, D. & Pistor, S. 2011. *Skryf Afrikaans van A tot Z*. Kaapstad: Pharos
Odontaspididae

Die **Skeurtandhaaie** (Odontaspididae) is 'n kraakbeenvis-familie wat hoort tot die orde Lamniformes. Daar is twee genera met drie spesies wat hoort tot dié familie en twee van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Die familie kom voor van die kus tot in dieptes van 1 600&nbsp;m. Die boonste stertvin lob is langer as die onderste lob en die anale vin is naby die stertvin. Die familie het vyf paar kieu-splete en die grootte wissel van 3.1 - 4.3&nbsp;m.

## Genus 
Die volgende genus en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Carcharias*
::* *Carcharias taurus* - Skeurtandhaai

* *Odontaspis*
::* *Odontaspis ferox* - Knopstert-skeurtandhaai

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings
Balinese kat

Die **Balinese  kat** (Engels: *Balinese*) is ’n langharige katras met kleurpunte soos ’n Siamese kat. Dit is hoofsaaklik ’n Siamees, maar met mediumlang hare en ’n pluimstert.

## Geskiedenis 
Die Balinese kat is nie van Bali of enige ander deel van Indonesië nie. Dit is nie ’n natuurlike ras nie, maar die gevolg van ’n menslike teelprogram.

Die kat is oorspronklik geregistreer as ’n "langhaar-Siamees" en is bekend sedert die vroeë 1920's. Die langhaarkatjies wat per geleentheid in ’n Siamese werpsel voorkom, was aanvanklik nie skoudiere nie, maar is as troeteldiere verkoop omdat hulle so besonders was. Dit het in die middel 1950's verander toe twee telers, Marion Dorsey van die Rai-Mar Cattery in Kalifornië en Helen Smith van die MerryMews Cattery in New York ’n teelprogram met dié langhaarkatte begin het.

Die naam is gekies omdat Smith gevoel het hulle het die grasie en skoonheid van Balinese dansers en omdat "langhaar-Siamees" ’n redelike lang naam was. Hulle het hierna gewild geword en verskeie telers het daaraan gewerk om die ras te "vervolmaak". Dit het gelei tot twee verskillende voorkomste: dié met ’n tradisionele of "appelvormige" kop en die meer moderne voorkoms wat deur telers en beoordelaars verkies word.

## Beskrywing 
Die Balinese kat word beskou as die intelligentse langhaar-ras (9–10). In vergelyking is Persiese katte 6 en kleurpunt-langhaarkatte 7. Hulle word 18-21 jaar oud. Die tradisionele soort se pels is sowat 5&nbsp;cm lank oor sy hele liggaam en hy is ’n stewige kat met ’n halfronde snoet en ore. Die moderne kat het ’n veel korter pels. Dit is feitlik identies aan ’n Siamees buiten die stert wat ’n syagtige pluim vorm. Die kop is wigvormig en die oë helderblou.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
* Inligting oor die tradisionele Balinese kat

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Skotse vouoorkat

Die **Skotse vouoorkat** (Engels: *Scottish Fold*) is ’n katras met ’n dominantegeenmutasie wat veroorsaak dat die ore gevou is na die voorkant van hul gesig.

## Geskiedenis 
Die oorspronklike Skotse vouoorkat was ’n plaaskat met die naam Susie, wat in 1961 op ’n plaas in Skotland gevind is. Haar ore het ’n buitengewone vou ingehad en toe sy kleintjies kry, het twee van hulle ook die vou in die ore gehad. ’n Buurman, William Ross, wat ’n katliefhebber was, het een aangeneem. Hy het die ras in 1966 by Brittanje se Governing Council of the Cat Fancy (GCCF) geregistreer en begin om met die katte te teel met die hulp van die genetikus Pat Turner. In die teelprogram is gevind dat as een ouer die geen verskaf vir gewone ore en die ander ouer ’n geen vir gevoude ore, is die kans 50&nbsp;persent dat die kleintjies gevoude ore sou hê.

Die kat word nie in Europa as ’n skoukat aanvaar nie en die GCCF het die registrasie van die katte in 1971 teruggetrek weens gebreke en kommer oor genetiese afwykings in die ore soos doofheid en infeksie. Die ras is egter na Amerika uitgevoer en daar is voortgegaan met die teling van die katte deur hulle te kruisteel met Britse en Amerikaanse korthaarkatte. Sedertdien het die katte nie die oorprobleme nie, hoewel meer was daarin kan opbou as by ander katte.

## Beskrywing 
links|duimnael|180px|Lilakleurige Skotse vouoorkat.
Alle Skotse vouoorkatte word gebore sonder die vou. Dié wat die geen dra, se ore sal gewoonlik binne 21 dae ’n vou begin toon. Die oorspronklike katte het net een vou in elke oor gehad, maar deur selektiewe teling is dit vermeerder tot ’n dubbele of driedubbele vou wat meebring dat die ore heeltemal plat teen die kop lê.

Hulle is medium-groot katte en die hele bou, veral die kop en gesig, is rond. Die oë is groot en rond. Die neus is kort met ’n effense wip. Die bene is middelmatig tot kort. Die pels kan kort of lank wees en hulle kan feitlik enige kleur of kombinasie van kleure hê, insluitend wit, maar nie kleurpunte nie.

Al die katte, dié met gevoude en normale ore, is rustig en pas maklik by ander diere aan. Hulle is gewoonlik baie liefdevol en spelerig.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
* CFA-profiel 

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Siberiese kat

Die **Siberiese kat** (Russies: Сиби́рская ко́шка; Engels: *Siberian*) is ’n katras met halflang hare wat al eeue lank in Rusland voorkom. Die kat se volle naam is die **Siberiese boskat**, maar word meestal net die Siberiese kat genoem. Die kat is in 1987 deur die Kotofei-katklub in Sint Petersburg geregistreer en in 1990 die eerste keer na die VSA uitgevoer. Die Russiese oudpresident Dmitri Medwedef en die voormalige Sowjetpresident Michail Gorbatsjof besit albei Siberiese katte.

## Beskrywing 
Die Siberiese kat is ’n ratse springer, hy is sterk gebou en het sterk agterbene. Hulle het medium-groot ore, breë voorkoppe en ’n stewiger bou as ander katte.

Daar word reeds jare lank oor die hipo-allergeniese eienskappe van die Siberiese kat geskryf en hoewel daar min wetenskaplike bewyse daarvoor is, beweer telers en eienaars dat die katte, veral die wyfies, veilig is vir mense wat aan allergieë ly. Die pels koek nie maklik nie en bestaan uit ’n bo-, middel- en onderlaag wat hom teen die uiterste Siberiese koue beskerm. Soos by ander katte, verskil die kleure en alle kleure is aanvaarbaar, ook strepe, skilpaddop en kleurpunte. Daar is geen spesifieke kleur of patroon nie. Die meeste telers en verenigings aanvaar dat kleurpunte natuurlik by die Siberiese kat voorkom. Dié met kleurpunte is ook bekend as "Newa-maskeradekatte": Newa vir die rivier waar hulle na bewering hul oorsprong het, en maskerade vanweë hul maskeragtige kleure.

Siberiese katte verhaar een of twee keer per jaar. Die eerste keer is aan die einde van die winter – dit word nie deur die weer veroorsaak nie, maar deur die verskil in die lengte van die dag. Aan die einde van die somer sal baie katte ook verhaar, maar minder.

Siberiese katte is baie goeie ouers en die pa's sal help om die kleintjies te versorg. Sommige wyfies sal ook net met een mannetjie paar. Anders as ander katte, sal jong katjies mekaar ook lek en versorg.

## Galery 

Lêer:Siberiancat.jpg|Silwer-en wit Siberiese kat.
Lêer:Siberian-brown-mackerel-tabby-kittens-8lbs-12months-old-sisters.jpg|Twee bruin gespikkelde jong katte.
Lêer:Mocha Siberian Cat.JPG|Mokkakleurige kat met ’n wit vlek op die bors.
Lêer:May cat.JPG|Mannetjieskat.
Lêer:Изображение 00456747.jpg|Siberiese kleurpuntkat.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
* CFA-profiel 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Lwandle

**Lwandle** is 'n lokasie geleë aan die N2 nasionale hoofweg in die Helderberg kom, in die Wes-Kaapprovinsie van Suid-Afrika, naby aan Somerset Wes en Gordonsbaai. Inwoners word hoofsaaklik in die Helderberg omgewing in diens gestel, vele in die boubedryf. Daar heers egter 'n hoë werkloosheidskoers.

Die nedersetting is in 1958 gestig om trekarbeiders vanaf die Oos-Kaap te huisves. Baie inwoners lewe nog steeds in plakkershutte terwyl die regering behuisingsprojekte van stapel stuur.

Die *Lwandle Trekarbeid museum* is die eerste van sy soort in Suid-Afrika en vertel die verhaal van *hostel*-lewe en die trekarbeidsisteem.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Eksterne Skakels 
*  sa-venus.com
*  sa.revealed.co.za
Siamese kat

Die **Siamese kat** is ’n kortharige katras en een van die mees bekende Oosterse katrasse. Die kat se oorsprong is onseker, maar daar word geglo dat hulle van Thailand (voorheen Siam) af kom. In dié land is hulle een van verskeie inheemse katsoorte en word hulle *witsjian mat* (วิเชียรมาศ, "maandiamant") genoem. Die Siamese kat het in die 20ste eeu een van die gewildste rasse in Europa en Noord-Amerika geword.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Moderne Siamese katjies.
Die kleurpunt-korthaarkat wat in die Weste as die "Siamees" bekend is, is een van verskeie katrasse van Siam wat beskryf en geïllustreer is in manuskripte met die naam *Tamra Maew* ("katgedigte"), wat volgens skatting in die 14de tot 18de eeu geskryf is.

Daar word dikwels beweer dat die eerste keer wat die kat buite Asië gesien is, was in 1884 in Brittanje toe twee katte genaamd Pho en Mia daar aangekom het, hoewel die Amerikaanse president Rutherford B. Hayes reeds ses jaar vroeër – in 1878 – ’n Siamese kat present gekry het. In 1885 het Pho en Mia drie Siamese katjies gehad. Hulle en hul ouers is in dieselfde jaar in Londen tentoongestel. Ongelukkig is al drie katjies kort daarna dood.

Teen 1886 is nog ’n paar na Brittanje ingevoer. Hulle was langer en leniger as die vorige twee, hul koppe minder rond en hul ore was groter. Die katte het gou baie aanhangers gekry en in die volgende paar jaar is verskeie van hulle ingevoer en hulle het die teelbasis gevorm vir die ras in Brittanje. In hul vroeë jare in Brittanje is hulle die "koninklike katte van Siam" genoem, wat verslae weerspieël dat hulle voorheen net deur Siamese koninklikes aangehou is.

## Beskrywing 
Ná geslagte van selektiewe teling het die lywe al hoe langer en fyner geword en die koppe al hoe nouer. Die gevolg is dat die moderne skoukat besonder lank en lenig is met lang, lenige bene en ’n lang, dun stert wat al hoe dunner word na die punt. Hulle het lang, wigvormige koppe met groot ore. Verder is hulle goed gespierd en die oë is amandelvormig. Die punt van die neus en punte van die ore moet ’n perfekte driehoek vorm. Die pels is kort, blink, sag, ferm en het geen onderlaag nie. Dit het die kenmerkende kleurpuntpatroon.

Siamese katte is gewoonlik sosiaal, liefdevol en intelligent. Hulle vorm dikwels ’n goeie band met een mens. Sommige katte miaau hard en baie, en dring aan op aandag. Hulle is aktief en spelerig, selfs wanneer hulle volwasse is.

## Rasse wat van die Siamees afstam 
duimnael|Volwasse Balinese wyfie (’n langhaar-Siamees).
* Balinese kat
* Birmaanse kat
* Kleurpunt-korthaarkat
* Kleurpunt-langhaarkat
* Javanese kat
* Ocicat
* Oosterse korthaarkat
* Oosterse korthaarkat
* Snowshoe
* Thaise kat
* Tonkanese kat

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
* Siamese Yearbook Articles Ou artikels oor die Siamese kat
* Siamese and Oriental Database Databasis met inligting oor gesondheid
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sillaginidae

Die **Sillagos** (Sillaginidae) is 'n vis-familie wat hoort tot die orde Perciformes. Daar is drie genera met een en dertig spesies wat hoort tot dié familie en drie van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Die liggaam is lank en bedek met klein skubbe en het twee dorsale vinne. Die familie se grootte wissel van 15 – 36&nbsp;cm.

## Genus 
Die volgende genus en spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Sillago*
::* *Sillago aeolus* – Gevlekte sillago
::* *Sillago chondropus* – Horrelvoet-sillago
::* *Sillago sihama* – Silwer sillago

Lêer:Sillago sihama.jpg|Silwer sillago (*Sillago sihama*)
Lêer:Sillago indica.jpg|*Sillago indica*
Lêer:Sillaginopsis panijus.png|*Sillaginopsis panijus*
Lêer:Sillago burrus.jpg|*Sillago burrus*
Lêer:Sillago intermedius.jpg|*Sillago intermedius*
Lêer:Sillago vittata2.PNG|*Sillago vittata*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Chartreux

Die **Chartreux** is ’n kortharige katras van Frankryk wat deur verskeie verenigings wêreldwyd erken word. Dit word egter nie deur die Governing Council of the Cat Fancy in Brittanje erken nie omdat dit te na aan die Britse korthaarkat is. Een van dié kat se kleure is blou-grys.

## Geskiedenis 
Daar is ’n legende dat die Chartreux afstam van katte wat na Frankryk gebring is deur Kartuiser-monnike om in die orde se hoofklooster, die Grande Chartreuse in die Chartreuse-berge, te gaan woon. Maar in 1972 het die kloostervoog van die Grande Chartreuse ontken dat die klooster se argiewe enige rekords het van ’n katras wat soos die Chartreux lyk. ’n Ander legende lui dat die Chartreux afstammelinge is van wilde katte in die hedendaagse Sirië en dat hulle in die 13de eeu na Frankryk gebring is deur Kruisvaarders, van wie baie by die Kartuiser-monnike-orde aangesluit het.

Die eerste aangetekende vermelding van die ras was in die 18de eeu deur ’n Franse naturalis. Ná die Tweede Wêreldoorlog was min van hulle oor en het telers ’n gesamentlike poging aangewend om te keer dat hulle uitsterf. Die eerste Chartreux is in 1971 na die VSA gebring en in 1987 het dié land se Cat Fanciers' Association kampioenskapstatus aan die ras verleen.

## Beskrywing 
Die Chartreux is groot en gespierd met relatief kort ledemate. Hulle is bekend vir hul blou-grys waterbestande dubbelpelse, wat dikwels ’n wollerige tekstuur het, en hul oranje- of koperkleurige oë. Vanweë die bou van hul kop en snoet lyk dit dikwels asof hulle glimlag. Hulle is goeie jagters en word hoog aangeskryf deur boere.

Die eerste letter van ’n Chartreux se amptelike naam dui op die jaar van sy geboorte. Alle katte wat in dieselfde jaar gebore is, se name begin met die dieselfde letter. ’n Chartreux wat in 2011 gebore is, se naam sal byvoorbeeld met die letter "G" begin.

Die Chartreux is gewoonlik stil, maak selde ’n geluid en sommige is stom. Hulle is oplettend en intelligent. Hulle is spelerig en kom goed oor die weg met kinders en ander diere. Hulle is liefdevol, goeie reisigers en gewoonlik baie gesond.  Hulle smee dikwels hegte bande met een mens in ’n huishouding en hou daarvan om naby hulle te wees.

## Sien ook 
Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* CFA-profiel 
* Chartreux FAQ 
* Chartreux  
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Menidae

duimnael|links|150px|Rekonstruksie van die historiese *Mene rhombea* en *Mene oblonga*.
[duimnael|links|150px|[Fossiel in die Geologiese Museum, Kopenhagen.]]

Die **Maanvis** (Menidae) is 'n vis-familie wat hoort tot die orde Perciformes. Daar is slegs een genus met een spesie wat hoort tot dié familie en die spesie kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Die familie se lyf is plat en lyk soos 'n skyf. Die visse kom voor in beskermde water soos riviermondings.

## Genus 
Die volgende genus en spesie kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Mene*
::* *Mene maculata* - Maanvis

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings
Evangelie volgens Johannes

duimnael|regs|Die arend word dikwels as simbool vir die evangelis Johannes gebruik en verwys na die spirituele tendense van die teks. Die beeld is vir die Bambergse Apokalipse geteken
Die **Evangelie volgens Johannes** is die vierde boek van die Bybel se Nuwe Testament en een van die vier kanonieke evangelies. Dit vorm saam met die drie sinoptiese evangelies 'n sentrale grondslag van die Christelike geloof, maar verskil nogtans ten opsigte van sy selfstandige narratiewe en teologiese karakter duidelik van die drie ander evangelies.

Die evangelie beskryf Jesus van Nasaret se reise na en sendingwerk in beduidende sentrums van die Jodedom, waaronder Jerusalem. Die skrywer begin sy verslag met Johannes die Doper en eindig met Jesus se dood aan die kruis, sy begrafnis, sy heropstanding en daaropvolgende verskynings.

Die outeurskap is onbekend. Volgens vroeë Christelike tradisies word die teks aan Johannes, een van Jesus se apostels, toegeskryf. Wat sy styl en inhoud betref, is dit nou verwant aan die drie briewe van Johannes, maar moderne geleerdes betwyfel dat die vier tekste deur dieselfde persoon geskryf is. Die evangelie het vermoedelik eers in die laat eerste of vroeë tweede eeu ontstaan en is later deur 'n bewerker uitgebrei.

Die outeur van die evangelie begin sy vertelling met die *logos* en verduidelik sodoende dat hy vertroud was met hellenistiese denke en filosofie. Hy beskryf dan ook geen geskiedkundige gebeurtenisse nie, maar eerder mistiese gewaarwordings wat nie vir menslike ervaring toeganklik is nie. Die skrywer is moontlik afkomstig van 'n Griekssprekende Joods-Christelike omgewing.

Die selfopenbaring van Jesus van Nasaret staan sentraal in die teks, net soos sy goddelikheid en die spirituele betekenis van sy heropstanding. Dikwels word na hierdie teks ook as 'n pneumatiese of spirituele evangelie verwys. Die skrywer het moontlik in aanraking gekom met mistiese en gnostiese tradisies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Silwer sillago

Die **Silwer sillago** (*Sillago sihama*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee, die Persiese Golf, die Comore, Madagaskar en aan die ooskus van Suid-Afrika suidwaarts tot by Knysna. In Engels staan die vis bekend as die *Silver sillago*.

## Voorkoms 
Die vis se kop en lyf is silwerig met 'n goue tint en die vinne is deurskynend. Die vis word tot 35&nbsp;cm groot.

## Habitat 
Die vis verkies beskermde water met sanderige bodems om in te leef. Hulle eet wurms en skaaldiere. Die vis kom in skole voor.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Sillago-sihama.html
Slymvis

Die **Slymvis** (*Leiognathus equulus*) is 'n vis wat in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika voorkom vanaf die Rooisee tot by die Groot-Visrivier. In Engels word die vis *Slimy* genoem.

## Voorkoms 
Die vis se kop en lyf is silwer met dowwe lyne aan die bokant van die sylyn. Die anale, pektorale en bekken vinne is almal dofgeel. Die vis word tot 25&nbsp;cm lank.

## Habitat 
Die vis verkies sagte bodems van tot 40&nbsp;m diep om in te leef en eet bodem skaaldiere. Die onvolwasse visse leef in riviermondings en eet planktoniese skaaldiere. Die vis skiet kuit gedurende Oktober tot Maart langs die kus van KwaZulu-Natal. Die vis word hoofsaaklik gebruik as aas.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* http://fishbase.org/summary/Leiognathus-equulus.html
Barbapapa

**Barbapapa** is die titelkarakter en naam van die "spesie" van die genoemde karakter, van 'n reeks kinderboeke wat in die 1970's geskryf is deur die Franse argitektuurstudent Anette Tison en die Amerikaanse biologieleraar Talus Taylor, woonagtig in Parys, Frankryk. Die eerste boek het in 1970 in Frans verskyn (*barbe à papa* is Frans vir spookasem of kan letterlik vertaal word as "papa se baard") en is later in meer as 30 tale vertaal.

## Karakters 
### Die hoofkarakters 
* **Barbapapa**: die protagonis. Hy is pienk en meestal peervormig.
* **Barbamama**: die vrou van Barbapapa. Sy is swart van kleur. Hulle het saam 7 kinders elk met sy eie kleur:
:* **Barbabee** is 'n geel seun en hou van diere en kan met hulle kommunikeer.
:* **Barbalala** is 'n groen meisie en hou van musiek.
:* **Barbabientje** is 'n oranje meisie en hou van boeke en teater.
:* **Barbabob** is 'n swart harige seun en hou van kuns.
:* **Barbabella** is 'n pers meisie en hou van skoonheid.
:* **Barbabenno** is 'n blou seun en hou van wetenskap en tegniek.
:* **Barbaborre** is 'n rooi seun en hou van krag en heldedom.

### Bykomende karakters 
* **Michiel** is die seun in wie se tuin die Barbapapas gebore is.
* **Annabel** is die sus van Michiel. Die twee speel graag met die Barbapapas.
* **Lolita** is 'n swart-wit gevlekte, stout hondjie wat in die laaste reeks sy verskyning maak.

## Alternatiewe titels 
Titels vir Barbapapa in ander tale:
* In Arabies "بارباالشاطر".
* In Bulgaars "Барбароните"
* In Chinees "巴巴爸爸".
* In Grieks "Μπαρμπαμπαμπάς"
* In Hebreeus "ברבאבא".
* In Yslands "Barbapabbi".
* In Italiaans "Barbapapà".
* In Japannees "バーバパパ"
* In Noorweegs "Barbapappa"
* In Persies "باربا پاپا".
* In Serwies "Tatabrada".
* In Spaans "Barbapapá"
* In Sweeds "Barbapappa"
* In Thai "บาร์บ้าปาป้า"
* In Turks "Tonton Ailesi"
* In Koreaans "바바빠빠"
* In Afrikaans, Deens, Duits, Engels, Fins, Hongaars, Nederlands, Pools, Portugees, Sloweens "Barbapapa"

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webblad
Maanvis

Die **Maanvis** (*Mene maculata*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika vanaf Oman tot by Durban. In Engels staan die vis bekend as die *Moonfish*.

## Voorkoms 
duimnael|links|200px|Gesoute Maanvis, *Mene maculata*, besig om te sondroog in Muara Angke, Jakarta.
Die kop en lyf is silwer en die rugkant van die vis is blou-groen gekleur met drie rye donker kolle op. Die vis word 25&nbsp;cm groot.

## Habitat 
Die onvolwasse vissies eet soöplankton en die volwasse visse eet skaaldiere. Die vis kom in skole voor en is gewilde voedsel in Indië en Asië.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Mene-maculata.html
Oplegnathidae

Die **Kraaibekke** (Oplegnathidae) is 'n vis-familie van die orde Perciformes. Daar is een genus met minstens sewe spesies in die familie. Drie van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Die familie se liggaam is lank en bedek met skubbe. Die vis se mond lyk soos die van 'n kraai. Die grootte wissel van 60 – 90&nbsp;cm en word gevind in water wat tot 100&nbsp;m diep is. Die familie vreet alge en bodem skaaldiere.

## Genus 
Die volgende genus en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Oplegnathus*
::* *Oplegnathus conwayi* - Kaapse kraaibek
::* *Oplegnathus peaolopesi* - Mosambiekse kraaibek
::* *Oplegnathus robinsoni* - Natalse kraaibek

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Zanclidae

Die **Moorse afgod** (Zanclidae) is 'n vis-familie van die orde Perciformes. Daar is een genus met slegs een spesie in die familie wat aan die Suid-Afrikaanse kus voorkom.

## Kenmerke 
Die familie se lyf is skyfvormig. Die volwassene het breë, swart strepe op 'n wit lyf met geel sye. Dit het 'n gepunte bek met 'n verlengde rugvin. Die volwassenes leef in koraal- en rotsriwwe tot op dieptes van 182&nbsp;m.

## Genus 
Die volgende genus en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Zanclus*
::* *Zanclus cornutus* - Moorse afgod

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Getande glipvis

Die **Getande glipvis** (*Gazza minuta*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf die Rooisee tot by Port Alfred. In Engels staan die vis bekend as *Toothed soapy*.

## Voorkoms 
Die kop en lyf van die vis is silwer en die vis is blou gelerig aan die bokant met donker oranje geel vlekke op. Die rand van die dorsale vinne is swarterig en dié van die anale en stertvinne is gelerig. Die vis word tot 18&nbsp;cm groot.

## Habitat 
Die vis verkies die vlak kuswater om in te woon tot op dieptes van 40&nbsp;m en eet bodem skaaldiere, wurms en vis. Hulle skiet kuit in dieper waters.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* http://fishbase.org/summary/Gazza-minuta.html
August II van Pole

**Friedrich August I van Sakse**, dikwels **August die Sterke** genoem (12 Mei 1670 in Dresden - 1 Februarie 1733 in Warskou), was keurvors van Sakse (as **Friedrich August I**) asook vanaf 1697 koning van Pole en grootvors van Litaue (as **August II**) in 'n personele unie.

August II word as een van die skitterendste vorste van die laat 17de en vroeë 18de eeu beskou, veral wat sy hoofse pragvertoon en sy liefdeslewe met altesaam twintig maitresses betref, maar ook as prototipe van absolutistiese selfvertoning wat sy ambisieuse bouprojekte en versamelpassie betref. Hy het van Dresden 'n eersterangse metropool van die barokboukuns gemaak, terwyl die Keurvorstedom Sakse tydens sy heerskappy 'n ongekende ekonomiese, infrastrukturele en kulturele bloeitydperk beleef het. 

Tegelykertyd het hy in die Groot Nordiese Oorlog verwikkel geraak waartydens hy die Poolse kroon vir goed gewen het. Nogtans het hy met sy onvermoë om ware hervormings te weeg te bring die pad vir nuwe oorloë en groeiende Russiese invloed in Pole berei. Na die regentskap van August II en sy seun August III word in Pole derhalwe ook as die "Saksiese Nag" verwys.

## Eksterne skakels
Gespikkelde valkvis

Die **Gespikkelde valkvis** (*Cirrhitichthys oxycephalus*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika vanaf Oman tot Oos-Londen. In Engels staan die vis bekend as die *Spotted hawkfish*.

## Voorkoms 
Die vis se lyf is bedek met bruin of rooi vlekke in rye en kolomme terwyl daar kleiner kolle is op die kop en onderste gedeelte van die lyf. Die vis word tot 9&nbsp;cm groot.

## Habitat 
Die vis verkies koraal- en rotsriwwe om in te leef in dieptes van 2 – 40&nbsp;m. Die vis pas maklik in akwariums aan.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* *Cirrhitichthys oxycephalus* by Fishbase.
Schwa

Met **schwa** of **sjwa** word die uitspraak van die sogenaamde 'stomme e' (byvoorbeeld in die woord 'vader') aangedui. Die schwa is 'n vokaal. By die uitspreek van 'n schwa rus die spiere in die mond. 

In Afrikaans, Nederlands en die meeste ander Europese tale is lettergrepe met schwa's altyd onbeklemtoon. Albanees en Bulgaars vorm hierop uitsonderings.

In die Internasionale Fonetiese Alfabet word die schwa met 'n 'omgekeerde e' as [ə] geskryf. In die Afrikaanse ortografie word die schwa geskryf as 'e' (*vader*) of 'i' (*moeilik*).
Knopstert-skeurtandhaai

Die **knopstert-skeurtandhaai** (*Odontaspis ferox*) is 'n haai wat wêreldwyd en aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom. Dit word 4,2&nbsp;m lank en kom tot op dieptes van 420&nbsp;m voor. Die tweede dorsale vin is kleiner as die voorste dorsale vin. Die haai word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. In Engels staan die haai bekend as die *Bumpytail ragged-tooth*.
 
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Odontaspis-ferox.html
Swaelstert-valkvis

Die **Swaelstert-valkvis** (*Cyprinocirrhites polyactis*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf Kenia tot by Algoabaai. In Engels staan die vis bekend as *Swallowtail hawkfish*.

## Voorkoms 
Die lyf en vinne is 'n dowwe geel tot oranje-bruin van kleur. Die vis word tot 10&nbsp;cm groot.

## Habitat 
Die vis leef bokant koraalriwwe in water wat 10 – 50&nbsp;m diep is en eet soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Cyprinocirrhites-polyactis.html
Rooivingers

Die **rooivingers** (*Cheilodactylus fasciatus*) is 'n endemiese vis aan die Suider-Afrikaanse kus en kom voor van die Kunenerivier tot by KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as *redfingers*.

## Voorkoms 
Die vis se lyf en kop is bedek met onreëlmatige donker kolle terwyl die liggaam bedek is met vertikale donker strepe. Die strepe gaan nie reg oor die vis se lyf nie, maar wissel mekaar af bo en onder die sylyn. Die stertvin is bedek met donker kolle en strepe en die pektorale vinne het ook swart strepe op. Die vis word 30&nbsp;cm lank.

## Habitat 
Die vis leef in rotsagtige areas en riwwe tot op dieptes van 25&nbsp;m en hulle eet ander bodembewoners soos skaaldiere en wurms. Die vis oorleef in kouewater akwariums.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Cheilodactylus-fasciatus.html
Cirrhitidae

Die **Valkvisse** (*Cirrhitidae*) is 'n vis-familie van die orde Perciformes. Daar is nege genera met minstens vyf en dertig spesies in die familie. Tien van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Die familie word 8 – 28&nbsp;cm groot en beskik oor geen swemblaas nie. Hulle kom voor by koraalriwwe en eet skaaldiere, vis en plankton.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Amblycirrhitus*
::* *Amblycirrhitus bimacula* - Tweekol-valkvis

* *Cirrhitus*
::* *Cirrhitus pinnulatus* - Marmer-valkvis

* *Cirrhitichthys*
::* *Cirrhitichthys aprinus* - Gevlekte valkvis
::* *Cirrhitichthys guichenoti*
::* *Cirrhitichthys oxycephalus* - Gespikkelde valkvis

* *Cristacirrhitus*
::* *Cristacirrhitus punctatus* – Swartgekolde valkvis

* *Cyprinocirrhites*
::* *Cyprinocirrhites polyactis* - Swaelstert-valkvis

* *Oxycirrhites*
::* *Oxycirrhites typus* - Langneus-valkvis

* *Paracirrhites*
::* *Paracirrhites arcatus* - Hoefyster-valkvis
::* *Paracirrhites forsteri* - Gesproete valkvis

## Galery 

Image:Paracirrhites forsteri.jpg|*Paracirrhites forsteri*
Image:Dwarf HawkFish.jpg|*Cirrhitichthys falco*
Image:Long-nose_Hawkfish.jpg|*Oxycirrhites typus*
Image:Coral_Hawkfish.jpg|*Cirrhitichthys oxycephalus*
Image:Black-sided Hawkfish.jpg|*Paracirrhites forsteri*
Image:Arc-Eye Hawkfish.jpg|*Paracirrhites arcatus*
Image:Cirrhitichthys aprinus.JPG|*Cirrhitichthys aprinus*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Czesław Miłosz

200px
**Czesław Miłosz**

**Poolse skrywer, digter en essayis**

----

**Handtekening**

200px

----

**Beduidende werke in Engelse vertaling**
*The Captive Mind* (1953)
*The Seizure of Power* (1953)
*Seleted Poems* (1973)

**Czesław Miłosz** [ˈt​͡ʂɛswaf ˈmiwɔʂ] (* 30 Junie 1911 in Šeteniai, destyds Russiese Ryk, tans Litaue; † 14 Augustus 2004 in Kraków, Pole) was 'n Poolse skrywer, digter, essayis en vertaler. Hy was die wenner van die Nobelprys vir Letterkunde in 1980.

## Biografie 
Miłosz het aan die Universiteit van Vilnius in die regte gestudeer. In Vilnius – destyds as Wilno 'n merendeels Poolssprekende stad – het hy ook sy eerste gedigte gepubliseer. In die 1930's het hy reise deur Wes-Europa onderneem en later danksy 'n stipendiaat een jaar in Parys gebly.

Tydens die Duitse besetting van Pole in die Tweede Wêreldoorlog het hy in Warskou gebly. Ná die oorlog het hy 'n pos in die Poolse diplomatieke diens in Parys en die Verenigde State beklee. In 1951 is hy politieke asiel in Frankryk toegestaan.

Vanaf 1960 was Miłosz meer as twintig jaar lank as professor vir Slawiese tale en literatuur aan die Universiteit van Kalifornië, Berkeley werksaam. In 1970 het hy Amerikaanse burgerskap aanvaar.

Vir sy literêre werk is in 1978 die Internasionale Neustadt-prys vir letterkunde aan hom toegeken. In Israel is hy met die *Yad Vashem*-medalje vir sy verset teen Nazi-Duitsland vereer en het ook talle ander toekennings ontvang soos die *U.S. National Medal of Arts*, 'n Guggenberg-stipendiaat en 'n eredoktorsgraad van die Harvard-universiteit.

In Pole was sy werke voor 1989 verbode sodat baie van sy boeke eers in Frankryk, die Verenigde State of deur ondergrondse uitgewerye in Pole gepubliseer is. Ná die val van die Ystergordyn het hy aanvanklik tussen Berkeley en Kraków gependel en hom in 2000 uiteindelik in dié Suid-Poolse stad gevestig. Hier is Miłosz in 2004 oorlede.

## Literêre werk 
Die poësie van Czesław Miłosz word deur 'n groot rykdom aan simbole en metafore gekenmerk. Sy romans het daarenteen dikwels outobiografiese trekke. Sy bekendste werke sluit *Zniewolony umysł* ("Verleide denke", 1953) oor die gedrag van intellektueles in 'n totalitêre bedeling; *Dolina Issy* ("Die Issa-vallei", 1955), 'n poëtiese verhaal oor die mitiese Pools-Litause landskap; en *Rodzinna Europa* (1958), 'n outobiografiese werk waarin Miłosz oor die Europese mentaliteit en 20ste eeuse geskiedenis reflekteer, in.

Miłosz het sy werke byna uitsluitlik in Pools gepubliseer, ook tydens sy ballingskap in die weste. 'n Groot deel daarvan is in Engels en 'n tiental ander tale vertaal. Miłosz het sy latere gedigte in samewerking met Robert Hass self in Engels vertaal.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Cheilodactylidae

Die **vingervinne en banksteenbrasse** (*Cheilodactylidae*) is 'n visfamilie van die orde Perciformes. Daar is ses genera met minstens vyftien spesies in die familie. Vyf van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Die familie word 18&nbsp;cm - 1&nbsp;m groot. Al die lede van die familie het gevurkte sterte en die volwasse visse het dik lippe. Die meeste spesies sit op die bodem in vlak poele, ondersteun deur hulle dik bekkenvinne op soek na prooi - bodembewoners soos skaaldiere, wurms en vis. Die groter spesies is gewilde eetvis.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Cheilodactylus*
::* *Cheilodactylus fasciatus* - Rooivingers
::* *Cheilodactylus pixi* - Balk-vingervin

* *Chirodactylus*
::* *Chirodactylus brachydactylus* - Vingervin
::* *Chirodactylus grandis* - Banksteenbras
::* *Chirodactylus jessicalenorum* - Natalse vingervin

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Banksteenbras

Die **Banksteenbras** (*Chirodactylus grandis*) is 'n vis wat endemies aan die Suider-Afrikaanse kus is en kom voor  vanaf Walvisbaai tot by Port St. Johns. In Engels staan die vis ook bekend as die *Bank steenbras*.

## Voorkoms 
duimnael|links|300px|Banksteenbras by 'n wrak
Die vis se lyf is liggrys en die kop en vinne is donkerder. Daar is gewoonlik 'n rooi strepie voor die oë. Die vis kan tot 1&nbsp;m lank word.

## Habitat 
Die vis verkies rots riwwe van 20 – 150&nbsp;m diep om in te leef en eet onder andere skaaldiere. Die vis is gesog as 'n eetvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chirodactylus-grandis.html
Britse oorsese gebiede

duimnael|400px|Ligging van die Britse oorsese gebiede

Die **Britse oorsese gebiede** (Engels: *British Overseas Territories*) is 14 gebiede, wat geen deel van die kerngebied van die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Noord-Ierland uitmaak nie, maar wel deur die Verenigde Koninkryk beheer word. Die gebiede lê oorwegend buite Europa.

Die Britse oorsese gebiede was tot die *British Overseas Territories Act 2002* *Britse afhanklike gebiede* genoem, wat met die *British Nationality Act 1981* van 1981 ingevoer is. Tot 1981 het die gebiede as *Britse kolonies* of *Britse kroonkolonies* bekend gestaan.

Die eilande Guernsey, Jersey en Man word deur die Britse kroon beheer en het 'n ander status as die Verenigde Koninkryk self, en staan bekend as Britse Kroongebiede.

In die historiese konteks bestaan daar verskille tussen kolonies en protektorate wat onder Britse beheer, maar amptelik onafhanklike lande was.

## Gebiede 
## Sien ook 
* Franse oorsese gebiede
* Eilandgebiede van die Verenigde State van Amerika
* Klein afgeleë eilande van die Verenigde State van Amerika
* Lys van afhanklike gebiede

## Verwysings 
## Bronne 
*  Harry Ritchie, *The Last Pink Bits: Travels Through the Remnants of the British Empire* (Londen: Hodder & Stoughton, 1997)
*  Simon Winchester, *Outposts: Journeys to the Surviving Relics of the British Empire* (Londen & New York, 1985)
*  George Drower, ''Britain's Dependent Territories* (Dartmouth, 1992)
*  George Drower, *Overseas Territories Handbook* (Londen: TSO, 1998)
*  Ben Fogle, *The Teatime Islands: Adventures in Britain's Faraway Outposts'' (Londen: Michael Joseph, 2003)
*  Joseph Boromé, 'How Crown Colony Government Came to Dominica by 1898', in *Aspects of Dominican History* (Roseau, Dominica, 1972), 120-50
*  Bonham C. Richardson, *The Caribbean in the Wider World, 1492–1992*

## Eksterne skakels 
*  *Foreign and Commonwealth Office- "UK Overseas Territories"*
**  *UK Overseas Territories Consultation – Foreign and Commonwealth Office (FCO)*
*  ''The Commonwealth – 'n VK-regeringswebblad*
*  *British Overseas Territories Act 2002 – Text of the Act*
*  *United Kingdom Overseas Territories Association*
*  *Britlink – The British Overseas Territories''
Natalse vingervin

Die **Natalse vingervin** (*Chirodactylus jessicalenorum*) is 'n vis wat endemies aan die Suid-Afrikaanse kus is en voorkom vanaf Algoabaai tot by Sodwanabaai. In Engels staan die vis bekend as die *Natal fingerfin*.

## Voorkoms 
Die vis kan tot 75&nbsp;cm lank en 11&nbsp;kg swaar word.

## Habitat 
Die vis verkies rotsriwwe van 3 – 38&nbsp;m diep om in te leef en vreet onder andere skaaldiere, slakke en wurms. Die vis is gesog as 'n eetvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* *Chirodactylus jessicalenorum* by FishBase
Swartstreep-veër

Die **Swartstreep-veër** (*Pempheris schwenkii*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf die Rooisee tot by die Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die *Blackstripe sweeper*.

## Voorkoms 
Die vis se kop en lyf is koper bruin met silwerige, brons skynsels in. Daar is 'n swart streep langs die basis van die anale vin. Die vis word tot 17&nbsp;cm lank.

## Habitat 
Die vis verkies rots- en koraalriwwe om in te leef tussen dieptes van 5 – 32&nbsp;m.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Pempheris-schwenkii.html
Sobhuza II

**Sobhuza II** was 'n koning van die Swazi's. Hy is in 1898 gebore as seun van Bhunu, wie hy in 1899 opgevolg het, met sy ouma, Nabotsibeni, as regent.

Hy het sy skoolopleiding by Lovedale ontvang en word in 1922 tot Koning van die Swazi's uitgeroep. Hy lê 'n besoek aan Engeland af, waar hy vir koning George V ontmoet. In 1923 misluk sy appél na die Geheime Raad in verband met 'n belangrike grondsaak, wat gehandel het oor die geldigheid van konsessies wat sy oupa, Umbandine, vroeër aan blanke nedersetters toegestaan het.

Hy het hom voortdurend beywer vir die ontwikkeling van sy vaderland.

## Bronne 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967