Kalium

|-
! colspan="2" align=center bgcolor="#ff6666" | '***
|-
| Naam, Simbool, Getal
| Kalium, K, 19
|-
| Chemiese reeks
| alkalimetale
|-
| Groep, Periode, Blok
| 1 (IA), 4 , s
|-
| Digtheid, Hardheid
| 856 kg/m3,  0.4
|-
| Voorkoms
|  align="center" | silwerig-wit
|-
!  colspan="2" align="center" bgcolor="#ff6666" | ****
|-
| Atoomgewig
| 39.0983 ame
|-
| Atoomradius (ber.)
| 220 (243) pm
|-
| Kovalente radius
| 196 pm
|-
| van der Waals radius
| 275 pm
|-
| Elektronkonfigurasie
| Ar4s1
|-
| e− e per energievlak
|  2, 8, 8, 1
|-
| Oksidasietoestande (Oksied)
| 1 (sterk basis)

|-
!  colspan="2" align="center" bgcolor="#ff6666" | ****
|-
| Toestand van materie
| vastestof
|-
| Smeltpunt
| 336,53 K (63,38 °C)
|-
| Kookpunt
| 1032 K (758,85&nbsp;°C)
|-
| Molêre volume
| 45,94 ×10−6 m3/mol
|-
| Verdampingswarmte
| 79,87 kJ/mol
|-
| Smeltingswarmte
| 2,334 kJ/mol
|-
| Dampdruk
| 1,06×10−4 Pa
|-
| Spoed van klank
|  2000 m/s teen 293,15 K
|-
!  colspan="2" align="center" bgcolor="#ff6666" | ****
|-
| Elektronegatiwiteit
| 0,82 (Pauling skaal)
|-
| Spesifieke warmtekapasiteit
| 757 J/(kg*K)
|-
| Elektriese geleidingsvermoë
| 13,9 106/(m·ohm)
|-
| Termiese geleidingsvermoë
| 102,4  W/(m*K)
|-
| 1ste ionisasiepotensiaal
| 18,8 kJ/mol
|-
| 2de ionisasiepotensiaal
| 3052 kJ/mol
|-
| 3de ionisasiepotensiaal
| 4420 kJ/mol
|-
| 4de ionisasiepotensiaal
| 5877 kJ/mol
|-
| 5de ionisasiepotensiaal
| 7975 kJ/mol
|-
| 6de ionisasiepotensiaal
| 9590 kJ/mol
|-
| 7de ionisasiepotensiaal
| 11343 kJ/mol
|-
| 8ste ionisasiepotensiaal
| 14944 kJ/mol
|-
| 9de ionisasiepotensiaal
| 16963,7 kJ/mol
|-
| 10de ionisasiepotensiaal
| 48610 kJ/mol
|-
!  colspan="2" align="center" bgcolor="#ff6666" | ****
|-
| colspan="2" |

|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#ff6666" | SI eenhede en STD word gebruik tensy anders vermeld.
|}

**Kalium*' is 'n chemiese element in die periodieke tabel met die simbool **K** en atoomgetal van 19. Dit is 'n sagte, silwerwit metaalagtige alkalimetaal wat natuurlik in verbinding met ander elemente voorkom in seewater en baie ander minerale. Dit oksideer vinnig in lug, is baie reaktief, veral in water, met sy chemiese eienskappe baie soortgelyk aan dié van natrium.

## Geskiedenis 
Kalium is in 1807 deur Sir Humphry Davy ontdek, wat dit vanuit bytpotas (KOH) onttrek het. Dié alkalimetaal was die eerste wat met behulp van elektrolise voorberei is.

## Kenmerkende eienskappe 
### Die metaal 
Met 'n digtheid laer as water is kalium die tweede ligste metaal na litium. Dit is 'n sagte vastestof wat maklik met 'n mes gesny kan word en het 'n silwerwit kleur op vars blootgestelde oppervlaktes. Dit oksideer vinnig in lug en moet in minerale olie soos keroseen bewaar word. Dit hang saam met die feit dat die elektronkonfigurasie van 'n kaliumatoom [Ar]4s is. Die een 4s-valenselektron kan maklik afgestaan word en die element is daardeur 'n sterk reduseermiddel. Soortgelyk aan ander alkalimetale het kalium 'n lae digtheid en 'n lae smeltpunt en reageer die metaal heftig met water met die vrystelling van waterstof 

Maar in water kan die blou kleur ook effens waargeneem word maar die gesolvateerde elektron is nie stabiel nie en vorm vinnig waterstof.

Kalium reageer heftig met teflon, selfs in 'n inerte atmosfeer. Moenie toerusting wat teflon-bedekte roerstawe, pakkings of kleppe bevat, gebruik nie.

### Interkalasie 
Kalium vorm interkalate met grafiet. In  word alle vlakke tusen die grafeenlae met kalium gevul. In interkalate soos  en  vind interkalasie in elke tweede of derde vlak plaas. Kaliumgrafiet is 'n sterk reduseermiddel wat gebruik word om ongewenste organiese onsuiwerhede te verwyder soos gehalogeneerde koolwaterstowwe. 'n Kors van geel superoksied kan stadig vorm as kalium lank in olie bewaar word. Dit kan gevare oplewer omdat dit met die olie waarin dit bewaar word kan reageer en 'n ontploffing veroorsaak as iemand dit probeer afsny. Teen 200-300 °C word die peroksied  gevorm. Die meeste soute van kalium is oplosbaar in water. 'n Uitsondering is dikaliumnatriumkobaltinitriet .2. Dit vorm 'n goue geel neerslag as 'n oplossing van natriumkobaltinitriet en 'n oplosing van kaliumione saamgevoeg word.
* Die kaliumminhoud van kunsmis word gewoonlik in %K2O (kaliumoksied) uitgedruk,
* Hierdie element is 'n noodsaaklike voedingstof vir plantegroei en kan in die meeste grondsoorte gevind word.
* Kalium speel 'n belangrike biologiese rol in diere se selle. (sien Na-K pomp)
* Kaliumnitraat word in buskruit gebruik.
* Kaliumkarbonaat word gebruik in die vervaardiging van glas.
* NaK, 'n legering van natrium en kalium, word gebruik as hitte-oordrag medium.
* Kaliumchloried word soms as vervanging vir tafelsout gebruik en ook om die hart te stop in hartchirurgie en by teregstellings deur middel van dodelike inspuitings.

Daar bestaan baie kaliumsoute wat kommersieel van belang is. Dit sluit in: die bromied, karbonaat, chloraat, chloried, chromaat, sianied, dichromaat, hidroksied, jodied, nitraat en sulfaat.

## Verspreiding 
Kalium is in die sonnestelsel die 20ste volopste element, maar die element maak ongeveer 2.4% van die Aarde se kors uit en is die sewende volopste element daarin. In die aarde se kern is waarskynlik min kalium.

Voorkoms in die aarde se buitenste lae: Die hoofbron van kalium, potas, word in Kalifornië, Duitsland, Nieu-Meksiko, Utah en ander plekke in die wêreld gemyn. Byna 'n kilometer onder die oppervlak van Saskatchewan in Kanada is daar groot neerslae potas wat moontlik 'n belangrike bron van hierdie element en sy soute in die toekoms kan wees. Die teenwoordigheid van kalium in minerale kan egter ook 'n probleem wees. Ysterertse soos dié wat gevind word in die myn van Sishen bevat 'n relatief hoë kaliuminhoud. Dit veroorsaak probleme in die ertsverwerking en dit gee die ystererts 'n laer kwaliteit. 'n Oplossing sou wees om kalium te verwyder deur die erts met 'n oplossing van sitroensuur uit te loog, bv. deur *Aspergillus niger* te teel en dit glukose te voer.

Die oseane is 'n verdere bron van kalium maar die hoeveelhede wat aanwesig is in 'n gegewe volume seewater, is relatief laag in vergelyking met natrium.

Kaliummetaal word geensins in onverbonde vorm in die natuur aangetref nie. Die metaal kalium kan geïsoleer word deur die elektrolise van sy hidroksied in 'n proses wat weinig verander het sedert Davy se tyd. Termiese metodes word ook ingespan vir kaliumproduksie deur van kaliumchloried gebruik te maak.

## Isotope 
[duimnael|links|Kalium in [veldspaat]]
Daar is sewentien isotope van kalium bekend. Die nie-sintetiese vorm van kalium bestaan uit drie isotope: K-39 (93.3%), K-40 (0.01%) en K-41 (6.7%). K-40, wat natuurlik voorkom, verval na stabiele Ar-40 (11.2%) deur elektronvangs en deur positronvrystelling en na stabiele Ca-40 (88.8%) deur beta-verval. K-40 het 'n halfleeftyd van 1,250 ×miljard jaar.

Albei die stabiele isotope 39K en 41K word gedurende die suurstofverbranding in die ontploffings van tipe II-supernovas vervaardig. Die sintese van 41K is nogtans indirek. Eers word 41Ca gevorm wat 'n halfleeftyd van ongeveer 0,1 miljoen jaar het.

Die radioaktiewe isotoop 40K kan deur twee prosesse gevorm word: 

Behalwe vir datering is kalium-isotope ook baie gebruik as spoorders, bv. in verweringstudies. Hulle word ook gebruik in die studies van die voedingkringloop omdat kalium 'n makrovoedingstof is wat 'n vereiste vir lewe is.

### Die stabiele isotope 
Die verhouding tussen die beide stabiele isotope is belangrik in die geochemie en die studie van meteoriete. Vooruitgang in die massaspektrometie (veral MC-ICP-MS) het dit sedert 2012 moontlik gemaak. Die verhouding K/K van die standaardmonster NiST SRM 985 is 13,8566±0,0063. Afwykings van hierdie waarde word gewoonlik uitgedruk as δK, gedefinieer as: In lewende organismes speel die K+ ioon 'n uiters noodsaaklike rol in die fisiologie van prikkelbare selle. Kalium speel 'n belangrike rol in die oordra van senuwee-impulse en in die vrystelling van energie uit proteïen, vet, en koolhidrate tydens metabolisme. 'n Tekort van kalium kan 'n potensieel noodlottige toestand, bekend as hipokalemie, tot gevolg hê. Die eet van 'n verskeidenheid voedselsoorte wat kalium bevat is die beste manier om genoegsame hoeveelhede in te neem. Gesonde indiwidue wat 'n gebalanseerde dieet volg, het selde aanvullings nodig. Goeie bronne van kalium sluit in vleis, tamaties, lemoensap, witbone, aartappels en piesangs.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* WebElements.com – Potassium
* EnvironmentalChemistry.com – Potassium
* Los Alamos National Laboratory – Artikel oor Kalium