open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rudolph Lewis

duimnael|Rudolph Lewis in 1913.

**Rudolph Lewis** (12 Julie 1887 – 29 Oktober 1933), meer bekend as Okey Lewis, was die eerste Suid-Afrikaner wat 'n goue medalje in fietsry kon wen. Hy het dit vermag tydens die Olimpiese Somerspele 1912 te Stockholm.

## Vroeë lewe 
Lewis is in die Waterberg-distrik gebore en het in 1903 in 'n myn begin werk. Later het hy by die spoorweë gewerk en toe uit sy werk bedank om aan die Olimpiese Somerspele deel te neem.

## Olimpiese Somerspele 1912 
duimnael|links|Rudolph Lewis in 1912.
Gedurende 1911 het Lewis 'n 25&nbsp;myl padwedren te Paarl gewen. Die padproefwedren het op 30 Maart 1912 plaasgevind en Lewis was die enigste ryer van die vyf deelnemers wat die wedren voltooi het. Die wedren was 241&nbsp;km lank. Lewis is op 5 April tot die Olimpiese span verkies. Die Olimpiese span het op 11 April met die *SS Armadale Castle* uit Kaapstad vertrek en op 17 April in Southampton aan wal gegaan. Twee weke voor die Spele se opening het hulle per skip in Swede gearriveer.

Die tydtoets vir die fietsryers is oor 315&nbsp;km gehou op 'n gruispad om die Mälarmeer. Die eerste ryers het op 7 Julie om 2:00 weggespring. Daar was 123 deelnemers uit 16 lande en hulle het met 2 minute intervalle weggespring. Wegspringplekke is per lootjie bepaal, Lewis het tweede weggespring en die eerste ryer na 8&nbsp;km verbygesteek. Hy het 'n 88-rat Swift fiets gery. Vir die eerste 160&nbsp;km was die wind van voor en met 10&nbsp;km oor het hy 'n lekband opgedoen. Hierna moes hy elke 400&nbsp; stop om die wiel te pomp. Hy het egter die wedren in 10:42:39 voltooi vir sy goue medalje. Slegs 94 deelnemers het die wedren voltooi.

## Latere lewe 
Na die Olimpiese spele het Lewis gedurende 1913 in Duitsland gaan fietry. Hy verskyn op die podium 'n paar keer en keer terug na Suid-Afrika aan die einde van die seisoen. Hy vertrek weer na Europa gedurende 1914 maar die Eerste Wêreldoorlog bring 'n einde aan sy fietsry loopbaan.

Hy sluit by die Duitse magte aan en verower 'n Duitse Ysterkruis voor hy 'n krygsgevange word. Hy keer na die oorlog terug na Suid-Afrika in 'n swak fisieke toestand waarvan hy nooit heeltemal herstel nie. Hy sterf op 29 Oktober 1933.

## Bron 
* *Die man wat alleen gery het*. Beeld. 7 Julie 2012.
Afrikahondsroos

Die **Afrikahondsroos** (*Xylotheca kraussiana*) is 'n klein, immergroen boompie in die Achariaceae familie. 

Die boom se FSA-nommer is 493.

## Beskrywing 
Hulle is heeltemal doringloos en het welriekende, aanskoulike wit blomme wat ongeveer 5&nbsp;cm in deursnee is. Die blare is enkelvoudig en afwisselend.

## Habitat 
Die boom groei op duine langs die kus en in duinwoude.

## Verspreiding 
Die boompie kom voor in KwaZulu-Natal, Mpumalanga, Eswatini en Mosambiek.

## Galery 

Xylotheca kraussiana, loof en blomknoppe, Manie van der Schijff BT, a.jpg|Loof en blomkoppe
African Dogrose (Xylotheca kraussiana) fruit ... (39659504133).jpg|Vrug
Xylotheca kraussiana, blomme en blomknop, Manie van der Schijff BT, a.jpg|Blomme van die Afrika-hondsroos
Xylotheca kraussiana 1DS-II 3-7598.jpg
Xylotheca kraussiana 1DS-II 3-7609.jpg
African Dogrose (Xylotheca kraussiana) (45709882115).jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Doringpeer

Die **doringpeer** (*Scolopia zeyheri*) is 'n struik tot middelgroot boom wat deel van die *Salicaceae* familie is.

Die boom se FSA-nommer is 498.

## Verspreiding 
Die spesie is inheems in Angola, Botswana, Eswatini, Ethiopië, Kameroen, Kenia, Lesotho, Mosambiek, Namibië, Rwanda, Suid-Afrika, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Galery

File:Scolopia zeyheri 1DS-II 3100-01.jpg
File:Scolopia zeyheri, twyg en blare, Little Eden, a.jpg|twyg met blare
File:Scolopia zeyheri, loof, eMakhosini, b.jpg|lower
File:Scolopia zeyheri, lower, Little Eden.jpg|kroon
File:Scolopia zeyheri, stam, Little Eden, b.jpg|stam met ligte bas
File:Scolopia zeyheri 5Dsr 8120.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* de Winter, B. en J.B. Killick: Thorn-trees of the Lowveld. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 15, nr. 2, Desember 1965
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Spyker

duimnael|regs|300px|Spykers

'n **Spyker** is 'n metaalvoorwerp met 'n plat kop en 'n lang skerp punt. 'n Hamer word gebruik om dit in 'n ander voorwerp in te slaan. Dit word meestal gebruik om twee voorwerpe saam te voeg. So kan twee stukke hout byvoorbeeld aan mekaar vasgeslaan word.

Ysterspykers wat met die hand gesmee is, is lank reeds bekend, maar teenswoordig word hoofsaaklik draadspykers gebruik wat in 'n masjien uit staaldraad vervaardig word. U-vormige klampspykers en kramme word ook as spykers geklassifiseer.

Koperspykers is bykans 4 000 jaar gelede al in Mesopotamië en Egipte gebruik. Argeologiese opgrawings in Skotland het nagenoeg 7 ton spykers blootgelê, wat waarskynlik van Romeinse oorsprong was. Die spykers was met die hand gesmee. Spykers is van die 16e eeu af met masjiene gemaak. 'n Spykermeul wat deur water aangedryf is, is vir die slaan van ysterspykers gebruik.

Vandag is die ysterspyker byna heeltemal vervang deur die draadspyker, wat op 'n masjien uit 'n rol yster- of staaldraad vervaardig word. In die spykermasjien word die draad in die verlangde lengtes gesny, reguit getrek en vasgeklem. 'n Hamer stuit die een punt van die draad, terwyl die ander punt tot 'n skerp punt saamgepers word.

Terwyl die draad vasgeklem word, word ringe of oorlangse groewe in die spyker gepers wat later vir die stewige hegting van die spyker sorg. Dit word dikwels 'n profielspyker genoem. Afhangende van die lengte van die spykers kan die spykermasjien 100 tot 1 000 spykers per minuut maak.

## Soorte 
Daar is nagenoeg 100 soorte draadspykers met 'n groot verskeidenheid lengtes. Die spykers word op grond van hul afmetings volgens 'n nommerstelsel ingedeel, die spyker met die hoogste nommer is die dunste. Die meeste spykers word van staal gemaak wat 'n koolstofinhoud van nagenoeg 0,08 % tot 0,13 % het.

Daar is egter ook spykers van rooi- en geelkoper, koper- en aluminiumallooi en hoëgraadstaal. Hoëgraadstaal word byvoorbeeld vir betonspykers gebruik. Ten einde korrosie teen te werk, word draadspykers gewoonlik met sink (gegalvaniseer) of met kadmium bedek, en die spykers word dikwels met gedraaide skagte vervaardig om te voorkom dat dit maklik uittrek.

Vir swaardienstoepassings word snyspykers gebruik. Dit word uit metaalplate gesny en nie afgewerk nie. Die spykers is vierhoekig en as gevolg van die grofheid en hoekigheid trek dit nie maklik uit die materiaal nie.

U-vormige klampspykers en kramme word ook uit metaaldraad vervaardig. Dit word gebruik om papier, gaas, volvloermatte, meubelstofering en finering te heg. Klampspykers word gewoonlik met 'n hamer ingeslaan, maar kan ook met een slag deur middel van elektriese of pneumatiese apparaat in die materiaal ingedryf word, wat tyd bespaar en 'n stewige las voortbring.

## Sien ook 
* Skroef, soortgelyk aan 'n spyker, maar met groewe.

## Bronnelys 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 26, bl. 128
Hamer

duimnael|links|Die kop en klou van 'n hamer.
regs|duimnael|'n Hamer.

'n **Hamer** is 'n stuk gereedskap wat gebruik word om spykers in voorwerpe soos hout in te slaan. Dit het 'n lang steel aan die een kant waaraan vasgehou word, en 'n plat oppervlakte aan die ander kant waarmee die voorwerp getref word.

Hamers is gevaarlik en moet versigtig gehanteer word. As jy misslaan, kan jy jouself raakslaan en beseer. Jy kan byvoorbeeld jou vingers potblou slaan. Hamers is ook al as wapens gebruik.

Sommige hamers het 'n klou aan die agterkant waarmee spykers uitgetrek kan word. Die klou is 'n V-vormige groef waarom die spyker se kop gehak word. Die spyker word dan met 'n rolbeweging uitgedwing.

## Verwysings
Robbiespas

**Robbiespas** is 'n bergpas in Namibië op die D3705-pad ongeveer 50 km noord van Sesfontein en net noord van Otjikondavirongo in die rigting van Kaoko Otavo in Kaokoland.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Namibië
Skroewedraaier

duimnael|regs|'n Platpuntskroewedraaier.
duimnael|regs|'n Skroef met 'n plat gleuf benodig 'n platpunt-skroewedraaier.

'n **Skroewedraaier** is 'n stuk gereedskap wat gebruik word om skroewe mee vas of los te draai.

Die twee basiese soorte skroewedraaiers is die platpunt- en sterskroewedraaier. Die keuse van die regte skroewedraaier om te gebruik hang van die vorm van die gleuf in die skroef se kop af.

Draai die skroewedraaier se handvatsel kloksgewys om vas te draai, en anti-kloksgewys om los te draai.
Gom

links|duimnael|'n Druppel gom.
regs|duimnael|Verskillende soorte gomme.

**Gom** is 'n klewerige materiaal (gewoonlik 'n vloeistof), wat gebruik word om twee of meer items aan mekaar vas te plak. 

Baie soorte gom is veilig, maar sekere soorte bevat sterk ruikende chemikalieë. Hierdie chemikalieë kan giftig wees en kan breinskade of siekte veroorsaak. Die reuk van gom moet liefs vermy word. As gom vir kinders aangekoop word, moet sekergemaak word dat dit veilig is en nie enige gifstowwe bevat nie.

Gom kan van plantaardige of diereprodukte vervaardig word, of dit kan van olie-gebaseerde chemikalieë kom. Sekere moderne gomme is supersterk en speel 'n belangrike rol in konstruksie en die industrie.

## Sien ook 
* Hars, 'n taai, klewerige plantproduk.
Greenwich

**Greenwich** kan na die volgende verwys:

* Greenwich, 'n historiese voorstad in die ooste van Londen
* die Greenwich- of nulmeridiaan wat deur die bogenoemde voorstad loopGreenwich-meridiaan
* Greenwich Park, 'n park in Greenwich
Doddington (skip)

duimnael|regs|300px|Die *Doddington*.

Die **Doddington** was 'n Oos-Indiëvaarder van die Britse Oos-Indiese Kompanjie wat by Voëleiland in Algoabaai, naby die huidige Port Elizabeth, gestrand het op 17 Julie 1755. Die skip het goudskatte, wat aan Clive van Indië behoort het, vervoer.  Die skatte is later deur skattejagters geplunder, en hierdie voorvalle het bygedra tot die onlangse veranderinge aan internasionale maritieme verdrae om onderwater kulturele erfenisse beter te beskerm.

## Skipbreuk 
Onder die bevel van Kaptein James Sampson, seil die *Doddington* op 22 April 1755 vanaf Dover in Engeland na Fort St. George in Indië, en word begelei deur die *Stretham* (met Clive van Indië aan boord), die *Pelham*, die *Edgecote* en die *Houghton*. Die skepe is op pad na Porto Praya geskei, maar ontmoet weer by die hawe, waar hulle ge-anker het om voorrade op te neem. Op 27 Mei 1755 vertrek die drie skepe saam uit die Kaap Verdiese Eilande, maar word weer geskei nadat die kaptein van die Doddington 'n meer suidelike roete as die ander skepe geneem het. Na sewe weke, het die *Doddington* om die Kaap van Goeie Hoop geseil, en nadat dit ooswaarts gevaar het vir nog 'n dag, het die skip om 1 uur op die oggend van 17 Julie 1755, 'n rots getref en gestrand in Algoabaai.

Van die bemanning en passasiers van 270, het 23 aanvanklik oorleef. Die skipbreukelinge  het vir sewe maande van die vis, voëls en eiers geleef, op 'n nabygeleë eiland, wat hulle  Voëleiland genoem het. Een van hulle was 'n skrynwerker, wat hulle in staat gestel het  om 'n sloep te bou, wat hulle die *Happy Deliverance* genoem het.Met hierdie sloep, was hulle uiteindelik in staat was om die eiland op 16 Februarie 1756 te verlaat, en teen die ooskus van Afrika op te reis oor St. Lucia tot by Delagoabaai, waar die oorlewendes die sloep verkoop het en na Indië gereis het op 'n ander skip.

## Herwinning 
Die skip se besending van goud en silwer, bekend as *Clive van Indië se Goud*, is in die 1990’s deur skattejagters van Port Elizabeth geplunder, en het baie omstredenheid veroorsaak. 'n Derde van die 1200 goue munte is uiteindelik teruggekeer na Suid-Afrika, na 'n vier jaar lange regsgeding in Londen. Hierdie hoë-profiel hofsaak het verskeie tekortkominge in beide Suid-Afrikaanse en internasionale maritieme reg beklemtoon. Die Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie van die Verenigde Nasies het die geval gemonitor, aangesien dit 'n belangrike voorbeeld was vir die UNESCO Konvensie vir die Beskerming van Maritieme Kulturele Erfenisse wat in 2001  gepubliseer is.

## Kultuur 
In September 1867 word 'n plaaslik geskrewe toneelstuk, *Treasure at Woody Cape*, opgevoer deur die Dramaklub van Port Elizabeth. Die toneelstuk was gebaseer op die legende van die Doddingtonskatte.

## Verwysings
Geoffrey Chaucer

200px
**Geoffrey Chaucer**

**Middeleeuse Engelse digter, filosoof, alchemis, sterrekundige en diplomaat**

----

**Beduidende werke**
160px
*The Canterbury Tales**The Book of the Duchess**House of Fame**Legend of Good Women**Troilus and Criseyde*

**Geoffrey Chaucer** ([ˈtʃɔːsər]; * omstreeks 1343; † 25 Oktober 1400 in Londen) word algemeen as die beduidendste Engelse digter van die Middeleeue en as die "vader van die Engelse literatuur" beskou. Hy is veral bekend vir sy verhale, *The Canterbury Tales*, een van die belangrikste werke in die Engelse letterkunde. Dit handel oor ’n groep pelgrims wat na Canterbury reis en vir mekaar stories vertel.

Terwyl hy tydens sy leeftyd wye erkenning en waardering as skrywer, filosoof, alchemis en sterrekundige geniet het (hy het vir sy tienjarige seun Lewis 'n wetenskaplike verhandeling oor die astrolabium geskryf), het hy daarnaas ook 'n suksesvolle loopbaan in die staatsdiens gevolg en hom as burokraat, howeling en diplomaat bekwaam.

Chaucer se literêre werk sluit naas *The Book of the Duchess*, *House of Fame*, *Legend of Good Women* en*Troilus and Criseyde* veral sy befaamde *Canterbury Tales* in. Chaucer het 'n beslissende rol in die taalkundige proses gespeel waardeur Middelengels as destydse omgangstaal sy status as literêre taal sou herwin, in 'n tyd toe die literêre lewe in Engeland nog deur Frans en Latyn oorheers is.

Hy was die eerste digter wat in die sogenaamde ''Poets' Corner'' van die Londense Westminster-abdy ter ruste gelê is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Kouebasrooihout

Die **kouebasrooihout** (*Ochna arborea*) – ook bekend as die **Kaapse rooihout** – is 'n boom wat voorkom in die Wes-Kaap, deur KwaZulu-Natal en Mpumalanga tot by Limpopo. Die spesie is ook inheems aan Eswatini, Mosambiek en Zimbabwe.

Die boom groei by 'n verskeidenheid hoogtes bo seevlak in woude, bosse en langs strome. Die stam is dikwels met mos bedek en die gladde, liggrys bas skilfer in dun lagies af wat die binnebas onthul. Die binnebas voel koud indien daaraan gevat word.

Die boom se FSA-nommer is 479.

## Infraspesies 
Die plant het ook twee variëteite:
* *Ochna arborea* var. *arborea* — Kaapse rooihout
* *Ochna arborea* var. *oconnorii* (E.Phillips) Du Toit — bosrooihout

## Fotogalery 

Ochna arborea var oconnorii, Krantzkloof Natuurreservaat, bastekstuur.jpg|Bas
Ochna arborea var oconnorii, Krantzkloof Natuurreservaat, blom, a.jpg|Blom
Ochna arborea var oconnorii, Krantzkloof Natuurreservaat, blomknoppe.jpg|Blomknoppe

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* van Wyk, W.C.E.: Rooihout. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 3, no. 2, September 1953.
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels
The Shard

200px
**Shard London BridgeThe Shard**
----
**Verdiepings**
95 (waarvan 72 as kantoor- of woonruimte dien)
----
**Voltooiing**
5 Julie 2012
----
**Argitek**
Renzo Piano
----
**Strukturele ingenieurs**
WSP Global 
----
**Opdraggewer**
Sellar-eiendomsgroep vir LBQ Ltd
----
**Straatadres**
20 Fenchurch Street
London, SE1
----
**Argitektoniese besonderheid**
Konstruksie van bo na benedeBetonkern en fondament het gelyktydig ontstaanGebruik van ekstra-wit glas vir fasade

[duimnael|links|Uitsig oor *The Shard *en die *[City of London* se wolkekrabbers aan die teenoorliggende noordelike Teemsoewer]]
duimnael|links|*The Shard* teen sononder. Die wolkekrabber se fasade is 'n gedurig veranderende kleurespel, afhangende van die tyd van die dag en die weerstoestande
**The Shard** (ook bekend as **Shard London Bridge**, **London Bridge Tower** of die **Shard of Glass**) is 'n wolkekrabber in die Britse hoofstad Londen wat in 2012 as deel van die herontwikkeling van die London Bridge-buurt voltooi is. Die boukoste het sowat £450&nbsp;miljoen beloop. Die wolkekrabber is tans in besit van die Staat Katar (95 persent) en die Sellar-eiendomsgroep (5 persent).

Die toring het 'n hoogte van 309,6&nbsp;meter met 72 verdiepings. Dit is die hoogste gebou in die Verenigde Koninkryk, die vyfde hoogste gebou in Europa en die 111de hoogste gebou ter wêreld. Dit is daarnaas ook die tweede hoogste vrystaande struktuur in die Verenigde Koninkryk, ná die Emley Moor-uitsaaitoring in West Yorkshire.

The Shard vervang die *Southwark Towers*, 'n kantoorgebou van 24 verdiepings wat in 1976 opgerig is. 

## Geskiedenis 
*The Shard* is in opdrag van die Londense projekontwikkelaar Irvine Sellar in 2000-2001 deur die Italiaanse argitek Renzo Piano ontwerp, wat internasionaal bekend is vir die ontwerp van die Centre Pompidou in Parys. Die bouwerk is in Maart 2009 begin. Dit is in Julie 2012 amptelik deur die eerste minister van Katar, Sjeik Hamad Bin Jassem Bin Jabor Al Thani, en die Hertog van York geopen.

## Fotogalery 

Shard-feb-2010-wikipedia.jpg|Februarie 2010
Shard London Bridge July 2010.jpg|Julie 2010
The Shard October.jpg|Oktober 2010
Shard London Bridge 4.jpg|November 2010
Shard London Bridge, April 2011.jpg|April 2011
Shard London Bridge august 2011.jpg|Augustus 2011
Construction in April 2012.jpg|April 2012
Shard London Bridge May 2012.JPG|Mei 2012
The Shard in June.jpg|Junie 2012
The Shard, Inauguration Lightshow, 2012 (contrast).jpg|Inhuldiging op 5 Julie 2012

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Pronkrooihout

Die **pronkrooihout** (*Ochna natalitia*) is 'n boom wat inheems in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Oos-Kaap, Mpumalanga, Noordwes en ook Eswatini is.

Die boom se FSA-nommer is 481.

## Galery

Ochna natalitia 4.jpg|Blomme
Ochna natalitia 1.jpg|Blomme
Showy Plane (Ochna natalitia) (11493951075).jpg|Groen vrugte
Showy Plane (Ochna natalitia) (11494018444).jpg|Ryp vrugte
Showy Plane (Ochna natalitia) (11493831385).jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Skild (sterrebeeld)

Die **Skild** (Latyn: *Scutum*) is ’n klein sterrebeeld in die suidelike hemelruim wat in die 17de eeu uitgedink is.

duimnael|links|120px|Die werklike skild van Sobieski (in heraldiek).
Die Skild is die enigste sterrebeeld wat na ’n nie-klassieke persoon genoem is. Dit is in 1684 uitgedink deur die Poolse sterrekundige Johannes Hevelius (Jan Heweliusz), wat dit oorspronklik **Scutum Sobiescianum** (Skild van Sobieski) genoem het ter nagedagtenis van die oorwinning van die Poolse leër onder koning Jan III Sobieski in 1683 in die Slag van Wene. Later is die Latynse naam verkort na Scutum.

## Ruimtevoorwerpe 
Vyf helder sterre van die Skild – Alpha, Beta, Delta, Epsilon en Eta Scuti, wat voorheen 1, 6, 2, 3 en 9&nbsp;Aquilae in die sterrebeeld Arend was – is latere heraanwysings.

Die sterrebeeld bevat verskeie oop sterreswerms, asook ’n bolvormige sterreswerm en ’n planetêre nebula.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Scutum
* Star Tales – Scutum

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Tower 42

[duimnael|Die toring is ook die tweede hoogste gebou in "The City" (naas [Herontoring)]]

**Tower 42** (voorheen bekend as die **National Westminstertoring**) is 'n wolkekrabber wat in 1980 in Londen voltooi is. Die toring het 'n hoogte van 183&nbsp;meter en 47 verdiepings. Die toring is vandag die 7de hoogste wolkekrabber in Groter-Londen. Die boukoste het sowat 72&nbsp;miljoen (vandag sowat 230 miljoen) Pond beloop.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Herontoring

duimnael|Die Herontoring in 2012

Die **Herontoring** (Engels: *Heron Tower*) is die hoogste wolkekrabber in die "City" van Londen (sentrale-Londen) wat in 2011 voltooi is. Die toring het 'n hoogte van 230&nbsp;meter en 46 verdiepings. Die toring is ook die derde hoogste wolkekrabber in die Verenigde Koninkryk (naas The Shard en One Canada Square).
 
## Fotogalery 

Lêer:Heron Tower construction.jpg|Junie 2009
Lêer:Heron07u8.jpg|Augustus 2009
Lêer:Heron20Oct.jpg|Oktober 2009
Lêer:Herontower.JPG|Oktober 2009
Lêer:Heron tower under construction.jpg|Januarie 2010
Lêer:Heron Tower London Dec 23 2010.jpg|Desember 2010
Lêer:Heron Tower, Bishopsgate, London.JPG

## Eksterne skakels
Skilder (sterrebeeld)

Die **Skilder** (Latyn: *Pictor*) is ’n klein, dowwe sterrebeeld in die suidelike hemelruim langs die Groot Magellaanse Wolk. Hoewel sy naam Skilder is, stel dit eintlik ’n skilder se esel voor – die oorspronklike Latynse naam was **Equuleus Pictoris** en is later verkort. Dit is in die 17de eeu uitgedink deur die sterrekundige Nicolas-Louis de Lacaille.

## Ruimtevoorwerpe 
Die Skilder het in onlangse jare aandag getrek vanweë sy tweede helderste ster, Beta Pictoris (β&nbsp;Pic), wat 63,4 ligjare van die Aarde af is en deur ’n ongewone, koolstofryke stofskyf omring is.

Kapteyn se Ster, ’n rooi dwergster 12,78 ligjare van hier, is die naaste bekende ster met ’n halo.

NGC&nbsp;1705 is ’n onreëlmatige dwergsterrestelsel 17 miljoen ligjare van die Aarde af. Dit is een van die aktiefste stervormende sterrestelsels in die nabygeleë heelal, ondanks die feit dat hy sy hoogtepunt van stervorming sowat 30&nbsp;miljoen jaar gelede bereik het.

## Verwysings 
* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. . Princeton University Press, Princeton. .

## Eksterne skakels 
* Star Tales – Pictor
* The clickable Pictor
* Pictor @ Stargazing

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kameelperd (sterrebeeld)

Die **Kameelperd** (Latyn: *Camelopardalis*) is ’n groot, maar dowwe sterrebeeld in die noordelike hemelruim. Dit is in 1612 deur die sterrekundige Petrus Plancius voorgestel. Sommige ouer sterrekundeboeke gebruik die alternatiewe spelling **Camelopardus** in plaas van Camelopardalis.

## Ruimtevoorwerpe 
### Sterre
Hoewel die Kameelperd die 18de grootste sterrebeeld is, is hy nie baie helder nie omdat die helderste sterre maar ’n magnitude van 4 het.

Alpha Camelopardalis (α Cam) is ’n blou superreus meer as 6&nbsp;000 ligjare van die Aarde af met ’n helderheid van 4,3&nbsp;mag. Dit is ongewoon dat so ’n verafgeleë ster met die blote oog gesien kan word.

11&nbsp;Cam is ’n ster van 5,2&nbsp;mag wat 650 ligjare van hier is. Dit lyk baie naby aan 12&nbsp;Cam van 6,1&nbsp;mag, wat feitlik dieselfde afstand van die Aarde af is, maar hulle is nie ’n ware dubbelster nie; hulle is taamlik ver van mekaar af. U&nbsp;Cam, VZ&nbsp;Cam en die Mira-veranderlikes T&nbsp;Cam, X&nbsp;Cam en R&nbsp;Cam. RU&nbsp;Cam is een van die helderste tipe II-Cepheïede in die lug.

In 2011 is ’n supernova in die Kameelperd ontdek.

### Diepruimtevoorwerpe
Die Kameelperd is in die deel van die hemelsfeer wat weg van die galaktiese vlak wys, en daarom kan baie verafgeleë sterrestelsels in die sterrebeeld gesien word. Van hulle is:

* NGC&nbsp;2403, ’n stelsel in die M81-groep van sterrestelsels sowat 12&nbsp;miljoen ligjare van die Aarde af. Dit het ’n rooiverskuiwing van 0,00043, en het dowwe spiraalarms en ’n groot sentrale bol. Dit het ’n magnitude van 8.

* NGC&nbsp;1502, ’n oop sterreswerm van 6,9&nbsp;mag sowat 3&nbsp;000 ligjare van hier. Dit het sowat 45 helder sterre en ’n dubbelster van 7&nbsp;mag in die middel. Dit word ook verbind met Kemble se Kaskade, ’n klein ketting sterre van 2,5° lank wat parallel met die Melkweg lê en na die sterrebeeld Kassiopeia wys.
* Stock 23 is ’n oop sterreswerm naby die suidelike grens van die sterrebeeld met Kassiopeia. Dit kan as ’n asterisme geklassifiseer word vanweë die klein aantal sterre daarin (’n klein teleskopiese "sterrebeeld").
* Die dwerg- onreëlmatige sterrestelsel NGC 1569 is steruitbarsting-sterrestelsel van 11,9&nbsp;mag, en is sowat 11&nbsp;miljoen ligjare van die Aarde af.
* NGC 2655 is ’n groot lensvormige sterrestelsel van 10,1&nbsp;mag.

### Meteoorreën
Die jaarlikse meteoorreën Camelopardalides van die komeet 209P/LINEAR het ’n uitstralingspunt in die Kameelperd.

### Ruimteverkenning
Die ruimtetuig Voyager 1 beweeg in die rigting van die Kameelperd, maar dit sal die naaste sterre in die sterrebeeld eers oor baie duisende jare bereik, en teen daardie tyd sal sy kragbron lankal buite werking wees.

## Verwysings 
### Bronne
* 
* 

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Camelopardalis
* Star Tales – Camelopardalis

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Swaardvis (sterrebeeld)

Die **Swaardvis** of **Goudvis** (Spaans: *Dorado*) is ’n sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Dit was een van die 12 sterrebeelde wat in die 16de eeu deur Petrus Plancius geskep is na aanleiding van waarnemings deur Pieter Dirkszoon Keyser en Frederick de Houtman.

Die Swaardvis bevat die grootste deel van die Groot Magellaanse Wolk; die res is in die sterrebeeld Tafel.

## Naam 
Die naam verwys na die dorade of dolfynvis (*Coryphaena hippurus*), maar die sterrebeeld word gewoonlik as ’n swaardvis uitgebeeld. Hoewel die naam Dorado nie Latyn is nie, maar Spaans, het sterrekundiges dit die Latynse genitiewe vorm *Doradus* gegee toe hulle die konstellasie se sterre name gegee het. Hulle gaan uit van die veronderstelling dat dit nes die ou, nabygeleë sterrebeeld Argo Navis, ’n vroulike naam van Griekse oorsprong is wat op -ō eindig (soos *Io*, *Callisto* of *Argo*). Dié name se genitiewe uitgang is *-ūs*.

## Ruimtevoorwerpe 
S&nbsp;Doradus&nbsp;9.721 is ’n hiperreus in die Groot Magellaanse Wolk. SN1987A is die naaste supernova aan die Aarde wat gevind is sedert die uitvinding van die teleskoop. Die veranderlike ster R&nbsp;Doradus&nbsp;5.73 het die grootste bekende grootte van enige ster.http://simbad.u-strasbg.fr/cgi-bin/cdsbib?1997MNRAS.286..957B HE&nbsp;0437-5439 is ’n hipersnelheidster wat besig is om die swaartekrag van die Melkweg/Magellaanse Wolk-stelsel te ontsnap.

Die Swaardvis is die bekendste daarvoor dat dit die grootste deel van die Groot Magellaanse Wolk bevat. Dié is ’n satelliet-sterrestelsel van die Melkweg wat 1&nbsp;000 ligjare in deursnee is, sowat 179&nbsp;000 ligjare ver. In 1987 het die supernova SN&nbsp;1987A hier ontplof – die naaste supernova sedert SN 1604.

## Verwysings 
## Bron 
* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. . Princeton University Press, Princeton. .

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Dorado
* Star Tales – Dorado

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Enkelblaarkiepersol

Die **enkelblaarkiepersol** (*Cussonia natalensis*) is 'n boom wat voorkom in KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo asook Eswatini en Zimbabwe. Die blare is enkelvoudig, wat ongewoon is vir hierdie genus, en is vyflobbig. Hulle het meestal stompgetande rande. Die boom staan ook bekend as die *rotskiepersol*.

## Galery 

Cussonia natalensis, blaar, Mthonjaneni.jpg|Handvormig gelobde blaar
Cussonia natalensis, loof, Witkruismonument, b.jpg|Eindstandige loof
Cussonia natalensis, habitus, eMakhosini.jpg|Groeivorm (loof gewissel)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Saag

duimnael|regs|300px|'n Handsaag word gebruik om hout mee te saag.

'n **Saag** is 'n stuk gereedskap wat gebruik word om deur dinge, soos hout of metaal te sny. Die saag beskik oor 'n handvatsel en 'n lem met skerp tande daarin geslyp.

Sae word in verskeie beroepe gebruik, onder andere deur houtwerkers, bouers, slagters en snydokters. Dit word soms selfs gebruik om boeremusiek mee te speel, alhoewel dit nie eintlik daarvoor ontwerp is nie.

Daar is verskillende soorte sae. Sommige is handgereedskap wat spierkrag benodig, terwyl ander soos rolsae en kettingsae met 'n elektriese of petrolmotor aangedryf word. Sae met growwe tande word gebruik om hout te saag, terwyl fyner tande nodig is om deur metaal te saag.

Sae is gevaarlike items omdat dit skerp tande het en moet met omsigtigheid hanteer word om beserings te vermy. Dele van die voorwerp wat gesaag word kan ook losspat en beserings veroorsaak. Beskermende kleredrag soos handskoene en 'n veiligheidsbril moet gedra word om beserings te voorkom.

duimnael|centre|450px|'n Handsaag.

## Handsae 
'n Bekende handsaag is die kloofsaag, wat byvoorbeeld dikwels deur skrynwerkers gebruik word vir algemene konstruksiewerk. Die saag het growwe tande wat breed geset is, sodat 'n wye snit verkry word. Die kap- of rugsaag is kleiner as die kloofsaag en het fyner tande.

Dit word vir fyn werk (meubels, kabinette, ensovoorts) gebruik en het 'n versterking in die blad (rug) sodat reguit snitte daarmee gemaak kan word. Die skropsaag het 'n smal lem wat in 'n dun punt eindig en kan gebruik word om ronde gate mee te saag. Die saag het dikwels ook growwe tande en word dan veral vir die snoei van bome gebruik.

Die figuursaag het 'n dun lemmetjie wat in 'n raam gespan word. Daardeur het die lem heelwat bewegingsvryheid en kan allerlei figure in materiaal uitgesaag word. Die ystersaag het fyn tande waarmee die fyn kristalstruktuur van metale maklik gekloof kan word. Metale soos koper en lood saag egter moeilik en is geneig om tussen die saaglemtande aan te pak.

## Masjiensae 
Masjiensae sluit sterkarmsae, bandsae en sirkelsae in. By die sterkraamsaag word die lem in 'n swaar raamwerk gespan en die saagaksie word bewerkstellig deur 'n heen-en-weer-gaande beweging. Dit word veral vir die saag van dik ysterstawe en –pype gebruik.

Die bandsaag bestaan uit 'n smal, buigbare lem wat oor 2 rollers loop. Dit word veral vir fyn saagwerk gebruik en figure kan selfs daarmee gesaag word. Sirkelsae het ronde, vinnig roterende lemme en word dikwels vir houtwerk gebruik. Breë snitte (tot ongeveer 5&nbsp;mm breed) word daarmee verkry.

'n Sirkelsaag met verharde tande kan egter teen lae toeretalle ook gebruik word om metale mee te saag. 'n Aangepaste sterkarmsaag, die raamsaag, word dikwels van meer as een lem voorsien en vir die saag van boomstompe by saagmeulens gebruik. Dit kan verstel word om verskillende diktes planke te lewer.

## Sien ook 
*Figuursaag

## Bronnelys 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 24, bl. 195
Hand

duimnael|links|'n Linkerhand
duimnael|regs|Hande
duimnael|Tupaia javanica, Homo sapiens

'n **Hand** is die deel van die liggaam aan die einde van die arm. Dit word by die pols aan die arm geheg. Hande word gebruik om dinge te gryp en vas te hou.

Meeste mense het twee hande, gewoonlik elk met vier vingers en 'n duim. Die binnekant van die hand is die palm. As die vingers styf toegebuig word vorm die hand 'n vuis. Die lede wat die harde buitenste deel van die vuis uitmaak word die kneukels genoem. Verskeie diere het ook hande, veral primate soos ape en bobbejane.

Die woord "hand" word ook in kaartspeletjies gebruik om na 'n groepering van kaarte te verwys waaroor 'n speler beskik, maar wat die ander spelers nie kan sien nie.

## Sien ook 
* Voet
* Kneukel
Swartbas

Die **Swartbas** (*Diospyros whyteana*) is 'n klein boom of struik wat voorkom in al provinsies van Suid-Afrika behalwe die Noord-Kaap. Dit is ook inheems in Eswatini, Malawi, Mosambiek, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.

## Fotogalery 

Lêer:Diospyros whyteana - flowers.JPG|Klein wit blommetjies met 'n aangename geur.
Lêer:Diospyros whyteana - Kirstenbosch - Cape Town.JPG|'n Medium-groot boom in Kirstenbosch.
Lêer:Diospyros whyteana - bush - Cape Town.jpg|Swartbas kan in verskeie vorme gesnoei word.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Joubert

[duimnael|regs|200px|[Piet Joubert]]
[duimnael|regs|200px|Ds. [W.A. Joubert|Willem Adolph Joubert.]]

**Joubert** is 'n Franse familienaam wat algemeen onder Afrikaners van Hugenote afkoms voorkom

## Mense 
### Jouberts van suidelike Afrika 
* Alta Joubert, Suid-Afrikaanse sangeres
* Amanda Joubert (oorlede 1981), Afrikaanse skryfster
* Craig Joubert (1977-), Suid-Afrikaanse rugbyskeidsregter
* Elsa Joubert (1922-2020), Afrikaanse skrywer
* Francois Gerhardus Joubert (1827-1903), Boere-generaal
* Frank Joubert, Kaapse politikus
* Gideon Joubert, Suid-Afrikaanse verslaggewer en skrywer
* John Joubert (1927–2019), Suid-Afrikaanse komponis
* Liza Joubert, Suid-Afrikaanse pianis
* Marlise Joubert, Afrikaanse digter
* Natasha Joubert, Afrikaanse sangeres en skoonheidskoningin
* Piet Joubert, kommandant-generaal van die Zuid-Afrikaansche Republiek
* Willem Adolph, predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en skrywer van Christelike boeke vir kinders
* Willie Joubert, Afrikaanse sanger
* Ses Jouberts het aan die Slag van Bloedrivier deelgeneem

### Jouberts van Frankryk 
* Brian Joubert, sierskaatswêreldkampioen

### Ander 
* John J. Joubert (1963–1996), Amerikaanse reeksmoordenaar
* Michael Joubert (1970-), Australiese atleet

## Plekke 
* Joubertina, dorp in die Oos-Kaap, Suid-Afrika
* Joubertspas, bergpas oos van Lady Grey in Suid-Afrika
* Joubertpas, bergpas noord van Palmwag in Namibië
Arne Dahl

**Arne Dahl** is die skrywersnaam van die Sweedse skrywer **Jan Lennart Arnald** (* 11 Januarie 1963).

## Lewe 
Arnald is 'n literatuurwetenskaplike en staan in diens van die Sweedse Akademie (*Svenska Akademien*) wat jaarliks die Nobelprys vir Letterkunde toeken. Hy het drie boeke onder sy ware naam gepubliseer. Hy is daarnaas die uitgewer van twee tydskrifte, *Artes* en *Aiolos*, en staan as literêre kritikus in diens van die Gotenburgse dagblad *Göteborgs Posten*.

Jan Lennart Arnald het sy deurbraak as skrywer in 1998 met sy reeks van misdaadromans rondom die sogenaamde A-groep, 'n spesiale eenheid van die Sweedse polisie wat teen internasionale misdaad optree, en die hoofkarakters Paul Hjelm en Kerstin Holm, behaal. Die reeks, wat Arnald onder sy skuilnaam Arne Dahl gepubliseer het, is in 'n verskeidenheid tale vertaal.

Volgens sy eie voorneme sou die reeks tot tien romans beperk wees. So het Arnald in 2011 met *Viskleken* 'n nuwe speurderreeks rondom 'n geheime spesialiste-eenheid van Europol begin. Arto Söderstedt, 'n karakter uit 'n vorige reeks, maak deel uit van dié span.

Arnald woon tans in Stockholm en die Berlynse distrik Neukölln.

## Werke 
**A-groep-reeks**
* *Ont blod* (1998)
* *Misterioso* (1999)
* *Upp till toppen av berget* (2000)
* *Europa blues* (2001)
* *De största vatten* (2002)
* *En midsommarnattsdröm* (2003)
* *Dödsmässa* (2004)
* *Mörkertal* (2005)
* *Efterskalv* (2006)
* *Himmelsöga* (2007)
* *Elva* (2008)

**Europol-reeks**
* *Viskleken* (2011)
* *Hela havet stormar* (2012)
* *Blindbock* (2013)
* *Sista paret ut* (2014)

**As Jan Arnald**
* *Maria och Artur* (2006)
* *Intimus* (2010)

## Toekennings 
* 2004: Palle-Rosenkrantz-prys vir *Europa blues* 
* 2005 Deutscher Krimipreis - International 2 vir *Falsche Opfer* (Sweedse titel: *Upp till toppen av berget*)
* 2005: Krimi des Jahres 2004 (4de plek) in die topverkoperslys van KrimiZEIT/KrimiWelt vir *Tiefer Schmerz* (Sweeds: *Europa blues)*
* 2006: Deutscher Krimipreis - International 3 vir *Tiefer Schmerz* (Sweeds: *Europa Blues)*
* 2006: Krimi des Jahres 2005 (7de plek) in die topverkoperslys van KrimiZEIT/KrimiWelt vir *Rosenrot* (Sweeds: *De största vatten)*
* 2007: Spesiale prys van die *Svenska Deckarakademin* („Akademie van Sweedse misdaadskrywers“)
* 2010: Radio Bremen Krimipreis
* 2010: Nominasie vir European Crime Fiction Star Award 2010/11
* 2011: Bästa svenska kriminalroman vir *Viskleken*

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste van Arne Dahl ,
Lizzie van Zyl

**Lizzie van Zyl** was 'n jeugdige inwoner van Bloemfontein-konsentrasiekamp wat tydens die Tweede Vryheidsoorlog aan maagkoors gesterf het. Die Britte het haar opgesluit nadat haar vader, 'n Boere-vegter, geweier het om oor te gee.

[duimnael|140px|links|[Emily Hobhouse]]

Aktivis Emily Hobhouse gebruik haar dood as 'n voorbeeld van hoe swaar die Boerevroue en -kinders in die Britse konsentrasiekampe tydens die oorlog gekry het. Sy beskryf Lizzie as "'n verswakte kindjie met 'n dringende behoefte aan goeie versorging", wat op die laagste rantsoene geplaas is, en 'n maand daarna na die nuwe hospitaal sowat 50 kilometer van die konsentrasiekamp geneem is vir behandeling weens uithongering.

Volgens Hobhouse is sy hardhandig in die hospitaal behandel. Sy was nie in staat om Engels te praat nie en is deur 'n Engelssprekende dokter en sy verpleegsters as 'n idioot bestempel, wat haar glad nie kon verstaan nie. Op 'n dag het sy na haar ma begin roep. 'n Vrou het oorgestap om haar te troos, maar is hardhandig deur een van die verpleegsters onderbreek, wat haar beveel het om nie by die kind in te meng nie, omdat sy 'n oorlas was.

## Verwysings
Ebenaceae

**Ebenaceae** is die *ebbehout*-familie wat hoort tot die orde *Ericales*. Die naam is afgelei van die Latynse woord *ebenus* wat 'donkerkleurig' beteken. In die *Diospyrus*-genus is daar verskeie spesies wat die swart hout, *ebbehout*, voorsien. Behalwe *Diospyrus* kom die *Euclea*-genus ook in Suid-Afrika voor. Al die genera se spesies het enkelvoudige blare en klein vruggies. Die vruggies is wel eetbaar maar onsmaaklik. Die manlike en vroulike blomme word op afsonderlike blomme gedra. Daar kom wêreldwyd 761 spesies in die familie voor waarvan 35 in Suider-Afrika voorkom en daarvan is dertig bome.

## Genera 
Daar is net drie genera wat aan die familie behoort:
* *Diospyros* L.
* *Euclea L.
* *Lissocarpa Benth.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
Msunduzirivier

duimnael|regs|290px|*College Road*-brug oor die Msunduzi in Pietermaritzburg, Suid-Afrika.

Die **Msunduziriver** is 'n rivier wat in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika vloei. Dit staan ook bekend as die *Dusirivier*. Die Msunduzi is 'n sytak van die Umgenirivier.

Die Dusi-kanowedvaart vind jaarliks op die rivier tussen Pietermaritzburg en Durban plaas. Dit word as die belangrikste kompetisie vir kanowedvaarders in Suid-Afrika beskou. Die wedvaart lok jaarliks ongeveer 2000 roeiers, en ontvang nasionaal in die Suid-Afrikaanse media dekking.

In 2009 is 'n groot krokodil van ongeveer 2 meter in die Dusi se waters gewaar. Twee jaar voor dit het deelnemers van die Dusi-kanowedvaart ook 'n krokodil gesien.

## Ontspring 
* Ongeveer 30&nbsp;km wes van Pietermaritzburg, by koördinate .

## Monding 
* In Umgenirivier, by koördinate .

## Verwysings
Bloughwarrie

Die **Bloughwarrie** (*Euclea crispa*) is 'n klein tot middelslag boom wat volop rondom Pretoria, Johannesburg en Bloemfontein is. Die spesie is ook inheems in Angola, Botswana, Eswatini, Lesotho, Malawi, Mosambiek, Zambië en Zimbabwe.

## Subspesies 
Daar is drie subspesies:
* *Euclea crispa* subsp. *crispa*
* *E. crispa* subsp. *linearis* (Zeyh. ex Hiern) F.White
* *E. crispa* subsp. *ovata* (Burch.) F.White

## Galery 

Lêer:Euclea crispa - Villa Thuret - DSC04808.JPG|Volgroeide boom
Lêer:Euclea crispa, Eugene Marais Park.jpg|Boom in die veld
Lêer:Euclea crispa00.jpg|Blomme en blare

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* 

## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
Waterbessie

Die **waterbessie** (*Syzygium cordatum*) is 'n middelgroot boom wat aan die ooskus van Suid-Afrika en veral in KwaZulu-Natal voorkom. Dit kom ook in Mpumalanga, Limpopo en Zimbabwe voor. Op die SANBI-rooilys word dit as *veilig* (LC) gelys. Die boom se FSA-nommer is 555.

## Fotogalery 

Lêer:Syzygiumcordatum2.jpg|Blomme
Lêer:Syzygiumcordatum1.jpg|Vrugte

## Verwysings 
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* http://redlist.sanbi.org/species.php?species=2948-1
Myrtaceae

**Myrtaceae** is die bloekom en koejawel-familie wat hoort tot die orde *Myrtales*. Die familie bevat meer as 3&nbsp;000 spesies wêreldwyd en kom hoofsaaklik in die tropiese areas voor. Vyf-en-twintig van die spesies kom in Suid-Afrika voor en slegs 20 is bome.

Die familie is algemeen in Amerika (koejawelbome) en Australië (bloekombome), maar is skaars in Afrika. Baie van die spesies bevat olies wat in spesiale kliere in die jong lote, blomme en vrugte voorkom. Dié familie se plante voorsien naeltjies, wonderpeper, die olie wat gebruik word om lourierwater te produseer en terpentyngom.

## Genera 
Vier genera kom natuurlik in Suid-Afrika voor: *Eugenia*, *Metrosideros*, *Heteropyxis‎* en *Syzygium*. *Eucalyptus* is 'n genus wat in Suid-Afrika genaturaliseer geraak het en word as indringerplante beskou word.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll. 2013.
Waterpeer

Die **waterpeer** (*Syzygium guineense*) is 'n boom wat aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom en veral in KwaZulu-Natal. Dit kom ook in Mpumalanga en Limpopo voor. Buite Suid-Afrika is die plant inheems aan Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Cabinda, Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Jemen, Kameroen, Kenia, Liberië, Malawi, Mali, Mosambiek, Namibië, Nigerië, Republiek die Kongo, Rwanda, Saoedi-Arabië, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Somalië, Soedan, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

Die boom lyk baie soos die waterbessieboom.

Dit het 'n geoksiele subspesie *Syzygium guineense* (Willd.) DC. subsp. *huillense* (Hiern) F.White. Die boom se FSA-nommer is 557.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Kaapboekenhout

duimnael|links|Volgroeide eksemplaar naby Kaapstad.
duimnael|links|Kaapboekenhout in die Harold Porter Botaniese Tuin

Die **Kaapboekenhout** (*Rapanea melanophloeos*) is 'n middelgroot tot hoë boom wat in kuswoude en bergreekse voorkom vanaf die Kaapse Skiereiland deur KwaZulu-Natal tot in Limpopo. Die blare is dik en leeragtig. Die hout is vroeër gebruik om viole van te maak.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Plants of the World Online
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Myrsinaceae

**Myrsinaceae** is die *Kaapse boekenhout*-familie wat oral in tropiese en subtropiese dele gevind word. In Suid-Afrika is daar vier genera wat twee bekende boomspesies insluit.

## Spesies 
Van die Suid-Afrikaanse spesies is:
* Kaapboekenhout (*Rapanea melanophloeos*)
* Valsassegaai (*Maesa lanceolata*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Harige ghwarrie

Die **Harige ghwarrie** (*Euclea natalensis*) is 'n klein boom of struik wat in Suid-Afrika vanaf die Oos-Kaap tot in KwaZulu-Natal en ook noord van die Vaalrivier voorkom. Dit is ook inheems in Angola, Botswana, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Kenia, Malawi, Mosambiek, Somalië, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.

Die boom se FSA-nommer is 597.

Die spesie het agt subspesies:
* *Euclea natalensis subsp. acutifolia* F.White
* *Euclea natalensis subsp. angolensis* F.White
* *Euclea natalensis subsp. angustifolia* F.White
* *Euclea natalensis subsp. capensis* F.White
* *Euclea natalensis subsp. magutensis* F.White
* *Euclea natalensis subsp. natalensis*
* *Euclea natalensis subsp. obovata* F.White
* *Euclea natalensis subsp. rotundifolia* F.White

## Galery 

Euclea natalensis subsp angustifolia, bloeiwyses in oksels, Waterberg Natuurpraal, a.jpg
Euclea natalensis subsp angustifolia, bloeiwyses, Waterberg Natuurpraal, a.jpg
Euclea natalensis subsp angustifolia, saailing, Waterberg Natuurpraal, a.jpg
Euclea natalensis subsp natalensis, blare, eMakhosini.jpg
Euclea natalensis subsp natalensis, bloeiwyse, eMakhosini.jpg
Euclea natalensis subsp natalensis, vroulik, loof en blomme, Laeveld NBT.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Breekhout

duimnael|links|Blomme

Die **breekhout** (*Alberta magna*) is 'n struik of klein boom wat floreer aan die kus maar glad nie groei in die binneland of droë toestande nie. Die breekhout is endemies aan Suid-Afrika. Dit kom veral in die ekostreek  AT1012 (die rivierklowe van Maputa- tot Pondoland) voor. Dit is die immergroen woude en bosryke klowe in KwaZulu-Natal en suidwaarts tot by Oos-Londen. Op die SANBI-rooilys word dit as *byna bedreig* (NT) gelys. Dit is veral omdat in die graslande wat die rivierklowe onring te dikwels in die brand gesteek word. Daar word ook deur sangomas boombas geoes, maar dit is minder belangrik. In gebiede waar daar minder veldbrande veroorsaak word, is hierdie boom een van die eerste wat die graslande koloniseer. Op die IUBN-rooilys word dit steeds as *veilig* gelys.

Die blomme is rooi tot karmosynkleurig en buisvormig wat tot 3&nbsp;cm lank word. Hulle word in digte hofies gedra. Die vrugte het twee vlerkies van tot 2&nbsp;cm lank. Die vrugte word ook rooi tot skarlakenrooi van kleur. Die boom se FSA-nommer is 701.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
Mas

duimnael|regs|200px|'n Radiomas.
duimnael|regs|200px|'n Hoogspanningsmas.

'n **Mas** is 'n hoë dun vertikale struktuur wat met kabels geanker is.

Maste kan as radiomaste ingespan word. Seilbote het ook maste waaraan hulle siele gehys word. Hoogspanningsmaste word gebruik om elektriese kabels te dra.

Torings, in teenstelling met maste word nie met kabels geanker nie, maar maste word soms bo op torings gemonteer om hulle selfs hoër te maak.

## Fotogalery 

Lêer:Guyed mast cable.JPG|Kabel waarmee 'n mas geanker is.
Lêer:Guyed mast anchor.JPG|Betonblok waarin 'n kabel geanker is.
Lêer:North hessary building.jpg|'n Kommunikasiegebou onder 'n mas.
Morné Nagel

**Morné Nagel** (*23 Maart 1978) is ’n Suid-Afrikaanse naelloper.  Hy het saam met Corné du Plessis, Lee-Roy Newton en Matthew Quinn ’n goue medalje gewen in die 4 x 100 meter aflos by die 2001 Wêreld Atletiekkampioenskap.

Na ’n beslissing op 13 Desember 2005 wat die Amerikaanse atleet Tim Montgomery gediskwalifiseer het, en gevolglik daarmee saam die Amerikaanse aflosspan, is die Suid-Afrikaanse span tot die eerste plek bevorder.  Morné Nagel is ook die tweede vinnigste man in Afrika met sy tyd van 6.48 in die 60 meter naelloop.  Hy was in 2002 die vinnigste man in die wêreld volgens die IAAF.

## Eksterne skakels
Jacques Freitag

**Jacques Freitag** (*11 Junie 1982, Warrenton † Junie 2024, Pretoria) was ’n Suid-Afrikaanse hoogspringer. Hy is een van slegs tien atlete (saam met onder andere Valerie Adams, Usain Bolt, Veronica Campbell-Brown, Yelena Isinbayeva, Jana Pittmann en Dani Samuels) wat die wêreldkampioenskap in ’n item op jeug-, junior- en seniorvlak kon wen. Sy persoonlike beste hoogte was 2,38 meter.

Freitag, wat in Bronkhorstspruit grootgeword het, se ma, Helena Pieters, was in 1973 ook die Suid-Afrikaanse hoogspringkampioen met ’n persoonlike beste van 1,74 meter. Freitag het sy skoling aan die Laerskool Du Preez Van Wyk, Afrikaanse Hoër Seunskool en die Universiteit van Pretoria ontvang.

Freitag het na sy atletiekloopbaan met dwelm- en drankmisbruik gesukkel. Nadat hy in Booysens afgelaai is en etlike weke vermis was, is sy liggaam op 1 Julie 2024 in die weste van Pretoria gevind. Hy is geskiet. Die Suid-Afrikaanse polisie het ‘n moordondersoek geopen.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* Olympedia.org-profiel vir Jacques Freitag
Kwartier, Zevenaar

**Kwartier** is ’n nedersetting in die munisipaliteit Zevenaar in die provinsie Gelderland in Nederland.
De Krim, Gelderland

**De Krim** is ’n nedersetting in die munisipaliteit Apeldoorn in die provinsie Gelderland in Nederland.