Sentrifugale pomp

'''duimnael|Deursnit van 'n enkelstadium sentrifugale pomp met byskrifte|300px

'n **Sentrifugale pomp** is 'n pomp wat 'n roterende stuwer gebruik om die snelheid van 'n vloeistof te verhoog.  Sentrifugale pompe word gewoonlik gebruik om vloeistowwe deur 'n pypstelsel te verplaas.  Die vloeistof gaan die stuwer binne naby aan die roterende as en word dan deur die stuwer radiaal na buite versnel in 'n uitstroombuis in waar dit die afstroompypwerk binnegaan.

## Geskiedenis 
Die vroegste benaderde voorbeeld van 'n sentrifugale pomp is so vroeg as 1475 aangeteken in 'n verhandeling deur die Italiaanse Renaissance ingenieur, Francesco di Giorgio Martini  Ware sentrifugale pompe het egter eers in die laat 1600's hul verskyning begin maak toe Denis Papin een met reguit lemme gebou het.  Die geboë stuwerlem is deur die Britse uitvinder John Appold in 1851 bekendgestel.

## Werking 
'n Sentrifugale pomp werk op die beginsel van die omsetting van kinetiese energie van 'n vloeier na statiese druk.  Hierdie aksie word deur die Bernoulli-beginsel beskryf.  Die draaibeweging van die pompstuwer versnel die vloeistof  vandat dit die stuwer se oog binnegaan totdat dit deur die lemme na die kant beweeg.  Wanneer die vloeistof die stuwer verlaat word die momentum omgeskakel na statiese druk.  Die vorm van die pomphulsel en uitstroombuis bevorder dié omskakeling van energie.  Die omskakeling verhoog die druk op die afstroomkant van die pomp wat vloei veroorsaak.  'n Algemene probleem wat voorkom by sentrifugale pompe is kavitasie.

## Berekening van grootte van elektriese motor 
Om die minimum grootte van 'n elektriese motor vir 'n pomp uit te werk, word die volgende formule gebruik:

:Q = \frac{ \Delta P \cdot V}{3600 \cdot \eta_{pomp} \cdot \eta_{drywer} \cdot \eta_{elektriese \ motor}}

Waar:

* Q = Drywing in kW
* ΔP = Drukvermeerdering oor pomp in kPa
* V = Volume vloei in m3/h
* ηpomp = Effektiwiteit van pomp. Hoeveel van die energie wat aan die pomp gegee word, word gebruik om vloeistof te pomp. Verliese is tipies interne sirkulasie in die pomp. Dit word afgelees van die pompkurwe. Dit is ongeveer 80%.
* ηdrywer = Effektiwiteit van drywer. Hoeveel verliese is daar tussen die elektriese motor en die pomp. Vir 'n soliede as is die effektiwiteit ~ 100% Vir 'n V-band sal dit laer wees.
* ηelektriese motor = Effektiwiteit van elektriese motor (hoeveel van die elektrisiteit word omgesit om die drywer te dryf). Dit is gewoonlik redelik hoog: 85% tot 95%

In terme van eenheidsimbole:

Pa \times \frac{m^3}{s} = \frac{N}{m^2} \times  \frac{m^3}{s} = \frac{N \cdot m}{s} = \frac{J}{s} = W

Soos jy kan sien moet jy met volumevloei in m3/**s** werk om die eenhede te laat uitwerk. Dit is daarom die rede hoekom daar met 3600 gedeel in die eerste formule - om m3/**h** om te skakel na m3/**s**.

## Pompkurwe 
duimnael|regs|500px|'n Tipiese pompkurwe vir 'n sentrifugale pomp.

'n Sentrifugale pomp het 'n pompkurwe soos regs aangedui. Op die x-as word die volume vloeitempo vertoon en op die y-as die volgende:

* Pomphoogte
* NPSH
* Pompdrywing

Soms word verskillende grootte impellers ook aangedui.

## Kyk ook 
*Dompelpomp
*Borrelpomp
*Peristaltiese pomp
*Sentrifugale kompressor

## Verwysings