Soraya Esfandiary Bakhtiary

**Soraya Esfandiary Bakhtiary** (, *Sorayâ Esfandiyâri Baxtiyâri*; 22 Junie 1932 - 26 Oktober 2001) was as die tweede vrou van sjah Mohammad Reza Pahlavi, met wie sy in 1951 getrou het, die koningingemaal van Iran.
 
Hulle huwelik het deur diep waters gegaan, veral toe dit blyk dat sy onvrugbaar is. Sy het die sjah se voorstel dat hy met 'n tweede vrou trou om 'n troonopvolger te verwek, verwerp en hy hare dat hy abdikeer ten gunste van sy halfbroer. As die dogter van 'n Duitse Christen-ma, is Soraya deur die Sjiitiese geestelikes gewantrou; die sjah se besitlike ma het ook nie van haar gehou nie. In Maart 1958 het die sjah gehuil toe hy aankondig hulle gaan skei. 

Ná 'n kort loopbaan as 'n aktrise en 'n verhouding met die Italiaanse rolprentregisseur Franco Indovina het Soraya alleen in Parys gewoon tot met haar dood in 2001.

## Vroeë lewe en opvoeding
thumb|links|180px|Soraya as kind saam met haar ma (omstreeks 1935).

Soraya was die oudste kind en enigste dogter van Khalil Esfandiary Bakhtiary (1901-1983), 'n edelman en Irannese ambassadeur in Wes-Duitsland in die 1950's, en sy Russies gebore Duitse vrou, Eva Karl (1906-1994).

Sy is op 22 Junie 1932 in Isfahan gebore en het 'n jonger broer, Bijan (1937-2001), gehad. Haar familie was lank betrokke by die Irannese regering en diplomatieke korps. Soraya het in Berlyn en Isfahan grootgeword en in Londen en Switserland studeer. Hulle het gou daarna verloof geraak; die sjah het aan haar 'n diamantverloofring van 22,37 karaat gegee.

Die paartjie het op 12 Februarie 1951 in Teheran getrou. Hoewel die sjah aangekondig het dat gaste geld aan 'n spesiale welsynorganisasie vir armes moes skenk, was daar onder die trougeskenke 'n nertsjas en 'n lessenaarstel met swartdiamante van Josef Stalin en Georgiese silwerkershouers van koning George VI en koningin Elizabeth. Die onthaalsaal was versier met 1,5 ton orgideë, tulpe en angeliere van Nederland af. Die vermaak is onder andere verskaf deur 'n perdesirkus uit Rome. 

Soraya het later oor haarself en Iran geskryf: "Ek was 'n domkop. Ek het niks geweet van die geografie, die legendes, van my land nie; niks van sy geskiedenis, niks van die Moslemse geloof nie." Soraya se opvoeding was geheel en al Duits en Katoliek en haar identiteit was gemeng. Dit het veroorsaak dat die Moslemse geestelikes in Iran gesê het die sjah moes nie met hierdie "half-Europese meisie" getrou het wat nie as 'n Moslem grootgemaak is nie. Haar huwelik is vertroebel deur die feit dat die sjah se ma en susters haar almal as 'n mededinger om sy liefde beskou het, nes gebeur het met sy eerste vrou, prinses Fawzia Foead van Egipte. 

Soraya het ook niks gehou van Ernest Perron, die sjah se beste vriend en privaat sekretaris, nie. In 1954-'55 het die keiserlike paartjie 'n lang besoek aan Amerika gebring. Hulle het op 5 Desember 1954 vertrek. Die sjah het probeer om Soraya te vertroos, want sy was hoogs ontsteld deur die nuus dat sy onvrugbaar is. In Londen het die sjah en Soraya in Buckingham-paleis saam met koningin Elizabeth II, prins Philip, Hertog van Edinburg, die eerste minister, sir Winston Churchill en die minister van buitelandse sake, sir Anthony Eden, geëet. Die sjah het aan Soraya vertel "dat 'n Zahedi nie die dinastie van die Pahlavi's kon voortsit nie" en dat sy aan hom 'n seun moet gee sodat die Huis van Pahlavi kon voortbestaan.

In 'n poging om haar posisie as koningin te red, het Soraya aan die sjah gesê hy moet die grondwet van 1909 verander sodat een van sy halfbroers hom kon opvolg, maar volgens die sjah sou dit die goedkeuring van "die raad van wyse manne" verg. Soraya het egter vermoed haar man het sy rug op haar gedraai. Soraya het die voorstel dat die sjah met nog 'n vrou trou terwyl sy koningin bly, weer verwerp. In haar memoires het sy 'n vergelyking tussen die sjah en die Hertog van Windsor getref "wat sy troon vir liefde opgeoffer het". Sy het geskryf net "Oosterlinge" offer liefde vir hulle troon op. Op 14 Maart is aangekondig die paartjie gaan skei.

Op 21 Maart 1958, op die Irannese Nuwejaar, het 'n huilende sjah die nuus van sy egskeiding aan die Irannese volk meegedeel. Die huwelik het amptelik op 6 April 1958 tot 'n einde gekom. 

In 'n verklaring aan die Irannese volk vanaf haar ouers se huis in Duitsland het Soraya gesê: "Aangesien Sy Keiserlike Majesteit Mohammad Reza Shah Pahlavi dit nodig ag dat die opvolger van die troon van direkte afstamming in die manlike lyn van geslag tot geslag tot geslag moet wees, sal ek met die grootste spyt in die belang van die toekoms van die Staat en die welsyn van die volk in ooreenstemming met die wens van Sy Majesteit die keiser my eie geluk opoffer, en ek sal instem tot 'n egskeiding van Sy Keiserlike Majesteit."

## Loopbaan as aktrise
220px|thumb|Soraya in 1953.

Ná haar egskeiding was Soraya in 'n verhouding met regisseur Maximilian Schell en die nywerheidserfgenaam Gunter Sachs, en sy het vir 'n kort ruk in München gewoon. Later het sy na Frankryk verhuis. Sy het 'n kort loopbaan as aktrise gehad, waarvoor sy net haar eerste naam gebruik het. Aanvanklik is aangekondig sy sou die rol van Katharina die Grote in 'n rolprent oor die Russiese keiserin vertolk, maar dit het doodgeloop. Sy het wel in die 1965-rolprent *I tre volti* (*Die drie gesigte*) gespeel en het daarna met die Italiaanse regisseur van die fliek, Franco Indovina, uitgegaan. 

Sy het as 'n karakter met die naam Soraya verskyn in die 1965-prent *She*. Ná Indovina se dood in 'n vliegongeluk het sy haar lewe in Europa deurgebring en aan depressie gely, soos sy vertel in haar memoires van 1991, *Le Palais des solitudes* (*Die paleis van eensaamheid*).

## Dood
Soraya is op 26 Oktober 2001 op 69-jarige ouderdom in haar woonstel in Parys aan onbekende oorsake dood. Haar broer, Bijan, het 'n week later gesterf. Soraya se besittings is in 200s vir meer as $8,3&nbsp;miljoen op 'n veiling in Parys verkoop.

## Filmografie
## Verwysings
## Skakels