open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Khatia Buniatishvili

**Khatia Buniatishvili** (Georgies: ხატია ბუნიათიშვილი, Georgiese uitspraak: xɑtʼiɑ buniɑtʰiʃvili; gebore 21 Junie 1987 is 'n Frans-Georgiese konsertpianis.

## Vroeë lewe en opvoeding
Khatia Buniatishvili is in 1987 in Georgië gebore en het op driejarige ouderdom onder haar moeder klavier begin studeer. Sy het haar eerste konsert saam met die Tbilisi Kamerorkes op 6-jarige leeftyd gegee, en teen die ouderdom van 10 internasionaal opgetree. Khatia het in Tbilisi onder Tengiz Amiredjibi en in Wene onder Oleg Maisenberg studeer.

## Loopbaan
Buniatishvili het in 2010 'n platekontrak geteken met Sony Classical as 'n eksklusiewe kunstenaar. Haar 2011 debuutalbum sluit Liszt se Klaviersonate in B mineur, Liebestraum No. 3, en Mefisto Wals No. 1 in.

In 2012 het Buniatishvili haar tweede album, *Chopin,* vrygestel wat solo klavierwerke bevat sowel as Chopin se Klavierconcerto No. 2 in F mineur, begelei deur die Orchestre de Paris en Paavo Järvi.

## Diskografie
* 2011 - *Franz Liszt,* soloklavier album (Sony Classical)
* 2012 - *Chopin,* met die Orchestre de Paris, gedirigeer deur Paavo Järvi (Sony Classical)
* 2014 - *Motherland,* soloklavier album (Sony Classical)
* 2016 - *Kaleidoscope,* soloklavier album (Sony Classical)
* 2016 - *Liszt Beethoven,* met die Israel Filharmoniese Orkes, gedirigeer deur Zubin Mehta (Sony Classical)
* 2017 - *Rachmaninoff,* met die Tsjeggiese Filharmoniese Orkes, gedirigeer deur Paavo Järvi (Sony Classical)
*2019 - *Schubert,* soloklavier album (Sony Classical)

## Verwysings
## Eksterne skakels
* Amptelike Webtuiste
* Israelse Filharmoniese Orkes vier Maestro Mehta se 80ste verjaardag - Khatia Buniatishvili speel Tsjaikofski se Klavierconcerto No. 1 Op. 23. Youtube video 
* Schumann: Klavierkonzert ∙ hr-Sinfonieorchester ∙ Khatia Buniatishvili ∙ Paavo Järvi. Youtube video
Opoku Ware I

**Opoku Ware I** (1700-1750) was die Asantehene, of koning van die Asjanti. Hy was van die Oyoko-clan van die voormalige Asjantiryk, wat dele van die hedendaagse Ghana beslaan het. Hy word beskou as die bouer van die ryk. Hy het die grense uitgebrei en ’n groot deel van die hedendaagse Ghana verower.

Hy was getroud en het twee kinders, Adusei Atwenewa en Adusei Kra, gehad.

Tydens sy bewind as koning, wat geduur het van 1720 (volgens sommige bronne 1718, toe hy die weermag teen die Akanstaat van die Akyem aangevoer het) tot met sy dood in 1750, het hy oorlog teen nog ’n Akanstaat, Bono, gevoer en hulle teen 1723 verslaan. Tussen 1741 en 1744 het hy ook ’n paar oorloë gewen.

## Verwysings
## Skakels
Goue Stoel

thumb|Die Goue Stoel op sy troon, die *hwedom dwa* (1935).
[thumb|Die vlag van die [Asjanti (volk)|Asjanti wat die Goue Stoel in die middel uitbeeld.]]
Die **Goue Stoel** (Asante-Twi: *Sika dwa*; volle naam **Sika Dwa Kofi**, "die Goue Stoel wat op ’n Vrydag gebore is") is die koninklike en goddelike troon van konings van die Asjantivolk (Asante) en was die hoogste magsimbool in die Asjantiryk. Volgens legende het Okomfo Anokye, ’n hoofpriester en een van die stigters van die Asjantiryk, ’n stoel uit die hemel laat neerdaal en dit het op die skoot van die eerste Asantehene (Asjantikoning), Osei Tutu, beland. Sulke stoele was tradisioneel simbolies van die hoofmanne se mag, maar daar word geglo die Goue Stoel huisves die gees van die Asjanti – dié wat leef, wat dood is én wat nog gebore moet word.

## Simbolisme en rituele
Daar word geglo elke stoel huisves die eienaar se siel en as dit nie gebruik word nie, word dit teen ’n muur geplaas sodat ander siele wat verbykom daarop kan sit om te rus. Die Goue Stoel is die koning se troon en mag nooit aan die grond raak nie; daarom word dit op ’n kombers neergesit. Tydens sy kroning word ’n nuwe koning oor die stoel laat sak en opgelig sonder dat hy daaraan raak. Die Goue Stoel word op ’n kussing na die koning gedra, omdat net hy dit mag hanteer. Tydens plegtige geleenthede word die Goue Stoel aan die koning se linkerkant geplaas – op sy eie troon, die *hwedom dwa* ("troon wat na die skare wys").

## Historiese konflik
Baie oorloë het al oor die eienaarskap van die koninklike troon uitgebreek. Die Britte het hulle in veilige bewaring gehou voordat hulle volgens plaaslike gebruik verhoor en ter dood veroordeel is.

## Voorkoms
Die Goue Stoel is ’n halfmaanvormige sitplek van 46&nbsp;cm hoog met ’n platform van 61&nbsp;cm wyd en 30&nbsp;cm diep. Sy hele oppervlak is met goud ingelê en klokkies hang daaraan om die koning teen naderende gevaar te waarsku. Dit is nog nie deur baie gesien nie en net ’n paar mense weet waar dit gebêre word. Replikas word gemaak vir die hoofmanne; dit word op hulle begrafnis seremonieel met dierebloed swart gesmeer: geslagte lank ’n simbool van hulle mag. Die stoel is vandag nog die simbool van troonopvolging en mag.

Elke stoel word gemaak van ’n enkele blok hout van *Alstonia boonei* (’n hoë woudboom wat met goddelike krag verbind word), waaruit die sekelmaanvormige sitplek, plat basis en komplekse steunstruktuur gesny word. Danksy die baie ontwerpe en simboliese betekenisse is elke stoel uniek; elkeen het ’n ander betekenis vir die mens wie se siel daarop sit. Sommige ontwerpe bevat diervorms of beelde wat eie is aan die persoon wat dit gebruik.

"As die Goue Stoel ooit vernietig of deur die vyand gebuit word, sal die hele koninkryk in chaos verval" – so het Okomfo Anokye glo gewaarsku.

## Verwysings
## Skakels
* Foto van Goue Stoel
* West African Kingdom: Asante. BBC World Service.
Otumfuo Nana Osei Tutu II

**Osei Tutu II** (gebore as **Nana Barima Kwaku Duah** op 6 Mei 1950) is die 16de Asantehene, of koning van die Asjanti. Hy is op 26 April 1999 gekroon. Deur sy naam is hy ’n direkte opvolger van die 17de-eeuse stigter van die Asjantiryk, Osei Tutu I.

Hy het in Kumasi skoolgegaan. Daarna is hy na die Londense Metropolitaanse Universiteit, waar hy ’n graad in menslikehulpbronnebestuur en openbare administrasie verwerf het. Op 11 Januarie 2006 is ’n eredoktorsgraad aan hom togeken.

Ná ’n tyd in Kanada het hy in 1985 na Londen teruggekeer en onder meer sy eie verbandfinansieringsmaatskappy, Primoda Financial Services Limited, gestig. Hy het in 1989 na Ghana teruggekeer en ’n vervoersaak begin. Op 26 April 1999 het hy die Asantehene geword.

## Verwysings
## Eksterne skakels
* Amptelike webtuiste
Russell Ackoff

**Russell Lincoln Ackoff** (Philadelphia, Pennsylvania, 12 Februarie 1919 - 29 Oktober 2009) was 'n Amerikaanse bedryfskundige en baanbreker in operasionele navorsing en algemene stelselteorie.

## Loopbaan 
Ackoff het sy baccalaureusgraad in argitektuur in 1941 aan die Universiteit van Pennsylvania ontvang en in 1947 sy doktorsgraad in wetenskapfilosofie ontvang. Van 1947 tot 1951 was hy assistent-professor in filosofie en wiskunde, van 1951 tot 1964 assistent en later professor in operasionele navorsing en van 1964 tot 1986 professor in stelselwetenskap.

Ackoff het meer as twintig boeke en tweehonderd artikels geskryf, waarvan sommige as klassieke werke beskou word. Benewens sy universiteitsbetrekkinge, het hy navorsing gedoen vir ongeveer 350 ondernemings. Hy was president van die Operation Research Society en die Society for General Systems Research.

## Werk (seleksie) 
Ackoff het ongeveer twintig boeke geskryf, dikwels saam met ander skrywers:

•	*Psychologistics,* met C. West Churchman, 1946.

•	*Methods of Inquiry,* met C. West Churchman, 1950.

•	*Introduction to Operations Research,* met C. West Churchman en E.L. Arnoff, J. Wiley and Sons, New York, 1957.

•	*Redesigning the Future: A Systems Approach to Societal Problems,* John Wiley & Sons: New York. 1974,

•	*Redesigning society,* met Sheldon Rovin, Stanford Business Books, 2003.

•	*Beating the system: using creativity to outsmart bureaucracies,* met Sheldon Rovin, Berrett-Koehler San Francisco, 2005.

## Eksterne skakels 
* CV van Russell Ackoff
* Ackoff Center Weblog 'n forum vir stelseldenkers en stelseldenke.
* ackoff.villanova.edu
* Biography of Russell L. Ackoff van die Institute for Operations Research and the Management Sciences
Goudkus (streek)

thumb|300px|Die ligging van die Goudkus.

Die **Goudkus** was die naam van ’n streek aan die Golf van Guinee in Wes-Afrika wat ryk was aan goud, asook petroleum, ruolie en aardgas. Dit is nou die land Ghana.

## Etimologie en ligging
Die Goudkus, Slawekus en Peperkus is genoem na die hoofuitvoergoedere daar.

* Goudkus (streek): Akan, Ga-Adangbe, Anlo Ewe, Dene, Hollanders, Engelse, Duitsers, Portugese en Swede;
* Koninkryk Asjanti (Akan: Asjanti, Brong-Ahafo, Sentrale, Oostelike, Groter Accra- en Westelike Streek);
* Protektoraat van die Noordelike Gebiede (Bo-Westelike, Bo-Oostelike en Noordelike Streek); en
* Britse Togoland.

## Geskiedenis
[thumb|links|’n [Posseël uit die 1930's met die Goue Stoel en koning George VI.]]
Europeërs het in 1482 dié streek in Afrika bereik en vir eeue daarna het verskeie Europese ryke en handelsmaatskappye handelsposte daar gestig. Hulle het die kolonies gebruik om hulle natuurlike hulpbronne te ontgin eerder as om groot getalle mense daar te vestig.

Die Portugese Goudkus is eerste gevestig. Die Nederlanders het in 1598 aangekom en in 1642 die Portugese gebied in die Nederlandse Goudkus geïnkorporeer. Die Nederlanders het in die streek gebly tot 1871, toe die laaste van hulle nedersettings in die Britse Goudkus opgeneem is.

Daar was ook die Brandenburger-Goudkus, wat in 1682 ’n kolonie in die streek gevestig het. Dit het later die Pruisiese Goudkus geword en in 1721 het die Nederlanders dit gekoop. Die Sweedse Goudkus dateer van 1650. Die Dene het in 1663 aangekom en later die Sweedse gebied in die Deense Goudkus geïnkorporeer. 

In 1850 het al die nedersettings deel van die Britse Goudkus geword. Die Britte het in die 19de eeu meer grondgebied ingepalm ná die Anglo-Asjanti-oorloë. In 1957 het die Goudkus as die land Ghana onafhanklik geword.

## Verwysings
## Skakels
Damas

regs|duimnael| Italiaanse polichrome sydamas, 14de eeu.
duimnael|Eenkleurige damasmateriaal
**Damas** ( ; ) is 'n omkeerbare tekstielstof van sy, wol, linne, katoen, of sintetiese vesel, met patrone wat tydens die weefproses gevorm word. Damas word met een skering- of lengtedraad en een inslag- of breedtedraad geweef. Die patroon word gewoonlik gevorm deur skeringdrade van satyn op die oppervlak, terwyl die agtergrond met inslagdrade of satinetweef geskep word. **Keperdamas** bestaan uit 'n kepergeweefde agtergrond of patroon. 

## Geskiedenis 
duimnael| Tweekleurige sydamas met blomtakke, Italiaanse Barok, 1600-1650
Die vervaardiging van damas was een van die vyf basiese weeftegnieke - die ander was tabyn, keper, lampas en tapisserie - van die Bisantynse en Midde-Oosterse weefsentrums tydens die vroeë Middeleeue. Damas se naam is van die stad Damaskus ontleen. Damaskus was gedurende daardie tydperk 'n groot stad wat by sowel handel (as deel van die syroete), as vervaardiging, betrokke was. Ná die 9de eeu het Damas buite Islamitiese Spanje skaars geword, maar dit het in die 13de eeu weer op sommige plekke herleef.

Die woord "damas" het vir die eerste keer in Wes-Europese taalrekords in Frans verskyn. Teen die 14de eeu, is damas in Italië met die hand op trekweefstoele geweef. Van die 14de tot die 16de eeu is die meeste damas in een kleur, met 'n glansryke satynpatroon, wat deur die skeringdrade geskep is, teen 'n dowwer agtergrond, geweef. Tweekleurige damas het kontrasterende kleure skering- en inslagdrade gehad. In die geval van veelkleurige damas is goue en metaaldrade, of addisionele gekleurde inslagdrade, bygevoeg. Middeleeuse damas is gewoonlik van sy geweef. Wewers het egter ook van wol en linne gebruik gemaak om damas te vervaardig.

## Moderne gebruik 
regs|duimnael| Damastafeldoek. Waterdruppeltjie lê op die oppervlak as gevolg van die lae absorpsie van damas.
Moderne damas word op gerekenariseerde Jacquard-weeftoestelle geweef. Damasstowwe word meestal as monochromatiese (eenkleurige) materiaal, van sy-, linne- of sintetiese vesels, soos rayon, vervaardig. Ontwerpe bestaan dikwels uit blomme, vrugte en gekurfde patrone. Die lang los satyngeweefde skering- en inslagdrade op die oppervlak van die tekstielstof het 'n subtiele speling van lig en ligweerkaatsing tot gevolg. Damastekstielstowwe word meestal as tafellinne en stoffeermateriaal gebruik, maar dit kan ook vir kledingstukke aangewend word. In die modebedryf word Damas, vanweë die veelsydigheid en hoë kwaliteit afwerking, wydverspreid gebruik. Damas word meestal vir klere van middel tot hoë gehalte gebruik, wat tot gevolg het dat dié tipe klere 'n 'duurder' voorkoms het. 

## Sien ook 
* Diapering (damaspatrone in heraldiek) 

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Eleni Lambiri

duimnael|Eleni Lambiri Februarie 1925.
**Eleni Lambiri** (9 Februarie 1889 - 30 Maart 1960) was 'n Griekse dirigent en komponis. 

## Lewe en loopbaan 
Eleni Lambiri is gebore in Athene. Sy was die dogter van die komponis Georgios Lambiris en kleindogter van die digter Andreas Laskaratos. Sy het komposisie onder Edoardo Sacredote gestudeer by die Konservatorium in Athene (van 1907 tot 1908). Sy is die eerste vrou wat komposisie aan die Konservatorium in Athene gestudeer het, en daarom het sy die titel van die eerste Griekse vrouekomponis verwerf. Daarna studeer sy komposisie onder Max Reger en dirigeer onder Hans Scheidt aan die *Koninklike Konservatorium* in Leipzig (van 1 Oktober 1908 tot 27 Julie 1911). In 1913 is die operette «To apokriatiko oneiro» ('n Droom in Karnaval), met teks van Gregorios Xenopoulos en samestelling deur Eleni Lambiri, opgevoer by die Panellinion-theater.

Na haar studies het sy in Milaan as dirigent gewerk. Op 15 Januarie 1915 het sy die outeursregte van die operetta «Isolma» by die streekregister van Milaan (register nommer 64794) geregistreer. «Isolma» was 'n operetta in drie bedrywe wat ten volle gekomponeer en geskryf is deur Eleni Lambiri. Hierdie operetta is in 1958 opgeneem deur Totis Karalivanos as dirigent en Spiros Kapsaskis as koordirekteur. In ongeveer 1925 keer sy terug na Patras, Griekeland, waar sy tot 1953 as direkteur van die Patras Konservatorium gewerk het. Terselfdertyd het sy musiekkritiek vir die plaaslike koerant van Patras «Neologos Patron» geskryf. Sy is in die munisipale hospitaal van Athene oorlede.

## Werke 
Geselekteerde werke sluit in: 

* *To apokriatiko oneiro* ('n Droom in Karnaval) 1913, operette
* *Isolma* 1915, operette
* *Ballade* vir sopraan en klavier, 1933 (nou verlore)
* Strykkwartet in A majeur
* Serenata vir fluit, viool en altviool
* Simfonie vir groot orkes in B mineur
* ``Iratzi N,`` opera, in libretto L. Orsini

## Verwysings
Aitsa Afrikaanse Musiektoekennings

Die **Aitsa Afrikaanse Musiektoekennings** is 'n toekenningsaand wat sedert 2019 aangebied word om baanbrekers in die Afrikaanse musiekbedryf te vereer, terwyl spesiale gilde vir Afrikaanse kuns en kultuur ook oorhandig word.

## Beoordelingsproses
Die beoordelingsproses word deur 'n paneel van 12 beoordelaars behartig, wat verteenwoordigers van die groot platemaatskappye, een beoordelaar van Pretoria FM en ook onafhanklike beoordelaars insluit. Publieke stemme word vir 5 van die kategorieë per SMS geneem. Kategoerieë waarin die publiek mag stem: Album van die jaar, Kunstenaar van die jaar, Gewildste liedjie van die jaar, Musiekvideo van die jaar en Nuweling van die jaar.

## 1ste Aitsa Afrikaanse Musiektoekennings (2019) 
Die eerste Aitsa Afrikaanse Musiektoekennings was op Woensdag 16 Oktober 2019 in die Moreleta-ouditorium in Pretoria aangebied. Die trofeë wat aan die wenners oorhandig was, is  deur die beeldhouer Francois Visser ontwerp en vervaardig. Steve Hofmeyr, Ricus Nel, Snotkop, Danny Smoke, Monique, Demi Lee Moore, Corlea Botha, Adam Tas en ander kunstenaars het tydens die geleentheid opgetree..

Lys van wenners:
* Boere- of tradisionele musiekalbum van die jaar: Die Ventertjies vir *Vanaand dans ons weer*
* Humoristiese album van die aar: Die Flooze, vir *Die Bliengmasjien*
* Kontemporêre album van die jaar: Jo Black vir *Voel jy die genade*
* Instrumentale album van die jaar: Rocco de Villiers vir *Kortbroek, langkouse*
* Alternatiewe album van die jaar: Spoegwolf vir *Koma*
* Hip-hop-album van die jaar: Early B vir *Aangename kennis*
* Popalbum van die jaar: Demi Lee Moore vir *Mis, Eet, Slaap, Herhaal*
* Musiek in ’n TV-reeks of -program: Jo Black in *Kom Ons Gaan Groot*
* Musiekvideo van die jaar: Elandré vir *Vuur op die water* (Vervaardiger: Christian Wolf)
* Nuweling van die jaar: Douvoordag
* Liriek van die jaar: Juan Boucher vir *Twaalf Rondtes*
* Vervaardiger van die jaar: Danny Smoke
* Liedjieskrywer van die jaar: Elandré en Niel Schoombie
* Gewildste liedjie van die jaar: Die Land (Gesing deur: Steve Hofmeyr, Jay, Bobby van Jaarsveld, Ruhan du Toit, Bok van Blerk; Skrywer: Johan Oberholzer)
* Kunstenaar van die jaar: Spoegwolf
* Album van die jaar: Demi Lee Moore vir *Mis, Eet, Slaap, Herhaal*
* Ere-toekennings vir lewenslange bydrae: Sonja Herholdt en Kosie van Niekerk

## 2de Aitsa Afrikaanse Musiektoekennings (2020) 
Pretoria FM het in Februarie 2020 aangekondig dat die 2de Aitsa Afrikaanse Musiektoekennings op 15 Oktober 2020 sal plaasvind. 

## Verwysings
Kazungula

**Kazungula** is 'n klein grensdorp in die Suidelike Provinsie van Zambië, wat op die noordoewer van die Zambezirivier lê, ongeveer 70&nbsp;km wes van Livingstone.

duimnael|links|Kaart wat die grens Botswana-Namibië-Zambië-Zimbabwe naby die vierkantpunt (omring) toon
By Kazungula kom die gebiede van vier lande (Zambië, Botswana, Zimbabwe en Namibië) met 'n vierpunt bymekaar. Daar is onlangs ooreengekom dat die internasionale grense twee driehoeke bevat wat verbind word met 'n kort lyn van ongeveer 150 meter lank wat 'n grens tussen Zambië en Botswana vorm. Die voortdurend verskuiwende rivierkanale en die gebrek aan bekende ooreenkomste wat die kwessie voor 2000 aanspreek, het in die verlede tot 'n mate van onsekerheid gelei of daar wettiglik 'n vierpunt bestaan. Botswana besit dus slegs 150&nbsp;m van die rivierfront aan die Zambezi, wat aan die suidelike oewer tussen die verste punt van die Namibiese Kaprivistrook en Zimbabwe gebind is.

Die Kwandorivier (of Choberivier), wat Namibië van Botswana skei, sluit naby Kazungula aan by die Zambezi. Kazungula is ook die hoofkwartier van 'n distrik van Zambië met dieselfde naam.

Kazungula is die tuiste van die Kazungula-veerboot oor die 400 meter-wye Zambezirivier na die identies benoemde dorpie Kazungula in Botswana, 8&nbsp;km oos van die stad Kasane; dit is een van die grootste veerbote in die streek met 'n kapasiteit van 70 ton. Die Kazungulabrug het dit in 2021 vervang; die sooispitseremonie is reeds op 12 September 2014 gehou en die brug is op 10 Mei 2021 vir verkeer geopen. Kazungula lê net 2&nbsp;km van die Livingstone-Sesheke-pad (M10-pad) af, wat aansluit by die Katima Mulilo-brug wat Zambië en Namibië verbind.

Die grenspos tussen Zimbabwe en Botswana, 4,5&nbsp;km (per pad) suidoos van die Kazungula-veerboot, word ook Kazungula genoem; dit is die mees direkte roete wat na die Victoria-waterval lei.

## Verwysings 
## Bibliografie
*Eksteen, M.C.:  Grensgeskil by Kazungula. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 20, nr. 2, Desember 1970
Thomasrivier

Die **Thomasrivier** is 'n rivier, 'n sytak van die Groot-Keirivier wat in die Oos-Kaap van Suid-Afrika vloei.
Eskrivier

Die **Eskrivier** is 'n kleiner rivier wat in die Oos-Kaap van Suid-Afrika vloei. Dit is 'n sytak van die Klipplaatrivier en is deel van die opvanggebied van die Groot-Keirivier.
Róisín Murphy

**Róisín Marie Murphy**, gebore 5 Julie 1973 in Arklow, County Wicklow, Ierland, is 'n Ierse sangeres, liedjieskryweres, mode-ontwerper, model en aktrise.

Gedurende die dekade van die 1990's, sy het bekendheid verwerf as 'n sanger toe sy die musikale duo Moloko saam met Mark Brydon gevorm het. Na die skeiding van die duo in 2004, Murphy het haar eerste solo-album, *Ruby Blue*, in 2005 vrygestel, geskryf en vervaardig in samewerking met Matthew Herbert. Haar tweede solo-album, *Overpowered*, in 2007 vrygestel.

## Eksterne skakels
Geodia sollasi

***Geodia sollasi*** is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem. 

Die spons behoort tot die genus *Geodia* en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer deur Lendenfeld in 1888.

## Bronne 
* Van Soest, R. (2020). *Geodia sollasi* Lendenfeld, 1888. In: Van Soest, R.W.M.; Boury-Esnault, N.; Hooper, J.N.A.; Rützler, K.; de Voogd, N.J.; Alvarez, B.; Hajdu, E.; Pisera, A.B.; Manconi, R.; Schönberg, C.; Klautau, M.; Kelly, M.; Vacelet, J.; Dohrmann, M.; Díaz, M.-C.; Cárdenas, P.; Carballo, J.L.; Ríos, P.; Downey, R.; Morrow, C.C. (2020) World Porifera database. Gebaseer op inligting uit die World Register of Marine Species, te vinde op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=597247.
Denkyira

[thumb|260px|Die ligging van die kern van die [Asjantiryk (in groen) en Denkyira (links onder) aan die begin van die 1890's.]]
**Denkyira** was ’n magtige Akanstaat wat van die 1620's op die skiereiland van die Asjantiryk bestaan het, in wat nou Ghana is. Voor 1620 is Denkyira Agona genoem. Die koning van die Denkyira is die Denkyirahene genoem en die hoofstad was Jukwaa. Die eerste Denkyirahene was Mumunumfi.

Later het Denkyira se hoofstad na Abankeseso geskuif. Die hoofstad van die huidige Denkyira-streek is Dunkwa-on-Offin. 

## Geskiedenis
Denkyira het magtig geword danksy goudvervaardiging en handel met Europa. Hulle het die botoon gevoer in die handel met Europa in die westelike deel van wat nou Ghana is. 

Denkyira het sy buurstate van die Akwamu en Akyem oorheers, en die Asjantiryk was skatpligtiges van Denkyira tot in 1701, toe die Asjanti hulle verower het, en Denkyira het daarna ’n skatpligtige staat van die Asjantiryk geword. 

In 1874 het Denkyira deel van die Britse Goudkuskolonie geword. Toe die Goudkus in 1957 sy onafhanklikheid van Brittanje kry as Ghana, het Denkyira en die Asjantiryk deel van Ghana geword. Odeefuo Boa Amponsem III was die Denkyirahene tot 2 Desember 2016, toe hy oorlede is.

## Verwysings
## Skakels
*Denkyira 
*Stamme van Ghana
Skatpligtige

[thumb|180px|’n *Bunga mas*, ’n vorm van skatpligtigheid wat die koning van [Siam se vasalstate op die Maleise Skiereiland vir hom gestuur het.]]
**Skatpligtige** is ’n term vir ’n voormoderne staat wat in ’n spesifieke onderdanige verhouding met ’n magtiger staat was en die stuur van ’n gereelde soort belasting, of **skatpligtigheid**, aan die hoër mag ingesluit het. Dié belasting was dikwels in die vorm van goud of slawe, en kan dus as ’n soort beskermingsgeld beskou word. Dit kon ook meer simbolies gewees het: Soms het dit ’n teken van onderdanigheid behels, soos die *bunga mas* (goue blomme) wat heesers op die Maleise Skiereiland aan die konings van Siam gestuur het, of die bywoning van geleenthede aan die hof van die heerserstaat as ’n openbare teken van onderdanigheid.

’n Stelsel van skatpligtigheid het in Oos-Asië ontstaan met baie naburige Oos-, Sentraal-, Suidoos- en Suid-Asiatiese lande en streke wat skatpligtiges van verskeie keiserlike Chinese dinastieë geword het. Histories het die keiser van China homself beskou as die keiser van die hele beskaafde wêreld. Dit was dus nie vir hom moontlik om gelykwaardige diplomatieke betrekkinge met enige ander mag te hê nie, en die Chinese het alle diplomatieke betrekkinge in die streek as ’n vorm van skatpligtigheid beskou. Enigiets wat China ontvang het, selfs deur handel, is as skatpligtigheid beskou en alles wat ander state van China ontvang het, is beskou as geskenke wat die keiser uit goedhartigheid aan dié state gegee het.

In die Filippyne het die heersers van die administratiewe streke tot in 1898 vasale van die Spaanse Ryk geword, en hulle reg om te regeer is deur koning Filips II van Spanje erken op voorwaarde dat hulle heffings aan die Spaanse kroon betaal.

Moderne vorme van skatpligtiges is vasal- en satellietstate.

## Verwysings
## Skakels
Hartbeesspruit

Die **Hartbeesspruit** is 'n rivier in Gauteng, Suid-Afrika. Die Moreletaspruit sluit by die Hartbeesspruit aan, hierna vloei dit in 'n noordoostelike rigting tot in die Roodeplaatdam. 

'n Tweede Hartbeesspuit ontspring oos van Moloto (naastenby ) in Mpumalanga, en vloei dan wes van Moloto in die Elandsrivier, Gauteng (by ), voor dit stroomaf deur die Rust de Winterdam opgedam word. Hierdie Hartbeesspuit se sytakke is die Loopspruit en Klipspruit.
 
## Verwysings
Prempeh I

**Prempeh I** (Otumfuo Nana Prempeh I, 18 Desember 1870 tot 12 Mei 1931) was die 13de koning van die Ashantiryk. Asantehene (koning) Prempeh I het van 26 Maart 1888 tot met sy dood in 1931 regeer. Hy het onder meer in 1893 oorlog teen Brittanje gevoer.

## Biografie
Koning Prempeh I se oorspronklike naam was prins Kwaku Dua III Asamu. Sy ma, koningin Yaa Akyaa, was die koninginmoeder van die Asjantiryk. Deur strategiese politieke huwelike het sy die Goue Stoel, of troon, vir haar seun verseker.

In Januarie 1896 het die Britte onder sir Robert Baden-Powell in die hoofstad van die Asjantiryk, Kumasi, aangekom. Kort daarna het goewerneur William Maxwell ook in Kumasi aangekom.

Brittanje het die gebiede van die Asjanti en Fanti geannekseer. Prempeh I is afgesit en na die Seychelle verban. Asjanti het deel van die Britse Goudkuskolonie geword en ’n Britse minister-resident is in Kumasi aangestel.

In 1900 het ’n versoek dat die Goue Stoel, die simbool van die Asjanti se soewereiniteit, aan die Britte oorhandig word, gelei tot ’n opstand onder Yaa Asantewaa wat bekend geword het as die Oorlog van die Goue Stoel. Die opstand is onderdruk en Yaa Asantewaa is ook na die Seychelle verban. In Januarie 1902 het Brittanje ’n protektoraat in die Asjantiryk afgekondig. 

Op 31 Januarie 1935 is Asjanti se onafhanklikheid herstel. Ná Prempeh I se dood op 12 Mei 1931 is hy deur Prempeh II opgevolg. Hy is in Kumasi begrawe.

## Verwysings
## Skakels
*Koning Prempeh se troon
*Asantehene (koning van Asante). 
*Konings en koninginne van Asante
Prempeh II

**Prempeh II** (Otumfuo Nana sir Osei Tutu Agyeman Prempeh II, KBE, omstreeks 1892 - 27 Mei 1970), was die 14de Asantehene, of koning, van die Asjanti. Hy het van 22 Junie 1931 tot 27 Mei 1970 regeer.

## Biografie
Asantehene Prempeh II is in die Asjantihoofstad, Kumasi, gebore. Hy was vier jaar oud toe Brittanje sy oom, Prempeh I, sy ouma aan moederskant, koningin Yaa Akyaa, en ander familielede in 1896 na die Seychelle verban het. Prempeh I het in 1924 uit bannelingskap teruggekeer en is in Mei 1931 oorlede. Otumfuo Prempeh II het hom opgevolg.

In 1949 het Prempeh II ’n groot aandeel gehad in die stigting van Prempehkollege, ’n vooraanstaande seunskool in Kumasi. Hy het ook ’n groot stuk grond beskikbaar gestel vir die bou van die Kwame Nkrumah-universiteit van Wetenskap en Tegnologie, wat in 1969 ’n eredoktorsgraad aan hom toegeken het. Nadat Asjanti deel van Ghana geword het, is hy in die Ghanese staatsraad aangestel.

## Verwysings
## Skakels
*Konings en koninginne van Asante
Collins Chabane Plaaslike Munisipaliteit

Die **Collins Chabane Plaaslike Munisipaliteit** is een van die plaaslike munisipaliteite in die Vhembe-distriksmunisipaliteit in Limpopo, Suid-Afrika. Dit is in 2016 gevorm deur die samesmelting van dele van die Mutale en Makhado Plaaslike Munisipaliteite.

## Verwysings
Biologiese Wapenkonvensie

Die **Biologiese Wapenkonvensie (BWK)** (Engels: Convention on the prohibition of the development, production and stockpiling of bacteriological (biological) and toxin weapons and on their destruction - **BWC**), sluit 'n wêreldwye verbod op die ontwikkeling, produksie en voorraadbou van bakteriologiese (biologiese) en toksienwapens in. Die verdrag reguleer ook die vernietiging van hierdie wapens.
Die Konvensie is op 10 April 1972 gesluit en Suid-Afrika het dit in 1975 geratifiseer.

## Opsomming 
Artikel I: Onder geen omstandighede mag biologiese wapens aangeskaf of behou word nie. 

Artikel II: Om biologiese wapens en gepaardgaande hulpbronne te vernietig of na vreedsame doeleindes om te sit voordat staat aansluit.

Artikel III: Nie om aan 'n ander land oor te dra of op enige manier te help, aan te moedig of aan te spoor om biologiese wapens te bekom of te behou nie.

Artikel IV: Om enige nasionale maatreëls te tref wat nodig is om die bepalings van die BWK binnelands toe te pas.

Artikel V: Om bilateraal en multilateraal te raadpleeg om enige probleme met die implementering van die BWK op te los.

Artikel VI: Om die VN-Veiligheidsraad te versoek om beweerde oortredings van die BWK te ondersoek en om sy daaropvolgende besluite na te kom.

Artikel VII: Om state te help wat blootgestel is aan 'n gevaar as gevolg van 'n oortreding van die BWK. 

Artikel VIII: Om al die bogenoemde te doen op 'n manier wat die vreedsame gebruik van biologiese wetenskap en tegnologie aanmoedig.

## Oprigtingsstatuut 
Die konvensie vorm ook die Oprigtingsstatuut vir die Organisasie vir die Verbod op Biologiese Wapens. Hierdie organisasie is gesetel in Den Haag.

## Lidmaatskap 
Die BWK het vanaf Februarie 2025 188 staatslede,

Verskeie lande het bedenkinge uitgespreek tydens die bekragtiging van die ooreenkoms en verklaar dat dit nie hul volle tevredenheid impliseer dat die verdrag die opstel van biologiese middels en gifstowwe toelaat vir 'profilaktiese, beskermende of ander vreedsame doeleindes' nie, en dat dit ook nie impliseer dat hulle erkenning gee aan ander lande wat hulle nie erken nie.

Van die VN-lidlande en die VN-waarnemer wat nie 'n party van die verdrag is nie, het vier die BWK onderteken, maar nie bekragtig nie, terwyl 'n verdere nege nie die ooreenkoms onderteken of bekragtig het nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die Biologiese Wapenkonvensie webwerf
* Nie-amptelike Biologiese Wapenkonvensie webwerf
* BWK 2011 Voordrag boek webwerf
* Volteks van die Biologiese Wapenkonvensie 
* VN se Biologiese Wapenkonvensie webwerf
Akantrom

[thumb|190px|Die Akantrom, uitgestal in die [Britse Museum.]]
Die **Akantrom** is ’n trom wat in Wes-Afrika gemaak en later in Noord-Amerika ontdek is. Dit is nou die oudste Afro-Amerikaanse voorwerp in die Britse Museum en moontlik ter wêreld. Die trom word gewoonlik in kamer 26 vertoon.

## Beskrywing
Die trom is gemaak van twee stukke hout wat inheems aan Afrika suid van die Sahara is, *Baphia* en *Cordia africana*. Laasgenoemde is ’n loofhout met ’n fyn grein wat bekend is vir sy vermoë om gegraveer te word en vir sy resonansie, en dit is dus ideaal vir die maak van musiekinstrumente. Die vel van die trom is dié van ’n takbok.

[thumb|links|220px|*Die Ou Plantasie* – ’n skildery uit die laat 18de eeu van slawe wat op maat van ’n [banjo en trom dans.]]
Die trom is tussen 1700 en 1745 in die Ghanastreek van Wes-Afrika gemaak en is vermoedelik aan boord van ’n slaweskip na Amerika gebring. Omdat slawe niks by hulle gehad het nie, word vermoed dit is saamgebring deur óf ’n bemanningslid óf moontlik die seun van ’n Afrikahoofman wat die slawe vir sy vervoer verkoop het. Die woord "Akan" verwys na die kultuur in wat vandag Ghana is en sluit in die Fante, Asante en Akuapem.

Die trom is gekoop vir die versamelaar sir Hans Sloane, wat gedink het dit is deur inheemse Amerikaners gemaak. Sloane het voorbeelde van slawe se instrumente bymekaargemaak en dit het dié trom ingesluit. Sloane het sy versameling gebruik om die Britse Museum in 1753 te stig en die trom word steeds daar uitgestal as deel van die Sloaneversameling.

In 1906 het kurators van die Britse Museum besef dit kan nie deur inheemse Amerikaners gemaak gewees het nie en in die 1970's is vasgestel die hout kom uit Afrika.

Die trom was te sien in *A History of the World in 100 Objects*, ’n reeks radioprogramme wat in 2010 begin het danksy die samewerking tussen die BBC en die Britse Museum.

## Verwysings
## Skakels
Oorlog van die Goue Stoel

Die **Oorlog van die Goue Stoel** was die laaste in die reeks konflikte tussen die regering van die Britse Ryk aan die Goudkus (later Ghana) en die Asjantiryk (later die Asjantistreek), ’n outonome staat in Wes-Afrika wat in voortdurende konflik met Brittanje en sy vasalstate aan die kus was. Dit was ook bekend as die **Yaa Asantewaa-oorlog**, die **Derde Asjanti-ekspedisie** en onder verskeie ander name.

## Verloop
Brittanje het die Asjantiryk in 1896 geannekseer en die koning, Prempeh I, na die Seychelle verban. Toe die Asjanti teen die Britse bewind begin rebelleer onder leiding van die Asantekoningin Yaa Asantewaa, die koninginmoeder van Ejisu, het die Britte die onrus probeer onderdruk. Die Britse goewerneur, sir Frederick Hodgson, het ook daarop aangedring dat die Goue Stoel, die troon en simbool van die Asjanti se soewereiniteit, aan die Britte oorhandig word.

Die Asjanti en die Britte was van 28 Maart tot laat in September 1900 in ’n stryd gewikkel. Die Britte het eindelik geseëvier; hulle het Asantewaa en ander leiers ook na die Seychelle verban. In Januarie 1902 het die Britte finaal ’n protektoraat in die koninkryk afgekondig. 

Toe die Britse kolonie van die Goudkus in 1957 die eerste onafhanklike land in Afrika suid van die Sahara word, is die Asjantiryk in die nuut gestigte Ghana opgeneem.

## Verwysings
## Skakels
Steve Wozniak

**Stephen Gary Wozniak** (11 Augustus 1950) is 'n Amerikaanse ingenieur. Op 1 April 1976 stig hy die rekenaaronderneming Apple Inc. saam met Steve Jobs en Ronald Wayne. Sy bynaam is **Woz**.

## Biografie 
Wozniak is Pools-Amerikaans en is gebore as die oudste van die drie kinders van die Amerikaanse ingenieur Jerry Wozniak (wat by Lockheed gewerk het) en Margaret Kern.  Hy het in Sunnyvale grootgeword en Steve Jobs op hoërskool ontmoet. Hulle word daar as tegnologie verslaafdes (*nerds*) beskou omdat hulle albei baie geïnteresseerd was in elektronika. Wozniak het onder meer 'n toestel gemaak om gratis oproepe in 'n publieke telefoonhokkie, 'n sogenaamde blou boks, te maak.

Na hoërskool het hulle albei vir rekenaarondernemings in Silicon Valley gaan werk: Wozniak by Hewlett-Packard en Jobs by Atari. Hulle het kontak behou en intussen het Wozniak sy graad in rekenaaringenieurswese aan die Universiteit van Kalifornië, Berkeley ontvang.

Wozniak was die maatskappy se tegnikus in die vroeë dae van Apple. Hy was verantwoordelik vir die eerste weergawes van die bedryfstelsel en hardeware van die Apple I en die beroemde Apple II, die eerste regte persoonlike rekenaar wat tot en met die koms van die Commodore 64 die suksesvolste rekenaar was.

Wozniak is ook die stigter van die US Festival, wat in 1982 en 1983 gehou is.

Wozniak het Apple in 1983 verlaat (maar het 'n groot aandeelhouer gebly) en daarna 'n paar jaar as laerskoolonderwyser gewerk. Hy word uitgebeeld in die film *Pirates of Silicon Valley* in 1999, waarin hy die verteller is en gespeel word deur die akteur Joey Slotnick.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Vals positief en vals negatief

In mediese toetse, is 'n **vals positief** 'n fout in die rapportering van data waarin 'n toetsuitslag onvanpas dui op die aanwesigheid van 'n toestand, soos 'n siekte (die resultaat is **positief**), wanneer dit in werklikheid nie aanwesig is nie. 'n **Vals negatief** is 'n fout waarin 'n toetsuitslag onbehoorlik aandui dat daar nie 'n toestand is nie (die resultaat is **negatief**), wanneer dit in werklikheid teenwoordig is. Dit is die twee soorte foute in 'n binêre toets (en word gekontras met 'n korrekte resultaat, óf 'n **ware positiewe** óf 'n **ware negatiewe**.) Hulle staan ​​ook in die geneeskunde bekend as 'n *valse positiewe diagnose*, en in statistiek as 'n *valse positiewe fout*. 'n Valse positief is onderskei van oordiagnose, en verskil ook van te veel toetsing.

By statistiese hipotese is die soortgelyke begrippe bekend as tipe I- en tipe II-foute, waar 'n positiewe resultaat met die verwerping van die nulhipotese (die standaardposisie dat daar geen verband bestaan tussen twee gemete verskynsels of geen assosiasie tussen groepe nie) ooreenstem, en 'n negatiewe resultaat met die verwerping van die nulhipotese ooreenstem. Die terme word dikwels uitruilbaar gebruik, maar daar is verskille in besonderhede en interpretasie as gevolg van die verskille tussen mediese toetse en statistiese hipotese toetsing.

## Voorbeelde 
### Valse positiewe fout 
Die mees voor die hand liggende voorbeeld van 'n vals positief is wanneer 'n mediese toets aandui dat iemand 'n mediese toestand het, as hy dit nie het nie.

Die vals positiewe word gereeld na verwys as *vals alarms*. In een van Aesopus se fabels, "Die wolf en die skaapwagter", is die toestand wat getoets is "is daar 'n wolf naby die trop skape?". Die herder het aanvanklik verkeerdelik aangedui dat daar een is deur te skree "Wolf, wolf!" - dus 'n vals alarm.

### Valse negatiewe fout 
'n Voorbeeld van 'n vals negatief is 'n skuldige gevangene wat vrygespreek is van 'n misdaad. Die voorwaarde dat die gevangene skuldig is, is waar (die gevangene is wel skuldig), maar die toets ('n verhoor in 'n geregshof) het nie daarin geslaag om hierdie voorwaarde te verwesenlik nie en het verkeerdelik besluit dat die gevangene nie skuldig was nie.

## Verwysings
Resident

In ’n historiese konteks is ’n **resident** ’n regeringsamptenaar wat permanent in ’n ander land woon. Hy is ’n gevolmagtigde van sy regering en het amptelike diplomatieke funksies wat gewoonlik as ’n vorm van indirekte regering beskou word.

Sommige amptelike verteenwoordigers van Europese koloniale magte, wat in die teorie diplomate was, het in die praktyk ’n soort indirekte bewind uitgeoefen. Van hulle was voormalige militêre offisiere, eerder as loopbaandiplomate, wat in klein, selfregerende protektorate en skatpligtige state gewoon en as politieke raadgewers vir die heersers opgetree het. ’n Resident wat vertrou is, kon selfs ’n heerser se de facto-premier word. 

In Afrika was verskeie Britse residente, onder meer in Suid-Afrika, Kenia, Kameroen, Nigerië en Ghana. 

## Skakels
* WorldStatesmen 
* RoyalArk
Peptied

'n **Peptied ** is 'n molekuul wat bestaan uit 'n klein aantal aminosure wat met mekaar verbind is deur peptiedbinding. 'n Peptied word onderskei van 'n proteïen deur die klein aantal aminosure in die molekule, maar kan ook dien as boustene vir 'n proteïen. 

Die term peptied word ook dikwels gebruik vir 'n verbinding wat uit meerdere peptiede bestaan, maar dit is dan nie meer 'n verwysing na die grootte van die molekule nie.

## Indeling van peptiedverbindings 
*Oligopeptied, bestaande uit 'n klein aantal aminosure (maksimum 10). Die belangrikste daarvan is:
**Monopeptied: bestaan uit een aminosuur.
**Dipeptied: bestaan uit twee aminosure.
**Tripeptied: bestaan uit drie aminosure.
***Polipeptied**, bestaan uit 'n groter aantal aminosure (geen maksimum).
**Polipeptied wat nie per se 'n proteïen is nie.
***Proteïene**.
**'n Molekuul wat uit baie aminosure (meer as 50 en/of 'n molekuulmassa van meer as 5000 u) bestaan en ook oor 'n spesifieke proteïenstruktuur beskik.

Daar bestaan geen vaste definisie ten opsigte peptiede wat mindere of meerdere aminosure bevat nie. So kan 'n groot oligopeptied soms as proteïen beskou word, terwyl 'n klein polipeptied soms nie tot proteïene gereken word nie.

## Eksterne skakels 
*  Peptidegids
Adaefees

[thumb|200px|Die vlag van Asjanti met die [Goue Stoel in die middel.]]
Die **Adaefees** (Twi vir "rusplek") is ’n fees wat in Asjanti, Ghana, gehou word. Dit word beskou as ’n dag van rus en is die belangrikste Asjantigebruik wat die voorvaders betrek.

## Beskrywing
In ’n siklus van ses weke word twee Adaefeeste gehou, een keer op ’n Sondag (*Akwasidae*) en een keer op ’n Woensdag (*Awukudae*). Die Adaesiklus word nege keer per jaar herhaal. Die negende fees, die *Adae Kese* ("Groot Adae") val saam met die viering van die nuwejaar. Dit word gehou om die gode en voorvaders vir die nuwe oes te bedank. Die feeste in die Adaesiklus is nie uitruilbaar nie, want dit is reeds in antieke tye vasgestel.

## Tradisies
Die voorbereiding vir die fees is taamlik uitvoerig. Op die dag van die voorbereiding word die huise en die omringende gebied skoongemaak. Voor die hoofman se huis word tromme en seremoniële liedere van sonsondergang tot laat in die nag gespeel. Die hoofman geniet ’n ete van jams of meelpiesangs (sonder sout, want daar word geglo die geeste hou nie daarvan nie). Die hoofman gaan dan na die kamer waar die Goue Stoel (troon) gehou word. Die kos wat van die hoofman se ete oorgebly het, word rondgestrooi vir die afgestorwenes se geeste om te eet. Dit gaan gepaard met die lui van ’n klok wat aandui dat die geeste die kos eet. Daarna word ’n skaap geoffer. Sy bloed word aan die hoofman se voorkop en bors gesmeer. Almal groet hom met die groet *Adae morn*. 

Nog ’n deel van die seremonie is die hof se digter wat gedigte voorlees oor die dade van vergange hoofde, terwyl tromme gespeel en horings geblaas word. 

## Verwysings
## Skakels
Nwandirivier

Die **Nwandirivier** is 'n takrivier van die Klein-Letabarivier in die noorde van die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Elektroniese fondsoordrag

**Elektroniese fondsoordrag** (**EFT**) is die elektroniese oordrag van geld van een bankrekening na 'n ander, hetsy binne dieselfde finansiële instelling of tussen verskillende instellings, via rekenaargebaseerde stelsels, sonder die direkte tussenkoms van die bankpersoneel. 

Volgens die Amerikaanse elektroniese fondsoordragwet van 1978 is dit "'n oordrag van fondse wat deur 'n elektroniese terminaal, telefoon, rekenaar (insluitend aanlyn bankdienste) of magnetiese band geïnisieer is met die doel om 'n finansiële instelling opdrag te gee of te magtig om 'n verbruiker se rekening te debiteer of te krediteer". 

EFT-transaksies staan onder 'n aantal name bekend in verskillende lande en verskillende betaalstelsels. In die Verenigde State kan daar byvoorbeeld na verwys word as "elektroniese tjeks" of "e-tjeks". In die Verenigde Koninkryk word die term "bankoordrag" en "bankbetaling" gebruik, terwyl "giro-oordrag" in verskeie ander Europese lande die algemene term is. 

## Soorte 
EFT's sluit in, maar is nie beperk nie tot: 

* outomatiese tellermasjien (OTM)-oordragte; 
* direkte deposito of onttrekking van fondse wat deur die betaler geïnisieer is; 
* direkte debietbetalings waarvoor 'n onderneming die bankrekeninge van die verbruiker debiteer vir betaling vir goedere of dienste; 
* oordragte wat telefonies geïnisieer is; 
* oordragte voortspruitend uit krediet- of debietkaarttransaksies, hetsy deur middel van 'n betalingsterminaal of nie; 
* bankoordrag via 'n internasionale banknetwerk soos SWIFT;
* elektroniese rekeningbetaling via aanlynbankdienste, wat deur EFT of papiertjek afgelewer kan word; 
* transaksies wat die gestoorde waarde van elektroniese geld behels, moontlik in 'n privaatgeldeenheid;
* onmiddellike betaling. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Elektroniese fonds-oordragvereniging
Bosrivier (dubbelsinnig)

**Bosrivier** is die naam van die volgende riviere of spruite: 

## Aardrykskunde van Suid-Afrika 
### Oos-Kaap
# Bosrivier (Koonap)  
# Bosrivier (Opkoms)  

### Wes- en Noord-Kaap
# Bosrivier (Bietou),  
# Bosrivier (Keurbooms), 
# Bosrivier (Doring, Tankwa-Karoo), Noord-Kaap,
Boesel met steenbokmotiewe

duimnael| 'n Boesel wat soortgelyk is aan die een wat beskryf word
Die **boesel met steenbokmotiewe**, is 'n prehistoriese pottebakkery-kunswerk wat van Susa 'n belangrike stad in die Ou Nabye Ooste, geleë in die hedendaagse Iran, afkomstig is. 

Daar word vermoed dat die voorwerp gedurende die Susa I-periode, tussen 4200 en 3500 v.C. gemaak is.  Die boesel is van geverfde terracotta gemaak.  Dit is 'n groot voorwerp, met afmetings van 28,90 x 16,40 cm.   Die boesel of beker is deur die eerste inwoners van Susa vir begrafnisse gebruik.  Die styl van die boesel word deur 'n dierestyl of die oorsprong van voorouers gekenmerk.  Hierdie styl is 'n dekoratiewe benadering in kuns met die klem op dieremotiewe. Gevolglik het die beker self verskillende dieremotiewe.  Die boonste gedeelte van die beker is met langnekvoëls, wat as 'n soort waadvoël beskou word wat gedurende die winter in die streek se vlaktes gesien word, versier. Die volgende gedeelte op die beker toon leunende honde, vermoedelik saluki- of windhonde, wat jaghonde is wat tipies aan die streek is.  Die belangrikste eienskap van die beker is egter die motiewe van steenbokke, wat onder die honde op die beker sigbaar is.  Die bok is inheems aan die Zagros-bergreeks naby Susa.  Die steenbok word op 'n nie-naturalistiese manier, deur die gebruik van eenvoudige vorms, soos driehoeke, uitgebeeld.  Die horings van die bok kurf oor homself en vorm 'n sirkel oor sy liggaam.  Die rondheid van die horings en 'n verskeidenheid ander geometriese elemente van die beker toon 'n goeie verwantskap met die silindriese vorm daarvan.  

Die beker is in 1906-1908 tydens 'n uitgrawing van 'n Susiaanse nekropolis, onder leiding van Jacques de Morgan, ontdek.   Dit word tans in die Louvre-museum in Parys, Frankryk uitgestal.  Volgens die museum toon "relatief min bekers van die Susa-begraafplaas dieselfde styl of kwaliteit van vakmanskap."  

## Sien ook 
* Boesel

## Verwysings
Kasjta

**Kasjta** was ’n 8ste-eeuse koning van Koesj en die opvolger van Alara. Sy naam, *k3š-t3* (getranskribeer as Kasjta, moontlik uitgespreek ), "van die land van Koesj", word algemeen vertaal as "die Koesjiet". Hy is opgevolg deur sy seun Pije, wat Antieke Egipte verower en die 25ste Dinastie daar gestig het.

As Koesjitiese koning het hy probeer om sy invloed in Bo-Egipte te versterk deur sy dogter, Amenirdis, as "die vrou van Amoen" in Thebe aan te stel. Deur geld van sy regering kon hy dié gebiede polities beheer.

Die duur van Kasja se bewind is onbekend. Sommige bronne gee hom aan as die stigter van die 25ste Dinastie omdat hy die eerste heerser van Koesj was wat sy invloed in ’n deel van Egipte versprei het.

Die piramides van El-Kurru bevat die graftombes van Kasjta, sy seun Pije en dié se opvolgers, Sjabaka, Sjebitkoe en Tanoetamoen.

## Verwysings
## Skakels
Verhewe kruising

regs|duimnael|150px|By 'n vliegkruising met 'n brug blokkeer treine nie mekaar nie
'n **Verhewe of oorhoofse kruising** is 'n spoorwegaansluiting waar een of meer spore in 'n meervoudige spoorroete divergeer of konvergeer om ander spore op die roete per brug te kruis om konflik met ander treinbewegings te vermy. 'n Meer tegniese term is "hellinggeskeide aansluiting". 'n **Graaf-kruising** of **onderduiker** kom voor waar die uiteenlopende lyn onder die hooflyn deurgaan. 

Die alternatief vir hellingskeidings is 'n vlakaansluiting of 'n plataansluiting, waar spore mekaar op dieselfde hoogte kruis, en teenstrydige roetes beskerm moet word deur aaneengeslote seine. 
[regs|duimnael|180px|Fretin-driehoek in Frankryk: Elke sy is langer as 3 km lank.'n Hoogtegeskeide wye. [TGV- en Eurostar-treine kruis die kruising teen 300 km/h]]
Met eenvoudige spooraansluitings mag 'n enkele baan oor of onder ander spore loop om konflik te vermy, terwyl komplekse spooraansluitings 'n uitgebreide infrastruktuur mag hê om verskeie roetes toe te laat sonder dat treine in konflik kom, byna op dieselfde wyse as 'n snelweg se stapelwisselaar. 

Waar twee lyne elk van die twee spore saamsmelt met 'n vliegverbinding, kan hulle saam 'n vierbaanspoor word. Dit gebeur gereeld in Nederland. 

## Hoëspoedtreine 
Byna alle aansluitings op hoëspoed-spoorweë is hellinggeskei. Op die Franse TGV-hoëspoednetwerk se belangrikste aansluiting op die TGV Sud-Est, is die hellings van mekaar geskei met spesiale hoë-spoedwisselaars (*points* in die Britse terminologie) wat die normale lynspoed van 300 km/h toelaat op die hooflyn, en 'n divergeersnelheid van 220 km/h.

## Eksterne skakels
Insekhotel

[duimnael|Insekhotel by die Tuine van Heligan, [Cornwall.]]
'n **Insekhotel** is 'n mensgemaakte struktuur wat geskep is om insekte te beskerm. Hulle kan in verskillende vorms en groottes wees, afhangende van die spesifieke doel of spesifieke insek waarvoor dit voorsien. Die meeste bestaan uit verskillende afdelings wat insekplekke vir insekte bied - veral gedurende die wintermaande, waar hulle skuiling of toevlug gebied vir baie soorte insekte. Die doel daarvan is om 'n veilige gebied vir bestuiwers en andere nuttige insekte te bou.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Jintara Poonlarp

**Jintara Poonlarp** (Thai: จินตหรา พูนลาภ, RTGS: **Chintara Punlarp**) (gebore 6 Maart 1969) is 'n Thaise aktrise en sanger van luk thung (Thaise country), mor lam en popmusiek. Sy is een van die gewildste en produktiefste kunstenaars in die mor lam en luk thung.

## Verwysings 
## Eksterne skakels