Suid-Afrikaanse Lugmag

Die **Suid-Afrikaanse Lugmag** is die lugkomponent van die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag en van sy voorganger die Suid-Afrikaanse Weermag. Die lugmag staan amptelik bekend as die **South African Air Force (SAAF)** met sy hoofkwartier in Pretoria. Die Suid-Afrikaanse Lugmag is op 1 Februarie 1920 gestig.

Die lugmag het in die Tweede Wêreldoorlog en die Koreaanse oorlog diens gedoen. Vanaf 1966 was die lugmag betrokke by die verskaffing van infanterie-ondersteuning in 'n oorlog met 'n lae intensiteit ("die Grensoorlog") in Angola, Suidwes-Afrika (Namibië) en Rhodesië. Namate die oorlog gevorder het, het die intensiteit van lugoperasies toegeneem totdat die lugmag in die laat tagtigerjare verplig was om vegvliegtuie teen Angolese vliegtuie in te span om taktiese meerderwaardigheid in die lug te handhaaf. Na afloop van die Grensoorlog in 1990 is die getalle van die vliegtuie drasties verminder as gevolg van finansiële druk en die staking van vyandelikhede in buurstate.

Die SALM het deesdae 'n beperkte luggevegsvermoë en is gestruktureer vir vredesbewaring, ramphulp en maritieme patrollie. Gedurende die apartheidsera was dit bekend onder die Afrikaanse naam Suid-Afrikaanse Lugmag (**SALM** en tussen 1915 en 1920 bekend as die **Suid-Afrikaanse Lugvaartkorps** -**SALK**), 'n afkorting wat nie meer algemeen gebruik word nie. Die Suid-Afrikaanse Lugmag se Latynse leuse is *Per aspera ad astra* ("deur ontberings na die sterre").

## Geskiedenis 
### Eerste Wêreldoorlog 
Ná ’n besoek om die militêre maneuvers van 1912 in Europa waar te neem, het brig. Genl. Christiaan Frederik Beyers, destyds kommandant-generaal van die Weermag, 'n uiters positiewe verslag oor die toekomstige gebruik van vliegtuie vir militêre doeleindes aan generaal Jan Smuts gelewer. Smuts het 'n reëling met private vlieërs in die Kaap begin en 'n vliegskool by Alexandersfontein naby Kimberley, bekend as die Paterson Aviation Syndicate School, gestig om vlieëniers vir die voorgestelde Suid-Afrikaanse Lugvaartkorps (SALK) op te lei. Vliegopleiding het in 1913 begin, en studente wat uitgeblink het op die kursus is na die Central Flying School by Upavon in Groot-Brittanje gestuur vir verdere opleiding. Die eerste Suid-Afrikaanse militêre vlieënier het op 2 Junie 1914 gekwalifiseer.

Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog het die Unieverdedigingsmag die dringende behoefte aan lugsteun besef wat die stigting van die SALK op 29 Januarie 1915 teweeg gebring het. Teen Junie 1915 is die SALK na sy eerste operasionele vliegveld by Karibib in Suidwes-Afrika ontplooi ter ondersteuning van genl. Botha se Suid-Afrikaanse grondmagte. Die SALK het verkennings- en pamfletstrooi-sendings vanaf Karibib en later vanaf Omaruru gevlieg. Daar is geïmproviseerde bombarderingsendings bygevoeg toe vlieëniers begin het om handgranate en eenvoudige bomme met die hand te laat val. Op 9 Julie 1915 het die Duitse magte gekapituleer en die meeste van die vlieëniers en vliegtuie van die SALK is na Brittanje gestuur ter ondersteuning van die Imperiale oorlogspoging.

Alhoewel die SALK aktief gebly het, was aktiwiteite beperk tot grondopleiding by die Kaapstadse Drill Hall. Die vlieëniers wat na die *Royal Flying Corps* (RFC) uitgeplaas is, is gegroepeer om No. 26 Eskader RFC te vorm en later, op 8 Oktober 1915, 'n onafhanklike eskader te vorm. No. 26 Eskader was toegerus met Henri Farman F-27's en B.E.2c's en is na Kenia gestuur ter ondersteuning van die oorlogspoging in Duits-Oos-Afrika. Hulle het op 31 Januarie 1916 in Mombasa geland. Die eskader het regdeur die veldtog, tot Februarie 1918, verkennings- en waarnemersendings gevlieg toe die eskader via Kaapstad na die VK teruggekeer het en op 8 Julie 1918 by Blandford-kamp aangekom het en dieselfde dag ontbind is.  Terwyl die SALK in Duits-Suidwes-Afrika en 26 Eskader RFC in Oos-Afrika betrokke was, het baie Suid-Afrikaners na die Verenigde Koninkryk gereis om by die RFC aan te sluit.  Die aantal Suid-Afrikaners in die RFC het uiteindelik ongeveer 3 000 man bereik en 260 sterftes in aktiewe diens oor die Somme tydens die oorlog gely. Ses-en-veertig vlieëniers het bobaasvlieëniers geword.

### Stigting en die tussenoorlogse tydperk 
links|duimnael|de Havilland/Airco DH.9: 49 van hierdie vliegtuie is aan Suid-Afrika geskenk as deel van die “Imperiale Geskenk”.
Na afloop van die Eerste Wêreldoorlog het die Britse regering oortollige vliegtuie plus onderdele en voldoende toerusting geskenk om die kern van 'n jong lugmag aan elk van sy Dominiums te voorsien. As deel van hierdie skenking, wat as die “Imperiale Geskenk” bekend sou word, het Suid-Afrika 'n totaal van 113 vliegtuie van beide die Britse regering (100 vliegtuie) sowel as van ander bronne (13 vliegtuie) ontvang.

Op 1 Februarie 1920 is kolonel Pierre van Ryneveld aangestel as die Direkteur Lugdiens met die taak om 'n lugmag te stig, die datum word gebruik om die stigting van die Suid-Afrikaanse Lugmag te merk. In Desember 1920 is die Suid-Afrikaanse Nasionale kenteken vir die eerste keer by vliegtuie gevoeg. 'n Oranje, groen, rooi en blou rondel is vir proefdoeleindes aan 'n Avro 504K gevoeg, maar die kleure is onvanpas gevind en is in Desember 1921 vervang met 'n groen, rooi, suurlemoen, geel en blou rondel. Hierdie kleure het gebly tot 1927 toe hulle vervang is met die oranje, wit en blou rondels.

Die eerste operasionele ontplooiing van die nuutgestigte Lugmag was om interne onenigheid te onderdruk, toe 'n mynwerkerstaking op die Johannesburgse goudmyne in 1922 gewelddadig geword het en gelei het tot die afkondiging van krygswet. 1 Eskader is opgeroep om verkenningsendings te vlieg en die stakers se stellings te bombardeer. Sendings ter ondersteuning van die polisie het tussen 10 en 15 Maart 127 vliegure beloop en hierdie ongunstige begin vir die SALM het gelei tot twee vlieënierverliese, twee gewondes en twee vliegtuie wat weens grondvuur verloor is. Die SALM is weer tussen 29 Mei en 3 Julie 1922 ontplooi om die Bondelswart-opstand by Kalkfontein te onderdruk.

### Tweede Wêreldoorlog 
duimnael|'n Hawker Hart, een van die vroegste bomwerpers vir Suid-Afrika.
Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog het Suid-Afrika geen vlootvaartuie gehad nie en die Unie Verdedigingsmag se eerste prioriteit was om die veiligheid van die Suid-Afrikaanse kuswaters sowel as die strategies belangrike Kaapse seeroete te verseker. Vir maritieme patrollie-operasies het die SALM al 29 passasiersvliegtuie van die Suid-Afrikaanse Lugdiens oorgeneem: 18 Junkers Ju 86Z-ls vir maritieme patrollies en elf Junkers Ju 52s vir vervoerdoeleindes. SALM se maritieme patrollies het op 21 September 1939 begin met die stigting van 16 Eskader wat drie JU-86Z's vanaf Walvisbaai gevlieg het. Later is die maritieme patrollies uitgevoer deur 6, 10, 22, 23, 25, 27 en 29 Eskaders.

Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog in Augustus 1945 het SALM-vliegtuie (in samewerking met Britse en Nederlandse vliegtuie wat in Suid-Afrika gestasioneer was) 17 vyandelike skepe onderskep, gehelp met die redding van 437 oorlewendes van gekelderde skepe, 26 van die 36 vyandelike duikbote aangeval, wat om die Suid-Afrikaanse kus geopereer het, en 15 000 kuspatrollietogte gevlieg. Hierdie ontplooiings het Geallieerde optrede aangespoor en op 13 Mei 1940 is 1 Eskader-vlieëniers na Kaïro gestuur om 18 Gloster Gladiators te beman en om hulle suidwaarts na Kenia te vlieg vir operasies in Oos-Afrika. 11 Eskader, toegerus met Hawker Hartebeeste, het op 19 Mei 1940 na Nairobi gevolg en is op 22 Mei 1940 deur die Junkers Ju 86's van 12 Eskader versterk. Tydens hierdie veldtog het die SALM 'n Beslote Ondersteuningsvlug van vier Gladiators en vier Hartebeeste gevorm, met 'n outonome lugmagbevelvoerder wat saam met die landmagte werk. Dit was die voorloper van die *Desert Air Force/Tactical Air Force* "cab-rank"-tegniek wat gedurende 1943–1945 op groot skaal vir nabye lugsteun gebruik is. Die laaste luggeveg het op 29 Oktober plaasgevind en die Italiaanse magte het op 27 November 1941 oorgegee. 'n Verminderde SALM-teenwoordigheid is in Oos-Afrika gehandhaaf vir kuspatrollies tot Mei 1943.

#### Westelike Woestyn en Noord-Afrika 
duimnael|Lt. Robin Pare (links), eskaderbevelvoerder majoor John "Jack" Frost (middel), wat die hoogste afskiet syfertelling in die SALM tydens die Tweede Wêreldoorlog behaal het, en kapt. Andrew Duncan (regs) van 5 Eskader SALM Maart/April 1942.
SALM-vegvliegtuie-, bomwerpers- en verkenningseskaders het 'n sleutelrol gespeel in die Westelike Woestyn en Noord-Afrikaanse veldtogte van 1941 tot 1943. Die Suid-Afrikaners het egter die respek van hul Duitse teëstanders afgedwing.

Die Suid-Afrikaners het die onderskeiding gehad om die eerste en laaste bomme in die Afrika-konflik te laat val – die eerste was op 11 Junie 1940 op Moyale in Ethiopië en die laaste was op die Italiaanse 1ste Leër in Tunisië. Die SALM het ook 'n aantal SALM Tweede Wêreldoorlog-bobaasvlieëniers in die proses geskep, insluitend John Frost en Marmaduke Pattle.

#### Madagaskar 
Uit vrees vir Japannese besetting en daaropvolgende operasies in die Indiese Oseaan in die nabyheid van Suid-Afrikaanse seeroetes, het veldmaarskalk Smuts die voorkomende geallieerde besetting van die eiland Madagaskar aangemoedig. Na baie debat en verdere aanmoediging deur generaal Charles de Gaulle (wat aangedring het op 'n Vrye Franse operasie teen Madagaskar), het Churchill en die stafhoofde ingestem tot 'n inval deur middel van 'n sterk vloot en voldoende lugsteun. In Maart en April 1942 het die SALM verkenningsvlugte oor Diego-Suarez uitgevoer en 32, 36 en 37 Kusvlugte is aan Suid-Afrikaanse maritieme patrollie-operasies onttrek en na Lindi aan die Indiese Oseaan-kus van Tanzanië gestuur, met 'n bykomende elf Bristol Beauforts en ses Martin Marylands om deurlopende verkenning en noue lugsteun te verskaf vir die beplande operasie – wat as Operasie Ironclad bekend sal staan.

Tydens die amfibiese / lugaanval wat op 5 Mei deur die Koninklike Vloot en Lugmag uitgevoer is, het die Vichy Franse Lugmag wat hoofsaaklik uit Morane-vegvliegtuie en Potez-bomwerpers bestaan het, die Geallieerde vloot aangeval, maar is deur die Vlootlugvleuel-vliegtuie van die twee  vliegdekskepe geneutraliseer. Die oorblywende vliegtuie wat nie vernietig is nie, is deur die Franse teruggetrek en suidwaarts na ander vliegvelde op die eiland gevlieg. Nadat die hoofvliegveld by die Arrachart-vliegveld in Diego-Suarez beveilig was (13 Mei 1942), het die SALM-lugkomponent van Lindi na Arrachart gevlieg. Die lugkomponent het uit vier-en-dertig vliegtuie bestaan (6 Marylands, 11 Beaufort Bombers, 12 Lockheed Lodestars en 6 Ju 52 se transporte).

#### Sisiliaanse en Italiaanse veldtogte 
[duimnael|'n [Bristol Beaufighter, in Italië Augustus 1944.]]
Teen die einde van Mei 1943 het die SALM twee vleuels en sestien eskaders in die Midde-Ooste en Noord-Afrika gehad met 8 000 man. Met die einde van die Noord-Afrikaanse veldtog het die SALM-rol verandering ondergaan – meer aktief geword in vegterbomwerpers, bomwerpers en openbare betrekkinge operasies in teenstelling met die vegterrol wat in die woestyn vertolk was.

Vyf SALM-eskaders is aangewys om die Julie 1943-inval in Sisilië te ondersteun – 1 Eskader het gevegslugpatrollies oor die strande uitgevoer vir die Operation Husky-landings 4 en 5 Eskaders vegbomwerpers verskaf het ondersteuning tydens die Sisiliaanse veldtog. 30 Eskader (wat as No. 223 Eskader RAF tydens die veldtog gevlieg het) het ligte bomwerperondersteuning vanaf Malta gebied en 60 Eskader was verantwoordelik vir fotoverkenningsvlugte ter ondersteuning van alle Geallieerde magte op die eiland. Nadat hulle die eiland suksesvol binnegeval het, is 'n verdere drie eskaders na Sisilië verskuif en die agt eskaders op die eiland het die taak gehad om die inval in Italië te ondersteun: 12 en 24 eskaders was verantwoordelik vir medium bomwerpermissies om die vyand te "versag" voor die inval terwyl 40 Eskader verantwoordelik was vir taktiese fotoverkenning. 1 Eskader het vegvliegdekking vir die landings op 3 September 1943 verskaf terwyl 2 en 4 Eskadrons verantwoordelik was vir bomwerperbegeleiding.

### Korea-oorlog 
duimnael|Tweede Eskader se F51 Mustangs in Korea gedurende Mei 1951.
Met die uitbreek van die Korea-oorlog het die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad 'n resolusie aanvaar waarin gevra word vir die onttrekking van Noord-Koreaanse magte uit Suid-Korea. ’n Versoek is ook aan alle VN-lede gerig vir bystand. Na 'n spesiale kabinetsvergadering op 20 Julie 1950 het die Unie-regering aangekondig dat vanweë die lang afstand tussen Suid-Afrika en Korea, direkte grondgebaseerde militêre deelname aan die konflik onprakties en onrealisties was, maar dat 'n SAW-vegeskader beskikbaar gestel sou word aan die VN-poging. Die 50 offisiere en 157 ander range van 2 Eskader SALM het op 26 September 1950 vanaf Durban gevaar – hulle is gekies uit 1 426 lede van die Permanente Mag wat aanvanklik vrywillig vir diens aangemeld het. Hierdie aanvanklike kontingent was onder bevel van kmdt S. van Breda Theron DSO, DFC, AFC en het talle SALM-veterane uit die Tweede Wêreldoorlog ingesluit.  Op die oggend van 19 November 1950 het kmdt Theron en kapt G.B. Lipawsky saam met twee Amerikaanse Lugmag-vlieëniers opgestyg om die eerste SALM-gevegstogte van die Koreaanse Oorlog vanaf K-9 en K-24-vliegvelde by Pyongyang te vlieg.

In Januarie 1953 het die eskader na Japan teruggekeer vir omskakeling na die Amerikaanse Lugmag F-86F Sabre vegterbomwerpers. Die eerste Sabre-sending is op 16 Maart 1953 vanaf die K-55-vliegveld in Suid-Korea gevlieg, synde die eerste SALM-stralersending wat gevlieg is. Tweede-Eskader is gelei  deur die vlieënier majoor Jean de Wet van Lugmagbasis Langebaanweg. Die eskader het die taak gehad om vegters langs die Yalu- en Chong-Chong-riviere te opponeer, sowel as nabye lugsteunaanvalsendings. Die eskader het 2 032 vlugte in die Sabres gevlieg en vier van die 22 vliegtuie wat voorsien is verloor. Ter erkenning van hul verbintenis met 2 Eskader, het die bevelvoerder van 18de Vegter-bomwerpervleuel 'n beleidsvoorskrif uitgereik "dat alle seremonies voorafgegaan sal word deur die inleidende note van die Suid-Afrikaanse volkslied. Alle personeel sal die eer aan hierdie lied betoon as ons eie." Dit het die Crotale, of 'Kaktus' in Suid-Afrikaanse diens gestel. Die Suid-Afrikaanse regering het 85 persent van die ontwikkelingskoste van die stelsel betaal met die balans wat deur Frankryk betaal is. Die stelsel was van 1970 tot die laat 1980's in diens van 120 Eskader SALM sonder enige suksesvolle neerskiet van enige vliegtuie.

Die SALM het lugsteun aan die Suid-Afrikaanse Leër verskaf tydens die Angola-veldtog van 1975–76, en in die talle oorgrensoperasies wat vanaf 1977 teen PLAN-basisse in Angola en Zambië uitgevoer is.

Gedurende die bosoorlogperiode het Suid-Afrika ses lugaflewerbare taktiese kernwapens van die "kanontipe" ontwerp en tussen 1978 en 1993 vervaardig. Elkeen van die toestelle het 55 kilogram HEU bevat met 'n geskatte opbrengs van 10–18 kiloton ontwerp vir aflewering deur Buccaneer of Canberra-bomwerpers.

Minstens twee MiG-21's van die Angolese Lugmag is in 1981 en 1982 deur 3 Eskader SALM Mirage F1's afgeskiet.

Van 1980 tot 1984 is die bevelstruktuur geherorganiseer. In plaas daarvan dat eenhede van die afsonderlike Aanvalbevel, Vervoerbevel SALM en Maritieme Lugbevel SALM dikwels op dieselfde basis gebaseer is, maar verantwoordelik was vir verskillende bevelskettings, is hulle in streekbevelsentrums ingedeel. Hoofbedreiging Lugbevelstruktuur (HBLB) is verantwoordelik gemaak vir die noordelike helfte van die land, en die Suidelike Lugbevelstruktuur SALM en die Westelike Lugbevelstruktuur SALM vir genoemde gebiede. HBLB was saam met die Lugmagbevelpos by Pretoria geleë, met 20 ondergeskikte eskaders (agt in reserwe). Die Suidelike Lugkommando by Silwermyn het nege eskaders (drie in reserwe) toegeken, gebaseer op LMB Port Elizabeth, Kaapstad Lughawe, en LMB Ysterplaat, insluitend 16 Eskader SALM (Alouettes), 25 Eskader wat Dakotas van Ysterplaat gevlieg, 27 Eskader SALM (Piaggio P.166) , 35 Eskader SALM (Avro Shackleton), en 88 Maritieme Opleidingskool. Westelike Lugbevelstruktuur by Windhoek het staatgemaak op vliegtuie wat tydelik van HBLB vrygestel  is. Lugruimbeheerbevel, Opleidingsbevel en Luglogistiekbevel het grotendeels onveranderd gebly.
duimnael|SALM Cheetah D vegvliegtuig.
Die SALM was ook baie betrokke by die Angola-veldtog van 1987–88, voor die New York-ooreenkomste wat die konflik beëindig het. Die internasionale wapenverbod wat teen die destydse apartheidsregering van Suid-Afrika ingestel is, het meegebring dat die SAW nie in staat was om moderne vegvliegtuie te bekom om mee te ding met die gesofistikeerde Sowjet-voorsiene lugverdedigingsnetwerk en Kubaanse Mikoyan-Gurevich MiG-23's wat in die laaste deel van hierdie konflik operasioneel was nie. Suid-Afrika kon die oordrag van tegnologie vanaf Israel verseker deur die Israel-Suid-Afrika-ooreenkoms, waardeur die Cheetah-weergawe van die IAI Kfir geproduseer kon word.

Vanaf 1990 met die waargenome vermindering in bedreiging, het die SALM sy operasionele mag begin verminder. Die eerste korttermynstappe het die onttrekking aan diens van verskeie uitgediende vliegtuigtipes behels, soos die Canberra B(1)12, die Super Frelon- en Westland Wasp-helikopters, die Aermacchi/Atlas C.4M Kudu-ligtevliegtuie en die P-166s Albatross-kuspatrollievliegtuie. Ander aanvanklike maatreëls het die afgradering van die lugmagbasis Port Elizabeth en die ontbinding van 12, 16, 24, 25 en 27 eskaders ingesluit. Twee Kommando-eskaders – 103 Eskader SALM by Lugmagbasis Bloemspruit en 114 Eskader SALM by Lugmagbasis Swartkop – is ook ontbind.

#### Lugverdedigingsartilleriegroep 
Die 250 Lugverdedigingsartilleriegroep, ook bekend as die 250 Lugverdedigingseenheid, was 'n groep lugverdediging-eskaders wat onder die beheer van die Suid-Afrikaanse Lugmag geopereer het met die taak van lugbasisverdediging. Die groep het bestaan uit 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129 en 130 Eskaders en het sy eie aktiewe burgermagkomponent gehad. Hierdie eskaders was toegerus met die Tigercat-mobiele grond-tot-lugmissielstelsel, die Cactus-oppervlak-tot-lugmissielstelsel, die ZU-23-2 23&nbsp;mm lugafweerkanon en die Bofors 40 mm-kanon.

120 Eskader het hoofsaaklik die Cactus-missielstelsel vanaf 1973 tot die laat 1980's operasioneel in pelotons bedryf, met elke peloton wat bestaan het uit een Aanwins- en Koördinasie-eenheid (ACU) en twee of drie vuureenhede, met 'n battery met twee pelotons. 121 Eskader, 123 Eskader en later 129 Eskader het hoofsaaklik die Tigercat mobiele oppervlak-tot-lugmissielstelsel bedryf. In Suid-Afrikaanse diens is dit die naam "Hilda" gegee. 123 Eskader is in 1975 vir Operasie Savannah ontplooi om lugverdediging vir Lugmagbasis Grootfontein in Suidwes-Afrika te verskaf. 129 Eskader is vir die res van die Grensoorlog na Lugmagbasis Ondangwa ontplooi om lugverdediging vir die logistieke basis en vliegveld daar te verskaf, aangesien dit 'n belangrike opstelgebied vir die Suid-Afrikaanse Weermag was vir hul operasies in die naburige Angola.

Die Lugverdedigingsartilleriegroep is in 1992 ontbind nadat die Cactus-missielstelsel ontrek is, met slegs oorblyfsels van 120 Eskader, wat die opgegradeerde Cactus Container-stelsel bedryf het, wat deel geword het van Lugbevelbeheereenheid by Snake Valley oorkant Lugmagbasis Swartkop aan die oostelike kant van die gedeelde aanloopbaan. 120 Eskader is uiteindelik in 2002 ontbind nadat hierdie stelsels onttrek is.

#### Groot operasies 
Tydens die bosoorlog (tussen 1974–1989)  het die SALM altesaam 22 vliegtuie weens vyandelike optrede verloor. 'n Verdere 11 vliegtuie

Hierdie finansiële besnoeiings het 'n aantal ernstige operasionele beperkings meegebring, vererger deur die verlies aan ervare lugbemannings. Dit het druk geplaas op die ingebruikneming van nuwe soorte vliegtuie, spesifiek die Gripen, Hawk, Rooivalk, A 109 en Lynx. Die kansellasie van die SALM-deelname en verkryging van die A400M in November 2009 het die SALM die strategiese lugbrugvermoë ontsê wat nodig is vir binnelandse, streeks- en kontinentwye vervoerbedrywighede. Daar is nog geen duidelike aanduiding oor hoe die swaar/langafstand lugbruggaping aangespreek sal word nie. Daar is in 2013 berig dat die Gripen-mag nie ten volle beman was nie, met sommige vlieëniers wat heraangestel is as reserwevlieëniers en ander wat instrukteursrolle by die Lugmagbasis Makhado gekry het. Die SALM het verklaar dat die Gripen-mag geroteer word tussen korttermynberging en aktiewe gebruik deur die gereelde aktiewe vlieëniers om die beperkte vliegure onder die hele vloot te versprei. Gedurende dieselfde tydperk is berig dat 18 van die SALM se AgustaWestland AW109-helikopters uit diens onttrek is weens 'n ongeluk waarby een van die helikopters 'n paar maande tevore betrokke was, en weens 'n gebrek aan fondse vir gereelde instandhouding. In November 2013, na vyf maande van nie vlieg nie, is die helikopters weer terug in diens gestel, nadat meer fondse beskikbaar gemaak is. Ten spyte van al sy terugslae en finansiële ellende, gaan die Suid-Afrikaanse Lugmag voort om die take en verpligtinge wat aan hom opgedra is, te onderneem en te voltooi. Die SALM speel steeds 'n belangrike rol in nasionale veiligheidsoperasies, VN-vredesmissies en ander buitelandse ontplooiings. Vanaf 2014 het die Lugmag verskeie vliegtuie, lugbemanning en grondpersoneel op buitelandse ontplooiings. Drie Rooivalk-aanvalshelikopters van 16 Eskader SALM en vyf of ses 15, 17, 19 en/of 22 Eskader SALM se Oryx-vervoerhelikopters was in Goma in die Demokratiese Republiek van die Kongo gestasioneer as deel van die Verenigde Nasies Organisasie Stabiliseringsending in die Demokratiese Republiek van die Kongo (MONUSCO). Die Rooivalk- en Oryx-helikopters was deel van die Suid-Afrikaanse bydrae tot die 3 000 man van die Verenigde Nasies se magintervensiebrigade (FIB) en hulle het verskeie vlugte gevlieg teen rebellefaksies wat in die Noord-Kivu-provinsie bedrywig is, veral die berugte M23-milisiegroep wat uit hul vestings verdryf is na 'n offensief deur die VN-magintervensiebrigade en die weermag van die Demokratiese Republiek van die Kongo.

Verskeie 28 Eskader SALM C-130BZ Hercules vliegtuie het ook gereeld na Soedan, DR Kongo en Uganda gevlieg, insluitend Lubumbashi, Kinshasa, Goma, Beni, Bunia en Entebbe, aangesien Entebbe die logistieke spilpunt vir MONUSCO in die oostelike DR Kongo was. Hulle het hoofsaaklik missies gevlieg wat wissel van logistieke ondersteuning vir die SA Nasionale Weermag kontinentale vredesbewaring en vredesondersteuningsoperasies, humanitêre operasies, ondersteuning aan die Suid-Afrikaanse Weermag, en algemene lugbrug. ’n C-47TP Turbo Dakota van 35 Eskader SALM wat permanent in die Mosambiekse stad Pemba gesetel is om maritieme patrollievermoë te verskaf vir die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) teen-rooftogsending in die Mosambiekse Kanaal, Operasie Koper. Daar is ook 'n Super Lynx van 22 Eskader SALM wat vanaf die Suid-Afrikaanse Vlootfregatte werk wanneer hulle ook al in die Mosambiekse kanaal gestasioneer is. Die lugmag staan ook Operasie Corona van "tyd tot tyd" by deur óf AgustaWestland AW109 óf Atlas Oryx-helikopters na sy grense te ontplooi.
links|duimnael|'n Paar Hawk 120's doen 'n sekuriteitsimulasie oor Swartkop ter voorbereiding vir die 2010 Wêreldbeker.
Tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 is die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag ontplooi om sekuriteit vir die geleentheid te verskaf. Die lugmag het gewapende Gripen-vegvliegtuie en Hawk-gevorderde opleidingsvliegtuie ontplooi om lugpatrollies te doen om lugverkeer te monitor. Rooivalk-, Atlas Oryx- en AgustaWestland AW109-helikopters is ook tydens die geleentheid ontplooi.

Daar is ook deur die Afrikaanse dagblad, Beeld, berig dat op 23 Maart 2013 toe die Séléka-rebellegroep probeer het om die bewind in die Sentraal-Afrikaanse Republiek oor te neem deur die hoofstad Bangui binne te val, is vier gewapende Gripen Vegvliegtuie van 2 Eskader SALM saamgestuur met 'n C-130BZ-vervoervliegtuig (wat na bewering 'n voorraad bomme dra) ten einde noue lugsteun te bied aan die 200-sterk Suid-Afrikaanse garnisoen wat nog in die stad geveg het. Die vliegtuie is egter kort daarna teruggeroep, aangesien die Suid-Afrikaners en die rebelle tot 'n wapenstilstand ingestem het en eerder gekies het om vreedsaam aan die land te onttrek. Verskeie vlugte wat deur C-130BZ-vliegtuie gemaak is, het die lyke van die 13 Suid-Afrikaanse soldate wat gesneuwel het en die 27 wat tydens die Séléka-offensief gewond is, ontruim en ook die res van die ontplooide soldate en hul toerusting nadat die wapenstilstand afgekondig is. Die ontplooiing van die Gripen-vegvliegtuig het aangedui dat indien die situasie dit vereis, die land sy vegvliegtuie sal ontplooi om die beskerming van sy bates te verseker.

Die lugmag is ook getaak om nasionale veiligheid te handhaaf voor en tydens die begrafnisstoet van oud-president Nelson Mandela in Desember 2013. Verskeie SAW-helikopters het patrollies oor Pretoria uitgevoer terwyl die oud-president se lyk in staat gelê het in die dae voor die begrafnis. Gripen-vegvliegtuie, gewapen met IRIS-T-missiele en Digital Joint Reconnaissance Pods, het gevegslugpatrollies uitgevoer om 'n vliegverbodsone vir etlike dae oor sekere gebiede in die Gauteng-provinsie af te dwing en later tydens die begrafnis self oor Qunu, in die Oos-Kaap. Twee Gripens het ook die taak gehad om 'n C-130BZ-vliegtuig te begelei wat president Mandela se liggaam van die lugmagbasis Waterkloof na die Mthatha-lughawe vervoer het. Vyf Gripens, drie Oryx-helikopters en die 6 Pilatus PC-7's van die Silwer Valke het 'n verbyvlug uitgevoer in 'n laaste saluut aan die wyle oudpresisent.
duimnael|SALM C130 BZ Hercules van 28 Eskader.
Op 12 September 2014 het 'n kerkgastehuis ineengestort binne die kompleks van die Sinagoge, Church of All Nations in Lagos, Nigerië. Meer as 100 mense het in die ineenstorting gesterf, onder wie 85 Suid-Afrikaners. President Jacob Zuma het die Suid-Afrikaanse Lugmag beveel om te help met die repatriasie van oorlewendes en slagoffers, en die eerste 25 oorlewendes is op 22 September 2014 in 'n spesiaal aangepaste SALM Hercules C-130 na Suid-Afrika gevlieg. Weens 'n gebrek aan lugbrugkapasiteit, is 'n Antonov-vliegtuig van Maximus Aero gehuur om die liggame van 74 slagoffers te repatrieer, wat op 15 November 2014 aangekom het. Die laaste 11 liggame is uiteindelik op 6 Februarie 2015 met 'n SALM C-130 gerepatrieer. Die vertraging in die repatriasie van die laaste liggame was te wyte aan die feit dat owerhede moes wag vir DNS-toetsresultate om die oorblywende slagoffers positief te identifiseer.

In 2002 het Musa Mbhokota die SALM se eerste swart straalvegvlieënier geword. In Maart 2017 het Nandi Zama die eerste swart vrou in die SALM-geskiedenis geword wat 'n vlieënier en in bevel was van 'n Hercules C-130-vragvliegtuig.

Vanaf 2021 het amptenare van die departement van verdediging die parlement ingelig dat 'n verminderde beskikbaarheid van vliegtuie die ure wat gevlieg is, negatief beïnvloed. Helikopterstelsels het na bewering "'n kritieke tekort aan onderdele" met soortgelyke probleme wat ook die vervoer- en gevegsvliegtuie en -stelsels konfronteer. Die parlementêre komitee vir verdediging en militêre veterane (PCDMV) is meegedeel dat "beperkte befondsing ook die vermoë beïnvloed om genoeg diensbare vliegtuie te verskaf, hoewel ernstige pogings aangewend word om te verseker dat beskikbaarheid verhoog word binne die verminderde begroting". Gedurende die eerste kwartaal van die 2021/22-boekjaar het die lugmag 3 560,8 ure gevlieg, insluitend 2 717 "magvoorbereiding"-ure, 636,7 "magaanwending"-ure; en 207,1 BBP-vliegure. Vanaf laat 2021 was al die Lugmag se Gripen-vegvliegtuie vir 'n tyd uit diens onttrek. In 2022 het die Lugmag egter 'n ooreenkoms met Saab gesluit om 13 van die vliegtuie oor 'n tydperk van drie jaar terug te stuur vir onderhoud.

Daar is in Maart 2025 berig dat *News24* op daardie stadium die toestand van die SALM ondersoek het, wat 'n donker prentjie skets van die land se vermoëns wanneer dit by die lugmag kom. Die verslag het bevind dat die SALM net 'n enkele Oryx-nutshelikopter, twee Gripen-vegvliegtuie en drie Hawk-straleropleiers operasioneel kan aanwend. Die land het 26 Gripens gehad wat tydens die 1999-wapentransaksie aangekoop is, maar 24 van hulle is al meer as 'n dekade buite werking. Die drie Hawk-opleidingstralers is ook in die wapentransaksie bekom, met 24 wat in daardie stadium aangekoop is. Die land het ook 24 AgustaWestland ligte nutshelikopters aangeskaf, maar ook dié is al vir meer as 10 jaar buite werking. Siphiwe Dlamini, SANW-woordvoerder, wou nie aan *News24* bevestig hoeveel vliegtuie in werking was nie en sê hulle kan weens veiligheidsredes nie werklike getalle gee nie.

In 'n opvolgberig op 30 Maart het Netwerk24 gerapporteer dat die aantal diensbare vliegtuie in die lugmag die afgelope twee jaar agteruitgegaan het. In die tweede week van Maart 2025 kon net 16 ontplooi word. Dit is net 8% van die lugmag se 199 vliegtuie.  Die persentasie, wat van week tot week wissel, is swakker as die gemiddeld van 12,%  (oftewel 25 vliegtuie) in 2023. Voorts kan die diensbare vliegtuie dikwels nie ontplooi word nie, weens 'n tekort aan vlugingenieurs. Die tekort spruit regstreeks uit 'n besluit van die lugmag-bevelsraad om die vliegtoelae vir vlugingenieurs af te skaf.

## Huidige lugvaartuie 
## Lugmagvaandel 

Lêer:Air Force Ensign of South Africa (1940-1951).svg|  1940–1951
Lêer:Air Force Ensign of South Africa (1951–1958).svg|  1951–1958
Lêer:Air Force Ensign of South Africa (1958–1967, 1970–1981).svg|  1958–1967
Lêer:Air Force Ensign of South Africa (1967–1970).svg|  1967–1970
Lêer:Air Force Ensign of South Africa (1958–1967, 1970–1981).svg|  1970–1981
Lêer:Air Force Ensign of South Africa (1981–1982).svg|  1981–1982
Lêer:Air Force Ensign of South Africa (1982–1994).svg|  1982–1994
Lêer:Air Force Ensign of South Africa (1994–2003).svg|  1994–2003
Lêer:Air Force Ensign of South Africa.svg| 2003-

## Rondeel 

Lêer:Roundel of the South African Air Force (1920).svg|1920–1927
Lêer:Roundel of South Africa (1927-1947).svg|1927–1947
Lêer:Roundel of South Africa (1947–1958).svg|1947–1958
Lêer:Roundel of South Africa (1958–1981).svg|1958–1981
Lêer:Roundel of South Africa (1958–1981, low visibility).svg|1958–1981(lae sigbaarheid)
Lêer:Roundel of South Africa (1981–1982).svg|1981–1982
Lêer:Roundel of South Africa (1982–2003, low visibility).svg|1982–2003(lae sigbaarheid)
Lêer:Roundel of South Africa (1982–2003).svg|1982–2003
Lêer:Roundel of South Africa – Low Visibility.svg|2003-huidig(lae sigbaarheid)
Lêer:Roundel of South Africa.svg|2003-huidig

## Galery 

Lêer:SAAF Oryx 1236 (4) (6910823775).jpg
Lêer:SAAF-Gripen-001 (cropped).jpg
Lêer:SAAF C-130B 407 (6918395081).jpg
Lêer:South African Rooivalk Attack Helicopter over FIB base in Sake 2014.JPG
Lêer:SAAF-Fast roping-001.jpg
Lêer:Rooivalk in flight (cropped).jpg
Lêer:2008jan17 arniston otb 085.jpg
Lêer:SAAF Cheetah C.jpg
Lêer:SAAF Agusta A109 4001 (6929039335).jpg
Lêer:SAAF Hawk Mk 120 254 (6779789110).jpg
Lêer:SAAF C-47ATP 6837 (6910817085).jpg

## Sien ook 
* Suid-Afrikaanse Leër
* Suid-Afrikaanse Militêre Gesondheidsdiens
* Suid-Afrikaanse militêre dekorasies en medaljes
* Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag
* Suid-Afrikaanse Vloot
* Suid-Afrikaanse Weermag
* Lys van lugvaartuie van die Suid-Afrikaanse Lugmag

## Notas 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf 
* Nieamptelike webwerf
* *SAAF ejection seat history*