open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Galilea

duimnael|Galilea aan die begin van die gangbare jaartelling
duimnael|Ou pad van Rosh Pina na Safed in Galilea

**Galilea** (Hebreeus: ‏הגליל, *haGalil*, wat 'n afkorting is vir *galil ha-gojiem*, "distrik van heidene"; Grieks: *Γαλιλαία*, *Galilaía*; Latyn: *Galileia*) is 'n uitgestrekte landstreek in die noorde van Israel. Dit is onder meer bekend as die gebied waar Jesus opgegroei en gepreek het, en word op 'n paar plekke in die Nuwe Testament vermeld.

Die streek word algemeen in twee opgedeel: Hoog-Galilea in die noorde en Laag-Galilea in die suide. Hoog en laag dui op die topografiese hoogte. Tussen hierdie twee streke loop die Bet Netofa-vallei. Die ooste van Hoog-Galilea word ook die "vinger van Galilea" genoem.

Die belangrikste stede in Galilea is Nasaret, Tiberias en Safed. Die stad Haifa, hoewel buite Galilea geleë, is 'n belangrike dienstesentrum en groter as enige ander stad in Galilea. Ander stede in Galilea is Kirjat Sjmona, Karmiël en Sachnin en aan die rand van Galilea, Nahariya, Akko (weste), Afula en Bet Shean (suide).

Galilea is 'n trekpleister vir Israelse en internasionale toeriste. Enkele van die hoogtepunte is die Meer van Tiberias (ook bekend as die *See van Galilea*), die ou stad van Safed, die graf van Maimonides in Tiberias, vestings van kruisvaarders in Akko en Bet Shean, Nasaret, Kapernaüm en die Taborberg, die Tefen-beeldetuin, berge, uitgestrekte bosse en natuurreservate, en kleiner dorpe waar mens goedkoop kamers kan huur.

[duimnael|senter|600px|[Safed in Galilea]]

## Eksterne skakels 
*
Klas 25NC-stoomlokomotief

Die **Suid-Afrikaanse Klas 25NC 4-8-4** van 1953 is 'n Suid-Afrikaanse stoomlokomotief van die Suid-Afrikaanse Spoorweë era.

Tussen 1953 en 1955 het die Suid-Afrikaanse Spoorweë vyftig Klas 25NC stoomlokomotiewe met 'n 4-8-4 "Northern"-tipe wieluitleg in diens geplaas. Die Klas 25NC is die nie-kondenseerweergawe van die Klas 25 kondenseerlokomotief, waarvan negentig in diens geplaas is gedurende dieselfde tyd. Tussen 1973 en 1980 is almal, behalwe drie, van die negentig Klas 25-kondenseerlokomotiewe omgeskakel na nie-kondenseerlokomotiewe en ook geklassifiseer as Klas 25NC.

## Ombouing vanaf Klas 25 
As gevolg van die baie en moeilike instandhoudingsvereistes van die kondenseerders was al die Klas 25-lokomotiewe behalwe drie se kondenseerders verwyder. Hulle is hergeklassifiseer as Klas 25NC. Daar is 'n watertenk in die plek van die kondenseerder op die kolewa gebou. Terselfdertyd is nog 50 Klas 25NC-lokomotiewe bestel by *North British Locomotive Company* en 39 by *Henschel*.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Bolus Herbarium

duimnael|300px|Die Bolus Herbarium by die Universiteit van Kaapstad
duimnael|300px|Binnekant van die Bolus Herbarium

Die **Bolus Herbarium** is 'n herbarium by die Universiteit van Kaapstad wat uit 350&nbsp;000 plantspesies bestaan.

## Geskiedenis 
Dr. Harry Bolus, (1834–1911), 'n ryk Kaapstadse sakeman, het sy versameling in 1865 in Graaff-Reinet begin, en dit is nou die oudste funksionerende herbarium in die land. Ná sy dood het die Suid-Afrikaanse Kollege (sedert 2 April 1918 die Universiteit van Kaapstad) sy herbarium, 'n biblioteek bestaande uit duur, unieke en vroeë boeke oor die botanie en 'n aansienlike bedrag geld vir die onderhoud en die uitbou van die versameling geërf. In 1924 is 'n spesiale gebou in Kirstenbosch vir die herbarium gebou, maar dit het naderhand nie geskik geblyk nie. Daarom is die herbarium in 1938 na die kampus verskuif. Dr. Louisa Bolus, Harry se niggie, was tot met haar dood in 1970 ook aan die herbarium verbonde.

## Doel 
Navorsing en onderrig in botanie en ekologie by die herbarium dek 'n wye veld. Dit fokus op aspekte van die Kaapse flora soos taksonomie, inheemse plante, biogeografie en sistematiek en evolusie. Wetenskaplikes van oor die hele wêreld gebruik hierdie herbarium vir hul navorsing.

## Spesiale versamelings 
Onder die verskeie besondere versamelings plante in die herbarium is die bekendste dr. Harry Bolus se orgideë en erikas, dr. H.M.L. (Lulu) Bolus se mesembryanthemae, dr. Ave Duthie se swamme en  Henri Georges Fourcade se blomplante uit die streek van Humansdorp tot George.

## Bemakings 
Verskeie plantkundiges het hul versamelings flora en boeke aan die Bolus Herbarium bemaak. Onder hulle is dr. C. Louis Leipoldt in 1946, H.G. Fourcade in 1948 en genl. J.C. Smuts in 1950.

## Publikasies 
Tussen 1915 en 1928 is 4 dele van die *Annals of the Bolus Herbarium* gepubliseer. Later het die *Contributions from the Bolus Herbarium* verskyn.

## Bibliografie 
* Floyd, K.B.: The Bolus Herbarium. University of Cape Town. Lantern, tydskrif vir kennis en kultuur. Jaargang 23, nr. 1, September 1973.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, verskeie dele. Kaapstad: Nasou. 1970–1976.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste van die Bolus Herbarium
Meer van Tiberias

duimnael|links|Vissers aan die See van Galilea, 1900
duimnael|links|Die Meer van Tiberias
Die **Meer van Tiberias** (Hebreeus: יָם כִּנֶּרֶת, Arabies: بحيرة طبريا), algemeen bekend as die **See van Galilea**, is 'n meer in Galilea, Israel. Die meer is na Tiberias, die grootste stad aan die meer vernoem. Dit het 'n oppervlakte van 165&nbsp;km² en 'n maksimum diepte van 46&nbsp;meter. Die watervlak is 209&nbsp;meters onder seevlak, wat dit die laagste varswatermeer en tweede laagste meer ter wêreld maak.

Die meer is die belangrikste reservoir van soetwater in Israel. Dit word vanuit Noord-Israel en Suid-Libanon gevoed. Die Jordaanrivier vloei van noord na suid deur die meer, waarna die water na die Dooie See, die laagste meer in die wêreld vloei.

Boottogte kan oor die meer onderneem word, met 'n mooi uitsig oor die water en die Golanhoogtes in die agtergrond. Rondom die meer is strande en verskeie trekpleisters vir toeriste.

Van Jesus se optredes speel op en om die meer af. Jesus het 'n tyd lank in Kapernaüm aan die meer gewoon. 'n Aantal bekende Bybelverhale, soos die *wonderbare spysiging*, en Jesus se wandeling op water, speel hier af.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Kapernaüm

duimnael|Uitsig oor Kapernaüm en die Meer van Tiberias
duimnael|Sinagoge uit die 4de eeu, gebou op die fondamente van die sinagoge uit die tyd van Christus
duimnael|Die sogenaamde huis van Petrus

**Kapernaüm** (Hebreeus: כפר נחום - Kefar Nachum, "dorp van Nahum") was 'n vissersdorpie aan die noordelike oewer van die Meer van Tiberias (See van Galilea). Die nedersetting is tussen 150 v.C. en ongeveer 750 n.C. bewoon. Dit het 'n bevolking van ongeveer 1&nbsp;500 mense gehad.

Argeologiese opgrawings het getoon dat twee ou sinagoges hier gebou is, die een oor die ander. 'n Kerk naby Kapernaüm word as die huis van Petrus aangedui.

Kapernaüm word in die Nuwe Testament vermeld as die woonplek van Jesus en verskeie van sy dissipels: die broers Simon Petrus en Andreas, die broers Jakobus en Johannes en verder Matteus die tollenaar van die gelyknamige evangelie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Transistorradio

duimnael|'n Regency TR-1 transistorradio (ongeveer 1956)

'n **Transistorradio** is 'n radio-ontvanger wat transistors gebruik om die klank te versterk. Transistorradio's kan klein en goedkoop wees, en gebruik baie min elektrisiteit. Sommige kan die swakker radioseine wat nie deur radio's met vakuumbuise opgevang kan word nie opvang.

Die eerste transistorradio is op 18 Oktober 1954 deur Texas Instruments bekendgestel. Draagbare transistorradio's is vanaf die laat 1950's op groot skaal verkoop. Radio's met vakuumbuise het daarna skaars en onbekombaar geword.

duimnael|links|'n Ou transistorradio
duimnael|links|Nog 'n transistorradio

Vir baie mense is 'n transistorradio sinoniem met 'n draagbare radio wat batterye gebruik. Dit is egter nie meer waar nie. Bykans alle radio's werk tans met transistors.

## Musiekrevolusie 
Na die uitvinding van die transistor in 1947 kon duur buise met transistors vervang word, wat dit moontlik gemaak het om ligte en goedkoop radio's te vervaardig. Omdat dit boonop so min elektrisiteit benodig, kon dit met batterye aangedryf word. Die beskikbaarheid en draagbaarheid van transistorradio's het 'n revolusie in die musiekbedryf begin. Mense kon meer gereeld na musiek luister en dit nou orals saam met hulle neem. Dit gee aanleiding tot die opkoms van populêre musiek, wat saam met die ontwikkeling van die draagbare radio val.

## Eksterne skakels 
*
Rhodesgras

**Rhodesgras** (*Chloris gayana*) is 'n grasspesie uit die Serengeti-gebied wat in die 19de eeu deur Franse Morawiese sendelinge na die distrik van Queenstown ingevoer is. Dit is later deur Cecil John Rhodes gekweek by Groote Schuur. Dit is 'n sagte blaarryke, meerjarige rankende somersgras wat tot 2 meter hoog kan groei. Die soetgras se saad is milddadig en dit kan ook deur aktief groeiende bogrondse lopers versprei. Dit is 'n waardevolle oorjarige gras vir hooi en somerweiding waar dit genoeg reën. Dit was egter onsuksesvol in Zimbabwe en ander gebiede wat hoog geleë is

## Fotogalery 

Starr 030418-0010 Chloris gayana.jpg|Rhodesgras langs 'n dam
Chloris gayana stolon.jpg|'n Uitloper
Chloris gayana (Rhodes Grass).jpg|Saad
Chlorisgayana.jpg|Droë sade

## Landbou 
Die beweidingskapasiteit is goed:

## Bronne 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967

## Verwysings
Kindheidsevangelie van Tomas

Die **Kindheidsevangelie van Tomas** is 'n Nuwe Testamentiese Apokriewe skrif en handel oor goed wat Jesus in sy kinderjare gedoen en gesê het; vanaf sy vyfde tot sy twaalfde jaar. Die skrywer van die boek is onbekend en daar word vermoed dat die boek tussen 150 en 175 n.C. geskryf is. Dit was oorspronklik in Grieks geskryf maar later na dertien ander tale vertaal. 

## Sien ook 
* Evangelie volgens Tomas

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Proto-Evangelie van Jakobus

Die **Proto-Evangelie van Jakobus** is 'n Nuwe Testamentiese Apokriewe skrif. Die naam *Proto-Evangelie* beteken letterlik *Voor-Evangelie*. Hierdie Evangelie het die naam gekry omrede dit van 'n aantal gebeure vertel wat plaasgevind het vóór die gebeure waarvan ons in die vier Evangelies lees. In die laaste hoofstuk word vertel dat die boek geskryf is deur Jacobus, Jesus se broer. Dit is egter nie waar nie en die skrywer is onbekend. Hy het die naam van Jakobus gebruik omdat Jakobus gesag in die vroeë kerk gehad het. Die boek staan ook bekend as die *Die geboorte van Maria*, *Die openbaring van Jakobus* of net as *Die boek van Jakobus*. Daar word vermoed dat die boek tussen 150 en 200 n.C. geskryf is. Daar is onsekerheid oor presies waar die boek geskryf is. Dit is oorspronklik in Grieks geskryf maar later in ander tale soos Latyn, Etiopes en Siries vertaal. 

Die boek handel meestal oor Maria, onder andere haar ryk ouers, haar geboorte, haar tyd in die tempel tot by die geboorte van Jesus. Teen 500 n.C. was die boek verwerp en het nie meer deel van die Bybel gevorm nie. 

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Texas Instruments

duimnael|links|Texas Instruments se kantore in Goleta, Kalifornië

**Texas Instruments** (TI) is 'n Amerikaanse produsent van halfgeleiers en rekenaartegnologie. Die maatskappy se hoofkantoor is in Dallas, Texas in die Verenigde State van Amerika geleë. In 2005 was hulle die grootste vervaardiger van mikroskyfies vir selfone ter wêreld.

## Geskiedenis 
Op 6 Desember 1941 neem Cecil H. Green, J. Erik Jonsson, Eugene McDermott en Patrick E. Haggerty die maatskappy *Geophysical Service Incorporated* oor. Hulle het tydens die Tweede Wêreldoorlog produkte onder dié naam aan die Amerikaanse weermag gelewer. Vanaf 1951 verskaf die maatskappy nie meer produkte aan die Amerikaanse weermag nie en is die maatskappy se naam na Texas Instruments verander.

Texas Instruments het 'n belangrike rol in die ontwikkeling van die persoonlike rekenaar en die sakrekenaar gespeel. Navorser Jack Kilby ontwikkel in 1958 die geïntegreerde stroombaan, die mikroskyfie. Die het 'n nuwe wêreld van sakrekenaars en rekenmasjiene ontsluit.

## Produkte 
Texas Instruments vervaardig allerlei tipes elektronika, insluitend sakrekenaars, mikroskyfies vir selfone, modems en digitale kameras. Die maatskappy het ook tot 1997 rekenaars gemaak. Die rekernaarafdeling is egter in 1997 deur Acer oorgeneem. Hulle fokus sedertdien op verwerkers vir veral selfone en later ook vir tablette.

## Verwysings 
## Bibliografie 
* P. Binant, *Au coeur de la projection numérique*, Actions, 29, 12-13, Kodak, Paris, 2007.
* T. R. Reid, *The chip : how two americans invented the microchip and launched a revolution*, Random House Trade Paperbacks, New York, 2001.
* *Nobel lectures*, World Scientific Publishing Co., Singapore, 2000.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
Dorothy Fischer

**Dorothy Fischer** (1931 - 19 Oktober 1981) was die eerste Suid-Afrikaanse vrou wat 'n hartoorplanting ontvang het. Dr. Christiaan Barnard en sy span het op 17 April 1969 dié oorplanting op Fischer gedoen. Fischer was 38 jaar oud en dit was die vyfde hartoorplanting wat hy en sy span uitgevoer het.

Fischer is op 19 Oktober 1981, twaalf jaar na die operasie, as gevolg van kroniese verwerping oorlede. Op daai stadium was sy die pasiënt wat die langste met 'n nuwe hart oorleef het. Barnard het gesê dat sy 'n lewende bewys is dat hartoorplantings, ten spyte van die liggaam se verwerping van vreemde weefsel, wel werk.

Navorsers het eers teen die middel 1980's medikasie (siklosporien) ontwikkel om verwerping teen te werk.

## Bronne 
* Wallis, F. (2000). Nuusdagboek: feite en fratse oor 1000 jaar, Kaapstad: Human & Rousseau.

## Verwysings
Chloris (plant)

**Chloris** is 'n genus van grasse wat algemeen ​​as windmeul- of vingergras bekend staan.

Dié grasse word wêreldwyd aangetref, maar kom veral in die tropiese en subtropiese streke, en meer dikwels in die Suidelike Halfrond voor. Die morfologie van hierdie grasse wissel, maar oor die algemeen is die plante minder as 'n half meter hoog en hulle bloeiwyses is soos sambrele gevorm, met 'n paar pluime wat rye stekeltjies dra. Die genus is vernoem na Chloris van die Griekse mitologie, 'n figuur wat met blomme en lente geassosieer word.

## Spesies 
Spesies sluit in:
**Chloris andropogonoides*
**Chloris barbata*
**Chloris ciliata*
**Chloris cubensis*
**Chloris cucullata*
**Chloris divaricata*
**Chloris elata*
**Chloris gayana* - Rhodesgras
**Chloris pectinata*
**Chloris pycnothrix*
**Chloris radiata*
**Chloris sagraeana*
**Chloris submutica*
**Chloris texensis*
**Chloris truncata*
**Chloris ventricosa*
**Chloris verticillata*
**Chloris virgata* (sinoniem: *Chloris compressa*)

## Eksterne skakels 
* Jepson Manual Treatment
* USDA Plants Profile
* Grass Manual Treatment
202 v.C.

## Gebeure 
* 19 Oktober – Die Karthaagse generaal Hannibal word deur prokonsul, Scipio Africanus van die Romeinse Republiek, verslaan in die Slag van Zama, wat 'n einde bring aan die Tweede Puniese oorlog.
*Antiochos III begin 'n veldtog teen die Ptolemeeë in Coele-Syrië en Fenisië.
*Gaozu (Liu Bang) vereen China onder die Han-dinastie. 

## Geboortes 
*

## Sterftes 
*
## Verwysings
Lynch

duimnael|300px|Spotprent van die lynching van James Sullivan, William Howard en Benjamin Payne deur 'n skare in Seattle, VSA.

'n **Lynch** is 'n ekstra-wetlike verhoor en straf deur 'n informele groep. Dit word gewoonlik in informele openbare teregstellings deur bendes gebruik, dikwels deur mense op te hang, ten einde 'n beweerde oortreder te straf of 'n minderheidsgroep te intimideer.

## Eksterne skakels 
*
Rathenow

**Rathenow** [ˈʁaːtənoː] is 'n stad in die Duitse deelstaat Brandenburg en die administratiewe setel van die distrik Havelland met 'n bevolking van sowat 24&nbsp;000. Dit is sowat 70 kilometer wes van Berlyn aan die Havelrivier geleë.

Rathenow, wat reeds in 1295 stadstatus verwerf het, het in die DDR-tydperk tussen 1949 en 1990 met sy optiese bedryf 'n belangrike rol op Oosblok-markte gespeel. Die plaaslike staatsonderneming *VEB Rathenower Optische Werke (ROW)* was destyds die leidende verskaffer van brille en ander optiese produkte op Oos-Europese markte. Met die verval van die Sowjetunie en die ineenstorting van Oosblok-ekonomieë ná 1989 het die onderneming skielik die grootste deel van sy afsetgebiede verloor. Sedert 13 Mei 2013 dra Rathenow die amptelike bynaam *Stadt der Optik*.

## Eksterne skakels 
**Koördinate:**
Presley Chweneyagae

**Presley Chweneyagae** (19 Oktober 1984 - 27 Mei 2025) was 'n Suid-Afrikaanse akteur. Hy is veral bekend vir die hoofrol van die film *Tsotsi*, wat tydens die 78ste Oscar-toekenningsaand as die beste buitelandse rolprent bekroon is. Van sy ander bekende rolprente sluit in: *More Than Just a Game* (2007), *State of Violence* (2010) en *Mandela: Long Walk to Freedom* (2013). Sy ma, Agnes Keagile het hom na haar gunsteling sanger, Elvis Presley vernoem.

## Afsterwe 
Chweneyagae sterf op 27 Mei 2025 in die ouderdom van 40.

## Filmografie 
* *Tsotsi*, 2005 as Tsotsi
* *When We Were Black, 2006-2007 (TV-reeks) as Poet
* *More Than Just a Game*, 2007 as Mark Shinners
* *Menda City*, 2009 as Don
* *Africa United*, 2010 as Egg
* *State of Violence*, 2010 as Boy-Boy
* *The Gentleman*, 2011 as Sipho
* *Zama Zama*, 2012 as Joseph Phiri
* *iNumber Number* as Shoes, 2013
* *Mandela: Long Walk to Freedom'', 2013 as 'n militante prisonier

## Verwysings
Evangelie volgens Petrus

Die **Evangelie volgens Petrus** is 'n Nuwe Testamentiese apokriewe geskrif. In 200&nbsp;n.C. het Serapion van Antiogië gehoor dat van sy gemeentelede die evangelie lees; hyself het dit nie geken nie. Hy het hulle toegelaat om dit te lees, maar later sy toestemming teruggetrek omrede van die Christene dosetiese neigings gehad het. Daarna was daar vir 'n lang tyd geen teken van so 'n evangelie nie totdat Franse argeoloë in 1886/'87 'n baie ou Christelike begraafplaas naby Akmin in Egipte opgegrawe het en daar in 'n monnik se graf 'n Griekse manuskrip gekry het met 'n stuk van die onbekende evangelie daarin. Daar is ook later klein stukkies tekste op die ashope van Oxyrhynchus in Egipte gekry. 

Hierdie Evangelie is omstreeks 150&nbsp;n.C. geskryf; die skrywer is onbekend. Dit is op 'n later stadium aan Petrus se naam gekoppel om gesag aan die boek te verhoog. Daar is ook onsekerheid waar die boek geskryf is; dit kan moontlik Sirië wees. Die gedeeltes van die boek oor Jesus se kruisiging en dood stem ooreen met dié van die vier Evangelies van die Bybel. 

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Klas 10-stoomlokomotief

Die **Klas 10** is 'n tipe stoomlokomotief wat deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë in die vorige eeu gebruik is. 

in 1904 het die Sentraal-Suid-Afrikaanse Spoorweë vyftien Klas 10 stoomlokomotiewe met 'n 4-6-2 "Pacific"-tipe wieluitleg in diens geplaas. In 1912, toe hulle opgeneem is in die Suid-Afrikaanse Spoorweë, is hulle hernommer maar het hul Klas 10 klassifikasie behou. 

Central South African Railways Pacific locomotive (Howden, Boys' Book of Locomotives, 1907).jpg|CSAR Klas 10 no. 651, later SAR no. 733, 1907

## Eksterne skakels 
* 

## Verwysings
Westfield Stratford City

220px
**Westfield Stratford City**

Stratford, Londen

----

**Opening**

13 September 2011

----

**Bestuurder**

Westfield Corporation

----

**Aantal winkels en diensverskaffers**

350

----

**Ankerhuurders**
200px
Marks & Spencer
John Lewis
Waitrose

----

**Totale verhuurbare winkelruimte**

175&nbsp;000 m2

----

**Aantal verdiepings**

3

----

**Webtuiste**
*stratfordcity*

**Westfield Stratford City** is 'n winkelsentrum in Stratford, Londen. Met 'n totale verhuurbare winkelruimte van 175&nbsp;000 m2 is die sentrum, wat op 13 September 2011 geopen is, een van die grootstes van sy soort in Europa. Dit is die derde grootste winkelsentrum in die Verenigde Koninkryk volgens verhuurbare winkelruimte na die Intu Metrocentre in Gateshead en die Trafford Centre in Groter Manchester. As ook die omliggende winkels ingereken word, is Westfield Stratford City selfs die grootste winkelsentrum in die Europese Unie. 
duimnael|links|Westfield Stratford City
duimnael|links|'n *Greater Anglia*-trein ry deur Stratford-stasie. Westfield Stratford City (in die agtergrond) word deur treine en busse met ander dele van Londen verbind
Westfield Stratford City is naby die Queen Elizabeth Olympic Park, East Village en Stratford se streek- en internasionale treinstasie geleë en maak deel uit van 'n groot ontwikkelingsprojek wat as Stratford City bekend staan. Volgens die ontwikkelaars lewer die sentrum 'n belangrike bydrae tot die plaaslike ekonomie deur die skepping van tot 10&nbsp;000 permanente werkgeleenthede, waarvan 2&nbsp;001 werkgeleenthede vir inwoners van Stratford. Nogtans is daar berigte dat die sentrum met sy groot winkelkettings en twee afdelingswinkels, John Lewis en Marks & Spencer, 'n negatiewe impak op winkels in die omgewing het.

Westfield Stratford City is een van twee groot winkelsentrums wat deur die Australiese Westfield Corporation in die Britse hoofstad bedryf word. Die ander sentrum, *Westfield London*, is in Shepherd's Bush in Wes-Londen geleë.

## Verwysings
Terugwerkend

'n Wet wat **terugwerkend** is (***ex post facto*** - Latyn vir "van ná die aksie" of "ná die feite") is 'n wet wat die wetlike gevolge (of status) van aksies wat daartoe verbind is terugwerkend verander.

Soms maak regerings beslissings wat gestel word asof hulle in werking was voordat die uitspraak nog gemaak was. Dit beteken dat hulle terugwerkend is.

Aan die positiewe kant kan jy 'n salarisverhoging kry wat terugwerkend is. Dit beteken dat jy meer betaal word as wat aan die begin ooreengekom is vir werk wat jy reeds gedoen het.

In die industrie verander tegniese spesifikasies gereeld. Indien 'n spesifikasie verander is dit gewoonlik nie terugwerkend nie. Dit beteken dat die huidige toerusting steeds aan die ou spesifikasie kan voldoen mits niks verander word nie. Indien die deurset van die toerusting egter verhoog word, moet aan die nuwe spesifikasie voldoen word.
'n Spesifikasie kan egter ook terugwerkend verander. In so 'n geval moet alle huidige toerusting wat nie aan die nuwe spesifikasie voldoen nie, so gou moontlik vervang word met toerusting wat aan die nuwe spesifikasie voldoen.

En, terugwerkende giere in die klerebedryf hou vintage klerewinkels steeds in besigheid.

## Eksterne skakels 
*
Compton Herbarium

[duimnael|*[Erica junonia* in die Compton Herbarium]]
[duimnael|*[Gardenia thunbergia* in die Compton Herbarium]]
[duimnael|*[Disa purpurascens* in die Compton Herbarium]]

Die **Compton Herbarium** is 'n herbarium aan die bopunt van Kanferlaan in Kirstenbosch, Suid-Afrika. Dit is op een na die grootste herbarium in suidelike Afrika.

## Doel 
Hierdie herbarium is 'n navorsingsinstelling en dokumenteer en identifiseer hoofsaaklik die plantverskeidenheid van die winterreënvalstreek. Ongeveer 'n 250 000 gedroogde plante word hier bewaar. Navorsing word deur plaaslike en buitelandse plantkundiges onderneem  veral oor proteas, ericas, amarillas en orgideë. Ook word hulp verleen aan o.a. natuurbewaarders, bosbouers, insektekundiges en fabrikante van plaagdoders en kunsmisstowwe. 'n Groot biblioteek met naslaanwerke oor die plantkunde is hier vir navorsers beskikbaar.

## Geskiedenis 
Die Compton Herbarium is gestig nadat die Bolus Herbarium van Kirstenbosch na die kampus van die Universiteit van Kaapstad verskuif is. Prof. Robert Harold Compton, die tweede direkteur van Kirstenbosch, het vanaf 1937 'n klein herbarium in sy kantoor gehad. In 1940 is dit verskuif na die lokale wat die Bolus Herbarium vakant gelaat het. Later is die Suid-Afrikaanse Museumherbarium en die Staatsherbarium Stellenbosch ook hierheen oorgeplaas. Sedert 1996 word dit in 'n nuwe moderne navorsingskompleks gehuisves.

## Suid-Afrikaanse Museumherbarium 
Hierdie herbarium bevat baie waardevolle plante van oor die hele wêreld heen, is die oudste herbarium in die land en van die oudstes in die suidelike halfrond. In 1825 het die Duitse botanikus C.F. Ecklon 325 spesies na die museum gebring. Dr. K.W.L. Pappe kom in 1855 in beheer van die versameling en word in 1858 as koloniale botanikus aangestel. Pappe het egter ook in sy privaat hoedanigheid 'n herbarium opgebou en die herbarium van Karl Zeyher aangekoop. 

Na Pappe se dood koop die koloniale owerheid die Pappe- en Zeyher-versamelings aan. Sedert November 1956 word die drie herbaria by Kirstenbosch saam met die Compton Herbarium gehuisves, maar dit bly as 'n aparte eenheid bestaan. Eers in 1988 het dit die eiendom van die Nasionale Botaniese Instituut geword.

## Staatsherbarium Stellenbosch 
Hierdie herbarium is in 1902 deur dr. Ave Duthie gestig. In 1960 is dit deur die Universiteit van Stellenbosch aan die staat oorgedra en sedertdien onder hierdie naam bekend. In 1996 is dit na Kirstenbosch verskuif en met die Compton Herbarium saamgesmelt.

## Bronne 
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 3. Kaapstad: Nasou, 1971.
* www.sabonet.org.za

## Verwysings
Klas 7-stoomlokomotief

Die **Klas 7** is 'n tipe stoomlokomotief wat deur die Kaapse Regeringspoorweë in die vorige eeu gebruik is.

In 1892 het die Kaapse Regeringspoorweë ses Klas 7-stoomlokomotiewe met 'n 4-8-0 "Mastodon" tipe wieluitleg in diens geplaas, met 'n verdere 32 tussen 1892 en 1893.

In 1912, toe hulle in die Suid-Afrikaanse Spoorweë opgeneem is, is hulle hernommer, maar het hul Klas 7-klassifikasie behou. 

Class 7 984 (4-8-0).jpg|Ou Kaapse Middelandstelsel 349, latere Oostelike Stelsel 714, SAR 984, te Walvisbaai, Suidwes-Afrika, ~ 1955
SAR Class 7 950 (4-8-0) ex CGR 315.JPG|Ou Kaapse Middelandstelsel 315, SAR 950, staan by Upingtonstasie, Noord-Kaap, 14 Mei 2006
SAR Class 7 970 (4-8-0) ex CGR 703.JPG|Ou Kaapse Middelandstelsel 325, latere Oostelike Stelsel 703, SAR 970, Riversdale, 20 Oktober 2009
SAR Class 7 976 (4-8-0) ex CGR 345 (or SAR 980 ex CGR 332-707).JPG|Ou Kaapse Middelandstelsel 345, SAR 976, staan by die Klerksdorpstasie, Noordwes, 20 September 2009
ZSR & SAR Class 7 955 (4-8-0) ex CGR 322.JPG|Ou Kaapse Middelandstelsel 322, van die Zambesi-saagmeule (ZSM), te Livingstone, Zambië op 11 September 1997

## Verwysings
Universidade Fundação Mineira de Educação e Cultura

Die **Universidade FUMEC** (Portugees: *Universidade Fundação Mineira de Educação e Cultura * of *FUMEC*) is 'n universiteit geleë in Belo Horizonte, Minas Gerais, Brasilië.

Dit is in 1965 gestig.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  FUMEC se webtuiste
Klas 8-stoomlokomotief

Die **Klas 8** is 'n tipe stoomlokomotief wat deur die Kaapse Regeringspoorweë in die vorige eeu gebruik is.

In 1892 het die Kaapse Regeringspoorweë ses 8ste Klas stoomlokomotiewe met 'n 4-8-0 "Mastodon" tipe wieluitleg in diens geplaas, met 'n verdere 32 tussen 1892 en 1893.

In 1912, toe hulle opgeneem is in die Suid-Afrikaanse Spoorweë, is hulle hernommer, maar het hul Klas 8-klassifikasie behou. 

Lêer:SAR Class 8 1087 (4-8-0) CGR 778.jpg|Ou CGR (Oostelike Stelsel) 8ste klas no. 778, SAR no. 1087, gebou sonder oorverhitting, ongeveer 1930
Lêer:SAR Class 8 (4-8-0).jpg|'n Oorverhitte Klas 8 met buitesuierkleppe te Braamfontein, ongeveer 1930

## Verwysings
Hatfield House

240px
**Hatfield House**

**naby Hatfield, Hertfordshire** 
Engeland

----

**Koördinate**

----

**Opgerig**
1611

----

**Boustyl**
Jacobeaans

----

**Webtuiste**
*Hatfield House*

**Hatfield House** is 'n *country house* in Hatfield, 'n nedersetting in die Engelse graafskap Hertfordshire. Die huidige Jacobeaanse herehuis, wat in 'n uitgestrekte park (die Groot Park) geleë is, is in 1611 opgerig deur Robert Cecil, die eerste graaf van Salisbury en hoofminister onder koning Jakobus I. Die huis dien sedertdien as die setel van die Cecil-familie.

*Hatfield House* word as 'n uitstekende voorbeeld van Jacobeaanse boukuns beskou en is tans die woning van Robert Gascoyne-Cecil, 7de markies van Salisbury. Die huis staan oop vir die publiek.
Handelinge van Paulus

Die **Handelinge van Paulus** is 'n Nuwe Testamentiese Apokriewe skrif en vermoedelik tussen 150 en 200 n.C. geskryf. 'n Kerkvader, Tertullianus, het aan die einde van die 2de eeu 'n ouderling van Klein-Asië betrap dat hy 'n boek geskryf het oor dinge wat met Paulus sou gebeur het. Die ouderling het bely dat hy dit geskryf het omrede hy so lief vir Paulus was. Die kenners dink dat die boek waarna verwys word *Die Handelinge van Paulus* is. Die skrywer het blykbaar legendes oor Paulus en Tekla ('n vrou waarna verwys word in die boek) versamel en dit in verhaalvorm opgeskryf.

Die verhaal is in Grieks geskryf en later in Siries, Latyn en Kopties vertaal. Geen volledige manuskrip het behoue gebly nie. Hierdie boek het weinige geskiedkundige waarde. 

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Handelinge van Petrus

Die **Handelinge van Petrus** is 'n Nuwe Testamentiese Apokriewe skrif en vermoedelik tussen 150 en 200 n.C. geskryf. Daar is feitliks niks bekend omtrent die ontstaan van die boek nie. Dit is oorspronklik in Grieks geskryf en later vertaal na Latyn, Siries, Etiopies, Kopties en Slawonies. 'n Derde van die oorspronklike manuskrip het verlore gegaan en die res daarvan is nog in Latyn beskikbaar. Die laaste gedeelte van die boek word *Petrus se marteldood* genoem. Dié gedeelte is ook destyds apart oorgeskryf sonder die res van die boek.

Hierdie boek het weinig geskiedkundige waarde. 

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Gaineswood

230px
**Gaineswood**

**naby Demopolis, Marengo County, Alabama** 

----

**Opgerig**

Tussen 1843 en 1861

----

**Boustyl**

Griekse herlewing

----

**Argitek**

Nathan Bryan Whitfield

----

**Webtuiste**
*Gaineswood* (nie-amptelik)

**Gaineswood** is 'n plantasie- en herehuis in Demopolis, Alabama wat as een van die vernaamste voorbeelde van die Griekse herlewingsboukuns in dié deelstaat en selfs die hele Verenigde State beskou word.

Generaal Nathan Bryan Whitfield (1799-1868), 'n welvarende planter in Marengo County, het die herehuis met sy indrukwekkende buite-aansig en ryk versierde interieur self ontwerp, ofskoon hy geen formele opleiding as argitek gehad het nie, en, ná 'n boufase van byna twee dekades, in 1861 op die vooraand van die Amerikaanse Burgeroorlog voltooi.

Die bouwerk is hoofsaaklik deur slawe verrig van wie sommige uiters bekwame timmermans en pleisteraars was. Drie verskillende style van Griekse boukuns is in die plantasiehuis toegepas: die Doriese styl vir die buitefasade, die Ioniese styl vir die interieur en die Korinthiese styl vir die sitkamer.

'n Groot deel van Gaineswood se oorspronklike meubilering asook verskeie uitvindings van sy bouheer het bewaar gebly. Die huis en omliggende terrein is tans in besit van die Deelstaat van Alabama en word deur die *Alabama Historic Commission* as 'n historiese huismuseum bestuur. Die herehuis is in 1972 by die *National Register of Historic Places* ingesluit en twee jaar later tot *National Historic Landmark* verklaar.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Encyclopedia of Alabama: Gaineswood National Historic Landmark*
Bernard Oppenheimer

Sir **Bernard Oppenheimer** (1866 - 13 Junie 1921) was 'n mynmagnaat en die broer van sir Ernest Oppenheimer. Hy is in Duitsland gebore en kom as 'n jong man in Kimberley aan. Hy word 'n suksesvolle diamantkoper en aandelemakelaar. Hy keer na Engeland. Hy word bekend met sy ambisieuse maar onsuksesvolle poging om na die Eerste Wêreldoorlog diamantslypwerke in Brighton, Cambridge, Durham en Fort William op te rig. Die doel was om werk te verskaf aan verminkte oudsoldate. Hy is oorlede in 1921.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967
Anglo American-korporasie

**Anglo American Korporasie van Suid-Afrika Beperk** is 'n mynmaatskappy wat op 25 September 1917 deur sir Ernest Oppenheimer gestig is met 'n aanvangskapitaal van £ 1&nbsp;000&nbsp;000. Die naam dui daarop dat Amerikaanse firmas ook betrokke was tydens die stigting van die maatskappy. Die onmiddellike doelwit was om nuwe goudmyne aan die Oos-Rand te ontwikkel, maar dit het vinnig na die diamantbedryf uitgebrei. Die maatskappy word ook gou bedrywig in die koperstreek in Zambië en ook in die Suid-Afrikaanse steenkoolbedryf. Dit het betreklik vinnig tot een van die grootste myngroepe in Afrika ontwikkel.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967.
Chris Pratt

**Chris Pratt** (gebore te Virginia, Minnesota, op 21 Junie 1979) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rol as *Bright Abbott* in meer as tagtig episodes van die TV-reeks *Everwood* (2002-06), asook sy rolle in films soos *Wanted* (2008) en *Bride Wars* (2009).

Pratt is op 21 Junie 1979 in Virginia, Minnesota gebore en groei in Lake Stevens, Washington op. Hy trou op 9 Julie 2009 met aktrise Anna Faris. Hulle het een seun, Jack Pratt.

## Filmografie 
duimnael|links|Pratt in 2003

* *Jurassic World* (2015)
* *Guardians of the Galaxy* (2014)
* *The Lego Movie* (2014, stem)
* ''What's Your Number?* (2011)
* *Moneyball* (2011)
* *Jennifer's Body* (2009)
* *Deep in the Valley* (2009)
* *Bride Wars* (2009)
* *Wanted* (2008)
* *Wieners* (2008)
* *Walk the Talk* (2007)
* *Strangers with Candy* (2005)
* *The Extreme Team* (2003)
* *Cursed Part 3* (2000)

## TV-reekse 
* *Parks and Recreation* - Andy Dwyer (sedert April 2009)
* *The O.C.* - Ché (2006-2007, nege episodes)
* *Everwood'' - Bright Abbott (2002-2006, 89 episodes

## Verwysings
NG gemeente Houtbaai

Die **NG gemeente Houtbaai** is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Kaapstadse voorstad Houtbaai.

Die gemeente het op 11 Junie 2014 van die moedergemeente Constantia afgestig wat op sy beurt op 9 Oktober 1968 van die NG gemeente Zwaanswyk afgestig het. Zwaanswyk is 'n dogtergemeente van die NG gemeente Wynberg, die 20ste oudste gemeente in die NG Kerk.

Ds. Vernon Louw is in 2007 aangestel as medeleraar van Constantia om Houtbaai te bedien. Hy is in 2010 opgevolg deur ds. Gerhard Pietersen wat in 2014 Houtbaai se eerste leraar geword het.

## Leraars 
* Gerhard Pietersen, 2014 - 2018
* Hendrik Saayman, 1 Maart 2019 – hede

## Eksterne skakels 
*Constantia se webtuiste.
*Houtbaai se webtuiste.
Klas 12-stoomlokomotief

Die **Klas 12** is 'n tipe stoomlokomotief wat deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë in die vorige eeu gebruik is.

Tussen April 1912 en 1922 het die Suid-Afrikaanse Spoorweë altesaam ses-en-veertig **Klas 12** stoomlokomotiewe met 'n 4-8-2 "Mountain"-tipe wielrangskikking in goederediens geplaas.

Hulle blyk die suksesvolste te wees in die diens waarvoor hulle ontwerp is - die hanteer van 1 400-tonvragte op 'n heen-en-weer reis binne een dag. Hul vergelyk goed met die 2-6-6-0 en 2-6-6-2 Malletlokomotiewe wat, hoewel hulle 1 600 ton kon hanteer, nie 'n heen-en-weer tog in een dag kon maak nie. 

Teen 1970 is 'n paar lokomotiewe toegeken aan die Kaapse Middelandestelsel, gestasioneer by Sydenham in Port Elizabeth vir gebruik as dokrangeerders, en vir werfwerk op die New Brightonse rangeertrajekte. In die Oranje Vrystaat was sommige gestasioneer in Bloemfontein en op Bethlehem, almal in rangeerdiens. In die Transvaal is 'n groot aantal gebruik, gestasioneer te Springs, Germiston en Krugersdorp, ook hoofsaaklik vir rangeerwerk. 

Lêer:SAR Class 12R 1509 Germiston 070479.jpg|NBL-geboude klas 12R no. 1509 met 'n tipe MT-tender, Germiston, 7 April 1979
Lêer:SAR Class 12R 1499 Sydenham 160479.jpg|NBL-geboude klas 12R no. 1499 met 'n tipe MP1-tender, Sydenham, 16 April 1979
Lêer:SAR Class 12R 1862 New Brighton 310379.jpg|BP-geboude klas 12R no. 1862 met 'n tipe MT-tender, New Brighton, 31 Maart 1979

## Eksterne skakels 
* 

## Verwysings
Plaaslike Interstellêre Wolk

[duimnael|200px|’n Kaart wat die posisie van die [Son naby die rand van die Plaaslike Interstellêre Wolk aandui. Alpha Centauri is sowat 4&nbsp;ligjare weg, in die naburige G-wolk.]]
Die **Plaaslike** of **Lokale Interstellêre Wolk** is die interstellêre wolk met ’n deursnee van sowat 30&nbsp;ligjare waardeur ons Sonnestelsel tans beweeg. Dit is nie bekend of die Son in die Plaaslike Interstellêre Wolk ingesluit is of in die streek waar die wolk in ’n wisselwerking met die naburige G-wolk is nie. Die Sonnestelsel het die Plaaslike Interstellêre Wolk vermoedelik tussen 44&nbsp;000 en 150&nbsp;000 jaar gelede binnegegaan en sal na verwagting nog sowat 10&nbsp;000 tot 20&nbsp;000 jaar daarin bly. Die temperatuur in die wolk is sowat 6&nbsp;000&nbsp;kelvin, min of meer dieselfde as dié op die Son se oppervlak. Die spesifieke hittekapasiteit is agter baie laag omdat die wolk nie baie dig is nie – sowat 0,3&nbsp;atome per cm3. Dit is minder dig as die gemiddelde interstellêre medium in die Melkweg (0,5&nbsp;atome/cm3), maar ses keer digter as die gas in die Plaaslike Borrel (0,05&nbsp;atome/cm3) wat die plaaslike wolk omring. 

In 2009 het Voyager 2-data daarop gedui dat die magnetiese krag van die plaaslike interstellêre medium sterker is as wat voorheen vermoed is. Die feit dat die Plaaslike Interstellêre Wolk sterk gemagnetiseer is, kan verduidelik hoekom dit steeds bestaan onlangs die druk wat daarop uitgeoefen word deur winde wat uit die Plaaslike Borrel waai.

Die Plaaslike Interstellêre Wolk se potensiële invloed op die Aarde word verhinder deur die sonwind en die Son se magneetveld. Dié wisselwerking met die heliosfeer word tans ondersoek deur die Interstellar Boundary Explorer (IBEX), ’n Nasa-satelliet wat die grens tussen die Sonnestelsel en die interstellêre ruimte vasstel.

## Verwysings
Heropwekkingremme

duimnael|Meganisme vir die heropwekkingremme op die dak van 'n Škoda Astratrem
[duimnael|Die S7/8 Stock op die [London Underground kan tot 20% van sy energieverbruik aan die netwerk terugbesorg.]]

**Heropwekkingremme** is 'n energieherwinningsmeganisme wat 'n voertuig vertraag of rem, deur sy kinetiese energie om te skakel in 'n ander vorm, wat óf onmiddellik gebruik kan word of gestoor kan word totdat dit benodig word. Dit is in teenstelling met konvensionele weerstandsremme, waar die oorskot kinetiese energie direk via wrywing of indirek via elektriese weerstand in hitte omgeskakel word, en dus vermors word.

Heropwekkingremme is die herwinning van gestoorde kinetiese energie in 'n bewegende voertuig wanneer dit vertraag. Hierdie herwonne energie word teruggelewer aan die kragbron waaruit dit gevoed word.

Heropwekkingremme word hoofsaaklik toegepas by elektriese traksie (treine, trems en metro), en by hysbakke en hyswerktuie. Moderne elektriesaangedrewe voertuie en hibriedmotors gebruik ook heropwekkingremme.

## Beginsel 
Heropwekkingremme maak gebruik van die beginsel dat 'n elektriese motor ook as kragopwekker gebruik kan word. Deur die aandryfmotor tydens die voertuig of werktuig se remming as 'n generator in te skakel, word die kinetiese energie omskep in elektriese energie. Die opgewekte energie kan dan gestoor word vir toekomstige gebruik, soos in akutreine, of teruggevoer word aan die elektrisiteitsnetwerk. Deurdat die kragopwekker 'n bykomende belasting vorm vir die voertuig sal die spoed hiervan afneem.

## Gebruike 
Hierdie stelsel is veral belangrik in België, tussen die lae Vlaandere en die hoogliggende Wallonië waar andersins baie energie verlore sou gaan deur aanhoudende remming op die trajekte van suid na noord. Die elektriese toerusting is reeds deur ACEC in die sestigerjare ingespan – die eerste in Europa – en ontwikkel vir 'n klassieke motorstel in België en die tiristorwaens van die Haagse PCCcar in Nederland en die daaropvolgende Brusselse metro. Later is baie elektriese stelle, lokomotiewe en trems, soos die groot GTL8-materieelserie met heropwekkingremme toegerus.

In motorsport se Formule 1 is die stelsel in die 2009-seisoen toegepas onder die naam "Kinetic Energy Recovery System" (KERS).

## Notas 
*
Eendag vir altyd

**Eendag vir Altyd** is 'n Afrikaanse rolprent van 94 minute wat op 8 Februarie 1985 vrygestel is. Die rolprent is deur Tonie van der Merwe vervaardig, Chris du Toit was die regisseur.

## Hoofrolspelers 
* Alwyn van der Merwe as Hein Malan
* Brümilda van Rensburg as Tessa Lindemann
* Wanda van Zyl as Leoni Marais
* Gavin van den Berg as Ryno Retief
* Patrick Mynhardt as Oom Jurie
* Eghard van der Hoven as Prof. Justus Marais
* Corrie Huyser as Cecilia Marais
* Christine Basson as Maggie
* Tilana Hanekom as Mev. Veenstra
* Anton Dekker as sersant Roets
* Abie Hattingh as maj. Burger
* Thys du Plooy as konstabel Van Wyk
* Christo Loots as verkeerskonstabel
* Chris du Toit as verslaggewer
* Nic de Jager as radio-nuusleser

## Storielyn 
Hein en Ryno is mediese studente in hulle finale jaar wat vir dieselfde pos by die universiteit meeding. Hein raak in 'n motorongeluk betrokke en beskuldig Ryno valslik dat hy vir die ongeluk verantwoordelik is. In die paniek van die oomblik besluit Hein om op die vlug te slaan en sy vriendin besluit sy gaan saam. Die paartjie probeer telkens om 'n stap voor die polisie te bly.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Rhodesiese Spoorweë 20ste klas

Die **Rhodesiese Spoorweë 20ste klas**, later Zambiese Spoorweë en Nasionale Spoorweë van Zimbabwe 20ste klasse, was een van die grootste en kragtigste stoomlokomotiewe in die Suidelike halfrond.

Met 61 lokomotiewe wat gebou is, is hulle die vierde grootste klas Garrattlokomotiewe ooit gebou - ná die Suid-Afrikaanse Spoorweë klas GMA, (120), die Rhodesiese Spoorweë 15de klas, (74) en die Suid-Afrikaanse Spoorweë klas GF (65).

Die **20ste Klas Garratt-stoomlokomotiewe** is afgelewer van 1954 tot 1958. Slegs een maatskappy het die lokomotiewe gebou naamlik Beyer, Peacock and Company. Die lokomotief was toegerus met Walschaerts-klepratwerk.
Evangelie volgens Nikodemus

duimnael|Groep wat Jesus in die graf lê. Die persoon links is Nikodemus.

Die **Evangelie volgens Nikodemus** is 'n Nuwe Testamentiese apokriewe geskrif en bestaan uit twee dele: *Die Handelinge van Pilatus* en *Christus se besoek aan die doderyk*. Die twee dele het onafhanklik van mekaar ontstaan en is later bymekaargevoeg om een boek te vorm. 

Die eerste deel van die evangelie begin met 'n voorwoord deur iemand met die naam Ananias. Hy maak die stelling dat hy die oorspronklike Hebreeuse rekords ten opsigte van Jesus se dood wat deur Nikodemus geskryf is, in die hande gekry en dit in Grieks vertaal het. Dit is nie waar nie en die skrywers van albei boeke is onbekend, maar daar word aanvaar dat die eerste gedeelte voor die tweede gedeelte geskryf is. *Die Handelinge van Pilatus* is vermoedelik tussen 300 en 350&nbsp;n.C. en *Christus se besoek aan die doderyk* tussen 450 en 550&nbsp;n.C. geskryf. Eers het hierdie verhale 'n geweldige invloed op die latere kerkgeskiedenis gehad. Meer as 500 kopieë het daarvan behoue gebly in Grieks, Latyn, Siries, Aramees en Georgies. Die twee verhale in hierdie evangelie het egter geen geskiedkundige waarde nie. 

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Luis Garavito

**Luis Alfredo Garavito Cubillos** (* 25 Januarie 1957 in Génova, Quindío, Colombia – † 12 Oktober 2023) was ’n Colombiaanse verkragter en kinderreeksmoordenaar. In 1999 het hy skuld beken aan die verkragting, marteling en moord van 147 jong seuns. Gebaseer op die ligging van geraamtes wat aangedui is op kaarte wat Garavito in die tronk geteken het, kan daar meer as 300 slagoffers wees. Hy is deur die plaaslike media beskryf as "die wêreld se wreedste reeksmoordenaar" vanweë sy talle slagoffers.

Die byname wat aan hom gegee is, is **La Bestia** ("Die Ondier") en **Tribilín** (Amerikaanse Spaans vir die Disney-karakter Goofy.) 

## Vroeë lewe en moorde 
Garavito is op 25 Januarie 1957 in Colombia gebore. Hy is die oudste van sewe broers en is blykbaar as kind fisiek en geestelik deur sy pa mishandel. In sy getuienis sê hy hy was die slagoffer van seksuele misbruik toe hy jonk was.

Sy slagoffers was arm plattelandse en straatkinders tussen die ouderdomme van 8 en 16. Hy het hulle geskenke en klein bedrae geld aangebied. Nadat hy hul vertroue gewen het, het hy hulle saam met hom laat loop en wanneer hulle moeg was, sou hy hulle aanrand en verkrag, hulle keelaf sny en gewoonlik hul ledemate afsny. Die meeste lyke het tekens van uitgerekte marteling getoon.

## Arres en vonnis 
Garavito is op 22 April 1999 in hegtenis geneem. Hy het skuld beken op 140 kindermoorde en is aangekla weens 172 moorde regdeur Colombia. Hy is op 139 van die 172 aanklagte skuldig bevind; die ander is nog hangende. Hoewel die maksimum tronkstraf vir moord in Colombia vermenigvuldig met 139 neerkom op 1&nbsp;853 jaar, beperk Colombiaanse wetgewing tronkstraf tot 30 jaar. Omdat hy die polisie gehelp het om van die lyke te vind, en ook vanweë sy bekentenisse, is sy vonnis verder verkort tot net meer as 22 jaar.

## Openbare reaksie 
Baie Colombiane kritiseer die moontlikheid dat Garavito vroeg vrygelaat sou word. In onlangse jare voel hulle al hoe meer dat sy vonnis te lig was. Sommige meen hy moes die doodstraf of lewenslange tronkstraf gekry het, maar nie een van dié strawwe bestaan in Colombia nie. Die straf vir sulke grudade in die land is egter intussen tot 60 jaar tronkstraf verleng.

## Verwysings
Tilana Hanekom

**Tilana Hanekom** (1921-2002) was 'n Suid-Afrikaanse aktrise. Sy is veral bekend vir haar rolle in Elsa se Geheim (1979), Lig van ’n Eeu (1942) en Eendag vir Altyd (1985). Sy is gereeld op TV gesien in onder meer die *Prins van Pretoria*, *Hoekie vir eensames* en Agter Elke Man. Haar laaste verskyning op die verhoog was in 1994 in *Die drie susters van Tsjechof*. Daarna het sy en haar man bekend geword as die ouma en oupa in Sasol se *Ama-glug-glug*-advertensie.

## Biografie 
duimnael|links|Die Hanekoms se Jongspan in 1947. Agter: Eghard van der Hoven, Tilana Hanekom, Daan Retief, Hentie van Rooyen en Danie Smuts. Voor: Martie Groenewald.

Hester Mathilda Hanekom is op 24 Oktober 1921 gebore, as die dogter van Hendrik Andries Hanekom en Matilda Hanekom (de Beer). Haar ouers het die eerste Afrikaanse beroepstoneelgeselskap gestig, en sy het saam het hulle die land deur getoer. Wena Naudé het haar aanvanklik onderrig. Sy is op 9 vir die eerste keer skool toe, maar kon graad 1 en graad 2 oorslaan om direk in graad 3 te begin. Sy het aan die Hoër Meisieskool Oranje gematrikuleer. 

Sy raak verlief op die akteur Eghard van der Hoven wat by haar ouers se toneelgroep gewerk het. Eghard en Tilana het later saam met Danie Smuts, Daan Retief en Hentie van Rooyen hul eie geselskap gestig. In 1949 het hulle genoegsame geldelike sukses behaal (met 'n stuk genaamd *Trou is nie perdekoop nie*) om in die huwelik te kon tree. Die geselskap het tot in 1958 landwyd vol sale getrek met aanbiedings soos *Ek onthou vir Mamma*, *Só praat die ou rivier* en *Scapino*.

Hanekom is op 22 Februarie 2002 op 80-jarige ouderdom in haar slaap oorlede. Sy het twee kinders en vyf kleinkinders agtergelaat.

## Filmografie 
duimnael|260px|Toneel uit die toneelstuk: Ek onthou vir Mamma. Die drie moeders met hul drie dogters - almal saam in een N.T.O.-geselskap wat Ek onthou vir Mamma in 1954 opgevoer het. Die stuk het 'n jaar op die pad gebly. Links agter: Wena Naudé en voor haar Nilo, haar dogter. Middel: Elsa en Bobbette Fouché. Regs: Mathilda en Tilana Hanekom.

* Die Prince van Pretoria, 1992 as Mev. Malan
* Eendag vir Altyd, 1985 as Mev. Veenstra
* Geel Trui vir 'n Wenner, 1983 as Biologie-onderwyder
* Koöperasiestories, 1983 (TV-reeks) as Stefiena
* Elsa se Geheim, 1979 
* Vrolike Vrydag die 13de, 1969 as De Wet se sekretaresse (Tilly van der Hoven)
* Paul Krüger, 1956 as Krüger se dogter
* Lig van ’n Eeu, 1942 as Tillie Hanekom

## Verwysings