open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Janie du Plessis

**Janie du Plessis** is 'n Suid-Afrikaanse aktrise en TV-aanbieder. Sy studeer aanvanklik Regte aan die Randse Afrikaanse Universiteit, maar verander later van rigting en bied verskeie TV-programme soos *Teletien*, *Graffiti* en later *Revue Plus* op M-Net aan. Haar pa is die skrywer Pienkes du Plessis.

## Filmografie 
* Alien from L.A., 1988 as Generaal Rykov/Shank/Die eise offisier
* Boetie op manoeuvres, 1985 as Elize
* Boetie Gaan Border Toe!, 1984 as Elize

## Verdere naleeswerk 
* Janie du Plessis: ’n Keuse vir die lewe deur Martie Retief-Meiring, 

## Eksterne skakels 
* Haar amptelike webtuiste 
*
Soli Philander

**Silamour Philander**, algemeen bekend as **Soli Philander** (1961-2026), was 'n Suid-Afrikaanse akteur, aktivis, komediant, regisseur, televisie-aanbieder en radiopersoonlikheid. Philander was veral bekend vir die TV-reeks *Liriekeraai* wat op kykNET uitgesaai is. Philander het ook die program *Are You Smarter Than A 5th Grader?* op M-Net aangebied.

Philander het in teaters in Suid Afrika, Amerika, die Verenigde Koninkryk, Namibië, Nederland, Eswatini en Swede opgetree. 

Philander is in 2019 deur die Savannah Comics Awards bekroon met 'n lewenslange prestasie- toekenning.

## Aktivisme 
Philander was 'n aktivis wat 'n groot impak gemaak het in die stryd teen onregverdigheid op alle vlakke.

In Maart 2023 het hulle die Soli Philander Foundation gestig, 'n formele struktuur waardeur Philander op sy langdurige filantropiese en sosiale ontwikkelingswerk gefokus het.

## Persoonlike lewe 
In 'n onderhoud met YOU-tydskrif in 2017 het hy homself as nie-binêr geïdentifiseer.

Hulle was van 1985 tot 2015 getroud met Toni Philander, met wie hul vier kinders gehad het.

### Afsterwe 
Op 4 Maart 2026 sterf Philander in sy dogter se huis in Kaapstad, as 'n gevolg van kanker.

## Loopbaan 
Op die ouderdom van 23 het Philander reeds teater- en kabaretondervinding opgedoen. Philander het by Die Ruimte in Kaapstad begin toneelspeel in produksies soos *Political Joke*, *The Car Cemetery*, *The Final Sting of the Dying Wasp*, en *Telling Tales*. 

Philander was ook in kinderopvoedkundige teater betrokke voor hul by die Baxter Teater se produksie van *Waiting for Godot* aangesluit het, wat in Suid-Afrika, London en Amerika getoer het. 

Terug tuis, het Philander 'n kabaretkarakter met die naam Rosie September ontwerp, geskryf en gespeel. Philander het ook met Group 44 en die Ruimte-teater gewerk, om toneelstukke soos in *Elke Ou Storie*, *The Final Sting of the Dying Wasp*, en ander produksies, op te voer. Philander het ook in een-man toneelstukke soos *like Take Two* (1991) opgetree (wat hulle self geskryf het). 

Philander was die aanbieder van Mnet se *Liriekeraai*, het ''Vat 'n Kans* aangebied, en op TV-programme soos *Off The Record* en  *Reflections* verskyn. Philander het vir 2 jaar by 567 Capetalk Radio die program *Airborne'' aangebied, asook 'n Afrikaanse program *Gorrelpunt* op Punt Geselsradio.

## Filmografie 
* *Nie vanweë die duisternis*, 1980
* *Verkeerde nommer*, 1982 as diamantdief
* *Dot en kie*, 1988 as Jean Pierre De Kamp
* *The Road to Mecca*, 1991 as Kees
* *Kideo*, 1992 as Timothy Traddle
* *Drumbeats*, 1993
* *Die Prince van Pretoria*, 1993 as Van Schalkwyk
* *Tarzan: The Epic Adventures* (TV-reeks), 1996
* *Kaalgat tussen die daisies*, 1997
* *Alec to the Rescue*, 1999 as die treinhoof
* *The Diamond Hunters* (TV-reeks), 2001 as Farley
* *Liriekeraai*, 2000-2008
* ''Let's fix it*, 2005
* *Dias Santana*, 2016
* *Hooten and the lady*, 2016 as Cassius
* *Snaaks genoeg*, 2016
* *Mr the fastest*, 2018
* *Projekt Dina*, 2020
* *The Umbrella Men: Escape from Robben Island*, 2023 as Birdman
* *Devil's Peak*, 2023
* *Dread*, as wyse vrou
* *Arendsvlei'', as Sampie

## Verwysings
Elliptiese sterrestelsel

[duimnael|Die reuse elliptiese [sterrestelsel ESO 325-G004.]]
’n **Elliptiese sterrestelsel** is ’n sterrestelsel wat min of meer ovaalvormig is. Hulle het ’n egalige voorkoms wat helderheid betref. Dit is een van die drie hoofklasse sterrestelsels wat oorspronklik deur Edwin Hubble beskryf is in sy 1936-werk *The Realm of the Nebulae*, saam met spiraal- en lensvormige sterrestelsels.

## Eienskappe 
Die stelsels se vorms wissel van byna ovaalvormig tot baie plat, en die hoeveelheid sterre in hulle van tienmiljoene tot meer as ’n biljoen. Hubble het aanvanklik opgemerk dat elliptiese stelsels dalk eindelik spiraalstelsels word, maar dit is later verkeerd bewys. Sterre in elliptiese stelsels is baie ouer as dié in spiraalstelsels. Hulle maak sowat 10–15% van die stelsels in die Virgo-superswerm uit, maar is nie die oorheersende soort sterrestelsel in die heelal nie.

Die dinamiese eienskappe van elliptiese stelsels en dié van die bol van spiraal- en lensvormige sterrestelsels stem ooreen, en dit dui daarop dat hulle deur dieselfde fisiese prosesse gevorm word, hoewel dié mening omstrede is. Elliptiese dwergsterrestelsels se eienskappe wissel tussen dié van gewone elliptiese stelsels en dié van bolswerms. Sferoïdale dwergsterrestelsels lyk soos ’n aparte klas: hul eienskappe stem meer ooreen met dié van onreëlmatige en spiraalstelsels.

Benewens die Hubble-klasse, ná gE (elliptiese reuse), is ’n klas D en cD. Hulle stem ooreen met die kleiner stelsels, maar is meer uitgesprei en het groter halo's. Sommige lyk selfs meer soos lensvormige sterrestelsels.

Daar word geglo alle helder elliptiese stelsels het ’n supermassiewe swartkolk in hul kern, en dat die grootte daarvan afhang van die groote van die sterrestelsel.

## Voorbeelde 
* Messier 32
* Messier 49
* Messier 59
* Messier 60 (NGC 4649)
* Messier 87 (NGC 4486)
* Messier 89
* Messier 105 (NGC 3379)
* Maffei 1, die naaste elliptiese reus.
* Centaurus A (NGC 5128).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Elliptical Galaxies 
* Elliptical Galaxies

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Eric Nobbs

**Eric Nobbs** (1 Januarie 1954 - 23 Oktober 2022) was 'n Suid-Afrikaanse akteur.

## Loopbaan 
Nobbs maak op 11 Januarie 1978 sy debuut op die professionele verhoog in die Transvaalse Raad vir die Uitvoerende Kunste (TRUK) se produksie van *Die Keiser* deur Bartho Smit en werk vir die res van die jaar onder kontrak vir Suidwes-Afrikaanse Raad vir die Uitvoerende Kunste (SWARUK) in Windhoek. In 1979 keer hy terug na TRUK, waar hy tot 1986 sou werk. In hierdie tydperk vestig hy hom as 'n toonaangewende akteur in sulke uiteenlopende rolle soos Faan in *Faan se Stasie* (deur Pieter Fourie); Org in ''Pa, Maak vir my 'n Vlieër Pa* (deur  Chris Barnard); Bezuidenhout in *The Road to Slagtersnek* (deur André P. Brink); Mitch in *Die Trem Se Naam: Begeerte* (*A Streetcar Named Desire* deur Tennessee Williams); en Cyril in *Huis op Horings*.  

In 1995 het hy sy eie vertonings begin skep en daarna met geslaagde eenmanvertonings deur Suid-Afrika en Namibië getoer .

## Filmografie 
* *Hansie: A True Story*, 2008 as Ewie Cronjé
* *Black Velvet Band* (TV-fliek), 1997 as Vrugteboer
* *The Legend of the Hidden City* (TV-reeks), 1997 
* *Rhodes*, 1996 as Raaff
* *Kalahari Harry*, 1994 as Kaptein de Vos
* *Bopha!*, 1993 as Polisiekommissaris
* *Die Prince van Pretoria*, 1993 as Jacobus van Rensburg
* *The Power of One,* 1992 as munisipale polisieman #1
* *The Good Fascist*, 1992
* *Kwagga Strikes Back*, 1990 as Doon Robbertse
* *The Fourth Reich*, 1990 as Hennie Schoeman
* *Windprints'', 1990 as 'Platvoet' Du Plessis
* *The Native Who Caused All the Trouble*, 1989 as Kramer
* *Wie Laaste Lag*, 1985 as Pirow Bentley
* *Boetie Gaan Border Toe!*, 1984 as korporaal Botes
* *City Lovers*, 1982

## Verwysings
Onreëlmatige sterrestelsel

[duimnael|[NGC 1427A, ’n voorbeeld van ’n onreëlmatige sterrestelsel, sowat 52 miljoen ligjare van die Aarde af.]]

’n **Onreëlmatige sterrestelsel** is ’n sterrestelsel wat nie ’n kenmerkende vorm het soos ’n spiraal- of elliptiese sterrestelsel nie. Sulke stelsels val nie in enige gewone klas soos deur Edwin Hubble bepaal nie en hul voorkoms is soms chaoties – hulle het nie ’n sentrale bol of duidelike spiraalarms nie. Saam maak hulle omtrent ’n kwart van alle sterrestelsels uit. Die meeste onreëlmatige stelsels was eens elliptiese of spiraalstelsels, voordat swaartekragsteurnisse hulle misvorm het. Hulle bevat groot hoeveelhede gas en stof.

Daar is twee Hubble-hoofklasse:

* ’n "Irr I"-stelsel is ’n onreëlmatige stelsel wat ’n effense struktuur het, maar nie duidelik genoeg om dit in enige ander klas te plaas nie. Subklasse is Sm, stelsels met ’n aanduiding van spiraalarms, en Im, dié daarsonder.

* ’n "Irr II"-stelsel is ’n onreëlmatige stelsel wat geen teken van ’n struktuur het waarvolgens dit in ’n Hubble-klas geplaas kan word nie.

’n Derde soort klas is die onreëlmatige dwergsterrestelsels. Hulle is "dI" of "dIrrs". Hierdie soort stelsels word deesdae belangrik geag om die algehele evolusie van sterrestelsels te verstaan omdat hulle min metale en baie gas bevat; daar word geglo hulle stem ooreen met die vroegste sterrestelsels in die heelal.

Sommige onreëlmatige sterrestelsels is klein spiraalstelsels wat deur die swaartekrag van ’n groter, nabygeleë stelsel misvorm is.

Die Magellaanse Wolke is eers as onreëlmatige sterrestelsels geklassifiseer, maar intussen is gevind hulle het staafspiraalstrukture. Hulle is intussen herklassifiseer as "SBm", ’n vierde soort staafspiraalstelsel bekend as die Magellaanse staafspiraaltipe.

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Upsilon Andromedae

**Upsilon Andromedae** (ook **υ&nbsp;And** genoem) is ’n dubbelster sowat 44&nbsp;ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Andromeda. Die hoofster, Upsilon Andromedae&nbsp;A, is ’n geelwitdwergster effens jonger as die Son. Die tweede ster in die stelsel, Upsilon Andromedae&nbsp;B, is ’n rooidwerg in ’n wye wentelbaan.

Vier planete (soos in 2010) wentel om die hoofster. Al vier is waarskynlik Jupiter-agtige planete. Upsilon Andromedae was beide die eerste veelvoudige planeetstelsel wat om ’n hoofreeksster ontdek is en die eerste veelvoudige planeetstelsel in ’n veelvoudige sterstelsel.

## Dubbelster-komponente 
Upsilon Andromedae is taamlik na aan ons sonnestelsel geleë: sowat 44&nbsp;ligjare. Upsilon Andromedae&nbsp;A het ’n skynbare helderheid van 4,09 en kan dus selfs in effens onsuiwer toestande met die blote oog gesien word. Die dowwer ster is net met ’n teleskoop sigbaar.

Upsilon Andromedae&nbsp;A is ’n geelwitdwergster met ’n sterreklassifikasie van F8V – soortgelyk aan die Son, maar jonger, helderder en met ’n groter massa. Volgens die Genève-Kopenhagen-opname is dit sowat 3,1&nbsp;miljard jaar oud en het dit dieselde verhouding van yster tot waterstof as die Son. Teen sowat 1,3 sonmassas is sy leeftyd korter as dié van die Son. Die hoeveelheid ultravioletstraling op enige van die planete in sy bewoonbare sone sal dieselfde wees as dié wat die Aarde van die Son kry.

Upsilon Andromedae&nbsp;B is ’n rooidwerg met ’n sterreklassifikasie van M4.5V en is skynbaar sowat 750&nbsp;AE van die hoofster af. Die ware afstand is onbekend. Die ster is in 2002 ontdek in data van die 2MASS-lugopname. Sy massa is kleiner as dié van die Son en hy is baie dowwer.

## Planeetstelsel 
duimnael|links|’n Kunstenaarsvoorstelling van die planete van Upsilon Andromedae.
Die binneste planeet van die Upsilon Andromedae-stelsel, b, is in 1996 ontdek en is in Januarie 1997 aangekondig saam met die ontdekking van die planeet van Tau Boötis en die binneste planeet van 55 Cancri. Die ontdekking is gedoen deur Geoffrey Marcy en R. Paul Butler, albei sterrekundiges aan die San Francisco-staatsuniversiteit. Dit lyk of die planeet verantwoordelik is vir verhoogde aktiwiteit in die chromosfeer van sy ster.

In 1999 het sterrekundiges aan die San Francisco-staatsuniversiteit en die Harvard-Smithsonian-sentrum vir Astrofisika onafhanklik van mekaar tot die slotsom gekom dat daar waarskynlik drie planete in die stelsel is. Die buitenste twee planete is c en d genoem in volgorde van die ster af. Albei hierdie planete het groter eksentrisiteit in hul wentelbane as enige van die planete van ons sonnestelsel, insluitende die dwergplaneet Pluto. Upsilon Andromedae&nbsp;d is in die stelsel se bewoonbare sone.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Die groen faktor

**Die Groen Faktor** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 31 Augustus 1984 uitgereik is. 

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie - 'n satire op Afrikaanse politiek.

## Hoofrolspelers 
* Cobus Rossouw as Koos Visagie
* George Ballot as Hannes Jooste
* Trix Pienaar as Fleur Conradie
* Graham Armitage as William Honiball
* Timmy Kwebulana as Lukas
* Alex Heyns as Eerste Minister
* Marga van Rooy as Susan Vermaak
* Dawie Maritz as Frans Bekker
* James Borthwick as Freek van Zyl
* Lynn Banner as Carol Honiball
* Ryno Hattingh as Paul
* Percy Sieff as Dr. A.P. Bosman
* Jacques Loots as Coetzee
* Klaas de Boer
* Dawie Ackerman
* Michal Grobbelaar
* Jan Bruyns
* Eghard van der Hoven

## Storielyn 
Die rolprent dryf die spot met die destydse kleurvraagstuk en die politieke klem op rassesuiwerheid. 'n Plattelandse NP-verkiesingskandidaat (Cobus Rossouw) ontdek tot sy groot verleentheid dat hy in die aanloop tot die verkiesing op onverklaarbare wyse besig is om letterlik groen word. Om dinge te vererger tref die regering onderskeid tussen liggroenes en donkergroenes.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
https://www.youtube.com/watch?v=M492QaFdsB4 Rolprent op YouTube
Galaktiese uitbulting

[duimnael|regs|200px|[NGC 4565 van die kant af gesien.]]
[duimnael|200px|’n Foto deur die Hubble-ruimteteleskoop van die sentrale gebied van [NGC 4314, ’n sterrestelsel met ’n stervormende kernring.]]

’n **Galaktiese uitbulting** of **bol** (Engels: *bulge*) is die sentrale, bolvormige verdikking in spiraalsterrestelsels. Die historiese siening is dat sulke uitbultings elliptiese sterrestelsels is wat toevallig ’n skyf sterre om hulle het, maar hoëresolusiefoto's deur die Hubble-ruimteteleskoop het onthul dat baie van hulle eienskappe het wat meer met spiraalstelsels ooreenstem. Daar word nou geglo dat daar twee soorte uitbultings is, dié soos spiraalstelsels en dié soos elliptiese stelsels.

## Klassieke uitbultings 
Uitbultings met eienskappe soos elliptiese stelsels word dikwels klassieke uitbultings genoem omdat hulle ooreenstem met die historiese siening. Hulle het hoofsaaklik ouer populasie II-sterre en daarom het hulle ’n rooi tint. Hul wentelbane is ook lukraak in vergelyking met die vlak van die sterrestelsel en dit gee die uitbulting ’n sferiese voorkoms.

Vanweë die gebrek aan gas en stof vind daar feitlik geen stervorming in dié uitbultings plaas nie.

## Skyfagtige uitbultings 
Baie uitbultings het eienskappe wat meer ooreenstem met spiraalsterrestelsels. Hul sterre is in ’n geordende wentelbaan op dieselfde vlak as die buitenste skyf.

Navorsing deur middel van die Hubble-teleskoop wys dié uitbultings is nie heeltemal sonder stof nie, maar toon ingewikkelde strukture. Dit lyk dikwels soos ’n spiraalsterrestelsel, maar is baie kleiner. Daar vind ook stervorming plaas. Die tempo van stervorming stem ooreen met dié van skyf-sterrestelsels. Soms bevat skyfagtige uitbultings kernringe waar die tempo van stervorming hoër is as normaalweg in die skyf van sterrestelsels. Daar is nog geen uitsluitsel oor hoe dié soort uitbultings gevorm word nie.

Daar word geglo die meeste uitbultings en elliptiese sterrestelsels het ’n supermassiewe swartkolk in die middel. Die massa van die swartkolk is wederkerig in betrekking met die uitbulting se eienskappe.

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kaalgat tussen die daisies

**Kaalgat tussen die Daisies** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1997 uitgereik is.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie. Dit het 'n ouderdomsperk van 13 (vir swak taal).

## Rolverdeling 
* Gys de Villiers as diepdekkings polisieman
* Zack du Plessis		
* Frank Opperman		
* Soli Philander
* Tolla van der Merwe
* Willie Esterhuizen

## Storielyn 
'n Ongelukkige voorval met die Weskus se dronkgat tandarts veroorsaak dat ds. Izak Meiring uit die kerk geskop word. Wat doen 'n mens as jy afgedank word, veral as hy nog 'n wit Afrikaanse man is? Jy vat maar die werkie wat jou aangebied word. In dié geval, bestuurder van 'n mansklub waar daar gedobbel, gestrip en gedrink word.  "'n Paradys vir 'n predikant" sê Sakkie se assistent, klein Kareltjie Rautenbach. "Waar anders kry jy so ´n konsentrasie van siele wat gered moet word?" Kareltjie maak vir die predikant 'n toga met 'n ou testamentiese tema sodat hy soos Potiphar van ouds kan lyk. Die rede? Sodat se gemeente hom nie sal herken nie. Neef, die aardskurk wat die Klub Kafee Paradys besit, sien hier 'n goudmyn en betrek Kareltjie (erg teen sy sin) ook as 'n stripper. 

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Marié du Toit

**Marié du Toit** is 'n Suid-Afrikaanse aktrise en draaiboekskrywer. Sy het tussen 1961 en 1978 in verskeie rolprente verskyn. Sy is met 'n erepenning bekroon vir haar uitstaande vertolking in die rolprent *Die kandidaat*, wat deur oud-president C.R. Swart aan haar oorhandig is.
 
## Filmografie 
As aktrise:
* Susanna van Biljon, 2010 as Mev. Dreyer, 'n streng musiekonderwyseres
* Die Spaanse Vlieg, 1978 as Emma van Rooyen
* My Way II, 1977
* Vlindervanger, 1976
* Met liefde van Adéle, 1974
* Ongewenste Vreemdeling, 1974 as Eleen
* Pens en Pootjies, 1974 as Martie Yssel
* Skadu’s van gister, 1974
* The Big Game, 1973 as Lucie Handley
* Die Wit Sluier, 1973 as Lise de Leeu
* Insident op Paradysstrand, 1973
* My Way, 1972 as Fran Maddox
* My Broer se Bril, 1972 
* The Manipulator, 1971 as Harriet Tiller
* Die kandidaat, 1968 as Paula Neethling
* Wild Season, 1967 as Martie Maritz
* King Hendrik, 1965
* Voor sononder, 1962 as Martie Pretorius
* En die Vonke Spat, 1961 as Esmé du Toit 

As skrywer:
* Die groen faktor, 1984
Sterrestroom

[duimnael|250px|Sterrestrome wat in 2007 in ons [Melkweg ontdek is.]]

’n **Sterrestroom** is ’n groep sterre wat om ’n sterrestelsel wentel en eers ’n bolswerm of dwergsterrestelsel was, maar intussen deur swaartekrag uitmekaargeskeur en oor sy wentelbaan versprei is.

## Sterrestrome in die Melkweg 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Astronomy Picture of the Day: NGC 5907
* Astronomy Picture of the Day: NGC 4013
* Astronomy Picture of the Day: NGC 4651
* Astronomy Picture of the Day: NGC 1055
* Astronomy Picture of the Day: NGC 3521

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Satellietsterrestelsel

[duimnael|Die [Groot Magellaanse Wolk, die grootste satelliet van die Melkweg en die vierde grootste in die Lokale Groep.]]
’n **Satellietsterrestelsel** wentel om ’n groter sterrestelsel vanweë swaartekragaantrekking. Wanneer een stelsel baie groter as ’n ander is, word die groot een die primêre sterrestelsel genoem en die klein een die satelliet.
Lensvormige sterrestelsel

[duimnael|Die [Spil-sterrestelsel (NGC 5866), ’n lensvormige sterrestelsel in die sterrebeeld Draak. (Bron:Nasa/ESA)]]

’n **Lensvormige sterrestelsel** is tussen ’n elliptiese en spiraalsterrestelsel volgens Edwin Hubble se klassifikasie. Hulle het ’n skyf (soos spiraalstelsels) wat die meeste van hul interstellêre materiaal opgebruik of verloor het en dus baie min stervorming handhaaf. Hulle kan egter ’n aansienlike hoeveelheid stof in hul skyf oorhê. Daarom het hulle meestal ouer sterre (soos elliptiese stelsels) – hul sterre is gewoonlik meer as ’n miljard jaar oud.

## Vorm en struktuur 
### Klassifikasie 
Lensvormige sterrestelsels is uniek omdat hulle ’n sigbare skyf en prominente bol het. Nes elliptiese en spiraalstelsels kan hulle ook ’n sentrale staaf hê. Hulle het nie so baie vorms soos byvoorbeeld spiraalstelsels nie en daarom word hulle geklassifiseer volgens die hoeveelheid stof wat teenwoordig is of die teenwoordigheid of afwesigheid van ’n sentrale staaf. Die verskillende klasse is S01, S02 en S03 wanneer dit gebaseer is op die hoeveelheid stof in die skyf en SB01, SB02 en SB03 wanneer dit op die sentrale staaf gebaseer is.

Bolswerms word meer dikwels in lensvormige sterrestelsels aangetref as in spiraalstelsels met dieselfde massa en helderheid.

## Vormingsteorieë 
### Spiraalstelsel-oorblyfsels 
Die vorm en beweging van lensvormige stelsels gee in ’n mate ’n aanduiding van hoe hulle gevorm word. Hul skyf en moontlike stowwerige voorkoms dui aan dat hulle spiraalstelsels kan wees waarvan die arms verdwyn het. Die afwesigheid van gas, teenwoordigheid van stof en die gebrek aan onlangse stervorming is alles eienskappe wat ’n mens van ’n spiraalstelsel sal verwag wat al sy gas vir die vorming van nuwe sterre opgebruik het.

### Samesmeltings 
Lensvormige stelsels is egter helderder as spiraalstelsels, wat daarop dui dat hulle waarskynlik nie oorblyfsels van laasgenoemde is nie. Dit lyk eerder of hulle ontstaan deur die samesmelting van twee stelsels, wat die totale stermassa vergroot en die nuwe stelsel sy skyfagtige, armlose voorkoms gee. Dit verduidelik ook die voorkoms van groot hoeveelhede bolswerms in dié stelsels. Dié teorie het egter ook tekortkomings wat nog nie bevredigend opgelos is nie.

## Voorbeeld 
[duimnael|Die Wawiel-sterrestelsel in die [sterrebeeld Beeldhouer.]]
* Die Wawiel-sterrestelsel, sowat 500 miljoen ligjare van die Aarde af
* IC 1101, die grootste bekende sterrestelsel
* NGC 2787, ’n lensvormige stelsel met ’n sentrale staaf

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Galaktiese halo

Die **galaktiese halo** is ’n rofweg sferiese komponent van ’n sterrestelsel wat verder as die sigbare hoofdeel daarvan strek. 

Die onderskeid tussen die halo en die hoofdeel is die duidelikste in spiraalsterrestelsels, waar die sferiese vorm ’n kontras vorm met die plat skyf. In ’n elliptiese sterrestelsel is daar nie ’n skerp kontras nie.
Interaktiewe sterrestelsel

[duimnael|250px|Die [Draaikolk-sterrestelsel en sy satelliet, NGC 5195.]]
[duimnael|250px|[Arp 273 is twee interaktiewe stelsels. (Bron: Nasa/ESA)]]

**Interaktiewe sterrestelsels** is sterrestelsels waarvan die swaartekragvelde mekaar versteur. ’n Voorbeeld van ’n klein interaksie is wanneer ’n satellietstelsel die spiraalarms van die primêre stelsel versteur. ’n Voorbeeld van ’n groot interaksie is die botsing van twee stelsels.

## Interaksie met satelliete 
’n Interaksie tussen ’n sterrestelsel en een van sy satelliete is algemeen. Die satelliet se swaartekrag kan een van die groter stelsel se spiraalarms aantrek of die satelliet kan in die primêre stelsel vasbeweeg (bv. die Sagittarius- Elliptiese Dwergsterrestelsel). Dit kan ’n mate van stervorming veroorsaak.

## Botsings van sterrestelsels 
Botsings tussen sterrestelsels is ook taamlik algemeen in die heelal. Vanweë die uiters dun verspreiding van materiaal in sterrestelsels is dit nie botsings in die ware sin van die woord nie, maar eerder ’n swaartekrag-interaksie. Botsings kan daartoe lei dat twee stelsels saamsmelt. Dit gebeur wanneer twee stelsels bots en nie genoeg momentum het om daarna aan te beweeg nie. As die een stelsel baie groter as die ander een is, sal die groot stelsel redelik ongeskonde bly terwyl die klein stelsel uitmekaargeruk en deel van die groot stelsel sal word.

Simulasies van botsings tussen sterrestelsels op rekenaars is nou algemeen, met al die realistiese fisiese faktore soos swaartekrag, gasverspreiding en stervorming wat in ag geneem word. ’n Versameling van sulke simulasies kan gevind word op die webtuiste van die Paryse Sterrewag.

## Galaktiese kannibalisme 
Galaktiese kannibalisme verwys na die proses waardeur ’n groot sterrestelsel ’n kleiner stelsel opneem vanweë ’n swaartekrag-interaksie. Die resultaat is dikwels ’n onreëlmatige sterrestelsel, of soms ’n elliptiese sterrestelsel.

Sommige sterrekundiges glo dat galaktiese kannibalisme tans plaasvind tussen ons Melkweg en die Magellaanse Wolke. Hulle noem as bewys die strome waterstof wat die Melkweg deur swaartekrag uit die Magellaanse Wolke aantrek.

## Melkweg en Andromeda 
Sterrekundiges het geraam dat die Melkweg en die Andromeda-sterrestelsel in sowat 4,5 miljard jaar sal bots. Daar word geglo die twee spiraalsterrestelsels sal saamsmelt en ’n elliptiese stelsel vorm.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Botsings van sterrestelsels 
* Simulasies van botsings

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Interstellêre medium

[duimnael|regs|250px|Die verspreiding van geïoniseerde [waterstof, bekend as H&nbsp;II, in die Melkweg se interstellêre medium soos van die Noordelike Halfrond gesien deur die Wisconsin Hα Mapper]]
**Interstellêre medium** of **ISM** is die materiaal wat bestaan tussen groepe sterre in ’n sterrestelsel. Dit sluit gas, stof en kosmiese strale in.

Die ISM is in alle fases uiters versprei in vergelyking met standaarde op Aarde. In koel, digte gebiede kan die digtheid tot 106 molekules per cm3 wees. In warm, verspreide gebiede is materiaal meestal geïoniseer en kan die digtheid so laag as 10−4 ione per cm3 wees. Vergelyk daarmee die digtheid van rofweg 1022 molekules per cm3 vir vloeibare water. Wat massa betref, is 99% van die interstellêre medium gas en 1% stof. In die gas is 89% van atome waterstof, 9% helium en 2% ander elemente, wat in sterrekunde metale genoem word.

In astrofisika speel die ISM ’n uiters belangrike rol. Sterre vorm in die digste streke van die ISM, molekulêre wolke, en vul die ISM aan met materiaal en energie deur planetêre newels, sterwinde en supernovas. Hierdie interaksie tussen sterre en die ISM help die tempo bepaal waarteen ’n sterrestelsel sy gasinhoud opgebruik, en dus hoe lank dit stervorming kan volhou.

## ISM-tabel 
Dié tabel wys die komponente van die Melkweg se interstellêre medium.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Freeview Video 'Chemistry of Interstellar Space' William Klemperer, Harvard-universiteit
* ’n Aanlyn-tutoriaal 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
VIRGOHI21

**VIRGOHI21** is ’n uitgebreide H I-gebied (met neutrale waterstof) in die Virgo-sterrestelselswerm wat in 2005 ontdek is. Die ontleding van sy interne beweging dui daarop dat dit ’n groot hoeveelheid donker materie kan bevat – soveel as ’n klein sterrestelsel. Aangesien VIRGOHI21 blykbaar geen sterre bevat nie, of bitter min, sal dit een van die eerste bekende donker sterrestelsels wees. Skeptici van dié teorie meen VIRGOHI21 is bloot die "gety-stert" van die nabygeleë sterrestelsel Messier 99.

## Waarnemings 
VIRGOHI21 is opgespoor deur radioteleskoop-waarnemings van sy neutrale waterstof 21&nbsp;cm-emissies. Die waargenome waterstof het ’n massa van sowat 100&nbsp;miljoen sonmassas en is sowat 50&nbsp;miljoen ligjare van die Aarde af. Deur die Doppler-verskuiwing van die emissies te bestudeer, het sterrekundiges vasgestel die gas het ’n hoë snelheidsprofiel-breedte; dit beteken verskillende dele van die wolk beweeg teen hoë snelhede in verhouding met ander dele. Met die Hubble-ruimteteleskoop is daarna ’n paar sterre gevind (’n paar honderd).

## Donker sterrestelsel-teorie 
As die hoë snelheidsprofiel-breedte van VIRGOHI21 geïnterpreteer word as rotasie, is dit heeltemal te vinnig om te strook met die swaartekrag van die waargenome waterstof. Dit dui op die teenwoordigheid van ’n donkermaterie-halo van tienmiljarde sonmassas. As die klein aantal sterre wat gevind is in ag geneem word, is die verhouding van massa tot lig sowat 500, veel groter as in ’n normale sterrestelsel (sowat 50). Die groot swaartekrag van die donkermaterie-halo in hierdie teorie verduidelik die verwronge aard van die nabygeleë spiraalsterrestelsel Messier 99 en die brug van neutrale waterstof wat tussen die twee voorwerpe bestaan.

As dié veronderstelling reg is, sal VIRGOHI21 die eerste donker sterrestelsel wees wat ontdek is nadat so iets voorspel is deur simulasies van donkermaterie-teorieë. Hoewel ander kandidate vir donker sterrestelsels voorheen waargeneem is, is later gevind dat hulle waarskynlik óf gewone, dowwe sterrestelsels óf gety-sterte is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Astronomers find star-less galaxy (BBC News), 2005
* A multibeam HI survey of the Virgo cluster – two isolated HI clouds?, (abstrak), Davies, J. et al., 2004
* A Dark Hydrogen Cloud in the Virgo Cluster 
* First Invisible Galaxy Discovered in Cosmology Breakthrough, (Space.com), 2005
* Dark Matter Galaxy? (UniverseToday)
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
R136a1

**R136a1** is ’n Wolf-Rayetster en die ster sover bekend met die grootste massa. Dit word geraam op sowat 265 sonmassas. Daar is eers geglo R136a is ’n supermassiewe voorwerp van 1&nbsp;000-3&nbsp;000 sonmassas. Later is gevind dit is ’n baie digte sterreswerm. Die span het verskeie sterre gevind met oppervlaktemperature van meer as 40&nbsp;000-56&nbsp;000 kelvin, meer as sewe keer dié van die Son, en wat verskeie miljoene kere so helder is. Minstens drie van die sterre het ’n massa van 150 sonmassas.

## Eienskappe 
R136a1 het ’n oppervlaktemperatuur van meer as 50&nbsp;000&nbsp;kelvin.

Sterre van tussen 8 en 150 sonmassas ontplof as hulle die einde van hul leeftyd bereik as supernovas, en bly oor as neutronsterre of swartkolke. Sterrekundiges verwag dat sterre tussen 150 en 300 sonmassa sal opeindig as ’n hipernova, ’n sterontploffing met ’n energie van meer as 100 supernovas (1046&nbsp;joule). Die ster kan ook voortydig tot ’n einde kom weens ’n gebrek aan brandstof.

## Verwysings 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Liewe hemel, Genis!

***Liewe hemel, Genis!*** is 'n rolprent wat op 20 Maart 1987 vrygestel is.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie. 

## Hoofrolspelers 
* Marie Pentz as Mietie
* Jacques Loots as Genis
* Emgee Pretorius as Veldsman
* Susanne Beyers as Maria
* Karin Fourie as Johanna
* Michelle Botes as Santie
* Alex Heyns as Oom Botes
* Willie Esterhuizen as Visser Botes (Vissertjie)
* Jan Engelen as Pole
* Carel Trichardt as Portugees
* Wilna Snyman as Aletta
* Marna Gey van Pittius as Lettie
* André Verster as Dominee
* Richard van der Westhuizen as Kobus Maree
* Marius du Plooy as Klein-Jakop
* Eghard van der Hoven as Ou-Jakop Maree
* Annalise Bosch as Myta Botes
* Nic van Rensburg as Groot Koot
* Miems de Bruyn as Johanna, Genis se vrou

## Storielyn 
Die Koöperasie se mense in hul bekende en geliefde omgewing, maar wees gewaarsku, daar is 'n traan agter al die gelag.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
William Egan

**William Egan** was 'n Suid-Afrikaanse toneelspeler en regisseur. Hy is veral bekend as regisseur van die TV-reeks Koöperasiestories en die daaropvolgende rolprent Liewe Hemel, Genis!. Hy is op die Oujaarsdag van 1992 op die ouderdom van 48 aan kanker oorlede.

Egan het in verskeie produksies vir Truk, Sukovs, Kruik en SAUK-TV gewerk. In 1982 is hy met 'n Artes bekroon vir taalregie en oorklanking. In 1980 is die Breytenbach Epathlon vir sy regie van *The crucible* aan hom toegeken, en in 1972 die Pierce Nicholson-prys vir sy bydrae tot teater in die Vrystaat. In 1992 ontvang hy die Vita-prys vir die regie van *Gulls*.

## Filmografie 
* Liewe Hemel, Genis!, 1986
* Koöperasiestories (TV-reeks), 1983

## Verwysings
Susanne Beyers

**Susanne Beyers** (gebore 11 Desember 1954) is 'n Suid-Afrikaanse aktrise en skrywer. Sy is primêr 'n verhoogaktrise, maar is eerder bekend vir die Afrikaanse TV-reekse waarin sy speel. Beyers het 'n B.Drama-graad aan die Universiteit van Stellenbosch verwerf. Op die verhoog was sy te sien in stukke soos *Die uurwerk kantel*, in Leon Kruger se *Ou blare* en *Seks in die suburbs*. Haar TV-optredes sluit in enkeldramas soos Bartho Smit se *Die man met die lyk om sy nek* (regie: Danie Odendaal), asook reekse soos Chris Barnard se *Onder draai die duiwel rond* (regie: Katinka Heyns) en *Arende* (regie: Dirk de Villiers). Sy het ook in verskeie vollengte flieks opgetree.

## Filmografie 
### Rolprente 
* *Liewe Hemel, Genis!*, 1987 as Maria
* *Mandela and de Klerk* (TV-fliek), 1997 as T.V.-verslaggewer #2
* *Slavery of Love* (TV-fliek), 1999 as Anna van Branden
* *Konfetti*, 2014 as ouma Annetjie Voster
* *Onder die Tafel* (Kortfilm), 2014 as Katerine
* *Strikdas*, 2015 as Patrys Vorster
* *Eintlik nogal baie*, 2016 as Jay se ma

### TV-optredes 
* *Arende II* (TV-reeks), 1992 as Annette Steenkamp
* *Arende III* (TV-reeks), 1993 as Annette Steenkamp
* *Erfsondes* (TV-reeks, tweede seisoen), 2009 as Ansie Labuschagne
* *Onder Draai die Duiwel Rond*
* *7de Laan* (SABC-sepie) as Jacomien van Niekerk
* *Soutmansland*
* *Hart van Staal*
* *Dennekruin 12*
* *Seders val in Lebanon*
* *Die Man met die Lyk om sy Nek*
* *Jasper Le Feuvre*
* *Samaritaan*
* *Beyond Return*

## Verhoogstukke 
Van haar verhoogstukke sluit in:
* *Die uurwerk kantel*
* *Ou blare* (saam met Joanie Combrinck en Elsabé Daneel)
* *Seks in die suburbs* (saam met Eben Genis)
* *Drafstap of drentel*
* *Dalk is ons almal so*
* *Susanna die Geliefde*
* *Moeders en Dogters*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Die Prince van Pretoria

***Die Prince van Pretoria*** (*sic*) is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1993 uitgereik is. Die rolprent het 'n begroting van ongeveer 1 miljoen rand gehad. Die persoon waarop die prent gebaseer is, Glendon Macgregor, het homself op 15 Julie 1993 op 21-jarige ouderdom in 'n parkade vergas.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie.

## Hoofrolspelers 
* Philip Moolman as Jon Brown
* Illse Roos as Amanda du Toit
* Bill Flynn as Dolf Beukes
* Sandra Prinsloo as Cordelia de la Rey van Rensburg
* Soli Philander as Van Schalkwyk
* Franz Gräbe as Brook
* Robin Smith as Cragge
* Eghard van der Hoven as Prof. Scholtz
* Flakie Lakie as Poppie
* Eric Nobbs as Jacobus van Rensburg
* James Borthwick as Tommy Prinsloo
* Christine Basson as Landlady
* Sandra Kotze as Mev. du Toit
* Glendon McGregor as Glendon
* Kerneels Coertzen as Louw die hotelbestuurder
* Ivan Dean as Van Wyk
* Dehan Liebenberg as Wynand Jansen
* Ronelle Kriel as Ronel Viviers
* Henriëtta Gryffenberg as Suzanne du Plooy
* André Verster as burgemeester Jacques Malan
* Tilana Hanekom as Mev. Malan
* Danny Mbusi as Chauffeur
* Mimi Coertse as haarself
* Nataniël as homself

## Storielyn 
Die rolprent is gebaseer op 'n ware gebeurtenis in Pretoria in 1990, toe 'n jong man skielik sy verskyning as die kroonprins van Liechtenstein maak. Vir 14 dae word hy getrakteer op alles wat Pretoria op sy beste aan so 'n vorstelike besoeker kon bied, insluitend 'n wedstryd van die Blou Bulle op Loftus Versfeld, voordat konsternasie uitbreek as die plaaslike kelner van Sunnyside net so skielik verdwyn as wat hy verskyn het.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings
NML Cygni

**NML Cygni**, of **V1489 Cygni**, is ’n rooisuperreus en een van die grootste sterre bekend. Sy radius is sowat 1&nbsp;650 keer dié van die Son, of 7,67 AE. Die ster is een van die uiters helder superreuse. Sy afstand van die Aarde af word op sowat 5&nbsp;300 ligjare (1&nbsp;600 parsek) geraam. Dit is ’n halfreëlmatige veranderlike ster met ’n periode van sowat 940 dae.

NML Cygni is in 1965 deur Neugebauer, Martz en Leighton ontdek. Die naam NML is afgelei van die drie ontdekkers se name. Dit is deel van die Cygnus OB2-verbinding wat byna 2° in die lug beslaan. Dit is dus een van die naaste massiewe verbindings aan die son. Wilson en Barrett het aanvanklik OH-radio-emissies (1612&nbsp;MHz) in 1968 ontdek. Later is die teenwoordigheid van molekules soos water (H2O), silikonmonoksied (SiO), koolstofmonoksied (CO), koolstofmonosulfied (CS), swaelmonoksied (SO), swaeldioksied (SO2) en waterstofsulfied (H2S) ook ontdek.

## Verwysings 
: *15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia.*
Jan Engelen

**Jan Engelen** (7 Junie 1946 - 9 Mei 2018) was 'n Suid-Afrikaanse akteur en TV-regisseur. Hy is die seun van Belgiese ouers, die regisseur en akteur Fred Engelen en die aktrise Tine Balder. Hy is in België gebore maar word in Stellenbosch groot waar hy ook gestudeer het.

Hy is op 9 Mei 2018 aan kanker oorlede en laat sy ma, vrou (Amor Tredoux), vyf kinders en drie sibbes agter.

## Filmografie 
As akteur:
* Liewe Hemel, Genis!, 1986 as Pole
* Pim Pandoer in het nauw, 1975
* Lieverdjes uit Amsterdam, 1974

As regisseur:
* Vuurhoutjieland (TV-reeks), 1981
* Trompie en die Boksombende (TV-reeks), 1980
* Adoons-hulle (TV-reeks), 1977–1978

## Verwysings
Eghard van der Hoven

**Eghard van der Hoven** (*22 April 1922 - †9 September 2006) was 'n Suid-Afrikaanse akteur en voormalige hoof van Truk.

In 1984 ontvang Van der Hoven die Erepenning vir Toneelbevordering van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns terwyl Wilna Snyman in dieselfde jaar die Erepenning vir Verhoogkuns ontvang. Hy het in 1998 'n kanseliersmedalje van die Universiteit van Pretoria ontvang vir sy besondere bydrae tot die totstandkoming van die dramadepartement aan die universiteit asook sy bydrae as een van die grondleggers van die Suid-Afrikaanse toneel, as uitmuntende teateradministrateur, gesaghebbende teoretikus, kritikus en akteur van formaat. 

Van der Hoven was met die aktrise Tilana Hanekom getroud. Hulle het twee kinders gehad. Hy is op 13 September 2006 op 84-jarige ouderdom in sy slaap oorlede.

## Filmografie 
* Die Prince van Pretoria, 1993 as Prof. Scholtz
* Liewe Hemel, Genis!, 1987 as Ou-Jakop Maree
* Agter Elke Man, 1985 as Herman Celliers
* Die Groen Faktor, 1984

## Verwysings
Lyklollery

**Lyklollery** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 2001 vrygestel is. Die rolprent is deur Francois Coertze en Dorette Nel vervaardig en in Pretoria verfilm. Dit is Abyss Produksies se tweede rolprent.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie oor drie van die land se gunsteling onderwerpe rugby, lyke en TV-lisensies.

## Hoofrolspelers 
* Elize Cawood as TV-inspekteur
* David Dukas as Bossie
* Jonathan Pienaar as Skroef
* Dorette Nel as Jeanette
* Francois Coertze as Sarel
* Wilson Dunster as Klaas
* Miems de Bruyn as Ma
* Cemonè Hewetson as Sarel se Vrou

## Storielyn 
Almal in Jolliefontein, 'n klein plattelandse dorpie, is in rep en roer is oor die naderende rugbywedstryd. 'n TV-lisensieinspekteur op soek na lisensies maak inbreuk op 'n paar vriende se rugbymiddag voor die TV en slaan dood neer. Wat nou gedoen met die lyk?

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Donker materie

[duimnael|Sterk [gravitasielense soos waargeneem deur die Hubble-ruimteteleskoop in die sterrestelselswerm Abell&nbsp;1689 dui op die teenwoordigheid van donker materie. (Vergroot die foto om die lensboë te sien.)]]

**Donker materie** is in astrofisika en kosmologie ’n hipotetiese soort materie om ’n groot deel van die algehele massa van die heelal te verklaar. Dit kan nie met teleskope waargeneem word nie; net soos donker energie is donker materie 'n knoeifaktor. Sommiges spekuleer dat dit nie waargeneem kan word nie omdat dit nie betekenisvolle hoeveelhede lig of ander elektromagnetiese straling uitstraal nie. Die bestaan van donker materie word eerder afgelei van die swaartekraginvloed daarvan op sigbare materie, straling en die enorme grootte van die heelal. Donker materie beslaan na raming 84% van die totale materie in die heelal.

Donker materie het onder astrofisici se aandag gekom vanweë die teenstrydighede tussen die massa van groot astronomiese voorwerpe wat van hul swaartekraginvloed afgelei is, en die massa wat volgens hul "helder materie" bereken is, soos sterre, gas en stof. Jan Oort het in 1932 vir die eerste keer aangeneem donker materie verklaar die wentelsnelhede van sterre in die Melkweg, en Fritz Zwicky in 1933 dat dit "vermiste massa" verklaar in die wentelsnelhede van sterrestelsels in swerms.

Daarna het ander waarnemings ook gedui op die bestaan van donker materie in die heelal, onder meer die rotasiespoed van sterrestelsels, gravitasielense wanneer die lig van voorwerpe op die agtergrond deur sterrestelselswerms op die voorgrond gebuig word, en die temperatuurverspreiding van warm gas in sterrestelsels en swerms. Kosmoloë stem saam dat donker materie hoofsaaklik saamgestel is uit ’n nuwe, tot nog toe ongeïdentifiseerde soort subatomiese deeltjie, die graviton. Die soeke na hierdie deeltjie is vandag ’n belangrike aspek in deeltjiefisika.

Hoewel die bestaan van donker materie algemeen aanvaar word deur die hoofstroom-wetenskapgemeenskap, is verskeie ander teorieë al voorgestel om die afwykings te verduidelik wat donker materie sou veroorsaak.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Massa-lig-verhouding
*Donker energie
*Donker vloeistof

## Eksterne skakels 
* 
* Donkermaterie, ’n knoeifaktor 
* What is dark matter?  by cosmosmagazine.com
* The Dark Matter Crisis 
* The European astroparticle physics network
* Helmholtz Alliance for Astroparticle Physics
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pierre de Charmoy

**Pierre de Charmoy** is 'n Suid-Afrikaanse sanger en akteur.  Hy het een van die hoofrolle in die rolprent Tawwe Tienies vertolk.

## Filmografie 
* Tawwe Tienies, 1984 as Ron 

## Diskografie 
* Hear Me Now - The Greatest Hits, 2002 GALLO
* Positive LP, 1986 RPM
* Reaching Out LP, 1983 RPM
* Ovation LP, 1983 RPM
* Rock ´n Roll Lullaby / Lewendig op 7", 1983 RPM

## Verwysings
Elsa Fourie

**Elsa Fourie** is 'n Suid-Afrikaanse aktrise. Sy het een van die hoofrolle in die rolprent Tawwe Tienies vertolk.

## Folmografie 
* Tawwe Tienies, 1984 as Hantie Groenewald
* *The Schoolmaster*, 1990 as Engela
Tawwe Tienies

**Tawwe Tienies** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1984 uitgereik is. Bles Bridges sing die temaliedjie.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie.

## Hoofrolspelers 
* Pierre de Charmoy as Ron
* Elsa Fourie as Hantie Groenewald
* Chris Galloway as Knop
* Jacques Loots as Koot van der Byl
* Solly Oosthuizen as Piellie
* Marie Pentz as Tina Groenewald
* Hennie Smit as Bulletjie Brits
* Koos Strauss as Koos Els
* Dulcie van den Bergh as Nellie Burger
* Chris van Niekerk as Basie Burger
* Louis van Niekerk as Kaptein A. Kriel
* Joe Ribeiro as Terroris #1
* Cobus Oosthuizen as Terroris #2
* Sulette Minaar
* André Smuts

## Storielyn 
'n Lagmyn ontplof as twee van Suid-Afrika se gewildste sterre, Marie Pentz en Jacques Loots (by miljoene bekend as Mietie en Genis in TV se Koöperasiestories) besluit om hulle eie tuiswag te stig. Koes terroriste, hier kom die wenspan.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Chris Galloway

**Chris Galloway** is 'n Suid-Afrikaanse akteur, kameraman en produksiebestuurder. Hy het in die 1970's in Die Ruimte in Kaapstad gewerk en in 1977 saam met Dawie Malan, Bill Curry en ander die eksperimentele teatergroep Fringe gestig. Hy het ook een van die hoofrolle in die rolprent Tawwe Tienies vertolk.

## Filmografie 
As akteur:
* *Battle of Los Angeles* (video), 2011
* *Tawwe Tienies*, 1984 as Knop
* *Farce About Uys* (video), 1983 as Sersant Sersant Uys 

## Teater 
**The Owl and the Pussycat* 1967
*''Don't Drink the Water*
**Endgame*
**Macrune’s Guevara*
**Medea*
**Tsafendas*
**Black Beauty and the Boss*
**Snow White and the Special Branch*
**Info Scandals*
**Die Van Aardes van Grootoor*
**Appassionata*
**Farce About Uys*
**Rearranging the Deckchairs on the SA Bothatanic*
**Cry Freemandela – The Movie*
**Paradise is Closing Down''
Skollie

**Skollie** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1984 vrygestel is.

## Genre 
Die rolprent is 'n drama.

## Hoofrolspelers 
* George Ballot as Skollie
* Patrick Mynhardt as Pappa
* Emgee Pretorius as Priester
* Elmarie Kruger
* James Borthwick

## Storielyn 
Skollie, Suid-Afrika se gewildste tronkvoël, hoor dat sy seuntjie mishandel word en op 'n dag kry hy die geleentheid wat hy soek om uit die tronk te ontsnap. Buite wag sy vriende, maar ook dié wat daarop uit is om hom te misbruik terwyl hy voortvlugtend is.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Mormyrops

**Mormyrops** is 'n genus van visse wat aan die familie Mormyridae behoort. Die spesies van die genus is groot met lang koppe en lywe. Daar is twintig spesies in die genus en een kom in Suider-Afrika voor.

## Spesie 
Spesie wat hoort tot die genus:
::* *Mormyrops anguilloides* - Roof-bottelneus

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Boere-Afrikanervolksraad

**Boere-Afrikanervolksraad** is 'n volksraad wat deur die Volksraad Verkiesing Kommissie (VVK) verkies word. 

## Lede 
Die volksraad bestaan tans uit die lede wat tydens die VVK se eerste verkiesing op 23 September en 24 September 2011 verkies is, naamlik:
* Andries Breytenbach (voorsitter)
* Abel Malan (adjunk-voorsitter)
* Henk van de Graaf (sekretaris)
* Ben Geldenhuys (penningmeester)
* Sakkie van der Merwe
* Steyn van Ronge
* Franz Jooste
* Etienne le Roux (KwaZulu-Natal)
* Tiaan Theron (voormalige Kaapland)

## Selfbeskikkingseis 
Die Boere-Afrikanervolksraad het op 26 Oktober 2011 ‘n skrywe  aan die Kantoor van die Staatspresident oorhandig waarin hulle die regering in kennis stel van die verkiesing en hulle voorneme om hulle mandaat vir selfbeskikking tot uitvoering te bring. 

Die regering het egter nie hierop gereageer nie en versoeke om die saak te bespreek is ook geïgnoreer. In Oktober 2012 is 'n ultimatum aan ‘n verteenwoordiger van pres. Jacob Zuma se kantoor by die Uniegebou in Pretoria oorhandig. Dit is deur Theunissen Shongwe, met verwysingsnommer 5587, in ontvangs geneem.

Die volksraad het beplan om op 30 November 2012 saamtrekke by die ambassades van die stamlande te organiseer, insluitende by die Duitse, Nederlandse, Franse en die Amerikaanse ambassade. Tydens die saamtrekke sou die vryheidseis in Afrikaans sowel as die taal van die ambassade voorgehou word.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
* Die Volksraad se vryheidseis
Haukes

**Haukes** is ’n nedersetting in die munisipaliteit Berg en Dal in die provinsie Gelderland in Nederland.
Hattem

duimnael|Topografiese kaart van Hattem (Desember 2015)

**Hattem** is ’n stad en munisipaliteit in die provinsie Gelderland in Nederland.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Hattelaar

**Hattelaar** is ’n nedersetting in die munisipaliteit West Betuwe in die provinsie Gelderland in Nederland.
Harderwijk

**Harderwijk** is ’n stad en munisipaliteit in die provinsie Gelderland in Nederland.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Slanke klipstamper

Die **Slanke klipstamper** (*Hippopotamyrus ansorgii*) is 'n varswatervis wat in die boonste dele van die Zambezirivier, die Kunene-, Okavango-, Buzi- en Pungweriviere voorkom. Daar is 'n geïsoleerde bevolking in die Ruorivier in Malawi. In Engels staan die vis bekend as die *Slender stonebasher*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n lang en plat lyf, die dorsale vin (agter op die lyf) is korter as die anale vin en die stertvin is gevurk met ronde punte. Die vis het 'n klein bek. Die vis is gewoonlik bruin of swart met 'n vertikale streep waar die dorsale vin begin en word tot 150&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in rotsagtige areas in vinnigvloeiende water. Hulle vreet ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* Fishbase: *Hippopotamyrus ansorgii*

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Ian Kirkpatrick

**Ian Kirkpatrick** (25 Julie 1930 – 17 November 2012), of *Oom Kirkie* soos hy bekend gestaan het, was 'n legendariese Springbokspeler, -afrigter en -keurder.

Kirkpatrick het tussen 1953 en 1961 in 13 toetse vir Suid-Afrika gespeel. Die eerste hiervan was op 5 September 1953 in Kaapstad teen Australië gewees en die laaste op 18 Februarie 1961 teen Frankryk in Parys.

Hy was jare lank 'n afrigter op Stellenbosch. Die hoogtepunt van sy loopbaan as afrigter was egter die Curriebeker-oorwinning van die Griekwas in 1970 gewees. In hierdie eindstryd het die Griekwas Noord-Transvaal met 11-9 in Kimberley verslaan.

Hy is op 17 November 2012 op 82-jarige ouderdom by sy huis op Somerset-Wes in sy slaap oorlede. Hy word oorleef deur sy vrou, Norma, drie kinders, Peter Kirkpatrick, Richard Liddle en Bridgette Schuitmaker en vyf kleinkinders.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*