Jean Rhys

**Jean Rhys**, ( gebore **Ella Gwendolyn Rees Williams**; 24 Augustus 1890 – 14 Mei 1979) was 'n Britse romansier. Sy is gebore, en het grootgeword, in die karibiese eiland van Dominica. Sy was vanaf 16-jarige ouderdom hoofsaaklik woonagtig in Engeland, waarnatoe sy gestuur is vir haar opvoeding. Sy is veral bekend vir haar roman *Wide Sargasso Sea* (1966), wat geskryf is as voorloper tot Charlotte Brontë se *Jane Eyre*. In 1978 is sy aangestel as 'n Kommandeur van die Orde van die Britse Ryk vir haar skryfwerk.

## Vroeë lewe 
Rhys se vader, William Rees Williams, was 'n Walliese mediese dokter en haar moeder, Minna Williams, née Lockhart, 'n derde-generasie Dominikaanse kreoolse persoon van Skotse afkoms. ("Kreools" is in daardie tye algemeen gebruik om te verwys na enige persoon wat op die eiland gebore is, hetsy van Europese- of Afrika afkoms, of albei.) Sy het 'n broer gehad. Haar moeder se familie het 'n landgoed ('n voormalige plantasie) op die eiland gehad.

Rhys is in Dominica opgevoed tot die ouderdom van 16, toe sy na Engeland gestuur is om by 'n tante te woon, aangesien haar verhouding met haar moeder stroef was. Sy het die Perse School for Girls in Cambridge

Nadat haar vader in 1910 gesterf het, het dit gelyk of Rhys geëksperimenteer het om as 'n "demimondaine" te leef. Sy het die minnares geword van die welgestelde aandelemakelaar Lancelot Grey Hugh Smith, wie se vader, Hugh Colin Smith, Goewerneur van die Bank van Engeland was.Alhoewel hy 'n vrygesel was, het Smith nie aangebied om met Rhys te trou nie, en hul verhouding het gou geëindig. Hy kon egter steeds af en toe finansiële hulp bied. Sy het begin skryf  (na o.a. 'n byna dodelike aborsie. Nie Smith se kind nie), en 'n vroeë weergawe van haar roman, *Voyage in the Dark*, geskryf.

In 1939 het Rhys en Tilden-Smith na Devon verhuis, waar hulle vir etlike jare gewoon het. Hy is oorlede in 1945. In 1947 trou Rhys met Max Hamer, 'n prokureur en die neef van Tilden-Smith. Hy is skuldig bevind aan bedrog en is ná hul huwelik tronk toe gestuur. Hy is in 1966 oorlede.

## Skryfloopbaan 
In 1924 het Rhys onder invloed van die Engelse skrywer Ford Madox Ford gekom. Nadat sy Ford in Parys ontmoet het, het Rhys kortverhale onder sy beskerming geskryf. Ford het besef dat haar ervaring as 'n banneling aan Rhys 'n unieke oogpunt verleen het, en het haar "singular instinct for form" geprys. "Coming from the West Indies, het [Ford] verklaar, 'with a terrifying insight and... passion for stating the case of the underdog, she has let her pen loose on the Left Banks of the Old World'."  Haar man was destyds in die tronk.

Rhys het by Ford en sy jarelange vriendin, Stella Bowen, ingetrek. 'n Liefdesverhouding met Ford het ontstaan, wat sy in fiksie-vorm uitgebeeld het in haar roman *Quartet* (1928). Daar is ook rolprent-, opera- en radio verwerkings daarvan gemaak. 

In 1968 het André Deutsch 'n versameling van Rhys se kortverhale onder die titel *Tigers are Better-Looking* gepubliseer, waarvan agt kortverhale geskryf is tydens Rhys se jare van ontnugtering en onsekerheid in die 1950's, en nege heruitgegee is uit haar bundel van 1927, *The Left Bank and Other Stories*. Haar kortverhaal uit 1969, *I Spy a Stranger*, wat uitgegee is deur Penguin Books, is in 1972 vir televisie verwerk vir die BBC se *Thirty-Minute Theatre*, met Mona Washbourne, Noel Dyson, Hanah Maria Pravda en Basil Dignam in die hoofrolle. In 1976 het Deutsch 'n verdere kortverhaalbundel getiteld *Sleep It Off Lady* gepubliseer. Dit bestaan uit 16 stukke wat gekies is uit 'n skryfloopbaan van nagenoeg 75 jaar, beginnende by die einde van die 19de eeu.

## Latere jare 
Rhys het vanaf 1960 tot en met haar afsterwe in Cheriton Fitzpaine in Devon gewoon. Sy het dit eenmaal beskryf as "a dull spot which even drink can't enliven much." Sy was nie juis beïndruk met haar laat opgang na literêre roem nie: "It has come too late."

## Afsterwe 
Jean Rhys het op 14 Mei 1979 op 88-jarige leeftyd in Exeter gesterf; voordat sy 'n outobiografie kon voltooi wat sy enkele maande tevore begin dikteer het. Die onvolledige teks daarvan is in 1979 onder die titel *Smile Please: An Unfinished Autobiography* gepubliseer.

## Keur uit haar bibliografie 
**The Left Bank and Other Stories*, 1927
**Postures*, novel, 1928 (gepubliseer in die VSA onder die titel *Quartet*, 1929)
**After Leaving Mr. Mackenzie*, roman, 1931
**Voyage in the Dark*, roman, 1934
**Good Morning, Midnight*, roman, 1939
**Wide Sargasso Sea*, roman, 1966
*''Tigers Are Better-Looking: With a Selection from 'The Left Bank' *, verhale, 1968
**Penguin Modern Stories 1* (met Bernard Malamud, David Plante en William Sansom), 1969
**My Day: Three Pieces*, verhale, 1975
**Sleep It Off Lady*, verhale, 1976
**Smile Please: An Unfinished Autobiography*, 1979
**Jean Rhys: Letters 1931-1966*, 1984
**Early Novels*, 1984
**The Complete Novels*, 1985
**Tales of the Wide Caribbean*, verhale, 1985
**The Collected Short Stories*, 1987
**Let Them Call It Jazz*, verhale, 1995

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*Angier, Carol. *Jean Rhys: Life and Work*. Little, Brown and Co., 1990.
*
*Dash, Cheryl M. L. "Jean Rhys", in Bruce King, ed., *West Indian Literature*. Macmillan, 1979, pp. 196–209.
*Joseph, Margaret Paul. *Caliban in Exile: The Outsider in Caribbean Fiction*, Greenwood Press, 1992.
*Lykiard, Alexis, *Jean Rhys Revisited*. Stride Publications, 2000. 
*Lykiard, Alexis. *Jean Rhys Afterwords*. Shoestring Press, 2006.
*
*Seymour, Miranda. *I Used to Live Here Once: The Haunted Life of Jean Rhys''. 2022.
*

## Eksterne skakels 
*Literary Encyclopedia biography
*Jean Rhys bio, with particular reference to her time in Dominica
*"Jean Rhys Archive", University of Tulsa McFarlin Library, Department of Special Collections and University Archives
*Jean Rhys Papers, the British Library
*Biography of Jean Rhys by Dominican historian Lennox Honychurch
*London Fictions article on 'After Leaving Mr Mackenzie' by literary historian Susie Thomas