Kubermisdaad

**Kubermisdaad** omvat 'n wye reeks kriminele aktiwiteite wat met behulp van digitale toestelle en/of netwerke uitgevoer word. Dit is al verskeie kere gedefinieer as "'n misdaad wat op 'n rekenaarnetwerk gepleeg word, veral die internet; Kubermisdadigers kan kwesbaarhede in rekenaarstelsels en netwerke benut om ongemagtigde toegang te verkry, sensitiewe inligting te steel, dienste te ontwrig en finansiële of reputasieskade aan individue, organisasies en regerings te veroorsaak.

Kubermisdade verwys na sosiaal gevaarlike dade wat met behulp van rekenaartoerusting gepleeg word teen inligting wat in kuberruimte verwerk en gebruik word.

In 2000 het die tiende Verenigde Nasies-kongres oor die Voorkoming van Misdaad en die Behandeling van Oortreders kubermisdade in vyf kategorieë geklassifiseer: ongemagtigde toegang, skade aan rekenaardata of –programme, sabotasie om die funksionering van 'n rekenaarstelsel of netwerk te belemmer, ongemagtigde onderskepping van data binne 'n stelsel of netwerk, en rekenaarspioenasie.  en dat dit "hou werklike risiko's vir die mensdom in".

Die Wêreld Ekonomiese Forum (WEF) se 2020 Globale Risikoverslag het uitgelig dat georganiseerde kubermisdaadgroepe kragte saamspan om kriminele aktiwiteite aanlyn te pleeg, terwyl die waarskynlikheid van hul opsporing en vervolging op minder as 1 persent in die VSA beraam word. Daar is ook baie privaatheidskwessies rondom kubermisdaad wanneer vertroulike inligting onderskep of bekend gemaak word, wettiglik of andersins.

Die Wêreld Ekonomiese Forum se 2023 Globale Risikoverslag het kubermisdaad as een van die top 10 risiko's gerangskik waarmee die wêreld vandag en vir die volgende 10 jaar te kampe het.

## Eienskappe en klassifikasie
'n Kubermisdaad word verstaan as 'n skuldige onwettige daad (’n aksie of versuim) wat deur 'n subjek in kuberruimte gepleeg word deur middel van rekenaarnetwerke, wat deur huidige wetgewing onder die dreigement van straf verbied word.

Die Russiese geleerde I. M. Rassolov wys in sy werke op die volgende kenmerke van kubermisdade:
#Die gebruik van rekenaarnetwerke en internasionale inligtinguitruiling, wat die belangrikste onderskeidende kenmerk van 'n misdaad in die sfeer van hoë tegnologieë vorm. In hierdie geval tree die rekenaar en sy netwerke op as die voorwerp van die misdaad, die instrument van die misdaad, of die middel waarop onwettige dade voorberei word.
#Die transnasionale aard van die misdade in oorweging (hulle word in die globale inligtingsruimte gepleeg) en die internasionale karakter van die deelnemers aan die kriminele gemeenskap.
#'n Stabiele neiging tot die "georganiseerde" aard van kubermisdade en hul uitbreiding buite nasionale grense.
#Die teenwoordigheid van 'n kriminele piramide wat uit ten minste drie vlakke van interaksie bestaan.
Rekenaarmisdaad omvat 'n wye reeks aktiwiteite, insluitend rekenaarbedrog, finansiële misdade, swendelary, kubersekshandel en advertensiebedrog.

'n Voorgestelde taksonomie klassifiseer kubermisdaad in twee topvlakgroepe: suiwer-tegnologie kubermisdaad en kuber-gevorderde misdaad. Suiwer-tegnologie kubermisdaad "teiken of viktimiseer die rekenaartegnologie-ekosisteem" om "die vertroulikheid, integriteit of beskikbaarheid van 'n rekenaartegnologie-ekosisteem te ontwrig", terwyl kuber-gevorderde misdaad "rekenaartegnologie gebruik om natuurlike persone, regerings, sake-entiteite of eiendom te teiken of te viktimiseer" om "entiteite of bates te ontneem, te ontwrig of te beskadig".

### Rekenaarbedrog
Rekenaarbedrog is die daad van die gebruik van 'n rekenaar om elektroniese data te neem of te verander, of om onwettige toegang tot 'n rekenaar of stelsel te verkry. Rekenaarbedrog wat die gebruik van die internet behels, word ook internetbedrog genoem. Die wetlike definisie van rekenaarbedrog wissel volgens jurisdiksie, maar behels tipies toegang tot 'n rekenaar sonder toestemming of magtiging.

Vorme van rekenaarbedrog sluit in die inbraak van rekenaars om inligting te verander, die verspreiding van kwaadwillige kode soos rekenaarwurms of virusse, die installering van wanware of spioenasieware om data te steel, phishing en voorskotbedrog.

Ander vorme van bedrog kan gepleeg word met behulp van rekenaarstelsels, insluitend bankbedrog, kaartbedrog, identiteitsdiefstal, afpersing en diefstal van geklassifiseerde inligting. Hierdie tipe misdade lei dikwels tot die verlies van persoonlike of finansiële inligting.

### Digitale arrestasie
Digitale arrestasie is 'n vorm van aanlyn bedrog waar oortreders wetstoepassingsbeamptes voorgee om slagoffers te mislei. Hierdie bedrogspul behels tipies die kontak van individue per telefoon, en valslik beweer dat hulle betrokke is by kriminele aktiwiteite wat verband hou met 'n pakkie wat onwettige goedere, dwelms, nagemaakte dokumente of ander smokkelware bevat. In sommige variasies teiken bedrieërs die slagoffer se familie of vriende en beweer valslik dat die slagoffer in aanhouding is weens kriminele betrokkenheid of 'n ongeluk. Slagoffers word dan gedwing om op kamera te bly en hulself te isoleer, terwyl die bedrieërs persoonlike en finansiële inligting onttrek onder die dekmantel van 'n amptelike ondersoek, wat uiteindelik die slagoffer se bates na geldmuilrekeninge oordra.

### Bedrogfabrieke
'n Bedrogfabriek is 'n versameling van groot bedrogorganisasies, gewoonlik met kuberbedrog en mensehandel-bedrywighede.

### Kuberterrorisme
Die term kuberterrorisme verwys na dade van terrorisme wat gepleeg word deur die gebruik van kuberruimte of rekenaarbronne. Dade van ontwrigting van rekenaarnetwerke en persoonlike rekenaars deur virusse, wurms, phishing, kwaadwillige sagteware, hardeware of programmeringskripte kan alles vorme van kuberterrorisme wees.

Regeringsamptenare en inligtingstegnologie (IT) sekuriteitspesialiste het 'n beduidende toename in netwerkprobleme en bedienerbedrog sedert vroeg in 2001 gedokumenteer. In die Verenigde State is daar 'n toenemende kommer van agentskappe soos die Federale Buro vir Ondersoek (FBI) en die Sentrale Intelligensieagentskap (CIA).

### Kuberafpersing
Kuberafpersing vind plaas wanneer 'n webwerf, e-posbediener of rekenaarstelsel onderwerp word aan of bedreig word met aanvalle deur kwaadwillige kraakers, dikwels deur middel van verspreide weerhouding-van-diens aanvalle. Kuberafpersers eis geld in ruil vir die belofte om die aanvalle te stop en "beskerming" te bied. Volgens die FBI val kuberafpersers toenemend korporatiewe webwerwe en netwerke aan, wat hul vermoë om te funksioneer verlam en betalings eis om hul diens te herstel. Meer as 20 gevalle word elke maand by die FBI aangemeld, en baie word nie aangemeld om die slagoffer se naam uit die publieke domein te hou nie. Daders gebruik dikwels 'n verspreide weerhouding-van-diens aanval.  Ander kuberafpersingstegnieke bestaan egter, soos doxing en bug poaching. 'n Voorbeeld van kuberafpersing was die Sony Hack van 2014.

### Losprysware
*Hoofartikel:Losprysware*

Losprysware is 'n tipe wanware wat in kuberafpersing gebruik word om toegang tot lêers te beperk, wat soms permanente data-uitwissing bedreig tensy 'n losprys betaal word. Losprysware is 'n wêreldwye probleem met 153 lande wat in 2024 deur hierdie tipe aanval geraak is. Die aantal aanvalle groei voortdurend, met 5 263 aanvalle in 2024. En dit is die aantal groot en suksesvolle aanvalle met ernstige gevolge. Die totale aantal pogings tot aanvalle, insluitend in outomatiese modus in 2021, het meer as 300 miljoen aanvalle wêreldwyd beloop. Byna 'n derde van die groot aanvalle (1 424) in 2024 het industriële ondernemings geteiken (15% hoër teen 2023), wat kritieke infrastruktuur en dienste beïnvloed het en ernstige verliese veroorsaak het. In 2024 het 'n aanval op die Britse patologieverskaffer Synnovis daartoe gelei dat duisende operasies en afsprake gekanselleer is. Losprysbedrae in aanvalle neem ook voortdurend en beduidend toe. Volgens die 2022 Unit 42 Ransomware Threat Report was die gemiddelde losprysaanvraag in Norton-gevalle in 2021 $2,2 miljoen ('n toename van 144%), en die aantal slagoffers wie se persoonlike data in die donker web se inligtingstortings beland het, het met 85% toegeneem. Verliese in 2021 en 2022 is byna $400 miljoen.  In 2024 is die gemiddelde losprysbedrag $5,2 miljoen, met die twee grootste lospryse wat van gesondheidsorgorganisasies geëis is - $100 miljoen van Indië se Regional Cancer Center (RCC) en $50 miljoen van Synnovis. Slagoffers word ontvoer, gedreig of mislei en oorgeplaas na "kubersekshole". Die hole kan op enige plek wees waar die kubersekshandelaars 'n rekenaar, tablet of foon met 'n internetverbinding het. en ander platforms. Hulle gebruik aanlyn betalingsstelsels en kriptogeldeenhede om hul identiteite weg te steek. Miljoene verslae van kuberseksvoorvalle word jaarliks aan owerhede gestuur.  Nuwe wetgewing en polisieprosedures is nodig om hierdie tipe kubermisdaad te bestry.

Daar is na raming 6,3 miljoen slagoffers van kuberhandel, volgens 'n 2022 verslag deur die Internasionale Arbeidsorganisasie.  Hierdie getal sluit ongeveer 1,7 miljoen kinderslagoffers in. 'n Voorbeeld van kuberhandel is die 2018–2020 *Nth Room*-saak in Suid-Korea.

### Kuberoorlogvoering
*Hoofartikel: Kuberoorlogvoering*

Volgens die Amerikaanse Departement van Verdediging het kuberruimte na vore gekom as 'n arena vir nasionale veiligheidsbedreigings deur verskeie onlangse gebeure van geostrategiese belang, insluitend die aanval op Estland se infrastruktuur in 2007, na bewering deur Russiese rekenaarkrakers. In Augustus 2008 het Rusland na bewering weer kuberaanvalle teen Georgië uitgevoer. Uit vrees dat sulke aanvalle 'n normale deel van toekomstige oorlogvoering tussen nasiestate kan word, sien militêre bevelvoerders 'n behoefte om kuberruimte-operasies te ontwikkel.

### Rekenaars as 'n instrument
Wanneer 'n individu die teiken van kubermisdaad is, is die rekenaar dikwels die instrument eerder as die teiken. Hierdie misdade, wat tipies menslike swakhede uitbuit, vereis gewoonlik nie veel tegniese kundigheid nie. Dit is die tipe misdade wat al eeue lank in die aflynwêreld bestaan. Misdadigers het bloot 'n instrument gekry wat hul poel van potensiële slagoffers vergroot en hulle des te moeiliker maak om op te spoor en uit te vang.
Misdade wat rekenaarnetwerke of -toestelle gebruik om ander doelwitte te bevorder, sluit in:
*Bedrog en identiteitsdiefstal (alhoewel dit toenemend wanware, rekenaarkraking of phishing gebruik, wat dit 'n voorbeeld maak van "rekenaar as teiken" sowel as "rekenaar as instrument")
*Inligtingsoorlogvoering
*Phishing-swendelary
* Strooipos (spam),
*Verspreiding van onwettige, onwelvoeglike of aanstootlike inhoud, insluitend teistering en dreigemente
Die ongevraagde stuur van grootmaat-e-pos vir kommersiële doeleindes (strooipos) is onwettig in sommige jurisdiksies.
Phishing word meestal via e-pos versprei. Phishing-e-posse kan skakels na ander webwerwe bevat wat deur wanware geraak word. Of hulle kan skakels na vals aanlyn bankdienste of ander webwerwe bevat wat gebruik word om privaat rekeninginligting te steel.

### Onwelvoeglike of aanstootlike inhoud
Die inhoud van webwerwe en ander elektroniese kommunikasie kan om verskeie redes onsmaaklik, onwelvoeglik of aanstootlik wees. In sommige gevalle kan dit onwettig wees. Watter inhoud onwettig is, wissel baie tussen lande, en selfs binne nasies. Dit is 'n sensitiewe gebied waarin die howe betrokke kan raak by arbitrasie tussen groepe met sterk oortuigings.

Een gebied van internetpornografie wat die teiken van die sterkste pogings tot beperking was, is kinderpornografie, wat onwettig is in die meeste jurisdiksies in die wêreld. 

### Advertensiebedrog
Advertensiebedrog is veral gewild onder kubermisdadigers, aangesien sulke bedrog winsgewend is en waarskynlik nie vervolg sal word nie. Jean-Loup Richet, 'n professor aan die Sorbonne Business School, het die groot verskeidenheid advertensiebedrog wat deur kubermisdadigers gepleeg word, in drie kategorieë geklassifiseer: identiteitsbedrog, toeskrywingsbedrog en advertensiebedrogdienste.

Verskeie lande buiten die VSA het ook wette geskep om aanlyn teistering te bestry. In Volksrepubliek China, 'n land met meer as 20 persent van die wêreld se internetgebruikers, het die Wetgewende Sakekantoor van die Staatsraad, in reaksie op die *Human Flesh Search Engine*-boelie-voorval, 'n streng wet teen kuberboelie aangeneem. Die Verenigde Koninkryk het die Wet op Kwaadwillige Kommunikasie aangeneem, wat bepaal dat die elektroniese stuur van boodskappe of briewe wat die regering as "onwelvoeglik of grof aanstootlik" beskou en/of taal wat bedoel is om "nood en angs" te veroorsaak, tot 'n tronkstraf van ses maande en 'n potensieel groot boete kan lei. Australië, hoewel dit nie direk die kwessie van teistering aanspreek nie, sluit die meeste vorme van aanlyn teistering onder die Wet op Strafkode van 1995 in. Die gebruik van telekommunikasie om dreigemente te stuur, te teister of aanstoot te gee, is 'n direkte oortreding van hierdie wet.

Alhoewel vryheid van spraak deur die wet in die meeste demokratiese samelewings beskerm word, sluit dit nie alle soorte spraak in nie. Gesproke of geskrewe dreigemente kan gekriminaliseer word omdat hulle skade berokken of intimideer. Dit geld vir aanlyn- of netwerkverwante dreigemente. 

Kuberboeliegedrag het drasties toegeneem met die groeiende gewildheid van aanlyn sosiale netwerke. Teen Januarie 2020 het 44 persent van volwasse internetgebruikers in die Verenigde State "persoonlik aanlyn teistering ervaar". Aanlyn teistering van kinders het dikwels negatiewe en selfs lewensbedreigende gevolge. Volgens 'n 2021-opname ontwikkel 41 persent van kinders sosiale angs, 37 persent ontwikkel depressie en 26 persent het selfmoordgedagtes.

Daar is bevind dat die Verenigde Arabiese Emirate die NSO-groep se mobiele spioenasieprogrammatuur Pegasus gekoop het vir massa-monitering en 'n veldtog van teistering van prominente aktiviste en joernaliste, insluitend Ahmed Mansoor, Prinses Latifa, Prinses Haya en ander. Ghada Owais was een van die vele hoëprofiel vroulike joernaliste en aktiviste wat geteiken is. Sy het 'n regsgeding teen die VAE-heerser Mohammed bin Zayed Al Nahyan aanhangig gemaak, saam met ander verweerders, en hulle daarvan beskuldig dat hulle haar foto's aanlyn deel.

### Dwelmsmokkel
Donkernetmarkte word gebruik om beheerde stowwe aanlyn te koop en te verkoop. Sommige dwelmsmokkelaars gebruik geïnkripteerde boodskapinstrumente om met dwelmmuile of potensiële kliënte te kommunikeer. Die donker webwerf Silk Road, wat in 2011 begin het, was die eerste groot aanlyn markplek vir dwelms. Dit is in Oktober 2013 permanent deur die FBI en Europol gesluit. Nadat Silk Road 2.0 in duie gestort het, het Silk Road 3 Reloaded ontstaan. Dit was egter net 'n ouer markplek genaamd Diabolus Market wat die Silk Road-naam gebruik het om meer blootstelling te kry van die Silk Road-handelsmerk se vroeëre sukses.

Donkernetmarkte het die afgelope paar jaar 'n toename in verkeer gehad om verskeie redes, soos die anonieme aankope en dikwels 'n stelsel van resensies deur ander kopers. Daar is baie maniere waarop donkernetmarkte individue finansieel kan dreineer. Verkopers en kliënte doen groot moeite om hul identiteite geheim te hou terwyl hulle aanlyn is. Algemeen gebruikte instrumente om hul aanlyn teenwoordigheid weg te steek, sluit in virtuele privaat netwerke (VPN's), Tails en die Tor-blaaier. Donkernetmarkte lok kliënte deur hulle gemaklik te laat voel. Alhoewel mense maklik toegang tot 'n Tor-blaaier kan kry, is dit nie so eenvoudig om toegang tot 'n onwettige mark te verkry soos om dit in 'n soekenjin in te tik soos met Google nie. Donkernetmarkte het spesiale skakels wat gereeld verander en eindig op .onion in teenstelling met die tipiese .com-, .net- en .org-domeinuitbreidings. Om privaatheid te verhoog, is die mees algemene geldeenhede op hierdie markte Bitcoin en Monero, wat transaksies toelaat om anoniem te wees.

'n Probleem waarmee markplekgebruikers soms te kampe het, is uitgangsbedrog. In gevalle van individuele verkopers tree 'n verkoper met 'n hoë gradering op asof hulle op die mark verkoop en laat gebruikers betaal vir produkte wat hulle nooit ontvang nie. Die verkoper sluit dan hul rekening nadat hulle geld van verskeie kopers ontvang het en nooit gestuur het waarvoor betaal is nie. Enige verkoper op 'n donkernetmark, wat almal betrokke is by onwettige aktiwiteite, het geen rede om nie aan uitgangsbedrog deel te neem wanneer hulle nie meer 'n verkoper wil wees nie. In 2019 is 'n hele mark bekend as Wall Street Market na bewering deur uitgangsbedrog bedrieg en $30 miljoen in bitcoin gesteel.

Die FBI het teen hierdie markte opgetree. In Julie 2017 het die FBI een van die grootste markte, algemeen bekend as Alphabay, beslag gelê, wat in Augustus 2021 heropen het onder die beheer van DeSnake, een van die oorspronklike administrateurs.  Ondersoekers doen hulle voor as kopers en bestel produkte van donkernetverkopers in die hoop dat die verkopers 'n spoor agterlaat wat die ondersoekers kan volg. In een geval het 'n ondersoeker hulle voorgedoen as 'n vuurwapenverkoper, en vir ses maande het mense by hulle gekoop en huisadresse verskaf. Die FBI kon meer as 'n dosyn arrestasies maak tydens hierdie ses maande lange ondersoek.  Nog 'n optrede het verkopers wat fentaniel en opioïed verkoop, geteiken. Met duisende mense wat elke jaar sterf as gevolg van dwelmoordosis, het ondersoekers internet-dwelmverkope 'n prioriteit gemaak. Baie verkopers besef nie die ekstra kriminele aanklagte wat gepaardgaan met die verkoop van dwelms aanlyn nie, soos geldwassery en onwettige gebruik van die pos. In 2019 is 'n verkoper tot 10 jaar tronkstraf gevonnis nadat hy kokaïen en metamfetamien onder die naam JetSetLife verkoop het. Maar ten spyte van die groot hoeveelheid tyd wat ondersoekbeamptes spandeer om mense op te spoor, is in 2018 slegs 65 verdagtes geïdentifiseer wat onwettige goedere op sommige van die grootste markte gekoop en verkoop het. Intussen vind duisende transaksies daagliks op hierdie markte plaas.

## Verwysings