Laurika Rauch

**Laurika Rauch** (gebore 1 November 1950 in Pinelands,  Kaapstad) is 'n Suid-Afrikaanse sangeres. Sy is een van die bekendste kontemporêre sangeresse in Afrikaans. Sy sing ook in Nederlands en Engels. Sy het in 1979 'n treffer gehad *Kinders van die Wind*, geskryf deur Koos du Plessis. Die lied het in die laat sewentigerjare prominent verskyn in die Afrikaanse televisiereeks *Phoenix & Kie*.

## Lewensloop 
Rauch is in Kaapstad gebore, die jongste kind van Fritz en Rina Rauch. Sy het 'n suster, Ingrid, en 'n broer, Johan. Haar pa was openbare betrekkingsbestuurder van Old Mutual en haar ma is 'n opgeleide maatskaplike werker wat later die redakteur van *Die Huisvrou* geword het. Rauch was reeds voor sy skool toe is, lid van *Oom Hannes Uys se Kindersangkring,* 'n kinderkoor van Pinelands, vir tien jaar.

Sy was 'n leerling aan die Laerskool Groote Schuur en het gematrikuleer aan die Hoërskool Jan van Riebeeck. In 1972 het sy haar BA-graad in Drama aan die Universiteit van Stellenbosch verwerf.

In 1974 verhuis sy na Gauteng en het tot aan die einde van 1976 as aktrise gewerk by Truk Speelwerk onder Robin Malan. Aan die einde van haar tweejaarkontrak as aktrise het sy weer begin om skool te hou en saans as kelnerin te werk. Katinka Heyns en haar man Chris Barnard was onder meer van die klënte wat sy bedien het by die restaurant. Katinka het in daardie tyd die regie behartig vir die TV-reeks *Phoenix & Kie* en Jana Cilliers, wat die rol van 'n kabaretsanger vertolk het, het voorgestel dat Katinka vir Laurika betrek as Jana se sangstem.

In 1973 gee sy onderrig in Afrikaans by Roggebaai Opleidingskool in Kaapstad en vanaf 1977–1978 gee sy Afrikaans by Hoërskool Riverlea in Johannesburg. Sy het ook Afrikaans onderrig vir immigrante by Hoërskool Sandown in Sandton vanaf 1978–1979. In 1974 word sy aangestel deur Woolworths as selekteerder vir kinderslaapklere. Vanaf 1975 het sy ook vir TRUK Speelwerk as 'n vryskutaktrise gewerk. Vanaf 1979 is Laurika Rauch 'n voltydse sangeres en haar eerste treffer Kinders van die Wind, word die eerste Afrikaanse liedjie wat tegelykertyd in die nommer een posisie op Radio 5 en Springbokradio in die laat sewentigs was. Laurika was een van die mees prominente sangers wat betrokke was by die opbloei van die *nuwe Afrikaanse lied* in die laat sewentiger – en tagtigerjare.

Tussendeur het sy ook by ander inisiatiewe betrokke geraak om uiting aan haar kreatiwiteit te gee. Sy het ’n plate-resensie rubriek geskryf vir die *Radio & TV Dagboek,* getiteld*: Klinkgoed* Van 1983–86 was sy ’n lektrise in sang en drama aan die Universiteit van Pretoria. In 2001 stig sy *Laurika Rauch Produksies (Edms) Bpk*. In 1999 stig sy saam met ’n vriendin Marlene Serfontein, 'n uitgewery: *Laurika Rauch Boeke*, die enigste publikasie wat deur hierdie uitgewery vrygestel is, is *Laurika Rauch: Treffers vir Klavier en Kitaar*.

Na die 13 weke se episodes, was die temalied 'n sukses en kon op Springbokradio en Radio 5 se treffersparade gehoor word.

Anton Goosen het haar in 1977 gevra om saam met hom te toer na die sukses van *Kinders van die wind* en haar *Debuut*-album. Oorspronklike liedjieskrywers was skaars in hierdie tyd en Goosen was toe ook besig om homself as kunstenaar te vestig met sy treffer, *Kruidjie-roer-my-nie.* Taubie Kushlick het Laurika in 1980 genooi om saam met Ann Hamblin en Ferdie Uphof die musiek van Jaques Brel in 'n nuwe produksie te vertolk. Kushlick het op grond van Laurika se goeie vertolking besluit om haar in te span vir *Encore! Brel*, 'n suksesvolle produksie wat vir ses maande in die Chelsea-teater in Hillbrow gespeel het. Hierna was daar ook 'n opvolgproduksie, *The Best op Brel* in 1983.

In 1981 word sy deel van die kabaret, *Met permissie gesê*, geskryf deur Hennie Aucamp met regie behartig deur Janice Honeyman, waar sy die verhoog deel met Amanda Strydom, Rina Nienaber, Gerben Kamper en Bill Curry. In Augustus 1996 tree sy op saam met die Transvaalse Filharmoniese Orkes (herbenoem NAPOP – nou ontbind) in die Opera van die Staatsteater in 'n program wat uitsluitlik uit haar eie repertoire bestaan. Die twee vertonings was uitverkoop. Laurika het al in België, Nederland, Londen, Duitsland, die Tsjeggiese Republiek en Australië opgetree.

In Desember 1993 het sy voor 'n gehoor van 13 000 mense in Utrecht opgetree, begelei deur die bekende *Metropole Orkes*. In Maart 1997 het die Karelsuniversiteit in Praag haar en haar pianis (Fanie Fouché) uitgenooi om Afrikaans as die jongste been van die Dietse taalgroep te verteenwoordig voor 'n gehoor van akademici van oor Europa en Oos-Europa. Die optredes was tydens die Departement van Nederlandistiek se 75ste Jubileum-feesvieringe by die universiteit.

Laurika is getroud met Christopher Torr, die komponis en skrywer van baie van haar grootste, asook mees onlangse treffers, soos *Stuur Groete aan Mannetjies Roux*, *Op Blouberg se Strand*, *Hot gates, Die Gang, Die mense op die Bus, My ou Tante Koba, Die Siener, Stille Waters* en nog vele meer. In 2011 het Chris se eerste musiekspel, *Stuur groete aan Mannetjies Roux*, die lig gesien en meer as 50 uitverkoopte vertonings is in die vier hoofsentra gelewer. Die film van *Stuur Groete aan Mannetjies Roux* wat gebaseer is op die verhoogstuk, met Anna-Mart van der Merwe en Ian Roberts in die hoofrolle, is in Desember 2013 vrygestel. Sy het in September 2013 'n toer na Australië en Nieu-Seeland onderneem. Sy het saam met haar span in Auckland, Brisbane, Melbourne en Perth opgetree. Een van haar hoogtepunte was dat sy 'n Koala-beertjie kon vashou.

Laurika het haar eerste album in 4 jaar, *Wals, wals, Willemien* in 2014 vrygestel en haar mees onlangse album, *Die reis*, in Oktober 2016 en *Gunstelinge* in Oktober 2017. In April 2016 is die Orde van Ikhamanga (in brons) aan haar toegeken. In 2018 het sy saam met Loki Rothman deelgeneem aan die *Festival voor het Afrikaans* in Amsterdam. In 2019 het sy 40 jaar in the musiekbedryf gevier deur 'n beperkte oplaag van 'n versamelstel getiteld *Laurika Rauch – 40 Jaar* vry te stel. Die boksies van slegs 1&nbsp;000 kopieë bestaan uit 15 van haar mees geliefde albums.

## Persoonlike lewe 
Sy is in 1984 met Christopher Torr getroud. Die egpaar woon in Pretoria en het twee kinders, Nina en Simon, asook 'n eerste kleinkind.

## Loopbaan 
Haar man het in 1984 'n liedjie geskryf oor die bankrower André Stander, maar dit nooit opgeneem nie. Toe iemand vir Laurika 'n opname van die Oostenryker Udo Jürgens se musiek gee het om dit te gebruik vir moontlike vertalings het sy nie daarna geluister nie. "*Ons het almal geglo dat ons op die maak van oorspronklike musiek en nie vertalings nie moes konsentreer”*, het sy gesê.

Chris het na die liedjies geluister en besluit om 'n Afrikaanse weergawe daarvan te skryf en die gevolg was dat onder andere *Blouberg se strand* en ander treffers op hierdie wyse gebore is. Hierna het haar man baie van haar ander liedjies ook geskryf. Laurika self het nog nie lirieke geskryf nie, maar wel 'n paar gedigte getoonset soos: *Nalekokers*, *Niks hangs so rooi soos wingerdblaar by Hexrivier*, ''Ballade van 'n koningsdogter*, *Windliedjie* en *Toemaar die donker man''.

## Albums/Produksies 
### CD's/langspeelplate 
* *Debuut* (1979) – goue status – Dan Hill is verwerker en musiekregisseur.
* '' 'n Jaar in my lewe* (1980) – Dan Hill is verwerker en musiekregisseur.
* *Vir Jou* (1981) – Dan Hill is verwerker en musiekregisseur.
* *Jy is te dierbaar* (1983) – goue status – Zane Cronjé is verwerker en musiekregisseur.
* *Laurika op Versoek* (1985) – samestelling.
* *Encore! Laurika* (1988) – goue status – Peter McLea is verwerker en musiekregisseur.
* *Stuur Groete aan Mannetjies Roux* (1990) : haar eerste Afrikaanse-album wat platinumstatus bereik het. - Peter McLea is verwerker en musiekregisseur.
* *Grootste Treffers Volume 1* (1991) – goue status – samestelling.
* *Die Gang* (1992) – Peter McLea is verwerker en musiekregisseur.
* *Hot Gates* (1995) – goue status – Peter McLea is verwerker en musiekregisseur.
* *Grootste Treffers Volume 2* (1996) – samestelling.
* *The Brel Album* (1997) – Peter McLea is verwerker en musiekregisseur.
* *19 Treffers van 21 Jaar* (1999) (Hierdie album het drie-dubbele platinumstatus bereik.) – samestelling van treffers tot 1999.
* *Die mense op die Bus* (1999) – goue status. Dit was ook die gewilde temalied van die TV-reeks *Iemand om lief te hê*. - Marshall Harmse is verwerker en musiekregisseur.
* *Hei mevrou Brown (dit gaan goed)* (2000) – Jahn Beukes is verwerker en musiekregisseur.
* *Vier Seisoene kind* (2002) – Peter McLea is verwerker en musiekregisseur.
* *My ou Tante Koba* (2004) – Leon Ecroignard, Wouter van de Venter en Clinton Waring (haar orkeslede vanaf 1998–2004).
* *Die nuwe Trefferalbum* (2004) – samestelling.
* *Chris se Trefferliedjies* (2006) – Samestelling van al die liedjies van Christopher Torr tussen 1988 en 2006.
* * 'n Lekker Verlang Liedjie* (2007) – Louis Brittz is verwerker en musiekregisseur.
* *Twee Duisend en Tien'' (2010) – Die album bestaan uit 1 CD met splinternuwe liedjies, plus 'n bonus CD met 11 liedjies van vroeër. Peter McLea is die verwerker en musiekregisseur.
* *Wals, wals Willemien* (2014) – goue status – Die album was Laurika se eerste album met hoofsaaklik oorspronklike liedjies sedert *Tweeduisend-en-tien!* Dit was baie goed ontvang en *As ek eendag oud is* en *Murg en Been* was op hoë rotasie op al die belangrike radiostasies geplaas. Die album het binne drie maande na vrystelling goue status bereik. Jaconell Mouton was die hoofverwerker en musiekregisseur, tesame met Juan (Floors) Oosthuizen.
* *Die reis* (2016) – Juan (Floors) Oosthuizen was die hoofverwerker en Devereaux van der Hoven-Oosthuizen, Loki Rothman en Bittereinder het ook verwerkings gedoen. Arnold Coleske was verantwoordelik vir die musiekregie, produksie en stemproduksie.
* *Gunstelinge* (2017) – 'n Samestelling van Laurika se gunstelingopnames tussen 2000 and 2017. 'n Nuwe weergawe van *Kyk hoe glinster die maan* kan ook op die album gehoor word.
* Laurika Rauch – 40 Jaar (2019) – 'n Beperkte oplaag van slegs 1000 eenhede van hierdie versamelstel met 15 van haar mees geliefde albums het haar 40 jaar in die musiekindustrie gedenk.

### DVD's 
* *Kom laat ons sing* (2002), is 'n dokumentêr van ses episodes oor die ontwikkeling van die Afrikaanse liedjie vanaf die 1930's tot 2002. Laurika is die verteller en aanbieder.
* *Laurika Rauch: Grootste treffers, LIVE* (2006) – Dit is 'n lewendige opname van Laurika op die verhoog saam met 'n orkes waar sy haar bekendste liedjies sing. Louis Britz is die musiekregisseur en Deon de Bruyn is die videoregisseur.
* *Stuur groete aan Mannetjies Roux* is 'n film wat in Desember 2013 vrygestel is. Laurika vertolk 'n rol en is ook verantwoordelik vir die sang op die klankbaan.
* *Hart en See* is 'n produksie wat sy saam met Elvis Blue vrygestel het in 2015.

### Televisieoptredes 
* *Fyn net van die Woord* (±1976/77) Stephan Bouwer
* *Musiek en Liriek* (± 1980) Merwede van der Merwe
* *In revue met…Laurika Rauch* (±1981) Merwede van der Merwe
* *Debuut* (±1982) Mario le Grange
* *Spies en Plessis* Ollie Viljoen
* *Potpourri* Julie Strydom
* *Teletreffers* Johan van Rensburg
* *Klub 88* Johan van Rensburg
* *Laurika in België* (± 1985) Marius du Plooy/Marc Robberechts
* *Lekker Ligte Liedjies* Merwede van der Merwe
* *Kom kuier saam met Laurika Rauch* Danie Odendaal
* *Middagvertoning Met…* Deon Deale
* *Platepraatjies* Johan Stemmet
* ''Hot Gates: 'n Dokumentêr* (±1994/95) Llewelyn Roderick
* *April 1980* (Film) Jan Scholtz
* *Noot vir Noot* Stemmburg
* *Draadloos* KykNET
* *DKNT* KykNET
* *Geraas* SABC2
* *Kom Laat ons Sing'' – 'n Dokumentêr (2002) Johan Badenhorst (kykNET)
* *Huisgenoot Skouspel Plus* (2009; 2010)
* *Huisgenoot Skouspel* (2000; 2001; 2002; 2003; 2006; 2007; 2008; 2009; 2012; 2013; 2014)
* *KykNET Fiëstas* (2013) Ian Von Memerty
* *Kwêla* (2014) Coenie de Villiers as aanbieder
* *Jam*-onderhoud (2014) André Calitz
* *Die Republiek van Zoid-Afrika* (2015) Carien Loubser
* *Afrikaans is Groot* 2015; 2016 en 2017
* Vir KykNET: Laurika neem deel aan 'n simposium oor die vermaaklikheidsindustrie en die besigheidsaspek in die besonder.
* Beoordeel twee episodes van *Varsity Sing* vir KykNET. 2016
* *Bravo*-onderhoud met Reynard Slabbert 2016
* 'n *Kliphard-*onderhoud met Derrick Gardner 2017
* 'n *Bravo-*onderhoud met Reynard Slabbert 2017
* *Afrikaans is Groot* 2015/2016/2017/2019
** Afrikaans is 100 Jaar Groot 2025* (haar laaste openbare optrede)

### Regisseurswerk 
Laurika het baie van haar eie solovertonings se regie self behartig, asook 'n paar ander kunstenaars se vertonings.

### Optredes 

## Toekennings 
* Sarie-toekenning: Mees belowende sangeres van die jaar. (1980)
* Dalro-nominasie: beste optrede in 'n musiekspel vir Taubie Kushlick se *Encore! Brel* (1980)
* Gallo-toekenning vir haar optrede in die musiekspel: *Van Berlyn tot Bapsfontein* (1988)
* Octave-toekenning vir album: *Stuur groete aan Mannetjies Roux* (1990)
* FAK-toekenning vir volgehoue bevordering en vertolking van die Afrikaanse lied (1995)
* SAMA-toekenning vir *Hot Gates*. (1996)
* Erepenning deur Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns: bydrae tot ligte Afrkaanse musiek (1997)
* Eretoekenning van haar hoërskool, Jan van Riebeeck, in Kaapstad. (1997)
* SAMA-nominasie vir: Beste volwasse kontemporêre album: Afrikaans, vir *“Hei mevrou Brown (dit gaan goed)”* (1999)
* Geraas-toekenning: Lewenslange bydrae tot Suid-Afrikaanse musiek (2001)
* Vonk-Oscar: Lewenslange bydrae tot Afrikaanse musiek (2004)
* Vonk-Oscar: Album van die jaar – *Die nuwe Trefferalbum* (2004)
* SAMA-nominasie: Beste volwasse kontemporêre album – My ou Tante Koba (2004)
* Geraas-toekenning: Beste versamelalbum – *Die nuwe Trefferalbum* (2005)
* Laurika word gekies as een van vyf Afrikaanse ikone wat onafhanklik bepaal is tydens ATKV se mediaveldtog: Afrikaans Kook (2005)
* KANNA-nominasie: Plakboek – saam met Amanda Strydom (2005)
* Rapport en City Press: Prestige-toekenning (2005)
* Huisgenoot Skouspel: Toekenning vir lewenslange bydrae (2006)
* Toekenning van Dames Aktueel: Diens in Afrikaanse musiek (2007)
* Toekenning van die Gariep-Kunstefees vir: Uitstaande bydrae tot die Suid-Afrikaanse Kunste (2009)
* Toekennng deur die organisasie, *Want ons kan!*, vir: Jare se inspirasie (2012)
* Toekenning van Cultivaria: Uitsonderlike treffers in Afrikaans (2012)
* KANNA-toekenning vir die produksie: *Dorothy 60 jaar* tydens die KKNK (2013)
* Woordtrofee van US Woordfees: Beste kontemporêre musiekproduksie by die fees vir *Liedjies vir alle tye*. (2014)
* VLU se Kunstenaar van die jaar (2014)
* KANNA-nominasie: Hart en See by die KKNK (2014)
* Clover-toekenning: Gewildste produksie by Aardklop vir *Nie as ek sing nie*. (2015)
* Versnit-toekenning: Erkenning vir 'n besondere bydrae tot die Afrikaanse Kultuurskat (2015)
* Ghoema-toekenning: Lewensbydrae (2015)
* Ghoema-toekenning: Beste kontemporêre album deur 'n vroulike kunstenaar vir *Wals, wals Willemien*. (2015)
* KykNET Fiësta-nominasie: Beste prestasie in 'n musiekgedrewe produksie asook vir beste musiekgedrewe produksie vir *Nie as ek sing nie.* (2016)
* Goue toekenning van Coleske Artists: Meer as 20 000 verkope van *Wals, wals Willemien*. (2016)
* Ghoema-toekenning saam met Elvis Blue: Beste DVD-produksie vir *Hart en See*. (2016)
* Tempo-toekenning saam met Elvis Blue: Topverkoper en DVD van die jaar vir *Hart en See*. (2016)
* FAK Prestige-toekenning: Besondere kultuurprestasie vir lewenslange bydrae tot die bevordering van Afrikaanse musiek. (2016)
* Toekenning van die Orde van Ikhamanga (brons) van die Presidensie. (2016)
* Ghoema-toekenning: Luitoon van die jaar vir *Blou* saam met Loki Rothman. (2017)
* Ghoema-toekennig vir Beste kontemporêre album deur 'n vroulike kunstenaar vir *Die reis*. (2017)
* Bokkie-toekenning vir lewenslange musiekbydrae (2017)
* 'n Toekenning vir lewenslange bydrae word deur Innibosfees gesamentlik aan haar en haar man, Chris Torr, oorhandig. (2019)
* Laurika word ingelyf by die Suid-Afrikaanse Heldesaal, vir haar bydrae tot die Uitvoerende Kunste. (2019)

## Sien ook 
* Afrikaanse musiek
* Suid-Afrikaanse musikante

## Verwysings 
## Bronne 
*  https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/laurika-rauch-die-musiek-ma-van-ons-menswees/

## Eksterne skakels 
* https://music.apple.com/za/artist/laurika-rauch/488152878
* https://open.spotify.com/artist/40e2rgvxJ4SGOT2nRasTbC?si=ETZCjQaMRQ-KAd8Rdpy8eQ
* Laurika Rauch se amptelike webtuiste