Paardekraal-volksvergadering

[duimnael|regs|250px|Kolonel Owen Lanyon was na [Theophilus Shepstone die waarnemende administrateur van die Transvaalkolonie, 'n posisie wat hy van 4 Maart 1879 tot 8 Augustus 1881 beklee het. Hy was besonder ongewild by die Boere sowel as swart bevolking.]]
Die **Paardekraal-volksvergadering** was 'n saamtrek van tussen 6&nbsp;000 en 8&nbsp;000 burgers van die ZAR wat vanaf 8 tot 14 Desember 1880 op M.W. Pretorius se plaas Paardekraal gehou is. Hierdie gebeure was in reaksie op die anneksasie van die ZAR deur Groot-Brittanje, meer as drie jaar tevore, en die mislukking van alle vreedsame inisiatiewe om hul vryheid te herstel. Kolonel Owen Lanyon (of "Lang-Jan") het 'n proklamasie uitgevaardig wat die komende volksvergadering verbied het.

Die proklamasie is egter volkome geïgnoreer en die saamtrek is van 8 Januarie na 8 Desember vervroeg. gedoen en die Volksraad is as wettige gesag van die ZAR herstel. Op Paul Kruger se voorstel is 'n klipstapel ook opgerig.

Hierop is 'n tydelike regering by Heidelberg onder die uitvoerende gesag van die "driemanskap" gevestig, naamlik Paul Kruger, M.W. Pretorius en Piet Joubert. Die Eerste Vryheidsoorlog het onmiddellik gevolg op 16 Desember, toe Kolonel Lanyon weier om die administrasie van Transvaal vreedsaam oor te gee. Die oorlog is in vier veldslae in die guns van die ZAR voltrek om selfregering te herstel, terwyl onafhanklikheid later sou volg.

## Agtergrond 
[210px|regs|duimnael|[Driemanskap-monument|Gedenkteken van die tydelike regering in Heidelberg, met borsbeelde van die driemanskap]]
Sir Theophilus Shepstone het in Desember 1876 van Pietermaritzburg na Pretoria gereis om nominaal as raadgewer by die ZAR regering besoek af te lê. Vier maande later, op 12 April 1877, het hy en 25 polisiemanne egter die Republiek geannekseer, en tot Britse gebied verklaar. Lydelike verset en verskillende deputasies na die Britse regering het gevolg, sonder enige verskil aan die status quo.

Die Wonderfonteinbyeenkoms van 15 Desember 1879 was 'n keerpunt, aangesien die burgers hier onderling ooreengekom het tot herstel van die Republiek se vryheid, 'n besluit wat 'n jaar later by Paardekraal bekragtig sou word.

:***TWEELEDIGE VERBOND:**
:*In teenwoordigheid van die Almagtige Drie-enige God, onder biddende opsien om Sy genade, hulp en ontferming en bewus van ons verantwoordelikheid voor God en teenoor ons volk rig ons 'n tweeledige verbond op:

:***Eerstens met God**

:*In nederige erkentlikheid teenoor U, Drie-enige God, beskikker oor die lotgevalle en toekoms van volke en deur wie se beskikking ook die Boerevolk tot stand gekom en tot volwaardige volk uitgegroei het, is ons hier byeen om gehoor te gee aan U Woord in Psalm 50:5 waarin U ons oproep om die offer by die GELOFTE te bring en volgens vers 14 ons beloftes aan God die Allerhoogste te betaal:

::* Vers 5: "Versamel my gunsgenote vir My, hulle wat my verbond by die offer sluit!"
::* Vers 14: "Offer dank aan God, en betaal jou geloftes aan die Allerhoogste;"
:*Voor U buig ons ootmoedig in berou en skuldbelydenis.
:*Ons vra om Christus wil vergifnis van ons volk se sondes.
:*Ons bid om krag vir die offer van terugkering en diens.
:*Ons onderneem as volk en as individuele volksgenote:

:#* Om ons volksroeping te vervul, naamlik om heilig te lewe, U dankbaar te dien en te eer en U Koninkryk te laat kom.
:#* Om ons voortdurend tot U te bekeer.
:#* Om getrou te wees in die omgang met U Woord en die beoefening van die gebed.
:#* Om elk 'n lewende en getroue lidmaat van die gemeente van U Seun, Jesus Christus, te wees.
:#* Om die Dag van die Here heilig te hou.
:#* Om die Gelofte van Bloedrivier te handhaaf en na te kom wat soos volg lui: "My broeders en mede-landsgenote, hier staan ons voor die Heilige God van hemel en aarde om 'n gelofte aan Hom te doen, dat, as Hy ons sal beskerm en ons vyand in ons hand sal gee, ons die dag en datum elke jaar as 'n dankdag soos 'n Sabbat sal deurbring, en dat ons 'n huis tot Sy eer sal oprig waar dit Hom behaag, en dat ons ook aan ons kinders sal sê dat hulle met ons daarin moet deel tot nagedagtenis ook vir die opkomende geslagte. Want die eer van Sy naam sal verheerlik word deur die roem en die eer van oorwinning aan Hom te gee."

:'''''Tweedens rig ons met mekaar 'n verbond op'*

:*Steeds gedagtig aan die offer van die verbond, wil ons in teenwoordigheid van die Kenner van die harte aan mekaar sê: Kom lê jou hand in myne volksgenoot, sodat ons voor die Heilige God met mekaar 'n verbond kan sluit:

:#'' Om tot die dood toe aan mekaar getrou te bly in die stryd om die herstel van ons vryheid in 'n Christelike Republikeinse Boerevolkstaat.
:#* Om die offers te bring wat ter bereiking van dié ideaal geverg en gevra sal word.
:#* Om ons kinders Christelik-Nasionaal op te voed.
:#* Om elke onderneming waartoe ons ingestem het, nougeset na te kom. So waarlik help ons God Almagtig.*

## Verwysings 
## Sien ook 
* Boererepubliek
* Thomas Francois Burgers