open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ge'ez-skrif

'''Ge'ez''' (Ge'ez: ግዕዝ, transliterasie: Gəʿəz) is ’n skrif wat as ’n abugida gebruik word vir verskeie tale van Ethiopië en Eritrea. Dit het aanvanklik ontstaan as ’n abjad vir die skryf van Ge'ez, wat nou ’n liturgiese taal van die Ethiopiese, die Eritrese Ortodokse Kerk en die Beta Israel is.

Die Ge'ez-skrif is aangepas om ander, hoofsaaklik Semitiese tale in Ethiopië en Eritrea te skryf. Sommige ander tale in die Horing van Afrika soos Oromo is ook aanvanklik in die skrif geskryf, maar het later die Latynse alfabet aangeneem. Beide die amptelike tale van Ethiopië en Eritrea, Amharies en Tigrinya, gebruik die Ge'ez-skrif. Daarbenewens word in Ethiopië vir die Koesjitiese taal Afar die Ge'ez-skrif gebruik.

## Letters 
Ge'ez het 26 konsonante, waarvan 24 ook in die Suid-Arabiese alfabet voorkom:

duimnael|200px|Antieke Ethiopiese manuskrip, 15de eeu.
Baie van die letters se name is verwant aan dié van die Fenisiese alfabet en kom dus waarskynlik ook in die Proto-Sinaïtiese skrif voor.

Daar was twee alfabette vir die taal Ge'ez, eers ’n abjad en later ’n abugida.

### Ge'ez-abjad 
Die abjad, wat tot omstreeks 330 n.C. gebruik is, het 26 konsonante, en geen klinkers nie, bevat:
: h, l, ḥ, m, ś, r, s, ḳ, b, t, ḫ, n, ʾ, k, w, ʿ, z, y, d, g, ṭ, p̣, ṣ, ṣ́, f, p

### Ge'ez-abugida 
Moderne Ge'ez word van links na regs geskryf. Die abugida het ontwikkel onder invloed van Christelike geskrifte deurdat verpligte vokaaltekens by die konsonante gevoeg is. Hoewel daar ’n duidelike Griekse invloed was, word geglo die abugida-stelsel kom van sendelinge van Indië.

Die Ge'ez-abugida is aangepas vir verskeie moderne tale van Ethiopië. Baie van hulle gebruik bykomende letters.

Ge'ez is ook ’n heilige skrif in die Rastafariër-godsdiens. Roots-reggae-musikante gebruik dit soms op albumomslae.

## Unicode 
Ethiopies is aanvanklik tot die Unicode-standaard gevoeg vanaf weergawe 3.0. In latere weergawes is bykomende letters bygevoeg: U+1200–U+137F, U+1380–U+139F, U+2D80–U+2DDF, U+AB00–U+AB2F

## Sien ook 
* Geskiedenis van die alfabet

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Lesse in die Ge'ez-skrif
* By Omniglot
* Antieke geskrifte

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Oegaritiese alfabet

Die **Oegaritiese alfabet** is ’n wigskrif-abjad wat gebruik is vanaf omstreeks die 15de eeu v.C. of 14de eeu v.C. vir Oegarities, ’n uitgestorwe Noordwes-Semitiese taal. Dit is in 1928 in Oegarit (hedendaagse Ras Shamra) in Sirië ontdek. Dit het 30 letters. Ander tale, veral Horities, in die gebied is dikwels in die skrif geskryf, maar nie elders nie.

Kleitablette in die Oegaritiese skrif toon vroeë tekens van beide die Wes- en Suid-Semitiese volgorde van letters, wat aanleiding gegee het tot die volgorde van die Hebreeuse, Griekse en Latynse alfabet aan die een kant en van die Ge'ez-alfabet aan die ander kant.

Die skrif is van links na regs geskryf. Hoewel die letters wigvormig was en in klei gedruk is, is dit nie verwant aan die Akkadiese wigskrif nie.

## Funksie 
Oegarities was ’n uitgebreide abjad. In die meeste lettergrepe is net konsonante geskryf, insluitende die  en  van diftonge. Dit was egter anders as ander vroeë abjads deurdat klinkers wel geskryf is ná glottale sluitklanke. Daar word geglo dat die letter vir die lettergreep  oorspronklik die konsonant  voorgestel het, nes "alef" in ander Semitiese abjads, en dat dit later beperk is tot  met die toevoeging van  en  aan die einde van die alfabet.

Die enigste leesteken was ’n woordverdeler.

## Volgorde 
thumb|200px|Die Oegaritiese alfabet.
In lyste letters van die Oegaritiese skrif is daar twee verskillende lettervolgordes: die Noord-Semitiese volgorde soos dié van die Hebreeuse en Fenisiese alfabet (en dus ook die latere Griekse en Latynse alfabet), en die Suid-Semitiese volgorde wat ooreenstem met dié van die Suid-Arabiese alfabet (en dus ook die latere Ge'ez-alfabet). Die letters word met hul getranslitereerde waarde aangedui, met die verwante Hebreeuse letters daaronder.

**Noord-Semities**

**Suid-Semities**

## Unicode 
Die Oegaritiese skrif is tot die Unicode-standaard gevoeg in April 2003, met die uitreiking van weergawe 4.0. Die Unicode-blok daarvoor is U+10380–U+1039F.

## Sien ook 
Geskiedenis van die alfabet

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* AlpuBeti
* Alfabet-evolusie
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Morin-Heights

**Morin-Heights** is 'n sport- en ontspanningsoord met sowat 3&nbsp;900 inwoners in die Pays-d'en-Haut-streeksmunisipaliteit, Quebec, Kanada. Die nedersetting, wat na die advokaat, joernalis en politikus Augustin-Norbert Morin vernoem is, is een van die bekendste toeristebestemmings in die Laurentides-bergstreek.

## Geskiedenis 
Die gebied van Morin-Heights was voor 1850 nog onbewoon, en slegs enkele Indiaanse jagters het deur die streek beweeg. Toe die regering die gebied in daardie jaar deur minister Augustin-Norbert Morin laat opmeet het, is dit as geskik vir kolonisasie geag. Morin het destyds bystand aan setlaars verleen wat bereid was om hulle hier te vestig en het ook self land in die gebied gekoop. Nog in dieselfde jaar het die eerste drie setlaars, die gebroeders Seale uit Connaught in Ierland, hier aangekom.

Gaandeweg het meer immigrante uit Ierland en Skotland asook Franssprekende Kanadese hulle in die streek gevestig, alhoewel die lewensomstandighede in Morin-Flats (soos die dorp oorspronklik genoem is) vanweë die rotsige grond aanvanklik nog baie moeilik was. Potas, wat uit gekapte en verbrande boomstamme ontgin is, was die belangrikste bron van inkomste vir die vroeë setlaars. Later is die eerste graan- en saagmeule opgerig. Bosboubedrywighede langs die plaaslike Simonrivier het dekades lank talle werkgeleenthede aan die plaaslike gemeenskap verskaf.

Eers met die voltooiing van die eerste spoorwegverbinding in 1895 is die natuurskoon van die omgewing vir toerisme ontsluit. Stadsbewoners het begin om vir hulself vakansiehutte langs die oewers van plaaslike mere te bou. In 1911 het die bewoners besluit om die dorpsnaam na die meer aantreklike Morin-Heights te wysig.

In die 1930's het skisport baie gewild in Noord-Amerika geword. Op naweke het honderde skitoeriste per trein na Morin-Heights gereis, en steeds meer toerismegeriewe is ontwikkel. Treinvervoer is in 1962 gestaak nadat die Laurentides-snelweg geopen is en die meeste besoekers met hul eie motors na die skigebied gery het.

Die plaaslike bevolking het in die 1960's danksy jong Amerikaners gegroei wat diensplig gedurende die Viëtnam-oorlog met hul immigrasie na Kanada vermy het. Morin-Heights het sodoende 'n kosmopolitiese karakter begin ontwikkel en staan sedertdiuen bekend vir sy kuns- en musieklewe.

## Eksterne skakels 
* *Die amptelike webtuiste van Morin-Heights* ,
Ge'ez

: ''Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die skrif, sien Ge'ez-skrif.*

*'Ge'ez'* (ግዕዝ, transliterasie: *Gəʿəz'', [ˈɡɨʕɨz], ), ook soms minder korrek **Ethiopies** genoem, is ’n antieke Suid-Semitiese taal met sy oorsprong in Suid-Arabië (hedendaagse Jemen). Dit is verder ontwikkel in die noordelike deel van Ethiopië en Suid-Eritrea in die Horing van Afrika.

[duimnael|links|Die woord "Ge'ez" in [Ge'ez-skrif]]
[duimnael|links|Tekening van die [Maagd Maria met haar seun op ’n Ge'ez-manuskrip uit omstreeks 1875]]
Ge'ez was die amptelike taal van beide die Koninkryk Aksum en die Keiserryk van Ethiopië. Dit word vandag nog net as 'n liturgiese taal in die Ethiopiese en die Eritrese Ortodokse Kerk asook deur die Beta Israel gebruik.

## Eksterne skakels
Josh Hutcherson

**Joshua Ryan Hutcherson** (* 12 Oktober 1992 in Union, Kentucky, VSA) is 'n Amerikaanse akteur. Hy het professioneel begin in die vroeg 2000's en het veral gewild geraak onder jong gehore na sy rol in die Hunger Games-flieks en die rolprentweergawe.
Jennifer Lawrence

**Jennifer Shrader Lawrence** (* 15 Augustus 1990 in Louisville, Kentucky, VSA) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy het gespeel in onder andere die X-Men trilogie, die *The Hunger Games*-filmreeks, *Mother!* (2017), *Red Sparrow* (2018) en ''Don't Look Up'' (2021).

## Lys van rolprente 
## Verwysings
Horing van Afrika

[duimnael|links|[Nasa-Satellietbeeld van die Horing van Afrika]]
duimnael|Kaart van die Horing van Afrika

Die **Horing van Afrika** (Somalies: *Geeska Afrika*, Oromo: *Gaaffaa Afriikaa*, Amharies: የአፍሪካ ቀንድ? *yäafrika qänd*, Arabies: القرن الأفريقي‎ ''al-qarn al-'afrīqī*, Tigrinya: ቀርኒ ኣፍሪቃ), ook *Somaliese Skiereiland'' genoem, is 'n skiereiland en die verste oostelike punt van die vasteland van Afrika, waar die Rooisee in die Indiese Oseaan (Golf van Aden) uitmond. Die term word ook gebruik vir die aangrensende gebied. In die gebied is die lande Ethiopië, Somalië, Eritrea en Djiboeti geleë.

Teenoor die Horing van Afrika is die Arabiese Skiereiland en aan die Horing se kus is die eiland Sokotra geleë wat aan Jemen behoort. In die ooste is die Arabiese See geleë wat 'n deel van die Indiese Oseaan vorm.

Belangrike inheemse tale in hierdie streek sluit in: Somalies, Amharies, Tigrinya, Afar, Oromo en Arabies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Jomo Cosmos

**Jomo Cosmos** is 'n sokkerklub in Johannesburg wat in die ABC Motsepe Liga speel. Die klub is deur voorsitter en afrigter Jomo Sono na homself en die voormalige Amerikaanse sokkerspan New York Cosmos vernoem.

## Erelys 
* **Kampioen van Suid-Afrika (1)**
: 1986/87
: (naaswenner (1): 1987/88)
* **Kampioen Eerste Afdeling (2)**
: 2008/09, 2010/11
* **Suid-Afrikaanse Beker (1)**
: 1990
: (naaswenner (): 1986, 1991, 1992, 1996)

## Bekende sokkerspelers 
*  Felix Badenhorst
*  Mamadou Diallo
*  Mark Fish
*  Bruce Grobbelaar
*  Essau Kanyenda
*  Aaron Mokoena
*  Katlego Mphela
De Hoop

**De Hoop** kan na een van die volgende verwys:

* De Hoop Natuurreservaat, reservaat in die Overbergstreek in die Wes-Kaap, Suid-Afrika.
* De Hoop, Wes-Kaap, nedersetting in die Wes-Kaap, Suid-Afrika.
* Naam vir verskeie meulens in België en Nederland.
* *De Hoop, Guyana*, 'n munisipaliteit in Guyana.

## Sien ook 
* Hoop, 'n onsekere verwagting.
Pseudopenis

'n **Pseudopenis** is enige struktuur aan 'n dier wat oppervlakkig na 'n penis lyk, maar wat inderdaad uit 'n ander ontwikkelingsroete spruit.

## Soogdiere 
By soogdiere het elke volwaardige, tipies volwasse mannetjie 'n penis, alhoewel by wyfies die klitoris soms tot só 'n mate vergroot is dat dit op 'n penis lyk. In sulke gevalle word na die klitoris as 'n pseudopenis verwys. Voorbeelde van pseudopenisse by soogdiere sluit in die wyfies van die gevlekte hiëna, doodskopaap, lemur, onvolwasse fretkat en beermarter. Die vergrote klitoris by die fossa word deur 'n klitorisbeen (*os clitoridis*) ondersteun, 'n been wat eenders is aan die penisbeen (*os penis*) wat in die meeste soogdiere gevind word. Die klitorisbeen en die pseudopenis van die fossa krimp egter soos wat die onvolwasse wyfie groei, anders as die meeste pseudepenis-spesies wat hul pseudepenisse behou. Die labia (oftewel skaamlippe) van die slingeraap is vergroot en word soms tydens vertoon gemisinterpreteer as 'n pseudopenis.

Die soogdierlike pseudopenis blyk bloot vir vertoondoeleindes gebruik te word, met as uitsondering die gevlekte hiëna. Die wyfiehiëna gebruik haar pseudopenis bowenal vir urinering, kopulering en geboorteskenking. Dít maak dit soms moeilik vir die mannetjie om te paar as die wyfie nie haar volle samewerking gee nie. Hierdie fenomeen stel die wyfiegedomineerde samelewing van gevlekte hiënas in staat om verkragting uit te skakel.

## Voëls 
Die mannetjies in slegs drie persent van voëlspesies het 'n fallus; die algemene urogenitaliese plan by beide mannetjies en wyfies is die kloaka, waardeur alle eliminasie en reproduksie, laasgenoemde via gejukstaposeerde kloakas, uitgevoer word. Sommige spesies, soos die loopvoëls, hoendervoëls, watervoëls, en sjakohoenders en hokko's ('n familie van woudlewende hoendervoëls) vertoon 'n fallus by die mannetjie. Hierdie fallus is 'n struktuur wat ontstaan uit die interne kloakamuur en word oor die algemeen aan spermakompetisie toegeskryf. 'n Bekende voorbeeld van 'n voël met 'n pseudopenis is die buffelwewer, wat egter steeds kan paar al word die pseudopenis buite werking gestel. Ander voorbeelde sluit in die rooieend en die Argentynse meereend. Die kurkpropvormige fallus van laasgenoemde kan tot 40&nbsp;cm lank wees.

## Sien ook 
* Penis
* Penisbeen
Hoop

duimnael|*Die Hoop* (allegoriese voorstelling uit 1540)
**Hoop** is die onsekere verwagting dat 'n bepaalde gewenste gebeurtenis sal plaasvind. Daar is twee teenoorgesteldes vir hoop: *wanhoop*, as die kans op die gewenste gebeurtenis skraal lyk, of *vrees*, as die (onsekere) verwagting 'n ongewenste gebeurtenis betref. Met *valse hoop* is die verwagting geheel en al op fantasie gebaseer, of op 'n gebeurtenis met 'n weglaatbaar kans om waar te word.

Hoop kan passief (soos 'n wens) of aktief wees. In die laaste geval word die kans op die gewenste gebeurtenis deur persoonlike inspanning vergroot. Vergelyk dit byvoorbeeld met 'n gevangene wat voortdurend aan sy ontsnapping werk. Daarteenoor kan die gevangene passief aanvaar dat hy nooit vry sal kom nie, en maar net wens dat die dag wel sal aanbreek.

Vir Christene is *hoop*, naas *geloof* en *liefde*, een van die drie Christelike deugde.

## Sien ook 
* Droom
* Fantasie
* Noodlot
* Optimisme
* Pessimisme
* Verlange

## Eksterne skakels 
*
Hoërskool Vryburg

Die **Hoërskool Vryburg** is ’n publieke hoërskool in Vryburg, Noordwes, Suid-Afrika.  Die skool is in 1891 gestig.

## In die nuus 
In 1999 was die Hoërskool Vryburg in die nuus nadat Andrew Babeile, ’n 19-jarige swart gr. 9-leerling ’n blanke klasmaat, Christoff Erasmus met ’n skêr in die nek gesteek het.  Babeile is skuldig bevind op ’n aanklag van poging tot moord en is tot slegs drie jaar tronkstraf gevonnis.  Nelson Mandela het nie die voorval veroordeel nie en dit goedgedink om aan Babeile R20 000 rand gegee om verder te studeer.  Hy het ook gesê hy glo dat Babeile se appèl teen die tronkstraf sou slaag.  Later daardie jaar het die regering ’n swart adjunkhoof op die skool afgedwing om die rassespanning te probeer verminder maar die skool se beheerliggaam het dit probeer voorkom.  Babeile het slegs die helfte van sy vonnis uitgedien en is in 2003, nadat hy vrygelaat is, weer aangekla, hierdie keer op aanklagte van onsedelike aanranding.

## Skoollied 
Hoërskool Vryburg se skoollied:

## Noemenswaardige alumni 
* Jaap Marais, politikus en medestigter van die Herstigte Nasionale Party
* Hannon Bothma, sakeman en modekenner

## Eksterne skakels 
* Hoërskool Vryburg se amptelike webwerf

## Verwysings
Elizabeth Banks

**Elizabeth Banks** (gebore **Elizabeth Irene Mitchell**; 10 Februarie 1974 in Pittsfield, Massachusetts, VSA) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger en regisseur.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Spartak Moskou

**Spartak Moskou** (Russies: Спартак Москва) is 'n Russiese sokkerspan in Moskou wat in die Russiese Sokkerkampioenskap speel. Die klub speel sy tuiswedstryde in die Loezjniki Stadion (kapasiteit: 78&nbsp;360 toeskouers). *Spartak* is een van die gewildste spanne in *Rusland* en het orals in die land ondersteuners.

## Erelys 
* **Kampioen van Rusland (9)**
: 1992, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001
: (naaswenner (4): 2005, 2006, 2007, 2009)
* **Kampioen van die Sowjetunie (12)**
: 1936 (herfst), 1938, 1939, 1952, 1953, 1956, 1958, 1962, 1969, 1979, 1987, 1989
: (naaswenner (11): 1937, 1954, 1955, 1963, 1974, 1980, 1981, 1983, 1984, 1985, 1991)
* **Russiese Beker (3)**
: 1994, 1998, 2003
: (naaswenner (2): 1996, 2006)
* **Sowjet Beker (10)**
: 1938, 1939, 1946, 1947, 1950, 1958, 1963, 1965, 1971, 1992
: (naaswenner (5): 1948, 1952, 1957, 1972, 1981)
* **GOS Beker (6)**
: 1993, 1994, 1995, 1999, 2000, 2001
: (naaswenner (3): 1997, 1998, 2002)

## Bekende sokkerspelers 
*  Vladimir Besjastnikh
*  Rinat Dasajev
*  Valeri Karpin
*  Viktor Onopko
Brahmi-skrif

duimnael|250px|links|’n Deel van die Edikte van Akosa (6de pilaar).

**Brahmi** of **Brāhmī** is die moderne naam van die oudste skrif wat in Indië gebruik is, in die laaste eeue v.C. en die eerste eeue n.C. Nes sy tydgenoot Kharosthi in wat nou Afganistan en Pakistan is, is Brahmi ’n abugida.

Die bekendste Brahmi-inskripsies is die Edikte van Asoka in Noordsentraal-Indië wat in die 3de eeu v.C. in steen uitgekap is.

Die skrif is in 1837 ontsyfer deur James Prinsep, ’n argeoloog, filoloog en amptenaar van die Britse Oos-Indiese Kompanjie.

Verskillende menings oor die oorsprong van die alfabet bestaan, maar die mees algemene opinie sedert die publikasie van *On the origin of the Indian Brahma alphabet* (1895) deur Albrecht Weber en Georg Bühler, is dat dit uit die Aramese alfabet afgelei is.

Nes Kharosthi is Brahmi gebruik om die vroeë dialekte van Prakrit te skryf. Bestaande voorbeelde van die skrif is beperk tot inskripsies op geboue en grafte asook liturgiese tekste. Sanskrit is eers eeue later geskryf en die Brahmi-skrif is nie juis geskik vir dié taal nie; verskeie Sanskrit-klanke kan nie in Brahmi geskryf word nie.

Brahmi is gewoonlik van links na regs geskryf, maar ’n muntstuk uit die 4de eeu v.C. is gevind waar die skrif van regs na links loop, soos is Aramees. Brahmi is ’n abugida, wat beteken dat elke letter ’n konsonant voorstel en klinkers aangedui word deur die konsonant te verander.

## Sien ook 
Geskiedenis van die alfabet

## Unicode 
Brahmi is tot die Unicode-standaard gevoeg in Oktober 2010, met die uitreking van weergawe 6.0. Die Unicode-blok daarvoor is U+11000–U+1107F.

## Verwysings 
: *15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia*

## Eksterne skakels 
* Oorsprong van Indiese skrifte Artikel deur Richard Salomon
* Brahmi-projek van die Indiese Wetenskapinstituut
* Antieke skrifte Brahmi
Indiese skriffamilie

Die **Indiese skriffamilie** of **Brahmi-skriffamilie** is ’n familie abugidas wat in Suid-Asië (onder meer in Pakistan en Afganistan) gebruik word, asook in Suidoos-Asië en dele van Sentraal- en Oos-Asië. Die naam "Brahmi" is afgelei van die Brahmi-skrif van die antieke Indiese subkontinent. Die Indiese skrifte word vir verskeie taalfamilies gebruik.

## Sien ook 
*Geskiedenis van die alfabet
Abel

**Abel** kan verwys na die volgende mense met Abel as voornaam:
* Abel van Denemarke, Hertog van Sleeswyk en Koning van Denemarke.
* Abel Kraamsaal, Afrikaanse sanger.
* Abel Tasman, Nederlandse ontdekkingsreisiger.
* Abel, die tweede seun van Adam en Eva en die broer van Kain.

## Ander gebruike 
* Abel Erasmuspas, 'n bergpas in die Drakensberg in Suid-Afrika.
* Abelse groep, 'n wiskundige struktuur genoem na Niels Henrik Abel.
* Niels Henrik Abel, Noorse wiskundige.
Devanagari

**Devanagari** (देवनागरी), ’n samestelling van Deva en Nagari), ook **Nagari** genoem na sy voorloper-taal, is ’n abugida van Indië en Nepal. Dit word geskryf van links na regs, het nie hoof- en kleinletters nie en word onder meer uitgeken aan die horisontale lyn wat aan die bokant van volle letters loop. Dit is die hoofskrif wat gebruik word vir Hindi, Sanskrit en ’n hele paar ander tale.

Devanagari is deel van die Brahmi-skriffamilie van Indië, Nepal, Tibet en Suidoos-Asië. Dit is afgelei van die Nagari-skrif, wat weer afgelei is van die Goepta-skrif. Die gebruik van die naam "Devanagari" het redelik onlangs ontstaan en die naam "Nagari" word nog dikwels gebruik.

As ’n Brahmi-abugida is die basiese beginsel van Devanagari dat elke letter ’n konsonant voorstel, wat die ingeboude klinker schwa (/ə/) bevat. Die letter क word dus gelees as /kə/, die twee letters कन as /kənə/ en die drie letters कनय as /kənəjə/, ens. Ander klinkers word aangedui deur die vorm van die konsonante te verander.

As die skrif met die hand geskryf word, word die letters geskryf sonder die horisontale streep boaan, wat eers bygevoeg word as die hele woord voltooi is.

## Sien ook 
* Geskiedenis van die alfabet

## Verwysings 
## Bronne
* .
* 

## Skakels
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ons Land

***Ons Land*** was 'n kortstondige Hollandse nuusblad in Kaapstad wat in 1892 opgerig is toe daar ontevredenheid bestaan het oor die artikels van die indertydse redakteur van *De Zuid-Afrikaan*, dr. J.W.G. van Oordt. In 1894 is *Ons Land* met *De Zuid-Afrikaan* verenig en het die saamgesmelte koerant voortaan verskyn as *De Zuid-Afrikaan vereenigd met Ons Land*, hoewel dit algemeen bekendgestaan het as *Ons Land*. Van dié verenigde koerant was F.S. Malan lank redakteur.
Eindige versameling

'n **Eindige versameling** is 'n versameling in wiskunde wat 'n eindige aantal elemente besit. Die versameling

:\{2,4,6,8,10\}\,\!

is byvoorbeeld 'n eindige versameling met vyf elemente. Die aantal elemente van 'n eindige versameling is 'n natuurlike getal, oftewel 'n nie-negatiewe heelgetal, en word die kardinaliteit van die versameling genoem. 'n Versameling wat nie eindig is nie, is oneindig. Die versameling positiewe heelgetalle is byvoorbeeld oneindig:

:\{1,2,3,\ldots\}.

Eindige versamelings is veral belangrik in kombinatoriek, die wiskundige studie van tel. Menige argumente met eindige versamelings maak staat op die duifhokbeginsel wat bepaal dat daar geen injektiewe (een-eenduidig of een-op-een-) funksie bestaan wat 'n groter versameling aan 'n kleiner versameling koppel nie.
Russiese Sokkerkampioenskap

Die **Russiese Sokkerkampioenskap** (Russies: Чемпионат России по футболу) is die hoogste sokkerafdeling in Rusland en word ook *Russiese Premier League* of *Primera Liga* genoem. In hierdie betaalde manskompetisie speel 16 klubs, waar elke span twee keer teen mekaar uitdraf (een weg- en tuiswedstryd). Die spanne wat boaan eindig kwalifiseer vir die UEFA Champions League (drie plekke) of die UEFA Europa League (drie plekke). Die onderste twee spanne relegeer na die Russiese Ligakampioenskap.

duimnael|links|upright|Die trofee waarom meegeding word
Die seisoen duur van die somer tot die lente. Tot die 2010-seisoen het 'n seisoen van die lente tot die herfs geduur (om die koue winter te ontsnap), maar as gevolg van probleme met ander Europese ligas (en dus die internasionale toernooie), het hulle dit verander.

Die *Russiese Sokker Kampioenskap* word algemeen gesien as die opvolger van die Sowjet Top Liga.

## Klubs in 2022/23 
* Akhmat Grozny
* CSKA Moscow
* Dynamo Moscow
* Fakel Voronezh
* Khimki
* Krasnodar
* Krylia Sovetov Samara
* Lokomotiv Moscow
* Orenburg
* Pari NN
* Rostof
* Sochi
* Spartak Moskou
* Torpedo Moskou
* Ural Yekaterinburg
* Zenit Sint Petersburg

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Lys van bergpasse in Namibië

duimnael|regs|Vanzylspas
duimnael|regs|*Elephants crossing* naby Kamajab

Hierdie bladsy is ’n lys van bergpasse in Namibië.

* Bosuapas
* Gamsbergpas
* Gaubpas
* Grootbergpas
* Joubertpas
* Kupferbergpas
* Kuisebpas
* Remhoogtepas, Namibië
* Robbiespas
* Spreetshoogtepas
* Tsarishoogtepas
* Tsumebpas
* Ushoogtepas
* Van Zylspas

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Verwysings 
[duimnael|center|500px|Uitsig oor [Gamsbergpas.]]
Abelse groep

'n **Abelse groep** is 'n konsep in abstrakte algebra waar die toepassingsorde van die groepbewerking geen effek op die resultaat het nie. Hierdie eienskap word na verwys as kommutatiwiteit. Abelse groepe is 'n veralgemening van die aritmetiek van die optel van heelgetalle en word vernoem na die Noorse wiskundige Niels Henrik Abel.

Abelse groepe is een van die eerste konsepte wat voorgraadse studente in abstrakte algebra teëkom, tesame met vele ander basiese strukture soos module en wektorruimtes. Die teorie van abelse groepe is gewoonlik eenvoudiger as dié van nie-abelse groepe, en eindige abelse groepe word baie goed verstaan. Die teorie van oneindige abelse groepe is egter 'n area van huidige navorsing.

## Definisie 
‘n Abelse groep is a versameling, *A*, saam met ‘n binêre operasie • wat enige twee elemente *a* end *b* kombineer om ‘n ander element geskryf as  te vorm. Die simbool • is ‘n algemene plekhouer vir ‘n gegewe operasie. Om te kwalifiseer as ‘n Abelse groep moet die versameling en operasie, , aan vyf vereistes voldoen, bekend as die “Abelse groep aksiome”:

;Geslotenheid: Vir alle *a*, *b* in *A*, is die resultaat van die operasie  is ook in *A*.
;Assosiatiwiteit: Vir alle *a*, *b* en *c* in *A*, is .
;Identiteit element: Daar bestaan ‘n element *e* in *A* sodanig, dat vir alle elemente *a* in *A*,  is.
;Inverse element: Vir elke element *a* in *A* bestaan daar ‘n element *b* in *A* sodanig dat , waar *e* die identiteit element is.
;Kommutatiwiteit: Vir alle *a*, *b* in *A*, is *a* • *b* = *b* • *a*.
Hilbert-ruimte

duimnael|Hilbert-ruimtes kan gebruik word om die harmoniek van vibrerende drade te bestudeer.

**Hilbert-ruimte** is 'n konsep wat Euklidiese ruimte veralgemeen. Hilbert-ruimte is vernoem na die Duitse wiskundige David Hilbert en brei die metodes van vektoralgebra en analise in die tweedimensionele Euklidiese vlak en driedimensionele Euklidiese ruimte na ruimtes van enige eindige of oneindige aantal dimensies. 'n Hilbert-ruimte is 'n abstrakte vektorruimte wat die struktuur van 'n inwendige produk besit wat die meet van lengtes en hoeke in die ruimte moontlik maak. Daarbenewens is Hilbert-ruimtes volledig, wat beteken dat enige arbitrêre oneindige reeks in die ruimte sy limiet in die ruimte het. Hierdie laaste vereiste laat die tegnieke van analise op die vektorruimte toe.

Hilbert-ruimtes kom natuurlik en gereeld in wiskunde, fisika en ingenieurswese voor, tipies as oneindig-dimensionele funksieruimtes. Die vroegste Hilbert-ruimtes is vanuit hierdie oogpunt in die eerste dekade van die 20ste eeu deur David Hilbert, Erhard Schmidt en Frigyes Riesz bestudeer. Hilbert-ruimtes is van kardinale belang in parsiële differensiaalvergelykings, kwantummeganika, Fourier-analise (wat toepassings op synanalisie en hitteoordrag insluit) en ergodiese teorie wat die wiskundige fondasie van termodinamika vorm. John von Neuman het die term "Hilbert-ruime" gemunt om na die teorie agter hierdie diverse toepassings te verwys. Die eenvoudigste voorbeelde van Hilbert-ruimtes is natuurlik die klassieke Euklidiese ruimtes, maar ander voorbeelde sluit in die ruimtes van vierkantintegreerbare funksies, reeksruimtes, Sobolev-ruimtes wat uit veralgemeende funksies bestaan, en Hardy-ruimtes van holomorfiese funksies.

Geometriese intuïsie speel 'n belangrike rol in menige aspekte van Hilbert-ruimte se teorie. Presiese analoë van Pythagoras se stelling en die parallelogramwet geld in Hilbert-ruimte. Op 'n dieper vlak speel die loodregte projeksie op 'n subruimte (die analoog van die eliminasie van die hoogte van 'n driehoek) 'n belangrike rol in optimeringsprobleme asook op ander aspekte van die teorie. 'n Element of punt in 'n Hilbert-ruimte kan uniek gespesifiseer word deur sy koördinate relatief tot 'n versameling koördinaatasse ('n ortonormale basis), in anaologie met Cartesiese koördinate in die vlak. Wanneer daardie versameling asse telbaar oneindig is, kan die Hilbert-ruimte gesien word in terme van oneindige reekse wat vierkantsummeerbaar is. Lineêre bewerkers op 'n Hilbert-ruimte is eenders konkrete voorwerpe: in goeie gevalle is hulle eenvoudig transofrmasies wat die ruimte met sekere faktore in wedersyds loodregte rigtings strek in 'n begrip wat presies gemaak word deur die studie van hul spektrum, genaamd spektrale analise.
Koptiese alfabet

Die **Koptiese alfabet** is die skrif wat gebruik is vir die taal Kopties. Die simbole is geskoei op dié van die Griekse alfabet en bykomende letters word gebruik van Demoties ("van die volk", ’n antieke taal en skryfstelsel wat van heilige Egipties afgelei is). Dit is die eerste alfabetiese skrif wat vir Egipties gebruik is.

## Geskiedenis 
thumb|200px|links|Kopties in sierletters.
Die Koptiese alfabet het ’n lang geskiedenis (vanaf die Hellenistiese tydperk van Ptolemeus) om die Griekse alfabet te gebruik vir tekste in Demoties met die doel om die korrekte uitspraak weer te gee. 

In die eerste twee eeue n.C. is ’n hele reeks tekste geskryf in wat geleerdes "Oud-Kopties" noem – Egiptiese tekste in die Griekse skrif. Van die letters van die Demotiese skrif is egter ook gebruik. Met die uitkring van die Christendom in Egipte teen die laat 3de eeu, het kennis van die Egiptiese hiërogliewe verlore gegaan, en later ook kennis van Demoties. Dit het plek gemaak vir ’n skryfstelsel wat nou verbind was met die Christelike kerk. Teen die 4de eeu is Kopties "gestandaardiseer", veral vir die Sahidiese dialek van Kopties. Kopties word vandag nie meer algemeen gebruik nie, behalwe deur die Kopties-Ortodokse Kerk vir godsdienstige geskrifte.

## Letters 
Die Koptiese alfabet was die eerste Egiptiese skryfstelsel wat klinkers aangedui het en daarom is Kopties van onskatbare waarde vir die vertolking van vroeë Egiptiese tekste.

Dit is grootliks op die Griekse alfabet geskoei, nog ’n faktor wat dit makliker maak om ouer Egiptiese tekste te vertolk. Daar is 24 letters van Griekse oorsprong en 6 van Demoties: Ϣ, Ϥ, Ϧ, Ϩ, Ϫ, Ϭ. Nog ’n simbool, Ϯ, staan vir die lettergreep /ti/.

## Unicode 
Aparte Koptiese letters is by die Unicode-standaard gevoeg in 2005, met die uitreiking van weergawe 4.1. Die Unicode-blok daarvoor is U+2C80 to U+2CFF. Die Griekse blok, U+03E2 to U+03EF, bevat verskeie Koptiese letters van Demotiese oorsprong en is deel van die volledige Koptiese alfabet.

## Sien ook 
Geskiedenis van die alfabet

## Verwysings 
## Bronne
* Quaegebeur, Jan. 1982. "De la préhistoire de l'écriture copte." *Orientalia lovaniensia analecta* 13:125–136.
* Kasser, Rodolphe. 1991. "Alphabet in Coptic, Greek", "Alphabets, Coptic", "Alphabets, Old Coptic". In *The Coptic Encyclopedia*, red. Aziz S. Atiya. New York: Macmillan Publishing Company, Volume 8. 30–32.

## Skakels
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Wes-Bengale

**Wes-Bengale** (Bengaals: পশ্চিমবঙ্গ, *Paschim Banga*, [ˈpoʃtʃim ˈbɔŋgo], ; Engels: *West Bengal*) is 'n deelstaat in die ooste van Indië. Die hoofstad en grootste stad is Kolkata (voorheen Kalkutta). Van die ander groot stede is Haora en Jaynagar Majilpur. Volgens die 2011-sensus het Wes-Bengale 'n bevolking van sowat 91 miljoen gehad en is dus die vierde digsbevolkte deelstaat in die land. Wes-Bengale vorm die westelike deel van die streek Bengale, waarvan die oostelike deel die onafhanklike land Bangladesj vorm. Die belangrikste etniese groep is die Bengale. Naas die ampstale Bengaals, Engels en Kokborok word veral Ho, Moendari en Santali in die deelstaat gepraat. Wes-Bengale se geografie word veral deur die groot Gangesrivier gekenmerk.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*   Amptelike webwerf
*
Wes-Armenië

[duimnael|[Armenië en Wes-Armenië volgens die Verdrag van Sèvres in 1920.]]
duimnael|Die moderne konsep van 'n verenigde Armenië volgens die Armeense Revolusionêre Federasie

**Wes-Armenië** is 'n term wat veral deur Armeniërs gebruik word om na die gebiede van die Armeense Hoogland te verwys wat oorspronklik deur Armeniërs bewoon is en in die 16de eeu onder die bewind van die Ottomaanse Turke gekom het. Hulle maak tans deel uit van Turkye.

In die laat 19de en vroeë 20ste eeu het die Armeense bevolking in die Ottomaanse Ryk slagoffers van stelselmatige menseslagtings geword soos die Hamidiaanse menseslagting (1894-1896), die Adana-menseslagting in 1909 en die Armeense volksmoord (1915-1923). Die meeste Armeniërs is vermoor, het na Rusland gevlug of is na die Siriese woestyn gedeporteer.

Tans word Wes-Armenië hoofsaaklik deur Koerde en Turke bewoon, met klein minderhede van Azerbeidjanners (Azeri's), Laz (etniese Georgiërs wat die Islamitiese geloof aangeneem het) en Hamsjeni's (Islamitiese Armeniërs wat in die Swartsee-kusgebied woon).
Hausa

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Hausa (volk).*

[duimnael|links|Verspreiding van [Afro-Asiatiese tale in Nigerië]]
**Hausa** (هَوُسَ of هَرْشَن هَوْسَ; *Yaren Hausa* of *Harshen Hausa*, letterlik: "Hausa-taal") is 'n Afro-Asiatiese taal in Wes-Afrika wat deur sowat 25 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Hausa-volk gepraat en is ná Engels en saam met Igbo en Joroeba een van Nigerië se amptelike tale. Hausa is ná Arabies, Frans, Engels en Swahili die belangrikste taal in Afrika.

Hausa is die belangrikste van die Tsjadiese tale en word naas ander tale hoofsaaklik in Noord-Nigerië en in Suidwes-Niger gepraat. Daar is ook sprekers in Benin, Ghana, Ivoorkus, Kameroen, Soedan, Tsjad en Togo.

Hausa is 'n analitiese toontaal met 'n subjek-predikaat-objek-sintaks. Hausa is tradisioneel in 'n gemodifiseerde Arabiese alfabet geskryf maar tans word veral 'n aangepasde Latynse alfabet gebruik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Slag van Donkerhoek

Die **Slag van Donkerhoek** (soms ook *Diamond Hill* genoem) het op 11 en 12 Junie 1900 gedurende die Tweede Vryheidsoorlog plaasgevind. Tydens die slag het 4&nbsp;000 Boere soldate teen 14&nbsp;000 Britse soldate te staan gekom, waartydens die Britte die Boere van die koppie afgedryf het.

Vier-en-veertig jaar na die slag het die Britse genl. Ian Hamilton sy mening in sy memoires uitgespreek dat die slag verseker het dat die Boere nie Pretoria kon terugneem nie, en dat dit 'n keerpunt tydens die oorlog was.

## Sien ook 
* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog
Unicode

duimnael|regs|200px|Die Unicode-kenteken

**Unicode** is 'n internasionale standaard vir die kodering van binêre kodes na grafiese tekens en simbole, vergelykbaar met die ASCII-standaard. Die standaard word onderhou deur die Unicode-konsortium. In teenstelling met ASCII (slegs Engels) of Latin-1 (slegs Wes-Europese tale) het Unicode ten doel om alle gebruikte skrifte (soos die Griekse alfabet en Chinese karakters) te ondersteun. Die standaard bevat tans ongeveer 100&nbsp;000 gestandaardiseerde tekens en ongeveer 900&nbsp;000 wat vir toekomstige gebruik gereserveer is. 

Die standaard voorsien alle tekens en simbole ("karakters") van alle geskrewe tale van 'n nommer. Die Unicode-standaard skryf egter glad nie voor hoe karakters visueel voorgestel moet word nie.

## Kyk ook 
* Spesiale karaktersː Unicode, ASCII, HTML

## Eksterne skakels 
* Tuisblad van die Unicode-werkgroep
* DecodeUnicode - Unicode-WIKI, 50&nbsp;000 gifs
* Skakels na Unicode-kodebladsye
Samaritaanse alfabet

duimnael|links|Die ontwikkeling van die Samaritaanse skrif

Die **Samaritaanse alfabet** word deur die Samaritane, ’n etnies-godsdienstige groep van die Levant, gebruik vir godsdienstige geskrifte, insluitende die Samaritaanse Pentateug, geskrifte in Samaritaanse Hebreeus en vir kommentaar en vertalings in Samaritaanse Aramees.

Samaritaans is ’n regstreekse afstammeling van die Oud-Hebreeuse alfabet, wat ’n variasie van die Fenisiese alfabet was en waarin groot dele van die Hebreeuse Bybel aanvanklik geskryf is. Dié skrif is deur die antieke Israeliete gebruik, Jode sowel as Samaritane.

Die tabel links wys die ontwikkeling van die Samaritaanse skrif. Heel links is die ooreenstemmende Hebreeuse letters.  In kolom I is die Oud-Hebreeuse alfabet en in kolom X die moderne Samaritaanse letters.

## Unicode 
Die Samaritaanse alfabet is by die Unicode-standaard gevoeg in Oktober 2009, met die uitreiking van weergawe 5.2. Die Unicode-blok daarvoor is U+0800–U+083F.

## Sien ook 
Geskiedenis van die alfabet

## Eksterne skakels 
* ’n Samaritaanse Bybel, in die Britse Biblioteek
* Omniglot
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Spoegbakkie

duimnael|260px|regs|'n Spoegbakkie word tydens 'n wynproesessie gebruik.
duimnael|260px|regs|'n Eenvoudige 19de eeuse spoegbakkie wat in die VSA gemaak is.

'n **Spoegbakkie** of **kwispedoor** is 'n bakkie waarin gespoeg word om van vloeistof of 'n oormaat speeksel en slym uit die mond ontslae te raak. 

Die woord *kwispedoor* is afgelei van die Portugese woord 'cuspidor', wat spoegpot beteken. Die gebruik van spoegbakkies het via die VOC na Nederland en later na Suid-Afrika oorgewaai. Dit is aanvanklik gebruik deur persone wat tabak gesnuif of gepruim het.

In die Afrika-volksgeskiedenis is gedokumenteer hoe beide Paul Kruger en Dingaan hulle eie spoegbakkies saamgedra het.

In moderne etiket is dit ongeskik om in die openbaar te spoeg en moet dit liefs in 'n toe badkamer in 'n wasbak of toilet gedoen word. 'n Uitsondering op die reël is die gebruik van spoegbakkies tydens wynproesessies.

## Verwysings
Igbo

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Igbo (volk).*

**Igbo** ([iɡ͡boː]  *Asụsụ Igbo*, letterlik: "Igbo-taal") is 'n Niger-Kongo-taal in Wes-Afrika wat deur sowat 18 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Igbo-volk gepraat en is na Engels en saam met Hausa en Joroeba een van Nigerië se amptelike tale.

duimnael|links|Ligging van Igboland in Nigerië
duimnael|links|'n Man uit Nigerië gee 'n voorbeeld van Igbo
Igbo behoort tot die Benue-Kongo-tale en word – naas ander tale – hoofsaaklik in Suidoos-Nigerië, die gebied van die twee voormalige omstrede republieke Benin en Biafra, gepraat.

Igbo is 'n analitiese toontaal met 'n subjek-predikaat-objek-sintaks.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Oud-Hebreeuse alfabet

Die **Oud-Hebreeuse alfabet** (Hebreeus: הכתב העברי הקדום, Jiddisj: כתב עברי) is ’n abjad wat afgelei is van die Fenisiese alfabet. Dit is van die 10de eeu v.C. of nog vroeër gebruik vir veral Hebreeus deur die Israeliete, beide die Jode en Samaritane.

In die 5de eeu v.C. het die Jode dit ophou gebruik ten gunste van die moderne Hebreeuse alfabet wat van die Aramese alfabet afgelei is. Die Samaritane, wat tans minder as duisend tel, het ’n vorm van die Oud-Hebreeuse alfabet, die Samaritaanse alfabet, bly gebruik.

## Letters 
## Unicode 
Die Oud-Hebreeuse alfabet is saam met die Fenisiese alfabet gevoeg by die Unicode-standaard in Julie 2006, met die uitreiking van weergawe 5.0. Die Unicode-blok daarvoor, onder die naam Phoenician, is U+10900–U+1091F. Dit stel letters voor in onder meer Oud-Hebreeus, Fenisies, Vroeë Aramees, Ammonities, Moabities en Punies.

## Sien ook 
* Hebreeuse alfabet
* Geskiedenis van die alfabet

## Eksterne skakels 
* Jewish Encyclopedia
* Omniglot
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Gotiese alfabet

Die **Gotiese alfabet** is ´n alfabetiese skrif wat in die 4de eeu deur die Gotiese biskop Wulfila geskep is vir die skryf van Goties sodat hy die Nuwe Testament van die Bybel in Goties kon vertaal. Wulfila was ’n sendeling en Bybel-vertaler van Kappadosië. Die Gotiese vertaling van die Nuwe Testament is die enigste omvattende boek in 'n Oos-Germaanse taal wat behoue gebly het.

## Oorsprong 
Woelfila het waarskynlik met opset nie die ouer rune-alfabet vir sy doel gebruik nie vanweë die Germaanse heidense gelowe en gebruike waarmee dit verbind is. Verder het die Grieks-gebaseerde skrif gehelp om die Gote te laat deel word van die hoofsaaklik Grieks-Latynse kulture van die Swartsee. Die individuele letters het egter steeds name wat afgelei is van dié vir hul rune-ekwivalente.

## Die letters 
Die alfabet is hoofsaaklik ’n skryfstelsel van hoofletters van die Griekse alfabet, met ’n paar bykomende letters om tipiese Gotiese klanke weer te gee: die Latynse F, twee Rune-letters om /j/ en /w/ te onderskei van /i/ en /u/, en die letter "ƕair". Die letters het name - gewoonlik ´n woord wat met dieselfde klank begin. Hierdie beginsel is kenmerkend van die Runeskrif. Die letters van die Latynse en Griekse skryf-stelsels het name wat (soos "alpha", "beta" ens.) opsigself niks beteken nie. Die klanke, volgorde en name van die letters is opgeteken in die Alkuin-skrifstuk uit die 9de eeu.

Onder is ’n tabel van die Gotiese alfabet. Twee letters wat in die transliterasie daarvan gebruik word, kom nie in Afrikaans voor nie: þ en ƕ. Die letters het ook syferwaardes gehad wat gewoonlik tussen twee punte (•𐌹𐌱• = 12) of met ’n streep bo (𐌹𐌱 = 12) geskryf is. Twee letters, vir 90 en 900, het geen fonetiese waarde nie.

## Unicode 
Die Gotiese alfabet is tot die Unicode-standaard gevoeg in Maart 2001, met die uitreiking van weergawe 3.1. Die Unicode-blok daarvoor is U+10330–U+1034F.

## Sien ook 
Geskiedenis van die alfabet

## Verwysings 
* Haarmann, Harald (1991). *Universalgeschichte der Schrift*. Frankfurt: Campus.
* Jensen, Hans (1969). *Die Schrift in Vergangenheit und Gegenwart*. Berlyn: Deutscher Verlag der Wissenschaften.

## Eksterne skakels 
* Omniglot
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Katedraal van Concepción

duimnael|350px|Die Katedraal van Concepción

Die **Katedraal van Concepción** is 'n Rooms-Katolieke katedraal in Chili. Konstruksie is in 1940 begin en in 1964 voltooi. Die katedraal staan in die middel van Concepción en is 22&nbsp;meter hoog.

## Eksterne skakels 
*  *Webwerf van die Katedraal van Concepción*
*  *Kathedraal van Concepción* - gcatholic.com
Avestiese alfabet

Die **Avestiese alfabet** is ’n skryfstelsel wat omstreeks 226–651 n.C. ontwikkel is om die taal Avesties mee te skryf. Dit is later ook gebruik vir *Pazend*, ’n metode vir die skryf van Middelpersies wat hoofsaaklik aangewend  is vir die *Zend*-uitleg van die Avesta, die godsdienstige tekste van die Zoroastriese geloof. In die tekste van die Zoroastrisme-tradisie is na die alfabet verwys as *din dabireh* of *din dabiri*, Middelpersies vir "die godsdiens se skrif".

## Geskiedenis 
Die Avestiese alfabet is waarskynlik geskep uit ’n behoefte om Avestiese godsdienstige geskrifte te skryf. Anders as ander godsdienste soos die Christendom en Boeddhisme wat godsdienstige geskrifte gehad het, is die Zoroastriese gebede en beginsels gememoriseer en van geslag tot geslag oorgedra omdat die ritme en stembuiging baie belangrik was vir die voordra daarvan. Die rituele wat met die liturgie gepaard gegaan het, het ook nie ruimte gelaat om aandag aan ’n geskrewe teks te gee nie.

Die Avestiese skrif is waarskynlik geskep sodat die Zoroastriste ook hul geloofsbeginsels kon neerpen en so beter met die ander gelowe kon meeding." Dit het ’n groot voordeel ingehou vir die godsdiens: Min mense kon later Avesties verstaan en dit het gelei tot die skep van die *Zend*-tekste (van Avesties *zainti*, "verstaan") – ’n uitleg en vertaling van die Zoroastriese geloofsbeginsels wat vandag nog bestaan.

## Letters 
duimnael|200px|’n Voorbeeld van Avesties op ’n gepubliseerde Avesta. Die getranskribeerde letters is *pargart auual*.
Die Pahlewi-skrif, waarop die Avestiese alfabet geskoei is, was in algemene gebruik vir verskeie Middeliranse tale, maar dit was nie voldoende vir die skryf van ’n godsdienstaal wat uiterse presisie geverg het nie omdat Pahlewi ’n vereenvoudigde skrif met hoogstens 22 letters was, waarvan baie meer as een klank kon voorstel.

In teenstelling hiermee was Avesties ’n volledige alfabet met baie letters: 37 konsonante en 16 klinkers. Dit word van regs na links geskryf, nes Pahlewi. Die letters word nie verbind nie en koppelletters is skaars Woorde en die einde van die eerste deel van ’n samestelling word met ’n punt geskei.

Die volgende lys toon die letters in die volgorde en getranskribeerde vorm volgens Hoffmann (1996):
; Klinkers:
: *a ā å ā̊ ą ą̇ ə ə̄ e ē o ō i ī u ū*

; Konsonante:
: *k x x́ xᵛ g ġ γ c j t ϑ d δ t̰ p f b β ŋ ŋ́ ŋᵛ n ń ṇ m m̨ ẏ y w r s z š ž š́ ṣ̌ h*

## Unicode 
Die Avestiese alfabet is tot die Unicode-standaard gevoeg in Oktober 2009, met die uitreiking van weergawe 5.2. Die Unicode-blok daarvan is U+10B00–U+10B3F.

## Verwysings 
* .
* .

## Eksterne skakels 
* Avesties by Omniglot
* Pahlewi by Omniglot

## Sien ook 
Geskiedenis van die alfabet

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
UEFA Bekerwenner-beker

Die **Bekerwenner-beker** was 'n sokkerbekertoernooi vir Europese sokkerklubs wat tussen 1960 en 1999 bestaan het. Net die wenners van die nasionale bekertoernooie in Europa het hieraan deelgeneem en UEFA het die uitkloptoernooi georganiseer. Na 1999 het die toernooi met die UEFA-beker saamgesmelt. Die wenner van die toernooi het die geleentheid gehad om die wenners van die Europese Beker uit te daag in 'n bekerwedstryd genaamd die UEFA Superbeker.

## Verwysings
## Eksterne skakels 
*  rsssf.com: ''European Cup Winners' Cup''
FC Dynamo Kijif

**FC Dynamo Kijif** (Oekraïens: ФК Динамо Київ) is 'n Oekraïense sokkerklub in Kijif wat in die Premjer Liha (die hoogste Oekraïense sokkerafdeling) speel. Die span speel sy meeste tuiswedstryde in die Lobanofski-stadion (kapasiteit: 17&nbsp;000 toeskouers), maar sy belangrike wedstryde in die Olimpiese Stadion van Kijif, wat met 70&nbsp;000 sitplekke 'n baie groter kapasiteit het.

Dynamo was in die tyd van die Sowjetunie die beste span in die Sowjet-topliga, met 13 kampioenskappe. Ook het die span Europese bekers gewen: twee keer die Bekerwenner-beker. Sedert Oekraïne 'n eie kompetisie het, het Dynamo met ook 15 kampioenskappe die meeste titels en is die span verreweg die gewildste span van die land. Slegs Sjachtar Donetsk is 'n mededinger in hierdie kompetisie.

## Erelys 
* **Kampioen van Oekraïne (17)**
: 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2003, 2004, 2007, 2009, 2015, 2016, 2021, 2025.
: (naaswenner (11): 1992, 2002, 2005, 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2017, 2018, 2019)
* **Kampioen van die Sowjetunie (13)**
: 1961, 1966,1967, 1968, 1971, 1974, 1975, 1977, 1980, 1981, 1985, 1986, 1990
: (naaswenner (11): 1936, 1952, 1960, 1965, 1969, 1972, 1973, 1976, 1978, 1982, 1988) 
* **Oekraïense Beker (12)**
: 1993, 1996, 1998, 1999, 2000, 2003, 2005, 2006, 2007, 2014, 2015, 2020.
: (naaswenner (5): 2002, 2008, 2011,2017,2018)
* **Sowjetbeker (9)**
: 1954, 1964, 1966, 1974, 1978, 1982, 1985, 1987, 1990
: (naaswenner (1): 1973)
* **Oekraïense Superbeker (8)**
: 2004, 2006, 2007, 2009, 2011,2016, 2018, 2019)
: (naaswenner (5): 2005, 2008, 2014, 2015, 2017)
* **Sowjetsuperbeker (3)**
: 1980, 1985, 1986
: (naaswenner (2): 1977, 1987)
* **Bekerwenner-beker (2)**
: 1975, 1986
* **Europese Superbeker (1)**
: 1975
: (naaswenner (1): 1986)
* **GOS-beker (4)**
: 1996, 1997, 1998, 2002
: (naaswenner (1): 1999)

## Bekende sokkerspelers 
*  Igor Belanof
*  Oleg Blochin
*  Andri Sjeftsjenko
The Mayfield Four

**The Mayfield Four** was ’n Amerikaanse rockgroep wat in 1996 deur Myles Kennedy in Spokane, Washington gestig is.  Die groep het twee albums, *Fallout* en *Second Skin*, vrygestel voordat hulle in 2002 ontbind het.

## Geskiedenis 
The Mayfield Four is in 1996 gestig in Spokane deur vier jeugvriende wat ’n voorliefde vir musiek en optrede gedeel het.  Hulle was Myles Kennedy as sander en hoofkitaarspeler, Craig Johnson op ritmekitaar (albei het voorheen lede van Citizen Swing), Marty Meisner op baskitaar en Zia Uddin op tromme.  In die Amerikaanse herfs van 1996 het die groep ’n platekontrak met Epic Records geteken danksy hulle krities bekroonde voorbeeldplaat *Thirty Two Point Five Hours* wat vroeër die jaar opgeneem is.  Dit is opgevolg met ’n langspeler getiteld *Motion* wat tydens ’n konsert in 1997 opgeneem is.  The Mayfield Four se debuutalbum, *Fallout*, is ondersteun deur ’n toer van vyftien maande met groepe soos Creed, Big Wreck en Stabbing Westward.  Dit album is deur goed ontvang deur resensente maar kon nie die musiekaanwysers haal nie.  Dit het daartoe gelei dat Craig Johnson deur die groep in die pad gesteek is weens onbekende redes.  Na die vrystelling van die album is die groep se tweede, en laaste album, *Second Skin* in Junie 2001 vrygestel.

Hoewel The Mayfield four gewild was het hulle nooit genoeg blootstelling gekry om ’n inbreku op die hoofstroom te maak nie.  In 2002 het die toekoms van die groep donker gelyk.  Die groep het daardie jaar ’n breuk geneem en uiteindelik ontbind.  Drie liedjies wat voorheen nooit vrygestel is nie het vroeg in 2010 op ’n ondersteunersblad van MySpace verskyn wat gerugte dat die groep weer byeen gaan kom tot gevolg gehad het.  Kennedy het dit egter in ’n onderhoud ontken.  Toerlede Alessandro Cortini het van 2005 af saam met Nine Inch Nails getoer as klawerbordspeler en saamgewerk op hul mees onlangse albums *Ghosts I-IV* en *The Slip*.

## Lede 
* Myles Kennedy – hoofsanger, hoofkitaar (1996–2002)
* Craig Johnson – ritmekitaar (1996–1999)
* Marty Meisner – baskitaar (1996–2002)
* Zia Uddin – tromme (1996–2002)

;Toerlede
* Alessandro Cortini – ritmekitaar, agtergrondsang (2000–2002)

## Diskografie 
;Albums
* *Fallout* (1998)
* *Second Skin* (2001)

;Langspelers
* *Motion* (1997)

;Voorbeelde
* *Thirty Two Point Five Hours* (1996)

;Enkelspelers

* 1998 Always
* 1998 Don't Walk Away
* 2001 Eden (Turn the Page) 37 VS Hot Mainstream Rock Tracks
* 2001 Sick and Wrong

## Verwysings 
## Eksternale skakels 
*  (nie-amptelik)
* The Mayfield Four Net