open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
David Attenborough

**David Attenborough MBE** (8 Mei 1926-) is 'n Britse natuurkundige en TV-persoonlikheid. Hy het talle TV-programme oor die natuur en diere oor die wêreld gemaak. Dit sluit in *Life on Earth* (1978), *The Living Planet* (1983), *The Blue Planet* (2001) en *Life of Mammals* (2002). Hy is in 1974 tot Kommandeur in die Orde van die Britse Ryk benoem en ontvang in 1980 'n *Bafta Fellowship Award*.

## Biografie 
duimnael|links|*Sirdavidia solannona*
duimnael|links|*Trigonopterus attenboroughi*

David Frederick Attenborough is op 8 Mei 1926 in Londen gebore en word in Leicester groot. Hy is die jonger broer van die Britse akteur en rolprentmaker Richard Attenborough en die ouer broer van John Attenborough, 'n uitvoerende bestuurder in die motorbedryf. Tydens die Tweede Wêreldoorlog het sy ouers twee Joodse vlugteling-meisies aangeneem.

Attenborough het al van kindsbeen fossiele, klippe en ander voorwerpe uit die natuur versamel. Hy voltooi sy skoolloopbaan aan die *Wyggeston Grammar School for Boys*, waarna hy in 1945 'n beurs wen om aan die *Clare College*, 'n kollege van die Universiteit van Cambridge, te studeer. Hy studeer daar geologie en dierkunde en verwerf 'n graad in die natuurwetenskappe. In 1947 is hy vir diensplig in die Britse Vloot opgeroep en was twee jaar in Noord-Wallis en die Firth of Forth gestasioneer.

In 1950 trou hy met Jane Elizabeth Ebsworth Oriel. Twee kinders, Robert en Susan, is uit die huwelik gebore. Sy is egter in 1997 oorlede.

Ná afloop van sy diensplig begin Attenborough by 'n uitgewery te werk, waar hy die redakteur van wetenskaphandboeke vir kinders was. In 1950 doen hy aansoek vir 'n werk as radiovervaardiger by die BBC. Hy het nie die werk gekry nie, maar is wel opleiding van 3 maande aangebied. In 1952 sluit hy voltyds by die BBC aan.

## Spesies 
Verskeie spesies is na hom genoem, onder andere die mierystervark *Zaglossus attenboroughi*, die akkedis *Platysaurus attenboroughi*, die karnivoriese plant *Nepenthes attenboroughii*, die Ecuadoriaanse boom *Blakea attenboroughi*, die spinnekop *Prethopalpus attenboroughi* en drie fossiele: die treksprinkaan *Electrotettix attenboroughi*, die plesiosauriër *Attenborosaurus conybeari* en die vis *Materpiscis attenboroughi*.

## Filmografie 
duimnael|Attenborough en Stan Trauth gesels oor salamanders op die stel van *Life in Cold Blood* in 2005.
[duimnael|Attenborough tydens die verfilming van 'n dokumentêre program by die [Kennedy-ruimtesentrum.]]

* *Life on Earth* (1979)
* *The Living Planet* (1984)
* *The Trials of Life* (1990)
* *Life in the Freezer* (1993)
* *The Private Life of Plants* (1995)
* *The Life of Birds* (1998)
* *The Life of Mammals* (2002)
* *Life in the Undergrowth* (2005)
* *Life in Cold Blood* (2008)
* ''David Attenborough's Life Stories* (2009)
* *David Attenborough's New Life Stories* (2011)
* *Drawn From Paradise: The Discovery, Art and Natural History of the Birds of Paradise'' (2012) – met Errol Fuller

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste 
* 
*
Thuli Madonsela

**Thulisile (Thuli) Nomkhosi Madonsela** (28 September 1962, Soweto) is 'n Suid-Afrikaanse advokaat en voormalige Openbare Beskermer van Suid-Afrika.

Sy behaal 'n graad in die regte aan die Universiteit van Swaziland (nou Eswatini) in 1987 en 'n LLB aan die Universiteit van die Witwatersrand.

Sy is op 19 Oktober 2009 vir 'n 7-jaartermyn as Openbare Beskermer benoem deur president Jacob Zuma, wat eenstemmig deur die parlement bevestig is. Sy is op 14 Oktober 2016 deur Busisiwe Mkhwebane opgevolg.

## Korrupsie beveg 
Sy sien haar amp as 'n belangrike faktor in die stryd teen die korrupsie wat wydverspreid is in die privaat- en openbare sektor. In 'n toespraak by die 13de Internasionale Wynland-konferensie op 3 April 2012 het sy dit met kanker vergelyk en gesê dat daar drie faktore nodig is om dit te beveg.
# Versterking van die openbare verantwoordbaarheid
# Deursigtigheid
# 'n Einde aan die wetteloosheid.

## Nkandla 
Sy het in Maart 2014 nuus gemaak met haar verslag oor die opgraderings aan president Zuma se nedersetting in Nkandla. Sy het bevind dat Zuma onbehoorlik daaruit gebaat het en dat hy 'n redelike bedrag daarvan moet terugbetaal aan die staat. Die minister van polisie, Nathi Nhleko, het egter verklaar dat Zuma se regte geskend is en dat Zuma geen sent van die R246 miljoen moes terugbetaal nie.

Op 31 Maart 2016 het dit gelei tot 'n hofsaak in die Grondwethof van Suid-Afrika wat deur die DA en die EFF gebring is. Een aspek van hierdie saak was die magte van die Openbare Beskermer. President Zuma het haar verslag afgemaak as bloot 'n mening wat nie bindend is op hom nie. Hierdie mening is veral gebaseer op 'n uitspraak van die Hooggeregshof (saak 12497/2014) in Kaapstad in 'n hofsaak tussen die DA en die SABC, wat lui:

Dit het tot groot debat gelei oor watter magte die Openbare Beskermer het.

Op 31 Maart 2016 het die Grondwetshof egter 'n uitspraak gelewer wat die Nkandla-verslag van die Openbare Beskermer bindend verklaar het. Hoofregter Mogoeng Mogoeng het namens die hof se 11 regters verklaar dat Zuma se weiering om Madonsela se verslag uit te voer "nie ooreenstem met die grondwet nie".

## Huurmoordenaars 
Op 8 Mei 2016 het Madonsela bekend gemaak dat daar glo 'n bedrag van R740 000 aan 'n prominente Wes-Kaapse bendeleier betaal is om haar te vermoor.

## Staatskaping
Haar finale verslag, *State of Capture*, is vrygestel soos haar 7-jarige ampstermyn in Oktober 2016 tot 'n einde gekom het. Dit het bewyse van wydverspreide staatskaping ingesluit, waaronder die Guptafamilie se onbehoorlike invloed op president Jacob Zuma. Madonsela het die president opdrag gegee om 'n regterlike kommissie van ondersoek aan te stel, onder leiding van 'n regter wat deur die Hoofregter aangewys word. Zuma het die verslag "politieke propaganda" genoem en dit in die hof betwis, maar die Hooggeregshof het die uitdaging in Desember 2017 afgewys en bevind Zuma moet die remediërende aksies binne 30 dae implementeer en het 'n persoonlike kostebevel teen Zuma gemaak.

## Verwsyings
Kartago

**Kartago** (ook: *Carthago, Kartage*, van Latyn: Carthago, uit Punies: 20px20px20px20px20px20px20px Qart-Hadasht: *nuwe stad*) was in die eerste millennium v.C. 'n belangrike stad aan die kus van die huidige Tunisië. Die stad was die grootste teenstander van die Romeinse Republiek en is ná die Derde Puniese Oorlog in 146 v.C. volledig vernietig.
[duimnael|links|Ligging van Kartago aan die kus van [Noord-Afrika langs die Middellandse See]]
duimnael|links|Kartago in 1880
[duimnael|links|[Nasa-satellietbeeld van Kartago]]

## Stigting 
Kartago is deur die Fenisiërs gestig en tradisioneel geld 814 v.C. as die stad se stigtingsdatum. Volgens Philo van Bublos wat in die 2de eeu ná Christus gelewe het – duisend jaar later – het hy annale van die Tyriese koning Mattan I gesien, wat sê dat hierdie koning sy troon aan sy elfjarige seun Pygmalion nagelaat het. Dit sou vir Pygmalion se suster Elissa die aanleiding gewees het om na die weste te vlug en in 814 v.C. die stad Kartago te stig. In argeologiese opgrawings is 'n hanger gevind met die name van Pygmalion en Astarte in die graf van Yada'milk en mense het aanvanklik geglo dat hy een van die oorspronklike stigters van die stad was. Ongelukkig is daarna gevind dat Yada'milk drie eeue later gelewe het. Daar is argeologies min bekend oor die vroegste tye van die stad en niks ouer as 760 v.C. is gevind nie.

## Puniese Oorloë 
Rome en Kartago het mekaar in drie oorloë, wat die Puniese Oorloë genoem word, die stryd aangesê:
* Die Eerste Puniese oorlog 264-241 v.C.
* Die Tweede Puniese oorlog 218-201 v.C.
* Die Derde Puniese oorlog 149-146 v.C.
Die naam Punies kom van die Latynse woord *Poeni* wat Fenisiërs of Kartagers beteken. Punies is ook die naam van die Semitiese taal wat die *Poeni* gespreek het. Hierdie taal was nou verwant aan Hebreeus.

## Sien ook 
*Melqart

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Enkelvoudige sin

'n **Enkelvoudige sin** is 'n sin wat uit 'n hoofsin, sonder bysinne bestaan. So 'n sin kan in drie dele opgedeel word, naamlik die onderwerp (wie?), gesegde (doen?) en voorwerp (wat?). 'n Enkelvoudige sin het nooit meer as een gesegde nie en is die teenoorgestelde van 'n saamgestelde sin.

Beskou die volgende sin as voorbeeld:
: Ek sien 'n insek.
Hierdie sin bestaan uit:
* **Onderwerp/wie?**: EK
* **Gesegde/doen?**: SIEN
* **Voorwerp/wat?**: 'N INSEK.

## Verwysings
Punies

duimnael|links|upright|'n Vergelyking van die Fenisiese alfabet (midde) met ander alfabette wat daaruit voortgekom het
**Punies** is 'n uitgestorwe Noordwes-Semitiese taal. Die taal het ontstaan uit Fenisies wat deur die Fenisiese koloniste gepraat is wat hulle op die kus van die huidige Tunisië gevestig het.

Die oudste vestiging daar was Utica (tradisionele datum 1101 v.C.). Later is dit deur Kartago oorvleuel. Die Fenisies het met die Numidiese en Berbertale van Noord-Afrika in kontak gekom en het stadig begin om van die taal van Fenisië self af te wyk. Met die Kartaagse Ryk het die taal hom oor die westelike helfte van Middellandse See versprei. Ook in Rome was dit bekend. Die Romeinse digter Plautus skryf byvoorbeeld in omtrent 200 v.C. 'n komedie *Poenulus* waarin 'n akteur party sinne in Punies spreek, wat dalk ook in Rome verstaan word. Aanvanklik word Punies met die Fenisiese alfabet van 22 medeklinkers geskryf. Van die tekens word later soms ook as klinkers gebruik.

Ná die vernietiging van Kartago in 146 v.C. kom Punies onder die invloed van Latyn wat die taal van die Romeinse Ryk is en neem Latynse leenwoorde op. Die neo-Puniese taal word nog tot in die 4de eeu n.C. van Libië tot Marokko aangetref. Daar is baie gegraveerde tekste, soos op grafstene in die neo-Puniese skrif wat ongelukkig moeilik leesbaar is. Daar is egter ook tekste in Latynse of Griekse skrif.

Die taal is dalk nog gepraat toe die Arabiere Tunisië verower het aan die einde van die 7de eeu en daarna vervang deur Arabies. In Maltees is daar vandag nog restante van Punies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Augustinus

**Augustinus** kan na een van die volgende verwys:

* Augustinus van Hippo, die kerkvader Aurelius Augustinus.
* Augustinus van Kantelberg, die eerste aartsbiskop.
* *L.V.V.S. Augustinus*, 'n studentevereniging in Leiden.
* *CSG Augustinus*, 'n Christelike skool in Groningen.
Curro

**Curro** is 'n Suid-Afrikaanse maatskappy wat 59 privaat kampusse en 138 skole in Suid-Afrika en Namibië besit, met meer as 52 000 leerders. Die Suid-Afrikaanse skole is versprei oor al nege se land provinsies. Van die leerders is 85% Engelssprekend en tweederdes bruin, Indiër of swart. Enkele van die maatskappy se skole gebruik ook Afrikaans as onderrigmedium, onder meer dié op Langebaan en Mosselbaai.

Die maatskappy streef daarna om teen 2020 altesaam 73 kampuse en 169 skole met 80 000 leerders te besit. Om dié doel te bereik, word nuwe skole opgerig of bestaande privaat skole uitgekoop. Die eerste buitelandse Curro-skool, die Engelstalige Windhoek Gimnasium, is in 2015 aangekoop nadat dié onafhanklike skool se leerders sedert sy stigting in 2007 van 280 tot 1 520 toegeneem het. 'n Nuwe skool, Baobab Primary in Botswana was in 2017 gekoop.

Curro is op die Johannesburgse Effektebeurs genoteer en besit ook die Embury-onderwyskollege waaraan in 2015 800 studente studeer het sodat die kollege jaarliks 200 afgestudeerdes kon lewer. Dié getal sal mettertyd verhoog word wanneer afstandsonderrig bygevoeg word. Curro se sogenaamde Meridien-skole, wat goedkoper skoolgeld hef (byvoorbeeld sowat R19 500 aan die Pinehurst-skool in Kaapstad), behaal 'n slaagsyfer van 90%, van wie 43% matriekvrystelling kry. In die duurder skole is die slaagsyfer 99% met 'n gemiddelde punt in wiskunde van 65%.

## Verwysings 
## Bronne 
*  Curro koop Windhoek Gimnasium , *Republikein*, 30 Junie 2015. URL besoek op 8 Mei 2016.
*  Die skool se webtuiste. URL besoek op 8 Mei 2016.
Sadiq Khan

**Sadiq Aman Khan** (* 8 Oktober 1970) is 'n Britse politikus en lid van die Arbeidersparty. Khan, wat die Londense Toothing-kiesafdeling sedert 2005 in die Britse Laerhuis verteenwoordig het en as deel van die gematigd linkse of sosiaal-demokratiese spektrum van die Arbeidersparty beskou word, is op 6 Mei 2016 as nuwe Londense burgemeester en opvolger van Boris Johnson (Konserwatiewe Party) vir 'n ampstermyn van vier jaar verkies.

Khan is in 'n gesin van Pakistanse immigrante uit die werkersklas gebore. Sy vader is as busbestuurder aangestel, terwyl sy moeder tuis as stikster gewerk het. Ná sy skoolloopbaan het Khan in die regte studeer en 'n graad aan die Universiteit van Noord-Londen verwerf. Hy het sy loopbaan as advokaat begin en in burgerregte gespesialiseer. So het hy ook drie jaar lank as voorsitter van die burgerregte-vereniging Liberty gedien.

As lid van die Arbeidersparty het hy aktief toegetree tot die politiek en is in 1994 as raadslid vir die administratiewe distrik London Borough of Wandsworth verkies. Hy het dié amp beklee tot en met 2006. In 2005 is hy as parlementslid vir Toothing verkies.

Onder die regering van eerste minister Gordon Brown (Arbeidersparty) is hy in 2008 as minister van gemeenskappe (*Minister of State for Communities*) benoem en het later minister van vervoer geword. As een van die belangrikste politieke bondgenote van die Arbeiderspartyleier Ed Miliband het Khan in dié se skadukabinet as skaduminister van justisie, skadu-lordkanselier en skaduminister vir Londen gedien.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Sadiq Khan se amptelike webwerf
Augustinus van Kantelberg

Sint **Augustinus van Kantelberg** (?-605) was 'n Italiaanse priester wat deur pous Gregorius I na Engeland gestuur is om die mense daar tot die Christendom te bekeer. Hy was die eerste aartsbiskop van Kantelberg.

duimnael|links|Portret gemerk "Augustinus", uit die middel van die 8ste eeu wat moontlik Augustinus van Kantelberg uitbeeld.
duimnael|links|Graf van Augustinus in Canterbury.

Augustinus was die prior (Latynse titel wat *eerste* beteken) van die Sint Andreasklooster in Rome wat deur pous Gregorius I gestig is. Dieselfde pous stel hom in 595 as die hoof van veertig monnike aan om 'n sending na Britannia te onderneem. Die doel van die sending was om koning Æthelberht van Kent (die Bretwalda van Engeland) en sy onderdane in die Koninkryk van Kent te kersten. Hierdie onderneming staan as die *Gregoriaanse missie* bekend.

Kent is waarskynlik gekies omdat Æthelberht met 'n Christelike prinses, Bertha die dogter van Charibert I, die Merowingiese koning van Parys, getrou het. Hulle het gedink dat sy 'n positiewe invloed op haar man gehad het. Voor die sending Kent bereik het, het hulle oorweeg om eerder om te draai, maar pous Gregorius spoor hulle aan om deur te druk. In 597 land Augustinus en sy missie op die Isle of Thanet. Vandaar reis hulle na Canterbury, die belangrikste stad in Æthelberhts se koninkryk.

Die missie was suksesvol. Koning Æthelberht bekeer homself tot die Christendom en gee die sendelinge toestemming om sy koninkryk te bearbei. Hy gee hulle ook land om 'n klooster buite die stadsmure van Canterbury te stig. Augustinus is daar as die eerste aartsbiskop van Kantelberg gewy. Hy bekeer talle van die koning se onderdane. Tydens 'n massabyeenkoms op die Kersfees van 597 het hy selfs duisende mense gedoop. Aangemoedig deur die sukses, stuur pous Gregorius in 601 bykomende sendelinge na Kent. Hy stuur ook bemoedigende briewe en geskenke vir die kerke. Alle pogings om die inheemse Keltiese biskoppe te oorreed om hulle aan die kerk van Rome te onderwerp loop egter op niks uit nie.

In 604 is Rooms-Katolieke biskoppe in Londen en Rochester aangestel. 'n Skool is ook opgerig om Angel-Saksiese priesters en sendelinge op te lei. Augustinus, wat blykbaar sy dood voel naderkom het, reël ook die wyding van sy opvolger, Laurentius van Kantelberg, een van die manne wat hom vanaf Rome vergesel het, om die tweede aartsbiskop van Kantelberg te word.

Augustinus van Kantelberg sterf waarskynlik in Mei van die jaar 604 of 605. Hy is kort daarna as 'n heilige verklaar. Sy gedenkdag val op 27 en 28 Mei en in Engeland op 26 Mei.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Egiptiese Gebou

duimnael|Die Egiptiese Gebou in Oranjestraat, Kaapstad, ingewy in 1841.
[duimnael|Die [Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede het die gebou in 1978 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.]]
duimnael|Die gebou se voorhof.
[duimnael|[Louis Thibault en Anton Anreith was verantwoordelik vir die Leeuepoorte, dié een met wyfies wat toegang bied tot die Hiddinghkampus en die een oorkant die Goewermentslaan met mannetjies.]]

Die **Egiptiese Gebou** (Eng. *Egyptian Building*) is die tuiste van die Universiteit van Kaapstad se Michaelis-kunsskool op die instelling se kampus in Oranjestraat, Kaapstad.

Ná sy stigting op 1 Oktober 1829 is die Zuid-Afrikaansch Athenæum (ook genoem Zuid-Afrikaansche College), die voorloper van sowel die UK as die hoër- en laerskole SACS, in beknopte omstandighede in die weeshuis aan die bopunt van Langstraat gehuisves. Hierdie onbevredigende situasie het tot laat in die 1830's voortgeduur toe goewerneur sir Benjamin D'Urban ’n perseel waar vroeër ’n dieretuin aan die bopunt van Goewermentslaan in die Kompanjiestuin gestaan het, aan die kollege toestaan vir die oprigting van 'n nuwe gebou. Die toegang na dié perseel vanuit Goewermentslaan was deur die Leeuepoort, opgerig deur Louis Thibault en Anton Anreith.

Die kollege se Engelsprofessor, James Adamson, het ’n rowwe skets gemaak vir die nuwe gebou in die destyds gewilde Neo-Egiptiese of Egiptiese herlewingstyl. Kol. G.G. Lewis van die Koninklike Ingenieurs het op dié tema voortborduur en die plan vergroot nadat hy pas die ou militêre hospitaal voltooi het. Toe bouwerk aan die kollege se nuwe gebou begin, was die perseel nog omring van die verlate hokke waarin eens wilde diere vir Kapenaars se vermaak aangehou is. Dit is blykbaar wel afgebreek teen die tyd dat prof. Adamson die kollege op 13 April 1841 ingewy het. Dit het £3&nbsp;000 gekos. Die nuwe skoolgebou was ’n reuseverbetering op die beknopte omstandighede in Langstraat.

## Bronne 
*  Dreyer, eerw. Andries. 1910. *Historisch Album van de Nederduitsche Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika*. Kaapstad: Cape Times Beperkt.
*  Hopkins, dr. H.C. 1965. *Die Moeder van ons Almal. Geskiedenis van die Gemeente Kaapstad, 1665–1965*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-Uitgewers en -Boekhandel.
*  Picton-Seymour, Désirée. 1989. *Historical buildings in South Africa*. Cape Town: Struikhof Publishers.
*  Whiteford, R. in Peacock, M.A. 1972. ''Some famous South African Schools. Volume One. English-medium boys' high schools''. Cape Town: Longman Southern Africa.
Sellin

**Sellin** is 'n nedersetting en strandoord op die Oossee-eiland Rügen in die Duitse deelstaat Mecklenburg-Voorpommere. Administratief behoort Sellin aan die distrik Vorpommern-Rügen en die munisipaliteit (*Amt*) Mönchgut-Granitz, 'n samesluiting van nedersettings vir gemeenskaplike administrasie en munisipale dienslewering met setel in Baabe.
duimnael|links|Sellin se houtpier is verskeie kere deur stormvloede en ysgang vernietig. In 1998 is dit volgens die historiese voorbeeld van 1927 herbou
Sellin is teen die oostelike rand van die Granitz, 'n uitgestrekte kusbos, geleë. Die nedersetting is oorspronklik as 'n klein visserdorpie langs die gelyknamige meer gestig. Die oudste vermelding van Sellin dateer uit die jaar 1295. Seshonderd jaar later, in 1895, het die bou van 'n spoorweg die dorpie vir toerisme ontsluit. Aanvanklik het veral gesinne hier hul vakansie by die see deurgebring, maar geleidelik het ook welvarendes aangetrokke gevoel tot Sellin se  natuurskoon en die aangename klimaat.

Vanaf 1896 het die huidige hoofstraat Wilhelmstrasse ontstaan. Langs dié straat, wat tot by die strand loop, het villa's met wit geverfde houtfasades, stoepe en balkonne ontstaan. Hulle is tipiese voorbeelde van die sogenaamde Duitse *Bäderarchitektur*, 'n boustyl met elemente uit klassisisme, historisme en Jugendstil wat gedurende die Belle Époque-tydperk veral in vakansieoorde langs die Duitse Oosseekus gewild geraak het. Die bouwerke aan weerskante van Wilhelmstrasse is sorgvuldig gerestoureer en die hele straat tot monument verklaar.

Sellin se Oosseestrand, wat deur besonder fyn sand gekenmerk word, strek oor 'n lengte van twee kilometer en het 'n maksimale wydte van 30 meter. Dit word deur die steil oewer teen winde beskerm. 'n Houttrap, die sogenaamde *Himmelsleiter* ("Hemelleer"), en 'n hysbak verbind die dorpskern met die laer geleër sandstrand. 'n Seepromenade verbind die suidstrand sedert 1995 met die buurdorp Baabe.

## Verwysings
Hoofregter van Suid-Afrika

[duimnael|Hofsaal van die [Konstitusionele Hof van Suid-Afrika in Johannesburg]]
[duimnael|upright|[John Truter|Johannes Andries Truter]]
[duimnael|upright|[Francis William Reitz]]
[duimnael|upright|[Reinhold Gregorowski]]

Die **Hoofregter van Suid-Afrika** is die mees senior regter van die Konstitusionele Hof en die hoof van die regbank van Suid-Afrika, wat die finale seggenskap oor die funksionering en bestuur van al die howe uitoefen.

## Hoofregters van die Kaapkolonie (1812–1910) 
Bron:
* 1812– Sir Johannes Andries Truter (*Adjunkadmiraalhof*)
* 1827–1855 Sir John Wylde
:* *1828 Hooggeregshof ingestel*
* 1855–1858 Sir Sidney Smith Bell (wnd.)
* 1858–1868 Sir William Hodges
* 1868–1874 Sir Sidney Smith Bell
* 1874–1910 John de Villiers

## Hoofregters van Natal (1856–1910) 
* 1858–1874 Walter Harding
* 1874–1890 Sir Henry Connor
* 1890–1901 Sir Michael Henry Gallwey
* 1901–1910 Sir Henry Bale (oorlede in 1910)

## Hoofregters van die Oranje-Vrystaat (1875–1910) 
* 1874–1888 Francis William Reitz
* 1889–1900 Melius de Villiers
* 1902–1919 Sir Andries Maasdorp (Oranjerivierkolonie)

## Hoofregters van Transvaal (1877–1910) 
* 1881– John Gilbert Kotzé
* 1898– Reinhold Gregorowski
* 1902–1910 James Rose-Innes (Transvaalkolonie)

## Hoofregters van Suid-Afrika 
## Sien ook 
* Grondwet van Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Kantoor van die Hoofregter
Mateo Moraza

**Mateo Benigno de Moraza y Ruiz de Garibay** (* 21 September 1817 in Vitoria, † 17 Januarie 1878 in Vitoria) was 'n Spaanse politikus, parlementslid vir Álava, vader van die provinsie Álava, goewerneur van Vizcaya, rektor van die Vrye Universiteit en regsgeleerde.

## Lewensloop 
Mateo Moraza het Latyn en geesteswetenskappe in die Convent van Santo Domingo (Vitoria) geleer, en later regswetenskap in Valladolid. Hy het sy doktorsgraad in reg in 1840 verwerf. Moraza het homself onderskei as 'n redenaar en vurige ondersteuner van die Baskiese fueros (spesiale regte).

## Eksterne skakels
89 v.C.

## Gebeure 
*Mithridates VI Eupator Dionysus, die koning van Pontus slaan terug wanneer Bithynia -Rome se bondgenoot- 'n inval doen. Gebruik makend van Rome se probleme met die bondgenote verower hy Bithynia
*Numismatiese bronne toon dat Antiochus X Eusebes Antiogië beheers, maar dit aan Demetrius III verloor.

## Sterftes 
*Antiochus X Eusebes

## Verwysings
Ozeaneum Stralsund

220px220px
**Ozeaneum Stralsund**

**Deutsches Meeresmuseum** 
**Stralsund**

----

**Opening**

11 Julie 2008

----

**Direkteur**

Harald Benke
 
----

**Webtuiste**
*ozeaneum.de*

Die **Ozeaneum** in die Hansestad Stralsund is 'n natuurkundemuseum wat op die oseane fokus en deel uitmaak van die stigting *Deutsches Meeresmuseum* ("Duitse Seemuseum"), met 'n vertoonruimte van 8700&nbsp;m².

Naas die uitstallings en akwariums, wat in die seemuseum se hoofgebou in die voormalige Stralsundse Dominikaneklooster St. Katharina gehuisves word, word in die Ozeaneum op die hawe-eiland vyf permanente uitstallings en akwariums met seehabitats van die Oos- en Noordsee asook die noordelike Atlantiese Oseaan vertoon. Die grootste akwarium-tenk (met die oop Atlantiese Oseaan se habitat) bevat 2,6 miljoen liter water.

Die Ozeaneum, wat sy deure in 2008 vir die publiek geopen het, is in 2010 aangewys as die Europese Museum van die Jaar.

## Verwysings
OKO

duimnael|Die OKO in Moskou

**OKO** (Russies vir oog) is 'n wolkekrabber in Moskwa-Siti (die Moskouse Internasionale Sakesentrum). Die bouwerk het in 2011 begin en is in 2015 deur die Amerikaanse argiteksfirma Skidmore, Owings & Merrill voltooi. Die gebou het 'n noordelike en 'n suidelike toring, waarvan die noordtoring 354,1 meter hoog en die suidtoring 245 meter hoog is.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
*
Stigting Studiefonds vir Suid-Afrikaanse Studente

Die doel van die **Stigting Studiefonds vir Suid-Afrikaanse Studente** (SSF) is om die kulturele bande tussen Nederland en Suid-Afrika in stand te hou en te bevorder.

Deur die toeken van studiebeurse in die taal- en letterkunde en die geesteswetenskappe maak die fonds dit moontlik vir jong en skrander  Suid-Afrikaanse M.A.- en D. Phil.-studente om uitruilprogramme tussen Suid-Afrikaanse en Nederlandse universiteite by te woon en toegang te kry tot hoëvlak-onderrig en -navorsing in Nederland. Die SSF maak ook reistoelaes vir navorsingsbesoeke en die bywoon van kongresse en kursusse. Genl. J.B.M. Hertzog het in 1889 met 'n beurs van die SSF in Amsterdam studeer. Die administrasie van die fonds is gevestig in die Suid-Afrika Huis in Amsterdam.

Op 5 Oktober 1885 het die Nederlands-Zuid-Afrikaanse Vereniging besluit om die SSF onder   prof. C. Bellaar Spruijt (1842–1901) in die lewe te roep met Wessel Louis as die verteenwoordiger in die Zuid-Afrikaansche Republiek. Gedurende die eerste 50 jaar van die bestaan van die SSF is die studie van 376 Suid-Afrikaners in Nederland ondersteun.

## Lees ook 
* Van Ewijck-stigting
* Algemeen Nederlands Verbond

## Bibliografie 
* www.studiefonds-za-studenten.nl
* www.zuidafrikahuis.nl
* www.anv.nl
Van Riebeeck-penning

Die **Van Riebeeck-penning** word deur die Nederlands-Zuid-Afrikaanse Vereniging (NZAV) uitgereik aan persone wat 'n buitengewone en langdurige bydrae gelewer het tot die ontwikkeling van die kulturele en taalkundige betrekkinge tussen Nederland en Suid-Afrika.

Ontvangers van die erepenning was
* 1997 – Elisabeth Eybers, digteres
* 2003 – Gerrit Komry, bloemleser
* 2011 – Adriaan van Dis, skrywer
* 2102 – Riet de Jong-Goossens, vertaler
* 2013 – Stef Bos, sanger en liedjieskrywer
* 2014 – Wium van Zyl, akademikus
Maandblad Zuid-Afrika

***Zuid-Afrika Spectrum*** (voorheen ***Maandblad Zuid-Afrika***) is 'n tweetalige tydskrif wat in Amsterdam (Nederland) uitgegee word en as kontakpunt en forum vir almal in Nederland en België dien wat in Suid-Afrika belangstel. Diepte-artikels handel oor aktuele ontwikkelinge in en die letterkunde en geskiedenis van Suid-Afrika. Die aktiwiteite van die Nederlandse Stichting Zuid-Afrikahuis en die jongste aanwinste van die biblioteek van die Suid-Afrikaanse Instituut word in die blad aangekondig.

Maandblad Zuid-Afrika verskyn reeds sedert 1924 en tans tien maal per jaar. Dit word uitgegee deur die Nederlands-Zuid-Afrikaanse Vereniging (die NZAV) en finansieel ondersteun deur die Zuid-Afrikaansche Stichting Moederland en in minder mate ook deur die Vlaams-Zuid-Afrikaanse Cultuurstichting en die Van Ewijck-stigting. Die sekretariaat is in Suid-Afrika Huis. Tot 1938 was die bekende teoloog prof. J.W. Pont redakteur van die Maandblad.

## Bibliografie 
* www.maandbladzuidafrika.nl
Romanisches Café

duimnael|Romanisches Haus omstreeks 1900. Die Romanisches Café was vanaf 1916 op die grond- en die eerste verdieping geleë. Die gebou is, net soos die Keiser-Wilhelm-gedenkkerk, in die Neoromaanse styl ontwerp, vandaar die naam vir die koffiehuis.

**Romanisches Café** was die naam van een van Berlyn se voorste koffiehuise wat naby die Keiser-Wilhelm-gedenkkerk in die stadsdeel Charlottenburg geleë was en in die tyd voor die Nasionaalsosialistiese magsoorname in 1933 tot een van die gewildste kuierplekke vir kunstenaars en intellektueles ontwikkel het. In 1943 is dit tydens 'n geallieerde lugaanval vernietig.

Op die plek, die plein Breitscheidplatz tussen Tauentzien- en Budapester Straße, is in 1965 'n moderne wolkekrabber, die Europa-Center, opgerig wat kantore en 'n winkelsentrum huisves. Die Amerikaanse luukse hotelketting Waldorf Astoria probeer in sy Berlynse hotel by die tradisie van die Romanisches Café aansluit met 'n moderne konsep vir sy koffiehuis *ROCA* en enkele literêre aanbiedings, al is dit tans nog oorwegend 'n nie-kulturele kuierplek vir toeriste en inheemse gaste.

## Verwysings 
## Verdere literatuur 
* Jürgen Schebera: *Damals im Romanischen Café*. Berlin: Verlag Das Neue Berlin 2005

## Eksterne skakels 
* Deutschlandradio Kultur: Versunkene Berliner Kaffeehauskultur
* Berliner Morgenpost, 10 Januarie 2014: Der Künstlertreffpunkt Romanisches Café. Besoek op 10 Mei 2016
* www.mokakonsorten.com: Legendäre Kaffeehäuser – Das Industriegebiet der Intelligenz. Besoek op 10 Mei 2016
* www.zeitreisen.de – Uittreksel uit: Erich Kästner: *Das Rendezvous der Künstler*. In: *Neue Leipziger Zeitung*, 26 April 1928
Swartvin-rifhaai

Die **Swartvin-rifhaai** (*Carcharhinus melanopterus*) is 'n haai wat voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van Mosambiek. In Engels staan die haai bekend as die *Blackfin reef shark*.

## Identifikasie 
Die haai word tot 250&nbsp;cm lank, dus 'n medium grote haai. Die haai se lyf is grys tot grys-bruin met 'n kort stomp en ronde snoet. Die onderkant van die haai is lig. Al die vinne, insluitend die stertvin, se punte is swart. Dit word beklemtoon omrede die dorsalevin en onderste gedeelte van stertvin witterig van kleur is. Daar is witterige streep op die sye.

Die haai leef in koraalriwwe en vlak kus strandmere in water wat tot 30m diep is. Die haai se vinne en rug word gesien wanneer dit in vlak water swem. Hulle is alleenlopers maar jag saam in groepe. Hulle vreet vis, skaaldiere en koppotiges.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronnelys 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakels 
* http://www.fishbase.org/summary/Carcharhinus-melanopterus.html
Politegniese hoërskool

[duimnael|Politegniese hoërskool 56 in die Berlynse stadsdeel [Marzahn]]
Die **Politegniese hoërskool** (Duits: *Polytechnische Oberschule*, kort POS en uitgespreek as P-O-S) was die algemene eenheidskool binne die skoolstelsel van die Duitse Demokratiese Republiek (DDR, ook Oos-Duitsland genoem) wat tien grade behels het en geheel en al deur die staat onderhou is. Dit het in 1959 ontstaan toe Oos-Duitse laerskole (met agt grade) en middelbare skole (tien grade) hervorm is. 

Die POS-konsep was dié van 'n algemene gekombineerde laer- en hoërskool sonder enige differensiasie tydens die gewone onderrig sodat die klasverband, afgesien van leerders wat na Uitgebreide hoërskole (*Erweiterte Oberschule, EOS* - matriekskole ter voorbereiding van akademiese studies) gewissel het, oor alle skooljare behoue gebly het - in teenstelling met die tradisionele burgerlike drieledige skoolstelsel wat steeds in die huidige Federale Republiek van Duitsland bestaan. Die konsep is lankal voor die stigting van die DDR ontwikkel en het sy oorsprong in die Duitse hervormingspedagogiek van die 1920's.

As sosialistiese staats- en eenheidskole het politegniese hoërskole volgens die amptelike ideaal aan kinders 'n hoë graad van algemene kennis verskaf, hulle opgevoed volgens die beginsels van kommunisme en hulle deur middel van die verpligte onderrig asook 'n groot verskeidenheid buiteskoolse aktiwiteite voorberei vir hul verdere lewensbaan en die beroepslewe asook vir verdere (tersiêre) opleiding. 

Toegang tot politegniese hoërskole, waar alle leerlinge kosteloos onderrig ontvang het, is in die DDR-grondwet veranker as burgerreg en -plig.

## Rooster vanaf 1971 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  *mdr.de: Bildung in der DDR: Lernen an der Polytechnischen Oberschule*
Rolbeton

**Rolbeton** is die verkorte naam vir **rollergekompakteerde beton**, 'n besonderse betonmengsel wat dieselfde bestanddele as konvensionele beton bevat, maar in 'n veranderde verhouding. Portlandsement, wat tradisioneel as bindmiddel gebruik word, word vir rolbeton in toenemende mate gedeeltelik deur vliegas vervang. Rolbeton is sodoende 'n mengsel van sement, vliegas, water, sand en bymiddels, met 'n laer waterinhoud as gewone beton. Rolbeton se sementinhoud kan met tot vyftig persent verminder word. Sy tipiese vogtigheid is vergelykbaar met dié van gewone grond. 

Dié droë mengsel is minder geneig om te set. In konvensionele beton word bindingsprosesse gewoonlik reeds na sowat een uur gestaak en die beton begin set. Die materiaal verloor sy sterkte en moet nie weer hermeng word nie. Rolbeton daarenteen lewer feitlik geen verharde beton (betonafval) op nie.

Voorafgemengde, vormhoudende rolbeton word deur swaarkapasiteitstoerusting soos storttrokke of vervoerbande na 'n struktuur vervoer, deur stootskrapers in lae gegiet en gelyk gemaak. Vervolgens word dit deur swaar vibreerrollers verdig en ontlug. Aangesien dit minder krimp as gewone of massabeton, kan rolbeton in onafgebroke lengtes geplaas word. Die gebruik van gewone beton bly gewoonlik beperk tot enkelblokplasing.

Rolbeton het ingang tot dambou gevind met die Alpa Gera-damprojek in Noord-Italië tussen 1961 en 1964, al is die beton destyds nog nie gerol nie. Gedurende die 1970's is die voordele van rolbeton vir dambou en ander boutoepassings in ingenieurstydskrifte uitgelig. Rolbeton is egter aanvanklik hoofsaaklik aangewend vir terugvulling, fondamente en padbou.  Bewese kostebesparings en ander voordele het van rolbeton 'n algemeengebruikte boumateriaal vir swaartekragdamme gemaak. Vir damboudoeleindes word lae van sowat 30 sentimeter op 'n slag gegiet.

Rolbetonlae vir paaie is tussen 18 en 25 cm dik. Die gehalte van rolbeton-deklae vir padboudoeleindes is egter beperk. Dit voldoen slegs aan die behoeftes van lande met lae padboustandaarde soos die Verenigde State, terwyl rolbeton in Duitsland nie as geskik geag word vir padboudoeleindes nie.  'n Moontlike oplossing is die gebruik van konvensionele asfalt as boonste deklaag.

## Verwysings 
*van Hoven, Lynette: Wêreldleier met rolbetondamme. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 34, nr. 10, November/Desember 1989. ISSN 0491-4783
Dale-kollege

[duimnael|regs|180px|Sir [Langham Dale, later superintendent-generaal van onderwys in die Kaapkolonie, na wie Dale-kollege genoem is.]]

**Dale-kollege** is 'n sekondêre staatskool vir seuns op King William's Town in die Oos-Kaap, Suid-Afrika.

Dis skool is in 1861 gestig en etlike jare later genoem na sir Langham Dale (1826–1898), superintendent-generaal van onderwys in die Kaapkolonie en vroeër (van die ouderdom van 22) hoogleraar aan die Suid-Afrikaanse Kollege in Kaapstad. Die skool se hoeksteen is op 6 September 1877 gelê deur sir Bartle Frere, goewerneur van die Kaapkolonie. Onder ou bedeling is net wit leerders tot Dale-kollege toegelaat. Die skool is vroeg in die 1990's oopgestel vir alle rasse, maar nadat die dorp se wit bevolking drasties afgeneem het (van 2&nbsp;881 in 2001 se sensus tot 1&nbsp;892 in 2011 s'n) het Dale binne sowat 20 jaar amper uitsluitlik swart leerders gehad.

Dale se susterskool, die Hoër Meisieskool Kingsridge, gestig in 1875, het tot Oktober 2004 as die Hoër Meisieskool Kaffrarië (Eng.: *Kaffrarian High School for Girls*) bekendgestaan. Dié naam is verander omdat "Kaffrarië" (wat "land van die Kaffers" of "Kafferland" beteken) as kwestend beskou word.

Dale se 98 matrikulante het in 2012 'n 88,8%-slaagsyfer behaal, 2013 se 93 'n 93,5%-slaagsyfer en 2014 se 114 'n 91,2%-slaagsyfer. Die skool was in 2015 onder die top 20 rugbyskole in die land op FNB se ranglys. Middel 2015 was Dale die Suid-Afrikaanse skool wat die 14de meeste Springbokke opgelewer het sedert 1906, naamlik sewe.

## Bronne 
*  Schirmer, Peter. *Die Beknopte Geïllustreerde Ensiklopedie van Suid-Afrika*. Johannesburg: Central News Agency (Pty) Ltd.
*  Die skool se webtuiste. URL besoek op 11 Mei 2016.

## Verwysings
Zuid-Afrikaansche Stichting Moederland

Stigting ZASM (**Zuid-Afrikaansche Stichting Moederland**) is 'n Nederlandse organisasie met as doelstelling die bevordering van die Nederlandse kulturele en ekonomiese belange in Suid-Afrika. Om die doel te bereik het die vereniging 'n kultuursentrum in Suid-Afrika Huis in Amsterdam met 'n uitgebreide biblioteek en argief. Voorts steun dit onder andere die Maandblad Zuid-Afrika, die Nederlands-Zuid-Afrikaanse Vereniging (NZAV), die Suid-Afrikaans Instituut, Huis der Nederlanden (SASNEV) in Pinelands (Kaapstad),  Afrikaanse kultuuraktiwiteite in Nederland, die professoraat in Afrikaans aan die Universiteit van Amsterdam en die Groot Woordeboek Afrikaans en Nederlands (algemeen bekend as ANNA).

Nederlandse beleggers het teen die einde van die 19de eeu geld verskaf vir die oprigting van die Nederlands-Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij (NZASM) (Nederlands-Suid-Afrikaanse Spoorwegmaatskappy) en die bou van die spoorlyn van Pretoria na Lourenco Marques (Maputo). Toe die Boere die Tweede Vryheidsoorlog verloor, is aan die aandeelhouers 'n skadevergoeding uitbetaal. Met die een miljoen gulden wat na die likwidasie van die NZASM oorgebly het, is in 1908 die Vereeniging ZASM  (vanaf 1969 Stigting ZASM) opgerig. In 1923 koop die organisasie Suid-Afrika Huis. Die Stigting hou die dialoog tussen Nederland en Suid-Afrika in die apartheidsjare aan die gang ten spyte van die oorheersende gevoel in Nederland om Suid-Afrika te boikot.
Cape Maclear

**Cape Maclear**, of **Chembe**, is ’n dorp in die Mangochi-distrik van Malawi se Suidelike Streek. Die nedersetting op die Nankumba-skiereiland lê aan die suidelike oewer van die Malawimeer naby die Domwe- en die Thumbwe-eiland en is die besigste oord aan die meer. Dit val in die Malawimeer Nasionale Park.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Sonsondergang op Cape Maclear.
Voor die koms van Skotse sendelinge was die gebied onder beheer van die Moslemse Yao-volk. Die sendeling en ontdekkingsreisiger David Livingstone het in 1859 die kaap bereik en dit "Cape Maclear" genoem, na sy vriend die sterrekundige Thomas Maclear aan die Kaap die Goeie Hoop. In Oktober 1875 is ’n nuwe sendingstasie, "Livingstonia", deur Skotse sendelinge gestig.

Hoewel Cape Maclear ’n goeie hawe gehad het, het die onvrugbare grond in die gebied en die voorkoms van die tsetsevlieg beteken ’n meer geskikte terrein moes gevind word. Die sendelinge het in 1882 geskuif na Bandawe, naby Chintheche. Daar is steeds sendelinggrafte op Cape Maclear.

## Natuurlewe 
duimnael|links|Die strand op Cape Maclear.
Cape Maclear en sy eilande, woude en baai is in 1980 tot ’n nasionale park verklaar met die naam Malawimeer Nasionale Park, die eerste nasionale varswaterpark in die wêreld. In 1984 het dit ’n Unesco-wêrelderfenisgebied geword.

Verskeie voëlsoorte kom voor, onder meer verskeie soorte visvangers. Daar is ’n museum oor die vorming van die Malawimeer en sy natuurlewe. en die besigste oord aan die meer. onder meer ’n lodge op Maleri-eiland in die meer.

Die gebied is veral gewild onder rugsakstappers. Bedrywighede sluit in snorkelduik, stap, boot- en kajakvaarte.

## Gesondheidsorg 
Daar is ’n mediese kliniek op Cape Maclear. Die Billy Riordan-gedenkkliniek is in 2004 gestig en bied behandeling vir siektes soos disenterie, bilharzia en malaria. Mags Riordan, wat die kliniek gestig het, is die ma van ’n man wat in 1999 naby Cape Maclear in die Malawimeer verdrink het.

Bilharzia kom algemeen hier voor; drie keer meer as op ander plekke aan die Malawimeer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Nabateërs

[duimnael|[Petra]]
duimnael|Ligging van Petra
[duimnael|[Madain Saleh]]
duimnael|Die tempel van Oboda
duimnael|Nabatese handelsroetes

Die **Nabateërs** was 'n Arabiese volk wat omtrent 200 v.C – 106 n.C. rondom die stad Petra oor 'n koninkryk geheers het.

Ná die inlywing deur die Romeine in 106 word steeds tot in die vyfde eeu van die Nabateërs gehoor.

## Geskiedenis 
Die oorsprong van die Nabateeërs is nie bekend nie, maar geleerdes stem saam dat hulle 'n vorm van Arabies gespreek het. Hulle naam, *nbṭw*, kom voor in oud Semitiese tale van die Hejaz-gebied en hulle deel party gode met mense uit hierdie gebied. Moontlik was hulle hier nomade wat met wierook gehandel het. Die oudste verwysing kom van Diodorus Siculus , wat in die 1ste eeu v.C. oor die Nabateërs van 300 jaar eerder vertel. Een van Alexander die Grote se offisiere, Hieronymus van Cardia berig oor hulle nomadiese lewe en hulle handel in wierook, mirre en ander kosbare speserye, wat hulle uit *Eudaimon Arabia* verkry (moontlik Jemen). Aanvanklik het hulle die goeters van die Minneërs gekoop, maar in die tweede eeu v.C. het dié koninkryk uitmekaar geval. Die Nabateërs het die handelspad van hulle oorgeneem. Die pad het gelei tot aan Gasa waar skepe dit verder vervoer het na Griekeland en Rome, waar die vraag na wierook baie gegroei het. Om die laaste deel van die pad, deurheen die Negev na die Middellandse See, te beskerm het hulle in die ou land van Edom deurgedring en het hulle in Petra hulle hoofstad gestig.

Die koninkryk het sy hoogtepunt bereik onder Aretas IV (9 v.C. - 40 n.C.) en het daarna 'n Romeinse vasalstaat geword.

In die Negev het hulle ook nedersettings gestig, soos die stad Oboda (Avdat) waar die reste van 'n tempel gevind is en inskrifte uit die tyd van Aretas IV en Rabel II.

## Religie 
Van die Nabatese religie is min bekend. Daar is geen Nabatese geskrifte wat dit beskryf en daar is geen Nabatese mitologie bekend. Van een van belangrikste gode weet ons selfs nie of dit 'n manlike of 'n vroulike godheid is nie. Die belangrikste godepaar is Dushara en Allāt/ al-ʿUzza, maar van hulle eienskappe weet ons min, alhoewel Dushara veral met die koningskap verband het. Ná 106, toe die land ingelyf is, is hy deur Shayʿ-al-Qawm vervang of vereenselwig met Grieks-Romeinse gode soos Dionysos, Zeus of Helios. In die Bisantynse tyd het Petra 'n belangrike Christelike sentrum geword met sy eie biskop en het die gebied Christelik geword, maar die ou gode het nog steeds aanbidders gehad. In Mekka se Kaʿbah is tot Mohamed die god Hubal vereer. Hy en sy drie dogters Allāt, Manāt en al-ʿUzza is ook uit Petra bekend. Ander gode was Kūtbā, Al-Kutbā, Baalshamin, Qōs, Manōtu en Qaysha.

Ná 'n besoek deur Hadrianus word onder keiser Trajanus die koninkryk by die Romeinse Ryk amptelik ingelyf.

## Konings 
* Aretas I (ca. 168 v.C.)
* Aretas II (ca. 120/110–96 v.C.)
* Obodas I (96–85 v.C.)
* Rabbel I (85–84 v.C.)
* Aretas III (84–61 v.C.)
* Obodas II (62–58 v.C.)
* Malik I (58–30 v.C.)
* Obodas III (30–9 v.C.)
* Aretas IV (9 v.C.–40 n.C.)
* Malik II (40–70)
* Rabbel II (70–106)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
84 v.C.

## Gebeure 
*Koning Aretas III volg op vir Rabbel I as koning van die Nabateërs.

## Gebore 
* Gaius Valerius Catullus - digter

## Verwysings
Kaaimansrivierpas

Die **Kaaimansrivierpas** op die N2-nasionale pad lê tussen George en Wildernis. Die pad gaan deur pragtige natuurskoon, oor 'n besondere brug en bied uitsig oor die mond van die Kaaimansrivier met sy bekende spoorbrug.

In die 1920's is 'n grondpad van Wildernis op die helling bo Leentjiesklip, om Dolphin Point en teen die steilte van die oostelike helling van die Kaaimansriviermond na Kaaimansgat gebou. Van die laagwaterbrug in Kaaimansgat is die ou roete van die ossewaens na Woodifield en Saasveld gevolg. Dit was toe die vinnigste roete van George na Wildernis.  Die N2-pad tussen George en Knysna is in die laat 1940's op hierdie roete gebou en die brug oor die Kaaimans by Kaaimansgat is op 20 Januarie 1950 geopen. Hierdie brug is uit 'n ingenieursoogpunt van 'n unieke ontwerp. Weens die ontwikkeling van die Suid-Kaap het die verkeer in die pas baie toegeneem en is dit in die 1980's  ingrypend verbou. Die brug oor die rivier is verdubbel en bo die mond van die rivier loop die pad nou op brûe teen die berghelling. Van die oorspronklike wapad  deur Kaaiamansgat het geen spoor bewaar gebly nie.

Hierdie pas word wel ingereken by die sewe passe van die Sewepassepad, maar lê nie op daardie roete tussen George en Knysna nie.
Waldimar Pelser

**Waldimar Pelser** (gebore in Kaapstad, 15 April 1978) was sedert 1 Junie 2013 redakteur van die Afrikaanse Sondagkoerant *Rapport*.

Pelser het in 1996 aan die Paul Roos Gimnasium op Stellenbosch gematrikuleer. In 1999 behaal hy die graad B.A. Regte aan die Universiteit Stellenbosch met regte, filosofie en politieke wetenskap as hoofvakke, en in 2001 B.Phil. Joernalistiek aan dieselfde instelling. Daarna behaal hy in 2002 die graad M.Phil in Joernalistiek aan die Universiteit Stellenbosch en in 2004 'n M.Phil. in ontwikkelingstudies aan die Universiteit van Oxford, waar hy met ’n Rhodes-beurs studeer het. 

Sy eerste aanstelling was as verslaggewer by *Die Burger* in Kaapstad (Januarie 2001 tot Junie 2002), waartydens hy onder meer Suid-Kaapse korrespondent was in George. Van 2004 tot 2007 was hy ’n senior verslaggewer by die Johannesburgse dagblad *Beeld*. In 2007 gaan werk hy in Media24 se kantoor in Lagos, Nigerië, as Wes-Afrika-korrespondent en bly daar tot in 2008. Sy volgende aanstelling was as nuusredakteur by *Beeld* in Johannesburg, waar hy vertoef van 2009 tot 2011. In die loop van 2011 word hy redakteur van die kortstondige nuustydskrif *NuusNou/NewsNow*. Kort voor dié tydskrif se sluiting word hy by *Rapport* aangestel as senior adjunkredakteur. Hy het Bokkie Gerber in 2013 as redakteur opgevolg. Hy is die aanbieder van die politieke program KN Verslag In Gesprek op kykNET, waarna hy in 2022 aangestel is as die Besturende Direkteur van kykNET.

## Verwysings 
## Bronne 
*  Who’s Who Southern Africa . URL besoek op 12 Mei 2016.

## Eksterne skakels 
* Waldimar Pelser op LitNet
* 
* Waldimar Pelser op Instagram
* *Insig* op YouTube
Marcel Duchamp

**Marcel Duchamp** [maʁ'sɛl dy'ʃɑ̃] (volle naam: **Henri Robert Marcel Duchamp**, * 28 Julie 1887; † 2 Oktober 1968) was 'n Frans-Amerikaanse skilder, beeldende kunstenaar, skaakspeler, en skrywer. Duchamp was een van die grondleggers van moderne konseptuele kuns (konsepkuns) en word ook as 'n wegbereider van kubisme, dadaïsme en surrealisme beskou. Die kunsprys Prix Marcel Duchamp is na hom vernoem.

Sedert die 1960's word Duchamp deur baie kunshistorici en -kritici as die belangrikste kunstenaar van die 20ste eeu beskou, terwyl die Franse digter en skrywer André Breton (1896–1966) hom as die "mees intelligente man van die eeu" beskryf het. Duchamp het waarnemers gedwing om nuwe gedagtes te vorm oor wat kuns is. Sy nuwe definisie van kuns was dié van 'n konsep eerder as dié van 'n blote produk. Deur gewone alledaagse gebruiksvoorwerpe, wat buite 'n kunsmuseum nooit as kunswerke beskou sou word nie, na 'n galery te neem en hulle met klein aanpassings as kunswerke te vertoon, het Duchamp bestaande konsepte van kuns radikaal bevraagteken. Tydgenote het in vurige debatte oor Duchamp se kuns geraak, en verskeie kere het dit tot skandale gelei.

Sy skildery *Nu descendant un escalier* ("Ontblote vrou wat 'n trap afklim") het in 1913 emosies opgesweep, net soos die opvoering van Igor Strawinski se ballet- en orkesstuk *Le Sacre du printemps* (Die Lenteoffer) in dieselfde jaar in Parys. 'n Resensent van die gesiene dagblad *The New York Times* het die werk beskryf as "'n ontploffing in 'n dakteëlfabriek".

## Oorgang van kuns na skaak 
In 1918 het Duchamp afskeid geneem van die New Yorkse kunstoneel, sy werk op die *Large Glass* onderbreek en na Buenos Aires gegaan, waar hy vir nege maande gebly het en dikwels skaak gespeel het. Hy het sy eie skaakstel uit hout gekerf met die hulp van 'n plaaslike vakman wat die ridders gemaak het. Hy het in 1919 na Parys verhuis, en toe terug na die Verenigde State in 1920. Met sy terugkeer na Parys in 1923 was Duchamp in wese nie meer 'n praktiserende kunstenaar nie. In plaas daarvan was sy hoofbelangstelling skaak, wat hy vir die res van sy lewe bestudeer het met die uitsluiting van die meeste ander aktiwiteite.

## Verwysings 
## Eksterne skakels