open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Azanian People's Organisation

Die '''Azanian People's Organisation** (akroniem **AZAPO''') is 'n politieke party in Suid-Afrika. Die party is gefundeer op die filosofieë van die Swart Bewussynsbeweging soos ontwikkel deur Steve Biko, Onkgopotse Tiro en Vuyelwa Mashalaba.

Dit is in 1978 uit drie organisasies gestig: die ''Black People's Convention* (BPC), die *Suid-Afrikaanse Studente-organisasie* (SASO) en die *Black Community Programmes'' (BCP). Hierdie drie was maar 'n paar van die swart bewussynsbewegings wat op Woensdag 19 Oktober 1977 verban is weens hul rol in die gewapende stryd en die opstande van 1976. In Oktober 1994 het AZAPO met 'n uitgeweke susterorganisasie, die *Black Conciousness Movement of Azania* (BCMA), saamgesmelt.

AZAPO het hom beywer vir die isolering van Suid-Afrika gedurende die sg. apartheidsjare deur 'n *kulturele boikot* in die land teweeg te bring. Die gewapende vleuel van AZAPO was die Nasionale Bevrydingsleër van Azanië (*Azanian National Liberation Army* (AZANLA).

Op 21 Maart 1998 het 'n faksie van AZAPO afgestig om die Sosialistiese Party van Azanië (SOPA) te vorm.

Gedurende die 1980's was die party betrokke in 'n moorddadige tweestryd met die ANC. Sedertdien het AZAPO voortgesukkel as 'n klein politieke party waar hy twee setels in die Suid-Afrikaanse Parlement tydens die 2004 algemene verkiesing gewen het. Nadat die stemme weer getel is, is die setels egter verminder na een.

## Verkiesingsresultate 
### Nasionale verkiesings 
### Provinsiale verkiesings 
### Munisipale verkiesings 
## Sien ook 
* Lys van politieke partye in Suid-Afrika

## Eksterne skakels 
*  Die AZAPO se amptelike webwerf
Minority Front

Die **Minority Front** is 'n politieke party in Suid-Afrika. Die eerste leier was Amichand Rajbansi tot by sy dood op 29 Desember 2011.  Alhoewel die party voorhou om minderheidsgroepe in Suid-Afrika te verteenwoordig kom steun vir die party hoofsaaklik uit die Indiërgemeenskap in Suid-Afrika. Die party se grootste steunbasis is in KwaZulu-Natal, veral in Durban wat die kulturele en demografiese sentrum van Suid-Afrika se Indiërgemeenskap is.

Die party is in November 1993 gestig as opvolger van die ''National People's Party'' wat in die destydse 
Driekamerparlement gedien het. Hulle behaal 0,07% van die stemme tydens die eerste volledig demokratiese parlementsverkiesing van April 1994. Tydens die verkiesing van 1999 bekom hulle hul eerste parlementêre setel.

Na Rajbansi se dood is sy weduwee, Shameen Thakur-Rajbansi in Januarie 2012 as leier aangewys. Dit gee aanleiding tot 'n familie- en leierskap-twis. Rajbansi se seun (Vimal) en sy eerste vrou (Asha Devi Rajbansi) vra haar om as leier te bedank. Roy Bhoola word daarna tydens 'n wegbreek-konferensie as leier aangewys, maar dit hou nie lank water nie.

## Verkiesingsresultate 
### Nasionale verkiesings 
### Munisipale verkiesings 
## Sien ook 
* Lys van politieke partye in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
*  Minority Front  (Amptelike webwerf)
Johannes Nicolaas Brits

**Johannes Nicolaas Brits** (21 Februarie 1790 - 7 April 1875) was die eienaar van die plaas Bloemfontein wat later aan Maj Warden verkoop is. Hy was ook die eienaar van Roodekopjes wat deur sy Pa Gerrit Brits besit is waar die dorp Brits vandag geleë is.

## Geskiedenis 
Bloemfontein was die setel van die parlement van die Oranje-Vrystaat (1893) en 'n standbeeld van Generaal Christiaan de Wet is hier opgerig. As 'n nalatenskap van die Groot Trek is die Bloemfonteingebied reeds as plaas bewoon deur die Voortrekker, ene J. N. Brits. Die dorp is in 1850 die eerste keer as 'n woongebied verklaar, vier jaar voor die stigting van die Oranje-Vrystaat. In 1899 is die Bloemfontein Konferensie in Bloemfontein gehou, wat (sonder sukses) gepoog het om die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog te vermy. Die behoefte aan 'n perdesiekte-vrye gebied gedurende die Anglo-Boereoorlog het meegebring dat ene Majoor H. D. Warden hier gevestig het. Op 13 Maart 1900 het Britse magte die stad oorgeneem.

## Nalatenskap 
Die dorp van Brits, is na hom vernoem.

## Verwysings
Wladiwostok

**Wladiwostok** (Russies: Владивосто́к, [vlədʲɪvɐˈstok], , letterlik: "heerser oor die ooste") is die hoofstad van die Primorski-krai in die ooste van Rusland en het 'n geraamde bevolking van 604&nbsp;901 (2018). Die Wladiwostok Internasionale Lughawe is naby aan die stad geleë, en die stad se hawe is die basis van die Russiese Vloot in die Stille Oseaan.

Wladiwostok is naby die Russiese grens met beide Noord-Korea en die Volksrepubliek China geleë; Harbin in die Volksrepubliek China is sowat 515&nbsp;km (320&nbsp;myl) in die weste en Sapporo in Japan is sowat 775&nbsp;km (482&nbsp;myl) oos oorkant die See van Japan.

## Geskiedenis 
links|duimnael|Wladiwostok in 1910
Wladiwostok is op 2 Julie 1860 gestig en het in 22 April 1880 stadstatus verkry.

## Ekonomie 
Die stad se belangrikste bedrywe is skeepvaart, kommersiële visvang en die vlootbasis. Visvang is bykans vier vyfdes van die kommersiële produksie van Wladiwostok. Ander voedselproduksie beloop 11%.

Die invoer van Japannese motors is 'n baie belangrike werkgewer en 'n groot bron van inkomste vir die inwoners van die stad.

## Vervoer 
Die Transsiberiese Spoorlyn is gebou om Europese Rusland met Wladiwostok te verbind, Rusland se belangrikste hawe in die Stille Oseaan. Die spoorlyn is in 1905 voltooi, en het vanaf Moskou na Wladiwostok via verskeie van Rusland se grootste stede geloop.

## Susterstede 
Wladiwostok het 15 susterstede:

In 2010 is boë met die name van elk een van Wladiwostok se susterstede in 'n park in die stad geplaas.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf van Wladiwostok
*
Koelhouer

duimnael|regs|280px|'n Koelboks wat met droë ys gevul is.
duimnael|regs|280px|Koelelemente vir 'n koelboks.

'n **Koelboks** of **koelhouer** word algemeen gebruik om kos, medisyne en ander voorraad koel en vars te hou. Dit kan van verskeie materiale gemaak word, waaronder plastiek, lap en metaal. Vir termiese isolasie is dit gewoonlik dubbelwandig met isolasiemateriaal tussen die binne- en buitewand.

Koelbokse word algemeen gebruik vir die vervoer van voedsel en drank. So kan 'n koelboks byvoorbeeld vir 'n uitstappie, soos 'n dag op die strand, gepak word. Dit is ook handig om bederfbare voedsel (soos botter en roomys) vanaf die winkel huis toe te vervoer. Van die ander gebruike sluit in die vervoer van hittesensitiewe medisyne en organe vir oorplantings.

Koelelemente word soms gebruik om die inhoud van die koelboks koud te hou. Die koelelemente word vooraf gevries en wanneer benodig saam met die voorraad in die koelhouer geplaas.

Van die duurder modelle is soos yskaste uitgevoer en kan (naas koelelemente) ook deur ander metodes verkoel word. So kan 'n elektriese koelboks by 'n motor se aansteker ingeprop word. Ander modelle kan weer met behulp van 'n gas- of spiritusbrander verkoel word.

Die draagbare koelboks is deur Richard C. Laramy van Joliet, Illinois uitgevind. Laramy doen op 24 Februarie 1951  aansoek vir 'n patent (verwysing 212,573). Die patent (#2,663,157) is uiteindelik op 22 Desember 1953 toegeken.
Howick

**Howick** is 'n dorp in die ooste van Suid-Afrika, in die provinsie van KwaZulu-Natal. Die dorp is 23&nbsp;km noordwes van Pietermaritzburg langs die Umgenirivier geleë digby die Howickwaterval. Die N3 nasionale pad gaan by die dorp verby.

## Geskiedenis 
[duimnael|links|Die [Howickwaterval]]
Die ossewa roete vanaf Durban na die Drakensberg en Transvaal het die maklikste roete gevolg. Die eerste groot uitdaging was die Umgenirivier by Howick. Die roete het oor die Allemansdrif gegaan onderkant die waterval gedurende die Voortrekkertyd, (1840–1842). Die roete het verder van die Umgenirivier na die Karkloofvallei gegaan. Teen 1850 was die roete so besig dat 'n nuwe deurgangsplek gevind moes word en 'n nuwe drif is bokant die waterval gemaak. Die Zoeloes het dit *kwaNogqaza* genoem (die plek van die grote). 'n Behoefte het ontstaan vir 'n dorp met fasiliteite en die regering het toe 'n deel gekoop van een van die drie plase van die Wesleyaanse sendeling James Archbell. Die eerste erwe is op 23 November 1850 verkoop en die dorp is na burggraaf Howick, later graaf Grey genoem.

'n Houtbrug is in 1872 gebou om die drif te vervang. Die brug was altyd gevaarlik en het gereeld tydens oorstromings lewens geëis. Die brug het later self oor die waterval gespoel en die regering het 'n nuwe brug in 1903 gebou.

## Distrik 
Houtplantasies en vee- en suiwelboerdery is die belangrikste ekonomiese aktiwiteite. Daar is nog vier ander watervalle in die distrik. Daar is twee in 'n sytak van die Umgenirivier. Hulle is Cascades (25&nbsp;m) en Shelter (37&nbsp;m). Die derde is die Karkloof (105&nbsp;m) in die Karkloofrivier en die laaste is die Woodhouse (10&nbsp;m) net bokant Karkloof. Daar is ook 'n vakansieoord en natuurreservaat by Midmardam naby die dorp.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika. Eric Rosenthal. 1967
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  www.howick.kzn.org.za – Howick
*  www.antbear.co.za – Howick
Ongeronde oop agterklinker

Die **ongeronde oop agterklinker** is 'n soort klinkerklank wat in sommige gesproke tale gebruik word. Die klank word in die Internasionale Fonetiese Alfabet deur die simbool [] voorgestel en die ekwivalente X-SAMPA simbool is `A`. 

Die simbool  word *script a* genoem omdat dit die ekstra hakie van die gedrukte letter 'a' ontbreek, wat ooreenstem met 'n ander klinker, die ongeronde oop voorklinker. 

## Eienskappe 
* Die klinkerhoogte is oop, wat beteken dat die tong so ver as moontlik van die verhemelte af geposisioneer is.
* Die klinkerposisie is agter, wat beteken dat die tong so ver agter as moontlik in die mond geposisioneer word, sonder om 'n versperring te veroorsaak wat sou veroorsaak dat dit as 'n konsonant geklassifiseer sou word.
* Die ronding is ongerond, wat beteken dat die lippe nie gerond is nie.

### Voorkoms 
## Verwysings 
## Bibliografie 
*
*
*
*
Nasaal

'n **Nasaal**, **nasale konsonant** of **neusklank** is 'n soort konsonant waar die sagte verhemelte in die mond laat sak word om die vrye deurvloei van lug deur die neus toe te laat. Die mondholte tree steeds op as die resonansieruimte vir die klank maar lug ontsnap nie deur die mond nie aangesien dit deur die tong versper word. By uitsondering kan nie-nasale konsonante ook genasaliseer word.

Akoesties is nasale sonorante wat beteken dat hulle nie die ontsnap van lug verhinder nie en dat hulle byna deurgaans stemhebbend is oor alle tale heen. Twee noemenswaardige uitsonderings is Yslands en Wallies wat oor stemlose nasale klanke beskik. Dit staan in teenstelling met plosiewe wat lug geheel en al versper en frikatiewe wat lug in 'n nou kanaal versper.
Die skepping van Adam

***Die Skepping van Adam*** is 'n fresko deur Michelangelo op die plafon van die Sixtynse kapel in die Vatikaanstad en dateer uit ongeveer 1511. Die skildery illustreer die Bybelse verhaal uit Genesis waarin God die Vader lewe blaas in Adam, die eerste mens. Die Sixtynse plafon bevat 'n reeks skilderye wat verhale uit Genesis uitbeeld: Die Skepping van Adam is die vierde in die reeks en is laaste voltooi. Dit is vandag een van die beroemdste beelde in die wêreld.

## Komposisie 
God word as 'n bejaarde man met 'n baard uitgebeeld en word saam met 'n aantal engele deur 'n rooi mantel omhul. Sy linkerarm is om die skouers van 'n vroulike figuur, wat dikwels (foutief) as Eva geïdentifiseer word, maar Eva is eers ná Adam geskep. Ander voer aan dat dit wel Eva is, maar dat sy saam met God in die hemel is en wag om 'n aardse vorm te kry. Nog ander stel voor dat dit Sofia is, oftewel die Wysheid in 'n vroulike vorm, vir wie God voor Adam en die aarde geskep het (sien Spreuke 8:22-31).

God strek sy regterarm uit na Adam, om hom die vonk van lewe te gee. Die twee figure se houdings vorm byna 'n spieëlbeeld, 'n verwysing na Genesis 1:27: "*En God het die mens geskape na sy beeld; na die beeld van God het Hy hom geskape*".

## Eksterne skakels 
*
Optika

duimnael|regs|300px|Tabel met 18de-eeuse optiese meetinstrumente

**Optika** is die studie van die gedrag en eienskappe van lig, insluitende lig se wisselwerking met materie en die bespeuring daarvan deur middel van optiese instrumente. Die woord "optika" is afgelei van die antieke Griekse ὀπτική of "ὀptiké" wat "voorkoms" of "kyk" beteken.

Optika beskryf gewoonlik die gedrag van sigbare, ultraviolet- en infrarooi lig. Sedert James Clerk Maxwell ontdek het dat lig elektromagnetiese straling is, word optika hoofsaaklik in teoretiese fisika as 'n subvak van elektromagnetisme beskou.

Optiese wetenskap word in baie verwante vakgebiede bestudeer en speel 'n groot rol in onder andere elektriese ingenieurswese, psigologie en geneeskunde (veral oogheelkunde en oogkunde).

## Sien ook 
* Dispersie (optika)
* Oog

## Bron 
* KENNIS, 1980, vol 5, bl. 876-877, 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Ongeronde naby-oop-voorklinker

Die **Ongeronde naby-oop-voorklinker** is 'n soort klinkerklank wat in sommige gesproke tale gebruik word. Die simbool in die Internasionale Fonetiese Alfabet wat die klank voorstel is  [], en die ekwivalente X-SAMPA simbool is `{`. 

Die IFA simbool is die kleinletter ae ligatuur. As 'n letter in die Oud Engelse alfabet, is die simbool *æsc* 'ash tree' (esboom) genoem na die Anglo-Saksiese Futhark rune  wat gebruik is vir die transliterasie daarvan; die tradisionele naam in Engels is steeds **ash** ().

## Eienskappe 
* Die klinkerhoogte is naby-oop, wat beteken dat die tong in soortgelyke posisie is as by 'n oop klinker maar effens meer geslote.
* Die klinkerposisie is voor, wat beteken dat die tong so ver vorentoe as moontlik in die mond geposisioneer word sonder om 'n versperring te veroorsaak wat dit as 'n konsonant sou veroorsaak dat dit as 'n konsonant geklassifiseer sou word.
* Die ronding is ongerond, wat beteken dat die lippe nie gerond is nie.

### Voorkoms 
## Verwysings 
## Bibliografie 
*
*
Jane Eyre

**Jane Eyre** (/dʒeɪn ɛər/) is 'n beroemde en invloedryke roman deur die Engelse skryfster Charlotte Brontë. Dit is in 1847 in Londen met die titel *Jane Eyre* deur Smith, Elder & Co. gepubliseer. Die roman het in dieselfde jaar verskyn as Charlotte Bontë se suster, Emily, se *Wuthering Heights*. Terwyl Emily die skuilnaam Ellis Bell gebruik het, het Charlotte haarself Currer Bell genoem, 'n naam wat volgens Charlotte die naam van 'n man óf van 'n vrou kon wees. Die boek se onderliggende emosies is egter bloot vroulik. Letterkundige kritiek word op die oordrywing, melodrama en gebrekkige struktuur van die roman gerig, maar *Jane Eyre* is nietemin al baie geslagte lank 'n gewilde verhaal. Die roman is in die vorm van 'n outobiografie geskryf, en die digterlikheid en spanning in die verhaal het 'n nuwe era in die romankuns ingelui.

## Eksterne skakels 
*
Triller

'n **Triller** of **r-klank** is in fonetiek 'n stemhebbende konsonantklank wat deur 'n vinnige opeenvolging van sluit en ontsluiting tussen die artikulator (onderlip, tongpunt of kleintongetjie) en die artikulasieplek in die spraak kanaal voortgebring word. Die beweging van die artikulatore vind plaas binne 'n verhoogde lugstroom wat beteken dat die artikulatore slegs passief betroikke is by die vorm van die klank. 'n Fladdering van die artikulatore word dus teweeg gebring en die lugstroom tussen artikulasieorgaan en artikulasieplek word versteur. Die vibrerende *r-*geluid word in die omgangstaal 'n gerolde *r* genoem

Trillers word volgens die betrokkenheid van die verskillende artikulators geklassifiseer. Die Internasionale Fonetiese Alfabet onderskei die volgende trillers:
*[ʙ] - Bilabiale tril (onderlip fladder teen die bolip)
*[r] - Alveolaire tril of apikale trillers (tongpunt fladder teen die tande of verhemelte)
*[ʀ] - Uvulaire tril (kleintongetjie fladder teen die agtertong)
*[•] - Epiglottale tril
*[•] - Retroflekse tril
Approksimant

'n **Approksimant** is 'n konsonantklank wat tussen 'n klinker en 'n "tipiese" konsonant lê. By die uitspreek van die klanke veroorsaak die artikulasieorgane 'n *vernouing* van die spraakkanaal maar laat dit steeds genoeg ruimte dat daar geen hoorbare turbulensie veroorsaak word in die lugstroom nie. Approksimante is dus meer *oop* as frikatiewe. 

Sommige approksimante is baie naby aan klinkers en die term halfklinker word gebruik om na die klanke te verwys.
Kompanjiestuin

Die **Kompanjiestuin** in die sentrum van Kaapstad is die oudste openbare tuin in Suid-Afrika. Dit is amptelik in 1652 deur Nederlandse setlaars gestig met die doel om voedsel te lewer, maar is 160 jaar gelede aan die publiek vir vrye besoek oopgestel. Bykomend tot die rusbanke onder die reuse bome, sluit die Kompanjiestuin se besienswaardige bates verskeie histories en botanies waardevolle bome, 'n roostuin, 'n kruietuin, 'n visdam, 'n voëlhok, en 'n teehuis in. Van historiese belang is die Dellville Wood-gedenktuin, wat die lewensverlies van duisende Suid-Afrikaanse soldate gedurende die Eerste Wêreldoorlog in Frankryk herdenk. Die Kompanjiestuin is 'n gewilde oord waar opvoedkundige en kulturele gebeurtenisse gehou word en staan ook bekend as 'n bestemming waar troufoto's geneem word.

## Sien ook 
* Cecil John Rhodes-standbeeld, in die sentrum van Kompanjiestuin
* Henry Lukin-standbeeld

Regs langs die Kompanjiestuin:
* Tuynhuys, ampswoning van die president van Suid-Afrika
* Parlement van Suid-Afrika

Nabygeleë:
* Nasionale Biblioteek van Suid-Afrika
* Hiddingh-kampus van die Universiteit van Kaapstad

## Bibliografie 
* Leverton, B.J.T.: The Company's gardens, Cape Town. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 33, nr. 2, April 1984

## Eksterne skakels
Lateraal

'n **Lateraal** is 'n "L"-agtige konsonant waarvan die klank gevorm word deur 'n okklusie langs die as van die tong, terwyl lug uit die longe langs een of beide kante van die tong ontsnap. Meestal maak de punt van die tong kontak met die botande of die verhemelte net agter die tande.

Die laterale wat die meeste voorkom is approksimante wat behoort tot die liquida, soos die "l" in Afrikaans. Verder bestaan daar ook
* frikatiewe laterale, soos die "ll" in Wallies en die "hl" in Xhosa.
* affrikate laterale soos Xhosa of Nahuatl "tl".
* geprenasaleerde affrikate soos Xhosa "ntl" of "ndl".
The Sims

**The Sims** is ’n strategie/simulasie-spel van Maxis. Nes ander speletjies deur Maxis, soos SimCity, beskik die speler oor ’n virtuele wêreld.

In plaas daarvan om ’n spel te wen of verloor, bepaal die speler die aksies van die karakters, of Sims. Sims het wel ’n "vrye wil" en hoewel die speler hom of haar iets kan laat doen, kan die karakter besluit om eers iets anders te doen of om die opdrag te ignoreer. Die speler besluit hoeveel tyd die Sim moet bestee aan verskillende aktiwiteite, soos lees, kook, redeneer, ens. Daar moet ook in die karakter se basiese behoeftes voorsien word, soos slaap, eet en persoonlike higiëne anders kan die Sim depressief raak, weier om te reageer of selfs doodgaan.

The Sims gebruik ’n kombinasie van 3D- en 2D-tegnieke. Die Sims self is 3D, terwyl die huise en voorwerpe 2D is.

Die karakters het agt behoeftes en dit kan gesien word deur die kleur op ’n kleurbalk. Hoe groener die balk, hoe gelukkiger is die Sim; hoe rooier die balk hoe ongelukkiger is hy of sy.

Die behoeftes is as volg (Afrikaans tussen hakies):
* Hunger (Honger)
* Energy (Energie)
* Comfort (Gemak)
* Fun (Plesier)
* Hygiene (Higiëne)
* Social (Sosiaal)
* Bladder (Blaas)
* Room (Omgewing)

Op ’n balk kan gesien word hoe goed een Sim met ’n ander oor die weg kom (met ’n punt van -100 tot +100). Deur te gesels en saam pret te hê, kry hulle punte by en kan later selfs op ’n ander Sim verlief raak. Hulle kan ook vriende of kwaaivriende maak.

In September 2004 is The Sims 2 uitgereik, waarin die hele omgewing 3D is. ’n Ander toevoeging tot die spel was die moontlikheid om kinders te laat opgroei tot volwassenes, Sims te laat ouer word, naweke vir kinders en vakansiedae vir volwassenes. ’n "Wensmeter" is ook bygevoeg waarmee begeertes en vrese vervul kan word. Sims kan belonings kry as baie van hul wense vervul word.

’n Derde spel in die reeks, The Sims 3, word in Junie 2009 uitgereik nadat dit aanvanklik vir Februarie 2009 beplan is. Daarin sal die buurt nie meer opgedeel word in erwe nie, maar die karakters sal vrylik kan rondbeweeg. Die behoeftes is so aangepas dat die speler eerder op sosiale situasies en verhoudings sal kan konsentreer as op die behoeftes van die Sims. Sims sal ook geskep kan word wat heel anders lyk as in The Sims 2. Hulle kan maer of vet wees, kort of lank, en die liggaamsdele kan apart gekies word. Die speler kan ook die velkleur na hartelus verander.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:The Sims*

## Eksterne skakel 
* Die amptelike Sims-webtuiste
Bilabiaal

duimnael|Labiaal of bilabiaal
**Bilabiaal** verwys in die fonetiek na die vorm van 'n konsonantklank deur beide lippe (Latyn *bi*, "twee", *labium*, "lip") wat met mekaar kontak behou. Afhangende van die druk waarmee dit gedoen word, die gepaardgaande kromming van die lippe, die artikulasieplek en van die mate van deurlating van lug, sal die klank wat veroorsaak word gaan van  /m/ oor die /w/ in *twee* na /b/, /bh/, /ph/ en /p/. 

Daar bestaan bilabiale frikatiewe, waar daar geen afsluiting van die lippe plaasvind nie (/w/, /bh/, /ph/) en daar bestaan bilabiale plofklanke (/b/, /p/), waar die afsluiting wel voorkom. Ten slotte kan daar 'n afsluiting wees terwyl die lug tog vrylik kan ontsnap: via de neus. Die bilabiale nasaal wat die resultaat daarvan is, is die /m/.
Labiodentaal

duimnael|Labiodentaal

**Labiodentaal** verwys in die fonetiek die vorming van 'n konsonantklank waar klank door die onderlip (Latyn *labium*) met die botande (Latyn stam *dent-*) kontak het. Afhangende van die druk waarmee dit gedoen word, die plek wat die tande op die lip inneem, bykomende kromming van die lippe en die mate van deurlating van lug, sal die geproduseerde klank dan gaan van /w/ na /v/. 

Die resultaat kan ook 'n skerp /f/ wees, maar dit staan los van die labiodentale karakter: /v/ en /f/ is beide labiodentale, en die verskille word in die stembande gegenereer.

## Bronnelys 
*Olson, Kenneth S. & John Hajek. 2003. Crosslinguistic insights on the labial flap. *Linguistic Typology* 7(2). 157–186. 
* 
*Vebæk, Mâliâraq. 2006. The southernmost People of Greenland-Dialects and Memories (Vol. 337): Qavaat-Oqalunneri Eqqaamassaallu. Museum Tusculanum Press. 
*
*
*
Glottaal

'n **Glottaal** is in fonetiek 'n konsonantklank wat met die glottis uitgspreek word. Dit word baie keer as 'n oorgangstoestand van die glottis gesien sonder 'n artikulasiepunt soos by ander konsonante. In tale soos Tsou tree die glottale egter wel soos tipiese konsonante op.
Stemhebbendheid

**Stemhebbendheid** is 'n begrip in die fonetiek wat die rol wat die stembande speel tydens die uitspreek van klanke beskryf. *Stemhebbend* beteken dat die stembande sluit en die lugstroom uit die longe dit oop dwing wat 'n vibrasie veroorsaak. Die *stemlose* klanke word met 'n oop glottis uitgespreek sodat die lug vrylik deur die spraakkanaal kan beweeg.

Stemhebbende klanke is in meeste tale sonorante: klinkers sowel as Nasale ([, , ]), Liquide ([, ]) en approksimante ([, , ]). In baie tale bestaan daar ook stemhebbende obstruente ([, , , , , ]).

As 'n mens tydens die uitspraak van 'n stemhebbende klank 'n mens se hand op die keel plaas voel 'n mens die vibrasie van die stembande terwyl daar by stemlose klanke geen vibrasie is nie.
Groblersdal

**Groblersdal** is 'n dorp in die Limpopoprovinsie (en voorheen in Mpumalanga), in Suid-Afrika. Die dorp is tussen Loskopdam en Marble Hall geleë. Die N11 nasionale pad gaan deur Groblersdal. Volgens die 2011-sensus het Groblersdal 'n bevolking van 4&nbsp;329 gehad.

## Geskiedenis 
Die dorp het sy ontstaan te danke aan die besproeiingskema vanuit die Loskopdam, 32&nbsp;km suid van die dorp. Die dorp is uitgelê op die plaas Klipbank van WJ Grobler en na die eienaar vernoem. Die dorp is in 1938 geproklameer toe die besproeiingskema voltooi is. Munisipale status is in 1952 toegeken.

## Loskopdambesproeiingskema 
Die eerste uitvoerbaarheidstudie is reeds in 1905 geloods. Die dam is vernoem na die plaas Loskop wat verwys na die alleenstaande koppie in die oop veld wat slegs sigbaar is as die dam se watervlak aansienlik gedaal het. Die dam is 48&nbsp;km vanaf Middelburg. Die projek is in 1938 voltooi tesame met twee kanale van 148&nbsp;km. Dit is die grootste besproeiingskema naas die Vaalharts-besproeiingskema. 'n Area van 12&nbsp;755&nbsp;ha is opsy gesit om die dam as 'n natuurreservaat. Daar is ook 'n vakansieoord by die dam. Die damwal is in die laat 1960 met 10 meter verhoog.

Gewasse wat onder besproeiing gekweek word is: katoen, sonneblomsaad, grondboontjies, mielies, koring, lusern, tabak, groente, druiwe, perskes en sitrus.

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Groblersdal
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967.
Domenico Ghirlandaio

**Domenico Ghirlandaio** (1449&mdash;11 Januarie 1494) was 'n Italiaanse skilder van Florence wat tydens die Renaissance aktief was. Hy het baie vakleerlinge gehad, waaronder Michelangelo en Francesco Granacci. Hy het self onder Verrocchio gestudeer en dié se invloed kan bespeur word in Ghirlandaio se vroeë werke.

Ghirlandaio het as 'n skilder van die Florentynse skool veral godsdienstige werke geskilder. Hy het ook saam met ander beroemde skilders soos Botticelli, Perugino en Signorelli muurskilderye in die Sixtynse kapel in Rome geskep van 1481 - 1482.

## Galery 

Lêer:Domenico Ghirlandaio - St Jerome in his study.jpg|*Hieronimus van Stridon in sy studeerkamer* (1480)
Lêer:Domenico Ghirlandaio 003.jpg|''Portret van 'n ou man met sy kleinseun* (1488)
Lêer:Domenico Ghirlandaio Portrait of a Lady.jpg|*Portret van 'n dame* (± 1490)
Lêer:Cappella tornabuoni, 07, strage degli innocenti.jpg|*Slagting van die onskuldiges* in Bethlehem 

## Bronne 
*
* Jan Lauts: Ghirlandaio, Verlag Anton Schroll, Wien 1943.
* Wolfram Prinz/Max Seidel (Hrsg.): *Domenico Ghirlandaio 1449–1494. Atti del Convegno Internazionale Firenze, 16–18 ottobre 1994.* Centro Di, Florenz 1996, .
* Andreas Quermann: *Domenico Ghirlandaio.* Könemann Verlag, Köln 1998,  (in der Reihe *Meister der italienischen Kunst*).
* Ronald G. Kecks: *Domenico Ghirlandaio und die Malerei der Florentiner Renaissance.'' Deutscher Kunstverlag, München 2000,  (Italienische Forschungen des Kunsthistorischen Instituts in Florenz, Vierte Folge, Band II).
MediaMarktSaturn Retail Group

**MediaMarktSaturn Retail Group** is die houermaatskappy vir die grootste Europese winkelketting vir elektroniese verbruikersware  waarin twee oorspronklik selfstandige winkelkettings en huidige handelsmerke, *Media Markt* en *Saturn* (vroeër *Saturn-Hansa*), saamgesmelt is. Vir die publiek tree *Media Markt* en *Saturn* nogtans as mededingers op waarby elkeen sy eie bestuur het en sy eie winkels (en aanlynwinkels) bedryf. 'n Derde handelsmerk, *redcoon*, tree uitsluitlik as aanlynhandelaar op. Die houermaatskappy maak tans nog deel uit van die aandelemaatskappy *Metro AG*, maar sal na dié se opsplitsing in 2017 deel uitmaak van die nuwe onderneming *Ceconomy*. *MediaMarktSaturn Retail Group* se hoofkwartier is in die Beierse stad Ingolstadt geleë.

Die maatskappy word deur sy desentrale struktuur gekenmerk - sy winkels is in regtelike opsig selfstandige ondernemings waarin die *MediaMarktSaturn Retail Group* 'n meerderheid aandele hou. Die plaaslike bestuurders beskik oor 'n minderheid aandele van sowat tien persent. Hulle het 'n beperkte invloed op die aanbod, pryse, personeelbestuur en advertensies van hul handelswinkels.

Die *MediaMarktSaturn Retail Group* het in die afgelope dekades sterk groei getoon en tot die leidende handelsmaatskappy vir elektroniese verbruikersware in Europa ontwikkel. Tans is daar 1042 *Media Markt*- en *Saturn*-winkels in altesaam 14 lande wat in 2018/19 'n totale omset van 21,5 miljard € gegenereer het. Die groep het tans sowat 55&nbsp;000 medewerkers, waarvan 2&nbsp;000 in die hoofkwartier in Ingolstadt.  

### Koronakrisis 2020 
As gevolg van die Koronavirus-pandemie is 90 persent van die groep se Europese winkels in Maart 2020 voorlopig gesluit, terwyl klante steeds aanlynbestellings kan plaas en hierdie bestellings tuis mag ontvang of in 'n winkel kan afhaal. Volgens persberigte ly die maatskappy verliese van daagliks €55 miljoen en is sy likiditeit sodoende onder druk geplaas. Aangesien die groep se finansiering hoofsaaklik op korttermynlenings berus wat deur leweransiers toegestaan en ná 'n periode van drie tot vier maande, wanneer goedere verkoop is, terugbetaal moet word, het die groep in April 2020 in finansiële moeilikhede beland. 'n Lening ter waarde van €2 miljard is deur die moedermaatskappy *Ceconomy AG* aangevra om korttermyn-likiditeit te verseker.

Die onderneming onderhandel tans met sy sowat 800 leweransiers en verhuurders, terwyl die plasing van advertensies gestaak is. Die Duitse federale regering en deelstaatowerhede se besluit om die heropening van besighede tot winkels met 'n verkoopruimte van maksimaal 800 vk meter te beperk, is deur Media-Saturn gekritiseer - die groep se verkoopruimtes varieer tussen 1&nbsp;000 en 18&nbsp;000 vk meter en is dus groot genoeg om sosiale distansiëring te beoefen. Daar word oorweeg om 'n oplossing in lyn met die besluit te vind.

## Verwysings
Bandoeng

**Bandoeng** is 'n stad in die provinsie Wes-Java in Indonesië. Bandoeng is die provinsiale hoofstad.

duimnael|200px|links|Satehgebou
Die stad beskik oor die oudste tegniese universiteit van Indonesië, die *Institut Teknologi Bandung* wat in 1920 gestig is. Dit het ook 'n treinstasie aan die lyn Jakarta-Jogjakarta. Die internasionale lughawe is Husein Sastranegara (vroeër lughawe Andir), wat in 1925 oorspronklik as 'n militêre lughawe geskep is, maar sedert 1928 ook burgerlugvaart hanteer.

Baie van die huise en kantore in die stad is in die Art Deco-styl gebou.

duimnael|links|500px|Bandoeng vanaf die berg

## Burgemeester 
* *Nederlands-Indiese tyd*: B. Coops (1917–1920); S.A. Reitsma (1920–1921) waarnemend; B. Coops (1921–1928); Ir. J.E.A. van Volsorgen Kuhr (1929–1935); Mr. J.M. Wesselink (1935–1937); N. Beets (1937–1942).
* *Japanse besetting*: Raden A. Atma dit Nata (1942–1945).
* *Indonesiese tyd*: Ir. Ukar Bratakusumah (1946–1949); R. Enoch (1949–1956); R. Priatna Kusumah (1956–1966); R. Didi Jukardi (1966–1968); Hidayat Sukarmadijaya (1968–1971); R. Otje Djundjunan (1971–1976); H.Ucu Junaedi (1976–1978); R. Husein Wangsaatmaja (1978–1983); Ateng Wahyudi (1983–1993); Wahyu Hamidjaja (1993–1998); Aa Tarmana (1998–2003); Dada Rosada (2003–2013); Ridwan Kamil (2013–2018); Oded Muhammad Danial (2018–2021); Yana Mulyana (2021–2023); Bambang Tirtoyuliono (Waarnemende, 2023–nu).

duimnael|links|200px|Villa Isola in die Art-Deco-Styl

## Susterstede 
*  Braunschweig, Duitsland, vanaf die jare 80
*  Fort Worth, Verenigde State van Amerika, vanaf 1990
*  Suwon, Suid-Korea, vanaf 2003
*  Liuzhou, Volksrepubliek China, vanaf 2009
*  Yingkou, Volksrepubliek China, vanaf 2009

## Eksterne skakels 
* Institut Teknologi Bandung
* Foto en kaarte van vroeër en nu
* Reklame van die stad 1918
Djakarta

**Djakarta** (Indonesies: *Jakarta*, [dʒaˈkarta], ), amptelik die **Spesiale Hoofstadstreek Djakarta** (*Daerah Khusus Ibukota Jakarta*; *DKI Jakarta*), is die hoofstad en grootste stad van Indonesië. Die oorspronklike naam van die stad is Sunda Kelapa (tot 1527). Die veldheer Fatahillah verower die stad in 1527 en die naam word Jayakarta (1527–1619). Batavia/Jakarta het van 'n klein hawe vinnig tot die grootste stad in Indonesië ontwikkel. Batavia is die naam wat die Indonesiese hoofstad in die Hollandse tydperk gedra het (1619–1942). Djakarta lê op die Java-eiland.

Djakarta is ook die ekonomiese en finansiële sentrum van Indonesië en 'n spesiale provinsie. In die Metropolitaanse Hoofstadgebied van Djakarta is onder andere Tangerang en Suid-Tangerang geleë.

## Geskiedenis 
Djakarta is oorspronklik Sunda Kelapa genoem. Die stad is later verower deur Fatahillah, wat die stad Jayakarta genoem het (op 22 Junie 1527, steeds die amptelike stigtingsdatum van die stad),

Jan Pieterszoon Coen het die stad in 1613 van die inwoners verower en vernietig. Hy het die nuwe fort en die nuwe stad gebou op die oorblyfsels. Aanvanklik wou hy dit Nieuw-Hoorn (na sy geboortedorp Hoorn) noem, maar die Here XVII, die hoogste gesag van die VOC, het anders besluit. Die stad is Batavia genoem en het so gebly tot 1942, die jaar dat die Nederlandse Oos-Indiese Eilande deur Japannese troepe beset is. Batavia is toe herdoop tot Djakarta.

Na die onafhanklikheid van Indonesië het Djakarta die hoofstad van die nuwe land geword. In 1972 verander die spelling van die stadsnaam na Jakarta.

## Besienswaardighede 
duimnael|links|Nieu-Jakarta
duimnael|links|Oud-Jakarta
* Monas (Nasionale Monument)
* Sunda Kelapa (ou koloniale hawe)
* Taman Impian Jaya Ancol
* Taman Mini Indonesia Indah
* Ragunan Dieretuin
* Duisend eilande (Kepulauan Seribu)
* Glodok (Chineese wyk)
* Sea World
* Oud-Stadhuis van Batavië (nou Museum Sejarah Jakarta)

## Vervoer 
* Djakarta het twee lughawens: Die Soekarno-Hatta Internasionale Lughawe en die plaaslike lughawe, "Halim".
* Snelweë (Jalan Tol) na Bogor en Bandung.
* Treinstasies op die roete na Bogor/Bandung en Cirebon/Surabaya.

## Susterstede 
*  Beijing, Volksrepubliek China
*  Berlyn, Duitsland
*  Istanboel, Turkye
*  Djedda, Saoedi-Arabië
*  Los Angeles, Verenigde State
*  Parys, Frankryk
*  Rotterdam, Nederland
*  Seoel, Suid-Korea
*  Tokio, Japan

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Dentaal

duimnael|Dentaal

**Dentaal** (Lat.: dens, dentes; tand, tanden), **dentale konsonant** of **tandklank** verwys in die fonetiek na 'n klank wat gevorm word deur die tong wat met die botande (Latyn *dens -dentis*) kontak het. Afhangende van die druk waarmee dit gedoen word en van de gepaardgaande kromming van die tong en van die mate van deurlating van lug, sal die klank wat veroorsaak word wissel van 'n sagte /d/ tot /dh/, /r/, /s/ na /t/.
Stanislaw Moniuszko

duimnael|links|upright|Stanislaw Moniuszko

**Stanislaw Moniuszko** (5 Mei 1819 - 4 Junie 1872) - was 'n Poolse komponis van romantiekmusiek.

Moniuszko is in Ubiel (Wit-Rusland) gebore. Hy is in Warskou (Pole) oorlede.

## Bekende werke 
### Opera 
* *Halka* (1858)
* *Flis* (1858)
* *Hrabina* (1860)
* *Verbum nobile* (1861)
* *Straszny dwór* (1865)
* *Paria* (1868)
* *Cyganie*

### Overtures 
* *Bajka*

## Eksterne skakels
Malang

**Malang** (Indonesies vir probleme of ongeluk; Javaans :ꦏꦸꦛꦩꦭꦁ) is 'n stad in Indonesië op die Java-eiland in die Oos-Java-provinsie. Baie van die huise en kantore in die stad is in die Art Deco-styl gebou.

duimnael|200px|links| Rooms-Katolieke Kerk in Malang

## Geskiedenis 
Die stad was van 1222- 1292 die hoofstad van die Javaanse koninkryk van die Singhasari-dinastie, die voorloper van die magtige Majapahit-ryk.

## Klimaat 
Die klimaat is tropies met 'n taamlik korte droë seisoen. In die klassifikasie van Köppen en Geiger word dit met Am aangedui. Die gemiddelde temperatuur is 23,7&nbsp;°C en die reëval is 2088&nbsp;mm.

## Burgemeester 
* *Nederlands-Indiese tyd*: 1919–1929 H.I. Bussemaker; 1929–1933 Ir. E.A. Voornema; 1933–1936 Ir. P.K.W. Lakeman; 1936–1942 J.H. Boerstra.
* *Japanse besetting*: 1942-1942 Raden Adipati Ario Sam; 1942–1945 Mr. Soewarso Tirtowidjojo.
* *Indonesiese tyd*: 1945–1958 M. Sardjono Wiryohardjono; 1958–1966 Koesno Soeroatmodjo; 1966–1968 Kol. M. Ng Soedarto; 1968–1973 Kol. R. Indra Soedarmadji; 1973–1983 Kol. Soegiyono; 1983-1983 Drs. Soeprapto; 1983–1988 dr. H. Tom Uripan Nitihardjo; 1988–1989 H. M Soesamto; 1989–2003 Kol. H. Suyitno; 2003-nu Drs. Peni Suparto.

## Buurte 
* Sukun
* Klojen
* Blimbing
* Kedungkandang
* Lowokwaru.

## Verwysings
Ignacy Dobrzynski

**Ignacy Feliks Dobrzyński** (17 Februarie 1807 - 9 Oktober 1867) - was 'n Poolse pianis en komponis van romantiekmusiek.

Dobrzyński is in Romanów (Oekraïne) gebore. Hy is in Warskou (Pole) oorlede.
Zygmunt Noskowski

**Zygmunt Noskowski** (2 Mei 1846 - 23 Julie 1909) - was 'n Poolse komponis van romantiekmusiek.

Noskowski is in Warskou (Pole) gebore. Hy is in Warskou (Pole) oorlede.

## Bekende werke 
### Simfonieë 
* *I Symfonia A-dur* (1874-1875)
* *II Symfonia "Elegijna"* (1875-1879)
* *III Symfonia F-dur "Od wiosny do wiosny"* (1903)

### Orkes 
* *Polonez elegijny e-moll* (1885)
* *Step op. 66* (1897)
* *Marcia funebre "Cieniom Asnyka" op. 53* (1897)
* *Z życia narodu. Obrazy fantazyjne na tle Preludium A-dur op. 28 nr 7 Chopina* (1901)
* *Odgłosy pamiątkowe* (1904-1905)

### Overtures 
**Morskie Oko op. 19* (1875)
Medan

**Medan** (Indonesies: die Plein) is 'n stad in Indonesië op die Sumatra-eiland in die Noord-Sumatra-provinsie. Medan is die provinsiehoofstad.
duimnael|250px|links|Die Maimoon paleis van die Sultan van Deli

## Vervoer 
* Medan het 'n internasionale lughawe "Kualanamu". 
* Hawe Balawan (20&nbsp;km vanaf Medan) per boot.
* Medan het 'n hooftreinstasie en lughawe trein.
* Snelweg (Indonesies: Jalan Tol) naar Balawan en Kaap Morawa (sentrum vir handel en industrie).
* Het 'n Trans Metro Deli stadsbus

## Buurte 
Die stad 21 buurte/administratiewe distrikte (Indonesies: kecamantan):
# Medan Tuntungan 
# Medan Johor 
# Medan Amplas 
# Medan Denai 
# Medan Area 
# Medan Kota 
# Medan Maimun 
# Medan Polonia 
# Medan Baru 
# Medan Selayang 
# Medan Sunggal 
# Medan Helvetia 
# Medan Petisah 
# Medan Barat 
# Medan Timur 
# Medan Perjuangan 
# Medan Tembung 
# Medan Deli 
# Medan Labuhan 
# Medan Marelan 
# Medan Belawan

## Burgemeester 
*Nederlands-Indiese tyd*:
Mr. D. baron Mackay (1918-1931) 
Mr. J.M. Wesselink (1931-1935) 
Mr. G. Pitlo (1935-1938) 
Mr. C.E.E. Kuntze (1938-1942). 

*Indonesiese tyd:*
Luat Siregar (1945-1945) 
M. Yusuf (1945-1947) 
Djaidin Purba (1947-1952) 
A.M. Jalaludin (1952-1954) 
Muda Siregar (1954-1958) 
Madja Purba (1958-1961) 
Basyrah Lubis (1961-1964) 
P.R. Telaumbanua (1964-1965) 
Aminurrasyid (1965-1966) 
Sjoerkani (1966-1974) 
A.M. Saleh Arifin (1974-1980) 
H.A.S. Rangkuti (1980-1990) 
Bachtiar Djafar (1990-2000) 
Abdillah (2000-2008) 
Drs. H. Afifuddin Lubis, MSi (2008-nu)

## Susterstede 
*  Chengdu, Volksrepubliek China
*  Tsjiba, Japan
*  George Town, Maleisië
*  Gwangju, Suid-Korea
Bali

**Bali** (Indonesies: *Pulau Bali*) is die westelikste en vyfde grootste van die Klein-Soenda-eilande (na Timor, Soembawa, Flores en Soemba) en is in die suide van die eilandnasie Indonesië geleë. Die eiland word begrens deur die Balisee in die noorde en die oop Indiese Oseaan in die suide. Bali is ook 'n provinsie van Indonesië op sy eie en die hoofstad sedert 1958 is Denpasar, die grootste stad van die Klein-Soenda-eilande; voorheen het Singaraja as hoofstad van Bali gedien. Bali is veral as 'n toeristebestemming bekend.

[duimnael|links|[Nasa-Satellietbeeld van Bali]]
duimnael|links|Kaart van Bali
[duimnael|links|[Rysvelde op Bali]]
Bali is oos van Java en wes van Lombok geleë. In die noorde, oorkant die Balisee, lê Borneo, en verder noordoos Soelawesi. Bali het in 2010 'n bevolking van 3&nbsp;891&nbsp;428 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 5&nbsp;780,06&nbsp;km².

Bali se geologie word gekenmerk deur baie aktiewe vulkane wat dié eiland van wes na oos gevorm het. Bali se vulkane behoort tot die Ring van Vuur wat die Stille Oseaan van Nieu-Seeland tot Chili omsirkel.

Hindoeïsme is die dominante godsdiens in Bali (83,5%), gevolg deur Islam (13,4%), die Christendom (2,5%) en Boeddhisme (0,5%). Die inheemse taal van Bali is Balinees, wat oor sy eie skrif beskik.

Die Balinese kat is na die Balinese dansers genoem, maar nie van Bali of Indonesië afkomstig nie.

## Terreuraanvalle 
* 12 Oktober 2002: 'n Reeks motorbomme ontplof in Kuta (Denpasar) met die gevolg dat 202 mense sterf en 'n verdere 209 beseer word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  
*  Amptelike webwerf van die provinsie Bali
Juliusz Zarebski

**Juliusz Zarębski** (28 Februarie 1854 - 15 September 1885) - was 'n Poolse pianis en komponis van romantiekmusiek.

Zarębski is in Żytomierz (Oekraïne) gebore. Hy is in Żytomierz (Oekraïne) oorlede.

## Bekende werke 
### Orkes 
* *Polonaise triomphale A-dur op. 11* (1882)
Wladyslaw Zelenski

**Władysław Marcjan Mikołaj Żeleński** (6 Julie 1837 - 23 Januarie 1921) - was 'n Poolse pianis en komponis van romantiekmusiek.

Żeleński is in Grodkowice (Pole) gebore. Hy is in Krakow (Pole) oorlede.

## Bekende werke 
### Opera 
* *Konrad Wallenrod*
* *Goplana*
* *Janek*
* *Stara Baśń*

### Overtures 
* *W Tatrach*
* *Echa leśne*
Maria Szymanowska

**Maria Szymanowska** (14 Desember 1789 - 24 Julie 1831) - was 'n Poolse pianis en komponis van klassieke musiek.

Szymanowska is in Warskou (Pole) gebore. Sy is in Sint Petersburg (Rusland) oorlede.

## Eksterne skakels
Semarang

**Semarang** is 'n stad in Indonesië in die provinsie Midde-Java.

## Buurte 
Die stad het 16 buurte/distrikte (Indonesies:kecamatan):
# Banyumanik
# Candisari
# Gajahmungkur
# Gayamsari
# Genuk
# Gunungpati
# Mijen
# Ngaliyan
# Pedurungan
# Semarang Barat (Wes)
# Semarang Timur (Oos)
# Semarang Utara (Noord)
# Semarang Selatan (Suid)
# Semarang Tengah (Midde)
# Tembalang
# Tugu

duimnael|links|300px|
duimnael|regs|250px

## Eksterne skakels 
*Semarang Foto Argief
Cirebon

**Cirebon** (Indonesies: garnaalrivier) (uitgespreek as Tji-re-bon) is 'n stad in Indonesië op die Java-eiland in die Wes-Java-provinsie.

duimnael|200px|links| Hoofingang Kraton Kasepuhan
## Kratons (Paleis) 
*Kraton Kanoman 
*Kraton Kasepuhan 
*Kraton Kacerbonin 

duimnael|links|300px| Die Treinstasie Cirebon

## Burgemeester 
Nederlands-Indiese tyd:
* J.H. Johan (1921-1926)
* R.A. Schotman (1926-1928)
* J.M. van Oostrom Soede (1929-1934)
* Mr. H.E. Boissevain (1935)
* Mr. C.E.E. Kuntze (1936-1938)
* H. Scheffer (1939-1942)

duimnael|links|100px|Die oude stadwapen tot 1950
Johann Hummel

**Johann Nepomuk Hummel** (14 November 1778 - 17 Oktober 1837) - was 'n Oostenrykse pianis en komponis van klassieke musiek en romantiese musiek.

Hummel is in Pressburg (huidige Bratislava), in Slowakye gebore. Hy is in Weimar (Duitsland) oorlede.

## Sien ook 
* Lys van komponiste

## Eksterne skakels
Surabaya

**Surabaya** (uitgespreek as Soeraa-baa-jaa) is 'n stad in Indonesië op die Java-eiland in die Oos-Java-provinsie. Die stad staan bekend as die hoofkwartier en opleidingsentrum van die Indonesiese Vloot.

## Burgemeesters 
* *Nederlands-Indiese tyd*: Mr. A. Meyroos (1916-1920); Ir. G.J. Dijkerman (1920-1929); H.I. Bussemaker (1929-1932); Mr. W.H. van Helsdingen (1932-1935); Mr. W.A.H. Fuchter (1935-1942); 
* *Japanse Besetting*: Radjamin Nasution 1942 (Feb. - Sep.); Takahashi Ichiro 1942 - 1945. 
* *Indonesiese tyd*: Radjamin Nasution 1945 (Aug. - Nov.); Mr. Indrakoesoema 1945 (Des.); Mr. Soerjadi 1946 - 1950; Doel Arnowo 1950 - 1952; Moestadjab Soemowidigdo 1952 - 1956; R. Istidjab Tjokrokoesoemo 1956 - 1958; Dr. R. Satrio Sastrodiredjo 1958 - 1964; Moerachman SH 1964 - 1965; R. Soekotjo 1965 - 1974; HR Soeparno 1974 - 1979; Drs. Moehadji Widjaja 1979 - 1984; Dr. H. Poernomo Kasidi 1984 - 1994; H. Sunarto Sumoprawiro 1994 - 2002; Bambang Dwi Hartono (2002 - tans)

## Susterstede 
* Seattle, Verenigde State van Amerika sedert 1992
* Beijing, Volksrepubliek China sedert 2006
* Kochi, Japan
* Mashhad, Iran
* Sydney, Australië sedert 1986
* Perth, Australië sedert 2008
Denpasar

**Denpasar** is 'n stad in Indonesië op die Bali-eiland in die Bali-provinsie. Denpasar is vanaf 1958 die hoofstad van die provinsie (vroeër Singaraja).

Denpasar is vandag nie net 'n gewilde toeristebestemming nie (met die sandstrand Kuta), maar ook 'n handel- en nywerheidsentrum.

duimnael|links|200px| Internasionale Lughawe Ngurah Rai in Denpasar

## Susterstede 
* 21px Bacalod stad, Filippyne
* 21px Andong, Suid-Korea
Makassar

**Makassar** (vroeër 1971-2000 Ujung Pandang) is 'n stad in Indonesië op die Celebes-eiland in die Suid-Celebes-provinsie.

duimnael|links|250px|Moskee in Makassar

## Gebiede 
Die stad Makassar het 14 gebiede (Indonesies: kecamatan):
#Biring Kanaya,
#Bontoala
#Makassar
#Mamajang
#Manggala
#Mariso
#Panakkukang
#Rappocini
#Tallo
#Tamalanrea
#Tamalate
#Ujung Pandang
#Ujung Tanah
#Wajo

## Burgemeester 
Nederlands-Indiese tyd: J.E. Dambrink (1918-1928); onbekend (1928-1929); J.H. de Groot (1929-1932); G.H.J. Berckenkamp (1932-1935); J. Leewis (1935-1937); H.F. de Brune (1937-1942).

## Susterstede 
*  Qingdao, Volksrepubliek China
*  Hakodate, Japan
*  Wellington, Nieu-Seeland
*  Aden, Jemen
*  Makasan, Thailand
Jogjakarta

**Jogjakarta** (afgekort: Jogja; uitgespreek as Jokja) is 'n stad in Indonesië op die Java-eiland in die spesiale provinsie Jogjakarta. 'n Sultan staan aan die hoof van die provinsie. Die kosmologiese as van Jogjakarta en sy geskiedkundige landmerke is in 2023 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

## Kraton (Paleis) 
duimnael|links|Kraton in Jogjakarta

## Vervoer 
* Jogjakarta het 'n internasionale lughawe (Adisucipto).
* 'n hooftreinstasie.

## Gebiede 
duimnael|links|Waterpaleis
Jogjakarta het veertien gebiede (*kecamatan*):
* Danurejan
* Gedongtengen
* Gondokusuman
* Gondomanan
* Jetis
* Kotagede
* Kraton
* Mantrijeron
* Mergangsan
* Ngampilan
* Pakualaman
* Tegalrejo
* Umbulharjo
* Wirobrajan

## Susterstad 
* 21px Chiang Mai Province, Thailand  (2007)

## Sien ook 
* Lys van Wêrelderfenisgebiede

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*   Amptelike Unesco-bladsy
*
Moermansk

:*Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam, sien Moermansk-oblast.*

**Moermansk** (Russies: Му́рманск, Noord-Samies: Murmanska) is 'n stad op die Kola-skiereiland in die noordweste van Rusland met 'n bevolking van sowat 302&nbsp;468 (2013). Die Moermansk-lughawe is daarnaby geleë.

## Geskiedenis 
Moermansk is voorheen **Romanof-aan-die-Moerman** (Russies:*Рома́нов-на-Му́рмане*) genoem. Die naam is in 1917 ('n jaar later) na Moermansk verander.

## Klimaat 
## Susterstede 
* 21px Kaliningrad, Rusland
* 21px Luleå, Swede
* 21px Rovaniemi, Finland
* 21px Akureyri, Ysland
* 21px Vadsø, Noorweë
* 21px Tromsø, Noorweë
* 21px Groningen, Nederland
* 21px Jacksonville, Florida, VSA
* 21px Stettyn (Szczecin), Pole

## Verwysings
Bogor

**Bogor** (tot 17 Augustus 1945 **Buitenzorg**) is 'n stad op die Java-eiland in Indonesië in die provinsie Wes-Java, se bynaam is *regenstad* (Indonesies: Kota Hujan). Sy is die beste bekend vir haar plantetuin (Kebun Raya Bogor) en paleis.

## Burgemeester 
*Nederlands-Indiese tyd*: A. Bagchus (1921-1927); Mr. J.M. Wesselink (1928-1931); F.A.J. van Middelkoop (1931-1933); Mr. G.F. Rambonnet (1934-1935); N. Beets (1935-1936); Mr. P.H.M. Hillebrand (1937-1941); Mas Wisaksono Wirdjodihardjo (1941-194.); Raden Djoekardi.

## Susterstede 
*  St. Louis, Verenigde State van Amerika
*  Shenzhen, Volksrepubliek China

## Bibliografie
*Hugo, Maria: Van Goede Hoop tot Buitenzorg. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 32, nr. 2, April 1983
Blitar

**Blitar** is 'n stad in Indonesië op die Java-eiland in die Oos-Java-provinsie. Dit lê suid van die vulkane Kelud en Kawi.

Soekarno, 'n boorling van Blitar en die eerste president van Indonesië, lê hier begrawe.

## Burgemeester 
* *Nederlands-Indiese tyd*: J.H. Boerstra (1929-1934); C.E. Cohen (1934-1938); Mr. O.J.A. Qaurtero (1938-1942).
* *Japanse besetting*: Drajat Prawiro Soebroto (1942-1943); Soedrajat (1943-1944); Mochtar Prabu Mangkunegoro (1944-1945).
* *Indonesische tyd*: Soerono Harsono (1945-1947); Soenarjo Adiprodjo (1947-1948); Soenarjo (1948); Soetadji (1949-1950); Soepardi (1950-1953); Ismaoen Danoe Soesastro (1953-1956); Soeparngadi (1956-1960); R. Koesmadi (1960); Rm. Prawiro Koesoemo (1960-1964); Fakhihudin (1964 –1968); Drs. Soerjadi (1968); Drs. Soekirman (1969-1975); Drs. Haryono Koesoemo (1975-1980, 1980-1985); Drs. H. Achmad Boedi Soesetyo (1985-1990); H. Istijono Soenarto, SH (1990-1995); Drs. H. Djarot Saiful Hidayat, MS. (1995-nu).
Soerakarta

**Soerakarta**, ook **Solo**, is 'n stad in Indonesië op die Java-eiland in die provinsie Midde-Java.

## Kraton (Paleis) 
Die baas van die paleis heet *Susuhunan Paku Buwono* (Indonesies vir Spyker van die Hemel).

## Buurte 
Die stad het 5 buurte/administratiewe distrikte:
* Banjarsari
* Jebres
* Lawiyan
* Pasar Kliwon
* Serengan
Cimahi

**Cimahi** (uitgespreek as *Tjie-maa-hie*; Indonesies: Genoegrivier) is 'n stad en in die provinsie Wes-Java in Indonesië geleë is. Die spelling vroeër was Tjimahi.

Die stad het 'n Militêre Skool en hospitaal.