open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Volksraad Verkiesing Kommissie

Die **Volksraad Verkiesing Kommissie** (*sic*; VVK) is 'n administratiewe liggaam wat hulleself beywer om 'n verkiesing vir volksgenote van die Boere-Afrikanervolk te organiseer. Hulle is polities neutraal en vergelyk hul werk met dié van die Onafhanklike Verkiesingskommissie van Suid-Afrika (OVK). Hulle doel is om kiesers te registreer en 'n verkiesing te administreer om sodoende 'n volksraad tot stand te bring wat selfregering van die Suid-Afrikaanse regering kan eis.

## Regsgeldigheid 
Volgens artikel 235 van die Grondwet van Suid-Afrika, wet 108 van 1996, kan enige gemeenskap wat 'n gemeenskaplike kultuur- en taalerfenis deel, op selfbeskikking aandring binne 'n territoriale entiteit in die Republiek of op enige ander wyse, soos deur nasionale wetgewing bepaal.

Daarbenewens word die reg tot selfbeskikking deur die Verenigde Nasies en ander wêreldliggame erken.

## Stigting 
Die VVK het op 18 Augustus 2007 tydens 'n ope vergadering in Pretoria tot stand gekom om 'n verteenwoordigende stem vir die Boere-Afrikanervolk te verkry. Hulle sentrale komitee bestaan uit:
* Paul Kruger (Voorsitter)
* Tim van der Westhuizen (Adjunk-voorsitter)
* Danie Pretorius
* Hannes van der Merwe
* Ivan Martens
* Willie Steenkamp
* Albert du Toit

## Verkiesings 
Die VVK se eerste verkiesing het op 23 September en 24 September 2011 plaasgevind. Slegs geregistreerde kiesers kon hieraan deelneem en kon by enige VVK-stempunt, ongeag waar hulle woon, gaan stem het. Elke kieser kon sy kruisie agter sewe of minder kandidate se name trek. Die sewe kandidate wat van die meeste stemme op hulleself verenig het, is tot die Boere-Afrikanervolksraad verkies.

'n Aantal van 34&nbsp;532 mense het vir die verkiesing geregistreer en 23&nbsp;678 mense het uiteindelik gestem. Afrikaanse media het feitlik geen dekking aan die verkiesing gegee nie. Selfs betaalde advertensies is deur Afrikaanse media geweier.

## Omstredenheid 
Die VVK is op 5 Junie 2012 deur Anthony Benadie van die Demokratiese Alliansie (DA) by die Menseregtekommissie (MRK) vir haatspraak verkla. Volgens Benadie sou 'n protesaksie van die VVK na die moord op 'n 5-maande-oue babaseun en sy 66-jarige dagmoeder op haatspraak neerkom deurdat die volgende stellings op plakkate vertoon is:
* "Bring my R4"
* "Swart lafaards - los ons vroue en kinders alleen"
* "Steel, verkrag en moor: Ons is klaar met swart Suid-Afrika"
* "Barbare, los ons kinders alleen"
* "Volksraad: ons volg julle na ons eie staat"
* "VVK Volksraad Vryheid"
* "FW de Klerk die vark in die verhaal"

Die MRK bevind dat hierdie slagspreuke op haatspraak neerkom en gee die VVK opdrag om 'n onvoorwaardelike, geskrewe, publieke verskoning in 'n koerant wat deur die swart gemeenskap gelees word, te publiseer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Kruisplatform

**Kruisplatform** is 'n term wat gebruik word in die rekenaarwetenskap en beteken dat meer as een bedryfstelsel of rekenaarargitektuur ondersteun word.

'n Kruisplatform toepassing kan op twee of meer bedryfstelsels loop. Moontlik op Microsoft Windows, Linux en macOS.

Linux, in teenstelling met Windows, is 'n voorbeeld van 'n kruisplatform bedryfstelsel wat op x86, ARM, PowerPC en verskeie ander rekenaarargitekture kan funksioneer.

Voorbeelde van kruisplatform programmeertale is C, C++, Java, JavaScript, PHP, Python en Tcl. Toepassings wat in sulke tale geskryf is kan onveranderd of met klein aanpassings op ander platforms gebruik word.
Universiteit van Leicester

Die **Universiteit van Leicester** is 'n universiteit in Leicester, Engeland.

## Eksterne skakels 
* http://www.le.ac.uk/ 

## Verwysings
Lake Arthur-dam

In die bolope van die Groot-Visrivier in die Oos-Kaapprovinsie is daar drie besproeiingsdamme, naamlik die Kommandodrifdam en die **Lake Arthur-dam**, beide in die Tarkarivier, en die Grassridgedam in die Grootbrakrivier.

Lake Arthur is in 1924 voltooi en genoem na die destydse goewerneur van die Unie van Suid-Afrika, prins Arthur van Connaught. Die dam lê 21&nbsp;km suidoos van Cradock. Dit wal het 'n hoogte van 38&nbsp;m en die oppervlakte as dit vol is, is 887&nbsp;ha. Weens erge toeslikking het die dam reeds in die eerste tien jaar van sy bestaan byna die helfte van sy aanvanklike opgaarvermoë verloor. Daarom is die damwal in 1939 verhoog. In 1950 was die dam so toegespoel dat die Kommandodrifdam stroomop gebou is.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
Käthe Kruse

duimnael|regs|Max en Käthe Kruse
**Käthe Kruse** (* 17 September 1883 in Breslau as Katharina Simon; † 19 Julie 1968 in Murnau am Staffelsee) was een van die bekendste popmaaksters ter wêreld. Haar poppe is vandag gesogte versamelaarstukke wat hoë pryse haal. Käthe Kruse was getroud met die beeldhouer Carl Max Kruse.
Nooi van my hart

**Nooi van my hart** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1959 vrygestel is. Die was die eerste musiekrolprent in Afrikaans wat in kleur verfilm is (die eerste Afrikaanse en Suid-Afrikaanse rolprent in kleur was Daar Doer in die Bosveld).

## Genre 
Die rolprent is 'n musiekblyspel.

## Hoofrolspelers 
* Lulu Kruger
* Johan Malherbe as Ferdie
* James Norval
* Miemsie Retief
* Johan du Plooy as bioskoopbestuurder
* Storm Durr as Hans Scheepers
* Elsa Fouché as mev. Bos
* Danie Maree as Nick du Preez
* Johan Malherbe
* Paula Styger mev. Dixon
* Pieter Geldenhuys as hoenderboer
* Gerrie Albertse
* Jaco van der Westhuizen
* Mimi Coertse as haarself

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Co Adriaanse

**Jacobus "Co" Adriaanse** (gebore op 21 Julie 1947 in Amsterdam) is 'n Nederlandse sokkerafrigter. Hy is tans sonder klub, sedert hy ontslaan is as afrigter van FC Twente op 3 Januarie 2012. Hy het baie sukses behaal by Willem II (naaswenner in die Eredivisie), AZ Alkmaar (halfeindstryd om die UEFA Beker), FC Porto (hy het die nasionale titel en die Beker van Portugal gewen) en Red Bull Salzburg (hy het die Bundesliga gewen).

Co Adriaanse is bekend daarvoor dat sy spanne altyd aggressief aanval.

## Speler 
As sokkerspeler het Co Adriaanse tussen 1964 en 1970 vir De Volewijckers gespeel en tussen 1970 en 1976 vir FC Utrecht.

## Afrigter
Quick '20

'''Quick '20''' is 'n Nederlandse amateursokkerspan in die Twentse dorp Oldenzaal. Die span speel in die Topklasse. Die klub se tuisveld is Sportpark Vondersweijde, wat 7&nbsp;000 ondersteuners kan herberg. ''Quick '20'' kry sterk mededinging vanaf hulle plaaslike konkurrent HSC '21.

## Beroemde sokkerspelers 
*  Derk Boerrigter
*  Jan Vennegoor of Hesselink
Albena

duimnael|regs|Albena
**Albena** (Bulgaars: Албена) is die derde belangrikste toeristesentrum aan die Bulgaarse Swartseekus ná Sonstrand (Slǎnčev brag) en Goue Sande (Zlatni pjasǎci). Die dorp is sowat 30 kilometer noord van die hawestad Warna geleë.

Albena is 'n beplande strandoord wat as Bulgarye se mees ambisieuse toerisme-projek uit die sosialistiese tydperk in die laat 1960's en vroeë 1970's ontstaan het. Die dorpsnaam is 'n Bulgaarse meisiesnaam en ontleen aan 'n sprokieskarakter uit 'n boek van die skrywer Jordan Jovkov.
Ou Merensky-biblioteek

duimnael|regs|Die biblioteek in 2007
[duimnael|Die gedenkplaat meld dat die gebou as 'n voorstudie vir die [Voortrekkermonument|Voortrekker-monument beskou word.]]
[duimnael|Die hoeksteen is in 1937 deur genl. [Jan Christian Smuts|Jan Smuts gelê]]

Die **Ou Merensky-biblioteek** op die Hatfieldkampus van die Universiteit van Pretoria huisves deesdae die Edoardo Villa-museum.

## Geskiedenis 
In 1933 het die Universiteit van Pretoria besluit om 'n nuwe gebou op te rig om 'n biblioteek te huisves. Met 'n bydrae van £10 000 van dr. Hans Merensky, myngeoloog, het die konstruksie van die gebou, wat deur Gerard Moerdijk ontwerp is, in 1937 begin. Generaal Jan Smuts het die hoeksteen op 11 Oktober 1937 gelê en op 15 April 1938, vir die eeufeesherdenking van die Groot Trek, is die gebou amptelik geopen.

## Kulturele erfenis 
Die Ou Merensky-biblioteek is op 31 Augustus 1990 deur Theodorus Gerhardus Alant, adjunkminister van nasionale onderwys, as 'n nasionale monument verklaar en word beskerm as 'n provinsiale erfenisterrein ingevolge die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (25/1999).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Edoardo Villa-museum – Universiteit van Pretoria
Joop Munsterman

duimnael|regs|Joop Munsterman

**Johan Valentijn (Joop) Munsterman** (Enschede, 28 Maart 1951) is ’n voormalige Nederlandse sportbestuurder en topfunksionaris. Van 2004 tot 2015 was hy voorsitter van FC Twente. Munsterman het ’n loopbaan in die koerantbedryf gemaak en was van Julie 2008 tot Oktober 2010 voorsitter van die raad van bestuur en HUB van Koninklijke Wegener NV.
Vurkhyser

duimnael|240px|'n Militêre vurkhyser word geruik om goedere op 'n vragmotor te laai.
duimnael|240px|'n Toyota vurkhyser
'n **Vurkhyser** is 'n vervoermiddel wat gebruik word om swaar voorwerpe en goedere oor kort afstande te vervoer. Vurkhysers word hoofsaaklik gebruik om kratte en palette op industriële persele rond te skuif. Kenmerkend aan vurkhysers is twee horisontale metaal stange, oftewel die "vurk", waarmee goedere opgetel word sodat dit vervoer kan word. Aandrywingsmetodes sluit elektriese motors sowel as binnebrandenjins in. In beknopte ruimtes met beperkte ventilasie, vereis wetgewing in sommige lande dat elektries aangedrewe toestelle gebruik word. Meeste vurkhysers het vier wiele, alhoewel weergawes met drie of ses wiele ook bestaan. Die agterwiele word gewoonlik gebruik om te stuur.
Universiteit van die Andes (Venezuela)

Die **Universiteit van die Andes** ( Spaans: *Universidad de Los Andes*, **ULA**) is die tweede oudste universiteit in Venezuela. Die universiteit se hoofkampus is in die stad Mérida in Venezuela geleë. ULA is die grootste universiteit in die Venezolaanse Andes, wat een van die grootste studente-liggame in die land het.

## Voorsitters 
## Eksterne skakels 
*http://www.ula.uve/
Kaaimansgat

duimnael|regs|300px|Skildery van Kaaimansgat, deur Christian Ignatius Latrobe, 1816.

**Kaaimansgat** is die plek tussen George en Knysna waar die Kaaimansrivier en die Swartriver saamvloei. Die plek is bekend om sy besondere natuurskoon.

## Naam 
Dit is nie seker waar die naam Kaaimans vandaan kom nie. Kaaiman is 'n ander woord in Afrikaans vir koggelmander. Dit kan ook wees dat die naam sy oorsprong het in die taal van die Khoisan. Dat die woord na 'n krokodil of selfs 'n alligator verwys, is onwaarskynlik.

## Vroeë besoekers 
Kaaimansgat is van historiese belang omdat dit een van die min plekke tussen die berge en die see is waar dit moontlik was om die Kaaimansrivier oor te steek met perde en waens. Waarskynlik het vroeë perderuiters wildspaadjies en voetpaaie van die Khoisan gevolg en op hierdie deurgang afgekom.

Die eerste aangetekende besoek aan die drif was deur die ekspedisie gelei deur vaandrig August Beutler. Op 13 Oktober 1752 was sy geselskap vir die VOC te perd op pad na die oostelike deel van die kolonie. Goewerneur Joachim van Plettenberg het in Oktober 1778  met 'n geselskap en drie waens die rivier hier oorgesteek onderweg na die Kaap. In 1782 besoek Francois le Vaillant en in 1803 Hinrich Lichtenstein hierdie rivieroorgang en lewer kommentaar daaroor in hul reisverslae. Soos baie ander reisigers  het ook Lichtenstein se groep hier skade aan hul waens opgedoen. 

Outeniqualand is in die 18de eeu langsaam ontsluit, maar die verkeer ooswaarts hierlangs  het baie stadiger toegeneem weens die steil wande en die diep kloof van die Kaaimansrivier. Dikwels het die ruiters wel hierdie roete gevolg, maar het die geselskap hul ossewaens met die voorrade dikwels deur die Attakwaskloofpas en die Klein Karoo gestuur.

## Roete 
Die drif was waar vandag die laagwaterbrug en die brug op die N2-nasionale pad oor die rivier is. Die roete was dus destyds van wes via Saasveld en die plaas Woodifield, steil af na die drif en dan  reguit teen die steilte op na Wildernishoogte en Ginnesville (en andersom). Na 1870 is hierdie al minder gebruik. Die pad nader aan die voetheuwels van die berge het toe in gebruik gekom. Hierdie pad is gebou deur Thomas Bain en staan vandag bekend as die Sewepassepad.

## Bibliografie 
* Eybers, G.W.: *Op die voetspoor van die ou reisigers - stories uit Kolbe, Barrow, Lichtenstein en Campbell*. Kaapstad: Maskew Miller, 1926.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Buchteln

duimnael|Klaar gebakte *Buchteln*
**Buchteln** (ook: **Wuchteln**, **Ofennudeln** of **Rohrnudeln** in Beiere en die Palts, soms ook *Einback* genoem)
is 'n soort soet gebak ("Germknödel") wat van gisdeeg berei en voor die bakproses in kluitjies gevorm word. *Buchteln*, wat met of sonder vulsel bedien word, is 'n tipies Boheemse gereg wat ook ingang tot die Saksiese, Swabiese, Beierse en Oostenrykse kookkuns gevind het.

Die Oostenrykse en Boheemse variant word dikwels met 'n vulsel van *Powidl* (pruimpuree), papawersaad, kwark of appelkooskonfyt geniet, in Beiere daarnaas ook dikwels met rosyntjies, *Powidl* of vars pruime. As Weense spesialiteit word vyf *Buchteln* voor die bakproses tot 'n kring met 'n bol in die middel saamgevoeg. Ná die bakproses word versiersuiker oor die gebak gestrooi. Weense *Buchteln* word warm bedien. *Buchteln* word dikwels met warm vanieljesous bedien. In sommige streke word *Buchteln* ook sonder vulsel gebak en met suurkool geniet.

Die term *Dukatenbuchteln* verwys na 'n variant wat - sodra dit klaar gebak is - so groot soos 'n eier is.

In die kookkuns van Bo-Silesië word *Buchteln* van dieselfde deeg soos *Dampfnudeln* berei en op 'n doek in die stoomkamer van 'n kookpot gaargemaak. Silesiese *Buchteln* word tradisioneel met bloubessie- of braambessiekompot geniet.

## Eksterne skakels 
* *Metode en geskiedenis van Suid-Tiroolse Buchteln*  
* *A Story from Slovakia: Cultural Meanings of Hot Buchticky*
Ngwenya

duimnael|links|Die Ngwenyamyn.

**Ngwenya** is 'n dorp in westelike Eswatini, naby die grens met Suid-Afrika, noord-wes van Mbabane op die MR3-pad. Die Suid-Afrikaanse dorp oorkant Ngwenya is Oshoek in die Mpumalanga-provinsie.

Die dorp is bekend vir glasproduksie en glaskuns. Die Malolotja-natuurreservaat is naby die dorp geleë.

Die Ngwenyamyn word as die oudste myn ter wêreld beskou. Boesmans het 40&nbsp;000 jaar gelede hier gemyn om verf vir hulle rotstekeninge te vervaardig. Hier is tot die jare 1970 kommersieel gemyn om Japan van yster vir die bou van motorvoertuie te voorsien.
Bryan Ruiz

**Bryan Ruiz** (gebore 18 Augustus 1985) is 'n voormalige professionele sokkerspeler uit Costa Rica. Hy was 'n aanvallende middelvelder wat ook as tweede aanvalsman gespeel het. Ruiz het sy loopbaan in 2005 begin en het in 2022 afgetree na 'n glansryke internasionale loopbaan.

Hy het vir verskeie klubs gespeel, insluitend FC Twente, Fulham, PSV Eindhoven, Sporting CP, en Alajuelense.

Internasionaal het Ruiz vir Costa Rica gespeel en was hy die kaptein tydens die 2014 FIFA Wêreldbeker, waar hy die beslissende doel teen Italië aangeteken het. Hy het ook deelgeneem aan die Wêreldbeker-toernooie in 2018 en 2022.

Na sy afskeid van die nasionale span in 2022, het hy sy loopbaan afgesluit en is onthou as een van Costa Rica se grootste sokkerspelers.

## Verwysings
Tsjeggies-Silesië

[duimnael|links|Die landsdele van [Tsjeggië:

]]
duimnael|links|Geel omlyn: die twee dele van Oostenryks-Silesië in 1880
duimnael|links|Etniese kaart van Oostenryk-Hongarye in 1880

**Tsjeggies-Silesië** (ook *Morawies-Silesië* of *Sudete-Silesië* genoem, Tsjeggies: *Slezsko*, vandag ook *České Slezsko*; Duits: *Tschechisch-Schlesien*; Pools: *Śląsk Czeski*) is 'n gebied in die noord-ooste van die Tsjeggiese Republiek wat min of meer sinoniem met die historiese Oostenryks-Silesië is. Dit vorm naas Boheme en Morawië een van die drie lande van die Boheemse Kroon.

## Eksterne skakels
Albert Hertzog

Dr. **Albert Hertzog** (Bloemfontein, 4 Julie 1899 – Pretoria, 5 November 1982) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en stigterslid van die Herstigte Nasionale Party.

## Agtergrond 
Hy was die seun van genl. J.B.M. Hertzog, 'n stigter van die Nasionale Party en eerste minister van die Unie van Suid-Afrika. Hy ontvang sy skoolopleiding aan Grey-kollege in sy geboortestad en sy universiteitsopleiding aan die Universiteit van Stellenbosch, Oxford-universiteit, Universiteit van Leiden en Universiteit van Amsterdam. Nadat hy tot die balie toegelaat is, word hy in 1948, met die Nasionale Party se oorwinning oor die Verenigde Party, vir eersgenoemde party tot die parlement verkies en in 1958 aangestel as minister van gesondheid en later van pos- en telegraafdienste.

## Nasionale Party skeur 
duimnael|links|Die Sentech-toring, oorspronklik na Albert Hertzog genoem.
Gedurende dr. Hendrik Verwoerd se bewindstyd het daar toenemend verwydering gekom tussen die sogenaamde verkramptes en verligtes binne die Nasionale Party. Die groeiende stryd is in Septemder 1969 op die spits gedryf tydens die Transvaalse N.P.-kongres toe daar oor sekere beleidspunte besluit moes word, onder meer oor die party se sportbeleid en die uitruil van swart diplomate.

Die meningsverskil lei daartoe dat vier Volksraadslede en hul ondersteuners die party verlaat om die Herstigte Nasionale Party tot stand te bring op 24 tot 25 Oktober 1969. Hertzog word die eerste hoofleier. Die N.P. spits in die verkiesing sy aandag tot so 'n mate op die H.N.P. toe dat die Verenigde Party die eerste keer sedert 1948 sy seteltal in die Volksraad kan verhoog, van 39 voor die verkiesing tot 47 daarna, terwyl die N.P. se seteltal daal van 126 tot 117 en die Progressiewe Party se enkele setel onveranderd bly, naamlik Houghton van Helen Suzman. Ondanks die H.N.P. se 3,6%-steun vergeleke met die P.P. se 3,5%, kon die H.N.P. nie 'n setel wen nie. Trouens, dit was eers in 'n tussenverkiesing in 1985 op Sasolburg dat die H.N.P. sy eerste en enigste setel kon wen, danksy die samewerking van die Konserwatiewe Party.

Hertzog bedank in Mei 1977 uit die H.N.P. Sy opvolger was Jaap Marais.

## Gekant teen televisie 
Hertzog kom die twyfelagtige eer toe dat hy 'n televisiediens in Suid-Afrika vertraag het, lank nadat dit in baie ander lande ingestel is. Rhodesië se televisiediens het byvoorbeeld reeds in 1961 begin. Hy het byvoorbeeld gesê hy sou dit nie oor sy "dooie liggaam" toelaat nie en dit afgemaak as 'n "miniatuur-bioskoop waaroor ouers geen beheer sou hê nie". Hy het ook aangevoer Suid-Afrika sou rolprente moes invoer wat rassevermenging uitbeeld en dat reklame nie-blankes ontevrede met hul lot sou maak. Destyds is die TV beskou as duiwels en 'n verspreider van kommunisme en immoraliteit.

Die reuse-radiotoring in die Johannesburgse voorstad Brixton is in 1962 gebou en na dr. Hertzog vernoem. Toe hy uit die N.P. bedank is dit herdoop tot die Brixton-toring en later het dit die Sentech-toring geword.

## Verwysings 
## Bronne 
* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town, Wetton, Johannesburg: Juta and Company Limited.
Taiyuan

**Taiyuan** (Chinees: 太原市 *Tàiyuán Shì*) is 'n stad in China met 'n bevolking van 4&nbsp;330&nbsp;600 en 'n oppervlakte van 6&nbsp;956&nbsp;km². Taiyuan is 'n sub-provinsiale stad in Noord-China en is die hoofstad en grootste stad van die provinsie Shanxi.
Laerskool Queenswood

**Laerskool Queenswood** is 'n Afrikaanse laerskool geleë in die voorstad Queenswood in Pretoria. Die skool is op 16 Januarie 1968 geopen, op die terrein van die voormalige Joubertpark. Aanvanklik is daar van die nabye *Clapham High School* se sportvelde gebruik gemaak, terwyl Queenswood se eie sportterein deur die ouers en kinders gereed gemaak is.

In 1983 is die skool se naam na Laerskool Volkshoop verander, maar dit is in 1997 weer terug verander nadat 'n meningsopname onder ouers getoon het dat hulle ten gunste van die oorspronklike naam was.

## Lys van Hoofde 
* AJ Kruger (1968 - 1982)
* J van Bruggen (1982 - 1995)
* JJ de Goede (1995-2008)
* R Ludick (sedert 2009)

## Eksterne skakels 
* Laerskool Queenswood se amptelike webblad
Creme Soda

regs|duimnael|100px|Sparletta Creme Soda

**Creme Soda** is 'n tipe gaskoeldrank. In Suid-Afrika word dit deur die *Coca-Cola* maatskappy vervaardig en onder die handelsnaam *Spar-letta Creme Soda* bemark. Daar is verskillende tipes *Creme Soda* op die wêreldmark, en in teenstelling met die groen Suid-Afrikaanse weergawe, is *Creme Soda* ook in 'n verskeidenheid kleure en geure beskikbaar. Die Kanadese, Australiese en Suid-Amerikaanse weergawes is gewoonlik pienk of rooi (dit word soms "red pop" genoem met verwysing na Fanta se *Red Cream Soda*), en die smaak verskil duidelik van Suid-Afrikaanse *Creme Soda*. In Nieu-Seelandse winkels word daar gereeld Suid-Afrikaans ingevoerde *Creme Soda* verkoop, aangesien Creme Soda nie daar geredelik beskikbaar is nie.
Maatband

duimnael|Plastiek maatband
duimnael|regs|Metaal maatband wat self kan oprol

'n **Maatband** is 'n tipe liniaal wat slap en buigbaar is en dus lengtegewys opgerol kan word, of rondom voorwerpe gespan kan word om gekromde lengtes te meet. Na gelang van hul gebruik word maatbande uit verskillende materiale vervaardig. Gewoonlik is maatbande wat vir kleremaak gebruik word plat en van sagte plastiek gemaak, wat hulle in staat stel om uiters buigsaam te wees. Maatbande wat van metaal gemaak word is dikwels breedtegewys gerond, sodat daar 'n rigting is waarin hulle nie maklik kan oprol nie. Dit stel hulle in staat om oor lang afstande te strek sonder om inmekaar te vou, wat die meting van hoë of moeilik bereikbare plekke vergemaklik. Sulke metaal maatbande word gewoonlik in 'n klein houertjie gehuisves wat van 'n veer of ander opwenmeganisme voorsien is en waarmee die band outomaties opgerol word nadat hy uitgetrek is.
Groblersbrug

**Groblersbrug** is 'n grenspos tussen Suid-Afrika en Botswana in die Limpopo provinsie. Die N11 nasionale pad begin hier. Aan die Botswana kant staan die grenspos bekend as Martinsdrif. Die Limpoporivier skei die twee grensposte.

## Sien ook 
* Grensposte van Suid-Afrika

## Verwysings
Northam

**Northam** is 'n dorpie in die Limpopo provinsie, Suid-Afrika. Die dorpie is 54&nbsp;km suid van Thabazimbi. Die spoorlyn vanaf Thabazimbi na Rustenburg gaan deur die dorp.

## Geskiedenis 
Die dorpie is deur EHJ Fulls op die plaas Leeukoppie uigelê en in 1946 geproklameer. Hierdie plaas en ander het behoort aan H Herd wat dit van Britse soldate gekoop aan wie dit toegeken was na die Tweede Vryheidsoorlog. Herd is toegelaat om die dorp se naam te kies en sy keuse het geval op Northam in Devonshire, Engeland.

## Omgewing 
Daar is beduidende chroom en platinumneerslae in die omgewing. Die Oppikoppi musiekfees vind jaarliks in die omgewing plaas.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Waterberg

duimnael|280px|Rivierkloof in die *Lapalala Wilderness* in die Waterberg – horisontale sandsteenlae is sigbaar.

Die **Waterberg** is 'n bergreeks in Limpopo, Suid-Afrika. Dit strek ongeveer oos vanaf Thabazimbi tot by Mokopane (Potgietersrus). Die gemiddelde hoogte van die bergreeks is 600&nbsp;m met enkele pieke wat 1&nbsp;400&nbsp;m bo seevlak is. Vaalwater is net noord van die bergreeks.

## Bibliografie
* Mason, Revil: New prehistoric paintings in die Brandberg, South West Africa, and the Waterberg, Northern Transvaal. In: Lantern. Tyskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 7, nr. 4, Junie 1958

## Sien ook 
* Waterberg (kiesafdeling)
* Weesgerus, vakansieoord in die Waterberg-streek.

## Eksterne skakels 
*
Kranskop (koppie)

**Kranskop** is 'n bergkoppie reg langs die N1 in Limpopo, Suid-Afrika. In Noord-Sotho staan dit bekend as **Modimolle**, d.w.s. "god het geëet / verslind". Dit bestaan uit rooi sandsteen en is aan die wesgrens van die Springbokvlakte geleë, sowat 8&nbsp;km noordoos van Kranskoptolhek en 3&nbsp;km suid van die Nylrivier. Die kruin van die kop is 1&nbsp;365&nbsp;m bo seevlak en toon uit sekere oogpunte 'n ooreenkoms met 'n piramide – na bewering is dit deur die Jerusalemgangers as die ruïne van een aangesien. Sekere plaaslike Bapedi beskou dit as 'n heilige berg en hul rituele word snags teen die hange uitgevoer. Die omgewing van die tolhek is na bewering onveilig weens rowers wat in die bos skuil.

## Fauna en flora
Die kop word aan die noorde begrens deur die grasvlaktes van die Nylvloedvlakte. Aan die kop se voet groei digte bosveld met onder meer groot maroela-, vaalboom- en rooiseringbome, en op die kruin enkele papierbome wat laatsomer pryk in geel loof. Rooijakkalse, grondeekhorings, springhase, steenbokke, duikers, vlakvarke en enkele rondswerwende koedoes word hier aangetref, benewens nonnetjie- en witkoluile.

## Verwysings
Kleefband

duimnael|regs|300px|'n Rolletjie kleefband

**Kleefband** is band waarvan een of albei kante met gom bedek is. Dit word dikwels gebruik om items tydelik aanmekaar te heg. 'n Bekende handelsnaam in Suid-Afrika is 'Cellotape', en hierdie naam is dan ook in die algemene omgangstaal sinoniem met alle tipes kleefband.
Lucknow

duimnael|links|La Martiniere hoërskool en kollege
**Lucknow** (Hindi: लखनऊ, Oerdoe: لکھنو; lakhnaū) is 'n groot stad aan die oewer van die Gomtirivier en die ekonomiese sentrum van die Indiese deelstaat Uttar Pradesh. Dit lê in die noorde van die land en is die twaalfde grootste stad in Indië. Lucknow het 'n bevolking van 3&nbsp;050&nbsp;447 en beslaan 'n oppervlakte van 310,1&nbsp;km². Dit is bekend as *Stad van Nawabs*, *Goudstad in die ooste*, *Shiraz-i-Hind* en *Konstantinopel van Indië*.

## Sport 
Lucknow beskik met die Ekana Internasionale Krieketstadion oor 'n toetskrieketstadion. In die stad speel beide die Indiese nasionale krieketspan en die Indiese nasionale vrouekrieketspan van hulle tuiswedstryde. Tydens beide die Vrouekrieketwêreldbeker 1997 en die Krieketwêreldbeker 2023 is op die stadion wedstryde beslis.

## Eksterne skakels 
*  
*    Amptelike webwerf
*
Faisalabad

**Faisalabad** (Pandjabi en Oerdoe: ‏فیصل آباد) is die derde grootste stad in Pakistan ná Karatsji en Lahore. Dit het 'n bevolking van 2&nbsp;880&nbsp;675 in 2010 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 1&nbsp;280&nbsp;km².

duimnael|links|Faisalabad
Faisalabad was een van die gasheerstede tydens beide die Krieketwêreldbeker 1987 en Krieketwêreldbeker 1996.
Incheon

**Incheon** (Koreaans: 인천광역시, [intɕʰʌ̹n], letterlik: "vriendelike rivier") is die derde grootste stad na die hoofstad Seoel en Busan in die noorde van Suid-Korea en is in die weste van die Koreaanse Skiereiland geleë. Die stad het 'n bevolking van 2&nbsp;954&nbsp;955 in 2020 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 1&nbsp;062,63&nbsp;km².

duimnael|links|Kaart van Incheon in 1930
Die stad is aan die Geelsee geleë en grens in die noorde aan Noord-Korea. Dit is die belangrikste lughawestad van Suid-Korea en huisves die reuse Incheon Internasionale Lughawe, wat die hoofstad Seoel bedien. Die lughawe het 'n gholfbaan, 'n spa, private slaapkamers, ysskaatsbaan, 'n kasino, binnenshuise tuine en 'n museum van die Koreaanse kultuur. Dit was een van die gasheerstede tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 wat Japan en Suid-Korea saam aangebied het.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Daegu

duimnael|links|Daegu in die 18de eeu
**Daegu** (Koreaans: 대구광역시, [tɛ̝.ɡu], letterlik: "groot heuwel") is die vierde grootste stad na die hoofstad Seoel, Busan en Incheon in die suide van Suid-Korea en is in die suide van die Koreaanse Skiereiland geleë. Die stad het 'n bevolking van 2&nbsp;366&nbsp;852 in 2022 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 1&nbsp;499,51&nbsp;km². Daegu is die belangrikste administratiewe, politiese en ekonomiese sentrum in die suide. Dit was een van die gasheerstede tydens beide die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2001 en FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 wat Japan en Suid-Korea saam aangebied het.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Käthe Kollwitz

**Käthe Kollwitz** (gebore *Schmidt*; * 8 Julie 1867 in Koningsberg in Pruise; † 22 April 1945 in Moritzburg naby Dresden, Duitsland) word by die bekendste 20ste eeuse Duitse kunstenaars gereken. Ondanks haar moeilike lewensomstandighede het sy met haar ernstige litografieë, etse, kopergravures en houtsnywerke 'n tydlose kunsstyl ontwikkel en was 'n tyd lank ook as beeldhouster werksaam. Haar kunswerke is aanklagte teen ellende en oorlog.

duimnael|links|"Moeder met haar dooie seun". Skulptuur en oorlogsmonument deur Käthe Kollwitz, Neue Wache, Berlyn
Käthe Kollwitz het haar opleiding in Berlyn en München ontvang. Ná haar huwelik met 'n Berlynse geneeskundige is sy aangegryp deur die ellende en nood wat sy in die Duitse hoofstad aanskou het. Haar eerste kunswerke het nouliks aandag getrek. Sy het in 1904 in Parys gestudeer waar sy kennis met die beeldhouer Auguste Rodin gemaak het, maar ook met Russiese rewolusionêres in aanraking gekom het.

In 1919 is sy tot lid van die Pruisiese Akademie van Kunste in Berlyn benoem. Sy het vervolgens 'n voorstander van pasifisme geword en aan 'n kunsuitstalling in die Sowjetunie deelgeneem. Vanaf 1928 was sy direkteur van die Akademie van Kunste se grafiese afdeling, het haar lidmaatskap egter ná die magsoorname van die Nasionaal-Sosialiste in 1933 gekanselleer. Haar kunswerke is nie meer vir uitstallings toegelaat nie en deur die NS-bewind as "ontaarde kuns" afgestempel.

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het sy naby Dresden gewoon en is daar nog voor die Duitse kapitulasie in 1945 oorlede. Käthe Kollwitz word naas Ernst Barlach as die belangrikste verteenwoordiger van die ekspressionisme beskou. Haar bronsreliëf *Die Klagte* (1938/1939) kan as simbool vir die boodskap beskou word wat sy as kunstenares wou oordra.

## Eksterne skakels
Sikwane

**Sikwane** is 'n nedersetting in die Kgatlengdistrik, Botswana. Die dorpie is 'n grenspos met Suid-Afrika en is 55&nbsp;km vanaf Gaborone geleë. Daar is 'n laer- en hoërskool in die dorpie. Die bevolking tel 1 585 in 2001. Die grenspos aan die Suid-Afrikaanse kant heet Derdepoort.
Trương Tấn Sang

**Trương Tấn Sang** (21 Januarie 1949) is 'n Viëtnamese staatsman. Hy is gebore in die provinsie van Longan. Hy was die leier van die Kommunistiese Party van Ho Chi Minh-stad vanaf 1996 tot 2000. Op 25 Julie 2011 is hy verkies tot president van Viëtnam (hoof van die staat), 'n simboliese posisie. Hy het die posisie beklee tot 2 April 2016.

## Eksterne skakels
Ysergebergte

duimnael|regs|Die Poolse en... 
duimnael|regs|...Tsjeggiese deel van die Ysergebergte
duimnael|regs|Landskapstoneel in die Ysergebergte
Die **Ysergebergte** (Duits *Isergebirge*, Tsjeggies *Jizerské hory*, Pools *Góry Izerskie*) is die mees westelike gedeelte van die Sudete-bergreeks en vorm die verbinding tussen die Duitse Zittause Gebergte en Lausitzer Gebergte en die Pools-Tsjeggiese Reusegebergte.

Die Ysergebergte loop deur die grensgebied tussen Pole en Tsjeggië (net soos in die geval van die Reusegebergte is die groter deel van die bergstreeks aan die Tsjeggiese kant van die grens geleë). Dit is die brongebied van drie riviere - Jizera (Duits *Iser*), Queis en Lausitzer Neiße. Die Jizera vorm ook die grenslyn tussen Pole en Tsjeggië.

Die hoogste punte in die Ysergebergte is effens hoër as 1&nbsp;100 meter. Die bekendste bergpiek, Smrk (Duits *Tafelfichte*, 1&nbsp;124 m) is naby die grens geleë. Die Jizera ontspring aan sy voet. Die bergkam Wysoki Grzbiet (*Hoher Iserkamm*) aan die Poolse kant van die grens loop vanuit die Smrk tot by die hoogste bergpiek in die reeks, Wysoka Kopa (*Hinterberg*, 1&nbsp;126 m).

Die Ysergebergte bestaan net soos die Rotsgebergte hoofsaaklik uit graniet en vorm met sy hoë neerslae 'n soort reuse-waterreservoir. Die reënwater word deur uitgestrekte nat, sponsagtige turf-moeras feitlik opgesuig. In die moerasgebiede ontspring dan 'n verskeidenheid klein bergriviere wat òf in die Jizera òf in die Lausitzer Neiße uitmond. Aangesien die Jizera deel uitmaak van die Elbe-stroomgebied en die Lausitzer Neiße in die Oder uitmond, vorm die Ysergebergte 'n waterskeiding tussen Noord- en Oossee.

## Eksterne skakels
Changchun

**Changchun** (Chinees: 长春市 *Chángchūn Shì*) is 'n stad in die Volksrepubliek China met 'n bevolking van 3&nbsp;581&nbsp;000 inwoners en 'n oppervlakte van 3&nbsp;616&nbsp;km². Changchun is 'n sub-provinsiale stad in Noord-China en is die hoofstad en grootste stad van die provinsie Jilin. Die stad is bekend as hoofstad van die voormalige Japannese vasalstaat Mantsjoekwo onder Puyi.
Quezon Stad

**Quezon Stad** (Engels: *Quezon City*, Filippyns: *Lungsod Quezon*) was van 1948 tot 1976 die hoofstad en is voor Manila die grootste stad van die Filippyne. Die stad het 'n bevolking van 2&nbsp;679&nbsp;450 met 480&nbsp;624 huishoudings in 2007 gehad en het 'n oppervlakte van 166,20&nbsp;km².
Giza

duimnael|links|Die Groot Piramide van Giza
duimnael|links|350px|Man op 'n motorfiets in Giza, met 'n piramide in die agtergrond
**Giza** of **Gizeh** (Arabies: ‏الجيزة *al-Dschīza*) is ná die hoofstad Kaïro en Alexandrië met 'n bevolking van 2&nbsp;681&nbsp;863 in 2007 die derde grootste stad in Egipte. Die stad is veral bekend vir die Groot Piramide, Dodeakker van Giza en die Piramides van Giza. Die stad lê naby Kaïro aan die Nylrivier.
Izmir

**Izmir** (Turks: *İzmir*, Grieks: *Smyrni Σμύρνη*, Latyn: *Smyrna*) is die derde grootste stad ná Istanboel en die hoofstad Ankara in die weste van Turkye en het 'n bevolking van 3&nbsp;606&nbsp;326 in 2010 gehad. Die stad lê aan die Golf van Izmir en is die tweede grootste hawestad van Turkye. Izmir is tans die hoofstad van die Izmir-provinsie in Anatolië.
Morawië

duimnael|links|Die landsdele van Tsjeggië:

**Morawië** (Tsjeggies en Slowaaks: *Morava* , Duits: *Mähren*, Latyns: *Moravia*) is - naas Boheme en Oostenryks- of Tsjeggies-Silesië - een van die drie historiese lande van Tsjeggië, geleë in die ooste en suidooste van dié republiek. Die gewes is vernoem na die Marchrivier (*Morava*) wat in noord-suidelike rigting deur Morawië vloei en in Oostenryk in die Donau uitmond. Morawië vorm sy noordelike stroomgebied. Die historiese hoofstad en grootste nedersetting is Brno. Tsjegge, wat onder meer om historiese en kulturele redes na hulself as Morawiërs verwys, vorm die oorgrote meerderheid van die bevolking

Morawië word in die weste begrens deur Boheme, die grootste historiese land van Tsjeggië, in die noorde deur die kleinste historiese Tsjeggiese streek, Tsjeggies-Silesië (vroeër Oostenryks-Silesië). Die gebied deel internasionale grense met Slowakye in die ooste en Oostenryk in die suide.

In die 9de eeu was die kerngebied van die Morawiese Ryk hier en in die aangrensende dele van Slowakye geleë. Teen die begin van die 11de eeu was Morawië een van die lande van die Boheemse Kroon. Sedert 1949, toe dit in administratiewe distrikte verdeel is, vervul Morawië as historiese landskap self geen administratiewe funksies meer nie. 

duimnael|links|Vlag – Morawië
duimnael|links|Vroulike musikante in Horácko in Morawiese kleredrag

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Winterveld

**Winterveld** is 'n dorp in Gautengprovinsie, Suid-Afrika. Die dorp lê noordwes van Pretoria en is deel van die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit. Daar woon tussen 100&nbsp;000 en 125&nbsp;000 mense.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Tour de France

duimnael|Kenteken van die *Tour de France*
duimnael|Fietsryers tydens die *Tour de France* in 2005
duimnael|Die geel trui
duimnael|Chris Froome, viermalige wenner van die Tour de France

Die **Tour de France** (Frans: [tuʁ də fʁɑ̃s], letterlik: "Toer deur Frankryk") of kort *Le Tour* ([ləˈtuːʀ], "die toer"), ook *Grande Boucle* ([gʀɑ̃dˈbukl], "Groot Lus") genoem, is die bekendste en belangrikste fietswedren ter wêreld. Die wedren strek oor drie weke – dus eintlik 'n toer – en vind altyd gedurende Julie plaas. Die eerste wedren het in 1903 plaasgevind en gedurende 2024 het die wedren vir die 111de keer plaasgevind; dit is slegs tydens die Eerste en Tweede Wêreldoorlog, asook die wêreldwye Covid-19-pandemie gekanselleer. Alhoewel die roete jaarliks gewysig word, lei dit deur die hele Frankryk en aangrensende lande. Saam met die toer van Italië (*Giro d’Italia*) en die toer van Spanje (*Vuelta a España*) vorm dit deel van die Groot Drie Toere (*Grand Tours*). Die wenner is die ryer met die minste totale tyd na afloop van die toer; elke skof se tyd word bymekaar getel. Die wenner kry die geeltrui (*maillot jaune*). Die wenspan is die span met die minste totale tyd na afloop van die toer; die beste drie ryers se tye van elke span word vir elke skof bymekaar getel.

## Wenners sedert 2000 
* Die titel is eers in 2012 aan Andy Schleck toegeken nadat Alberto Contador gediskwalifiseer is vir 'n positiewe opkikker-toets.

## Suid-Afrikaners op die *Tour de France* 
duimnael|Daryl Impey tydens die Tour de France 2013 in die geeltrui
Robbie Hunter en John-Lee Augustyn was die eerste twee Suid-Afrikaners wat aan die *Tour de France* deelgeneem het. Robbie Hunter is die eerste Suid-Afrikaner nog wat 'n skof kon wen in die *Tour de France* en wel gedurende die 2007-toer. Daryl Impey het aan die 2012-toer deelgeneem en gedurende die 2013-toer die geeltrui gedra na die sesde skof, die eerste Suid-Afrikaner wat dit kon vermag. Tydens die 2019-toer het Daryl Impey die negende skof gewen en die tweede Suid-Afrikaner geword wat dit kon vermag.

## Sien ook 
* Mont Ventoux

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*
Piet se Tante

**Piet se tante** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1959 uitgereik is en in swart en wit geskiet is. Die rolprent is gebaseer op die roman, *Charlie’s Aunt* deur Brandon Thomas. Dit was ook die laaste rolprent waarin Frederik Burgers gespeel het.

## Genre 
Die rolprent is 'n lekkerlag komedie en goeie gesinsvermaak.

## Hoofrolspelers 
* Frederik Burgers as Piet Louw
* Pieter Geldenhuys
* Johan Malherbe
* Miemsie Retief, as Mev. Opperman, Piet se ryk tante
En andere.

## Storielyn 
Drie studente staan op die punt om geskors te word vir kattekwaad. Hulle bedink 'n vindingryke plan en oortuig die rektor van die universiteit om die skorsing ter syde te stel met die belofte van 'n aansienlike donasie vanaf Piet se tannie. Om die belofte eg te laat lyk, word Frederik Burgers deur sy mede-poetsbakkers as sy tante vermom om besoek by die rektor af te lê. Die rektor is beïndruk met dié waardige dame en raak op "haar" verlief, totdat die ware tante opdaag.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
* Inligting op die IMDB-databasis
Miemsie Retief

**Miemsie Heckroodt** (née Retief) is 'n Afrikaanse aktrise en skilder. Sy was aanvanklik 'n deeltydse model en maak later haar debuut in 1959 in die rolprent Nooi van my hart. Sy is destyds as die Suid-Afrikaanse Marilyn Monroe bestempel vanweë haar blonde hare en fietse lyfie.

Sy is met Fil Heckroodt, 'n destydse direkteur van regsdienste by die SAUK getroud. Hulle woon tans in Aucklandpark in Johannesburg.

## Filmografie 
* Nooi van my hart, 1959
* Piet se tante, 1959
* Oupa en die Plaasnooientjie, 1960

## Verwysings
Republiek van Zoutpansberg

Die **Republiek van Zoutpansberg** was 'n Boererepubliek wat vanaf 1849 tot 1860 bestaan het. Die republiek se hoofstad was Zoutpansbergdorp (later bekend as Schoemansdal). Dit is later by die Zuid-Afrikaansche Republiek ingelyf.
Schoemanskloofpas

**Schoemanskloofpas**, of **Schoemanskloof** is 'n bergpas in die Mpumalangaprovinsie, op die R539-pad tussen Machadodorp en Nelspruit in Suid-Afrika. Die Crocgrove-krokodilplaas in die Schoemanskloofpas is 'n trekpleister vir toeriste.
duimnael|links|250px|Kranse om Schoemanskloof
## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Verwysings
Schoemanshoek

**Schoemanshoek** is 'n nedersetting op die R328 streekroete tussen Oudtshoorn en die Swartberg in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie lê aan die Grobbelaarsrivier in 'n vallei waar tabak, lusern en sagtevrugte gekweek word. Die plekkie is net suid van Schoemanspoort op dieselfde pad.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* B.P.J. Erasmus *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Schoemanspoort

**Schoemanspoort** is 'n poort op die R328-streekroete tussen Schoemanshoek (noord van Oudtshoorn) en die Kangogrotte in die Swartberge. Die poort verbind die Klein-Karoo met Prins Albert in die Groot-Karoo oor die Swartbergpas. Die poort is 610&nbsp;m bo seevlak en het 'n maksimum helling van 1:12.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Kangogrotte

[duimnael|[Stalaktiete en stalagmiete in die Kangogrotte]]
duimnael
duimnael
duimnael|'n Formasie in die Kangogrotte

Die **Kangogrotte** is in die Swartberg geleë, naby Oudtshoorn in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Dit word beskou as een van Suid-Afrika se grootste natuurwonders, selfs wêreldbekend.

## Geskiedenis 
Die grotte was bekend aan die San. Hulle het dit as skuilplek gebruik, 'n afleiding wat gemaak kan word weens die groot hoeveelheid tekeninge op die ingangsmure. Die ingang is in 1780 deur 'n veeboer, ene Jacobus van Zijl, ontdek toe hy na verlore vee gesoek het. Later het Van Zijl 'n tou en agt slawe geneem om die grot te ondersoek. Hy is ongeveer 10 m diep in die eerste groot saal (98 m lank, 49 m breed en 15 m hoog) laat sak. Die saal is Van Zijlsaal genoem ter ere van hom

Die grond is in 1828 aan P. van der Westhuizen toegeken, wat die grotte beskerm het. Die veldkornet van die Kangovallei het begin om toegangsgeld te vra en boetes vir oortreders op te lê. Johnny van Wassenaar was die eerste gids toe hy 'n hek in 1891 by die grotte se ingang aangebring het. Die beheer van die grotte is in 1921 na die munisipaliteit van Oudtshoorn oorgedra. Daardie jaar was daar 129 besoekers. Die grotte is in 1938 tot 'n nasionale monument verklaar. Slegs die eerste 760&nbsp;m is vir die publiek toeganklik.

## Verdere ontdekkings 
Verdere grotte is later ontdek, wat egter nie vir die publiek oopgestel is nie, weens vrese dat dit deur besoekers vertrap en só beskadig sal word. Kango 2, die Wondergrot, 'n verlenging van ongeveer 270&nbsp;m, is in 1972 ontdek en Kango 3, 'n reeks kamers van 1&nbsp;600&nbsp;m, is in 1975 ontdek.

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Schoemansdal

:*Vir die voormalige Schoemansdal in Mpumalanga, sien Kamatsamo*

**Schoemansdal** was 'n nedersetting 16&nbsp;km wes van Louis Trichardt (Makhado). Die nedersetting het ontstaan in die tyd van die Groot Trek, maar was ná slegs dertig jaar verlate as gevolg van aanvalle deur Venda-krygers. Nadat die Republiek weer beheer van die gebied oorgeneem het, is Schoemansdal geïgnoreer en 'n nedersetting by Makhado gestig. As gevolg hiervan is Schoemansdal die enigste Voortrekker-nedersetting in Suid-Afrika wat nie in 'n moderne dorp ontwikkel het nie.

## Louis Trichardt en Hans van Rensburg 
duimnael|links|270px|Die kerkie op Schoemansdal is in 1858 gebou, maar met die verlating van die dorp in 1867 deur die swart inwoners van die omgewing afgebrand, saam met die hele dorp. Die argief van die gemeente het bewaar gebly.

[duimnael|links|270px|Die [pastorie op Schoemansdal is in 1859 opgerig.]]

Die nedersetting het ontstaan toe die Voortrekker leiers Louis Trichardt en Hans van Rensburg die Soutpansberg bereik het gedurende 1836. Na 'n stryery tussen die twee leiers het Van Rensburg verder oos gegaan na Maputo maar sy trek is op pad uitgemoor. Trichart en sy mense het vir meer as 'n jaar hier gebly. Nadat hulle verkenningswerk tot in Zimbabwe gedoen het en ook verder ooswaarts om van Rensburg te vind, het hulle besluit om Maputo te bereik, weg van Britse beheer. Die epiese tog het in September 1837 begin en hulle het hul bestemming sewe maande later bereik. Die prys was egter hoog; 27 van 53 mense het aan koors gesterf, Trichardt ook. Dit het hulle twee en 'n half maande geneem om teen die Drakensbergplato af te gly met hul nege waens; die agterwiele van die waens moes verwyder word om hulle teen die berg te laat afgly.

## Hendrik Potgieter 
Hendrik Potgieter was die volgende trek wat hier gearriveer het. Hy het vanaf Ohrigstad hier aangekom nadat die malaria sy mense begin afmaai het. Hy het gemeen dat die Soutpansberg ver genoeg van Britse beheer af was en hulle dus onafhanklik kon word. Hy het dié plek gekies vir die hoofstad van sy republiek en dit Zoutpansberg genoem.

## Zoutpansberg 
Aanvanklik het dit goed gegaan met die gemeenskap en 'n kerk en 'n fort is gebou. Portugese handelaars het ook winkels geopen. Ivoorhandel het geblom. Potgieter is gedurende 1852 dood en na 'n reeks twiste is die naam in 1855 na Schoemansdal verander. Daarna het die dorp van 1 800 inwoners die versamelplek geword van al hoe meer bandelose ivoorjagters en handelaars. Wapensmokkelary was aan die orde van die dag en op een tydstip het 30 ton lood vir die maak van koeëls deur die dorp beweeg.

Die Venda-krygers was nie gelukkig met die stand van sake nie en het die dorp op 15 Julie 1867 aangeval en dit aan die brand gesteek. Die dorp is nooit verder ontwikkel nie en is tans niks meer as 'n begraafplaas nie.

## Sien ook 
* Anna Vermaak
* Gereformeerde kerk Zoutpansberg
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bibliografie
*Botha, Nicolene: Schoemansdal herleef. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Februarie 1988, deel 3, nr. 1. ISSN 0258-3313

## Verwysings
Stalagmiet

250px|duimnael|'n Groot wit stalagmiet.

'n **Stalagmiet** is 'n keël van druipsteen wat regop staan en vanaf die grotvloer boontoe groei soos water daarop drup en kalsiet neergelê. Stalagmiete en stalaktiete kan soms aan mekaar vasgroei om 'n soliede kalsiet-kolom te vorm.

## Kyk ook 
* Stalaktiet

## Eksterne skakels 
*  Foto's van stalagmiete op *Good Earth Graphics*
Stalaktiet

200px|duimnael|'n Stalaktiet, Grot van Soreq, Israel

'n **Stalaktiet** is 'n keël van druipsteen wat vanaf 'n grot se dak na onder groei soos water daarvan afdrup en kalsiet neergelê. Stalaktiete en stalagmiete kan soms aan mekaar vasgroei om 'n soliede kalsiet-kolom te vorm.

## Kyk ook 
* Stalagmiet

## Eksterne skakels 
*  Foto's van stalaktiete op *Good Earth Graphics*
Eggogrotte

duimnael|regs|250px|Binne-in die Eggogrotte

Die **Eggogrotte** is geleë in 'n reeks dolomitiese heuwels in Limpopo, Suid-Afrika, 35&nbsp;km noord van Ohrigstad. Die grot is by die ingang van die Molapongvallei. 

## Geskiedenis 
Getuienis wat gevind is, dui daarop dat die grotte in die middel- en jonger-steentyd bewoon was. Meer onlangs is die grotte deur San en swart stamme bewoon. Laasgenoemde het die grotte as skuilplek gebruik tydens stamoorloë. Die grond waarop die grotte geleë is, is in 1923 as 'n plaas gekoop. Die oostelike ingang wat na verskeie grotte lei is in 1960 vir die publiek oopgestel.

## Statistiek 
Die grootste van die spelonke is 100&nbsp;m lank en 45&nbsp;m hoog. Die naam is ontleen aan die eggo's wat gehoor word as sommige van die stalagmiete en stalaktiete saggies getik word.

## Verwysings
Derdepoort

**Derdepoort** is 'n grenspos in die Noordwesprovinsie, tussen Suid-Afrika en Botswana. Dit is tussen 06:00 en 19:00 oop. Die grenspos aan die Botswanakant staan as Sikwane bekend. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog het die Derdepoort-moorde hier plaasgevind toe 'n boere-walaer met vroue en kinders aangeval is.

Dutch Reformed Church Rustenburg 023.JPG|Die 32 gesneuweldes en vermoordes van 1899 en 1900 – 'n gedenksteen te Rustenburg
Dutch Reformed Church Rustenburg 024.JPG|*ditto*

## Sien ook 
* Grensposte van Suid-Afrika
A las Barricadas

***A las Barricadas*** (*Na die Versperrings*) was een van die mees gewilde liedjies van die Anargiste tydens die Spaanse Rewolusie. Die woorde vir *A las Barricadas* was deur Valeriano Orobón Fernández in 1936 geskryf.

"Die Konfederasie" wat in die finale strofe van die lied na verwys word is die anargo-syndikaliste CNT (*Confederación Nacional del Trabajo* — Nasionale Konfederasie van Arbeiders). Die CNT was op daardie stadium die grootste vakbond in Spanje en 'n groot krag teen Francisco Franco se militêre staatsgreep teen die Spaanse Republiek van 1936-1939.

## Woorde 
Die derde strofe is party keer gesing as "*Alza la bandera revolucionaria, que del triunfo sin cesar nos lleva en pos*" ("Verhoog die revolusionêre vlag, wat ons voorentoe beweeg tot onstuitbare triomf").