open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Windhoek Eros-lughawe

**Eros Lughawe** of **Windhoek Eros-lughawe** (IATA-kode: **ERS**, ICAO: **FYWE**) is 'n lughawe wat Windhoek, die hoofstad en grootste stad van die Republiek van Namibië, bedien. Dit is in die Khomasstreek geleë, sowat 5 km (3 myl) suid van Windhoek se sentrale sakegebied.

## Operasies 
Eros is 'n besige middelpunt vir lugvaart en een van die besigste lughawens in die SAOG-streek. Dit verwelkom kommersiële, private, en geskeduleerde verkeer wat wissel van hoëverrigting straalvliegtuie tot Cessna 152-opleidingsvliegtuie. Die meeste van die verkeer kom van die algemene huurvlugmark, wat hoofsaaklik die Cessna 210 vliegtuig behels, die mees algemeen gebruikte vliegtuig vir huur- en invliegsafari's in Namibië. Die lughawe hanteer ongeveer 150 tot 200 bewegings per dag (sowat 50 000 per jaar). In 2004 het die lughawe 141 605 passasiers hanteer.

Eros dien as 'n alternatiewe landingsplek vir Windhoek se Hosea Kutako Internasionale Lughawe tydens gure weer. Die grootste vliegtuig wat op Eros kan land is die Boeing 737 op 'n herleiding vanaf Hosea Kutako Internasionaal weens sterk dwarswinde en windsleur.

## Ongeluk 
In Januarie 2008 het 'n Cessna 210 neergestort nadat dit opstyg het en die vlieënier en al ses toeriste aanboord sterf. 'n Amptelike ondersoek na die ongeluk deur die Namibiese *"Directorate of Aircraft Accident Investigations"* is bevind dat dit uitsluitlik die vlieënier se fout was.

## Lugrederye en bestemmings 
**FlyNamibia** - Ondangwa, Rundu

## Foto's 

Windhoek - Eros (ERS - FYWE) AN1859481.jpg|'n Vlug ligte vliegtuie staan op Eros
Namibian Air Force - Harbin Y12-II.jpg|Namibiese Lugmag - Harbin Y12-II
V5-GPX in FYWE 2018.jpg|V5-GPX in FYWE 2018
V5-NCG (DC-6B).jpg|V5-NCG (DC-6B)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Namibia Airports Company
Haumea se natuurlike satelliete

Die dwergplaneet Haumea het twee bekende natuurlike satelliete, Hiiaka en Namaka, wat genoem is na godinne in die Hawaise mitologie. Die klein mane is in 2005 ontdek danksy waarnemings van Haumea deur die groot teleskope van die W.M. Keck-sterrewag in Hawaii.

Haumea se mane is op ’n paar maniere besonders. Daar word geglo hulle is miljarde jare gelede uit ysagtige afval gevorm nadat ’n groot botsing Haumea se ysmantel versteur het. Hiiaka, die grootste, verste maan, het groot hoeveelhede suiwer waterys op sy oppervlak, iets wat skaars is onder voorwerpe in die Kuipergordel. Namaka, waarvan die massa omtrent ’n tiende van die ander maan s’n is, het ’n ongewone vreemde wentelbaan: dit is baie eksentriek en lyk of dit deur die groter maan beïnvloed word.

## Verwysings
Walvisbaai-lughawe

**Walvisbaai-lughawe** (IATA-kode: **WVB**, ICAO: **FYWB**) is 'n internasionale lughawe wat Walvisbaai,

Walvisbaai Internasionale Lughawe het meer as 98&nbsp;178 passasiers hanteer en meer as 20&nbsp;000 vliegtuigbewegings in 2015 aangeteken.

Weens vlugprestasie en winde het Airlink in Maart 2019 besluit om sy tegniese brandstofstop in Windhoek na Walvisbaai Internasionale Lughawe te herlei, 'n skuif wat meer passasiers op die laaste been na Sint Helena-lughawe sou akkommodeer. Die lugredery het sy Johannesburg-diens na die eiland aan die einde van Maart 2022 hervat, en land weer kortstondig in Walvisbaai vir hervuldoeleindes.

## Fasiliteite 
Die lughawe is op 'n hoogte van 91 meter (299 voet) bo gemiddelde seevlak geleë. Dit het een aanloopbaan, aangewys as 09/27, met 'n teeroppervlak van 3 500 by 30 meter (11 483 voet × 98 voet). Die fasiliteit voldoen aan die Internasionale Burgerlugvaartorganisasie (ICAO) se standaarde. Ook ingesluit by die rehabilitasie van die lughawe was die konstruksie van 'n polimeeromtrekheining wat die fasiliteit teen kusweerstoestande beskerm. Hierdie toevoeging was die eerste van sy soort vir die land. Die lughawe verskaf lugvragdienste, gebonde pakhuise, verkoelde bergingspakhuise, ruimtebergingsdepots, vraghanteringsfasiliteite en enige diensverwante nywerhede wat normaalweg met lughawens geassosieer word.

Die nuwe lughawe beskik oor 'n Kategorie 3C-aanloopbaan, en ondanks die verkorting van die aanloopbaan (1 675 m/breedte van 30 m), is dit steeds in staat om groter toerusting soos die Boeing 737-200 te akkommodeer. Die nuut geïnstalleerde avionika (beligting) en landingstelsel laat vliegtuigbewegings toe tydens swak weerstoestande. Hierdie kenmerk het die Walvisbaai-lughawe aan die voorpunt van lughawetegnologie in Suider-Afrika geplaas, veral waar kus-, bewolkte toestande heers. 

Namibia Airports Company (NAC) het die fasiliteit opgegradeer, wat nou die kapasiteit het om 200 passasiers per uur en een miljoen passasiers per jaar te hanteer. Die nuwe terminaal, wat in Julie 2016 ingewy is, voldoen aan internasionale standaarde in terme van operasionele veiligheid/sekuriteit en funksionele doeltreffendheid, sowel as vragverwerking.

## Lugrederye en bestemmings 
*Air Namibia — Hosea Kutako Internasionale Lughawe, Windhoek
*South African Express — Kaapstad, Johannesburg-O.R. Tambo

## Fotos 

Flughafen Walfish Bay Luftaufnahme.jpg|Lugfoto van Walvisbaai-lughawe (2017)
Walvis Bay Airport.jpg|Die ou Walvisbaai-lughawe tot 2016

## Verwysings
Liverpool John Lennon-lughawe

duimnael|links|250px|Uitsig oor die lughawe

**Liverpool John Lennon-lughawe** (IATA-kode: LPL, ICAO: EGGP) is 'n lughawe wat noordwestelike Engeland, veral Liverpool, bedien. Die lughawe lê ongeveer 12&nbsp;km suidoos van die stadsentrum. Die lughawe is in 2002 na John Lennon herdoop.

## Lugrederye 
* easyJet
* Flybe
* Ryanair
* Wizz Air

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* liverpoolairport.com – die lughawe se amptelike webwerf
Teenpous Nicolaas V

:  Vir die wettige pous met dieselfde naam sien Pous Nicolaas V

**Nicolaas V** gebore **Pietro Rainalducci** was 'n teenpous in die Rooms Katolieke Kerk van 12 Mei 1328 tot 25 Augustus 1330.  Hy was 'n teenpous teen Pous Johannes XXII wat vanuit Avignon, Frankryk geheers het.  Nicolaas het in Rome regeer.  Hy was die laaste teenpous wat deur 'n heilige Romeinse keiser geïnstalleer is.

## Biografie 
**Pietro** is gebore in Corvaro, 'n ou burg naby Riete in Lazio.  In 1310 skei hy van sy vrou en word monnik by die Franciskane.  Deur die invloed van die geëkskommunikeerde keiser Lodewyk IV die Beier word hy op 12 Mei 1328 tot pous verkies en in die Sint Pieterskerk in Rome gekroon deur die biskop van Venesië.

Na vier maande in Rome trek hy saam met keiser Lodewyk na Viterbo en later na Pisa.  Op 19 Februarie 1329 veroordeel Nicolaas offisieel vir pous Johannes XXII op die Campo di Miracoli plein in Pisa.

In 1329 word Nicolaas geëkskommunikeer deur pous Johannes en Nicolaas soek beskerming by graaf Bonifatus van Donoratico by Piombino.  Nadat hy 'n vrywaring verkry het bieg hy sy sondes aan die aartsbiskop van Pisa en later aan pous Johannes in Avignon.  Die pous hou Nocolaas gevange in die paleis in Avignon tot aan sy dood op 16 Oktober 1333.

### Die Kollege van Kardinale 
Omdat Nicolaas nie 'n wettige pous was nie, is die kardinale wat hy aangestel het nie deur die Rooms-Katolieke Kerk as sulks erken nie.  Hulle staan bekend as **pseudo-kardinale**.

#### Die konsistorie van 15 Mei 1328 
* Giacomo Alberti, biskop van Castello.
* Franz Hermann, ab van die klooster van Fulda.
* Bonifazio Donoratico, O.P., biskop van Chiron, Kreta.
* Nicola Fabriani, O.E.S.A., provinsiale owerste van die orde.
* Pietro Oringa.
* Giovanni Arlotti, kanunnik van die Sint Pieters Kerk in Rome.

#### Die konsistorie van September 1328 
* Paolo da Viterbo, O.F.M.

#### Die konsistorie van 19 Januarie 1329 
* Giovanni Visconti, ab van S. Ambrogio, Milaan.
#### Die konsistorie van (ongeveer) 1329 
* Pandolfo Capocci, pseudo-biskop van Viterbo.

## Verwysings
Opkoker

duimnael|regs|400px|Tipiese konfigurasie van 'n opkoker saam met 'n distillasiekolom.
'n **Opkoker** (Engels: "reboiler") is 'n hitteruiler wat die onderkant van 'n distillasiekolom verhit/opkook. Die sirkulasie van die vloeistof deur die opkoker word bewerkstellig deur 'n termiese hewel.

Aan die onderkant van die onderste daler van die onderste plaat, is daar twee dammetjies. Die boonste dammetjie is daar om 'n vloeistofvlak in die daler te bewerkstellig sodat damp nie die plaat omloop nie. Die onderste dammetjie is as veiligheidsmaatreel indien die boonste dammetjie deurlek.

duimnael|regs|400px|Vlak in kolom só dat opkoker stabiel bedryf. (PC1=PR1, PC2=PR2, ΔPC = ΔPR)

[duimnael|regs|400px|Vlak in kolom vir maksimum opkoker [hewel. Kan egter onstabiliteit veroorsaak indien die vlak van die kolom verder verhoog. (PC1=PR1, PC2=PR2, ΔPC = ΔPR)]]

duimnael|regs|400px|Vlak in die kolom te laag. Soute gaan opkonsentreer in opkoker. (PC1 = PR1, PC2 = PR2, ΔPC = ΔPR)

duimnael|regs|400px|Opkoker bedryf met dampvloeibeperking. Sal termiese hewelvloei só verminder dat dit hitte-oordrag in opkoker sal laat verminder. (PC1 R1, PC2 = PR2, ΔPC > ΔPR)

duimnael|regs|400px|Opkoker bedryf met erge dampvloeibeperking. Sal termiese hewelvloei só verminder dat dit hitte-oordrag in opkoker wesenlik sal laat verminder. (PC1 R1, PC2 = PR2, ΔPC > ΔPR)

duimnael|regs|400px|Opkoker bedryf met baie erge dampvloeibeperking. Sal termiese hewelvloei só verminder dat dit hitte-oordrag in opkoker wesenlik sal laat verminder. (PC1 R1, PC2 = PR2, ΔPC > ΔPR)

**Optimum vlak in kolom**

Indien 'n opkoker gestadig sou bedryf sou die optimum vlak in die kolom so hoog as moontlik wees sodat die maksimum hewelvloei bereik sou word. 'n Opkoker bedryf egter nooit gestadig nie, maar is dinamies. Daarom moet die optimum vlak van die kolom deur toetsing bepaal word. Die optimum vlak in die kolom is waar die opkoker se hittelas die laagste is (laagste stoomvloei).
Rahima Moosa

duimnael|links|Die Rahima Moosa-huis in Johannesburg.

**Rahima Moosa** (* 14 Oktober 1922, † 29 Mei 1993) was ′n lid van die Transvaalse Indiërkongres en later die African National Congress (ANC). Sy is wel-bekend vir haar rol in die nasionale optog van vroue op 9 Augustus 1956. Moosa was ook ′n vakbondverteenwoordiger vir die *Cape Town Food and Canning Workers Union*.

## Lewensbeskrywing 
Rahima Moosa is op 14 Oktober 1922 by die Strand, Kaapstad in die Unie van Suid-Afrika gebore. Sy het na Hoërskool Trafalgar toe gegaan. Nadat Rahima en haar tweelingsuster Fatima oor die apartheidsregering geleer het, het hulle in politiek aktief geword. In 1943 word sy ′n vakbondverteenwoordiger vir die *Cape Town Food and Canning Workers Union*.

In 1951 trou Rahima met haar Kameraad Vryheidsvegter Dr. Hassen “Ike” Mohamed Moosa. Hulle het dieselfde jaar by Johannesburg gekom. In Johannesburg word Moosa lid van die Transvaal Indiërkongres en later die ANC. In 1955 het Moosa 'n belangrike rol in die Congress of the People gespeel. Terwyl Moosa in Augustus 1956 met haar dogter Natasha swanger was, het sy die nasionale optog van vroue gelei.

## Afsterwe 
As gevolg van suikersiekte het Moosa in 1970 ′n hartaanval gehad, na hierdie voorval het haar gesondheid versleg tot haar dood op 29 Mei 1993, slegs ′n jaar voor ′n volledig-vrye en demokratiese Suid-Afrika.
Akasia

:*Nota: Moenie verwar word met die parlementêre woonbuurt* Akasiapark *in Kaapstad nie.*

**Akasia** is 'n groep woonbuurte aan die noordekant van Pretoria in Suid-Afrika. Dit is in die noorde van die Gauteng-provinsie geleë en is sedert 2000 onder beheer van die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit. Akasia het ongeveer 59&nbsp;455 inwoners in 2011 gehad en sluit buurte soos Orchards, Karenpark, Amandasig, Theresapark, Ninapark, Clarina, Hesteapark, Florauna en Chantelle in.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Chantelle

**Chantelle** is 'n voorstad in Suid-Afrika, in die suidwestelike hoek van die hoofplek Akasia. Dit is noordwes van Pretoria in die Gauteng-provinsie geleë en is onder beheer van die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit. Chantelle het ongeveer 4&nbsp;461 inwoners tydens die 2011-sensus gehad.

Chantelle se suidegrens is Amandasig, langs die Britspad, en die noordegrens Eerstelaan naby die Platinumsnelweg. Oos van Chantelle lê Karenpark.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Brief van Jeremia

**Die Brief van Jeremia** is 'n Ou Testamentiese apokriewe boek. Die titel van die boek is misleidend want die boek is nie deur die profeet Jeremia geskryf nie en is ook nie waarlik 'n brief nie. Dit is eintlik net 'n satire op die afgode en afgodediens. Die skrywer, asook die datum wat die boek geskryf is, is onbekend. Die boek is oorspronklik in Hebreeus geskryf.

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Rosslyn

**Rosslyn** is 'n voorstad van Pretoria, deel van die Stad Tshwane-munisipaliteit in die Gauteng-provinsie van Suid-Afrika. Die industriële gebied is veral bekend vir sy BMW-fabriek, wat in 1968 as die eerste BMW-aanleg buite Europa geopen het, sowel as die Nissan Suid-Afrika-fabriek, wat 'n wye verskeidenheid van sedanmotors, vragmotors, bakkies (LDV's, ligte afleweringsvoertuie) en viertrekvoertuie vervaardig.

Motorvervaardigingsaanlegte in Suid-Afrika dra oor die 6,2% tot die land se bruto binnelandse produk by.

duimnael|links|Hek no. 3 van Rosslyn se BMW-aanleg.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Wysheid van Salomo

**Die Wysheid van Salomo** is 'n Ou Testamentiese apokriewe boek. Die titel van die boek is misleidend want die boek is nie deur Salomo geskryf nie. Die boek was waarskynlik geskryf deur 'n Hellenistiese Jood wat in die Egiptiese stad Aleksandrië geskryf was. Die boek was oorspronklik in Grieks geskryf

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Moreletaspruit

Die **Moreletaspruit** is 'n rivier in Gauteng, Suid-Afrika. Dit is 'n sytak van die Hartbeesspruit. Die naam is afgelei van *moretla*, die Sothonaam vir die rosyntjiebos (*Grewia flava*).  

## Ontstaan en roete 
Die spruit ontspring in Moreletapark, Garsfontein en gedeeltes van die plaas Tweefontein in die ooste van Pretoria en vloei noordwaarts deur Faerie Glen, Lynnwood Glen, Lynnwoodrif, Lynnwood Manor en Murrayfield waar dit onderdeur die N4-nasionale pad vloei. Noord van die N4, vloei dit deur Val de Grace, Silverton, Waltloo en verby Eersterust waar dit onderdeur die R513-streeksroete vloei en by die Hartbeesspruit aansluit. Saam vloei hul daarna in 'n noordoostelike rigting tot in die Roodeplaatdam.

## Geologie 
Die Moreletaspruit is 'n standhoudende stroom wat deur verskeie sytakke gevoed word. Die bron van die stroom is uit die  malmani-dolomiet wat in die suide van Pretoria gevind word. Die dolomiet is gespleet en stoor aansienlike hoeveelhede water, wat 'n paar fonteine laat ontstaan.
 
## Verwysings
Gjoemri

**Gjoemri** (Armeens: Գյումրի) is 'n stad in noordwestelike Armenië, sowat 126&nbsp;km noord van die land se hoofstad, Jerewan. Die stad het meer as 150 duisend inwoners en is dus die tweede grootste nedersetting (naas Jerewan) in Armenië. Die stad is tussen 1837 en 1924 bekend as **Aleksandropol** en daarna as **Leninakan**.  In 1990 is die stad weer na **Gjoemri** hernoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* www.gyumricity.am – Die stad se amptelike webwerf
* http://travelgyumri.com/ - Inligting oor die stad
1 Makkabeërs

**1 Makkabeërs** is 'n Ou Testamentiese apokriewe boek. Die boek begin met die verhaal van Aleksander die Grote en sy vroeë dood en sy ryk wat verdeel word. Die gebied van Egipte tot bo Klein-Asië is toegeken aan twee Masedonies-Griekse generaals. Hulle het toe probeer om die hele area te vergrieks. Die boek vertel die verset van een Israelitiese familie, die Makkabeërs, teen die Griekse leiers wat die Hellenistiese godsdiens en kultuur op Israel wou afdwing.

Hierdie boek is die hoofbron vir die Israelitiese geskiedenis tussen die Ou en die Nuwe Testament. Dit is omrede die Ou Testament eindig met die terugkeer van Esra en Nehemia uit die ballingskap, 400 v.C.

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Vesta (dubbelsinnig)

Die naam Vesta kan verwys na:
*Die godin **Vesta** in die Romeinse mitologie.
***4 Vesta**, die derde grootste voorwerp in die Asteroïdegordel.
Proos

duimnael|300px|Die proos, William De Groote en aartsbiskop Berloco (Hemelvaart 2013)

'n **Proos** (Latyn: *praepositus*; Eng.: *dean*; vroeër ook *provost*) is 'n amp in die Rooms-Katolieke Kerk, gewoonlik 'n voorsittende geestelike van 'n kapittel.

Die ampstitel word veral in Vlaandere gebruik en is ongewoon in Suid-Afrika.  In Nederland word die amp ook moderator genoem. Die amp word aangetref by:
* Geestelike leiers van 'n Roomse organisasie soos b.v. Roomse Padvinders.
* Geestelike leiers van 'n geestelike instelling wat self nie 'n priester het nie soos 'n nonneklooster of 'n wêreldlike kapittel. Die instelling word dan 'n proosdy genoem.
* Plaasvervangers van 'n geestelike leier, bv. van 'n ab wat nie in die klooster woon nie.
* Soms ook gebruik vir aalmoesenier of kapelaan van 'n gevangenis of leëreenheid.

Die woord is verwant aan die meer bekende provoos, maar proos word uitsluitlik gebruik vir geestelike funksies.

Die WAT gee die volgende aanhaling:
*Op een lyn … stel ek die kanunnike, dekane, kapelaans, prooste en almal wat deur … priesterskappe onderhou word (A. Duvenhage, vert.: Calvyn, 1967, 414).*

## Verwysings
4 Vesta

**Vesta** (amptelik **4 Vesta**; simbool: 16px|⚶) is een van die grootste asteroïdes in die Sonnestelsel; dit het ’n gemiddelde deursnee van 525&nbsp;km. en maak ’n geraamde 9% van die massa van die Asteroïdegordel uit. Die asteroïde Pallas is effens groter, en dus is Vesta die derde grootste wat volume betref.

Vesta is die laaste oorblywende aardagtige protoplaneet (waarvan die binnekant uit verskillende lae bestaan), van die soort wat die aardplanete gevorm het. Verskeie stukke is 1&nbsp;miljard en 2&nbsp;miljard jaar gelede deur botsings uit Vesta geruk; dit het twee enorme kraters agtergelaat wat ’n groot deel van die asteroïde se suidelike halfrond uitmaak. Afval van dié botsings het op die Aarde geval en dié meteoriete is ’n ryk bron van inligting oor die asteroïde.

Vesta is die helderste asteroïde wat van die Aarde af sigbaar is. Sy maksimum afstand van die Son af is effens verder as die minimum afstand van Ceres van die Son af, hoewel sy wentelbaan binne dié van Ceres lê.

Nasa se Dawn-ruimtetuig het op 16 Julie 2011 in ’n wentelbaan om Vesta inbeweeg vir ’n jaar lange ondersoek van die asteroïde. Dit het op 5 September 2012 die wentelbaan verlaat om verder na Ceres te reis. Dit het dié dwergplaneet in Februarie 2015 bereik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*4 Vesta by *Solar System Exploration*
2 Makkabeërs

**2 Makkabeërs** is 'n Ou Testamentiese apokriewe boek. Die boek gaan nie aan waar 1 Makkabeërs opgehou het nie maar brei die geskiedenis van 1 Makkabeërs 1:10 - 7:50 breedvoeriger uit en dek omtrent 15 jaar van die Israelitiese geskiedenis. Daar is nie sekerheid wanneer die boek geskryf is nie; dit kan tussen 125 v.C. en 100 v.C. wees.

## Bron 
* *APOKRIEWE Ou en Nuwe Testament. Verlore boeke uit die Bybelse tyd*. Jan van der Watt, Francois Tolmie. 2005.
Teenpous Clemens VII

: Vir die wettige pous met dieselfde naam sien Pous Clemens VII.
duimnael|240px|Portret van Clemens VII

**Clemens VII** gebore **Robert van Genève** was die eerste teenpous van die Westerse Skisma van 1378 tot 1394.

## Biografie 
**Robert van Genève** was die seun van graaf Amadeus III van Genève en sy vrou Mathilde van Auvergne.  Hy het in 1392 sy kinderlose broer Peter opgevolg as graaf van Genève.  In 1361 word Robert biskop van Terwaan, in 1368 aartsbiskop van Kameryk (in Frans: Cambrai) en op 30 Mei 1371 kardinaal.  Onder Pous Gregorius XI word hy berug deur die bloedbad van Cesena in 1377 terwyl hy legaat in Italië was.

In die konklaaf van 8 April 1378 word Pous Urbanus VI in Robert se teenwoordigheid verkies tot pous.  Vyf maande later op 20 September 1378 verklaar die nie-Italiaanse kardinale die verkiesing ongeldig en kies Robert as **Teenpous Clemens VII**. Frankryk, Skotland, Kastilië, Aragon. Navarra, Portugal, Savoje, party Duitse state, Denemarke en Noorweë erken hom as die ware pous. Na 'n mislukte aanval op Rome vestig Clemens hom in Avignon waar hy gesteun is deur Karel V van Frankryk. Nog Clemens nog Urbanus doen juis moeite om die skisma te beëindig. Clemens was begaafd maar sy bedenklike finansiële praktyke wat nodig was om sy weelderige lewensstyl te handhaaf het hom baie vyande besorg.

Na Clemens se dood wil sy aanhangers die skisma beëindig, maar nie eensydig nie.  Clemens se kardinale kies toe Teenpous Benedictus XIII as sy opvolger.  Benedictus het onderneem om af te tree as Urbanus dit ook sou doen.  Benedictus het egter tot by sy dood pous gebly.

### Proos van Sint Donaas 
Na die dood in 1374 van kardinaal Guy van Boulogne oom van Robert en proos van Sint Donaas in Brugge wil Pous Gregorius XI sy medewerker Pierre Mazuyer
aanstel.  Die kapittel wil egter Zeger van Beke aanstel. Die geskil het aangesleep totdat Mazuyer bedank het omdat te besig was as biskop van Arras.

Gregorius wil nie opgee nie omdat hy in 'n argument met Lodewyk van Male en Filips die Stoute betrokke was oor wie die reg het om die proos aan te stel. Op 11 Januarie 1375 stel hy kardinaal Robert van Genève aan, maar die kapittel, met die steun van Lodewyk van Male hou vas aan sy steun vir van Beke.  Die geskil duur voort tot 20 April 1377 toe die pous instem dat van Beke proos kan word na Robert van Genève.  Kort daarna sterf Gregorius en Robert word verkies as teenpous Clemens VII teen Gregorius se opvolger Urbanus.  Van Beke word toe tog proos van Sint Donaas.

### Die kollege van Kardinale 
Omdat Clemens 'n teenpous was, word die kardinale wat hy aangestel het nie as sulks deur die Rooms-Katolieke Kerk erken nie en staan hulle bekend as **pseudo-kardinale**. Clemens het 34 kardinale aangestel in 11 konsistories.  Weens die omvang van die lys word dit** hier** gehou.

## Verwysings
Tikal

duimnael|links|Maya-hiëroglief van Tikal
duimnael|links|Kaart wat Tikal vertoon
duimnael|upright|Stele 31, met 'n afbeelding van Siyaj Chan K'awiil II
**Tikal** ([tiˈkäl], *Tik’al* in moderne Maya-ortografie) is een van die grootste argeologiese vindplekke en stedelike gebiede van die Voor-Colombiaanse Maya-beskawing met merkwaardige ziggoerate. Dit is in die argeologiese streek van die Petén-bekken in die noorde van die huidige Guatemala geleë. Tikal lê in die department El Petén, maak deel uit van Guatemala se Nasionale Park Tikal en is in 1979 deur UNESCO as wêrelderfenisgebied gelys. Die historiese naam van die stad was vermoedelik *Mutal*, maar die presiese vertaling is onduidelik, moontlik kan dit met "blom" vertaal word.

Tikal was die hoofstad van 'n verower-staat, wat die nabygeleë kleinstate verower het en een van die mees magtigste koninkryke van die antieke Maya geword het. Daarmee het Tikal in 'n intensiewe wedywering met Calakmul begin, wat met die latere verowering van Calakmul geëindig het. Hoewel monumentale argitektuur op die terrein so ver as die 4de eeu v.C. terug dateer, het Tikal sy hoogtepunt tydens die Klassieke periode bereik, wat ca. tussen 200 en 900 n.C. geduur het. Gedurende hierdie tyd, het die stad baie van die Maya-streek polities, ekonomies en in militêre oorheers, terwyl dit kontakte gehad het met gebiede in Meso-Amerika soos die groot metropool van Teotihuacan in die verre vallei van Meksiko. Daar is bewyse dat Tikal in die 4de eeu n.C. deur Teotihuacan verower is. Na die einde van die Laat-Klassieke tydperk is geen nuwe groot monumente in Tikal gebou nie en daar is bewyse dat die paleise van die elite verbrand is. Saam met 'n geleidelike afname van die bevolking het dit uitgeloop tot die plek se oorgawe aan die einde van die 10de eeu.

Tikal is een van die mees ondersoekte Maya-stede, met 'n lang dinastiese leierlys, die ontdekking van die grafte van baie van die leiers op die lys en die ondersoek van hul monumente, tempels en paleise.

## Leiers 
Die dinastiese linie van Tikal, gestig in die vroeë 1ste eeu n.C., het oor 800 jare gestrek en 33 leiers ingesluit.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Lys van kardinale aangestel deur Teenpous Clemens VII

Teenpous Clemens VII die eerste teenpous van die Westerse Skisma was teenpous van 1378 tot 1394 het 34 pseudo-kardinale aangestel in 11 konsistories.

duimnael|Clemens VII

## Die konsistorie van 18 Desember 1378 
* Giacomo d'Itri, titulêr patriarg van Konstantinopel.
* Niccolò Brancaccio, aartsbiskop van Cosenza.
* Pierre Amiel de Sarcenas, O.S.B., aartsbiskop van Embrun, Frankryk.
* Pierre-Raymond de Barrière,  biskop van Autun, Frankryk.
* Nicolas de Saint Saturnin, O.P., meester van die pouslike paleis.
* Leonardo Rossi da Giffoni, O.F.M., 24ste minister generaal van sy orde.

## Die konsistorie van 19 Maart 1381 
* Gautier Gómez de Luna, biskop van Plasencia, Spanje.

## Die konsistorie van 30 Mei 1382 
* Tommaso Clausse, O.P., biegvader van hertog Amadeo di Savoia.

## Die konsistorie van 23 Desember 1383 
* Pierre de Cros, O.S.B., aartsbiskop van Toulouse, Frankryk.
* Faydit d'Aigrefeuille, O.S.B., biskop van Avignon, Frankryk.
* Aymeric de Magnac, biskop van Parys, Frankryk.
* Jacques de Menthonay, kapelaan van Clemens.
* Amedeo di Saluzzo, biskop van Valencia en Die.
* Pierre Aycelin de Montaigut, O.S.B., biskop van Laon, Frankryk.
* Walter Wardlaw, biskop van Glasgow, Skotland.
* Jean de Neufchatel, biskop van Toul, Frankryk.
* Pierre de Fetigny, apostoliese protonotaris.

## Die konsistorie van 15 April 1384 
* Pierre de Luxembourg, biskop van Metz, Frankryk. Salig verklaar deur Pous Clemens VII in 1527. Let wel NIE Teenpous Clemens VII NIE.

## Die konsistorie van 12 Julie 1385 
* Bertrand de Chanac, titulêr patriarg van Jerusalem.
* Tommaso Ammannati, aartsbiskop van Napels.
* Giovanni Piacentini, biskop van Castello.
* Amaury de Lautrec, biskop van Comminges, Frankryk.
* Jean de Murol, biskop van Saint-Paul-Trois-Châteaux, Frankryk.
* Jean Rolland, biskop van Amiens, Frankryk.
* Jean Allarmet de Brogny, biskop van Viviers, Frankryk.
* Pierre de Thury, biskop van Maillezais, Frankryk.

## Die konsistorie van Januarie 1387 
* Jaime de Aragón, biskop van Valencia.

## Die konsistorie van 3 November 1389 
* Jean de Talaru, aartsbiskop van Lyon, Frankryk.

## Die konsistorie van 21 Julie 1390 
* Martín de Zalba, biskop van Pamplona, Spanje.

## Die konsistorie van 17 Oktober 1390 
* Jean Flandrin, aartsbiskop van Auch, Frankryk.
* Pierre Girard, biskop van Puy, Frankryk.

## Die konsistorie van 17 April 1391 
* Guillaume de Vergy, aartsbiskop van Besançon, Frankryk.

## Die konsistorie van 23 Januarie 1394 
* Pedro Fernández de Frías, biskop van Osma, Spanje.

## Verwysings 
* Miranda, S. 2011. The Cardinals of the Holy Roman Church.http://www2.fiu.edu/~mirandas/cardinals.htm.
Faerie Glen-natuurreservaat

Die **Faerie Glen-natuurreservaat** in die ooste van Pretoria was deel van die plaas Hartbeespoort 304 wat aan mnr H.W. Struben behoort het. Op ou lugfoto's is dit duidelik sigbaar dat die vloedvlakte gebruik was as landerye en die res van die plaas vir beesweiding. Die reservaat is deel van die Bronberg-bewaringsgebied wat in 1980 verklaar is. Renosterkop (1&nbsp;468 m) is geleë in die noorde van die reservaat.

## Dierelewe 
Hoewel die kleiner soogdiere soos muishonde, krimpvarkies, hase, ystervarke, groototters, nagapies en kleinkolmuskeljaatkatte moeilik is om te sien, is daar wel tekens van hulle teenwoordigheid.

## Fasiliteite en aktiwiteite 
Die reservaat het drie staproetes:
* Hadedaroete: 2,3 km
* Acaciaroete: 3,2 km
* Kiepersolroete: 4,2 km 

## Besoektye 
*Somer (September - April): 06:00 - 18:00
*Winter (Mei - Augustus): 06:00 - 18:00 

## Bron 
* Faerie Glen Nature Reserve  www.gauteng.net, Besoek op 24 Junie 2017

## Verwysings
LGBT-regte in Denemarke

[regs|duimnael|250px|Gay Pride in [Kopenhagen]]

**Denemarke** was in 2012 die 11de land in die wêreld wat huweliksregte aan pare van dieselfde geslag verleen het. Aanneming deur homoseksuele pare is sedert 2010 wettig en homoseksualiteit is sedert 1933 wettig.

## Verwysings
Matanzas (provinsie)

**Matanzas** (uitgespreek [maˈtansas]) is 'n provinsie in Kuba met ongeveer 690&nbsp;000 inwoners. Dit is ten opsigte van sy oppervlakte die tweede grootste provinsie (naas Camagüey) in die land. Die provinsie se hoofstad, Matanzas, het vandag 'n bevolking van sowat 145 duisend.

## Sien ook 
* Provinsies van Kuba

## Eksterne skakels 
* Matanzas se amptelike webwerf

## Verwysings
Provinsies van Kuba

duimnael|500px|regs|Kaart van Kuba se provinsies

**Kuba** is verdeel in 15 provinsies en een munisipaliteit met spesiale status:
# Pinar del Río
# Artemisa
# La Habana
# Mayabeque
# Matanzas
# Cienfuegos
# Villa Clara
# Sancti Spíritus
# Ciego de Ávila
# Camagüey
# Las Tunas
# Granma
# Holguín
# Santiago de Cuba
# Guantánamo
# Isla de la Juventud (munisipaliteit met spesiale status)
Pinar del Río (provinsie)

**Pinar del Río** is 'n provinsie in westelike Kuba met ongeveer 592&nbsp;000 inwoners. Dit is die mees westelike van die land se 15 provinsies. Die provinsie se hoofstad, Pinar del Río, het vandag 'n bevolking van sowat 190 duisend.

## Sien ook 
*Provinsies van Kuba

## Verwysings
Kirkoek

**Kirkoek** (Arabies: كركوك; Koerdies: *Kerkûk*) is 'n bekende oliestad in noordelike Irak, wat 236&nbsp;km noord van Bagdad geleë is. Die stad het 'n bevolking van 902&nbsp;520 in 2013 gehad. Kirkoek is veral bekend vir sy multikulturele diversiteit en word daarom die "kulturele hoofstad van Irak" genoem. Volgens die grondwet van die outonome gebied Koerdistan is Kirkoek die hoofstad van dié gebied.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*
Villa Clara (provinsie)

**Villa Clara** is 'n provinsie in westelike Kuba met ongeveer 803&nbsp;000 inwoners. Dit grens aan die Atlantiese Oseaan in die noorde. Die provinsie se hoofstad, Santa Clara, het vandag 'n bevolking van sowat 190 duisend.

## Sien ook 
* Provinsies van Kuba

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Chibok

**Chibok** is 'n plaaslike regeringsgebied in die Borno-staat van Nigerië. Die hoofkwartier is in die dorp van Chibok. Die dorp het 'n bevolking van 66&nbsp;105 in 2006 gehad.

Chibok is hoofsaaklik 'n Christelike dorp. Die dorp se poskode is 601.

276 skoolmeisies is op 14 April 2014 deur die militante groep Boko Haram ontvoer.

## Bronnelys 
* #Bringbackourgirls  - Beeld
Afstand

duimnael|regs|350px|Die afstand tussen punt A en G is AB + BC + CD + DE + EF + FG. Die verplasing is die kortste afstand tussen punte A en B en word aangedui deur die stippellyn AG.

**Afstand** is 'n numeriese beskrywing van hoe ver objekte van mekaar is.

Afstand word tipies gemeet in:
* SI-eenhede: meter en al die vorme van meter, bv kilometer, sentimeter, millimeter, ens.
* Britse eenhede: Myl, voet, duim.

## Omskakelings 
* 1000&nbsp;mm = 100&nbsp;cm = 10 dm = 1&nbsp;m = 0.001 km
* 1 dm (duim) = 0.0254 m = 2.54 cm
* 1 vt (voet) = 12 dm (duim) = 0.3048 m = 30.48 cm
* 1 myl = 1600&nbsp;m = 1.6 km
* 1 seemyl = 1852&nbsp;m = 1.852 km

## Afstand vs verplasing 
Die verskil tussen afstand en verplasing is dat afstand die werklike pad is tussen twee objekte, terwyl die verplasing die korste afstand tussen twee punte is.

## Berekeninge 
Afstand = spoed × tyd

: \Delta s = v \times t

## Kyk ook 
* Versnelling
* Spoed

## Eksterne skakels 
*
Copán

**Copán** is 'n argeologiese vondsplek van die Voor-Colombiaanse Majabeskawing wat in die Copán-department in die weste van Honduras net oos van die grens tot Guatemala geleë is. Dit was die hoofstad van 'n koninkryk tydens die Klassieke tydperk vanaf die 5de tot die 9de eeu. Die stad is geleë in die uiterste suidooste van die Meso-Amerikaanse kulturele gebied, op die grens met die Isthmo-Colombiaanse kulturele gebied, en was amper omring deur nie-Majamense. In hierdie vrugbare vallei lê nou 'n stad met 'n bevolking van omstreeks 3000, 'n klein lughawe, en 'n kronkelpad. Die historiese naam van die stad is nog nie heeltemal duidelik nie. Copán is in 1980 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

duimnael|links|Majahiëroglief van Copán
[duimnael|links|Kaart van die suidelike Majagebied, vertoon die ligging van Copán en [Quiriguá]]
duimnael|links|Ligging van Copán naby die Motagua-rivier, ten opsigte van Jade-bronne
Copán was vir meer as twee duisend jaar bewoon, van die vroeë Voor-Klassieke tydperk tot die Ná-Klassiek. Die stad het 'n kenmerkende beeldhouwerk in die tradisie van die Laeveld-Maja ontwikkel, miskien om die Maja-etnisiteit van die stad se leiers te beklemtoon. Die stad het 'n groot politieke ramp in 738 gely nadat Waxaklajuun Ub'aah K'awiil, een van die grootste konings in Copán se dinastiese geskiedenis, gevang en tereggestel is deur sy voormalige vasal, die koning van Quiriguá. Hierdie onverwagte nederlaag het gelei tot 'n 17-jaar lange gaping in die geskiedenis van die stad, waartydens die mag in Copán deur Quiriguá oorneem is. In die laat 8ste eeu is die stad laat vaar en het, soos die meeste ander Majastede in die diepte van die Yucatán-skiereiland, verval.

'n Groot gedeelte van die oostelike kant van die Akropolis is geërodeer deur die Río Copán, hoewel die rivier sedertdien herlei is om die terrein teen verdere skade te beskerm.
duimnael|links|upright|Tekening van "Stele D" deur Frederick Catherwood
duimnael|Stele N aantoon K'ak' Yipyaj Chan K'awiil
duimnael|links|upright|Stele H, soos in opdrag gegee deur Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil
duimnael|Altaar Q vertoon 16 konings in die dinastiese opvolging van Copán

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  
*  

## Eksterne skakels 
*
Krappe en krewe

**Krappe en krewe** word op 'n strand of buite op 'n grasperk gespeel waar daar genoeg plek is om rond te hardloop. Dit help met kinders se fiksheid asook om hul reaksietempo te ontwikkel.

Die groep deelnemers word in twee ewe groot spanne verdeel. Die een span word die "krappe" en die ander span "krewe" genoem. 'n Spelleier, gewoonlik 'n volwassene, roep dan óf **kr-r-r-ewe** óf **kr-r-r-appe** ('n span se naam) uit, wie dan gejaag en gevang moet word deur die ander span. Die interessantheid van die  speletjie is dat "krewe" en "krappe" amper dieselfde klink, altans die begin "krrr-". Jy kan die ander spelers uitdaag/koggel totdat die volle woord, bv. **"kr-r-r-r-appe"** deur die leier geroep word; as jy dan 'n "krap" is, moet jy hol vir 'n vale voor die "krewe" jou vang! 

Al die krappe wie gevang is, verander na krewe (en andersom), totdat al die teenstanders gevang is. 

Die spel volg amper dieselfde reëls as **Wolf, wolf, hoe laat is dit?** behalwe dat die een span almal *wolwe* is en die ander span dus almal *skape* is.

## Sien ook 
* Lys van kinderspeletjies
Tafelsig

**Tafelsig** is 'n woonbuurt van Mitchells Plain op die Kaapse Vlakte. Dit is 'n ander plek as Table View in Kaapstad.
Megawattuur

duimnael|regs|Elektrisiteitsmeter in Kanada

Een **Megawatt-uur** of **MWh** is 'n eenheid vir arbeid. Dit is gelyk aan:

* 1 MWh = 1 MWh × 1000 kW/MW = **1000 kWh**
* 1 MWh = 1 (MJ/s)h × 3600 s/h = **3600 MJ** = 3600 miljoen Joule

## Kyk ook 
* Volt
Himno nacional de Chile

duimnael|regs|320px|Toonsetting van die nasionale volkslied van Chili
duimnael|Ramon Carnicer, komponis van die volkslied

**Himno nacional de Chile** is sedert 1828 die nasionale volkslied van Chili.
Die lied bestaan uit ses strofes en 'n koor.
Die woorde is deur Eusebio Lillo geskryf en dit is deur Ramón Carnicer gekomponeer.

## Woorde  

Koor
:**Dulce Patria, recibe los votos**
:**con que Chile en tus aras juró**
:**que o la tumba serás de los libres** 
:**o el asilo contra la opresión.**

I 
:Ha cesado la lucha sangrienta;
:ya es hermano el que ayer invasor; 
:de tres siglos lavamos la afrenta 
:combatiendo en el campo de honor. 
:El que ayer doblegábase esclavo 
:hoy ya libre y triunfante se ve; 
:libertad es la herencia del bravo, 
:la Victoria se humilla a su pie.

II 
:Alza, Chile, sin mancha la frente; 
:conquistaste tu nombre en la lid; 
:siempre noble, constante y valiente 
:te encontraron los hijos del Cid. 
:Que tus libres tranquilos coronen 
:a las artes, la industria y la paz, 
:y de triunfos cantares entonen 
:que amedrenten al déspota audaz. 

III 
:Vuestros nombres, valientes soldados, 
:que habéis sido de Chile el sostén, 
:nuestros pechos los llevan grabados; 
:los sabrán nuestros hijos también. 
:Sean ellos el grito de muerte 
:que lancemos marchando a lidiar, 
:y sonando en la boca del fuerte 
:hagan siempre al tirano temblar. 

IV 
:Si pretende el cañón extranjero 
:nuestros pueblos, osado, invadir; 
:desnudemos al punto el acero 
:y sepamos vencer o morir. 
:Con su sangre el altivo araucano 
:nos legó, por herencia, el valor; 
:y no tiembla la espada en la mano 
:defendiendo, de Chile, el honor. 

**V**
:**Puro, Chile, es tu cielo azulado,**
:**puras brisas te cruzan también,**
:**y tu campo de flores bordado**
:**es la copia feliz del Edén.**
:**Majestuosa es la blanca montaña**
:**que te dio por baluarte el Señor,**
:**y ese mar que tranquilo te baña**
:**te promete futuro esplendor.**

VI 
:Esas galas, ¡oh, Patria!, esas flores 
:que tapizan tu suelo feraz, 
:no las pisen jamás invasores; 
:con su sombra las cubra la paz. 
:Nuestros pechos serán tu baluarte, 
:con tu nombre sabremos vencer, 
:o tu noble, glorioso estandarte, 
:nos verá, combatiendo, caer. 

## Eksterne skakels 
* MIDI-weergawe

## Verwysings
Strubendam-voëlreservaat

Die **Strubendam-voëlreservaat** in Lynnwood Glen, Pretoria is geleë op 'n gedeelte van die oorspronklike plaas Hartebeestpoort 362 JR wat aan mnr. F.E.B. Struben behoort het. 

## Strubendam 
Die dam is gebou in die Waterkloofspruit en dit het 'n bakmaat van 108&nbsp;000&nbsp;m3. Die damwal is ongeveer 6 meter hoog. 

Die presiese ouderdom van die oorspronklike dam is nie bekend nie, maar daar word geskat dat die dam tussen die 1940's en 1960's gebou is. Kaarte wat dateer uit 1929 dui daarop dat die dam in daardie tyd nog nie bestaan ​​het nie. 

Die damwal is in September 1984 opgegradeer en sedert 1985 dien dit ook as die vloedbeheerdam. 

[duimnael|'n [Swartkeelgeelvink (Ploceus velatus) besig om 'n nes te weef in die Strubendam-voëlreservaat‎]]

## Dierelewe 
Voëllewe is volop en 'n verskeidenheid vissoorte soos die vleikurper, skerptandbaber, kanariekurper, karp en varswaterbaars kom in die dam voor.

## Plantegroei 
Die plantegroei by Strubendam is bakenveld, wat 'n oorgangplantegroei tussen grasveld en bosveld is. Daar is ook moeras-areas en oewerbos onder die damwal. Riviervaderlandswilg, soetdoring, gewone haakdoring en witstinkhout is die algemeenste bome in die reservaat. 

## Fasiliteite en aktiwiteite 
Die reservaat is is ideaal vir stap, voëlkyk en piekniek. Daar is ablusiegeriewe beskikbaar en groot skaduryke grasperke waar besoekers kan ontspan. Die dam word gebruik vir visvang. Geen vure word egter toegelaat nie.

## Besoektye 
*Somer (September - April): 06:00 - 18:00
*Winter (Mei - Augustus): 06:00 - 18:00 

## Bron 
* Struben Dam Bird Sanctuary by www.tshwane.gov.za. Besoek op 25 Junie 2014.

## Verwysings
Flag Boshielodam

**Flag Boshielodam** (voorheen die **Arabiedam**) is 'n dam in die Olifantsrivier, naby Marble Hall, Limpopo in Suid-Afrika. Dit is in 1987 gebou, hoofsaaklik vir die besproeiing van gewasse. Die dam is 1&nbsp;225 meter lank en kan 185&nbsp;100&nbsp;000 m³ water opgaar.  Die damwal is 36 meter hoog.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Verwysings
Sesmylspruit

Die **Sesmylspruit** is 'n rivier in Gauteng, Suid-Afrika. 

## Ontstaan en roete 
Die spruit ontstaan as die Rietvleirivier oos van Kempton Park en vloei noordwaarts deur 'n aantal vleilande tot in die Rietvleidam. By die uitloop van die Rietvleidam word dit die Sesmylspruit genoem. Van daar af vloei dit weswaarts tot waar dit by die Olifantspruit aansluit, suid van Irene. Van hierdie punt af word dit die Hennopsrivier genoem.
 
## Geskiedenis 
Die gedeelte van die Hennopsrivier wat deur Centurion vloei was ook voorheen bekend as die Sesmylspruit. Die destydse Verwoerdburgse stadsraad het besluit dat die rivier in sy munisipale gebied net as die Hennopsrivier bekend sal staan. Pretoria se stadsraad was sterk gekant teen enige verandering aan die naam Sesmylspruit omdat dit belangrike historiese waarde vir die stad het. 

## Bronne 
* Pretoriana, no. 69/70, Aug 1972, *SIX MILE SPRUIT* Bl. 4 Genootskap Oud-Pretoria, Besoek op 25 Junie 2014.

## Verwysings
Worcestersous

duimnael|'n Bottel worcestersous soos in Europa verkoop.

**Worcestersous** is 'n gegiste vloeistofkruiery. Dit is dikwels 'n bestanddeel van Walliese toebroodjies (Engels: rarebit), Caesar-slaai, "Oesters Kirkpatrick", en soms by "chili con carne", chakalaka, beesbredie, hamburgers en ander vleisgeregte. Worcestersous word ook gebruik om mengeldrankies soos 'n "Bloody Mary" of 'n "Caesar" te geur.

## Ontstaan 
Volgens die historikus en heraldikus van Wallis, majoor Francis Jones (1908-1993) kan die uitvinding van die resep toegeskryf word aan ene kapt. Henry Lewis Edwardes (1788-1866). Edwardes, oorspronklik van Rhyd-y-Gors, Carmarthenshire, was 'n veteraan van die Napoleontiese Oorloë en het die rang van adjunk-luitenant van Carmarthenshire beklee. Hy het vermoedelik die resep tuis gebring na sy reise in Indië. Die artikel sê nie hoe die resep sy weg gevind het na mnre Lea en Perrins toe nie.

Toe die worcestersousresep vir die eerste keer berei is in die apteek van John Wheeley Lea en William Henry Perrins, was die gevolglike produk so sterk dat dit as oneetbaar beskou is en die vaatjie is net so in die kelder agtergelaat. 'n Paar jaar later is die stoor skoongemaak en opgeruim, en toe die aptekers besluit om dit weer te proe, ontdek hulle dat die sous nou gegis het en sagter en meer aanvaarbaar was. Hulle was heel in hulle skik daarmee en teen 1838 word die eerste bottels "Lea & Perrins Worcestersous" aan die verbruikerspubliek vrygestel.

## Verwysings
Mayabeque (provinsie)

**Mayabeque** is 'n provinsie in westelike Kuba met ongeveer 381&nbsp;000 inwoners. Die provinsie se hoofstad, San José de las Lajas, het vandag 'n bevolking van sowat 70 duisend.

## Sien ook 
*Provinsies van Kuba

## Verwysings
Manhattan

**Manhattan** is die stadsdeel (Engels: *borough*) in New York met die hoogste bevolkingskonsentrasie en met 'n sterk handelsontwikkeling. Dit het 'n geskatte bevolking (2023) van 1&nbsp;597&nbsp;451 en 'n oppervlakte van 87,5&nbsp;km². Dit grens aan The Bronx in die noorde en die East River skei dit van Brooklyn. Broadway is ook in Manhattan.

## Naam 
Daar is verskeie verduidelikings vir die naam Manhattan. Daar word soms beweer dat Manhattan vernoem is na die Manna-Hatta Indiane wat na bewering op die eiland gewoon het. Daar word ook gesê dat Mannahatta in die dialek van die Lenape-Indiane "Eiland met die heuwels" of "Eiland met (die) baie heuwels" sou beteken het. Volgens 'n ander tradisie het Manhattan afgestam van die Mohican Indiese woord Manna-ha-ta , wat "Plek van dronkenskap" beteken. In 1609 het Henry Hudson, as Engelse navigator en ontdekkingsreisiger in diens van die VOC, 'n aantal Indiese opperhoofde na sy skeepskajuit genooi en hulle dronk gemaak. Later het indiese stamme die gebied "Manahachtanienk" begin noem, of "die eiland waar ons eens dronk geword het" .

## Geskiedenis 
In 1626 het Peter Minuit Manhattan van die Lenape Indiane vir die Republiek van die Verenigde Nederlande gekoop.

Die oppervlakte van "'t eylant Manhettes" was na berig word 11 000 morg, ongeveer 94&nbsp;km² , groter as die huidige stadsdeel Manhattan. Die 'aankoop' sou die begin van New Amsterdam wees, waaruit New York ontstaan het. As gevolg van Peter Minuit en die eerste Waalse immigrante was daar 'n Waalstraat (nou Wall Street).

In September 1776, kort na die begin van die Amerikaanse Rebellie, het Britse soldate Manhattan beset, wat hulle regdeur die oorlog gehou het.

Manhattan se swart bevolking is swaar getref deur die diensplig-onluste van 1863, toe Ierse immigrante dit as 'n bron van oorlog beskou het. Selfs 'n weeshuis vir swart kinders is vernietig. Van die swart bevolking vlug na Brooklyn.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
The Bronx

**The Bronx** is die mees noordelike stadsdeel (Engels: *borough*) en een van vyf munisipaliteite van New York. Dit het 'n geskatte bevolking van 1&nbsp;455&nbsp;720 in 2016 gehad en 'n oppervlakte van 150&nbsp;km². Dit grens aan Manhattan in die suide. Die stadsteel is na Jonas Bronck genoem.

The Bronx word deur die Bronxrivier verdeel in ’n heuwelagtige deel in die weste en ’n platter oostelike deel. Oos en wes se straatname word verdeel deur Jeromelaan – ’n uitbreiding van Manhattan se Fifth Avenue. The West Bronx is in 1847 by New York ingelyf en die dele oos van die Bronxrivier in 1895. Die Bronxdistrik is in 1914 van die distrik New York geskei.

Sowat ’n kwart van die Bronx-gebied is oop ruimtes, insluitende die Woodlawn-begraafplaas, Van Cortlandt-park, Pelham Bay-park, die New Yorkse Botaniese Tuin en die Bronx-dieretuin in die noorde en middel van die munisipaliteit. Hierdie oop gebiede kom voor op grondgebied wat laat in die 19de eeu met opset uitgehou is terwyl stedelike uitbreiding van Manhattan af noord- en ooswaarts voortgeduur het.

The Bronx is ook waar die Yankee-stadion (waar die New York Yankies bofbal speel) geleë is. Die persepsie bestaan dat dit ’n arm deel van die stad is waar misdaad hoogty vier, maar dis nie in die hele Bronx die geval nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Tumblr

duimnael|links|upright|David Karp, die stigter en voormalige hoof- uitvoerende beampte van Tumblr

**Tumblr** (geskryf as **tumblr**) is 'n gratis sosiale netwerk- en mikrojoernaaldiens wat deur David Karp geskep en deur Yahoo! besit word. Die webtuiste stel mense in staat om teks, stilstaande en bewegende beelde, kwotasies, skakels en oudio-opnames in 'n "tumblrlog“ te publiseer. Gebruikers kan ander persone se webjoernale (blogs) volg om sodoende in kontak te bly. Teen 7 Desember 2018 het die webtuiste reeds meer as 450&nbsp;miljoen webjoernale gehad.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Jukskeirivier

Die **Jukskeirivier** is 'n sytak van die Krokodilrivier en ontspring in Johannesburg. Die rivier het sy naam op 8 Oktober 1853 by die prospekteerder Pieter Jacob Marais gekry. Marais het goud op die rivieroewer ontdek asook 'n jukskei wat daar rondgelê het.

## Ontstaan en roete 
Die Jukskeirivier ontstaan in Ellispark in Johannesburg, hoewel die oorspronklike fontein op die voormalige Doornfontein plaas was, en sedertdien verdwyn het as gevolg van stedelike ontwikkeling. Nou verskyn die water van die Jukskei vir die eerste keer bogronds in 'n stormwater-afloop in Bertrams by die kruising van Queenstraat en Sportsweg. Die rivier vloei in 'n noord-oostelike rigting tot by Gillooly's waar dit dan noordwaarts vloei deur Alexandra. Dit vloei onder deur die N3 by Buccleuch en dan onder deur die N1 naby Midrand. Van hier af vloei dit weswaarts verby Kyalami, Lone Hill en Dainfern. Dit vloei onder deur die N14, verby Lanseria-lughawe en vloei dan verder noord totdat dit by die Krokodilrivier aansluit.

## Verwysings