Accelerando (roman)

***Accelerando*** is 'n wetenskapfiksieroman uit 2005 wat bestaan uit 'n reeks onderling gekoppelde kortverhale geskryf deur die Britse skrywer Charles Stross. Benewens normale hardeband- en sagtebanduitgawes, is dit vrygestel as 'n gratis e-boek onder die CC BY-NC-ND-lisensie. Accelerando het die Locus-toekenning in 2006 gewen en is in 2005 en 2006 vir verskeie ander toekennings genomineer, insluitend die Hugo-, Campbell-, Clarke- en British Science Fiction Association-toekennings.

## Titel
In Italiaans beteken *accelerando* "versnel" en word as 'n tempo-aanduiding in musieknotasie gebruik. In Stross se roman verwys dit na die versnellende tempo waarteen die mensdom in die algemeen, en/of die roman se karakters, na die tegnologiese singulariteit beweeg.

## Inleiding tot die storielyn
Die boek is 'n versameling van nege kortverhale wat die verhaal van drie generasies van 'n familie voor, tydens en na 'n tegnologiese singulariteit vertel. Dit is oorspronklik geskryf as 'n reeks novellette en novelles, almal gepubliseer in Asimov se *Science Fiction*-tydskrif in die tydperk 2001 tot 2004. Volgens Stross was die aanvanklike inspirasie vir die verhale sy ervaring as programmeerder vir 'n snelgroeiende maatskappy tydens die dot-com-oplewing van die 1990's.

Die eerste drie verhale volg die karakter van die agalmiese "ondernemings-altruïs" Manfred Macx, wat in die vroeë 21ste eeu begin; die volgende drie verhale volg sy dogter Amber; en die laaste drie fokus grootliks op Amber se seun Sirhan in die volledig getransformeerde wêreld aan die einde van die eeu.

## Storielynkonsepte
Stross beskryf die mensdom se situasie in *Accelerando* as haglik:
 “Teen die agtergrond van wat lyk soos 'n Panglossiaanse tegno-optimistiese roman, gebeur verskriklike dinge. Die meeste van die mensdom word uitgewis, dan arbitrêr opgewek in verminkte vorm deur die veragtelike nageslag. Kapitalisme eet alles, dan stoot die logika van kompetisie dit so ver dat bloot menslike entiteite nie meer kan meeding nie; ons is 'n vet, stadig bewegende, smaaklike hulpbron – soos die dodo. Ons narratiewe perspektief, Aineko, is nie 'n pratende kat nie: dit is 'n uiters superintelligente KI, koel berekenend, wat uitgewerk het dat mense makliker gemanipuleer word as hulle dink hulle het te doen met 'n harige speelding. Die katliggaam is 'n sokkiepop wat deur 'n mishandelende monster gehanteer word.”

Soos gebeure in *Accelerando* vorder, word die planete van die Sonnestelsel mettertyd uitmekaar gehaal om 'n matrjosjka-brein te vorm, 'n enorme sonkrag-aangedrewe rekenaartoestel wat bewoon word deur gedagtes wat ondenkbaar meer gevorderd en kompleks is as natuurlik ontwikkelde intelligensies soos mense. Dit blyk 'n normale stadium in die lewensiklus van 'n bewoonde sonnestelsel te wees; die sterrestelsels word onthul as gevul met sulke matrjosjka-breine. Intelligente bewussyns buite matrjosjka-breine kan via wurmgatnetwerke kommunikeer.

Die idee dat die heelal oorheers word deur 'n kommunikasienetwerk van superintelligensies, vergelykbaar met Olaf Stapledon se wetenskapfiksieroman *Star Maker* uit 1937, hoewel Stapledon se gevorderde beskawings glo psigies eerder as informaties kommunikeer.

## Karakters
*Manfred Macx: Waag-altruïs, protagonis van die vroeë stories.
*Aineko: Manfred se robotiese, toenemend intelligente kat.
*Die Krewe: Sentiënte senuweestelsel-toestandvektore wat ontstaan het uit Panulirus interruptus, die Kaliforniese stekelkreef.
*Bob Franklin: Miljardêr-belegger; oorsprong van die Franklin Collective, 'n "borganisme" wat bestaan uit verskeie liggame wat dieselfde gees deel.
*Annette Dimarcos: Arianespace-werknemer; Manfred se tweede vrou.
*Pamela: Manfred se lewensmaat, later eerste vrou.
*Gianni Vittoria: Voormalige Italiaanse Minister van Ekonomiese Sake, soms Minister van Transmenslike Sake, ekonomiese teoretikus.
*Amber Macx: Manfred en Pamela se dogter.
*Dr. Sadeq Khurasani: Moslem-imam, ingenieur, Field Circus-bemanningslid.
*Die Wunch: Roofdieragtige uitheemse virtuele konstrukte ingebed in die wurmgatroeteerder wat om Hyundai wentel.
*Die Slak: Bewuste uitheemse korporasie/ekonomie/419-bedrogspul van die router.
*Sirhan al-Khurasani: Seun van Amber en Sadeq se fisiese weergawes.
**Vile Offspring*: Neerhalende term vir die postmenslike "swak goddelike intelligensies" wat die binneste Sonnestelsel teen die einde van die roman bewoon.

## Storielynopsomming en uiteensetting per storie
In die volgende tabel word die hoofstuknommer (#), hoofstuknaam en oorspronklike tydskrif se publikasiedatum, asook 'n kort sinopsis gegee. Die nege stories word in drie dele gegroepeer.

## Verwysings na kontemporêre wetenskap
Die roman bevat talle verwysings na werklike wetenskaplike konsepte en individue, insluitend:

*Die kreef-stomatogastriese ganglion (STG)
*Rubberbeton
*Die Fermi-paradoks: Stross bied 'n oplossing vir die paradoks en beweer dat die skynbare gebrek aan intelligente lewe in die heelal 'n illusie is wat geskep word deur 'n tekort aan bandwydte (sien inligtingsteorie).
*Die Menger-spons
*Die Oostenrykse robotikus en futuris Hans Moravec, wat talle kere genoem word
*Kwantumtoestandvektore
*Die nano-samestelling-konformasieprobleem
*Ken Thompson se samesteller-kortpad
*Penrose-teëlwerk
*Noam Chomsky se voorbeeldsin, "Kleurlose groen idees slaap woedend"
*'n Dyson-sfeer en sy variante
*Aerogel

## Toekennings en nominasies
Accelerando het die 2006 Locus-toekenning vir beste wetenskapfiksieroman gewen, Daarbenewens is die roman op die kortlys vir verskeie ander toekennings geplaas, insluitend:
*2005 BSFA-toekenning
*2006 Hugo toekenning vir beste roman
*2006 Arthur C. Clarke-toekenning
*2006 John W. Campbell herdenking toekenning

## Verwysings