open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tef

**Tef** (*Eragrostis tef*)  is ‘n eenjarige gewas waarvan die stingels as veevoer en die sade vir menslike gebruik aangewend word.

## Oorsprong
Hierdie soetgras is inheems in Sentraal- en Noordoos-Afrika, veral in Ethiopië. In die piramides van Egipte van ‘n 5500 jaar gelede is hierdie sade aangetref.

## Plant
Tef is deel van die grasfamilie *Poaceae*. Dit word verbou vir graan en vir hooi en weiding vir diere en is een van die snelgroeiendste hooigewasse. Onder gunstige omstandighede is die stingels al in 6 weke 90 tot 120 cm lank. Dit lewer soms selfs tot vier oeste per seisoen wat neerkom op 6 ton hooi per hektaar op droë grond in een somerseisoen. Omdat die blare en besonder dun stingels sag en sappig is, leen dit hulle tot die maak van hooi. Die graankorrels is besonder klein, maar daar is so baie aan die yl stingels dat are swaar is en die stingels ombuig. 150 korrels weeg nagenoeg soveel as 1 koringkorrel. Tef word in die lente gesaai teen ‘n 5 kg saad per hektaar. Let egter op dat tef, sowel as boekweit en amarant, in werklikheid sade is, maar in die volksmond ook graan genoem word. Vir boere met tef is die kommandowurm ‘n probleem.

## Dierevoedsel
Die vraag na hooi van tef het baie afgeneem met die vermindering van perde op plase. Renperde verkies die sagte tefhooi as voer bo hawer en lusern.

## Menslike gebruik
As dit as korrel of as meel geëet word, smaak tef goed. Bruin en rooi tef het ‘n kakao-agtige smaak. Dit is besonder geskik vir ontbytpap, as meel vir ligte beskuitjies en word soms gebruik vir die brou van ‘n soort bier. Dit is minder geskik vir die bak van brood. Wit tef het ‘n effens milder smaak en word gebruik as ‘n verdikkingsmiddel in geregte. Tef bevat baie proteïne en vesel, tweemaal soveel as ‘n gelyke porsie bruin rys. Dit is ryk  aan kalsium en yster. Die meel is altyd volkoring, want dit kan nie uitgedop word nie.

## Suid-Afrika
In 1887 is die eerste tef in die land aangeplant. Saad is van Kew verkry en in KwaZulu-Natal vir die saad  aangeplant. Dit was nie suksesvol nie. ‘n Latere poging in 1903 met saad verkry uit Kalifornië om hooi te produseer was ‘n sukses. Daarna is tef landswyd verbou, naamlik op die Hoëveld en by Standerton, Bethal, Vrede, Harrismith, Underberg, Mooirivier, Griekwaland-Oos, Matatiele en Mount Currie.

## Bronnelys 
* 5 Nutritious Grains Experts Want You to Try. In: New York Times, 17 Oktober 2024
* Ensiklopedie van die Wêreld, deel 9. Stellenbosch: Albertyn-uitgewers, 1992. 
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 10. Kaapstad: Nasou, 1974. 
* Plants of the World
7 (getal)

:*Hierdie artikel handel oor die getal 7, vir ander gebruike, sien 7 (dubbelsinnig).*

**7** (**sewe**) is 'n natuurlike getal wat ná 6 en vóór 8 op die getallelyn lê. 7 is 'n priemgetal.

## Wiskunde 
### Lys van basiese berekeninge 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
7 (dubbelsinnig)

**7** of **sewe** kan na die volgende verwys:

* 7, die jaar 7 n.C.
* 7 v.C., die jaar 7 v.C.
* 7 (getal), die getal sewe.
* Julie, die sewende maand van die jaar.
4 (getal)

:*Hierdie artikel handel oor die getal 4, vir ander gebruike, sien 4 (dubbelsinnig).*

**4** (**vier**) is 'n natuurlike getal wat ná 3 en vóór 5 op die getallelyn lê. 

## Wiskunde 
'n Heelgetal word as 'n ewe getal bepaal as dit deelbaar deur twee is. Wanneer dit in basis 10 geskryf word, sal alle veelvoude van 2 eindig op 0, 2, 4, 6 of 8.

### Lys van basiese berekeninge 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
8 (dubbelsinnig)

**8** of **agt** kan na die volgende verwys:

* 8, die jaar 8 n.C.
* 8 v.C., die jaar 8 v.C.
* 8 (getal), die getal agt.
* Augustus, die agste maand van die jaar.
9 (dubbelsinnig)

**9** of **nege** kan na die volgende verwys:

* 9, die jaar 9 n.C.
* 9 v.C., die jaar 9 v.C.
* 9 (getal), die getal nege.
* September, die negende maand van die jaar.
10 (dubbelsinnig)

**10** of **tien** kan na die volgende verwys:

* 10, die jaar 10 n.C.
* 10 v.C., die jaar 10 v.C.
* 10 (getal), die getal tien.
* Oktober, die tiende maand van die jaar.
9 (getal)

:*Hierdie artikel handel oor die getal 9, vir ander gebruike, sien 9 (dubbelsinnig).*

**9** (**nege**) is 'n natuurlike getal wat ná 8 en vóór 10 op die getallelyn lê. 9 is die grootste enkelsyfergetal in die desimale stelsel.

## Wiskunde 
### Meetkunde 
'n veelhoek met nege sye word 'n negehoek genoem. 'n Gereelde-negehoek kan gekonstrueer wees met 'n gereelde kompas, reguitlyn, en hoektrisektor.

Die laagste aantal vierkante wat nodig is vir 'n perfekte teëlwerk van 'n reghoek is 9.

### Lys van basiese berekeninge 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Adenia glauca

Die **bobbejaangif** (*Adenia glauca*) is 'n geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Botswana  en Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom die plant in Gauteng, Limpopo en Noordwes voor.

## Galery 

Adenia glauca 1DS-II 3-6827.jpg
Adenia glauca KirstenboshBotGard09292010D.JPG
Adenia glauca, blom, Faerie Glen NR.jpg
Adenia glauca, blomme, a, Faerie Glen NR.jpg
Cactaceae-Cactus in Thailand by Trisorn Triboon 17.JPG

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Jozef Langenus

**Jozef Langenus** (* 23 Desember 1898 – † 29 Mei 1987) was 'n Belgiese middelafstandatleet. Hy het aan die 3000 meter hindernis by die Olimpiese Somerspele van 1928 deelgeneem.

## Verwysings
Camille Laus

**Camille Laus** (* 23 Mei 1993) is 'n Belgiese naelloopatleet. Sy het aan die 400 meter vir vroue en die 4 × 400 meteraflos by die Olimpiese Somerspele van 2020 deelgeneem.

## Verwysings
Jean Leblond

**Jean Leblond** (* 2 Junie 1920 – † 1996) was 'n Belgiese langafstandatleet. Hy het aan die maraton by die Olimpiese Somerspele van 1952 deelgeneem.

## Verwysings
Harii

Die **Harii** (Wes-Germaanse "krygers") was, volgens 'n enkele kort opmerking deur die Romeinse historikus Tacitus van die 1ste eeu, 'n Germaanse volk die magtigste van die Lugiese groep state (*civitates*), wat op hul beurt 'n groot deel van die Suebiese deel van Germanië in 'n gebied noord van die Sudeten- en Karpateberge, in die streek van die huidige Pole en Oos-Duitsland.

In sy werk *Germania* sê Tacitus dat die Harii swart skilde gebruik het en hul liggame swart geverf het (*nigra scuta, tincta corpora*), en snags as 'n skaduagtige leër aangeval het, tot groot skok vir hul opponente. Teorieë is voorgestel wat die Harii verbind met die *einherjar*, spookagtige krygers in diens van die god Odin, wat heelwat later onder die Noord-Germaanse volke deur middel van Noorse mitologie getuig is, en met die tradisie van die Wilde Jag, 'n optog van die dooies deur die winternaghemel soms gelei deur Odin.

## *Germania*
Oor die Harii skryf Tacitus in Germania:

 “Wat die Harii betref, heeltemal afgesien van hul krag, wat dié van die ander stamme wat ek so pas genoem het oortref, wend hulle hul aan hul aangebore wreedheid deur vaardigheid en tydsberekening: met swart skilde en geverfde liggame kies hulle donker nagte om te veg, en deur middele van terreur en skaduwee van 'n spookagtige leër veroorsaak paniek, aangesien geen vyand 'n gesig so onverwags en helse kan verduur nie; in elke geveg is die oë die eerste wat oorwin word.”

## Teorieë
Volgens John Lindow, Andy Orchard en Rudolf Simek word daar algemeen verbande getrek tussen die Harii en die *einherjar* van die Noorse mitologie; diegene wat gesterf het en na Walhalla gegaan het, waaroor die god Odin regeer het, besig om voor te berei vir die gebeure van Ragnarök.

Lindow skryf dat met betrekking tot die teoretiseerde verband tussen die Harii en die *Einherjar*, "baie geleerdes dink daar kan 'n basis wees vir die mite in 'n antieke Odin-kultus, wat gesentreer sou wees op jong krygers wat 'n ekstatiese verhouding met Odin aangegaan het" en dat die naam Harii is etimologies verbind met die -herjar-element van einherjar.

Simek sê dat aangesien die verband wydverspreid geraak het, "'n mens geneig is om hierdie duidelik lewende leërs van die dooies te interpreteer as godsdienstig gemotiveerde groepe krygers, wat gelei het tot die vorming van die konsep van die *einherjar* sowel as die Wilde Jag".

## In werke
*Heilung - Heilung's Warrior Choir is geïnspireer deur die Harii-stam.

## Verwysings 
## Bronnelys 
*	*Lindow, John (2001). *Norse Mythology: A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs*. Oxford University Press. 
*	*Orchard, Andy (1997). *Dictionary of Norse Myth and Legend*. Cassell. 
*	*Simek, Rudolf (2007) translated by Angela Hall. *Dictionary of Northern Mythology*. D.S. Brewer
Transmissie (dubbelsinnig)

Die term **Transmissie** kan verwys na:
* Kragoordrag deur:
** Elektrisiteitsoordrag, die grootmaat verskuiwing van elektriese krag. Dit is in teenstelling met elektrisiteitverspreiding
** Ratkaste
*** Handratkas in 'n motor
*** Outomatiese ratkas in 'n motor
*** Ratkaste in skepe en masjiene
* Radiotransmissie: die uitsending van radio, televisie en ander data via radiosenders en -ontvangers
* Transmissierekening, 'n tipe lopende bankrekening
* Oordrag van siektes

Die woord *Transmissie* is van Latynse oorsprong, tipies via Engels, en daar is meestal goeie Afrikaanse alternatiewe wat minder dubbelsinnig is.
Adenia globosa

***Adenia globosa*** is 'n geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Ethiopië, Kenia, Somalië en Tanzanië.

## Galery 

AdeniaGlobosa 20150117 KapiolaniCommColl-Honolulu Cutler 093409 (16135754070).jpg
20140115 KapiolaniCC Adenia Globosa.jpg
Adenia globosa - Wilhelma Zoo - Stuttgart, Germany - DSC01722 (cropped).jpg
Adenia globosa-IMG 0236.jpg
Two Adenia globosa in grass.jpg

## Bronnelys 
* Plants of the World

## Verwysings
11 (dubbelsinnig)

**11** of **elf** kan na die volgende verwys:

* 11, die jaar 1 n.C.
* 11 v.C., die jaar 1 v.C.
* 11 (getal), die getal een.
* November, die elfde maand van die jaar.
Adenia hondala

***Adenia hondala*** is 'n klimplant wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Indië en Sri Lanka.

## Galery 

Adenia hondala (Gaertn.) W. J. de Wilde (7432461394).jpg
Adenia hondala (Gaertn.) W. J. de Wilde (8632033646).jpg
Adenia hondala 2.jpg
Adenia hondala fruits at Virajpet (1).jpg
Kondala (Marathi- कोंडळ) (8630929253).jpg
Adenia hondala-3-bsi-yercaud-salem-India.jpg

## Bronnelys 
* Plants of the World
11 (getal)

:*Hierdie artikel handel oor die getal 11, vir ander gebruike, sien 11 (dubbelsinnig).*

**11** (**elf**) is 'n natuurlike getal wat ná 10 en vóór 12 op die getallelyn lê. 11 is 'n priemgetal.

## Wiskunde 
### Meetkunde 
[duimnael|regs|Kopergravure van 'n [elfhoek, deur Anton Ernst Burkhard von Birckenstein (1698)]]

'n 11-sydige veelhoek word 'n elfhoek genoem. 'n Gereelde elfhoek is die eerste veelhoek wat nie met behulp van 'n hoektrisektor gekonstrueer kan word nie.

### Lys van basiese berekeninge 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
12 (getal)

:*Hierdie artikel handel oor die getal 12, vir ander gebruike, sien 12 (dubbelsinnig).*

**12** is 'n natuurlike getal wat ná 11 en vóór 13 op die getallelyn lê. 

## Wiskunde 
'n Heelgetal word as 'n ewe getal bepaal as dit deelbaar deur twee is. Wanneer dit in basis 10 geskryf word, sal alle veelvoude van 2 eindig op 0, 2, 4, 6 of 8.

### Lys van basiese berekeninge 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Revolusie van 1868

197px|duimnael|regs|Allegoriese druk van die *Gloriosa*, gepubliseer in La Flaca in 1874
Die **Revolusie van 1868**, genoem **die Glorieryke**, die **September-rewolusie** of '*die *Septembrina''''', was 'n militêre opstand met burgerlike elemente wat in September 1868 in Spanje plaasgevind het. Dit was die onttroning en ballingskap van koningin Isabel II en die begin van die tydperk genaamd *Sexenio Democrático* (1868-1874).

Soos die historikus María Victoria López-Cordón uitgewys het, "was die September-rewolusie 'n skielike skok in die geskiedenis van die Spaanse 19de eeu, waarvan die uitwerking wyd deur die land se geografie gevoel is", aangesien daaruit 'n poging plaasgevind het om vas te stel. 'n demokratiese politieke regime in Spanje, eers in die vorm van 'n parlementêre monargie, tydens die bewind van Amadeo I van Savoye (1871-1873), en later in die vorm van 'n republiek, die Eerste Republiek (1873-1874). Albei formules het egter uiteindelik misluk.
12 (dubbelsinnig)

**12** of **twaalf** kan na die volgende verwys:

* 12, die jaar 12 n.C.
* 12 v.C., die jaar 12 v.C.
* 12 (getal), die getal een.
* Desember, die twaalfde maand van die jaar.
Katolieke Konings

[duimnael|353x353px|[Ferdinand II van Aragon (links) en Isabel I van Kastilië in 'n trouportret.]]

**Katolieke Konings** of **Katolieke Monarge** (Spaans: *Reyes Católicos*) was die naam wat gegee is aan die egpaar Isabel I van Kastilië (1451-1504) en Ferdinand II van Aragon (1452-1516), soewereine van die Kroon van Kastilië en die Kroon van Aragon, wie se dinastiese unie die begin van die territoriale gebied was. vorming van Spanje. Net so was Isabel en Ferdinand die eerste monarge van Kastilië en Aragon wat deur sommige kroniekskrywers "konings van Spanje" genoem is, hoewel hulle hulself nooit as sodanig bestempel het nie, soos Fernando del Pulgar in sy *Crónica de los Reyes Católicos*.
Cheikh Tidiane Gaye

duimnael|regs|Cheikh Tidiane Gaye
**Cheikh Tidiane Gaye**, (gebore in 1971 in Thiès), is 'n Senegalese-Italiaanse skrywer en digter.

## Biografie 
Van Senegalese oorsprong en genaturaliseerde Italiaans, is Cheikh Tidiane Gaye 'n bekende figuur in literatuur oor migrasie na Italië. Hy het verskeie kort verhale en digbundels gepubliseer en van sy gedigte is tweetalig. Hy is bekend as 'n aanhanger van Afrika-oraliteit. Hy is die eerste Afrikaan wat die groot digter van die negritude-beweging, Léopold Sédar Senghor (president van Senegal, 1960-1980), se werke in Italiaans vertaal het. In 2023 is hy as die President van die Léopold Sédar Senghor Internasionale Akademie aangewys en in 2024 is hy as gewone lid van die Europese Akademie vir Wetenskap en Kuns van Salzburg aangestel.

Hy ontvang die medalje van die Orde van Kuns en Lettere van die Franse Republiek.  

Hy woon in Italië in Arcore in die provinsie Monza en Brianza in Lombardye.

Gaye het in sy hoedangiheid as onderhoof van die stadsraad van Arcore 'n skrywe aan meer as 300 burgermeesters in Italië gerig wat hulle versoek om 'n seremonie te hou waartydens hulle 'n olyfboom plant. Die olyfboom dien as 'n simbool vir die bevordering van vrede oor die wêreld en veral in oorloggeteisterde gebiede soos Palestinië, Israel, Rusland en Oekraïne.

## Werke 
* *Il Giuramento*, Roman - Liberodiscrivere, Genua, 2001.
* *Mery,principessa albina*, met die voorwoord deur Alioune Badara Bèye, Roman - Edizioni dell'Arco, Milaan, 2005.
* *Il Canto del Djali*, Poësie - Edizioni dell'Arco, Milaan, 2007.
* *Ode nascente/Ode nascente*, Poësie-publikasie tweetalig Italiaans-Frans, Edizioni dell'Arco, 2009.
* *Curve alfabetiche*, Poësie - Montedit Edizioni, 2011.
* *L’étreinte des rimes/ Rime abbracciate*, met die voorwoord deur Tanella Boni, Poësie, Medepublikasie tweetalig Italiaans-Frans, Éditions L'Harmattan Parys - Frankryk, 2012.
* *Prendi quello che vuoi, ma lasciami la mia pelle nera*, Roman- Voorwoord deur die burgemeester van Milaan Giuliano Pisapia, Editions Jaca Book Milan, 2013.
* *Léopold Sédar Senghor: il cantore della negritudine*, Poësie, Vertaling, Edizioni dell'Arco, 2014.
* *Ma terre mon sang* Poësie, Ruba Editions, Senegal, 2018
* *Il sangue delle parole,* Poësie, Kanaga Edizioni, 2018
* *Ombra*, Poësie, Kanaga Edizioni, 2022
* *Voglia Di Meticciato - Il Dialogo Tra Le Culture Ed Etica*, Opstel, Kanaga Edizioni, 2022
* *Les Litanies du cœur*, Poësie, Kanaga Edizioni, 2023

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Cheikh Tidiane Gaye — Poeta, scrittore Skrywer se webwerf
* Accademia Internazionale Leopold Sedar Senghor – APS Webwerf van die Léopold Sédar Senghor Internasionale Akademie
13 (dubbelsinnig)

**13** of **dertien** kan na die volgende verwys:

* 13, die jaar 13 n.C.
* 13 v.C., die jaar 13 v.C.
* 13 (getal), die getal dertien.
13 (getal)

:*Hierdie artikel handel oor die getal 13, vir ander gebruike, sien 13 (dubbelsinnig).*

**13** is 'n natuurlike getal wat ná 12 en vóór 14 op die getallelyn lê. 13 is 'n priemgetal.

## Wiskunde 
### Lys van basiese berekeninge 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Gaston LeClercq

**Gaston LeClercq** (* 1904 – † Junie 1944) was 'n Belgiese langafstandatleet. Hy het aan die maraton by die Olimpiese Somerspele van 1924 deelgeneem.

## Verwysings
Adenia lobata

***Adenia lobata*** is 'n slingerplant wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Benin, Burkina Faso, Cabinda, Demokratiese Republiek die Kongo, Gaboen, Guinee, Guinee-Bissau, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Kameroen, Liberië, Mali, Nigerië, Republiek die Kongo, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Togo en Tsjad.

## Galery 

Adenia lobata01.jpg
Adenia lobata00.jpg
Adenia lobata-Jardin botanique Meise (3).jpg
Adenia lobata IMG 1319.jpg
Adenia lobata IMG 1317.jpg
Adenia lobata 2019-12-13 5489.jpg

## Bronnelys 
* Plants of the World
Istwaeone

[duimnael|regs|Die voorgestelde verspreiding van die primêre [Germaanse tale|Germaanse dialekgroepe in Europa rondom 1 n.C. Die uitbeelding van Jutland as 'n Wes-Germaanse gebied val in die Duitse wetenskaplike tradisie. 

]]
duimnael|**Hoofgroepe van die Germane** Istwaeone *(Weser-Ryn-Germaans)* in oranje
Die **Istwaeone** (ook genoem **Istaewone**, Istriaone, Istrione, Sthraone, Thracone, Ryn-Germane of **Ryn-Weser-Germane**) was volgens Tacitus een van drie hoofgroepe van die Germane. Die drie groepe word teenswoordig ingedeel as die Wes-Germane.

Die verspreidingsgebied van die Istwaeone stem ooreen met die van die Ryn-Weser-Germane. Dit korrespondeer aldus geografies ook met die stamgebied van die latere Franke, van wie onder meer die Nederlande die erfgename is. Die ou etniese benaming leef voort in die taalkundige begrip Istwaeoons.

## Mitologie 
[duimnael|Bevolking van [Germanië|Germania Magna ten tyde van die Romeins keiser Augustus se bewind. (NB: die kaartagtergrond gee nie die situasie aan die begin van ons jaartelling weer nie)]]
Tacitus noem in sy *De origine et situ Germanorum* die drie seuns van die mitiese persoonlikheid Mannus, wat die stamvaders van die drie hoofgroepe (proto-stamme): Ingwaeone, Herminone en Istwaeone sou word. Tot hierdie drie groepe word onder andere die volgende stamme gereken:

* Ingwaeone (Noordsee-Germane): later Angele, Friese, Sakse
* Herminone (Elbe-Germane): later Alemanne, Suebe
* Istwaeone (Ryn-Weser-Germane): later Franke
duimnael|So sien die gebied van die huidige Nederland in werklikheid daar uit rondom die jaar 10
Plinius die ouere noem in boek IV van sy *Naturalis historia* vyf Germaanse stamverbande:

*die Ingwaeone, bestaande uit Cimbre, Teutone en Chauke
*die Istwaeone, wat digby die Ryn gewoon het
*die Herminone, bestaande uit die Suebe, Hermundure, Chatte en Cheruske
*die Vandale, waartoe volgens hom die Boergondiërs, Warne, Charini en Gutone behoort het
*die Bastarne en die van hom afstammende Peucini, aan die grens met Dacië.

Die Vandale word teenswoordig as Oos-Germaans ingedeel; die klassifikasie van die Basternae is omstrede.

In die 19e eeu lei die grondlegger van die Keltologie, Johann Kaspar Zeuß, die naam Istwaeone terug na die goties/vandaliese geslag van die Azdingi, wat volgens Jacob Grimm verbonde was aan Hazdiggo (Haddingr). Aldus sou die Istwaeone oorspronklik uit die gebied van die Weichsel kom. Hierdie teorieë word egter nie deur moderne argeologie gestaaf nie.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Viktor Rydberg 1886: *Undersökningar i germanisk Mythologi*, Göteborg.
Adenia letouzeyi

***Adenia letouzeyi*** is 'n klim geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Demokratiese Republiek die Kongo, Gaboen, Kameroen, Republiek die Kongo en Sentraal-Afrikaanse Republiek.

## Galery 

Adenia letouzeyi-Jardin botanique Meise (2).jpg
Adenia letouzeyi-Jardin botanique Meise (3).jpg
Adenia letouzeyi-Jardin botanique Meise (4).jpg
Adenia letouzeyi-Jardin botanique Meise (5).jpg
Adenia letouzeyi-Jardin botanique Meise (6).jpg
Adenia letouzeyi-Jardin botanique Meise (7).jpg

## Bronnelys 
* Plants of the World
Adenia pechuelii

***Adenia pechuelii*** is 'n klim geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is endemies aan Namibië.

## Galery 

Adenia pechuelii-01.jpg
Adenia pechuelii-1261 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg
Adenia pechuelii-2.jpg

## Verwysings
Adenia gummifera

Die **slangklimop** (*Adenia gummifera*) is 'n klim geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Eswatini, Ethiopië, Kenia, Malawi, Mosambiek, Seychelle, Somalië, Suid-Afrika, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Galery 

Adenia gummifera var. gummifera 1DS-II 2-6160.jpg
Adenia gummifera var. gummifera 1DS-II 2-6157.jpg
Adenia gummifera var. gummifera 1DS-II 2-6158.jpg
Adenia gummifera var. gummifera 1DS-II 2-6163.jpg
Adenia gummifera, loof, Krantzkloof NR.jpg
Adenia gummifera, bas, Krantzkloof NR.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Adenia spinosa

***Adenia spinosa*** is 'n geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Botswana, Suid-Afrika en Zimbabwe.

## Gallery 

Adenia spinosa 1DS-II 3-6829.jpg
Adenia spinosa 1DS-II 3-6831.jpg
Adenia spinosa 5267.jpg

## Bron 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Spaans-Amerikaanse Vryheidsoorloë

197px|duimnael|regs|Slag van Tampico (1829)
Die **Spaans-Amerikaanse vryheidsoorloë** was 'n reeks gewapende konflikte wat aan die begin van die 19de eeu, tussen die jare 1809 en 1829 plaasgevind het, en wat die hele Spaanse Ryk geraak het. Hiertydens is die voorstanders van die handhawing van die integriteit van die Spaanse Monargie, wat later bekend sou staan as die "koninklikgesindes", verslaan deur voorstanders van onafhanklikheid of die afskeiding van nuwe Amerikaanse state, wat later bekend sou staan as die "revolusionêre" of "patriotte". Hierdie konflikte word ook beskou as burgeroorloë en was 'n kombinasie van verskeie konflikte, beide plaaslik en wêreldwyd.
Adenia wilmsii

***Adenia wilmsii*** is 'n klim geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is endemies aan Mpumalanga in Suid-Afrika. Die plant het 'n voorkomsgebied van 95 km² en kom tussen Lydenburg en Waterval Boven, op hoogtes van 1300-1500 m. voor. Die spesie se blare word gebruik as medisyne.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Adenia erecta

***Adenia erecta*** is 'n knol geofiet wat deel van die Passifloraceae familie is. Die spesie is endemies aan Zambië.

## Bronnelys 
* Plants of the World
Jean Lefèbvre

**Jean Lefèbvre** (* 18 Oktober 1893, *sterfdatum onbekend*) was 'n Belgiese atleet. Hy het aan drie items by die Olimpiese Somerspele van 1920 deelgeneem.

## Verwysings
Hedwig Leenaert

**Hedwig Leenaert** (* 28 November 1931 – † 19 Junie 2017) was 'n Belgiese langafstandatleet. Hy het aan die 5000 meter vir mans by die  Olimpiese Somerspele van 1960 deelgeneem.

## Verwysings
Anna Kournikova

**Anna Sergeyevna Kournikova** (gebore 7 Junie 1981) is 'n Russiese model en televisiepersoonlikheid, en voormalige beroepstennisspeler. Haar voorkoms en celebrity status het haar een van die bekendste tennissterre wêreldwyd gemaak. Op die hoogtepunt van haar roem het aanhangers op soek na beelde van Kournikova haar naam een ​​van die mees algemene soekstringe gemaak op "Google Search". 

Ten spyte daarvan dat sy nooit 'n enkelspeltitel gewen het nie, het sy nr.&nbsp;8 in die wêreld geword in 2000. Sy het groter sukses behaal met die dubbelspel, waar sy soms die wêreld nr.&nbsp;1-speler was. Met Martina Hingis as haar dubbelspelmaat, het sy in 1999 en 2002 Grand Slam-titels in Australië gewen, en die WTA-kampioenskappe in 1999 en 2000. Hulle het na hulself verwys as die "Spice Girls of Tennis".

Kournikova het in 2003 uit professionele tennis getree weens ernstige rug- en ruggraatprobleme. Sy woon in Miami Beach, Florida, en het af en toe in uitstallings en in dubbelspel vir die St. Louis Aces van World Team Tennis gespeel voordat die span in 2011 gevou het. Benewens haar tennis- en televisiewerk, dien Kournikova as 'n wêreldambassadeur vir Population Services International se "Five & Alive"-program, wat gesondheidskrisisse aanspreek wat kinders onder die ouderdom van vyf en hul gesinne in die gesig staar.

## Verwysings
Rubbereendontfouting

duimnael|'n Rubbereend wat deur 'n ontwikkelaar gebruik word om met ontfouting te help.
In sagteware-ingenieurswese is **rubbereendontfouting** (of die **rubbereendontfoutingsmetode**) 'n metode om kode te ontfout deur 'n probleem in gesproke of geskrewe natuurlike taal te artikuleer. Die naam is 'n verwysing na 'n storie in die boek *The Pragmatic Programmer* waarin 'n programmeerder 'n rubbereend ronddra en sy kode ontfout deur homself te dwing om dit reël vir reël aan die eend te verduidelik. Baie ander terme bestaan vir hierdie tegniek, wat dikwels verskillende (gewoonlik) lewelose voorwerpe of troeteldiere soos 'n hond of 'n kat behels. Teddiebere word ook algemeen gebruik. Wanneer mense betrokke is, staan dit bekend as konfessionele programmering.

## Benadering
Baie programmeerders het die ervaring gehad om 'n probleem aan iemand anders te verduidelik, moontlik selfs aan iemand wat niks van programmering weet nie, en dan die oplossing te vind in die proses om die probleem te verduidelik. Deur te beskryf wat die kode veronderstel is om te doen en waar te neem wat dit werklik doen, word enige teenstrydigheid tussen hierdie twee duidelik. Meer algemeen dwing die onderrig van 'n vak die evaluering daarvan vanuit verskillende perspektiewe af en kan dit 'n dieper begrip verskaf. Deur 'n lewelose voorwerp te gebruik, kan die programmeerder probeer om dit te bewerkstellig sonder om iemand anders te onderbreek, en met beter resultate as wat waargeneem is deur bloot hardop te dink sonder 'n gehoor. Hierdie benadering is in rekenaarwetenskap en sagteware-ingenieurswese-kursusse geleer.

## In populêre kultuur
Op 1 April 2018 het Stack Exchange 'n rubbereend-avatar op hul webwerwe bekendgestel as 'n nuwe "funksie" genaamd Quack Overflow as 'n Gekkedag-grap. Die eend het in die onderste regterhoek van die blaaier-kykpoort verskyn en probeer om besoekers te help deur na hul probleme te luister en met oplossings te reageer. Die eend het egter bloot 'n kwakgeluid voortgebring nadat hy glo gedink en getik het. Dit verwys na rubbereendontfouting as 'n kragtige metode om probleme op te los.

## Verwysings
William Meyers

**William Meyers** (23 Julie 1943 in Johannesburg – 7 Mei 2014) was 'n Suid-Afrikaanse bokser wat 'n bronsmedalje by die 1960 Olimpiese Somerspele in Rome verower het as 'n veergewig.

Meyers, wat slegs 17 was tydens die Olimpiese Spele in Rome, was die jongste Suid-Afrikaanse bokser ooit wat 'n Olimpiese medalje gewen het. Hy het nooit professioneel geboks nie.

## 1960 Olimpiese uitslae
Hieronder is die rekord van William Meyers, 'n Suid-Afrikaanse veergewigbokser wat aan die 1960 Rome Olimpiese Spele deelgeneem het:
*Ronde van 32: Than Tun (Birma) deur beslissing verslaan, 5-0
* Rondte van 16: verslaan Hsu Teng-yun (Chinees Taipei) met 'n derde ronde uitklophou
*Kwarteindstryd: verslaan Constantin Gheorghiu (Roemenië) deur beslissing, 5-0
*Halfeindstryd: verloor teen Jerzy Adamski (Pole) deur beslissing, 1-4 (wen die bronsmedalje)

## Verwysings
Tetris

duimnael|Tetris logo.
duimnael|Skermgreep van Tetris.
**Tetris** (voorheen gestileer as: TETЯIS) (Russies: Тетрис]) is 'n legkaartvideospeletjie wat in 1985 geskep is deur Aleksei Pazjitnov, 'n Sowjet-sagteware-ingenieur. Dit is deur verskeie maatskappye op meer as 65 platforms gepubliseer, wat 'n Guinness-wêreldrekord opstel vir die mees gebruikte speletjie. Na 'n aansienlike tydperk van publikasie deur Nintendo, het die regte in 1996 teruggekeer na Pajitnov, wat saam met Henk Rogers die Tetris Company gestig het om lisensiëring te bestuur.

In Tetris voltooi spelers lyne deur stukke met verskillende vorms (tetrominoes) te beweeg wat op die speelveld neerdaal. Die voltooide reëls verdwyn en gee die speler punte, en die speler kan voortgaan om die ontruimde spasies te vul. Die wedstryd eindig wanneer die opgehoopte vorms die bopunt van die speelveld bereik. Hoe langer die speler hierdie uitslag kan uitstel, hoe hoër sal hul telling wees. In veelvuldige speletjies moet spelers langer as hul teenstanders hou; in sekere weergawes kan spelers strawwe op teenstanders toedien deur 'n aansienlike aantal lyne te voltooi. Sommige weergawes voeg variasies by soos 3D-skerms of stelsels vir die bespreking van stukke.

Tetris word dikwels as een van die beste videospeletjies aangewys. Teen Desember 2011 het dit 202 miljoen kopieë verkoop—ongeveer 70 miljoen fisiese eenhede en 132 miljoen betaalde mobiele speletjie-aflaaie—wat dit een van die topverkoper-videospeletjie-[konsessiesaak|konsessiesake]] maak. Die Game Boy-weergawe is een van die topverkoper-speletjies van alle tye, met meer as 35 miljoen eksemplare verkoop. Beelde van die speletjie het argitektuur, musiek en cosplay beïnvloed. Tetris was ook die onderwerp van verskeie studies wat die teoretiese kompleksiteit daarvan ontleed het en die effek daarvan op die menslike brein na 'n sessie getoon het, veral die Tetris-effek.

## Verwysings 
## Boeke
*
* Brzustowski, John, Can You Win at Tetris? 1992, University of British Columbia ,doi=10.14288/1.0079748 https://open.library.ubc.ca/cIRcle/collections/ubctheses/831/items/1.0079748 .
* 
* 
* 
* 
*
Adenia repanda

***Adenia repanda*** is 'n rankagtige geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Botswana, Namibië, Suid-Afrika, Zambië en Zimbabwe.

## Bronnelys 
* Plants of the World
Roger Lespagnard

**Roger Lespagnard** (* 24 Oktober 1946) is 'n voormalige Belgiese tienkampatleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspeles van 1968, 1972 en 1976 deelgeneem.

## Verwysings
Julien Lehouck

**Julien Lehouck** (* 14 Augustus 1896 – † 25 Februarie 1944) was 'n Belgiese naelloopatleet. Hy het aan die 100 meter vir mans by die Olimpiese Somerspele van 1920 deelgeneem.

Hy was deel van die Belgiese Weerstand tydens die Tweede Wêreldoorlog en is by Breendonk tereggestel.

## Verwysings
Straat van Messina

Die **Straat van Messina** is nou seestraat tussen die oostelike punt van Sisilië, *Punta del Faro,* en die westelike punt *Punta Pezzo* in Kalabrië, Suid-Italië. Dit verbind die Tirreense See in die noorde met die Ioniese See in die suide in die middel van die Middellandse See. Op sy nouste punt, tussen Torre Faro en Villa San Giovanni, is dit 3,1 km breed. By die stad Messina is dit 5,1 km breed. Die straat se maksimum diepte is 250 m.

Daar is sterk getystrome in die straat wat tot 'n unieke marine ekostelsel bydra. Die rots in die dorp Scilla, Kalabrië aan die noorde van die straat en 'n natuurlike maalkolk in die noorde van die straat hou verband met die Griekse legende van Skilla en Charibdis. In sekere omstandighede kan die lugspieëling van Fata Morgana waargeneem word wanneer na Sisilië vanaf Kalabrië gekyk word. Met sy bottelnekvorm is dit ook 'n verpligte transitopunt in die migrasie van baie voëlspesies.

In 1957 was 'n 220&nbsp;kV oorhoofse kraglyn oor die Straat gebou. Die kraglyn se maste was van die hoogste ter wêreld. Die kraglyn is sedertdien met 'n ondersese kragkabel vervang; die maste staan egter steeds en word as historiese monumente bewaar.

Op 10 Julie 2024 het die Estiese atleet Jaan Roose die Straat van Messina oorgesteek op 'n slaplyn wat tussen die twee Messina-maste gespan is. Hy het die vorige langste slaplynstappie van 2 710 meter oortref en 'n afstand van 3 600 meter voltooi.

## Verwysings
Koning Arthur

duimnael|Koning Arthur, deur Charles Ernest Butler.
**Koning Arthur** was volgens legendes 'n koning van Brittanje. Hy is 'n volksheld en sentrale figuur in die Middeleeuse literêre tradisie bekend as *the Matter of Britain*.

In Walliese bronne word Arthur uitgebeeld as 'n leier van die post-Romeinse Britte in gevegte teen die Angel-Saksers in die laat 5de en vroeë 6de eeue. Hy verskyn eers in twee vroeë Middeleeuse historiese bronne, die *Annales Cambriae* en die *Historia Brittonum*, maar dit dateer tot 300 jaar nadat hy veronderstel was om te lewe, en die meeste historici wat die tydperk bestudeer, beskou hom nie as 'n historiese figuur nie. Sy naam kom ook voor in vroeë Walliese poëtiese bronne soos *Y Gododdin*.

Die karakter het ontwikkel deur Walliese mitologie, en verskyn óf as 'n groot vegter wat Brittanje verdedig teen menslike en bonatuurlike vyande óf as 'n magiese figuur van folklore, soms geassosieer met die Walliese anderwêreld *Annwn*.

Die legendariese Arthur het grootliks ontwikkel as 'n figuur van internasionale belang deur die gewildheid van Geoffrey van Monmouth se verbeeldingryke 12de-eeuse *Historia Regum Britanniae* (Geskiedenis van die Konings van Brittanje). Geoffrey het Arthur uitgebeeld as 'n koning van Brittanje wat die Sakse verslaan het en 'n groot ryk gevestig het. Baie elemente en insidente wat nou 'n integrale deel van die Arthur-verhaal is, verskyn in Geoffrey se Historia, insluitend Arthur se pa Uther Pendragon, die towenaar Merlin, Arthur se vrou Guinevere, die swaard Excalibur, Arthur se bevrugting by Tintagel, sy laaste geveg teen Mordred by Camlann, en laaste rus in Avalon.

Die temas, gebeure en karakters van die Arthurlegende verskil baie van teks tot teks, en daar is nie een kanonieke weergawe nie. Arthur-literatuur het gedurende die Middeleeue gedy, maar het in die daaropvolgende eeue afgeneem totdat dit weer 'n groot herlewing in die 19de eeu beleef het. In die 21ste eeu het die legende steeds prominensie, nie net in letterkunde nie, maar ook in verwerkings vir teater, film, televisie, strokiesprente en ander media.

## Verwysings
Straat van Sisilië

Die **Straat van Sisilië** is 'n seestraat tussen Sisilië en Tunisië. Die straat is 145 km breed en verdeel die Tirreense See en die westelike Middellandse See van die oostelike Middellandse See. Die straat se maksimum diepte is 316 m en die eiland Pantelleria is in die middel van die straat. 

Daar is 'n gereëlde veerboot diens oor die straat tussen Sisilië en Tunisië. Daar was al voorgestel dat 'n tonnel gebou moet word om Sisilië en Tunisië met mekaar te verbind.

## Verwysings
Émile Leva

**Émile Leva** (* 13 Desember 1931) is 'n voormalige Belgiese middelafstandatleet. Hy het aan die 800 meter vir mans by die Olimpiese Somerspele van 1956 deelgeneem.

## Verwysings
Adenia cynanchifolia

***Adenia cynanchifolia*** is 'n rankplant wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan die Demokratiese Republiek die Kongo, Gaboen, Golf van Guinee-eilande, Kameroen, Nigerië en Republiek die Kongo.

## Bronnelys 
* Plants of the World
Geskiedenisse van Tacitus

duimnael|Eerste bladsy van die *Geskiedenisse* van Tacitus in sy eerste gedrukte uitgawe.
***Geskiedenisse*** (Latyn: *Historiae*) is 'n Romeinse historiese kroniek deur Tacitus. Geskryf c.100–110, sy volledige vorm gedek c.69–96, 'n tydperk wat die jaar van vier keisers na die ondergang van Nero insluit, sowel as die tydperk tussen die opkoms van die Flaviese dinastie onder Vespasianus en die dood van Domitianus. Die oorlewende gedeelte van die werk bereik egter eers die jaar 70 en die heel begin van die bewind van Vespasianus.

Saam het die *Geskiedenisse* en die *Annale* 30 boeke beloop. Hieronimus van Stridon verwys uitdruklik na hierdie boeke, en ongeveer die helfte daarvan bestaan steeds. Alhoewel geleerdes verskil oor hoe om die boeke aan elke werk toe te ken, word veertien tradisioneel aan die *Geskiednisse* en sestien aan die *Annale* toegewys. Tacitus se vriend Plinius die jongere het na "jou geskiedenisse" verwys toe hy aan Tacitus geskryf het oor die vroeëre werk.

Teen die tyd dat Tacitus die *Geskiedenisse* voltooi het, het dit die Romeinse geskiedenis gedek vanaf 69 nC, na Nero se dood, tot 96 nC, die einde van Domitianus se bewind. Die *Annale* dek die vyf dekades voor Nero, vanaf 14 nC, die bewind van Tiberius, tot 68 nC, toe Nero gesterf het.

## Verwysings
Pantelleria

**Pantelleria** is 'n Italiaanse eiland wat in die Straat van Sisilië in die Middellandse See geleë is. Die eiland is 106 km suidwes van Sisilië en 68 km oos van die Tunisiese kus. Op helder dae is Tunisië sigbaar vanaf die eiland. Die eiland is onder die adminstrasie van die provinsie Trapani op Sisilië. 

Volgens die Italiaanse Nasionale Instituut van Statistiek  was die populasie van Pantelleria 7335 in 2022.

## Verwysings
Johan Lisabeth

**Johan Lisabeth** (* 25 Junie 1971) is 'n uitgetrede Belgiese hekkiesatleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1996 deelgeneem.

## Verwysings
Albert Lowagie

**Albert Lowagie** (* 22 September 1929) is 'n Belgiese naelloopatleet. Hy het aan die 400 meter by die Olimpiese Somerspele van 1952 deelgeneem.

## Verwysings
Karel Lismont

**Karel Lismont** (* 8 Maart 1949) is 'n voormalige Belgiese langafstandatleet. Hy het aan die maratons en 10 000 meter by die Olimpiese Somerspeles van 1972, 1976, 1980 en 1984 deelgeneem.

## Verwysings
Danie Odendaal

**Danie Odendaal** (* 23 Januarie 1947 – † 30 Oktober 2024, Langebaan) was ‘n Suid-Afrikaanse skrywer, TV-vervaardiger en -regisseur. Hy was veral bekend as hoofskrywer van *Egoli: Plek van goud* en vervaardiger van *7de Laan*. Odendaal het oor die dekades 'n loopbaan in die Suid-Afrikaanse vermaaklikheidsbedryf gevolg. Hy was getroud met die TV-regisseur en aktrise Annie Basson.

## Lewensloop
Odendaal het aan die Universiteit van Stellenbosch, sowel as die Sorbonne-universiteit, in Frankryk, en Trinity College in Cambridge in die Verenigde Koninkryk studeer voordat hy by die SAUK aangesluit het as regisseur aan die begindae van televisie in Suid-Afrika.

Franz Marx het Odendaal in 1992 aangestel as hoofskrywer vir die tweetalige sepie *Egoli*. Ná agt jaar in dié rol het hy begin om *7de Laan* vir SABC2 te vervaardig. Odendaal het vir 15 jaar die uitvoerende vervaardiger van die gewilde plaaslike sepie gebly totdat hy bedank het toe die SAUK *7de Laan* se mandaat en styl verander het.

Die veelbekroonde vervaardiger het ook *“Egoli: Plek van Goud”* vervaardig en onder meer *“Dennekruin 12”*, *“Galery”*, ''“Die man met 'n lyk om sy nek”*, *“Beelde”* en *“Saartjie”'' geregisseer.

Odendaal het in 2019 'n beroerte gehad terwyl hy in Pervillac, Frankryk, gewoon het. Hy sterf op 30 Oktober 2024 in Langebaan na ‘n kort siekbed.

## Verwysings
Spaanse literatuur van Realisme

Die term **Spaanse literatuur van Realisme** sluit werke in wat deel uitmaak van 'n literêre beweging wat deel is van Realisme, 'n kulturele beweging wat in die middel van die 19de eeu in Europa bevorder is deur die neigings van die romantiese beweging te ondermyn. Dit is 'n stroom uit Frankryk wat omstreeks 1850 kieme ontwikkel het wat reeds in die Romantiek bestaan ​​het, veral *costumbrismo*. Romantiese idees sou bietjie vir bietjie oplos en 'n reaksie sou begin teen "kuns ter wille van kuns" wat die onafhanklikheid of outonomie van die werk van die werklikheid verkondig het; Die blik van sommige was moeg vir die verbeeldingryke en skilderagtige, en het probeer om mense, die samelewing en hedendaagse optrede objektief waar te neem. Die doel daarvan was om 'n portret van die samelewing aan te bied. Die vernaamste voorlopers was Honoré de Balzac (1799-1850) wat met werke soos *Die Menslike Komedie* 'n morele en sosiale doel aan die roman afgedwing het. Stendhal (1783-1842) het eweneens die sentimentaliserende onderwerpe van romantiek en sy voorkeur vir heldhaftige en verhewe karakters aangeval deur sy romans *Rooi en Swart* en *La Chartreuse de Parme*, waarin "Die roman is 'n spieël wat ons in die pad steek", 'n frase wat terloops herinner aan Cervantes oor komedie, waarvan hy gesê het dat "dit by elke stap 'n spieël voor ons plaas, waar ons die handelinge van die menslike lewe aanskoulik sien, hierdie doel byna uitsluitlik besef." baie gou het, by sommige skrywers, tot Naturalisme gelei.

Die term "realis" is vir die eerste keer in 1850 gebruik, met verwysing na die skildery van Gustave Courbet, Honoré Daumier en Jean-François Millet, maar is later uitgebrei na die res van die kunste. In die letterkunde is die roman hoofsaaklik weerspieël. Miskien is een van die redes vir die gewilde sukses van die romans te vinde in hul publikasie in die koerante van die tyd. Die redaksie het die roman in paaiemente gebruik om die publiek te dwing om daagliks die koerant te koop. Die houding van die realistiese skrywer is analities en krities, en hy bly gewoonlik afsydig van wat hy vertel. Die hoofromans van die 19de eeu was sosiaal van aard, en skrywers is as "geskiedkundiges van die hede" beskou.

Daar moet egter nie vergeet word dat romantiese neigings bly voortbestaan ​​het of dat ander ontwikkel het wat teen Realisme gereageer het nie.
Adenia gedoensis

***Adenia gedoensis*** is 'n slingerplant wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is endemies aan Ethiopië en kom in die suide voor..

## Bronnelys 
* Plants of the World Online
Adenia gracilis

***Adenia gracilis*** is 'n rankplant wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Gaboen, Ivoorkus, Kameroen, Liberië, Nigerië, Republiek die Kongo, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Tanzanië en Uganda.

## Infraspesies 
Die spesie het twee infraspesies:
* *Adenia gracilis subsp. gracilis*
* *Adenia gracilis subsp. pinnata* W.J.de Wilde

## Bronnelys 
* Plants of the World
Botswana algemene verkiesing van 2024

‘n **Algemene verkiesing** is op 30 Oktober 2024 in Botswana gehou om die samestelling van die 13de Parlement van Botswana asook plaaslike rade regoor die land te bepaal. Vir verkiesing was 61 setels van die Nasionale Vergadering sowel as 609 plaaslike raadsetels, almal verkies deur die eerste-verby-die-wenpaal-stemstelsel.

Die verkiesing het 'n ongekende slag toegedien vir die Botswana Demokratiese Party (BDP), wat die land eiehandig vir 58 jaar sedert onafhanklikheid in 1966 regeer het. Die BDP het dramatiese swaai na opposisiepartye in die gesig gestaar, wat op sy beste, vierdeparty-status op grond van voorlopige resultate geval het. Die verkiesing was die eerste keer in Botswana se geskiedenis dat die regerende party uit die mag gestem is, wat byna ses dekades se ononderbroke regering beëindig het.

Die Umbrella for Democratic Change (UDC) het die verkiesing gewen met  'n volstrekte meerderheid wat die verkiesing van Duma Boko as president van Botswana verseker, terwyl die Botswana Congress Party (BCP) die tweede plek behaal het en die amptelike opposisieparty geword het. Die Botswana Patriotiese Front (BPF) het aansienlike groei in die Sentrale Distrik behaal, wat sy aantal setels vergroot het. Almal behalwe 4 BDP-LP's het hul setels verloor, wat die party na 'n handvol setels verminder het ná byna ses dekades van ononderbroke regering. Voormalige president Mokgweetsi Masisi het die oggend van 1 November ’n nederlaag erken en ’n vreedsame magsoordrag verseker. Later daardie dag is president Boko deur hoofregter Terence Rannowane ingesweer, wat hom toegelaat het om die eerste regering sedert onafhanklikheid te vorm sonder BDP-deelname.

## Verwysings
Duma Boko

**Duma Gideon Boko** (gebore 31 Desember 1969) is 'n Botswana-politikus en prokureur wat sedert November 2024 as President van Botswana dien en sedert 2012 as leier van die Umbrella for Democratic Change. Hy was van 2014 tot 2019 die opposisieleier in die Nasionale Vergadering.

Duma Boko het die presidentskap van die BNF in 2010 oorgeneem. Hy het die stigting van die Umbrella for Democratic Change (UDC), 'n alliansie van die belangrikste opposisiepartye in Botswana, gelei. Hy het as die alliansie se president in Botswana se algemene verkiesings in 2014 en 2019 deelgeneem.

Tydens die algemene verkiesing op 1 November 2024 het die BDP vir die eerste keer sedert onafhanklikwording in 1966 nie meer ’n volstrekte meerderheid behaal nie en die sittende president Mokgweetsi Masisi het die regeringsmag aan die UDC oorhandig, waarna Duma Boko as sy opvolger ingesweer is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Adenia hastata

***Adenia hastata*** is 'n geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Eswatini, Mosambiek en Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom die plant in KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga voor.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Armand Lepaffe

**Armand Lepaffe** (* 18 Januarie 1908 – † 9 April 1981) was 'n Belgiese atleet. Hy het aan die 110 meter hekkies vir mans by die Olimpiese Somerspele van 1928 deelgeneem.

## Verwysings
Fernand Linssen

**Fernand Linssen** (* 14 Oktober 1928 – † 19 Junie 2011) was 'n Belgiese naelloopatleet. Hy het aan die 200 meter by die Olimpiese Somerspeles van 1948 en 1952 deelgeneem.

## Verwysings
Krisis van die Derde Eeu

197px|duimnael|regs|Die verdeelde Ryk in 271 nC.
Die **Krisis van die Derde Eeu**, ook bekend as die **Militêre Anargie** of die **Imperiale Krisis** (235–284), was 'n tydperk in Romeinse geskiedenis waartydens die Romeinse Ryk byna in duie gestort het onder die gekombineerde druk van herhaalde buitelandse invalle, burgeroorloë en ekonomiese disintegrasie. Op die hoogtepunt van die krisis het die Romeinse staat in drie afsonderlike en mededingende politici verdeel.

Die krisis het in 235 begin met die sluipmoord van keiser Severus Alexander deur sy eie troepe. Gedurende die daaropvolgende jare het die ryk barbare invalle en migrasies in Romeinse grondgebied, burgeroorloë, boereopstande en politieke gesien onstabiliteit, met veelvuldige usurpers wat om mag meeding. Dit het gelei tot die verlaging van geldeenheid en 'n ineenstorting in beide handelsnetwerke en ekonomiese produktiwiteit, met die Plaag van Cyprianus bydra tot die versteuring. Romeinse leërs het mettertyd meer aangewese geraak op die groeiende invloed van die barbaarse huursoldate bekend as *foederati*. Romeinse bevelvoerders in die veld, hoewel nominaal lojaal aan die staat, het toenemend onafhanklik van Rome se sentrale gesag geword.

Tydens die krisis was daar minstens 26 aanspraakmakers op die titel van keiser, meestal prominente Romeinse generaals, wat imperiale mag oor die hele of 'n deel van die ryk oorgeneem het. Dieselfde aantal mans het gedurende hierdie tydperk deur die Romeinse Senaat as keiser aanvaar en het dus wettige keisers geword. Teen 268 het die ryk in drie mededingende state verdeel: die Galliese Ryk (insluitend die Romeinse provinsies van Gaul, Britannia en, kortliks, Hispania); die Palmyrene Ryk (insluitend die oostelike provinsies van Sirië Palaestina en Aegyptus); en tussen hulle die eintlike Italiaans-gesentreerde Romeinse Ryk.

Die bewind van Aurelian (270-275) is 'n keerpunt in die krisistydperk. Aurelianus het die ryk suksesvol herenig deur die twee wegbreekstate te verslaan, en 'n reeks hervormings uitgevoer wat gehelp het om 'n mate van stabiliteit in die Romeinse ekonomie te herstel. Daar word gesê dat die krisis geëindig het met Diocletianus en sy herstrukturering van die Romeinse keiserlike regering, ekonomie en weermag. Die laaste word gesien as 'n deurslaggewende oomblik in die Romeinse geskiedenis, wat die begin van die Dominate aandui.

Die krisis het gelei tot sulke diepgaande veranderinge in die ryk se instellings, samelewing, ekonomiese lewe en godsdiens dat dit toenemend deur die meeste historici gesien word as die oorgang tussen die historiese tydperke van klassieke oudheid en laat oudheid.

## Verwysings
Adenia venenata

***Adenia venenata*** is 'n geofiet wat deel van die *Passifloraceae* familie is. Die spesie is inheems aan Djiboeti, Eritrea, Ethiopië, Jemen, Kenia, Nigerië, Saoedi-Arabië, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Somalië, Soedan, Tanzanië, Tsjad en Uganda.

## Bronnelys 
* Plants of the World
François Mahy

**François Mahy** (* 26 Oktober 1898 – † datum onbekend) was 'n Belgiese atleet. Hy het aan die hoogspring by die Olimpiese Somerspele van 1920 deelgeneem.

## Verwysings
Gilbert Van Manshoven

**Gilbert Van Manshoven** (* 26 Mei 1946 – 10 Maart 2019) was 'n Belgiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1968 deelgeneem.

## Verwysings
Joseph Marien

**Joseph Marien** (* 25 Januarie 1900 – † 14 Desember 1950) was 'n Belgiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1928 deelgeneem.

## Verwysings