open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ixia erubescens

***Ixia erubescens*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel van die renosterveld en fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Tulbagh tot by Caledon asook Piketberg voor. Die spesie het 80% van sy habitat verloor aan gewasverbouing en stedelike ontwikkeling. Die oorblywende gedeelte van die habitat word bedreig deur indringerplante, onbeheerde brande en oorbeweiding.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia esterhuyseniae

***Ixia esterhuyseniae*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Hottentots-Hollandberge voor. Hier kom dit voor in vore, slote en al die dreineringslyne op hoogtes van 900 tot 1&nbsp;200 m. voor. Die spesie word tans nie bedreig nie, maar word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia flexuosa

***Ixia flexuosa*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en is deel van die vygieveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom vanaf die Kaapse Skiereiland tot by Riversdal, Stilbaai en Bredasdorp voor.

## Galery 

Ixia flexuosa 1DS-II 3-5749.jpg
Ixia flexuosa 1DS-II 3-5750.jpg
Ixia flexuosa 1DS-II 3-5751.jpg
Ixia flexuosa 1DS-II 3-5782.jpg
Ixia flexuosa 1DS-II 3-5797.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Kassuendebrug

regs|400px
Die **Kassuendebrug** (Ponte Kassuende) is ‘n brug in Mosambiek oor die Zambezirivier.

## Ligging
Die brug lê by 16°  11′  32.42″  suid en 33°  37′  7.71″  oos, tussen die stad Tete op die suidoewer en Benga in die Moatize-distrik op die noordoewer en skaars 6km stroomaf van die Samora Machelbrug. Dit is op die hoofpad van Zambië en Malawi na die hawe by Beira. Ook is die brug op ‘n belangrike roete tussen Harare en die noordelike dele van Mosambiek.

## Brug
Weens Mosambiek se ekonomiese groei danksy die aanwesige delfstowwe (en veral die steenkoolneerslae by Moatize) het die verkeer oor die rivier baie toegeneem. Die betonbrug is gebou tussen 2011 en 2014 deur ‘n Portugese konsortium bestaande uit die firmas Mota-Engil, Soares da Costa en Opway teen ‘n koste van €105 miljoen. Alhoewel die rivier op die plek van die brug 715m breed is, is die brug 1586m lank. Dit is 148m breed en sluit ‘n voetpad aan weerskante van die brug in. Hierdie tolbrug lei die verkeer buite-om die stad Tete en verminder so die reistyd en vervoerkoste aansienlik. Sedert die opening in 2014 word geen swaarvoertuie meer op die Samora Machelbrug toegelaat nie. 

## Naam
Die brug dra die naam van ‘n destydse basis van FRELIMO in daardie gebied.

## Lees ook
*Kruisings oor die Zambezirivier

## Bibliografie
*mpoverello.com
*structurae.net
Ixia fuscocitrina

***Ixia fuscocitrina*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en is deel van die fynbos en renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Piketberg tot by Durbanville voor. Hierdie spesie het 'n groot gedeelte van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing. Ander bedreigings is stedelike ontwikkeling, indringerplante en blomversamelaars.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia helmei

***Ixia helmei*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en is deel van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom by Botrivier voor. Die spesie het 'n voorkomsgebied van slegs 1&nbsp;km² en is gefragmenteer as gevolg van gewasverbouing. Die bedreiging bestaan steeds.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia leucantha

***Ixia leucantha*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Agulhasvlakte tussen Elim en Baardskeerdersbos voor. Die spesie het reeds 70% van sy habitat verloor weens gewasverbouing. Die oorblywende subpopulasies word bedreig deur indringerplant en onbeheerde brande.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia linderi

***Ixia linderi*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Piketberg by Zebrakop voor. Die spesie het 'n voorkomsgebied van kleiner as 1&nbsp;km². Die plant word nie bedreig nie maar word as kritiek seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia linearifolia

***Ixia linearifolia*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom in die Roggeveld-eskarp op die suidelike hellings naby Sutherland voor. Hier is daar slegs een populasie, die plant word nie bedreig nie maar word beskou as kritiek seldsaam.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia longituba subsp. macrosiphon

***Ixia longituba subsp. macrosiphon*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos en die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom op die voorheuwels van die Riviersonderendberge tussen Villiersdorp en Stormsvlei voor.

Die plant het 'n voorkomsgebied van 228&nbsp;km² en daar is drie subpopulasies oor. Die spesie het van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing, indringerplante en oorbeweiding.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia latifolia

***Ixia latifolia*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Koue Bokkeveld langs die rant van die Tankwa Karoo tot by die Klein Swartberg en die suidelike hellings van die Gamkaberg.

## Galery 

Ixia latifolia 1DS-II 2-3430.jpg
Ixia latifolia 1DS-II 2-3431.jpg
Ixia latifolia 1DS-II 2-3445.jpg
Ixia latifolia 1DS-II 2-3446.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia maculata

Die **Frieskalossie** (*Ixia maculata*) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Piketberg tot by Durbanville en Bloubergstrand voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 6 201&nbsp;km². Die spesie het van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing soos graan, wingerde, sitrus, Rooibos en aartappels.

## Galery 

Ixia maculata (10059128906).jpg
Ixia maculata 1DS-II 3-6649.jpg
Ixia maculata 1DS-II 3-6668.jpg
Ixia maculata.jpg
Ixia maculata (10059128906).jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Heksaan

::*Moenie met hekseen of heksyn verwar word nie*

**Heksaan** is 'n organiese verbinding, 'n reguit ketting-alkaan met ses koolstofatome en het die molekulêre formule .

Heksaan is 'n belangrike bestanddeel van petrol. Dit is 'n kleurlose vloeistof, reukloos as suiwer en met kookpunte van ongeveer 69&nbsp;°C. Dit word algemeen gebruik as 'n goedkoop, relatief veilige, grootliks onreaktiewe en maklik-verdampte nie-polêre oplosmiddel.

In industrie verwys die term *heksane* dikwels na 'n mengsel wat grotendeels (>60%) bestaan uit heksaan, met wisselende hoeveelhede van die isomere 2-metielpentaan en 3-metielpentaan, en moontlik kleiner hoeveelhede nie-isomere C-, C- en C-(siklo)alkane. *Heksane* is goedkoper as suiwer heksaan en word dikwels gebruik in grootskaalse bewerkings wat nie een isomeer benodig nie (bv. As skoonmaakmiddel of vir chromatografie).

## Fisiese eienskappe 
Alle alkane is kleurloos. Die kookpunte van die verskillende heksaan-isomere is ietwat eenders, en soos vir ander alkane, is dit meestal laer vir die meer vertakte isomere. Die smeltpunte verskil heeltemal en daar is geen duidelik neiging nie.

## Produksie 
Heksaan word hoofsaaklik verkry deur raffinering van ruolie. Die presiese samestelling van die fraksie hang grootliks af van die bron van die olie (ruwe of gereformeerde) en die beperkings van die raffinering. Die industriële produk (gewoonlik ongeveer 50 gew.% van die reguit-ketting-isomeer) is die fraksie wat teen 65-70&nbsp;°C kook.

## Gebruike 
In die industrie word heksaan gebruik in die formulering van gom vir skoene, leerprodukte en dakbedekking. Dit word ook gebruik om kookolie (soos canola-olie of soja-olie) uit sade te onttrek, vir die skoonmaak en ontvetting van verskillende artikels en vir die vervaardiging van tekstiele.

'n Tipiese laboratoriumgebruik van heksaan is om olie en vetbesoedeling uit water en grond te ontgin vir ontleding. Aangesien heksaan nie maklik gedeprotoneer kan word nie, word dit in die laboratorium gebruik vir reaksies wat baie sterk basisse insluit, soos die bereiding van organolitiums. Butyllithiums word byvoorbeeld gewoonlik as 'n oplossing in heksaan voorsien.

Heksane word algemeen in chromatografie gebruik as 'n nie-polêre oplosmiddel. Hoër alkane, teenwoordig as onsuiwerhede in heksane, het dieselfde retensietye as die oplosmiddel, wat beteken dat fraksies wat heksaan bevat ook hierdie onsuiwerhede bevat. By voorbereidende chromatografie kan konsentrasie van 'n groot volume heksane 'n monster tot gevolg hê wat merkbaar deur alkane besmet is.

## Isomere 
## Sien ook 
*lys van oplosmiddels

## Aantekeninge 
## Verwysings 
{{verwysings|30em|verwysings=

}}
Ixia micranda

***Ixia micranda*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Houw Hoek tot by Kleinmond en De Hoop voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 4&nbsp;078&nbsp;km². Die plant het van sy habitat afgestaan aan kusontwikkeling tussen Kleinmond en Hermanus, ook aan die aanplant van plantasies in die Palmiet-Hooglandberge tussen Botrivier en Kleinmond. Dit word tans bedreig deur die aanplant van wingerde, die aanplant van proteas en indringerplante.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia marginifolia

***Ixia marginifolia*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos en Nama-Karoo. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap. Die spesie kom van Loeriesfontein tot by Fraserburg, Beaufort Wes en Matjiesfontein voor.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Na'akueto La'ab

thumb|250px|’n Priester van die Kloosterkerk van Na'akueto La'ab met ’n uitbeelding van die legende van konings.

'''Na'akueto La'ab'* was *negus'' (koning) van Ethiopië en lid van die Zagwe-dinastie. Die Ethiopiese historikus Taddesse Tamrat meen hy was die seun van Kedoes Harbe. Volgens die Brits-Ethiopiese akademikus Richard Pankhurst het hy die kerk laat bou wat in ’n grot sowat ’n halwe dag se reis van die dorp Lalibela geleë is. Volgens een manuskrip het hy 40 jaar lank regeer, maar dit is ’n agterdogwekkende ronde getal.

’n Hagiografie van Na'akueto La'ab wat in die 17de eeu geskryf is, bestaan nog. Volgens Huntingford lui die dokument dat Zagwe-mag tot in Gojjam gestrek het en dat die koning twee kerke laat bou het.

Volgens tradisie het koningin Maskal Kibra haar man, koning Lalibela, oorreed om in Na'akueto La'ab se guns te abdikeer, maar hom 18 maande later oorreed om die troon terug te neem. Tamrat glo egter nie Lalibela se heerskappy het so vreedsaam tot ’n einde gekom nie. Hy meen die tradisie laat ’n tydperk weg toe Na'akueto La'ab in staat was om steun te werf en die troon vir ’n kort rukkie oor te neem, totdat Jetbarak sy pa se troon teruggeneem het.

## Verwysings
## Skakels
**The Dictionary of Ethiopian Biography*: Nä'akweto-Lä-'Ab
Ixia monadelpha

***Ixia monadelpha*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Wemmershoek tot Franschhoek in die Hottentots Holland- en Kogelberge voor.

## Sinonieme 
* *Eurydice columnaris* (Salisb.) Nois.
* *Eurydice columnaris var. angustifolia* (Andrews) Nois.
* *Eurydice columnaris var. latifolia* (Andrews) Nois.
* *Eurydice columnaris var. versicolor* (Andrews) Nois.
* *Eurydice grandiflora* (Andrews) Nois.
* *Galaxia ixiiflora* Redouté
* *Galaxia ramosa* Redouté
* *Ixia angustifolia* (Andrews) Klatt
* *Ixia cartilaginea* Lam.
* *Ixia columellaris* Ker Gawl.
* *Ixia columellaris var. rhodolarynx* Baker
* *Ixia columnaris* Salisb.
* *Ixia columnaris var. angustifolia* Andrews
* *Ixia columnaris var. grandiflora* Andrews
* *Ixia columnaris var. latifolia* Andrews
* *Ixia columnaris var. purpurea* Andrews
* *Ixia columnaris var. versicolor* Andrews
* *Ixia galaxioides* Klatt
* *Ixia grandiflora* (Andrews) Pers.
* *Ixia monadelphia* Burm.f.
* *Ixia purpurea* (Andrews) Klatt
* *Ixia variegata* Banks ex Schult.
* *Morphixia angustifolia* (Andrews) Klatt
* *Morphixia columellaris* (Ker Gawl.) Klatt
* *Morphixia grandiflora* (Andrews) Klatt
* *Morphixia latifolia* (Andrews) Klatt
* *Morphixia monadelpha* (D.Delaroche) Klatt
* *Morphixia purpurea* (Andrews) Klatt
* *Morphixia versicolor* (Andrews) Klatt

## Galery 

Ixia monadelpha (1).jpg
Ixia monadelpha Dec 13.jpg
Ixia monadelpha pink.jpg
Ixia monadelpha.jpg

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia mostertii

***Ixia mostertii*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Wolseley tot by Worcester voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 82&nbsp;km² in die Breederiviervallei en daar is tans drie sub populasies oor wat uit minder as 1 000 plante bestaan. Die spesie se habitat het met 20% verklein die afgelope 20 jaar weens ontwikkeling om Worcester en gewasverbouing in die Breederiviervallei. 'n Derde sub populasie het habitat verloor weens die ontwikkeling van 'n gholfbaan en casino.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia namaquana

***Ixia namaquana*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord- en die Wes-Kaap en kom in die hoër liggende bergagtige gebiede van die Richtersveld tot die noordelike Sederberg voor. Subpopulasies in die suide word deur gewasverbouing bedreig.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia orientalis

***Ixia orientalis*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Oos- en die Wes-Kaap en kom van Caledon tot by Bathurst en die Amatholeberge voor. Hierdie spesie is die mees algemeenste en wydverspreide spesie in die genus. 

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Agau-volk

Die **Agau-volk** (Ge'ez: አገው *Agäw*) is ’n Koesjitiese etniese groep wat in Ethiopië en die naburige Eritrea woon. 

Hulle praat die Agau-tale, wat tot die Koesjitiese tak van die Afro-Asiatiese taalfamilie behoort. Die meeste is Christene.

## Geskiedenis
[thumb|170px|’n 15de-eeuse [ikoon van Gebre Mesqel Lalibela, die 12de-eeuse koning van die Zagwe-dinastie.]]
Die Agau word dalk die eerste keer genoem in die 3de-eeuse *Monumentum Adulitanum*, ’n inskripsie uit die Koninkryk Aksoem. Dit verwys na ’n volk, die "Athagaus", dalk van* ʿAd Agaw*, wat beteken "seuns van Agau". Die Athagus was een van die volke wat verower is deur die onbekende koning wat die *Monumentum Adulitanum* laat skryf het. Uit latere inskripsies uit die 4de en 6de eeu lyk dit of die Agau die oorspronklike inwoners van die noordelike Ethiopiese Hoogland is en óf uit hulle blyplek gedwing is óf met ander volke vermeng geraak het.

Die Koesjitiessprekende Agau-volk het tydens die bewind van die Zagwe-dinastie oor Ethiopië regeer, van omstreeks 900 tot 1270. Die naam van die dinastie kom van die Ge'ez-frase *Ze-Agaw* ("van die Agau") en verwys na die Agau-volk.

## Subgroepe
* Die noordelike Agau is bekend as die Bilen; hulle hoofstad is Keren, Eritrea;
* Die westelike Agau is bekend as die Qemant; hulle hoofstad is Tekel Dengay;
* Dis oostelike Agau is bekend as die Xamta; hulle hoofstad is Soqota;
* Die suidelike Agau is bekend as die Awi; hulle hoofstad is Injibara.

## Bekende Agau-mense
* Mara Takla Haimanot – keiser van Ethiopië wat die Zagwe-dinastie teen 1137 gestig het;
* Gebre Mesqel Lalibela – keiser van Ethiopië wat die erkenning kry vir die bou van die rotskerke van Lalibela;
* Jetbarak – keiser van Ethiopië, die laaste heerser van die Zagwe-dinastie, wat tot in 1270 regeer het.

## Verwysings
## Skakels
Ixia parva

***Ixia parva*** is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos en renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Matjiesfontein tot by Laingsburg voor. Die plant is redelik onbekend, sover bekend is daar drie subpopulasies binne 'n gebied van 22&nbsp;km². Die plant word moontlik bedreig deur oorbeweiding.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Sabeërs

[thumb|230px|links|Ruïnes van die historiese dam van die voormalige Sabese hoofstad Ma'rib, nou in [Jemen.]]
[thumb|120px|Die "Bronsman wat in Al-Baydā' (antieke Nashqum in Skeba) ontdek is, 6de-5de eeu&nbsp;v.C., [Louvre.]]
Die **Sabeërs** (Sabees: 𐩪𐩨𐩱, ; Arabies: ٱلسَّبَئِيُّوْن *as-Sabaʾiyyūn*; Hebreeus: סבאים) was ’n Arabiese volk van Suid-Arabië. Hulle het Sabees gepraat en die koninkryk *Sabaʾ* (Arabies: سَـبَـأ) gestig, wat vermoedelik die Bybelse land **Skeba** was, en "die oudste en belangrikste koninkryk van Suid-Arabië".

Geleerdes stem nie saam oor die datum waarop Sabaʾ gestig is nie. Kenneth Kitchen dateer die koninkryk met sy hoofstad, Maʼrib, tussen 1200&nbsp;v.C. en 275&nbsp;n.C. Israel Finkelstein en Neil Asher Silberman glo weer "die Sabese koninkryk het eers van die 8ste eeu&nbsp;v.C. af begin floreer en dat die verhaal van Salomo en die koningin van Skeba "’n anachronistiese 7de-eeuse skepping is". Die koninkryk het geval ná ’n lang, maar sporadiese burgeroorlog tussen verskeie Jemenitiese dinastieë wat aanspraak op die troon gemaak het. Die laat Koninkryk Himyar het as oorwinnaars uit dié stryd getree.

## In godsdiensgeskrifte
In die Koran word van die Sabeërs gepraat as "Skeba" of "die volk/bewoners van Toebba". ("Toebba" was 'n titel vir die konings van Saba'). Skeba en Seba word verskeie kere in die Ou Testament genoem: in Job, Joël, Esegiël en Jesaja. In Job word gesê hulle het Job se vee gesteel en sy slawe doodgemaak en in Jesaja word hulle beskryf as "groot mense".

## Verwysings
## Skakels
Ixia paniculata

Die **pypkalossie** (*Ixia paniculata*) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord- en die Wes-Kaap en kom van die Bokkeveldberge noord van Nieuwoudtville tot by die Kaapse Skiereiland en Kleinmond voor.

## Sinonieme 
* *Acidanthera capensis* (Houtt.) Benth. ex Pax
* *Babiana longiflora* Steud.
* *Crocosmia tenuiflora* (Ker Gawl.) Klatt
* *Freesea longiflora* Eckl.
* *Gladiolus ixioides* Thunb.
* *Gladiolus longiflorus* Jacq.
* *Houttuynia capensis* Houtt.
* *Hyalis longiflora* Salisb.
* *Ixia longiflora* Lam.
* *Ixia longiflora* P.J.Bergius
* *Ixia paniculata var. tenuiflora* (Vahl) Baker
* *Ixia tenuiflora* Vahl
* *Montbretia capensis* (Houtt.) Voigt
* *Montbretia concolor* (Heynh.) Voigt
* *Montbretia rocheana* (Sweet) Heynh.
* *Montbretia tenuiflora* (Ker Gawl.) Voigt
* *Morphixia paniculata* (D.Delaroche) Baker
* *Morphixia paniculata var. tenuiflora* (Vahl) Baker
* *Tritonia capensis* (Houtt.) Ker Gawl.
* *Tritonia concolor* Sweet
* *Tritonia longiflora* Ker Gawl.
* *Tritonia paniculata* (D.Delaroche) Klatt
* *Tritonia rocheana* Sweet
* *Tritonia tenuiflora* (Vahl) Ker Gawl.
* *Waitzia capensis* (Houtt.) Rchb.
* *Waitzia concolor* Heynh.
* *Waitzia tenuiflora* (Ker Gawl.) Heynh.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia pavonia

***Ixia pavonia*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom op die Roggeveld-eskarp voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 77&nbsp;km² en is volop na 'n brand. Die plant word as seldsaam beskou en het geen bedreigings nie.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia pumilio

***Ixia pumilio*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Breederiviervallei, suid van Worcester voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van kleiner as 10&nbsp;km² en daar is slegs een populasie, weerskante van die rivier op die banke. Die plant is eers in 1983 ontdek en weer bevestig in 2012. Daar word geskat dat die populasie uit minder as 200 plante bestaan. Die habitat word bedreig deur gewasverbouing en indringerplante.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Prinses Lilibet van Sussex

** Prinses Lilibet van Sussex** (op 4 Junie 2021 gebore as **Lilibet Diana Mountbatten-Windsor**) is die dogter van Prins Harry, Hertog van Sussex, en Meghan, Hertogin van Sussex. Sy is die kleinkind van koning Charles III en die sewende in lyn van die Britse troon.

## Geboorte en familie 
Lilibet is op 4 Junie 2021 om 11:40 PDT (19:40 UTC ) in die Santa Barbara Cottage-hospitaal in Santa Barbara, Kalifornië, gebore. Sy is vernoem na haar oumagrootjie aan vaderskant, koningin Elizabeth II, wie se bynaam Lilibet was, en ouma aan vaderskant, Diana, Prinses van Wallis. Haar bynaam is "Lili".

Sy stam vaderlik af van die Britse koninklike familie en is afkomstig van gemengde rasse. Sy besit dubbele burgerskap van die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk. 

## Titel en opvolging
Lilibet is die sewende aanspraakmaker op die Britse troon en die hoogste een wat buite Brittanje gebore is. As 'n agterkleinkind, eerder as 'n kleinkind, van 'n monarg was sy nie met haar geboorte geregtig op die titel "prinses" nie. Die dogter van 'n hertog is daarop geregtig om "lady" voor haar naam te gebruik, maar nes met haar broer was dit onwaarskynlik dat sy 'n titel sou gebruik, ten minste terwyl sy in Amerika woon. 

Volgens 'n patentbrief van koning George V wat in 1917 uitgereik is (en steeds van krag is), is Mountbatten-Windsor geregtig om die titel "prinses" te gebruik ná haar oupa, koning Charles III, se troonbestyging op 8 September 2022. Daar is berig enige titels sal in 'n formele opset gebruik word, maar nie elkedagse gesprekke nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ixia ramulosa

***Ixia ramulosa*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos en renosterveld. Die spesie is endemies aan die Noord- en die Wes-Kaap en kom van Kamieskroon tot by die Bokkeveld-eskarp en die Koebeeberge voor. Die plant word bedreig die rooibostee bedryf en oorbeweiding.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia polystachya

Die **geelkalossie** (*Ixia polystachya*) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van die Olifantsriviervallei tot by die Kaapse Skiereiland en Caledon voor. Die plant word bedreig deur ontwikkeling en plantasies rondom Stellenbosch. In die Swartland, Breederiviervallei en rondom Caledon word die plant bedreig deur gewasverbouing.

Dit word ook *geelkalossie*, *koringblom*, *koringblommetjie* of *witkalossie* genoem.

## Galery 

Ixia polystachya 1DS-II 1-C3809.jpg
Ixia polystachya 1DS-II 2-6609.jpg
Ixia polystachya blue.jpg
Ixia polystachya-2.jpg
Ixia polystachya.JPG

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Ixia reclinata

***Ixia reclinata*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom suidwes van die Theewaterskloofdam voor. Die plant het 80% van sy habitat verloor toe die dam gebou is. Die oorblywende habitat is omskep in wingerde en gewas verbouings. Die oorblywende sub populasies is klein. 

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Sun International

**Sun International Hotels Limited** is 'n hotelketting en kasinobestemming uit Suid-Afrika, geskep deur Sol Kerzner, veral bekend vir sy Sun City-oord naby Rustenburg in die Noordwesprovinsie. Die maatskappy, wat spesialiseer in dobbel, gasvryheid en vermaak, besit 42,5% van die Suid-Afrikaanse kasinomark.  

Sun International Hotels se hoofkwartier is in die Bahamas, op Paradise Island, wat die grootste eilandoord ter wêreld is, waarvan 70% deur die maatskappy besit word.  Sun International is in 1967 in Suid-Afrika ingelyf en bedryf ook 'n hoofkantoor in Sandton, Johannesburg.

## Verwysings
Ezulwini-vallei

**Ezulwini-vallei** is 'n vallei in die noordweste van Eswatini in Suider-Afrika. Die vallei, ook bekend as 'The Valley of Heaven', strek ongeveer 30 kilometer en word in die ooste begrens deur die Mdzimba-heuwels. Die historiese hoofstad van Eswatini, Lobamba, is geleë in die vallei, ook bekend as die Royal Valley, 'n plek van baie legendes uit die Swazi-geskiedenis. Die hoofweg is die MR3-pad; sommige dele het vier bane. Die vallei strek tot by Kwaluseni. Die vallei bevat 'n aantal noemenswaardige natuurreservate en kenmerke, waaronder die Mlilwane Wildreservaat van 4500 hektaar, gestig in 1964, en die Royal Swazi Sun Hotel. Die vallei is tans besig om aansienlik te ontwikkel weens die groei in toerisme in Eswatini, met die bou van kasino's, kroeë, hotelle, winkels soos die Gables-winkelsentrum en ander verstedeliking. Die Ezulwini Handwerk-sentrum en die Swazi Nasionale Museum in Lobamba is ook opmerklik. Ten spyte van die stedelike ontwikkeling in die vallei, is daar steeds 'sagte' groen heuwels en wildsbokke wat in die welige grasvelde ondertoe wei. 

## Verwysings
NG gemeente Oudtshoorn-Wes

duimnael|270px|regs|Die kerkgebou omstreeks 1970
duimnael|regs|Ds. Siebie Sieberhagen was die gemeente se tweede leraar.

Die **NG gemeente Oudtshoorn-Wes** is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Ring van Oudtshoorn en in die Sinode van Wes-Kaapland gesetel op die hoofdorp van die Klein-Karoo, Oudtshoorn.

## Stigting en eerste leraars 
Op 10 Desember 1948 is dié gemeente van Oudtshoorn afgestig as die eerste dogtergemeente op die dorp. In 1951 het Oudtshoorn-Noord aan die beurt gekom en in 1954 Oudtshoorn-Suid, gevolg deur nog drie tussen 1966 en 1982. As eerste leraar het ds. A.P. Treurnicht opgetree. Hy het later naam gemaak as koerantredakteur van *Die Kerkbode* en *Hoofstad* en as leier van die Konserwatiewe Party. Hy is op 19 Maart 1949 bevestig. Ná 'n kort maar vrugbare dienstyd het hy op 4 Junie 1950 van die gemeente afskeid geneem. Op 20 Augustus 1950 is ds. J.J. Sieberhagen as leraar bevestig. 

## Kerkbou 
Die plek waar die eredienste gehou moes word, was 'n primitiewe saaltjie, heeltemal te klein om die gemeente te huisves. Die meeste van die seuns van die verskillende opvoedingsinrigtings moes aanvanklik vir die eredienste na die moedergemeente gaan. Die kerkraad het dadelik aandag aan die probleem van groter ruimte gegee. Daar is besluit om 'n kerkgebou met 650 sitplekke op te rig. Op 4 Desember 1950 is die eerste sooie vir die fondament omgekeer. Op 3 Maart 1951 is die hoeksteen gelê. Dit was destyds 'n jong, lewenskragtige gemeente met sowat 750 lidmate en 'n sieletal van 1425. In 1985 het was die belydende lidmate 760 en die dooplidmate 385 en in 2020 onderskeidelik 804 en 128.

## Predikante 
* Andries Petrus Treurnicht, 1949 - 1950
* Jacobus Johannes Sieberhagen, 1950 - 1957
* Barend Petrus lacobus De Kierk, 1959 - 1960
* Sarel Albertus Struwig, 1960 -
* David Frederik van der Merwe, 1961 -
* Jacobs Maartins Blignaut, 1962 -  (veldpred)
* Gideon Daniël Jacobus Potgieter, 1972 - 1975
* Alexander Johannes Luttig, 1975 - 1977
* Petrus Johannes Uys, 1991 - 1998
* Andre Ryk Orffer, 1996 -
* Jan Gabriel Marais, 1998 -

## Bron 
*  Olivier, ds. P.L. (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
Patrick McKenzie

**Patrick McKenzie** (gebore op 8 Desember 1952 in Kaapstad) is 'n Suid-Afrikaanse politikus uit die bruin gemeenskap, agtereenvolgens lid van die Arbeidersparty (1984-1991), van die Nasionale Party (1991-1998), van die Nuwe Nasionale Party (1998-1999) en van die African National Congress (sedert 1999). 

## Lid van die Nasionale Vergadering 
Hy was 'n lid van die Huis van Verteenwoordigers van die driekamerparlement vir die kiesafdeling Bonteheuwel (1984-1994), lid van die Nasionale Vergadering (Parlement) (1996-1997) en van die Provinsiale Vergadering van die Wes-Kaap (1994-1996 en 1997-2012). Hierna was hy van Maart tot Junie 1996 Minister van Maatskaplike Ontwikkeling in die Kabinet van Nelson Mandela.

## Lid van Wes-Kaapse provinsiale parlement 
Van 1994 tot 1999 was hy lid van die uitvoerende raad van die Wes-Kaapse provinsiale parlement, verantwoordelik vir polisiedienste (1994-1996), toe plaaslike regering en loterye (1997-1999). Hierna was hy weer lid van die uitvoerende raad, verantwoordelik vir kultuursake, sport en ontspanning (2001-2004) en veiligheid (2008-2009).
L.A.P.A. Munnik

**Lourens Albertus Petrus Anderson Munnik** (gebore 3 Augustus 1925 in Kaapstad – 12 Julie 2016 in Somerset-Wes, Wes-Kaapprovinsie) was 'n Suid-Afrikaanse geneesheer en politikus.

## Biografie 
L.A.P.A. Munnik (so genoem weens sy vele voorletters), 'n gegradueerde in die geneeskunde aan die Universiteit van Kaapstad, was eers burgemeester van die dorpie Dordrecht in die Oos-Kaap (1955-1960), en daarna 'n lid van die provinsiale raad van die Kaapprovinsie vir die kiesafdeling Aliwal-Noord (1962-1972), kiesafdeling Caledon (1972-1975), toe administrateur van die Kaapprovinsie (1975-1979) en laastens vir dié van Durbanville (1979-1986).

Hy het in 1979 by die kabinet van P.W. Botha aangesluit as minister van gesondheid, volkswelsyn en pensioene (1979-1981) en daarna as minister van gesondheid en volkswelsyn (1982), poswese en telekommunikasie (1982-1984) en minister van openbare werke (1985-1986). In hierdie hoedanigheid beplan hy en hou hy toesig oor die bou in Frankryk van die Suid-Afrikaanse Nasionale Gedenkmuseum in Delvillebos.
Chaim Herzog

duimnael
**Chaim Herzog** (Hebreeus: חיים הרצוג) (17 Septemer 1918 in Belfast – 17 April 1997 in Tel Aviv) was 'n Israelse generaal, advokaat, skrywer en politikus van die Belyning.

Hy het as 'n militêr in die Britse en Israelse weermag gedien, was van 1975 tot 1978 Israelse se ambassadeur by die Verenigde Nasies en van 1983 tot 1993 die sesde president van Israel gewees.

Hy is die (toekomstige) president Isaac Herzog se vader.

## Bronne 
* Knesset
Ixia purpureorosea

***Ixia purpureorosea*** is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus *Ixia* behoort en deel is van die strandveld. Die spesie is inheems aan die Wes-Kaap en kom van Vredenburg tot by Saldanha voor. Die plant word bedreig deur voorstedelike ontwikkeling, kus ontwikkeling en die ontginning van kalksteen. Die totale populasie word minder as 2 000 plante geskat.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Schalk van der Merwe

**Schalk Willem van der Merwe** (1922 – 1984) was 'n Suid-Afrikaanse chirurg en politikus, lid van die Nasionale Party, burgemeester van Keimoes (1957-1960 en 1963-1966) en lid vir die kiesafdeling Gordonia (1966-1980). Hy was ook die minister van gesondheid (1972-1979), Kleurlingsake (1972-1974), volkswelsyn (1978-1979), omgewing (1976-1978), handel en nywerheid (1979-1980) in die regerings van John Vorster en P. W. Botha.

## Biografie 
Schalk van der Merwe is op 18 September 1922 op Citrusdal in die Kaapprovinsie gebore. Nadat hy in Citrusdal en daarna in die Paarl skoolgaan, studeer hy medies aan die Universiteit van Kaapstad (1946) en word 'n chirurg. Nadat hy eers in die Groote Schuur-hospitaal in Kaapstad gepraktiseer het, besluit hy om te verhuis na Keimoes, 'n klein dorpie in die Noord-Kaap, 50&nbsp;km suidwes van Upington. Hy tree in 1947 in die huwelik en het 5 kinders gehad.

In 1955 word hy verkies tot munisipale raadslid van Keimoes en word daaropvolgend in 1957 burgemeester van die dorp. Na twee nie-opeenvolgende mandate betree hy in 1966 die nasionale politieke lewe toe hy verkies word vir die kiesafdeling Gordonia, insluitende Keimoes.

In 1970 sluit hy aan by die Suid-Afrikaanse regering onder leiding van John Vorster as adjunkminister van maatskaplike sake en pensioene, Kleurlingsake en Rehoboth-aangeleenthede. Van Julie 1970 tot Augustus 1972 was hy lid van die kabinet as adjunkminister van binnelandse sake.

Hy is op 23 Augustus 1972 aangestel as Minister van Gesondheid. Op 26 Januarie 1976 word sy ministeriële portefeulje gewysig om beplanning, omgewing en statistiek in te sluit. 

Op 20 November 1978 word hy aangestel as Minister van Gesondheid, Maatskaplike Sake en Pensioene in die kabinet van P.W. Botha. Die portefeulje word weereens uitgebrei met handel en nywerheid laat in 1979.

Op 6 Oktober 1980 is hy aangestel as voorsitter van die kabinet se komitee vir ekonomiese sake.

Hy sterf op 24 Julie 1984 op Rundu tydens 'n gesinsvakansie in Suidwes-Afrika.
Jannie Loots

**Jannie Loots** (gebore in Prieska op 4 Junie 1914, oorlede in Kaapstad in 1998) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en lid van die regerende Nasionale Party.

Nadat hy tot die Suid-Afrikaanse Volksraad (parlement) verkies is in 1961, word hy tien jaar later Minister van Beplanning en Kleurlingsake (1970-1972), Minister van Beplanning en Statistiek (1972-1976) en Minister van die Omgewing (1973-1976) in die Vorster-regering. Sy politieke loopbaan eindig as Speaker van die Volksraad (1976 tot 1981).

## Politieke loopbaan
In 1968 sluit hy aan by die regering van John Vorster as adjunkminister van Kleurlingsake en Rehoboth-aangeleenthede en word daarna adjunkminister van ekonomiese sake en beplanning. Op 11 Mei 1970, tydens 'n kabinetskommeling wat gevolg het op die algemene verkiesing van 22 April, wat weer deur die Nasionale Party gewen is, het premier John Vorster Loots in die pos van Minister van Beplanning en Kleurlingsake aangestel. In Augustus 1972 word hy Minister van Beplanning en Statistiek. 'n Jaar later is sy ministeriële portefeulje verryk met die skepping van die ministeriële departement vir die omgewing.

Van Januarie 1976 tot Junie 1981 was Loots die Speaker van die Suid-Afrikaanse Parlement. Hy tree uit die openbare lewe en sterf kort na 'n heupoperasie in Oktober 1998.
Sabees

[thumb|180px|links|’n [Stele met ’n Sabese inskripsie. Alabaster, omstreeks 700&nbsp;v.C., Jemen.]]
**Sabees** was ’n Oud-Suid-Arabiese taal wat tussen omstreeks 1000&nbsp;v.C. en die 6de eeu&nbsp;n.C. deur die Sabeërs gepraat is. Dit is as ’n skryftaal gebruik deur ’n paar ander volke van antieke beskawings in Suid-Arabië. 

Sabees behoort tot die Suid-Arabiese Semitiese tak van die Afro-Asiatiese taalfamilie. Dit word van ander lede van die Oud-Suid-Arabiese groep onderskei deur die gebruik van "h" vir die derde persoon en as ’n kousatiewe voorvoegsel; die ander tale gebruik almal "s1" in dié gevalle. Sabees word dus ’n "h"-taal genoem en die ander "s"-tale.

Sabees is met die Suid-Arabiese alfabet geskryf en het, nes Hebreeus en Arabies, net konsonante gehad.

## Verwysings
## Skakels
Jan Haak

**Jan Friedrich Wilhelm Haak** (gebore op 20 April 1917 op Prins Albert, Kaapprovinsie, oorlede op 16 Februarie 1993 in Kaapstad), was 'n Suid-Afrikaanse politikus, lid van die Nasionale Party en parlementslid vir Bellville (1953 - 1970). Hy was 'n lid van die Suid-Afrikaanse regering van 1961 tot 1970, en was onder andere Minister van Mynwese en Minister van Ekonomiese Sake.

Nadat Haak in 1939 in die regte aan die Universiteit Stellenbosch gegradueer het, praktiseer hy vir tien jaar lank as advokaat in Bellville en vir twee jaar aan die balie van Kaapstad.

As lid van die munisipale raad van Bellville, word hy in 1953 tot burgemeester verkies.

In 1958, na die dood van premier JG Strijdom, steun hy Hendrik Verwoerd vir die pos van premier teen Eben Dönges, destyds voorsitter van die Kaapse provinsiale tak van die Nasionale Party. In 1966 het hy die verkiesing van John Vorster teen Ben Schoeman ondersteun.

Haak word adjunkminister van beplanning, ekonomiese sake en mynbou (1961 - 1964), minister van mynwese (1964 - 1966) in die regering van Hendrik Verwoerd, en laastens minister van ekonomiese sake (1967 - 1970) in die regering deur John Vorster.

Hy het die soeke na olie in Suid-Afrika aangemoedig en die maatskappy Soekor gestig. Na 'n minipolitieke skandaal met betrekking tot sy integriteit, het hy in Mei 1970 in sy huis in Welgemoed uit die politieke lewe getree. Daarna het hy op verskeie direksies van groot openbare maatskappye (Yskor, Metkor, Vecor) gedien en boeke oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis geskryf.

In 1978 hervat hy sy regsberoep in Pretoria en was hy van 1987 tot 1989 lid van die presidentsraad. In 1988 bedank hy die direksie van Yskor, sy laaste openbare amp.

In 1992 het dokters Jan Haak met pankreaskanker gediagnoseer. Hy sterf aan hierdie siekte op 16 Februarie 1993 in die Faure-hospitaal in die voorstede van Kaapstad. Hy was 75 jaar oud.

## Privaatlewe 
Sy vrou Maria, met wie hy in 1944 getroud is, het hom 3 kinders gegee. Sy sterf in 1987 aan kanker. Daarna is hy in 'n tweede huwelik met Ileana de Vos getroud.

## Huldeblyk 
'n Roete is in 1980 na Namibië in die rigting van Noordoewer Jan Haak-rivierweg genoem.

## Bronne 
* Jan Haak sterf aan pankreaskanker , Beeld, 17 Februarie 1993.
Piet Clase

**Petrus Johannes Clase** (gebore op 13 Oktober 1930 te Bothaville, Oranje-Vrystaat, Suid-Afrika) is 'n voormalige Suid-Afrikaanse politikus, lid van die Nasionale Party, LP vir die kiesafdeling Virginia (1974 - 1991).

Clase gee agtereenvolgens klas in die skole van Vanderbijlpark, Henneman en Welkom. Gedurende hierdie jare was hy voorsitter van die Afrikaanse Kultuurvereeniging in Welkom en Henneman. Van 1966 tot April 1974 het Piet Clase die Welkom Gimnasium gelei.

In die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1974 word hy verkies tot die parlement vir die setel van Virginia. Hy word ook verkies tot president van die raad van direkteure van die vereniging van onderwysers van die Oranje-Vrystaat.

Hy word in Julie 1985 in die PW Botha-regering aangestel as Minister van Onderwys en Kultuur in die Volksraad.

In Julie 1991 kom Clase in 'n persoonlike teenstryd met die beleid wat deur die regering voorgestaan word, en hy kondig sy bedanking aan en gee al sy politieke funksies op. Sy setel in Virginia word toe in 'n tussenverkiesing verower deur Kobus Beyers, 'n voormalige konserwatiewe volksraadslid vir Schweizer-Reneke.

## Verwysings
Carel de Wet

**Carel Pieter Cronje de Wet** (25 Mei 1924 – 22 Mei 2004) was 'n Suid-Afrikaanse politikus, dokter, diplomaat en lid van die Nasionale Party.

De Wet was burgemeester van Vanderbijlpark (1950–1952), toe LP vir dieselfde dorp (1953–1964) voordat hy LP vir Johannesburg-Wes (1967–1972) geword het. Hy was 3 keer die Ambassadeur van Suid-Afrika na Londen (1964 - 1967/1972 - 1977/1983), en ook minister van Mynwese (1967–1972) en gesondheid (1968–1972) in die kabinet van John Vorster.

## Lewensloop
Carel de Wet is in 1924 in die provinsie Oranje-Vrystaat gebore. Hy was 'n kleinseun van die boeregeneraal Christiaan de Wet. Hy het medies studeer aan die Universiteit van Pretoria en die Universiteit van die Witwatersrand voordat hy hom in Boksburg gevestig het as dokter en daarna in die distrik Vereeniging-Vanderbijlpark waar hy vir die mynbedrywe gewerk het.

Nadat hy as burgemeester van Vanderbijlpark en parlementslid gedien het, word hy aangestel as Suid-Afrikaanse ambassadeur in Londen onder die regering van Hendrik Verwoerd.

Hy is na Pretoria teruggeroep deur premier John Vorster wat hom in die Ministerie van Beplanning, Gesondheid en Mynwese aangestel het. In 1972 het hy sy diplomatieke loopbaan as ambassadeur in Londen hervat.
D.C.H. Uys

**Dirk Cornelius Uys** (gebore op 15 Mei 1909, oorlede op 20 November 1995 te Bredasdorp in Suid-Afrika) was 'n Suid-Afrikaanse politikus, lid van die Nasionale Party en parlementslid van 1948 tot 1972. Hy was Minister van Landbousake en Handel (1958 - 1966) in die Verwoerd-regering, Minister van Lande en Grondsake (1964 - 1968) onder Verwoerd en sy opvolger John Vorster, en laastens Minister van Landbou (1968 - 1972) en water (1968) in die Vorster-regering.

## Biografie 
Dirk Uys jnr. was die seun van Dirk Cornelius Uys en Susanna Maria van Papendorf. Hy was getroud met Ellen Gertruida Walters (1911-1994) en hulle het tussen 1936 en 1945 drie kinders gehad.

As kandidaat in 1948 in die kiesafdeling Hermanus-Bredasdorp, word hy verkies tot die parlement teen die sittende Pieter van der Byl. Vyf jaar later, in 1953, na die herverdeling van die kiesafdelings, word hy verkies in die nuwe kiesafdeling van Caledon-Bredasdorp en toe vir Valsbaai in 1958.

In 1958 tree hy  toe tot die Verwoerd-regering as Minister van Landbousake en Handel (1958-1966). Tot 1972 het hy ook die land- en grondsake-portefeuljes (1964-1968) sowel as landbou en water (1968-1972) bestuur.

Van 1970 tot 1972 was hy 'n lid van die Senaat van die Republiek van Suid-Afrika. 

Hy verlaat die politieke lewe in 1972 en is op 20 November 1995 in Bredasdorp op 86-jarige ouderdom oorlede.
Tewodros II

**Tewodros II** (Ge'ez: ቴዎድሮስ, gedoop as **Sahle Dingil**; 14 Januarie 1818 - 14 April 1868) was van 1855 tot met sy dood in 1868 keiser van Ethiopië. Hy is as Kassa Haile Giorgis (Ge'ez: ካሳ ኀይለ ጊዮርጊስ *kasa häylä giyorgis*) gebore en word beskryf as ’n "romantiese avonturier", ’n vaardige vegter, leeuagtig en ’n onselfsugtige idealis. Hy het teen Ottomaans-Egiptiese invallers geveg toe hy jonk was en was ’n soort Robin Hood-karakter; terwyl hy ’n rower teen die tirannieke koninklikes was, het hy van die rykes gesteel en aan die armes gegee. Sy bewind word dikwels beskou as die begin van die moderne Ethiopië en die einde van die gedesentraliseerde *Zemene Mesafint* ("Era van Prinse").

Tewodros II is gebore in die Era van Prinse, maar hy het drome gehad van ’n verenigde Ethiopië en die hervorming van sy administrasie en kerk. Hy wou die Salomoniese Dinastie se heerskappy herstel.

## Bewind
Tewodros II se eerste taak nadat hy die ander provinsies verenig het, was om Shewa onder sy beheer te kry. Gedurende die Era van Prinse was Shewa, selfs meer as die meeste ander provinsies, ’n onafhanklike entiteit; sy leier het homself selfs *negus* (koning) genoem. Hy het sukses teen Shewa behaal, maar daar was aanhoudende rebellies deur adellikes in ander streke wat nie wou moderniseer nie. 

In die eerste ses jaar van sy bewind het hy dié rebellies onderdruk en die ryk was van omstreeks 1861 tot 1863 relatief vreedsaam, maar die energie, geld en mannekrag wat nodig was om met streeksteenstand klaar te speel het die omvang van Tewodros se ander aktiwiteite beperk. Hy het nooit sy droom verwesenlik om ’n sterk monargie te herskep nie, maar het belangrike eerste stappe geneem. Hy het die beginsel gevestig dat goewerneurs en regters aanstellings moes wees wat ’n salaris verdien. Hy het ook ’n vaste leër daargestel, eerder as om op plaaslike adellikes staat te maak om soldate vir sy ekspedisies te verskaf. Hy het die versameling van boeke vir ’n biblioteek begin, asook belastingskodes en ’n gesentraliseerde politieke stelsel met verskillende administratiewe distrikte. 

Tewodros was veral ’n talentvolle militêre kryger. Hy het ook beplan om die kerk te hervorm, maar het sterk teenkanting gekry toe hy probeer het om die kerke belasting te laat betaal op grond om sy regeringsbedrywighede te finansier. Hy het baie vyande in die kerk en min vriende elders gemaak toe hy op dié grond beslag lê. 

Hy het eindelik selfmoord gepleeg in die Slag van Magdala tydens die Britse ekspedisie in Abessinië.

## Verwysings
## Nog leesstof
* Henry Blanc, *A Narrative of Captivity in Abyssinia; With Some Account of the Late Emperor Theodore, His Country and People* (1868), beskikbaar by Project Gutenberg
* Jesman, Czeslaw. "Theodore II of Ethiopia" *History Today. (April 1972), ble. 255-264 aanlyn.
* C. R. Markham, *History of the Abyssinian Expedition* (1869)
* Frederick Myatt, *The March to Mandala'' (1970)

## Skakels
* Tewodros II by Imperial Ethiopia
* Ethiopian Treasures - Emperor Tewodros II, Battle of Meqdala - Ethiopia 
* "The Great Unifier: Emperor Tewodros II of Ethiopia"
Menelik II

**Menelik II** (Ge'ez: ዳግማዊ ምኒልክ, *dagmawi mənilək*; perdenaam **Abba Dagnew** Amharies: አባ ዳኘው *abba daññäw*; 17 Augustus 1844 - 12 Desember 1913), gedoop as **Sahle Mariam** (ሣህለ ማርያም *sahlä maryam*), was van 1889 tot met sy dood in 1913 keiser van Ethiopië en koning van Shewa. Omstreeks 1898, op die hoogtepunt van sy binnelandse mag en buitelandse aansien, was die proses van die uitbreiding van sy grondgebied en die skep van ’n moderne keiserryk voltooi. 

Hy word deur baie Ethiopiërs hooggeag en word gedenk met die herdenking van die Slag van Adoea, wat op 1 of 2 Maart dwarsoor Ethiopië en in die diaspora gevier word. Baie mense in Afrika beskou hom as ’n voorstander van Afrika-onafhanklikheid teen Europese magte tydens die Wedloop om Afrika.

## Bewind
Die Keiserryk Ethiopië is onder keiser Menelik omskep: Die vernaamste aspekte van modernisering is gevestig met die hulp van ministeriële raadgewers in sleutelposisies. Hy het Ethiopiese soldate in die Eerste Italiaans-Ethiopiese Oorlog gelei teen Italiaanse invallers. ’n Klinkende oorwinning in die Slag van Adoea het erkenning van Ethiopië se onafhanklikheid deur buitelandse magte verseker. Dit is bevestig met diplomatieke verteenwoordiging aan sy hof en die optrek van Ethiopië se grense met die aangrensende kolonies. In Ethiopië word hy algemeen "Emiye Menelik" genoem (*Emiye* beteken "my moeder" in Arhamees).

Later in sy bewind het Menelik die eerste kabinet saamgestel om met die administrasie van die keiserryk te help; hy het betroubare en gerespekteerde adellikes as ministers aangestel. Hulle sou nog lank ná sy dood dié ampte beklee.

## Verwysings
## Skakels
* Imperial Ethiopia – Emperor Menelik II the Early Years
* Imperial Ethiopia – Emperor Menelik II the Later Years
* Ethiopian Treasures – Emperor Menelik II
Hennie Smit (politikus)

**Hendrik Hanekom Smit** (1928 - 2012) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en lid van die Nasionale Party. Hy was die parlementslid vir Stellenbosch (1958-1982), minister van Kleurlingsake (1976-1978) in die kabinet van John Vorster, en daarna minister van Poswese en Telekommunikasie (1979-1982) in P.W. Botha se regering.

## Biografie 
Hennie Smit is in 1928 in Dalsig, 'n voorstad van Stellenbosch, gebore. Hy het aan die Fakulteit van Handel aan die Universiteit van Stellenbosch gestudeer.

Hy word in 1958 verkies as volksraadslid vir Stellenbosch, en word redakteur van die *Die Kruithoring*-koerant, die Nasionale Party se persorgaan. In 1974 sluit hy by die Suid-Afrikaanse regering aan as adjunkminister van maatskaplike sake en pensioene en adjunkminister van Kleurlingsake, Sake van die Rehoboth-tuisland en Verhoudings met die Nama. In 1976 word hy bevorder tot Minister van Kleurlingsake in die Vorster-regering.

Hy was bekend as gematig in die Nasionale Party en het op sy tyd geglo dat apartheid gered sou kon word as die mees gepubliseerde en blatante aspekte van segregasie herroep word.

Hy woon tot 1994 in Stellenbosch en daarna in Yzerfontein. Hy het aan Parkinson se siekte gely en sterf op 25 Junie 2012 in die ouderdom van 86.
Perdenaam

[thumb|200px|'n Standbeeld van keiser [Menelik II, die oorwinnaar van Adwa. Menelik se perdenaam was "Abba Dagnew".]]

’n **Perdenaam** is ’n sekondêre adellike titel of naam vir Ethiopiese koninklikes. In sommige gevalle is die "perdenaam" die enigste naam waaronder ’n heerser bekend is. Hulle neem die vorm van "vader van X" aan, waar "X" die naam van die persoon se oorlogsperd is. 

Sommige bekende perdename is:
* Dejazmach Belay Zelleke het die perdenaam "Abba Kostér" gehad (letterlik "Vader van Skerpskutter").
*Ras Alula Engida se perdenaam was "Abba Nega", wat steeds in die naam van die Alula Aba Nega-lughawe voorkom.
*Ras Lul Seged was ook bekend onder sy perdenaam, "Abba Balay"
*Die partyleier Minasse Woldegiorgis is vandag beter bekend onder sy perdenaam, "Abba Dula" Gemeda.

## Verwysings
## Bibliografie
* Pankhurst, Richard. 1989. The Early History of Ethiopian Horse-Names. *Paideuma* 35, pp. 197–206. 
* Mahatama-Sellasie Walda-Masqal. 1969. A Study of the Ethiopian Culture of Horse Names. *Journal of Ethiopian Studies* Vol. 7, No. 2, pp

## Skakels