open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vergulde snellervis

Die **vergulde snellervis** (*Xanthichthys auromarginatus*) is 'n vis wat in verskeie geïsoleerde groepe in die Indiese- en Stille Oseane voorkom. Dit kom ook langs die kus van KwaZulu-Natal voor; dit is 'n seldsame spesie.

## Identifikasie 
Die vis se kleur verskil tussen die geslagte. Die wyfies is grys met rye wit kolletjies op die rye skubbe. Daar is 'n swart streep op die basis van die tweede dorsale- en anale vinne. Die stertvin het 'n swart rant. 

Die mannetjies is grysblou met klein wit kolletjies op die rye skubbe en daar is 'n groot, helderblou vlek op die onderkant van die ronde kop. Die mediaanvinne het geel rante. 

## Habitat 
Die vis leef in diep, aflandige riwwe in water wat 20 tot 70 m diep is. Hulle word min gewaar in water wat vlakker as 30 m is. Hulle leef as alleenlopers maar word soms gesien in los groepe wat uit visse van beide geslagte bestaan in gebiede waar daar redelike strome is. Die vis vreet soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Dennis King & Valda Fraser. *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakels 
* https://www.fishbase.de/summary/Xanthichthys-auromarginatus.html
* http://eol.org/pages/204534/overview
Pierre Mauroy

**Pierre Mauroy** (gebore 5 Julie 1928 – oorlede 7 Junie 2013)   was 'n Franse sosialistiese politikus. Vanaf 21 Mei 1981 tot 17 Julie 1984 was hy die Eerste Minister van Frankryk.

## Eksterne skakels
Gimnasiumseunskool

**Gimnasiumseunskool** kan verwys na:

* Afrikaanse Hoër Seunskool, 'n seunskool in Pretoria, Gauteng, Suid-Afrika
* Paul Roos Gimnasium, 'n seunskool in Stellenbosch, Wes-Kaap, Suid-Afrika
Rhizaxinella schaudinni

***Rhizaxinella schaudinni*** is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem. 

Die spons behoort tot die genus *Rhizaxinella* en tot die familie Suberitidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1929 deur Hentschel.

## Bronne 
* Van Soest, R. (2011). *Rhizaxinella schaudinni* Hentschel, 1929. In: Van Soest, R.W.M., Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, De Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseer op inligting uit die World Register of Marine Species, te vinde op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=134267.
Luno

**Luno** (voorheen **BitX**) is 'n kriptogeld-beurs met sy hoofkantoor in Kaapstad, Suid-Afrika. Die beurs bestaan uit 'n webtoepassing, 'n mobiele toepassing, en 'n toepassingsprogrammeerkoppelvlak (TPK) (, API). Die maatskappy is gestig deur Timothy Stranex, Carel van Wyk, Marcus Swanepoel (HUB), en Pieter Heyns. Luno het meer as 2 miljoen gebruikers.

In Julie 2015, het Nasionale Pers $4m in kriptogeld in BitX belê. BitX het sy naam verander na Luno in 2017, en drie jaar later (2000) het Naspers en "Rand Merchant Investment Holdings" die kriptogeldeenheid vir 'n onbekende bedrag verkoop.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Alfonso II van Asturië

duimnael|Wapen
duimnael|San Julián

**Alfonso II** (*759 – †20 Maart 842) was 791–801 en 802–842 koning van Asturië.

Hy was die seun van koning Fruela van Asturië, maar toe sy pa in 768 vermoor word, was hy nog 'n klein seuntjie en ander lede van die familie kom op die troon:
# Aurelius (768–774), Fruela se neef en dalk ook sy moordenaar
# Silo (774–783), Fruela se skoonbroer
# Mauregatus (783–788) 'n onwettige seun van Alfonso I wat 'n staatsgreep uitvoer, moonltik met Galisiese hulp.
# Vermudo I (788–791) Aurelius se broer. Hy ly 'n nederlaag teen die Arabiere in 791 en verdwyn in 'n klooster.

Alfonso se moeder Munia stam uit Álava, in die Baskiessprekende gebied en die jong prins vind hier sy toevlug. In hierdie tyd is daar 'n konflik tussen die oostelike Baskies-georiënteerde dele van Asturië en die westelike, Galisiese dele. Sy pa Fruela het 'n opstand in die Galisiese geweste hard onderdruk.

Alfonso was waarskynlik die eerste heerser oor Asturië wat regtig 'n nuwe koninklike titel opgeëis het. Hy is die eerste wat *rex* genoem word. Die ou koningstitel van die Visigotiese konings het niemand ná die Moorse verowering van 711 kon opeis nie. Hierdie titel het berus op die vereniging van alle Gote, 'n verkiesing deur die Gotiese adel en 'n salwing in Toledo en dit was almal onmoontlik.

Alfonso se voorgangers, soos die stigter van Asturië, *Pelagius* (Pelayo) word in tekste net *princeps* (prins) genoem. Hulle het geheers oor 'n klein gebied en oor 'n janhagel van plaaslike Asturiërs gemeng met baie Christelike ballinge uit ander dele van die vroeër Visgotiese Ryk. Die Gote was dalk net 'n klein minderheid sonder mag en die titel 'Goties' word nie meer opgeëis nie. In 796 sterf Hisjam I skielik en dit veroorsaak 'n tydperk van swakte en verwarring in die Emiraat. Alfonso gebruik dit om in 797 self op rooftog te gaan aan die weskant van die skiereiland. Hy beset selfs Lissabon, diep in Moslemgebied, maar dit val later weer in hulle hande. Die Franke val in 801 die huidige Katalonië aan en neem Barcelona. Alfonso kan nie daaraan deelneem nie omdat hy deur 'n staatsgreep van die troon verdryf word.

Alfonso trek homself in die klooster van Ablania terug tot die usurpator dood is. In 802 keer hy terug as koning, maar daar word min met die More gebaklei. Daar was moeilikhede in Al-Andalus. Onder Al-Hakam I word daaraan met groot geweld 'n einde gemaak. Onder sy seun Abd ar-Rahman II (822-852) beleef die Emiraat opnuut 'n bloeityd en die aanvalle op Asturië word hervat. Die More hou in 823 en 838 weer 'n rooftog teen Alfonso.

Hy laat verskeie geboue in Oviedo bou. Die kerk van San Julián de los Prados met sy pragtige fresko's word dikwels as van hierdie tydperk beskou, maar dit is nie seker nie, maar is ander dele van geboue wat wel van sy tyd is.

Alfonso het nooit in die huwelik getree nie en word soms *o Casto*, die 'Reine' of 'Kuise' genoem. Ná sy dood sou die troon na Nepotian, sy nefie gaan, maar Vermudo se seun Ramiro I begin 'n burgeroorlog en word koning. Onder hom verskyn die eerste Wikingvlote op die kus van Asturië.

## Verwysings
Alfonso II

**Alfonso II** kan verwys na:

* Alfonso II van Asturië (791–842)
* Alfonso II van Aragon (1162–1196)
* Alfonso II, graaf van Provence (1174–1209)
* Afonso II van Portugal (1185–1223)
* Alfonso, graaf van Poitou (1220–1271)
* Alfonso II van Napels (1448–1495)
* Alfonso II d'Este (1533–1597), hertog van Ferrara van 1559 tot 1597
Manna (graan)

[duimnael|[Pêrelbalalagras in die veld]]
[duimnael|[Vingermanna in die veld]]
[duimnael|Ryp kop van [prosomanna]]
duimnael|Ontkiemende mannaplant

**Manna** is een van die minderbekende en kleiner graansoorte. Voorheen was dit in Afrika die vernaamste bron van meel vir die bak van brood.

## Belangrikste soorte 
Daar bestaan verskeie spesies van manna en hulle is nie almal naby aan mekaar verwant nie. Alhoewel hulle lede is van die familie *Poaceae*, die grasfamilie, behoort hulle tot verskeie stamme en subfamilies. Die bekendste soorte manna is:
* Babala
* Prosomanna
* Boermanna
* Japanse manna
* Vingermanna
* Kodomanna
Sommige mannasoorte is groot growwe grasse, maar skraler as die mielieplant. Hul sade is baie klein en rond, en kan wit, grys, geel en selfs rooi van kleur wees. Die saadjies is kleiner as sorghum of rys, maar groter as teff.

## Verbouing 
Manna is 'n belangrike landbouproduk in die droë tropiese dele van Afrika en Asië. Byna alle manna wêreldwyd word geoes in die ontwikkelende wêreld. Dit is 'n eenjarige somergewas en groei vinnig onder droë en warm toestande. Dit word gewoonlik verbou waar die reënval te laag, die temperatuur te hoog, die groeiseisoen te kort of die grond te onvrugbaar is vir koring en mielies.

## Gebruik 
Die saad van die manna word verwerk tot meel vir brood en  pap en tot graanvlokkies en springmielies. Teenswoordig word dit ook verwerk in slaaie en roerbraai-geregte. Miljoene mense in Asië en Afrika leef egter van manna gekook soos rys. Van manna word ook bier gebrou.

Manna is vry van gluten en is daarom gewild by mense wat allergies is vir gluten. Maar 'n groot en langdurige inname van manna onderdruk weer die werking van die skildklier. Alhoewel die grootste gebruik van manna  tans in Wes-Afrika is, het die gebruik wêreldwyd skerp afgeneem tussen 1970 en 2000 weens die toename in gebruik van ander graansoorte. In 2016 was die verbruik wêreldwyd 'n ruime 28 miljoen ton.

Manna word ook gebruik as voëlsaad en as voer vir beeste en varke. As weiding is dit geskik vir beeste en skape. Dit leen hom goed tot die maak van kuilvoer. Die saadjies word soms selfs gebruik as vulling vir sekere klein balle.

## Geskiedenis 
Manna het soos koring en gars sedert die prehistoriese tye uit wilde grasfamilies ontwikkel. Hawer en rog het eers  baie later bekend geword. Verskillende mannasoorte was al rond 4 500 v.C. in die Verre Ooste bekend. Toe was manna bekender as rys.

## Bibliografie 
* Ensiklopedie van die Wêreld, deel 7. Stellenbosch: Albertyn, 1994. 
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 7. Kaapstad: Nasou, 1972. 
* www.healthyhomeeconomist.com
Babala

**Babala** (*Pennisetum typhoides*, *Pennisetum glaucum*) is wêreldwyd die bekendste mannasoort. Dit staan ook bekend onder die name pêrelmanna, mbalala, munga, mahangu en nyouti.

Babala is een van die belangrikste landbouprodukte in die droër graanstreke en verarmde en minder vrugbare boerderystreke van Afrika en die suidooste van Asië. Ten minste 18 soorte word verbou, elkeen in sy eie klimaatstreek.

Die blouerige sade word gemaal vir die maak van pap en die brou van bier. Babala word aan varke gevoer om baie spek te kry. Verder word dit as hoenderkos en voëlsaad gebruik.  Dit is 'n goeie somerweiding en maak goeie kuilvoer en kan gebruik word vir hooi. Die plant word 1½m tot 3&nbsp;m hoog en dors baie goed.

Die saad het 'n hoë voedingswaarde. Dit bevat drie maal soveel yster as koring en amper net soveel minerale, vesel en proteïne as koring.

## Lees ook 
* Manna (graan)
Prosomanna

**Prosomanna** (*Panicum miliaceum*, familie Gramineae) is een van die meer bekende mannasoorte. Dit staan ook bekend as pluimmanna.

Pluimmanna word veral in Rusland en die Ooste gebruik. In Afrika is dit 'n belangrike broodkoring, maar in Suid-Afrika is dit hoofsaaklik voël- en hoendervoer. In Amerika en Oos-Europa word die hooi as veevoer gebruik.

Die plant word tot 1,20&nbsp;m hoog, het blare van 30&nbsp;cm lank en 2½&nbsp;cm breed, en 'n groot pluimvormige bloeiwyse. Die sade bevat meer proteïne per gram as ander mannasoorte. Dit bevat ook meer vet en vesels as koring, rys, sorghum en ander graansoorte.

Die plant benodig min water en lewer onder goeie omstandighede baie saad en goeie hooi.

## Lees ook 
* Manna (graan)

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Boermanna

**Boermanna** (*Setaria italica*) is gewone manna. Dit is ook bekend onder die name **rooi-en-witmanna**, **goue- of geelmanna**, **trosmanna**, **voëlmanna**, **Italiaanse manna** en **Duitse manna**.

In Suid-Afrika word boermanna as voëlsaad, hoenderkos en veevoer gebruik en word op die Springbokvlakte verbou.

Vergeleke met ander mannas en ander graansoorte het dit 'n hoë kalsiuminhoud en is dit ryk aan proteïne en vesels.

## Lees ook 
* Manna (graan)

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Japannese manna

**Japannese manna** (*Echinochloa frumentacea*), ook bekend as hanekamgras, word beskou as die manna wat die beste geskik is vir weiding. Dit is ook geskik vir die maak van hooi en kuilvoer, en op klein skaal word dit vir voëlsaad verbou. Dit is minder geskik vir menslike verbruik.

Die plant is snelgroeiend, verg vrugbare grond, 'n goed verspreide reënval en 'n gematigde en vogtiger klimaat as ander mannasoorte. Dit word tot 1½&nbsp;m hoog.

## Lees ook 
* Manna (graan)

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Vingermanna

**Vingermanna** (*Eleusine coracana*) ook bekend as rapoko of rupoko, word op aansienlike skaal deur die inheemse bevolking van Afrika en Indië as voedsel verbou.

Van die meel word brood gebak en bier gemaak. Verder word dit aangewend om varke vet te maak en as voëlsaad.

Die plant aard goed op arm grond en groei vinnig. Dit word tot 1,2&nbsp;m hoog en die sade is 1 tot 2&nbsp;mm breed. Hierdie saadjies is ryk aan minerale, veral aan kalsium.

## Lees ook 
* Manna (graan)

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Kodomanna

**Kodomanna** (*Paspalum scrobiculatum*) kom slegs in Indië voor.

Vergeleke met ander grane is kodomanna ongekend ryk aan sink en riboflavien. Die kalsium- en fosforinhoud is ook besonder hoog. Daarby is die plant ook nog hoog in vet- en veselinhoud.

## Lees ook 
* Manna (graan)

## Eksterne skakels
Klarinetconcerto (Mozart)

Die **Klarinetconcerto** in A majeur, K. 622, is 'n concerto vir klarinet wat in 1791 deur Wolfgang Amadeus Mozart vir die klarinetblaser Anton Stadler gekomponeer is.

## Bewegings 
Die concerto bestaan uit drie bewegings:
# Allegro
# Adagio
# Rondo

## Sien ook 
* Köchel-katalogus

## Eksterne skakels 
* , interpretasie deur die klarinetblaser Arngunnur Árnadóttir met die Simfonie-orkes van Ysland onder dirigensie van Cornelius Meister
Klarinet

Die **klarinet** is 'n familie van houtblaasinstrumente wat bestaan uit 'n enkelrietmondstuk, 'n reguit, silindriese houtpyp met vingergate en kleppe, met 'n klanktregter aan die punt. 'n Persoon wat die klarinet bespeel, word 'n klarinetblaser of klarinetspeler genoem.

## Bronne 
*
Fluitconcerto nr. 1 (Mozart)

Die **Fluitconcerto** in G majeur, K. 313, is 'n concerto vir fluit wat in 1778 deur Wolfgang Amadeus Mozart vir die Nederlandse fluitspeler Ferdinand de Jean gekomponeer is.

## Bewegings 
Die concerto bestaan uit drie bewegings:
# Allegro maestoso
# Adagio ma non troppo
# Rondo: Tempo di Menuetto

## Sien ook 
* Köchel-katalogus

## Eksterne skakels 
* , interpretasie deur die fluitspeler Hallfríður Ólafsdóttir met die Simfonie-orkes van Ysland onder dirigensie van Leo Hussain
Hallfríður Ólafsdóttir

**Hallfríður Haffi Ólafsdóttir** (* 12 Julie 1964) is 'n Yslandse fluitblaser en skrywer. Ólafsdóttir is die eerste fluitblaser met die Simfonie-orkes van Ysland. Sy is die outeur van die kinderboekreeks *Maximus Musicus*.

## Bronne 
* *Icelandic Authors in Frankfurt*. Pamflet.
* 

## Eksterne skakels 
*
Simfonie-orkes van Ysland

Die **Simfonie-orkes van Ysland** () is 'n Yslandse orkes wat in Reykjavík gebaseer is. Die Simfonie-orkes van Ysland is 'n outonome openbare instelling onder die toesig van die Ministerie van Onderwys van Ysland. Die Simfonie-orkes van Ysland is van 1961 tot 2011 in die Universiteitsbioskoop () gehuisves, maar skuif in die noordelike lengte van 2011 na die 1&nbsp;800-sitplek Harpa-konsertsaal. Die orkes voer ongeveer sestig konserte per seisoen op.

## Eksterne skakels 
*
Aligi Voltan

**Aligi Voltan** is 'n Italiaanse fagotblaser. Voltan is die eerste fagotblaser by die Orchetsra di Padova e del Veneto.

## Diskografie 
* 1994: *Musica Al Tempo Di Toulouse-Lautrec*
* 1996: *Gymnopédies*
* 2002: *Concerti E Cantate Da Camera*
* 2003: *XXXVIII Stagione Concertistica 2003 / 2004*
* 2004: *Concerti E Cantate Da Camera II*
* 2005: *Concerti E Cantate Da Camera III*

## Eksterne skakels 
* 
* Aligi Voltan op Discogs

### Media 
*
ʼn

duimnael

**ŉ** of N-apostroof is 'n Unicode-kodepunt (kodepunt 0149) wat in die Afrikaanse taal gebruik word. Die kodepunt is tans verouderd en die Unicode-standaard beveel aan dat 'n apostroof gevolg deur die letter *n* eerder gebruik word, aangesien die gebruik van verouderde karakters soos *ŉ* "sterk ontmoedig word". Desnieteenstaande word die karakter nog veral op die internet gebruik.

## Sien ook 
* ’n (dubbelsinnig)

## Verwysings
Sigurður Skúlason

**Sigurður Skúlason** (gebore 10 Desember 1946) is 'n Yslandse akteur wat verskeie hoofrolle vertolk in rolprente en op televisie.

## Eksterne skakels 
*
Xuanzang

duimnael|Xuanzang

**Xuanzang** (Chinees: 玄奘, Pinyin Xuánzàng, soms geskrewe as Hsüan-tsang of Hiuan-tsang; 602–664) was 'n Chinese Boeddhistiese monnik, geleerde en reisiger. Hy het beroemd geword vir sy sewentien jaar lange landreis na Indië (waaronder Nalanda), wat breedvoerig opgeneem is in die klassieke Chinese teks "Groot Tang Rekords oor die Westerse Areas", wat op sy beurt die inspirasie gelewer het vir die roman "Die reis na die weste" geskryf deur Wu Cheng'en tydens die Ming-dinastie, ongeveer nege eeue na die dood van Xuanzang.

## Jeug 
Xuanzang stam uit 'n geleerde familie in die Yanshi-prefektuur van die Chinese provinsie Henan. Sy pa was 'n konserwatiewe volgeling van Konfusius en sterf in 611. Xuanzang se ouer broer Chensu (ook as Changjie bekend) is 'n Boeddhistiese monnik in die klooster van Jingtu in Luoyang en Xuanzang begin daar met groot ywer die Boeddhistiese geskrifte te bestudeer. Hy wil 13 jaar oud reeds monnik word en hy word by uitsondering deur ab Zheng Shanguo toegelaat vanweë die groot kennis wat hy reeds op hierdie leeftyd besit.

Vanweë die burgeroorlog wat in 618 in Henan uitbreek vlug Xuanzang en sy broer na Sichuan se Kong Hui-klooster. In 622 word hy volledig as monnik gewy, maar hy merk op dat daar in die Chinese vertalings van die Boeddhistiese geskrifte baie teenstrydighede is. Sy leraars het daarvoor min oplossings. Hy besluit daarom na Indië te reis om die bronne te bestudeer.

## Sy reis 
duimnael|Xuanzang keer terug.
Die Tang-keiser Taizong is 'n aanhanger van Konfusius wat die Boeddhisme as 'n bedreiging van die wankelrige staatsveiligheid beskou. Hy verbied daarom Xuanzang se reis na Indië, maar in 629 verlaat Xuanzang tog China op sy reis na die weste wat tot 645 sal duur.

Hy reis meer as 16&nbsp;000&nbsp;km deur wat nou China, Pakistan, Afghanistan en Indië is, deurkruis die Taklamakanwoestyn alleen en reis vyf keer dwars deur Indië.

Taizong (regeer 626-649) is eers sy teenstander, maar as hy in April 645 terugkeer in Chang'an (nou Xi'an) is daar so veel mense wat hom wil sien dat hy aanvanklik die stad nie kan betree nie. Die magistraat beveel toe die menigte om huis toe te gaan en wierook te brand om die reisiger 'n veilige toegang te gee. Die keiser is nie tuis nie, maar later word Xuanzang deur hom met groot eer ontvang.

Een van die Indiese heersers wat hy ontmoet en beskryf is Harṣavardhana Śīlāditya van Kanyākubja (regeer 606-648) uit die Puṣpabhūti-dinastie, wat oor 'n groot deel van Noord-Indië heers. 'n Ander is die koning van Kāmarūpa (die huidige Assam) Kumāra (Bhāskaravarman).

## Verwysings
Ben Etive-dam

Die **Ben Etive-dam** is 'n besproeiingsdam in die Valschrivier by Ceres.

Hierdie dam lê 10½&nbsp;km van die dorp en by die Ben Etive-natuurreservaat aan die noordekant van die Matroosberge. Dit is by 33° 26′ 3″ suid en 19° 24′ 14″ oos.

Die volume van die dam is 153&nbsp;000&nbsp;m³.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
Collectella

***Collectella*** is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Daar heers nog onduidelikheid oor by welke familie hierdie genus ingedeel behoort te word (*incertae sedis*).

## Spesie 
*  *Collectella avita* (Schmidt, 1880)
Panyindangan (Pakenjeng)

|}

**Panyindangan** is 'n bestuurslaag in die regentskap Garut van die provinsie Wes-Java, Indonesië. Panyindangan tel 5 636 inwoners (volkstelling 2010).

## Bronne 
* Resultate van die volkstelling (2010), Badan Pusat Statistik, Population of Indonesia by Village
Dercitus reptans

***Dercitus reptans*** is 'n spons uit die familie Pachastrellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1997 deur Desqueyroux-Faúndez & Rob van Soest.

## Bronne 
* Van Soest, R. (2011). *Dercitus (Stoeba) reptans* Desqueyroux-Faúndez & Van Soest, 1997. In: Van Soest *et al.* (2011) World Porifera database. Geraadpleegd middels: World Register of Marine Species op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=555709
Dysidea tubulata

***Dysidea tubulata*** is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem. 

Die spons behoort tot die genus *Dysidea* en tot die familie Dysideidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is vir die eerste keer in 1874 gepubliseer deur A. Rutot.

## Bronne 
Rutot, A. (1874). Note sur la découverte de deux spongiaires ayant provoqué la formation des grès fistuleux et des tubulations sableuses de l'étage Bruxellien des environs de Bruxelles. Mém. Soc. (R.) Malacol. Belg. 9: 55-68, pl. III.
Van Soest, R. (2011). *Dysidea tubulata* (Lehnert & Van Soest, 1998). In: Van Soest, R.W.M., Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, De Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseer op inligting uit die World Register of Marine Species, te vinde op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=164973.
Ecionemia

***Ecionemia*** is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse). 

## Spesies 
*  *Ecionemia acervus* (Bowerbank, 1864)
*  *Ecionemia alata* (Dendy, 1924), dieselfde spesie as *Ancorina alata*
*  *Ecionemia arabica* (Lévi, 1958)
*  *Ecionemia australiensis* (Carter, 1883)
*  *Ecionemia baculifera* (Kirkpatrick, 1903)
*  *Ecionemia cinerea* (Thiele, 1900)
*  *Ecionemia demera* (De Laubenfels, 1934)
*  *Ecionemia densa* (Bowerbank, 1873)
*  *Ecionemia nigra* (Sollas, 1888)
*  *Ecionemia novaezealandiae* (Dendy, 1924), dieselfde spesie as *Ancorina novaezealandiae*
*  *Ecionemia obtusum* (Lendenfeld, 1907)
*  *Ecionemia spinastra* (Lévi, 1958)
*  *Ecionemia thielei* (Thomas, 1986)
*  *Ecionemia walkeri* (De Laubenfels, 1954)

Nieaanvaarde spesies (WoRMS):
*  *Ecionemia cherbonnieri* -> *Stellettinopsis cherbonnieri*
*  *Ecionemia corticata* -> *Stellettinopsis corticata*
*  *Ecionemia dominicana* -> *Stellettinopsis megastylifera*
*  *Ecionemia hilgendorfi* -> *Penares hilgendorfi*
*  *Ecionemia laviniensis* -> *Stellettinopsis laviniensis*
*  *Ecionemia megastylifera* -> *Stellettinopsis megastylifera*
*  *Ecionemia metastrosa* -> *Penares metastrosa*
*  *Ecionemia robusta* -> *Ancorina robusta*
*  *Ecionemia solida* -> *Stellettinopsis solida*
Jannie Geldenhuys

Generaal **Johannes Geldenhuys**  (5 Februarie 1935 – 10 September 2018) was die hoof van die Suid-Afrikaanse Weermag van 1985 tot 1990.

Geldenhuys is op 5 Februarie 1935 op Kroonstad, Oranje-Vrystaat in die Unie van Suid-Afrika gebore. Hy sluit in 1954 by die weermag aan. Hy was as hoof van die weermag betrokke by die onderhandelinge wat in 1989 tot die einde van die Grensoorlog gelei het.

In sy laaste jare het Geldenhuys aan alzheimersiekte gely. Hy is in die dae voor sy dood in die Jura Care Village-versorgingsoord in George, Wes-Kaap, Suid-Afrika, versorg, waar hy op 10 September 2018 oorlede is.

## Bibliografie 
* 1995: Outobiografie
* 2009: *Dié wat gewen het: Feite en fabels van die Bosoorlog*
* 2009: *At the front: A general’s account of South Africa’s Border War*
* 2011: *Ons was daar – Wenners van die oorlog om Suider-Afrika*

## Verwysings 
## Bronne 
*  

## Verdere leesstof 
*  
*
Panjikent

**Panjikent** (Tadjiks: Панҷакент; Persies]: پنجکنت&lrm;; Russies: Пенджикент) is 'n belangrike argeologiese vondsplek aan die syroete in Tadjikistan. Dit is omtrent 60&nbsp;km ten ooste van Samarkand geleë.

duimnael|links|Uit 7de/8ste eeu, Panjikent
Opgrawings het daar in 1947 onder leiding van argeoloë van die Hermitage-museum van Sint Petersburg (toe Leningrad) in Rusland begin. Die helfte van die klein stad van 6–7 hektaar is opgegrawe. Dit is omtrent die vyfde eeu gebou en het in die 7de eeu sy grootste omvang bereik. Panjikent het in 722 in hande van die Arabiere geval. In die 740s het dit nog opgebloei maar tussen 770 en 780 is dit volledig verlaat. Dit het sowat vyf- tot seweduisend inwoners gehad en het reeds in die vyfde eeu 'n stadsmuur gehad. Daar was twee tempels; een was 'n vuurtempel in die ander was daar beelde van tien of meer gode, waaronder die Indiese god Shiva.

Die stad was deel van nedersettings wat die Sogdiërs in die vyfde eeu vanuit Samarkand en Bukhara in die dal van die Zerafsjanrivier gebou het. My sy besproeiingstelsels en die handel van die syroete het die gebied die rykste van Asië geword. Daar is derduisende kopermunte gevind wat vanaf die tweede helfte van die 7de eeu plaaslik gemunt is, maar ook kleiner hoeveelhede silwermunte uit die Sassaniederyk en 'n paar Bisantynse goudmunte.

Baie mense word soos die Zoroastriërs in beenderkissies begrawe, maar daar is ook grafte met uitgestrekte liggame, wat dalk op die Christendom dui. Een lyk het 'n kruis gedra en 'n skryfoefening in Siries wys dat daar Sogdiërs was wat hierdie liturgiese taal van die Kerk van die Ooste geleer het. Die stad se bewoners was dalk hoofsaaklik Zoroastries, maar daar was ook Christene en mense wat die Mesopotamiese godin Nana vereer het. Afbeeldings op mure dui op die Iranse epos Rustam, die fabels van Aesopos en verhale uit die Indiese Panchatantra.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Bene Israel

: *Moenie verwar word met Beta Israel nie.*

Die **Bene Israel** (Hebreeus: בני ישראל, letterlik: "Seuns van Israel"; Judeo-Marathi: बेने इस्राएल), in Indië voorheen bekend as die *Sjaniwar Teli*-kaste ("Saterdag-olie-perskaste") en later as die "Inheemse Joodse Kaste", is 'n historiese gemeenskap van Jode in Indië. Volgens bewerings bestaan dit uit afstammelinge van een van die betwiste verlore stamme en voorvaders wat hulle eeue gelede daar gevestig het. In die 19de eeu, nadat die mense oor normatiewe (Asjkenasiese/Sefardiese) Judaïsme geleer is, het hulle geneig om van dorpe in die Konkan-gebied na die nabygeleë stede, veral Mumbai, Baie het poste by die Britse koloniale gesag van die tydperk behaal.

duimnael|links|Kaart van Joodse gemeenskappe in Indië voor hulle emigrasie na Israel
[duimnael|links|Onakkurate verteenwoordiging van beweerde blygebiede van die Joodse diaspora rondom 1490:Europa:

Afrika:

[Midde-Ooste/Kaukasus (gewoonlik saam met Mizrachi-Jode gegroepeer):

Indië en China (vir latere tydperke: Bagdadse Jode):

]]
In die vroeë deel van die twintigste eeu het baie Bene Israel aktief geword in die nuwe rolprentbedryf, as aktrises en akteurs, produsente en direkteure. Nadat Indië sy onafhanklikheid in 1947 verkry het en Israel in 1948 gestig is, het die meeste Bene Israel na Israel, Kanada en ander Statebondlande en die Verenigde State geëmigreer. Voor hierdie migrasies het hulle die grootste deel van die Joodse bevolking op die Indiese subkontinent gevorm en hul moedertaal is Judeo-Marathi, 'n soort Marathi met leenwoorde uit Hebreeus en Aramees.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*
Eospongilla

***Eospongilla*** is 'n uitgestorwe genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).

## Spesie 
*  *Eospongilla morrisonensis* (Dunagan, 1999) †
Ephydatia

***Ephydatia*** is 'n genus van sponsdiere uit die familie van die Spongillidae.

## Spesies 
*  *Ephydatia caatingae* (Nicacio & Pinheiro, 2015)
*  *Ephydatia chileana* (Pisera & Sáez, 2003) †
*  *Ephydatia facunda* (Weltner, 1895)
*  *Ephydatia fluviatilis* (Linnaeus, 1759)
*  *Ephydatia fortis* (Weltner, 1895)
*  *Ephydatia gutenbergiana* (Müller, Zahn & Maidhoff, 1982) †
*  *Ephydatia japonica* (Hilgendorf, 1882)
*  *Ephydatia kaiseri* (Rauff, 1926) †
*  *Ephydatia meyeni* (Carter, 1849)
*  *Ephydatia millsii* (Potts, 1888)
*  *Ephydatia muelleri* (Lieberkühn, 1856)
*  *Ephydatia ramsayi* (Haswell, 1883)
*  *Ephydatia robusta* (Potts, 1888)
*  *Ephydatia subtilis* (Weltner, 1895)
*  *Ephydatia syriaca* (Topsent, 1910)
Donkerkonynvis

Die **donkerkonynvis** (*Siganus luridus*) is 'n vis wat wydverspreid in die westelike Indiese Oseaan voorkom: die Rooisee, Oman en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *dusky rabbitfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 30 cm lank. Die boonste kant van die lyf is gewoonlik geelbruin en die onderkant is lig. Daar is klein blou kolletjies op die sye van die vis. Daar is verskeie blou, horisontale lyne op die wange en donker, vertikale strepe op die gelerige stert. Die vis se kleur kan egter varieer, die bokant van die lyf kan ook donker geelbruin wees en grys aan die onderkant met 'n geel streep aan die bokant van die sye en 'n wit streep deur die middel van die lyf.

Hulle leef in rotsstrande en aflandige riwwe in water wat tot 40&nbsp;m diep is. Die vis leef in pare of klein groepies saam. Hulle vreet alge. Die spesie is seldsaam in Suid-Afrikaanse waters.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakels 
* http://www.fishbase.org/summary/Siganus-luridus.html
* http://eol.org/pages/203959/overview
Epipolasis

***Epipolasis*** is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).

## Spesies 
*  *Epipolasis maraensis* (Kang & Sim, 2008)
*  *Epipolasis profunda* (Diaz, Van Soest & Pomponi, 1993)
*  *Epipolasis spissa* (Topsent, 1892)
*  *Epipolasis suluensis* (Wilson, 1925)
Epipolasis maraensis

***Epipolasis maraensis*** is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem. 

Die spons behoort tot die genus *Epipolasis* en tot die familie Halichondriidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2008 deur Kang & Sim.

## Bronne 
* Alvarez, B. (2011). *Epipolasis maraensis* Kang & Sim, 2008. In: Van Soest, R.W.M., Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, De Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseer op inligting uit die World Register of Marine Species, te vinde op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=368030.
Bergjode

: *Moenie verwar word met Boerejode nie.*

**Bergjode** of **Kaukasiese Jode** (Azerbeidjans: *Dağ Yəhudiləri*; Hebreeus: יהודי קווקז, *Jehoedéj Kafkas* of יהודי ההרים, *Jehoedéj he-Harim*, Russies: Горские евреи, *Ghorskije Jewrej*) is Jode van die oostelike en noordelike Kaukasus, veral Azerbeidjan, Dagestan, Tsjetsjnië en Ingoesjetië. Hulle is die afstammelinge van Persiese Jode uit Iran. Bergjode verwys na hulself as *Djoehoer* ("Jode") en na hul taal as *Djoehoeri* ("Joods").

[duimnael|links|Etniese kaart van die [Kaukasus-streek]]
[duimnael|links|Onakkurate verteenwoordiging van beweerde blygebiede van die Joodse diaspora rondom 1490:Europa:

Afrika:

[Midde-Ooste/Kaukasus (gewoonlik saam met Mizrachi-Jode gegroepeer):

Indië en China (vir latere tydperke: Bagdadse Jode):

]]
Die Bergjode-gemeenskap het hulle vanaf die 5de eeu in Antieke Persië gevestig; hul taal, Judeo-Tat genoem, is 'n antieke Suidwes-Irannese taal wat baie elemente van antieke Hebreeus bevat en nou verwant is aan Persies.

Volgens bewerings het hulle Persië uit die Antieke Israel reeds in die 8ste eeu v.C. bereik. Hulle het voortgegaan om na die ooste te migreer en hulle uiteindelik in die bergagtige gebiede van die Kaukasus gevestig. Die Bergjode het talle historiese wisselvallighede oorleef omdat hulle hulle in uiters afgeleë en bergagtige gebiede gevestig het. Die Joodse godsdiens en gebruike is deur eeue heen onderhou en bewaar. Hulle was bekend as krygers en perdryers.

Die belangrikste Bergjode-nedersetting in Azerbaijan is Qırmızı Qəsəbə, ook "Jerusalem van die Kaukasus" genoem. In Russies was Qırmızı Qəsəbə eens bekend as Еврейская Слобода (*Jewrejskaja Sloboda*, "Joodse dorpie"), maar tydens die Sowjet-tye is dit herdoop na Красная Слобода (*Krasnaja Sloboda*, "Rooi dorpie").

Bergjude word onderskei van Georgiese Jode van die Kaukasusberge. Die twee groepe is kultureel en etnies anders, praat verskillende tale en het baie verskille in gebruike en kultuur.

As gevolg van die *alijá* het die meeste Bergjode hulle in Israel gevestig, waar tussen 100&nbsp;000 en 140&nbsp;000 leef. In Azerbeidjan is nog tussen 22&nbsp;000 en 50&nbsp;000 Bergjode oor. 'n Bykomende 10&nbsp;000 tot 40&nbsp;000 het hulle in die Verenigde State gevestig.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Air California

**Air California**, later herdoop na **AirCal**, was 'n Amerikaanse lugredery gestig deur William E. Myers en Bill Perrera, 'n sakevennootskap van Orange County. Dit het begin as 'n intrastaatlugredery, uitsluitlik bedryf binne Kalifornië.

Air California se hoofkwartier was in Newport Beach, Kalifornië. Die lugredery se tuislughawe was Orange County Lughawe, nou bekend as John Wayne Lughawe. 

Geskeduleerde passasiersvlugte het op 16 Januarie 1967 begin. Air California se aanvanklike roete was 'n ononderbroke vlug tussen Orange County Lughawe (SNA) en die San Francisco Internasionale Lughawe (SFO), 'n voorheen onbediende roete. Twee Lockheed L-188 Electra turboskroewe is gebruik vir die vyf daaglikse retoervlugte. 

Die lugdiens is herdoop na AirCal in 1981, en het in 1987 saamgesmelt met **American Airlines**.

## Geskiedenis 
duimnael|Air California 737-200 in 1980
Teen die laat 1970's het Air California se vloot hoofsaaklik uit Boeing 737-200-stralers bestaan. Twee Boeing 737-100's is in 1977-78 bygevoeg. Air California het ook met twee gehuurde Douglas DC-9-10s gevlieg in 1968, terwyl daar vir sy nuwe 737s gewag is. 

Na die aankondiging van die Federale Lugrederydereguleringswet van 1978, het Air California ook na Las Vegas en Reno begin vlieg, sy eerste roetes buite die staat. Vlugte is ook begin na Portland, Oregon en daarna na Seattle en Phoenix, Arizona. Die groeiende lugredery het hierna 'n oorname teiken geword vir die groter, nasionale lugrederye.
regs|duimnael|AirCal BAe 146-200 by Orange County lughawe in 1986
AirCal is in 1987 verkry deur AMR Corp, die moedermaatskappy van American Airlines. American het voortgegaan om met baie voormalige AirCal Boeing 737s sowel as die BAE 146s te vlieg, wat op daardie tydstip beide nuwe modelle in American Airlines se vloot was.

## Vloot voor die samesmelting met American Airlines 
* Boeing 737-100
* Boeing 737-200
* Boeing 737-300
* British Aerospace  BAe 146-200
* McDonnell Douglas MD-80

## Verwysings
Erylus (sponsgenus)

***Erylus*** is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).

## Spesies 
*  *E. aleuticus* (Lehnert, Stone & Heimler, 2006)
*  *E. alleni* (De Laubenfels, 1934)
*  *E. almirante* (Vieira, Cosme & Hajdu, 2010)
*  *E. amissus* (Adams & Hooper, 2001)
*  *E. amorphus* (Burton, 1926)
*  *E. amphiastera* (Wintermann-Kilian & Kilian, 1984)
*  *E. aspidodiscus* (Topsent, 1928)
*  *E. bahamensis* (Pulitzer-Finali, 1986)
*  *E. burtoni* (Lévi & Lévi, 1983)
*  *E. caliculatus* (Lendenfeld, 1910)
*  *E. cantabricus* (Ferrer-Hernández, 1912)
*  *E. carteri* (Sollas, 1888)
*  *E. circus* (Adams & Hooper, 2001)
*  *E. citrus* (Adams & Hooper, 2001)
*  *E. corneus* (Boury-Esnault, 1973)
*  *E. cornutus* (Wilson, 1925)
*  *E. corsicus* (Pulitzer-Finali, 1983)
*  *E. cylindriger* (Ridley, 1884)
*  *E. decumbens* (Lindgren, 1897)
*  *E. deficiens* (Topsent, 1927)
*  *E. diminutus* (Mothes, Lerner & Silva, 1999)
*  *E. discastera* (Dickinson, 1945)
*  *E. discophorus* (Schmidt, 1862)
*  *E. expletus* (Topsent, 1927)
*  *E. fallax* (Sim-Smith & Kelly, 2015)
*  *E. fibrillosus* (Lévi & Lévi, 1983)
*  *E. fluminense* (Vieira, Cosme & Hajdu, 2010)
*  *E. formosus* (Sollas, 1886)
*  *E. fromontae* (Adams & Hooper, 2001)
*  *E. geodiformis* (Van Soest & Stentoft, 1988)
*  *E. geodioides* (Burton & Rao, 1932)
*  *E. gilchristi* (Burton, 1926)
*  *E. globulifer* (Pulitzer-Finali, 1993)
*  *E. goffrilleri* (Wiedenmayer, 1977)
*  *E. granularis* (Topsent, 1904)
*  *E. inaequalis* (Kieschnick, 1896)
*  *E. incrustans* (Lehnert & Van Soest, 1999)
*  *E. koreanus* (Rho & Sim, 1979)
*  *E. latens* (Moraes & Muricy, 2007)
*  *E. lendenfeldi* (Sollas, 1888)
*  *E. listeri* (Bowerbank, 1858)
*  *E. mamillaris* (Schmidt, 1862)
*  *E. megaster* (Lendenfeld, 1907)
*  *E. ministrongylus* (Hechtel, 1965)
*  *E. monticularis* (Kirkpatrick, 1900)
*  *E. niger* (Bergquist, 1968)
*  *E. nobilis* (Thiele, 1900)
*  *E. nummulifer* (Topsent, 1890)
*  *E. oblongus* (Topsent, 1928)
*  *E. oxyaster* (Lendenfeld, 1910)
*  *E. papillatus* (Topsent, 1927)
*  *E. papulifer* (Pulitzer-Finali, 1983)
*  *E. philippinensis* (Lévi & Lévi, 1989)
*  *E. placenta* (Thiele, 1898)
*  *E. polyaster* (Lendenfeld, 1907)
*  *E. proximus* (Dendy, 1916)
*  *E. revizee* (Vieira, Cosme & Hajdu, 2010)
*  *E. rotundus* (Lendenfeld, 1910)
*  *E. schmiederi* (Austin, 1996)
*  *E. soesti* (Mothes & Lerner, 2001)
*  *E. sollasi* (Lendenfeld, 1910)
*  *E. topsenti* (Lendenfeld, 1903)
*  *E. toxiformis* (Mothes & Lerner, 1999)
*  *E. transiens* (Weltner, 1882)
*  *E. trisphaerus* (De Laubenfels, 1953)
Beta Israel

: *Moenie verwar word met Bene Israel nie.*

Die **Beta Israel** (Hebreeus: בֵּיתֶא יִשְׂרָאֵל‬, ''Béjte Jisra'él''; Ge'ez: ቤተ እስራኤል, ''Bēta 'Isrā'ēl*, hedendaags: *Bēte 'Isrā'ēl*, Encyclopaedia Aethiopica: *Betä Ǝsraʾel*, letterlik: "Huis van Israel" of "Gemeenskap van Israel"), ook bekend as **Ethiopiese Jode** (Hebreeus: יְהוּדֵי אֶתְיוֹפְּיָה, *Jehoedéj Etiópija''; Ge'ez: የኢትዮጵያ አይሁድዊ, *ye-Ityoppya Ayhudi*), is Jode wie se gemeenskap oor eeue heen in die gebied van die Koninkryk Aksum en die Keiserryk van Ethiopië, wat nou tussen die Amhara- en Tigray-streke van Ethiopië en Eritrea verdeel is, geleef en ontwikkel het. Die meeste van hierdie mense het sedert die laat 20ste eeu na Israel geëmigreer. Hulle word ook *Falasja* genoem, wat uit Oud-Ethiopies (Ge'ez) afgelei is en "uitgewekenes" of "uitgeweke" beteken en 'n neerhalende konnotasie behels. In Ethiopië het hulle 'n kaste van ambagsmanne gevorm wat oor eeue heen smeewerk uitgeoefen het, omdat hulle nie grond kon besit nie.

duimnael|links|Kaart van Joodse gemeenskappe in Ethiopië voor hulle emigrasie na Israel
[duimnael|links|Onakkurate verteenwoordiging van beweerde blygebiede van die Joodse diaspora rondom 1490:Europa:

Afrika:

[Midde-Ooste/Kaukasus (gewoonlik saam met Mizrachi-Jode gegroepeer):

Indië en China (vir latere tydperke: Bagdadse Jode):

]]
Die Beta Israel was eens in noordelike en noordwestelike Ethiopië in meer as 500 klein dorpies oor 'n groot gebied wyd versprei, saam met bevolkings van Moslems en hoofsaaklik Christene. Die meeste van hulle was gekonsentreer in die gebied rondom en noord van die Tanameer en die Blou Nyl, in die Gondar-streek saam met die Wolqayit, Shire en Tselemt, Dembia, Segelt, Quara en Belesa.

Die Beta Israel het in die latere 20ste eeu hernude kontak met ander Joodse gemeenskappe gemaak. Na Halagiese en grondwetlike besprekings het Israeliese amptenare op 14 Maart 1977 besluit om die Israeliese wet van terugkeer op die Beta Israel toe te pas. Die Israeliese regering en Amerikaanse nieregeringsorganisasies soos die *American Association for Ethiopian Jews* (Amerikaanse Assosiasie vir Ethiopiese Jode, *AAEJ*) het *alijá*-bedrywighede geloods om die mense na Israel te bring. Hierdie aktiwiteite sluit in Operasie Broers tussen 1977 en 1991 in Soedan (dit sluit die groot operasies Moses en Josua in) en in die 1990's van Addis Abeba (wat Operasie Salomon insluit). Van die grootste *alijá*-operasies sluit in Moses (1984/85), Salomo (1991) en Duifvlerke (2011). Tans bly nog sowat 8&nbsp;000 Jode in Ethiopië, waarvan omtrent 5&nbsp;000 in Gondar.

Teen die einde van 2010 was daar 119&nbsp;700 mense van Ethiopiese afkoms in Israel, insluitende sowat 78&nbsp;900 mense wat in Ethiopië gebore is en ongeveer 40&nbsp;800 wat in Israel gebore is (sowat 34 persent van die gemeenskap) met minstens een ouer wat in Ethiopië of Eritrea gebore is. Net 'n klein aantal van Ethiopiese Jode het in Ethiopië oorgebly, terwyl 'n verdere aantal hulle in die Verenigde State gevestig het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*
Esperiopsidae

**Esperiopsidae** is 'n familie van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).

## Genusse 
*  *Amphilectus* (Vosmaer, 1880)
*  *Esperiopsis* (Carter, 1882)
*  *Semisuberites* (Carter, 1877)
*  *Ulosa* (De Laubenfels, 1936)
Esperiopsis cimensis

***Esperiopsis cimensis*** is 'n gewone sponsspesie uit die familie van die Esperiopsidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2012 deur Van Soest, Beglinger & De Voogd.

## Verwysings
Euchelipluma

***Euchelipluma*** is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).

## Spesies 
*  *Euchelipluma arbuscula* (Topsent, 1928)
*  *Euchelipluma congeri* (De Laubenfels, 1936)
*  *Euchelipluma elongata* (Lehnert, Stone & Heimler, 2006)
*  *Euchelipluma pristina* (Topsent, 1909)
Eunapius (genus)

***Eunapius*** is 'n genus van sponsdiere uit die familie van die Spongillidae.

## Spesies 
*  *Eunapius aetheriae* (Annandale, 1913)
*  *Eunapius ambiguus* (Annandale, 1909)
*  *Eunapius calcuttanus* (Annandale, 1911)
*  *Eunapius carteri* (Bowerbank, 1863)
*  *Eunapius conifer* (Annandale, 1916)
*  *Eunapius crassissimus* (Annandale, 1907)
*  *Eunapius fragilis* (Leidy, 1851)
*  *Eunapius geei* (Annandale, 1918)
*  *Eunapius geminus* (Annandale, 1911)
*  *Eunapius igloviformis* (Potts, 1884)
*  *Eunapius michaelseni* (Annandale, 1914)
*  *Eunapius nitens* (Carter, 1881)
*  *Eunapius potamolepis* (Annandale, 1918)
*  *Eunapius ryuensis* (Sasaki, 1970)
*  *Eunapius sinensis* (Annandale, 1910)
*  *Eunapius subterraneus* (Sket & Velikonja, 1984)
*  *Eunapius tinei* (Gee, 1932)
Eunapius conifer

***Eunapius conifer*** is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem. 

Die spons behoort tot die genus *Eunapius* en tot die familie Spongillidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1916 deur Annandale.

## Bronne 
* Van Soest, R. (2011). *Eunapius conifer* (Annandale, 1916). In: Van Soest, R.W.M., Boury-Esnault, N., Hooper, J.N.A., Rützler, K, De Voogd, N.J., Alvarez de Glasby, B., Hajdu, E., Pisera, A.B., Manconi, R., Schoenberg, C., Janussen, D., Tabachnick, K.R., Klautau, M., Picton, B., Kelly, M., Vacelet, J. (2011) World Porifera database. Gebaseer op inligting uit die World Register of Marine Species, te vinde op http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=167157.
Ranomi Kromowidjojo

duimnael|Ranomi Kromowidjojo met haar goue medalje
duimnael|Ranomi Kromowidjojo in die swembad (regs)

**Ranomi Kromowidjojo** (gebore in Sauwerd op 20 Augustus 1990) is 'n Nederlandse swemmer.

Sy het 'n goue medalje tydens die Olimpiese Somerspele 2008 en twee tydens die Olimpiese Somerspele 2012 verower.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf
Eurypon

***Eurypon*** is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).

## Spesies 
*  *Eurypon brunum* (Aguilar-Camacho & Carballo, 2013)
*  *Eurypon cactoides* (Burton & Rao, 1932)
*  *Eurypon calypsoi* (Lévi, 1958)
*  *Eurypon cinctum* (Sarà, 1960)
*  *Eurypon clavatella* (Little, 1963)
*  *Eurypon clavatum* (Bowerbank, 1866)
*  *Eurypon clavigerum* (Bowerbank, 1866)
*  *Eurypon clavilectuarium* (Santos, França & Pinheiro, 2014)
*  *Eurypon coronula* (Bowerbank, 1874)
*  *Eurypon debrumi* (De Laubenfels, 1954)
*  *Eurypon denisae* (Vacelet, 1969)
*  *Eurypon distyli* (Santos, França & Pinheiro, 2014)
*  *Eurypon diversicolor* (Aguilar-Camacho & Carballo, 2013)
*  *Eurypon duoacanthostyla* (Hoshino, 1981)
*  *Eurypon encrusta* (Thomas, 1981)
*  *Eurypon fulvum* (Lévi, 1969)
*  *Eurypon gracile* (Bertolino, Calcinai & Pansini, 2013)
*  *Eurypon graphidiophora* (Hentschel, 1911)
*  *Eurypon hispidulum* (Topsent, 1904)
*  *Eurypon hispidum* (Bergquist, 1970)
*  *Eurypon incipiens* (Topsent, 1927)
*  *Eurypon inuisitatiacanthostyla* (Hoshino, 1981)
*  *Eurypon lacazei* (Topsent, 1891)
*  *Eurypon lamellatum* (Lévi, 1993)
*  *Eurypon lictor* (Topsent, 1904)
*  *Eurypon longispiculum* (Carter, 1876)
*  *Eurypon major* (Sarà & Siribelli, 1960)
*  *Eurypon miniaceum* (Thiele, 1905)
*  *Eurypon mixtum* (Topsent, 1928)
*  *Eurypon mucronale* (Topsent, 1928)
*  *Eurypon nigrum* (Bergquist, 1967)
*  *Eurypon obtusum* (Vacelet, 1969)
*  *Eurypon patriciae* (Aguilar-Camacho & Carballo, 2013)
*  *Eurypon polyplumosum* (Lévi, 1958)
*  *Eurypon radiatum* (Bowerbank, 1866)
*  *Eurypon scabiosum* (Topsent, 1927)
*  *Eurypon sessile* (Carter, 1880)
*  *Eurypon simplex* (Bowerbank, 1874)
*  *Eurypon spinularia* (Bowerbank, 1875)
*  *Eurypon spitzbergense* (Fristedt, 1887)
*  *Eurypon suassunai* (Santos, França & Pinheiro, 2014)
*  *Eurypon topsenti* (Burton, 1954)
*  *Eurypon topsenti* (Pulitzer-Finali, 1983)
*  *Eurypon toureti* (Topsent, 1894)
*  *Eurypon tylospinosum* (Aguilar-Camacho & Carballo, 2013)
*  *Eurypon unispiculum* (Carter, 1880)
*  *Eurypon vescicularis* (Sarà & Siribelli, 1960)
*  *Eurypon viride* (Topsent, 1889)
Roesskaja Prawda

duimnael|190px|Die eerste bladsy van die oudste eksemplaar van die Roesskaja Prawda (uitgebreide weergawe) van 1282.

**Roesskaja Prawda** ("Die Reg van die Roes"; Ou Kerkslawies: Правда роусьскаꙗ, *Prawda roesskaja*; Russies: Русская Правда; Oekraïens: Руська Правда) was die regskode van Kiëf-Roes en die daaropvolgende prinsdomme in die streek. Dit is aan die begin van die 12de eeu geskryf en daarna deur die eeue bygewerk. Die basis daarvan was die regskode van Jaroslaf die Wyse, wat aan die begin van die 11de eeu geskryf is. Dit was ’n hoofbron van die ou Russiese wette.

Ondanks die groot invloed van die Bisantynse Ryk se wetgewing op die wêreld van dié tyd en die groot kulturele bande tussen dié ryk en Kiëf-Roes, toon die Roesskaja Prawda geen ooreenkoms met die wette van Bisantium nie. Die gebrek aan lyf- en die doodstraf weerspieël eerder die Skandinawiese denkwyse.

## Weergawes
Drie weergawes van die Roesskaja Prawda is bekend: die Kort (*Kratkaja*), Uitgebreide (*Prostrannaja*) en Beknopte (*Sokrasjtsjonnaja*) Weergawe. Meer as 110 eksemplare uit van die 13de tot die 18de eeu het bewaar gebly. Van hulle is meer as 100 eksemplare, onder meer die oudste een wat bewaar gebly het, van die Uitgebreide Weergawe.

[duimnael|240px|*Die toepassing van geregtigheid in Kiëf-Roes*, deur [Iwan Bilibin.]]
Die regskode is deur die Russiese historikus Wasili Tatisjtsjef in die teks van een van die Nowgorod-kronieke ontdek. Hy het dit in 1738 onder die aandag van die Russiese Wetenskapakademie gebring. Die eerste uitgawe met kommentaar is in 1767 deur die Duitse historikus August Ludwig von Schlözer gepubliseer.

## Beskrywing
Die wette van die Roesskaja Prawda weerspieël die ontwikkeling van sosiale verhoudings in die Kiëf-Roes van die 11de tot 13de eeu. Die basis daarvan word gevorm deur algemene reg, prinslike wette en regsprosedures.

Die Kort Weergawe bevat twee oënskynlik aparte dele, wat deur navorsers *Prawda Jaroslawa* ("Die Wet van Jaroslaf", omstreeks 1017) en *Prawda Jaroslawitsjei* ("Die Wet van Jaroslaf se Seuns", omstreeks 1054) genoem word. Ander dele is waarskynlik nog later bygevoeg.

*Prawda Jaroslawa* bestaan uit regsregulasies van die feodale reg en argaïese regulasies wat teruggevoer kan word na die primitiewe gemeenskapstelsel. Daaropvolgende verbeterings is aangebring in die tyd van Jaroslaf se seuns en sy kleinseun Wladimir Monomach. Nuwe regulasies is vermoedelik bygevoeg ná opstande in 1068-1071 in Kiëf-Roes.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
* Engelse vertaling van die Kort Roesskaja Prawda: Bron: The Laws of Rus' - Tenth to Fifteenth Centuries, vert. Daniel H. Kaiser (Salt Lake City: Charles Schlacks Publisher, 1992), 15-19.
*  Michail Tichomirof, "’n Studie van die Roesskaja Prawda"
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia