open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fynbos-gouemol

Die **Fynbos-gouemol** (*Amblysomus corriae*) is deel van die familie *Chrysochloridae* en is endemies tot Suid-Afrika.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Verwysings
Reus

duimnael|regs|Dawid teen Goliat

'n **Reus** verwys na 'n mitologiese antropomorfiese wese, met die kenmerkende eienskap dat hy uitsonderlik groot is. Soms word daar ook na besonder groot mense as reuse verwys.

Een van die bekendste verwysings na 'n reus is in die Bybel in 1 Samuel 17:1-54 opgeteken. Hier kom 'n jong seun, Dawid teen die reus Goliat te staan. Dawid verslaan Goliat deur hom met 'n klippie uit sy slingervel teen sy voorkop te gooi. Toe die Filistyne aanskou wat pas gebeur het, draai hulle om en hardloop weg. Die Israeliete sit hulle agterna en wen dus die geveg.

## Bronne 
* 
* Childress, David Hatcher (1992). *Lost Cities of North & Central America*. Stelle, IL: Adventures Unlimited. 
* Dhallapiccola, Anna (2002). *Dictionary of Hindu Lore and Legend*, Thames & Hudson, ()
*
Amrita Pritam

**Amrita Pritam** (Panjabi: ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ (Gurmukhi) امرتا پریتم (Shahmukhi) अमृता प्रीतम (Devanagari)) was 'n Panjabi skrywer en digter. Haar loopbaan het oor ses dekades gestrek, sy het 100 boeke van digkuns, fiksie, lewensbeskrywings, opstelle, 'n versameling van Punjabi volksliedere en 'n outobiografie gelewer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Remora

Die **Remora** (*Remora remora*) is 'n vis wat wêreldwyd voorkom.

## Voorkoms 
duimnael|links|180px|'n Remora in 'n bottel.

Die vis is eenvormig donkerbruin en word tot 62&nbsp;cm lank. Dit het 'n suier op die kop en kan homself aan haaie, groter visse, seeskilpaaie en selfs skepe heg deur aan hulle vas te suig met die suier.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Remora-remora.html
Breëband-ghieliemientjie

Die **Breëband-ghieliemientjie** (*Barbus macrotaenia*) is 'n varswater vis wat voorkom in die onderste gedeelte van die Zambezirivier, die Pungwerivier en Malawimeer. In Engels staan die vis bekend as *Broadband barb*.

## Voorkoms 
Die vis is deurskynend grys en silwer aan die onderkant. Daar is 'n reguit, breë swart streep vanaf die snoet tot by die basis van die stertvin en daar is ook 'n swart kol op die basis van die analevin. Die lyf is kort, die sylyn volledig en daar is twee pare baarde om die mond. Mannetjies ontwikkel tuberkels op die snoet gedurende die broeityd. Die vis word tot 40&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in moerasagtige omgewings.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Barbus-macrotaenia.html
Boel-ghieliemientjie

Die **Boel-ghieliemientjie** (*Coptostomabarbus wittei*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Okavangodelta, die boonste gedeelte van die Zambezirivier, die vloedvlaktes van die Kafuerivier en die Lualabarivier, 'n sytak van die Kongorivier.

In Engels staan die vis bekend as die *Upjaw barb*.

## Voorkoms 
Die bek is opmerklik, skuins en die tong is goed ontwikkel. Die oë is groot. Die vis is deurskynend pienk of bruin en word rooi gedurende die broeiseisoen. Die vis het geen baarde nie en word tot 40&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in moerasse en vloedvlaktes in vlak water met digte plantegroei. Hulle vreet planktoniese organismes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Coptostomabarbus-wittei.html
Nasionale Wildernispark

Die **Nasionale Wildernispark** is 'n park op die Tuinroete in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Op 6 Maart 2009 het die park met die Tsitsikamma Nasionale Park, Knysna Nasionale Meergebied en ander areas saamgesmelt om die nuwe **Tuinroete Nasionale Park** te vorm. 

Die park is bekend vir sy woude en asemrowende kuslyn. Dit strek ongeveer 40&nbsp;kilometer langs die Indiese Oseaan-kuslyn af.

## Sien ook 
* Tuinroete Nasionale Park
* Tsitsikamma (streek)
* Otterwandelpad
* Tsitsikammaberge

## Bron 
*

## Eksterne skakels 
* Inligting op sanparks.org
Bevrediging van Gent

duimnael|regs|300px|Simboliese voorstelling van die Bevrediging van Gent.

Die **Bevrediging van Gent** (Nederlands: *Bevrediging van Gent* of *Pacificatie van Gent*) was 'n verdrag wat deur die onderlinge Nederlandse provinsies op 8 November 1576 in Gent onderteken is. Hiervolgens sou hulle 'n sogenaamde *Generale Unie* vorm met die doel om die Spaanse mag in die Nederlande teen te staan en omver te werp. Die direkte aanleiding tot die verdrag was die Spaanse Furie op 4 November 1576, waartydens Spaanse huursoldate Antwerpen geplunder het weens agterstallige betaling. Hierdeur is die anti-Spaanse stemming in die Lae Lande versterk.
Karel V

**Keiser Karel V** (24 Februarie 1500, Gent, België – 21 September 1558, Cuacos de Yuste, Spanje), uit die huis Habsburg was 'n seun van Filip die Skone (hertog van Boergondië, Brabant, Limburg en Luxemburg en graaf van Vlaandere, Artesië, Henegouwen, Holland, Zeeland en Namen) en Johanna van Kastilië. Hy was ook die kleinseun van Maksimiliaan I. 

Hy was van 1519 tot 1556 die keiser van die Heilige Romeinse Ryk, en van 1516 tot 1556 koning van Spanje onder die naam Karel I. Die land waaroor hy geheers het, was die grootste Europese ryk sedert Karel die Grote.

Hy kon sonder vrees vir teenspraak sê: *In my ryk gaan die son nooit onder nie*. Sy ryk het Oostenryk, Italië, die Nederlande en Spanje, met sy Amerikaanse kolonies, omvat. Daarby het nog die Duitse keiserskroon gekom. Sodoende het Karel 'n magsposisie bekom wat die voortbestaan van die Franse koningsheerskappy ernstig bedreig het. 

Frans I van Frankryk kon egter sy mag handhaaf, aangesien Karel nooit al die mag waaroor hy beskik het, kon konsolideer nie. Om dieselfde rede kon Luther, die Hervorming en die Duitse vorste wat Protestants geword het, die wil van die keiser (wat hulle aan die Katolieke Kerk wou onderwerp) trotseer. In die ouderdom van 56 jaar het die keiser wat toe erg aan jig gely het, geabdikeer en hom in die afgesonderdheid van ŉ Spaanse klooster teruggetrek, waar hy in 1558 gesterf het. Sy ryk het hy in 'n Spaanse en Oostenrykse deel verdeel.

## Bronnelys 
* KENNIS, 1980, , volume 4, bl. 812
Greenside

[duimnael|links|280px|Op dié Johannesburgse straatkaart van 1929 was die gebied waarop [Emmarentia en Greenside uitgelê sou word, nog 'n oop gedeelte van die plaas Braamfontein. "Laurensstraat" (waarskynlik Lourens na aanleiding van Lourens Geldenhuys) is later herdoop tot Barry Hertzoglaan. Emmarentia is wes van dié pad uitgelê en Greenside oos.]] 

**Greenside** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Greenside was aanvanklik 'n plaas van die welgestelde broers Geldenhuys, onder wie Lourens Geldenhuys. Die naam "Greenside" is van Skotse etimologie en verwys na die aangrensende Parkview-gholfbaan. Die meeste strate in Greenside is genoem na gholfbane of beroepsgholfspelers.

## Verwysings
Pandjabi-Wikipedia

Die **Pandjabi-Wikipedia** is die Pandjabi-uitgawe van Wikipedia, 'n gratis aanlyn ensiklopedie. Die Wikipedia se domein is op 3 Julie 2002 geopen, maar die eerste drie artikels is eers in Augustus 2004 geskep. In Augustus 2015 het die Wikipedia 18&nbsp;219 artikels gehad.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Pandjabi Wikipedia
* Panjabi Wikipedia mobile
Knaagdier

**Knaagdiere** is soogdiere (*Mammalia*) wat gesamentlik die orde *Rodentia* vorm. Knaagdiere is besonder suksesvol en veertig persent van alle soogdiere is knaagdiere. Hulle kom op alle kontinente van die aarde, behalwe in Antarktika voor en leef in 'n verskeidenheid van habitats, soos in bome, onder die grond en selfs in varswater.

Knaagdiere het vier snytande wat aanhou om te groei, en deur te knaag kort gehou word. Die Latynse naam *Rodentia* is van die eienskap afgelei: *rodere*, "om te knaag", en *dent*, "tand".

Die meeste knaagdiere is klein. Voorbeelde van bekend knaagdiere is muise, rotte en eekhorings. Sommige knaagdiere soos marmotte, hamsters en nagmuise word soms as troeteldiere aangehou.

Voorbeelde van groter knaagdiere is ystervarke, bewers, en die grootste lewende knaagdier, die kapibara (watervark), wat tussen 105 en 135&nbsp;cm in lengte kan groei en 35 tot 65&nbsp;kg kan weeg.

## Taksonomie 
* Orde **Rodentia**
** Suborde Anumaluromorpha
*** Familie Anomaluridae
*** Familie Pedetidae (Springhase)
** Suborde Castorimorpha
*** Familie Castoridae
*** Familie Geomyoidea
** Suborde Hystricomorpha
*** Familie Ctenodactylidae
*** Familie Hystricidae
*** Familie Myocastoridae
*** Familie Caviidae
*** Familie Cuniculidae
** Suborde Sciuromorpha
*** Familie Aplodontiidae
*** Familie Gliridae (ook Myoxidae, Muscardinidae)
*** Familie Sciuridae (Eekhorings)
** Suborde Myomorpha
*** Superfamilie Muroidea
*** Superfamilie Dipodoidea
**** Familie Dipodidae

## Eksterns skakels 
* 
*
Dood

duimnael|links|180px|Die menslike skedel word soms as simbool van die dood gebruik
duimnael|links|180px|Dood versorg sy blomme, in Kuoleman puutarha, Hugo Simberg (1906)

**Dood** is die einde van die lewe van 'n organisme. Dit is 'n toestand waar 'n voorheen lewende organisme nie meer groei nie en alle metaboliese en aktiewe lewensfunksies staak (asemhaling, eet, drink, denke, beweging, ensovoorts).

Dood kan in verskeie maniere toetree. Omtrent 150&nbsp;000 mense gaan daagliks oor die wêreld dood. Omtrent twee derdes van hierdie mense gaan as gevolg van hoë ouderdom dood. Die dood kan ook intree as gevolg van siekte, moord of noodlottige ongelukke.

Die tyd wanneer mense doodgaan word noukeurig gedokumenteer. Die tyd word aangeteken as die hart nie meer klop nie en die longe vir 'n paar minute nie meer asemhaal nie. Dit kan soms gebeur dat mense bykom, selfs al het die hart al vir 30 minute gestop, soos met 'n naby-verdrinking. As lewensfunksies met masjiene in stand gehou word, word die tyd van dood aangegee as die tyd wat die masjiene gestop word en die persoon heengaan.

Die rede van dood is ook belangrik, veral as dit nie as gevolg van hoë ouderdom is nie. Die rede van dood word met 'n outopsie bepaal. In die geval van moord moet die verdagtes vasgetrek word om verdere moorde te voorkom. In die geval van siekte moet seker gemaak word dat dit nie onder ander mense versprei nie. In geval van ongelukke moet die rede bepaal word en stappe geneem word om te verhoed dat ander mense dieselfde oorkom.

Die dood van 'n persoon word gewoonlik deur een of ander ritueel, soos 'n begrafnis of verassing opgevolg. 'n Diens word soms vir mense wat doodgaan gereël om eerbied en respek aan hulle te betoon.

Mense is oor die algemeen bang vir die dood en het oor die tye bespiegel oor wat na die dood gebeur. Dit is een van die groot vraagstukke van filosofie en religie. Baie mense glo dat 'n deel van 'n mens onsterflik is en dat dit in een of ander vorm na die dood bly voortbestaan.

## Sien ook 
* Hiernamaals

## Verwysings
Katsushika Hokusai

**Katsushika Hokusai** (Japannees: 葛飾北斎, ; ca. 31 Oktober 1760 – 10 Mei 1849) was 'n Japannese houtsneekunstenaar wat ukiyo-e, die tradisionele Japanse kuns van houtsnee, beoefen het. Hokusai het binne alle genres van ukiyo-e gewerk, maar het beroemd geword vir sy landskappe. Van sy bekendste werke is die *"Ses-en-dertig gesigte van die berg Foedji"* en die *"Hokusai Manga"*.

In die weste word hy veral erken vir sy *"Groot Golf van Kanagawa"*, 'n uitgekerfde houtblok waar 'n paar bootjies tussen reusagtige golwe vaar. Die grootste golf styg soos 'n monster se klou oor die bootjies uit. Die golf verbeeld die krag van die natuur en selfs die krag van die roeiers.

Hokusai is op 10 Mei 1849 oorlede. Hy laat 30&nbsp;000 werke na. Sy laaste woorde was blykbaar: "Nog tien jaar, of selfs vyf, en ek sou 'n groot kunstenaar geword het".

Hokusai was 'n bron van inspirasie vir die Japanse kunstenaar Ando Hiroshige, asook vele ander kunstenaars vanoor die hele wêreld.

## Galery 

Lêer:Hokusai landscape with two falconers.jpg|Landskap met twee valkeniers.
Lêer:Tako to ama retouched.jpg|''The Dream of the Fisherman's Wife*, 1814.
Lêer:Hokusai-MangaBathingPeople.jpg|*Hokusai-Manga*, 1814–1815.
Lêer:Katsushika Hokusai - Fukujuso.jpg|*Pining for Love*, ca. 1815.
Lêer:Great Wave off Kanagawa2.jpg|*Groot Golf van Kanagawa'', 1830–1833.

## Eksterne skakels 
* Hokusai-museum in Obuse, Japan
* Sy werke in Tokio se digitale museum
Organisme

'n **Organisme** is 'n lewende ding met 'n eie metabolisme. Diere, plante, swamme en bakterieë is organismes. Organismes vorm die biotiese, of lewende deel van die omgewing. Dinge soos rotse en sonskyn is deel van die abiotiese, of nie-lewende omgewing.

duimnael|links|Selle van *Escherichia coli* – 'n mikro-organisme.
duimnael|links|Skimmels is organismes.
Organismes het vyf basiese behoeftes. Hulle benodig lug, water, voedsel (nutriënte), energie en 'n plek om te lewe.

Sommige organismes bestaan uit miljoene of miljarde selle. Hulle word meersellige organismes genoem. Voorbeelde hiervan is honde, bome en mense. Meeste meersellige organismes kan sonder 'n mikroskoop waargeneem word.

Ander organismes is so klein dat hulle nie met die blote oog gesien kan word nie. Hulle word mikro-organismes genoem. 'n Mikroskoop is nodig om hulle waar te neem.

Organismes kan ook uit net een sel bestaan. Hulle word eensellige organismes genoem. Voorbeelde hiervan is bakterie, amoeba en protozoa.
Fakenham

**Fakenham** is 'n dorp in die Engelse graafskap Norfolk. Volgens die 2001-sensus het die dorp 'n bevolking van 7&nbsp;357 gehad. Fakenham is padlangs ongeveer 30&nbsp;km vanaf King's Lynn geleë en ongeveer 40&nbsp;km vanaf Norwich.
Kind

duimnael|links|200px|'n Kind gebruik 'n rekenaar.
duimnael|links|200px|links|'n Pasgebore baba.

'n **Kind** (meervoud: **kinders**) is 'n jong persoon wat nog nie volwassenheid bereik het nie, of 'n persoon wat nog nie puberteit bereik het nie. 'n Babatjie wat nog nie gebore is nie word soms al 'n kind genoem. Iemand kan ook sy/haar ouers se kind genoem word, ongeag van hoe oud die persoon is.

## Ouers 
Elke kind het 'n biologiese pa en 'n ma (die ouers). As die ouers ook ander kinders het, is hulle broers en susters van mekaar. Soms word peetouers vir kinders aangewys. Indien die ouers nie meer na die kind kan omsien nie, neem die peetouers die verantwoordelikheid (voogskap) oor.

'n Kind wat beide sy ouers verloor het is 'n *weeskind*. Sulke kinders kan deur hulle peetouers of die res van die familie (soos 'n ouma, oupa, oom of tannie) grootgemaak word. Indien nie, word die kind in 'n weeshuis geplaas. Kinders kan ook deur 'n proses van aanneming na ander gesinne uitgeplaas word.

Wanneer twee mense trou, en een (of beide) het voor die troue 'n kind by iemand anders, word die kind deur sy nie-biologiese ouer 'n *stiefkind* genoem. As beide ouers kinders het, is die kinders van elke ouer *stiefbroers* of *stiefsusters* van mekaar.

## Opvoeding 
In meeste lande word kinders op 'n voorafbepaalde ouderdom skool toe gestuur. Kleiner kinders kan na speelgroepe of kleuterskole gestuur word terwyl hulle ouers werk. In ander lande (minder algemeen) werk kinders in fabrieke of saam met hulle ouers of voogde op lande.

## Sien ook 
* Lys van kinderspeletjies
* Kinderarbeid
* Kinderslawerny
* Kindermishandeling
Sölring

**Sölring** is die Noord-Friese dialek wat op Sylt (Noord-Fries: ''Söl'ring*), een van die Noord-Friese eilande langs die Noordseekus van die Duitse deelstaat Sleeswyk-Holstein, gepraat word.

Saam met Fering, Öömrang en Helgolandse dialekte vorm dit deel van die eilandgroep van Noord-Friesdialekte.
Hoewel die dialek oorspronklik verwant is aan die dialekte van Föhr en Amrum, *Fering* en *Öömrang'' onderskeidelik, lyk dit nie soos die ander Noord-Friese dialekte nie. Vir sprekers uit ander Noord-Friese dialekte is dit moeilik verstaanbaar en vir buitestaanders moeilik om onder die knie te kry. Die eiland Sylt bevind hom in die verlede dan ook in 'n unieke posisie: aan die een kant is sy ligging baie geïsoleerd, sodat dit sy eie klanke kon ontwikkel, aan die ander kant kon dit uit alle oorde beïnvloed gewees het: deur die nabye Deens (in die besonder die Jutlandse dialek wat sterk sy spore in die woordeskat nagelaat het), deur verskillende ander Noord-Friese dialekte, deur Platduits en moontlik ook deur Nederlands en Engels.

Deur massatoerisme op Sylt sedert die einde van die negentiende eeu (waarvan die aanlê van die Hindenburgdamm ook bydra) loop Sölring die afdraande pad. Daar immigreer baie sprekers van verskillende Duitse streektale, wat beteken dat die inwoners om verstaanbaarheidredes oorskakel na Hoogduits. Ook immigreer daar meer Platduitse sprekers vanuit die Duitse vasteland.
Hierdeur ondergaan die meeste Friese 'n taalverplasing, waar die Friese uiteindelik Duits as hul daaglikse kommunikasietaal aanneem, waarin hulle ook hul kinders begin opvoed. Ook die taalonderdrukking onder Adolf Hitler het bygedra tot die verval van die dialek.
Tans is Sölring basies net 'n paar honderd mense sterk waarvan baie nie meer op Sylt bly nie. Hoewel hierdie taal in etlike laerskole geleer word, lyk die oorlewingskans skraal in vergelyking met ander eilanddialekte.
Grasveldwitjies

Die **Grasveldwitjies** (*Belenois aurota aurota*) is 'n vlinder wat in Suid-Afrika, Somalië en suid-Asië voorkom. Die vlinder is deel van die *Pieridae*-familie. 

Die spesie broei uit in die Karoo en Noord-Kaap in witgatbome gedurende die somermaande. Hulle migreer dan in hulle duisende instinktief na Somalië waar witgatbome ook voorkom. Die vlinders oorleef nie almal die tog nie en word prooi vir onder andere voëls, spinnekoppe en geitjies. Hulle is duidelik sigbaar gedurende die migrasietog. Ses maande later is daar 'n soortgelyke migrasietog vanaf Somalië na Suid-Afrika. 

## Bronne 
* *Hartseer-einde aan vlindervlug*. Beeld. 28 Desember 2012
* Evans, W.H. (1932). *The Identification of Indian Butterflies* (2de weergawe). Mumbai, Indië: *Bombay Natural History Society*.

## Eksterne skakels
Melkrivier

**Melkrivier** is 'n nedersetting in Limpopo, sowat 45&nbsp;km noordoos vanaf Vaalwater.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Matlabas

**Matlabas** is 'n nedersetting in Limpopo ongeveer 40&nbsp;km noord van Thabazimbi. Die R510-streeksroete gaan deur die dorp en Marakele Nasionale Park is langs die dorp.

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Matlabas
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
Fabriek

[duimnael|regs|250px|'n Steenfabriek in [Nederland.]]

'n **Fabriek** is 'n gebou waar werkers masjiene gebruik om goedere te vervaardig om te verkoop. Dit verwys gewoonlik na 'n perseel deur 'n maatskappy oprig vir die massa-produksie van produkte. Gewoonlik word groot volumes van dieselfde voorwerpe by 'n fabriek gemaak. Hierdeur word produktiwiteit verhoog en die koste van die produkte afgebring.

Fabrieke word toenemend gemeganiseer om arbeidskostes te verlaag en die kwaliteit van die produkte te verhoog. Fabrieke kan byvoorbeeld met robotte uitgerus word wat produkte soos rekenaars en motors sonder enige direkte menslike arbeid kan vervaardig. Hoewel dit geleenthede vir geskoolde arbeiders skep, lei meganisasie dikwels tot die aflegging van ongeskoolde arbeid.

Die woord *fabriek* is afgelei van die Latynse *fabrica*, wat "werkplek", en *faber*, wat "ambagsman" beteken.

## Sien ook 
* Industriële Revolusie
Geleedpotiges

__NOTOC__

Die **geleedpotiges** of **artropodes** (filum of superfilum **Arthropoda**) is 'n groot groep ongewerweldes (diere sonder 'n ruggraat). Diere soos insekte, spinnekopagtiges (spinnekoppe), skaaldiere (krappe en krewe), garnale en veelpotiges (duisendpote) is almal geleedpotiges. Geleedpotiges het gelede pote, 'n gesegmenteerde liggaam en 'n eksoskelet (harde dop om die liggaam).

Geleedpotiges het verreweg die grootste aantal spesies van enige groep diere, en moontlik ook van enige filum van enige lewende organismes op aarde. 'n Enkele orde van insekte – die kewers – oortref byvoorbeeld al die ander in die aantal spesies.

Sommige geleedpotiges, veral die insekte, lewe op land. Hulle harde eksoskelette beskerm hulle teen uitdroging. Hulle is ook die eerste filum wat ware vlug bemeester het. 

Die skaaldiere (Crustacea) is ook 'n klas van die Arthropoda, maar lewe meestal in die water of is van klam toestande afhanklik vir oorlewing.   

Geleedpotiges is 'n bron van voedsel vir baie diere, insluitend die mens.

## Fotogalery 

Millipede curled cut off.jpg|Duisendpoot
Misumena vatia (Thomisidae) (Flower Spider) - (male subadult), Nijmegen, the Netherlands.jpg|Spinnekop
File:Scylla serrata.jpg|Krap
Morpho menelaus huebneri MHNT Male Dos.jpg|Skoenlapper

## Verwysings 
## Bron 
* *Kennis*, 1980, vol. 5, bl. 842-843, 

## Eksterne skakels
Carlo Goldoni

200px
**Carlo Goldoni**

**Italiaanse teaterdirekteur en toneelskrywer**

----

**Genres**
''Commedia dell'arte*

----

**Beduidende werke**
160px
*Il servitore di due padroni**La locandiera**Le baruffe chiozzotte''

**Carlo Osvaldo Goldoni** (25 Februarie 1707 – 6 Februarie 1793) was 'n Venesiaanse teaterdirekteur en toneelskrywer en word beskou as een van die voorste Italiaanse toneelskrywers.

## Eksterne skakels 
*
Vryduik

duimnael|links|'n Vryduiker in die Blou Gat by Sinaï.
duimnael|'n Vryduiker met 'n monovin.

**Vryduik** beskryf 'n vorm van onderwater duik sonder skuba-toerusting of enige ander eksterne hulpmiddel vir asemhaling. Tydens 'n vryduik moet die duiker sy asem ophou totdat hy weer bo die watervlak uitkom. Tydens die duiktog kan foto's geneem word of met 'n spies op visse gejag word. In kompeterende verband word daar gekyk wie die diepste op een asem kan duik of wie die langste onderwater kan bly.

## Sien ook 
* Onderwaterduik
* Skubaduik

## Eksterne skakels 
* Plekke oor die wêreld waar vryduik plaasvind
* AIDA Internasionaal 
* CMAS
Tony Greig

**Anthony William "Tony" Greig** (6 Oktober 1946 – 29 Desember 2012) was 'n Engelse krieketspeler, toetskaptein en TV-krieketkommentator wat in Queenstown, Suid-Afrika, gebore is.

## Loopbaan 
Tony het Engeland in 58 toetse verteenwoordig en het 3&nbsp;599 toets lopies teen 'n gemiddeld van 40,43 behaal. Hy het ook 141 toetspaaltjie geneem teen 'n gemiddeld van 32,2. Hy het onder meer tydens die Krieketwêreldbeker 1975 vir Engeland gespeel.
Duik

duimnael|300px|Kinders duik in die water in.

**Duik** is die aksie van vinnig vorentoe, maar na benede te beweeg. So kan 'n swemmer in 'n swembad induik of 'n duikboot onder die water induik. 'n Rugbyspeler kan sy opponent duik of op die bal duik om 'n drie te druk. 'n Vliegtuig kan uit die lug na die grond toe duik om die vyand te ontvlug.

duimnael|links|200px|Duikers besig met opleiding.

Duik kan ook na een van die volgende verwys:
* Sierduik, akrobatiese sprong van 'n duikplank af.
* Skubaduik, swem onderwater met behulp van skuba-toerusting.
* Vryduik, duik deur asem op te hou, sonder addisionele toerusting.

## Eksterne skakels 
* 
*
Ponta do Ouro

duimnael|links|Sonsopkoms oor Ponta do Ouro.

**Ponta do Ouro** (Afrikaans: die Poort van Goud) is 'n klein, stil dorpie langs die Mosambiekse kus ongeveer 10&nbsp;km van die Suid-Afrikaanse grenspos by Kosibaai. Die dorpie is veral gewild onder skubaduikers en diepsee-hengelaars. Die gebied is bebos met spierwit strande en dolfyne word gereeld gesien. Die klimaat is subtropies en die seewater se temperatuur wissel van 21&nbsp;°C in die winter tot 28&nbsp;°C in die somermaande.

Ponta do Ouro is geklassifiseer as 'n lae risiko malaria-gebied. Voldoende voorsorg moet voor die besoek geneem word en 'n muskiet-afweerder moet saamgeneem word.

Kraanwater in die dorp is nie drinkbaar nie en gebottelde water moet liefs vir die doel gebruik word. Die infrastruktuur is basies en enige luukse items moet saamgeneem word.

Basiese goedere kan op die dorp se mark gekoop word. Die Suid-Afrikaanse rand, VSA-dollar en Mosambiekse metical word aanvaar. Let egter daarop dat die Suid-Afrikaanse grenspos nie die invoer van houtprodukte in die land toelaat nie. Ander produkte wat met die terugtog gekonfiskeer kan word sluit in: groente, vrugte, vleis en vis.

## Eksterne skakels 
* Inligting oor Ponta do Ouro
Emalahleni Plaaslike Munisipaliteit (dubbelsinnig)

**Emalahleni Plaaslike Munisipaliteit** is die naam van twee verskillende plaaslike munisipaliteite in Suid-Afrika:

* Emalahleni Plaaslike Munisipaliteit, Mpumalanga
* Emalahleni Plaaslike Munisipaliteit, Oos-Kaap

eMalahleni is ook die amptelike naam van Witbank, 'n stad op die hoëveld van Mpumalanga, Suid-Afrika.

Map of the Eastern Cape with Emalahleni highlighted (2011).svg|Emalahleni in die Oos-Kaap.
Map of Mpumalanga with Emalahleni highlighted (2011).svg|Emalahleni in Mpumalanga.
Mtamvunarivier

Die **Mtamvunarivier** is 'n groot rivier wat die binnelandse grens vorm tussen die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal in Suid-Afrika. Die rivier het 'n breë Indiese Oseaan-monding net suid van Port Edward, wat dit ideaal maak vir motorboot- en ander watersporte. 

Die Mtamvunarivier is ongeveer 162&nbsp;km lank met 'n opvanggebied van ongeveer 1&nbsp;553&nbsp;km². Die naam beteken "die nemer van mondevol" in Xhosa as gevolg van die skade wat die rivier veroorsaak tydens vloede. 

Oorlewering vertel dat enige persoon wat nie sy sonde bely voor hy die rivier oorsteek nie, sal deur die watergeeste weggevoer word. Dit is skynbaar ook die tuiste van meerminne; hulle word gereeld waargeneem waar hul op maanlig-aande in die water baljaar.

## Geskiedenis 
Geskiedkundig en polities is die Mtamvunarivier die noordelike grens van Pondoland.

In 1552 het 'n Portugese skip naby die monding van die Mtamvunarivier gesink en plaaslike bevolking het probeer handel dryf met die seevaarders wat van die skip gered is.

## Ekologie 
Die Umtamvuna Natuurreservaat is 'n bewaringsgebied aan die KwaZulu-Natalkant van die Mtamvunarivierkloof. Die rivier maak 'n deel uit van die Mvoti-tot-Umzimkulu Waterbestuursarea.

## Sien ook 
* C.H. Mitchellbrug
* Lys van riviere in Afrika

## Bronne 
* T.V. Bulpin: *Illustrated guide to southern Africa*. Reader’s Digest Ass. South Africa, Kaapstad 1985, 

## Verwysings
Binfield Parkdam

Die **Binfield Parkdam** is 'n dam in die Tyhumerivier, naby Alice, Oos-Kaapprovinsie in Suid-Afrika. Dit is in 1987 geopen.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Lys van damme in Suid-Afrika van die Departement van Waterwese en Bosbou
Meermin

duimnael|links|300px|Skildery van 'n Meermin, deur John William Waterhouse.

'n **Meermin** is 'n mitologiese waterwese met die bokant van 'n vrou, maar met die stert van 'n vis in plaas van bene. Daar word selde van die manlike teenpool, die **meerman**, gehoor.

Meerminne kom in die verhale van verskeie volkere reg oor die wêreld voor, insluitende die Nabye Ooste, Europa, en Asië. Die eerste stories verskyn in antieke Assirië, waar die godin Atargatis haarself in 'n ​​meermin verander uit skaamte omdat sy per ongeluk haar menslike minnaar vermoor het.

Meerminne word soms uitgebeeld as gevaarlike wesens wat verband hou met vloede, storms, skeepswrakke en verdrinking. In ander stories (soms binne dieselfde kultuur) is hulle welwillende wesens wat gunste uitdeel en selfs op mense verlief kan raak.
Maricorivier

Die **Maricorivier** sluit aan by die Krokodilrivier, om die Limpoporivier te vorm wes van 'n gehuggie Rooibokkraal op die grens van Botswana en Suid-Afrika. Die opvanggebied van die Marico word op 13&nbsp;208 km² geskat.

## Oorsprong 
Die rivier ontstaan as die Groot Maricorivier by die Marico Oog, naby Swartruggens, in die Noordwes-provinsie van Suid-Afrika. Die bron van die rivier is 'n groot dolomitiese sinkgat met skoon water, wat ook 'n skouspelagtige duikplek is.

Marico Oog.jpg|Die oog van die Maricorivier, suid van Groot Marico
Groot Marico, North West, South Africa (20507100506).jpg|By Groot Marico, 23&nbsp;km noord van die oog 
Molatedi dam at the left.jpg|Die Molatedidam

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Google-kaart van die Maricorivier se samevloei by Geonames.org (cc-by)
Komatirivier

Die **Komatirivier** vloei deur die verre-ooste van Mpumalanga, Suid-Afrika, deur Eswatini (hier *Nkomazi* genoem), weer terug deur Mpumalanga en deur Komatipoort tot by sy seemonding in Mosambiek (*Rio Incomáti)*.

Die Krokodilrivier is 'n groot sytak van die Komatirivier.  

## Ontstaan en roete 
Die oorsprong van die Komatirivier is wes van Carolina in die Ermelodistrik van Mpumalanga, op 'n hoogte van ongeveer 1&nbsp;800 meter bo seevlak. 
 
Daarna vloei dit in 'n noordoostelike rigting vir ongeveer 480&nbsp;kilometer en mond uit in die Indiese Oseaan by Maputobaai.

## Enkele sytakke 
* Amanzilukahlarivier in Eswatini
* Cuengarivier, Mosambiek
* Krokodilrivier
* Lomatirivier
* Ngwetispruit (by Komatipoort)
* Nwaswitsontsorivier (monding in Mosambiek)
* Sabierivier (monding in Mosambiek)

;Sytakke van die Krokodilrivier
* Alexanderspruit
* Bankspruit, Mpumalanga
* Mbiyamitirivier (Krugerwildtuin)
** Napispruit (Krugerwildtuin)
* Hartebeesspruit
* Houtbosloop
* Kaaprivier
* Noordkaaprivier
* Queensrivier
* Suidkaaprivier
* Witrivier
** sytak: Blinkwaterspruit

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Komatirivier se monding by Geonames.org (cc-by)

## Sien ook 
* Lys van riviere in Afrika
Boesmansrivier (Oos-Kaap, lat -33,70, long 26,66)

:*Hierdie Boesmansrivier vloei in die Oos-Kaap. Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Boesmansrivier (dubbelsinnig)*.

Die **Boesmansrivier** is 'n rivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika wat by Boesmansriviermond in die Indiese Oseaan uitmond.

## Ontstaan en roete 
Die oorsprong van die Boesmansrivier is noord van Kirkwood by , dit vloei oos verby Alicedale, waarna dit eers suid en dan oos swenk op pad na Kenton-on-Sea. Dit mond uit in 'n getymeer slegs 1,7 km suidwes van die monding van die Kariegarivier.

## Eksterne skakels 
* Boesmansriviermond op bushmans.org 
* Google-kaart van Boesmansrivier se monding by Geonames.org (cc-by)

## Verwysings
Beskermde gebied

[duimnael|regs|300px|'n [Sebra in die Nasionale Krugerwildtuin in Suid-Afrika.]]

'n **Beskermde gebied** of **bewaringsgebied** is 'n plek wat beskerm word vir sy natuurlike, kulturele of ander waarde.

Volgens die IUBN (*World Conservation Union*) is 'n beskermde gebied: "'n gebied op land en/of see wat toegewy word aan die beskerming en die bewaring van biologiese diversiteit".

Die IUBN onderskei tussen ses kategorieë van beskermde gebiede:

## Eksterne skakels 
* IUCN se Wêreld-kommissie oor Beskermde gebiede
* Wêreld-databasis van beskermde gebiede
Natuurreservaat

duimnael|Natuurreservaat
'n **Natuurreservaat** is 'n grondgebied wat opsy gesit word vir die instandhouding en beskerming van die diere, plante en landskap wat daar voorkom en om dit vir die nageslag te bewaar. Jag van wild deur die publiek word gewoonlik nie toegelaat nie. Baie wildreservate is in Afrika geleë. Meeste natuurreservate is oop vir besoek deur die publiek, en is veral gewild onder toeriste wat wild- en natuurlewe wil besigtig.

## Bibliografie
*Conserva. Tydskrif van die Departement van Omgewingsake. Augustus 1987, deel 2, nr. 4. ISSN 0258-3313

## Sien ook 
* Wildreservaat
Dorethea van der Merwe

**Dorethea van der Merwe** was die eerste blanke vrou wat in Suid-Afrika gehang is nadat sy die doodstraf opgelê is. Sy is in 1918 in die Transvaal tereggestel vir die moord op *Louis Tumpowski*.

## Sien ook 
* Daisy de Melcker, tweede vrou wat op moord tereggestel is.
Bosolienhout

Die **Bosolienhout** (*Olea woodiana*) is 'n middelgroot tot hoë woudboom wat tot die familie van die olyf (Oleaceae) behoort.

**Olea woodiana* subsp. *disjuncta* – Kenia, Tanzanië
**Olea woodiana* subsp. *woodiana* – Eswatini, Suid-Afrika

## Kyk ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings
Oesterbaai

**Oesterbaai** is 'n nedersetting in die Oos-Kaap aan die Indiese Oseaan en is hoofsaaklik 'n vakansiedorpie. Dit is 23 km wes van Kaap St. Francis en suid van Humansdorp. Die dorpie kan slegs met 'n grondpad bereik word.

## Fotogalery 

Oysterbay-001.jpg
Oysterbay-003.jpg
Oysterbay-004.jpg
Oysterbay-005.jpg
Oysterbay-008.jpg

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Eenkol-snapper

Die **Eenkol-snapper** (*Lutjanus monostigma*) is 'n vis wat voorkom in die tropiese gedeelte van die Indiese-Pasifiese oseaan en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by Sodwanabaai. In Engels staan die vis bekend as die *Onespot snapper*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n swart kol, kleiner as sy oog, op die sylyn. Die vis lyk baie soos die Russell se snapper.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* *Lutjanus monostigma* by Fishbase.
Rooibek-kabeljou

Die **rooibekkabeljou** (*Aethaloperca rogaa*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese oseaan, die Persiese Golf en aan die ooskus van Afrika vanaf die Rooisee tot by KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Redmouth rockcod*. Die vis is seldsaam in Suid-Afrikaanse waters.

## Identifikasie 
Die vis word tot 60&nbsp;cm lank en het 'n diep lyf. Dit is oor die hele lyf donkerbruin tot swart en daar is dikwels 'n wit streep op die pens. Die binnekant van die mond is rooi, vandaar die naam.

Hulle leef in koraalriwwe in water wat 10 tot 50 m diep is. Hulle word dikwels in die nabyheid van onderwatergrotte gewaar. Die visse is alleenlopers of kan in pare saamleef. Hulle vreet hoofsaaklik skaaldiere en klein vissies wat in skole leef naby grotte.

## Galery 

Aethaloperca rogaa (FDA 137).jpg
Aethaloperca rogaa 340436969.jpg
Aethaloperca rogaa 580201733.jpg
Redmouth grouper - Aethaloperca rogaa.jpg
Aethaloperca rogaa Maldives.JPG

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronnelys 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Aethaloperca-rogaa.html
Kaapse grensoorloë

Die **Kaapse grensoorloë** verwys na die nege oorloë wat vanaf 1779 tot 1879 tussen die Kaapkolonie en die Xhosastamme gevoer is. Dit staan ook as *Afrika se Honderdjarige Oorlog* bekend, waarvan die onderskeie oorloë as opvlammings van die grootste oorlog in die geskiedenis van kolonialisme in Afrika beskou word.

Tydens die oorloë het die Xhosastamme vir die eerste keer vuurwapens gebruik. Nietemin het die Xhosas die meeste van hulle grondgebied aan die Britse Ryk verloor. Die oorloë word soms as vyandighede tussen Europeërs en Xhosas beskou, maar was in werklikheid meer ingewikkeld met verskuiwende alliansies. Aan die Europese kant was daar byvoorbeeld spanning tussen die Britse Ryk en die Kaapkolonie se plaaslike regering, en die verhouding het by geleentheid verbrokkel. Aan die Xhosa-kant het sommige groepe, soos die Mfengu-nasie (die Fingo's), aan die kant van die Kaapkolonie geveg.

## Lys van grensoorloë 
* Eerste Grensoorlog (1779 tot 1781)
* Tweede Grensoorlog (1793)
* Derde Grensoorlog (1799 tot 1803)
* Vierde Grensoorlog (1811 tot 1812)
* Vyfde Grensoorlog (1818–1819) (Oorlog van Nxele)
* Sesde Grensoorlog (1834–1836) (Oorlog van Hintsa)
* Oorlog van die Byl (1846–1847) (Amatola-oorlog, Sewende Grensoorlog)
* Agtste Grensoorlog (1850–1853) (Oorlog van Mlanjeni, Bonte Oorlog)
* Negende Grensoorlog (1877–1879) (Oorlog van Ncayecibi, Oorlog van Mfengu-Galeka, Oorlog van Tamboekie) 
* Rebellie van Mpondomise (1880)
* Thembu-rebellie (1880-1881)

## Sien ook 
* Suid-Afrikaanse Grensoorlog, die Angola-Bosoorlog wat tussen 1966 en 1989 in Suidwes-Afrika en Angola geveg is.
* Lys van forte in die Oos-Kaap

## Verwysings
Pragtige piesang

Die **Pragtige piesang** (*Caesio teres*) is 'n vis wat in die Indiese-Pasifiese area voorkom en aan die ooskus van Afrika vanaf Somalië tot by Sodwanabaai in KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Beautiful fusilier*.

## Voorkoms 
Die vis is blou aan die rugkant met die boonste gedeelte aan die agterkant geel. Die dorsale vin se rant en stertvin is ook geel.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Caesio-teres.html
Shantou

**Shantou** (Chinees: 汕头), ook bekend as **Swatow** of **Suátao**, is 'n stad in die Chinese provinsie Guangdong met 'n bevolking van 5&nbsp;391&nbsp;028 in 2010. Die stad is geleë aan die kus van die Suid-Chinese See in die suidooste van China. Die meeste van Thailand se bevolking van Chinese afkoms het uit Shantou en die aangrensende Chaozhou geïmmigreer.
Wuxi

**Wuxi** (Chinees: 无锡) is 'n stad in die Chinese provinsie Jiangsu met 'n bevolking van 7&nbsp;495&nbsp;000 in 2024. Die stad is geleë net suid van die Yangtze, noord van die binnesee Tai Hu en oos van Shanghai aan die kus van die Oos-Chinese See in die ooste van China. Wuxi is een van die oudste stede in China en het 'n lang en ryk geskiedenis van meer as 3&nbsp;000 jaar.
Shijiazhuang

**Shijiazhuang** (Chinees: 石家庄) is 'n stad in die Chinese provinsie Hebei met 'n bevolking van 10&nbsp;163&nbsp;788 in 2010. Die stad is geleë suidwes van die hoofstad Beijing en Tianjin en wes van Taiyuan in die ooste van China. Shijiazhuang was tot 1948 as *Shímén* (石門) bekend.
Quanzhou

**Quanzhou** (Chinees: 泉州) is 'n stad in die Chinese provinsie Fujian met 'n bevolking van 8&nbsp;128&nbsp;530 in 2010. Die stad is geleë aan die kus van die Suid-Chinese See in die suidooste van China. Quanzhou was tydens die Mongoolse Yuan-dinastie een van die belangrikste hawestede ter wêreld. Die stad is deur bekende reisigers soos Marco Polo en Ibn Battuta besoek. Die Emporium van die wêreld in Song-Yuan China is in 2021 deur Unesco as 'n wêrelderfenisgebied gelys.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf 
*   Amptelike Unesco-bladsy
Changsha

**Changsha** (Chinees: 长沙) is 'n stad in die Chinese provinsie Hunan met 'n bevolking van 7&nbsp;044&nbsp;118 in 2010. Die stad is geleë in die suidweste van China. Tussen 1912 en 1918 het Mao Zedong in Changsha gewoon en kommunisme aangeneem. Tydens die Tweede Chinees-Japannese Oorlog is groot dele van die stad vernietig en eers ná die stigting van die Volksrepubliek China herbou.
Strandmeer

[duimnael|300px|Strandmeer op [Réunion.]]

'n **Strandmeer** is 'n soort meer wat tussen 'n strand en 'n sandbank of landtong ontstaan. Die strandmeer kan met die see verbind wees. Die ontstaan van 'n strandmeer hou gewoonlik met die stroomrigting van die water verband.

## Fotogalery 

GlenrockLagoonFromLeichhardtLookout.JPG|Glenrock-strandmeer in Australië
Lagoa dos Patos PIA03444 lrg.jpg|Die Lagoa dos Patos-strandmeer in Brasilië
Oludeniz – Blue lagoon.jpg|Ölüdeniz-strandmeer, Turkye
Washdyke Lagoon.JPG|Washdyke-strandmeer in Nieu-Seeland
Saambou

**Saambou Bank** is 'n voormalige Suid-Afrikaanse bank wat in 1942 gestig en in 2006 gelikwideer is.

## Beginjare 
Die bank is op 12 Junie 1942 onder die naam **Unie Bouvereniging** gestig. Kort daarna is die maatskappy se naam na **Saambou (Permanente) Bouvereniging** verander. In 1970 het hulle met *Nasionale Bouvereniging* saamgesmelt om **Saambou Nasionale Bouvereniging** te vorm. Hierdie vereniging het **Saambou Beherend** in 1987 gestig en onder die naam **Saambou Bank** handel gedryf.

## Kuratorskap 
Die bank is in Februarie 2002 onder kuratorskap geplaas nadat koerantberigte bespiegel het dat die bank bankrot is en kliënte binne twee dae R1 miljard onttrek het. Ten tye van die kuratorskap was Saambou op ses na die grootste bank in die land. Die JSE het ook in 2002 verhandeling in Saambou-aandele opgeskort en ENB het 'n deel van die verbandboek oorgeneem.

## Likwidasie 
Die bank is in 2006 finaal gelikwideer. 'n Oorskot van R7,568 miljoen, of 4,53c per aandeel is aan aandeelhouers uitbetaal. Die aandele het voor die kuratorskap teen 203c per aandeel verhandel.

## Verwysings 
## Verdere naleeswerk 
*Bower, Christina: The development of the Permanent Building Society Movement in South Africa. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 10, nr. 1, September 1960
*Building Societes in a Nutshell. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 10, nr. 1, September 1960
* The Rise and Fall of Saambou Bank, 2005, deur John Chibaya Mbuya,
Wit-Keirivier

Die **Wit-Keirivier** is 'n rivier in die Oos-Kaap in Suid-Afrika.
Dit ontspring noord van Queenstown as die Grootvleispruit en sluit later aan by die Swart-Keirivier, om die Groot-Keirivier te vorm. 

Die Xonxadam is in die Wit-Keirivier gebou. Tans is hierdie rivier deel van die Mzimvubu tot Keiskamma Waterbestuursgebied.

## Verwysings
Xiamen

**Xiamen** (Chinees: 厦门), ook bekend as **Amoy**, is 'n stad in die Chinese provinsie Foekien met 'n bevolking van 3&nbsp;531&nbsp;347 in 2010. 

Die stad is geleë aan die kus van die Suid-Chinese See in die suidooste van China. Sedert 1541 is Xiamen 'n belangrike hawestad vir die uitvoer van tee na Europa. Xiamen is onlangs aangewys as die skoonste stad in China.
Swart-Keirivier

Die **Swart-Keirivier** is 'n rivier wat in die Oos-Kaap in Suid-Afrika vloei.

Nedersettings aan die oewers van die Swart-Keirivier sluit in: McBride Village, Qabi, Ntabelanga, Thornhill, Loudon, Mitford, Basoto, Baccle's Farm en Tentergate; asook die Tsolwana-natuurreservaat. 

Die Thriftdam is die enigste beduidende opgaardam in die rivier. Tans is hierdie rivier deel van die Mzimvubu tot Keiskamma Waterbestuursgebied.

Die Klaas Smits en Klipplaatriviere vorm sy hoofsytakke. Die water van die rivier vloei uiteindelik in die Groot-Keirivier in.

## Verwysings
ǀAi-ǀAis/Richtersveld-vredespark

Die **ǀAi-ǀAis/Richtersveld-vredespark** is 'n vredespark weerskante van die landsgrens tussen Suid-Afrika en Namibië. Die park is in 2003 gevorm deur die samesmelting van die Namibiese *ǀAi-ǀAis Hot Springs Game Park* en die Suid-Afrikaanse *Richtersveld Nasionale Park*, en is 'n wêrelderfenisgebied.

## Sien ook 
*  Ai-Ais Hot Springs
* Visrivier-canyon
* Richtersveld

## Eksterne skakels 
* [Amptelike webtuiste van SANParke(https://af.wikipedia.org/wiki/SANParke)]
* Ministry of Environment and Tourism (Namibia) se webblad
Kunming

**Kunming** (Chinees: 昆明) is die hoofstad en grootste stad van die Chinese provinsie Yunnan met 'n bevolking van 6&nbsp;432&nbsp;212 in 2010. 

Die stad is geleë in die suide van China. Kunming is omstreeks 279 v.C. gestig en word beskou as die poort tot Suid- en Suidoos-Asië.
Tangshan

**Tangshan** (Chinees: 唐山) is 'n stad in die Chinese provinsie Hebei met 'n bevolking van 7&nbsp;577&nbsp;284 in 2010. Die stad is geleë in die noordooste van China, oos van die hoofstad Beijing en noordoos van Tianjin. 

Tangshan is op 28 Julie 1976 deur 'n aardbewing, wat 7,8 op die Richterskaal gemeet het, verwoes en later herbou. Dit is nou 'n belangrike toeristebestemming en nywerheidstad.
Ningbo

**Ningbo** (Chinees: 宁波) is 'n stad in die Chinese provinsie Zhejiang met 'n bevolking van 7&nbsp;605&nbsp;700 in 2010. 

Ningbo is geleë in die ooste van China aan die monding van die Yangtze in die Oos-Chinese See. Die stad is een van die oudste in China en het 'n lang en ryk geskiedenis van meer as 7000 jaar.
Fuzhou

**Fuzhou** (Chinees: 福州) is die hoofstad van die Chinese provinsie Fujian met 'n bevolking van 7&nbsp;200&nbsp;000 in 2010. 

Die stad is geleë in die ooste van China aan die kus van die Oos-Chinese See. Fuzhou is 'n belangrike hawestad en is 'n susterstad van George, Suid-Afrika.
Changzhou

**Changzhou** (Chinees: 常州) is die hoofstad van die Chinese provinsie Jiangsu met 'n bevolking van 4&nbsp;591&nbsp;972 in 2010. Die stad is geleë in die ooste van China naby die monding van die Yangtze in die Oos-Chinese See. Changzhou is een van die oudste stede in China en het 'n lang en ryk geskiedenis van meer as 2500 jaar.
Strand

: *Vir die gelyknamige dorp, sien Strand, Wes-Kaap.*
duimnael|300px|'n Strand.
duimnael|300px|Pichilemu-strand
duimnael|300px|Vina del mar-strand

'n **Strand** is 'n relatief oop landstrook langs die kuslyn. Strande het gewoonlik min indien enige plantegroei en is met sand of fyn gruis gedek. Strande loop skuins afwaarts na die water en branders, waar dit in die seebodem oorgaan.

Baie mense hou daarvan om langs strande te stap, te swem of te lê en sonbruin. Die gewildste strande het gewoonlik fyn wit of lig-gekleurde sand en warm water om in te swem. Dit is 'n trekpleister vir toeriste en vakansiegangers.

Swemdrag, soos 'n swembroek of baaikostuum, word gewoonlik op strande gedra. Daar bestaan ook afgebakende strande vir nudiste waar klere opsioneel is of selfs glad nie toegelaat word nie.

duimnael|links|600px|Skets van die oseaan en 'n strand. *Jammer, die etikette is in Italiaans*

## Sien ook 
* Blouvlagstrand

## Bibliografie
*Brown, Alec: Surviving on sandy shores. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 6, nr. 6, November/Desember 1991. ISSN 0258-3313
*Wiley,J.W.E.: Importace of sandy beaches. In: Omgewing RSA. Deel 10, nr. 3, Maart 1983
Jimmy Durrant

**James (Jimmy) Thom Durrant** CB DFC (5 Mei 1913 – 15 Oktober 1990) was ‘n suksesvolle Suid-Afrikaanse bomwerper vlieënier gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Hy het later die pos beklee as Direkteur-Generaal van die Suid-Afrikaanse Lugmag. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog was hy in beheer van verskeie SALM eskaders en lugvleuels en later ook in beheer van verskeie Koninklike Lugmag bomwerper groepe, een van min nie-Britse offisiere om so ‘n pos te beklee. Hy was op 32 jaar die jongste generaal-majoor in die Geallieerdes Magte toe hy die rang verwerf het.

## Bron 
* Persoonlike onderhoud met Richard Durrant, seun van Jimmy Durrant.
Baviaanskloof-wildernisgebied

Die **Baviaanskloof-wildernisgebied** is geleë in die Oos-Kaap en is 288 087&nbsp;hektaar groot. Dit sluit die Baviaanskloof, Groendal- en Formosa-natuurreservate in. Die gebied is meer bekend vir sy ongelooflike natuurskoon as die fauna en flora. Die area is bergagtig met baie riviere en ravyne. Die hoogste punt in die gebied is Cockscomb (1758&nbsp;m) in die Groot-Winterhoekberge.

## Soogdiere 
Van die groot soogdiere wat hier gevind word, is luiperd, buffel, koedoe, bergsebra, rooihartbees, bosbok, rooiribbok, eland en bobbejaan.

## Vislewe 
Daar kom dertien visspesies voor in riviere en damme in die park. Van hulle is die Kaapse kurper (*Sandelia capensis*), Goud-ghieliemientjie (*Barbus pallidus*), Kleinskub-rooivlerkie (*Pseudobarbus asper*)  en Oos-Kaapse rooivlerkie (*Pseudobarbus afer*). Uitheemse spesies wat ingevoer en losgelaat is met rampspoedige gevolge is die Skerptandbaber (*Clarias gariepinus*), Grootbekbaars (*Micropterus salmoides*) en die Vleikurper (*Tilapia sparrmanii*).

## Sien ook 
* Campbell Monument, monument wat die vloed van 5 Mei 1916 gedenk.

## Bronnelys 
*
* *Weg*-tydskrif. Februarie 2014.

## Verwysings
Katrivierdam

Die **Katrivierdam** is geleë in die berge by Seymour in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Hierdie dam is in 1969 geopen. Die wal is 55&nbsp;m hoog en die bakmaat van die dam is 24.69 miljoen&nbsp;m3. Huishoudelike water word voorsien aan Seymour en ook gebruik vir besproeiing van sitrusboorde aan die oewers van die Katrivier.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
Sandiledam

Die **Sandiledam** is geleë in die Keiskammarivier naby Keiskammahoek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Hierdie dam is in 1983 geopen. Die wal is 61 m hoog en die bakmaat van die dam is 30,96 miljoen m3. Die dam ontvang veral water van sneeu wat smelt van die hoë berge in die omgewing. Huishoudelike water word voorsien aan Middeldrif en word ook gebruik vir besproeiing aan die oewers van die dam.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika