Waterdraer (sterrebeeld)

:*Vir ’n artikel oor die sterreteken Waterdraer, sien Waterdraer (sterreteken).*

Die **Waterdraer** (Latyn: *Aquarius*) is ’n ewenaarsterrebeeld in die diereriem, tussen die Steenbok en die Visse. Sy teken is 15px (Unicode ♒︎), ’n voorstelling van water.

Die Waterdraer is een van die oudste bekende sterrestelsels in die diereriem en was een van die 48 sterrebeelde wat benoem is deur die 2de-eeuse sterrekundige Ptolemeus. Dit is steeds een van die 88 moderne konstellasies. Dit is geleë in ’n streek wat dikwels "die See" genoem word vanweë die getal sterrebeelde wat daar voorkom wat met water verband hou, soos die Walvis, die Visse en die rivier Eridanus.

## Geskiedenis en mitologie
Aquarius word geïdentifiseer as  "Die Groot Een" in die Babiloniese mitologie en is ’n voorstelling van die god Ea, wat gewoonlik uitgebeeld word waar hy ’n kruik vashou wat oorloop. In Ou Babiloniese sterrekunde was Ea die heerser van die mees suidelike kwart van die sonnebaan, die "Weg van Ea", wat ooreenstem met ’n tydperk van 45 dae weerskante van midwinter. Aquarius is ook verbind met die vernietigende vloede wat die Babiloniërs dikwels getref het en hy het dus ’n negatiewe konnotasie gehad.

In die Griekse mitologie word Aquarius soms verbind met Deukalion, die seun van Prometeus wat saam met sy vrou, Pirra, 'n skip gebou het om 'n dreigende vloed te oorleef. Hulle het nege dae lank gevaar voordat hulle aan wal gespoel het. Die Waterdraer word ook soms geïdentifiseer met die pragtige Ganumedes, 'n jeug in die Griekse mitologie en die seun van die Trojaanse koning Tros wat deur Zeus na Olimpus geneem is om as bekerdraer vir die gode op te tree. 

Die nabygeleë sterrebeeld Arend verteenwoordig die arend wat die jong seun op bevel van Zeus weggeraap het. Volgens sommige weergawes van die mite was die arend in werklikheid 'n getransformeerde Zeus. Volgens een tradisie is hy deur Eos weggevoer.

Nog 'n figuur wat met die Waterdraer verbind word, is Kekrops I, koning van Athene, wat water in plaas van wyn aan die gode geoffer het.

## Uitbeeldings
thumb|250px|'n Voorstelling van die Waterdraer wat in 1825 gedruk is as deel van sterkaarte *Urania se Spieël* (dit sluit 'n nou verouderde sterrebeeld, Warmlugballon, suid daarvan in).

In die eerste eeu het Ptolemeus se *Almagest* die algemene Westerse uitbeelding van die Waterdraer gevestig. Sy waterkruik, self 'n asterisme, bestaan uit Gamma, Pi, Eta en Zeta Aquarii; dit gooi water in 'n stroom van meer as 20 sterre wat eindig met Fomalhaut, wat nou in die Suidelike Vis val. Die waterdraer se kop word voorgestel deur 25 Aquarii, 'n ster van die 5de magnitude, terwyl sy linkerskouer Beta Aquarii is; sy regterskouer en voorarm word onderskeidelik deur Alpha en Gamma Aquarii verteenwoordig.

### In die Oosterse sterrekunde
In die Chinese sterrekunde is die stroom water wat uit die Waterkruik vloei, uitgebeeld as die "Leër van Yu-Lin" (*Yu-lim-kiun* of *Yulinjun*, Hanzi: 羽林君). Die naam "Yu-lin" beteken "vere en woude", met verwysing na die talle ligvoetige soldate uit die noordelike uithoeke van die ryk wat deur hierdie dowwe sterre verteenwoordig word. Die konstellasie se getal sterre was die meeste van enige Chinese sterrebeeld: altesaam 45. Hulle is feitlik nou almal in die Waterdraer geleë. 

Die hemelse leër is beskerm deur die muur *Leibizhen* (垒壁阵), wat Iota, Lambda, Phi en Sigma Aquarii onder sy 12 sterre tel. 88, 89 en 98 Aquarii verteenwoordig *Fou-joue*, die byle wat as wapens gebruik is en ook tereggestelde gevangenes. Ook in die Waterdraer is *Loui-pi-tchin*, die verdedigingswalle wat strek van 29 en 27 Piscium en 33 en 30 Aquarii deur Phi, Lambda, Sigma en Iota Aquarii tot by Delta, Gamma, Kappa en Epsilon Capricorni. Net so word die Waterdraer in die Hindoekalender as Kumbha uitgebeeld. Kumbha, wat 'n pot of kruik beteken, staan ​​vir die sterreteken Waterman.

Naby die grens met die Walvis is die byl *Fuyue*, wat deur drie sterre voorgestel word. Die posisie daarvan word egter betwis: Dit kon eerder in die Beeldhouer geleë gewees het. *Tienliecheng* het ook 'n betwiste posisie; dié kasteel van 13 sterre vol verdedigingswalle was dalk Nu en Xi Aquarii, maar kon eerder suid in die Suidelike Vis gelê het. Die antieke Chinese het die asterisme Waterkruik as die graf, *Fenmu*, beskou. Daarnaby het die keisers se mausoleum, *Xiuliang*, gestaan, afgebaken deur Kappa Aquarii en drie ander saamlynige sterre. *Ku* en *Qi* (wat albei "huil" beteken), het elk uit twee sterre bestaan en was in dieselfde streek geleë.

## Ruimtevoorwerpe
duimnael|170px|Die sterrebeeld Waterdraer soos met die blote oog van die Aarde af gesien.
### Sterre
Ondanks sy prominente posisie in die diereriem en sy grootte, het die Waterdraer nie baie helder sterre nie; sy helderste vier sterre het almal ’n magnitude van minder as 4. Sowat 100 sterre kan met die blote oog waargeneem word. In onlangse navorsing is gevind dat daar verskeie sterre is wat planeetstelsels het.

Van die sterre in die sterrebeeld is van Alpha Aquarii tot Pi Aquarii, Gliese&nbsp;876 (een van die naaste sterre aan die Aarde: 15 ligjare), 91&nbsp;Aquarii en Gliese&nbsp;849.

Die helderste twee sterre, Alpha Aquarii, ook bekend as α&nbsp;Aquarii of Sadalmelik, en β&nbsp;Aquarii (Sadalsuud) is liggewende geel superreuse van spektraaltipes G0Ib en G2Ib onderskeidelik

β&nbsp;Aquarii is die helderste ster in die Waterdraer met 'n skynbare magnitude van 2,91, net effens helderder as α Aquarii. Nadat dit afgekoel en uitgesit het tot ongeveer 50 keer die Son se deursnee, is dit sowat 2&nbsp;200 keer so liggewend soos die Son. Dit het 'n massa van ongeveer 6,4 keer dié van die Son en is sowat 56&nbsp;miljoen jaar oud. Sadalsuud is  van die Aarde af.

α&nbsp;Aquarii het 'n skynbare magnitude van 2,94. Dit is 520&nbsp;±&nbsp;20&nbsp;ligjare van die Aarde af,

Gamma Aquarii (γ&nbsp;Aquarii, Sadachbia) is 'n wit hoofreeksster van spektraaltipe A0V wat tussen 158 en 315 miljoen jaar oud is en ongeveer 2,5 keer die massa van die Son het. Dit het 'n radius van dubbel dié van die Son. Sy magnitude is 3,85 en dit is  weg, Van hulle kan tot vier in die stelsel se bewoonbare sone lê en dalk vloeibare water op hulle oppervlak hê. Die ontdekking van die TRAPPIST-1-stelsel word deur sterrekundiges beskou as 'n belangrike stap tot die ontdekking van lewe buite die Aarde.

### Diepruimtevoorwerpe
Vanweë sy posisie ver van die galaktiese vlak is die meeste van die diepruimtevoorwerpe in die Weegskaal sterrestelsels, bolswerms en planetêre newels. Die sterrebeeld bevat drie voorwerpe wat in die Messier-katalogus voorkom: die bolswerms Messier&nbsp;2 en Messier&nbsp;72, en die asterisme Messier&nbsp;73.

thumb|220px|Die "groenboonsterrestelsel" J2240 lê in die Weegskaal.
Terwyl M73 aanvanklik in die katalogus opgeneem is as 'n yl bevolkte oop swerm, dui moderne ontledings aan die ses hoofsterre is nie naby genoeg aan mekaar om aan dié definisie te voldoen nie, en M73 is as 'n asterisme herklassifiseer. Twee bekende planetêre newels is ook in die Weegskaal geleë: die Saturnusnewel (NGC&nbsp;7009), suidwes van μ&nbsp;Aquarii; en die bekende Heliksnewel (NGC&nbsp;7293), suidwes van δ&nbsp;Aquarii.

M2, of NGC&nbsp;7089, is 'n ryk bolswerm wat sowat 37&nbsp;000 ligjare van die Aarde af lê. M72, of NGC&nbsp;6981, is 'n klein bolswerm met 'n skynbare magnitude van sowat 9 wat sowat 56&nbsp;000 ligjare van die Aarde af geleë is. M73, of NGC&nbsp;6994, is 'n oop swerm met 'n hoogs betwiste status.

NGC&nbsp;7009, ook bekend as die Saturnusnewel, is 'n planetêre newel van die 8ste magnitude wat 3&nbsp;000 ligjare van die Aarde af lê. Dit het sy naam gekry van die feit dat dit deur 'n teleskoop baie soos die planeet Saturnus lyk; dit het fyn uitsteeksels aan albei kante wat soos Saturnus se ringe lyk. Dit lyk blougroen deur 'n teleskoop en het 'n sentrale ster met 'n skynbare magnitude van 11,3. 

In vergelyking met die ander newel in die Weegskaal, die Heliksnewel, is dit taamlik klein. NGC 7293, of die Heliksnewel, is op 'n afstand van 650&nbsp;ligjare die naaste planetêre newel aan die Aarde. Dit dek 0,25&nbsp;vierkante grade en is dus ook die grootste planetêre newel soos van die Aarde af gesien.

Een van die sigbare sterrestelsels in die Weegskaal is NGC&nbsp;7727, wat van besondere belang vir amateursterrekundiges is vir die ontdekking of besigtiging van supernovas. Dit is 'n spiraalsterrestelsel van tipe&nbsp;S en is 3&nbsp;x&nbsp;3 boogsekondes groot. 

NGC 7252 is 'n kraaines van sterre wat die resultaat is van die botsing van twee groot sterrestelsels.

### Meteoorreëns
Daar is veral drie meteoorreëns wat lyk of hulle uit die Waterdraer kom: die Eta-, Delta- en Iota-Aquariïede.

Die Eta-Aquariïede is die sterkste van die drie. Dit bereik sy hoogtepunt tussen 5 en 6&nbsp;Mei met ’n tempo van sowat 35 meteore per uur. Die ouerliggaam van die reën is Halley se Komeet. Vuurballe is algemeen ná die hoogtepunt, min of meer tussen 9 en 11&nbsp;Mei. Die normale meteore lyk of hulle geel sterte het.

Die Delta-Aquariïede het twee oënskynlike oorspronge en bereik sy hoogtepunt eers op 29&nbsp;Julie en dan op 6&nbsp;Augustus. Die eerste oorsprong is in die suide van die sterrebeeld en die tweede in die noorde. Die maksimum tempo is onderskeidelik 20 en 10 meteore per uur.

Die Iota-Aquariïede is ’n taamlik flou reën wat sy hoogtepunt op 6&nbsp;Augustus het. Dit het ’n tempo van sowat 8 meteore per uur.

## Verwysings
: *15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia*

### Bronne
*Ian Ridpath en Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, Londen. . Princeton University Press, Princeton. .

*H.A. Rey, *The Stars—A New Way To See Them*. Enlarged World-Wide Edition. Houghton Mifflin, Boston, 1997. .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
**  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Skakels
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Aquarius
* NightSkyInfo.com: Constellation Aquarius
* Star Tales – Aquarius
*