open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dawie Malan

**Dawie Malan** (18 Desember 1949 – 1988) was ’n Suid-Afrikaanse akteur en regisseur. Hy was in 1977 ’n medestigter van die eksperimentele teatergeselskap Fringe. 

## Loopbaan 
Malan is op 18 Desember 1949 op Upington gebore en het aan die Universiteit Stellenbosch drama studeer. Hy het liggaamlike gestremdheid en gesondheidsprobleme oorkom en homself as ’n invloedryke teenwoordigheid in die Kaapstadse teaterwêreld van die 1970's en vroeë 1980's gevestig. 

In dié tyd het hy in Die Ruimte in dié stad gewerk. Hy het onder meer opgetree in *Black Beauty and the Boss* (Pieter-Dirk Uys, Labia, 1976) en *Snowhite & the Special Branch!* (Uys, Labia, 1976). Hy het later regie gedoen, onder meer van *Die Trommel*, *Eskoriaal*, *Piekniek te Velde* en *Wooed and Viewed*, terwyl hy steeds toneelgespeel het. Hy het ’n ruk lank vir die Kaaplandse Raad vir Uitvoerende Kunste (Kruik) en sy Suidwes-eweknie, Swaruk, gewerk.

Hy het daarna na Kaapstad verhuis, waar hy die alternatiewe teatergeselskap Fringe gestig het saam met onder andere Chris Galloway en Bill Curry. Vir hulle het hy die regie gedoen van *Exit the King*, *Deathwatch*, *Die Van Aardes van Grootoor*, *Info Scandals*, *The Haunted Host*, *Farce About Uys* (Uys, 1983) en *Total Onslaught* 1984 (Uys, 1984). Van dié toneelstukke is ook in die Markteater in Johannesburg opgevoer. Hier het hy ook die regie gedoen vir *International Stud* en die Laager-teater help bou. Vir die Laager het hy ook verskeie stukke geregisseer. 

In 1981 was hy die regisseur van Uys se *Karnaval*, met Magda Beukes, Lida Botha, Dale Cutts en Joey de Koker, in Upstairs at the Market in die Markteater.

Malan het ook in ’n paar rolprente opgetree. Hy is in 1988 oorlede.

## Filmografie 
**Die Spaanse Vlieg* (1978)
**Dingetjie en Idi* (1977)
**Eendag op ’n Reëndag* (1975)
**My Broer se Bril* (1972)

## Verwysings
Koning

duimnael|links|'n Kroon en septer is simbole van die koning se mag
duimnael|upright|Koningin Elizabeth II is die staatshoof van die Verenigde Koninkryk en die 15 Britse realms
duimnael|upright|Koning Willem-Alexander van die Nederlande (2009)
'n **Koning** is 'n man wat 'n land as gevolg van oorerwing regeer. 'n Koning bestyg gewoonlik die kroon as een van sy ouers, of 'n ander familielid sterf. Oor die geskiedenis heen is die meeste lande, veral in Europa, deur konings regeer. In sommige lande word die koning van voorafgestelde kandidate verkies.

Verskeie state in Europa het 'n koning of koningin, soos België, Denemarke, Nederland, Noorweë, Swede, die Verenigde Koninkryk en Spanje. Ook Jordanië, Kambodja, Lesotho, Maleisië, Marokko, Saoedi-Arabië, eSwatini en Thailand het 'n koning.

Die vrou van 'n koning word 'n **koningin** genoem. 'n Vrou wat die troon as gevolg van oorerwing bestyg word ook 'n koningin genoem.

As 'n land 'n koning of koningin het, is dit 'n monargie. 'n Land wat deur 'n koning of koningin regeer word, word 'n koninkryk genoem.

## Sien ook 
* Keiser
* Sjah

## Eksterne skakels 
*
Nasionale Teater van Namibië

Die **Nasionale Teater van Namibië** (Engels: *National Theatre of Namibia*) is ’n niewinsgewende organisasie wat op 15 Augustus 1989 gestig is om die uitvoerende kunste in Namibië te bevorder. Dit bied toneel, dans, musiek en opera aan. Dit het die vorige kunsteraad, Swaruk, vervang.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* Amptelike webtuiste
Playhouse Company

Die **Playhouse Company** is in 1995 gestig om die uitvoerende kunste in KwaZulu-Natal te bevorder. Dit het die ou kunsteraad, Naruk, vervang. Hul tuiste is die Playhouse.

Die Playhouse-kompleks is geleë in twee van Durban se bekendste landmerke, die Prince's Theatre, wat in 1926 gebou is, en die Playhouse met sy Tudor-styl wat in 1935 die eerste keer sy deure geopen het. In die vroeë 1980's is die geboue gerestoureer en ’n veeldoelige teaterkompleks geskep, terwyl die oorspronklike argitektoniese eienskappe behou is. Dit het heropen as die Natal Playhouse, tans slegs bekend as die Playhouse.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
Die Playhouse Company se amptelike webtuiste
Kerk van Koning Karel die Martelaar

duimnael|200px|'n Buiteaansig van die kerk
Die **Kerk van Koning Karel die Martelaar** (Engels: *Church of King Charles the Martyr*) is 'n kerk in Royal Tunbridge Wells, Engeland. Die kerk is as "graad 1" gelys, wat beteken dit is ’n gebou van buitengewone belang. Dit is toegewy aan Karel I van Engeland.

## Verwysings
Staatsteater-geselskap

Die **Staatsteater-geselskap** is in 1995 gestig om die uitvoerende kunste in Gauteng te bevorder. Dit het die ou Transvaalse kunsteraad, Truk, vervang. Die geselskap is omstreeks 2001 deur die regering gesluit.

## Verwysings
Little Tokyo, Los Angeles

duimnael|Weller Court, Little Tokyo, met Los Angeles se Finansiële Distrik in die agtergrond
duimnael|*Higashi Honganji Buddhist Temple*
duimnael|'n Nagtelike uitsig oor Astronaut Ellison S. Onizuka Street met Weller Court, Challenger Monument ('n monument ter herdenking aan die Challenger-ruimtependeltuig-ramp) and Los Angeles se stadsaal in die agtergrond
duimnael|Die Challenger-monument
**Little Tokyo**, ook bekend as **Little Tokyo Historic District**,  is 'n etniese Japannees-Amerikaanse distrik in die middestad van Los Angeles (*Downtown Los Angeles*) en een van slegs drie amptelike *Japantowns* in die Verenigde State wat almal in Kalifornië geleë is (die ander twee is in San Francisco en San Jose geleë).

Die buurt, wat in die vroeë 20ste eeu ontstaan het toe baie Amerikaners van Japannese afkoms hulle ná die groot aardbewing in San Francisco in 1906 in die suide van die deelstaat gevestig het en waarna soms as '''Lil' Tokyo**, **J-Town** of **小東京** (**Shō-tōkyō'*) verwys word, dien as kulturele sentrum vir Japannese Amerikaners in Suid-Kalifornië. Dit is in 1995 tot *National Historic Landmark District'' verklaar.

## Eksterne skakels
Vyftig-vyftig

**Vyftig-vyftig** (ook 50/50, Vyftig/*Fifty* of *Fifty-Fifty* genoem) is 'n swart en wit rolprent met Afrikaanse en Engelse dialoog wat in 1952 vrygestel is. Jamie Uys was die regisseur en Jannie Raath die vervaardiger.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie. Dit lewer 'n satiriese uitbeelding van die Boer teenoor Brit-politiekery van die tyd.

## Hoofrolspelers 
* Jamie Uys as die Boer
* Tromp Terre'blanche
* Hettie Uys
* Andries Roux
* Erika Norton

## Storielyn 
Twee mans, een Afrikaans en een Engels doen aansoek vir buskaartjies om 'n reis te onderneem. Hulle doen dit egter nie vir ontspanning nie, maar om hulself teen mekaar op te dring. Die twee stry en baklei gedurende die reis tot 'n mede passasier hulle versoek om sonder kos of water terug te stap, sodat die toer in vrede voortgesit kan word.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Lida Botha

**Lida Botha** is ’n vryskutaktrise vir radio, televisie en die verhoog. Sy is in Namakwaland gebore en het aan die Hoërskool La Rochelle in die Paarl skoolgegaan. Ná skool het sy aan die Universiteit van Kaapstad studeer. Sy is getroud met Johan Botha. Die egpaar verskyn in talle TV- en rolprentproduksies en was by al die Afrikaanse kunstefeeste vir hul Oupa en Ouma stories bekend.

Botha het in die laat 1960's en vroeë 1970's vir die eertydse Sukovs en Swaruk gewerk. Sy was onder andere te sien as die ma in Gerben Kamper se produksie (vir Sukovs) van Chris Barnard se *Pa maak vir my ’n vlieër Pa*. In die laat 1970’s het sy ’n vryskutaktrise geword.

In 2009 het sy en Johan Botha in die TV-reeks *Oupa en Ouma sit op die stoep* gespeel wat deur Leon Kruger vir hulle geskryf en geregisseer is, gevolg deur die 2012-opvolg, *Oupa en Ouma sit op die stoep en raak romanties*, ook deur Kruger. In 2012 het hulle JohanLida Produksies gestig om met die stuk te toer onder regie van Johan.

## Verhoogrolle 
Dit sluit in:
* *Die Van Aardes van Grootoor* (1977)
* *Info Scandals* (1977)
* *Karnaval* (1981)
* *My seuns* (1984)
* *Straties* (2004)
* *Vrededorp* (2005)
* *Faan se stasie* (2006)

## Televisie 
Haar talle rolle sluit in:
* *Nommer asseblief*
* *Moord*
* *Arende*
* *Meester*
* *Meeulanders*
* *Manakwalanners*
* *Orion*
* *Geraldina die tweede*
* *Oupa en Ouma sit op die stoep*
* *Oupa en Ouma sit op die stoep en raak romanties*
* *Donkerland*

## Rolprente 
* *Pad na jou hart* (2014)
* *Otherside the Silence* (2012)
* *Hoofmeisie* (2011)
* *Roepman* (2011)
* *Invictus* (2009)
* *Deadly Harvest* (2008)
* *Promised Land*
* *Die storie van Klara Viljee* (1992)
* *The Fourth Reich* (1990)
* *Fiela se kind* (1988)
* *Die Spaanse vlieg* (1978)

## Verwysings
Labia (teater)

Die **Labia** in Tuine, Kaapstad, is ’n rolprentteater waar veral kunsrolprente vertoon word. Dit was voorheen ’n verhoogteater.

## Geskiedenis 
Die gebou was oorspronklik ’n danssaal wat aan die Italiaanse ambassade langsaan behoort het. In Mei 1949 is dit deur prinses Ida Labia geopen as ’n teater. Dit is deur die Cape Town Repertory Theatre Society (Reps) en die Kaapstadse Afrikaanse Toneelvereniging (KAT) gebruik.

Die bykomende finansiële las wat die teater op die toneelgeselskappe geplaas het, het daartoe bygedra dat die KAT in 1962 tot niet gegaan het en die Reps hul aandeel verkoop het.  Dit het in 1981 ’n gewilde onafhanklike rolprentteater geword. Veral kunsrolprente word vertoon.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* Die Labia se amptelike webtuiste
Ida Labia

**Ida Labia** (1879 – 6 Maart 1961) was die dogter van sir Joseph Benjamin Robinson en die vrou van die Italiaanse prins Natale Labia, sy land se koninklike gevolmagtigde in Suid-Afrika. Hulle is in 1921 getroud en het twee seuns gehad.

Prinses Labia het in Mei 1949 die ou danssaal van die Italiaanse ambassade in Tuine, Kaapstad, as ’n teater geopen. Dit het in 1981 ’n rolprentteater geword. 

Sy is op 6 Maart 1961 in Suid-Afrika oorlede.

## Lees ook
*Hawthornden
*Labia (teater)

## Verwysings 
## Bronne 
* Van Hoven, Lynette: 'Viva, Italiani!' In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 37, nr. 5, September/Oktober 1992. ISSN 0491-4783

## Eksterne skakels 
* Profiel op ESAT
Alexander-teater

Die **Alexander-teater** (algemeen bekend as **Die Alex**) is ’n teater in Braamfontein, Johannesburg.

## Geskiedenis 
Die teater was oorspronklik bekend as die **Johannesburg Repertory Theatre** (algemeen bekend as die Reps' Theatre), met sitplek vir 550 mense en ’n Skandinawiese ontwerp. Dit het in November 1951 in Braamfontein geopen as die tuiste van die Johannesburg Repertory Players (Johannesburg Reps).

Op 10 Maart 1960 is dit na die Alexander-teater hernoem ter ere van Muriel Alexander, die stigter van die Johannesburg Reps. Dit het toe geopen met Hugh Goldie se produksie van Bernard Shaw se *Caesar and Cleopatra*. Die teater is daarna vir professionele vertonings deur die Reps sowel as ander geselskappe gebruik. Die Reps het hul laaste vertoning in 1969 hier gehou: Noël Coward se *Present Laughter*. Later het Truk dit gehuur en omstreeks 1978 het die kunsteraad dit gekoop. In die 1990's is die teater se deure gesluit weens ’n afname in bywoning met ’n vertoning van *Ipi Thombi* en teen 1997 is die gebou nie meer gebruik nie omdat dit in ’n verwaarloosde toestand was.

In 2006 is dit deur Adam Levy gekoop en gerestoureer as deel van ’n opknappingsprogram in Braamfontein. So ’n groot deel as moontlik van die oorspronklike argitektuur het behoue gebly. Die nuwe ruimte het in Julie 2007 heropen met Hazel Feldman se produksie van die rockmusiekspel *Rent*.

## Die hede 
Die teater word tans gebruik as ’n veelsydige ruimte wat ’n verskeidenheid geleenthede aanbied: konserte, TV-programme, partytjies, konferensies, toekenningsaande en welsynvertonings. Die ouditorium het plek vir 536 mense, en daar is verskeie ander ruimtes.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die Alexander-teater se amptelike webtuiste
Andries Roux

**Andries Roux** was 'n Suid-Afrikaanse akteur.

## Filmografie 
* Die Kandidaat, 1968
* Daar Doer in die Stad, 1954
* Vyftig-vyftig, 1952
Geld soos bossies

***Geld soos bossies*** is 'n swart en wit Afrikaanse rolprent wat op 23 Junie 1955 vrygestel is. Jamie Uys was die regisseur, vervaardiger, draaiboekskrywer asook (saam met sy broer, Jok Uys) een van die hoofkarakters in die film. Die film is ook van Engelse onderskrifte voorsien en as *Money To Burn* heruitgereik. Dit was die eerste Suid-Afrikaanse film wat vir oorsese verspreiding verkoop is. Die film is, naas Suid-Afrika, ook in Brittanje en Nieu-Seeland vertoon.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie.

## Hoofrolspelers 
* Jamie Uys as die een broer
* Jok Uys as die ander broer
* Johan du Plooy

## Storielyn 
Twee brandarm broers verloor hulle werk en is desperaat om 'n vinnige fortuin te maak. Hulle bedink 'n metode met ketting-briewe...

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings
Brian Astbury

**Brian Astbury** was ’n fotograaf, regisseur, ontwerper en medestigter van die teater Die Ruimte in Kaapstad. 

Hy het kuns en fotografie studeer. In 1972 het hy, sy vrou, Yvonne Bryceland, Athol Fugard en ander gevoel daar is ’n behoefte aan ’n nierassige, eksperimentele teater en so is Die Ruimte in Langstraat, Kaapstad, gebore. Hy was die algemene bestuurder, direkteur, ontwerper en fotograaf. In die sewe jaar van die teater se bestaan was hy die regisseur van *The Sun King*, *A Thousand Clowns*, *The Tiger*, *Treats*, *What the Butler Saw*, *Children of the Wolf*, *Dracula*, *Going to Pot*, *Old King Cole*, *Play It Again, Sam* en ander toneelstukke.

Hy het ook die ligte en toneeldekor ontwerp vir verskeie produksies. Verder was hy die medeskrywer van ’n paar stukke wat in Die Ruimte opgevoer is, soos *Zombie* en *The Leonardo Was Right – an Investigation of Guilt*. Hy was ’n goeie fotograaf wat baie foto's geneem het van opvoerings in die teater, en in 1979 het hy ’n boek oor Die Ruimte geskryf wat geïllustreer is met van dié foto's.

In 1979 het Bryceland en Astbury Die Ruimte toegemaak en na Londen verhuis, waar sy haar loopbaan voortgesit het. Astbury het steeds foto's geneem en toneelklasse gegee. In 2011 het hy ’n boek gepubliseer oor die opleiding van akteurs, *Trusting the Actor*.

## Verwysings
Jok Uys

**Jok Uys** was 'n Suid-Afrikaanse akteur en regisseur. Hy was die broer van die gevierde rolprentmaker Jamie Uys.

## Filmografie 
As akteur:
* Paul Krüger, 1956 as die ouer broer
* Geld Soos Bossies, 1955

As regisseur:
* *Jabulani Afrika*, 1958
The Barnyard Theatre

**The Barnyard Theatre** is ’n landwye franchise van teaters. Daar is tans teaters in Boksburg, Randburg, Pretoria, Durban, Johannesburg en Kaapstad.
Die eerste Barnyard-teater is in 1996 op Plettenbergbaai Hulle het ’n skuur op hul plaas as teater ingerig, vandaar die naam. Hieruit het die idee ontstaan vir franchises dwarsoor die land. Elke teater het ’n kroeg en koffiekroeg en vermaak word aangebied terwyl die gaste eet. 
Die Barnyard Theatre Production Company het ’n groot verskeidenheid musikante en akteurs in hul diens en bied minstens agt verskillende vertonings gelyk aan. Dit help ook plaaslike talent ontgin en oplei. 
Die oorspronklike teater is nog steeds in gebruik, alhoewel dit nie meer deel van die Barnyard Theatre vaandel bedryf word nie. Dit behoort tans aan musiek legende Mel Botes   

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
*Barnyard-teaters se amptelike webtuiste
On Broadway

**On Broadway** was ’n teater vir toneel, kabaret en ander musiek in Kaapstad. Dit is aanvanklik in 1997 in Groenpunt deur Russell Shapiro geopen. In April 2005 is dit verskuif na Kortmarkstraat in die middestad. 

Dit was bekend vir sy eklektiese verskeidenheid van vertonings, wat gewissel het van komediante tot musiekaanbiedings tot toneelstukke. Van die akteurs wat hier opgetree het, is Pieter-Dirk Uys, Elzabé Zietsman en Marc Lottering. 

Die teater het intussen sy deure gesluit. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
*On Broadway se amptelike webtuiste
Maynardville-opelugteater

Die **Maynardville-opelugteater** is geleë in Wynberg, Kaapstad. Daar word veral Shakespeare-werke opgevoer. Dit word gewoonlik net **Maynardville** genoem.

## Die teater 
Die teater is in Maynardville Park van 500&nbsp;m2 in Wynberg geleë en bied sitplek vir 720 mense. Dit is veral bekend vir sy jaarlikse Shakespeare-in-the-Park en lok in die amper 60 jaar van sy bestaan sowat 20&nbsp;000 mense per jaar.

## Geskiedenis 
In die middel 1950's het die aktrises Cecilia Sonnenberg en René Ahrenson besef die park sou ’n ideale opelugteater uitmaak. Hulle het die Kaapstadse stadsraad oorreed om ’n verhoog te bou. Vanaf Desember 1950 is balletopvoerings gehou en in 1956 die eerste Shakespeare-stuk, *The Taming of the Shrew*.

In 1975 het Sonnenberg en Ahrenson vir vyf jaar met Kruik begin saamwerk. Hulle het daarna afgetree en Kruik het die teater aan die gang gehou. Toe Kruik in die middel 1990's ontbind is, is die Maynardville Theatre Trust gestig om die teater te laat voortleef.

Vandag bied die trust en Kunstekaap steeds klassieke toneel in die teater aan.

## Chronologie van opvoerings 
* 2011 *The Taming of The Shrew*
* 2010 *Anthony and Cleopatra*
* 2009 *As You Like It*
* 2008 *The Merchant of Venice*
* 2007 *Romeo & Juliet*
* 2006 *Twelfth Night*
* 2005 *Much Ado about Nothing*
* 2004 *Macbeth*
* 2003 *Two Gentlemen of Verona*
* 2002 *A Midsummer Night’s Dream*
* 2001 *Othello*
* 2000 *Romeo & Juliet*
* 1999 *As You Like It*
* 1998 *Twelfth Night*
* 1997 ''The Winter's Tale*
* 1996 *The Taming of The Shrew*
* 1995 *A Midsummer Night’s Dream*
* 1994 *The Tempest*
* 1993 *Two Gentlemen of Verona*
* 1992 *The Merchant of Venice*
* 1991 *Loves Labours Lost*
* 1990 *Much Ado About Nothing*
* 1989 *Twelfth Night*
* 1988 *Romeo & Juliet*
* 1987 *Measure for Measure*
* 1987 *Comedy of Errors*
* 1985 *As You Like It*
* 1984 *The Taming of the Shrew*
* 1983 *The Tempest*
* 1982 *Othello*
* 1981 *A Midsummer Night's Dream*
* 1980 *Romeo and Juliet*
* 1979 *The Merchant of Venice*
* 1978 *Twelfth Night*
* 1977 *Much Ado About Nothing*
* 1976 *Julius Caesar (play)|Julius Caesar*
* 1975 *Hamlet*
* 1974 *Umabatha*
* 1973 *The Tempest*
* 1972 *Anthony and Cleopatra*
* 1971 *The Winter's Tale*
* 1970 *Othello*
* 1969 *The Merry Wives of Windsor*
* 1968 *Richard II (play)|Richard II*
* 1967 *Macbeth*
* 1966 *King Lear*
* 1965 *The Taming of the Shrew*
* 1964 *A Midsummer Night's Dream*
* 1964 *Hamlet*
* 1963 *The Merchant of Venice*
* 1962 *Much Ado About Nothing*
* 1961 *Twelfth Night*
* 1960 *The Tempest*
* 1959 *The Winter's Tale*
* 1958 *As You Like It*
* 1957 *A Midsummer Night's Dream*
* 1956 *The Taming of the Shrew''

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* Maynardville se amptelike webtuiste
La Reyne le veult

**Le Roy le veult** ("Die koning verlang dit") of **La Reyne le veult** (Afrikaans: "Die koningin verlang dit") is 'n Normandies-Franse frase wat in die parlement van die Verenigde Koninkryk gebruik word om aan te dui dat die monarg toestemming vir 'n betrokke wetsontwerp verleen.

## Verwysings
Theatre on the Bay

**Theatre on the Bay** is ’n teater in Kampsbaai, Kaapstad. Die gebou is in die 1980's deur Pieter Toerien in ’n teater omskep. Dit het in Desember 1988 geopen met ’n produksie van Dan Goggin se *Nunsense*.

Toerien se teater bied ’n mengsel van plaaslike en internasionale drama, musiekspele, komedie en dans.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* Theatre on the Bay se amptelike webtuiste
Paul Krüger (rolprent)

**Paul Krüger** is 'n swart-en-wit Afrikaanse rolprent wat op 11 Junie 1956 vrygestel is.

## Genre 
Die rolprent is 'n dokumentêre oorlogsdrama. Dit lewer 'n biografie van president Paul Kruger.

## Hoofrolspelers 
* James Norval as Paul Krüger
* Wena Naudé as Gesina Krüger
* Siegfried Mynhardt as president Burgers
* André Huguenet as sir Theophilus Shepstone
* Anna Cloete as Alida Malan
* Gwen Ffrangcon Davies as koningin Victoria
* Leonie Ross as Sarie
* Bruce Anderson as Lord Milner
* Rigby Foster as Britse hertog
* Jamie Uys as jonger broer
* Jok Uys as ouer broer
* Michael McNeile as dr. Jameson
* Jan Schutte as verteller
* Tilana Hanekom as Krüger se dogter
* Jan Bruyns as Andries Pretorius / M.W. Pretorius
* Jan Cronjé as Paardekraal-leier
* Johan Eloff as C.J. Joubert
* Cobus Fick as sekretaris Swart
* Michal Grobbelaar as gen. Piet Joubert
* B. le R. Groenewald as Hendrik le Roux
* Pieter Hauptfleisch as gen. De La Rey
* Joel Herholdt as Lord Kitchener
* Louis Knobel as gen. Cronje
* Cisca Marais as Maria Krüger
* Minnie as Aia Mina
* Johan du Plooy as dr. Heyman
* David Rens as Cecil Rhodes
* Danie Smuts as gen. Smuts / Piet, verkenner
* Deon Vosloo as dr. Leyds
* Albie van der Byl as Oupa
* Danie van der Heever as F.W. Reitz
* Japie van Niekerk as kampkommandant
* Paddy Norval as Krüger se kleinkind

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Pieter Toerien

duimnael|regs|280px|Pieter Toerien

**Pieter Toerien** (geb. 1945) is ’n Suid-Afrikaanse konsertbestuurder en teatereienaar. Hy was waarskynlik in die 1980's en 1990's die land se suksesvolste private impressario.

## Loopbaan 
Toerien het sy deurbraak in die vermaakwêreld gemaak deur in 1965 op 20-jarige leeftyd Marlene Dietrich te nooi om Suid-Afrika te besoek. Hy het in die straat buite haar woonstel gesit totdat sy hom uit nuuskierigheid ingenooi het. Hy het in 1965 en weer in 1966 suksesvolle toere vir haar in Suid-Afrika gereël. Hy het later verskeie teaters besit, onder meer die Alhambra, André Huguenet en Montecasino-teater in Johannesburg en die Theatre on the Bay in Kaapstad.

In 1966 het hy meer drama begin aanbied en dikwels hele produksies van die Weseinde na Suid-Afrika gebring. Hy het vir sy eie produksies betaal en gesê dat hy komedie aanbied om minder kommersiële toneelstukke te kan bekostig.

Met Suid-Afrika se rigiede sensuur van die apartheidsjare is ’n hele paar van Toerien se produksies verbied. Toe die woord "gay" nog taboe was, het hy byvoorbeeld *The Other Side of the Swamp* opgevoer. Die skrywer, Royce Ryton, het self teenoor Eckard Rabe gespeel. Dit is ’n jaar lank opgevoer en het ’n Suid-Afrikaanse rekord gebreek.

In die 1980's het Toerien baie van Londen se meesterstukke hierheen gebring, soos *Les Misérables*, *Cats*, *The Phantom of the Opera*, *The Sleeping Beauty on Ice*, *Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat* en *Jesus Christ Superstar*, wat aanvanklik in Suid-Afrika verbied is as godslasterlik.

In 2006 het hy ’n rekord opgestel met Rob Becker se *Defending the Caveman* met die akteur Tim Plewman wat agt jaar lank aangebied is, met 1 500 vertonings van hierdie eenmanstuk. In 2007 het hy *The Lion King* aangebied in ’n nuwe teater wat spesiaal by Montecasino in Johannesburg gebou is.

In 1988 het hy die Fleur du Cap-prys gewen vir sy lewenslange bydrae tot die teater.

In 2005 ontvang Toerien die Erepenning vir Teaterbevordering van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns terwyl Pieter-Dirk Uys in dieselfde jaar die Erepenning vir Toneelkuns ontvang.

## Verwysings 
: *15px Hierdie artikel is merendeels vertaal uit die Engelse Wikipedia*
Fugard-teater

Die **Fugard-teater**, wat genoem is na die dramaturg Athol Fugard, is op 12 Februarie 2010 in die nasionale erfenisgebied Distrik Ses, Kaapstad, geopen.

Dit is in die historiese Sacks Futeran-gebou, voorheen ’n materiaal- en klerewinkel, in Caledonstraat geleë. Fugard het die teater amptelik geopen. ’n Groep sangers, musikante en akteurs uit Kaapstad se townships, wat in 2006 deur Eric Abraham bymekaargebring is as die Isango Portobello-groep, het Mozart se opera *Die Towerfluit* uitgevoer.

In Maart 2010 het die wêreldpremière van *The Train Driver*, ’n nuwe Fugard-stuk wat spesiaal vir die teater se opening geskryf is, hier plaasgevind.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* Die Fugard-teater se amptelike webtuiste
Louis van Niekerk

**Louis van Niekerk** (27 Junie 1935 - 7 Februarie 2023) was ’n Afrikaanse verhoog-, rolprent- en TV-akteur en ’n teaterregisseur.

## Loopbaan 
Van Niekerk het op 12-jarige ouderdom begin toneelspeel. Sy eerste rol was in Babs Laker se *Ek onthou vir Mamma*. Hy het as ’n vryskutakteur gewerk totdat hy in 1965 by die Transvaalse Raad vir Uitvoerende Kunste (Truk) aangesluit het. Hy het ’n diep stem en sterk verhoogpersoonlikheid gehad en diep spore by Truk getrap. Van sy bekendste rolle was Dogoman in P.G. du Plessis se *Nag van Legio*, Mattewis in Mikro se *Mattewis en Meraai* en Giel in Du Plessis se *Siener in die Suburbs*. In 1975 het hy die titelrol gespeel in François Swart se Afrikaanse produksie van *Othello*, ook met Sandra Prinsloo en Marius Weyers. 

Omstreeks 1978 was Van Niekerk Truk se toneelhoof. In die 1980's het hy Truk se artistieke direkteur geword. Hy het die regie van omtrent 25 stukke behartig en was oor die verloop van 33 jaar betrokke by meer as 200 produksies vir Truk, waar hy vier merietetoekennings ontvang het.

Van Niekerk was getroud met Lettie Scheepers. Sy is in 1983 oorlede.

Louis van Niekerk is in die ouderdom van 87 op die 7de Februarie 2023 om 19:00 in die Milpark hospitaal in Johannesburg oorlede.

## Pryse 
In 1990 is hy vereer met die Erepenning vir Toneelkuns van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en het hy ook die Gerhard Beukes-prys ontvang. In 2005 het hy die Afrikoon-toekenning van die ATKV en die Naledi-prys vir lewenslange bydrae tot teater gewen.

## Rolprente 
* Elsa se Geheim, 1979

## TV 
* *Amalia*, seisoen 1 – Ben Viljoen
* *Amalia*, seisoen 2 – Ben Viljoen
* *Die Vierde Kabinet*, seisoen 1 – Piet Badenhorst
* *Hartland*, seisoen 1 – Oupa Venter
* *Zero Tolerance*, seisoen 1 – Pieter Markgraaff
* *Fees van die Ongenooides*
* *Villa Rosa*
* *Getroud met Rugby* – Festus Koekemoer
* *7de Laan*
* *Agter Elke Man*
* *Grondbaronne*

## Toneel 
* *Nag van Legio*
* *Mattewis en Meraai*
* *Siener in die Suburbs*
* *Othello*
* *The Road to Mecca* 
* *My Seuns*
* *Dood van ’n Handelsreisiger*
* *Die Storm* 
* *King Lear* 
* *Die Keiser*
* *Julius Caesar*
* *Don Gxubane Onner die Boere* 
* *Die Leeu in Winter* 

## Verwysings
Kristie

Die **Kristie** (*Polyamblyodon gibbosum*) is 'n vis wat voorkom aan die ooskus van Afrika tussen Beira, Mosambiek en KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Cristie*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *Coastal Fishes of Southern Africa*. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Polyamblyodon-gibbosum.html
* http://eol.org/pages/223701/overview
LNER-Klas A4

duimnael|regs|Die LNER Klas A4-lokomotief *Union of South Africa* van *British Railways* in Bridgnorth-stasie, Severn Valley Railway, Suidwes-Engeland
[duimnael|regs|*4468 Mallard* in  die Britse Nasionale Spoorwegmuseum te [York]]
Die **Klas A4** is 'n reeks 4-6-2-stoomlokomotiewe wat deur Nigel Gresley in 1935 vir die Britse spoorwegmaatskappy *London and North Eastern Railway (LNER)* ontwerp is. Die lokomotiewe is maklik herkenbaar aan hul vaartbelynde ontwerp wat 'n hoë spoed verseker het. Een lokomotief uit hierdie klas, *4468 Mallard*, het op 3 Julie 1938 die amptelike wêreld-spoedrekord vir stoomlokomotiewe met 201,2 km per uur opgestel. 

Altesaam 35 klas A4-lokomotiewe is gebou om vinnige passasierstreine op die Ooskus-hoofroete (*East Coast Main Line*) tussen Londen se Kings Cross-stasie en Edinburg in Skotland te trek. Die treine het op hierdie roete via York en Newcastle geloop en is eers in die vroeë 1960's deur *Deltic*-diesellokomotiewe vervang. Enkele A4's is nog tot en met 1966 vir treindienste in Skotland gebruik, veral vir die sneltreinroete tussen Aberdeen en Glasgow waar hulle die reistyd van 3,5 tot 3 uur verkort het.

## Eksterne skakels
Laerskool Swartkop

**Laerskool Swartkop** is ’n Afrikaansmedium-laerskool op die hoek van Viking- en Campbellweg in Valhalla, Centurion, Suid-Afrika. Die skool se leuse is *Rotsvas en Koersvas* en dit bied onderrig aan meer as duisend leerders. Mnr. C.J. Cronje is sedert Januarie 1992 die skoolhoof.

Van die sportsoorte wat aangebied word, sluit in: atletiek, tennis, netbal, rugby, krieket, hokkie en landloop.

Die skool het ook 'n naskoolsentrum wat op die skool se terrein geleë is. Kinders wat hier ingeskryf is, ontvang 'n ligte middagete.

## Geskiedenis 
Laerskool Swartkop is weens die snelle uitbreiding in die gebied van Valhalla Laerskool afgestig. Die skool is op 14 Januarie 1969 met 577 leerlinge geopen. Die eerste hoof was Dr. P.J.E. Wilbers.

Laerskole Wierdapark en Laerskole Hennopspark is later vanuit die skool afgestig.

## Skoollied 
Die skool se skoollied is deur Rudi Neitz geskryf en getoonset:

## Eksterne skakels 
* Laerskool Swartkop se webtuiste
Paddy Norval

**Paddy Norval** (14 Augustus 1943 - 1986) was 'n Suid-Afrikaanse aktrise en model. Sy was die enigste kind van die akteurs James Norval en Anna Cloete. Sy is in die 1980's oorlede.

## Filmografie 
* *Snake Dancer*, 1976
* *Gold*, 1974 as die meisie in die kroeg
* *La diosa virgen*, 1974 as Chiquita
* Geheim van Onderplaas, 1962
* Spore in die Modder, 1961
* Paul Krüger, 1956 as Krüger se kleinkind
* Vadertjie Langbeen, 1955 as Katie
Donker Afrika

**Donker Afrika** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 18 Desember 1957 uitgereik is.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie.

## Hoofrolspelers 
* Al Debbo as Jaap van Stootgare
* Catherine Klopper as Sylvia Niemand
* Eric Egan as dr. Theo Gomez
* Pieter Hauptfleisch as Blackie
* Stanley Raphael as Joe
* Taffy Kikillus as inspekteur Dirk van Vuuren
* Jan Bruyns as Frikkie van der Merwe
* Ben Havenga as kommissaris Robertson
* Zakes Mokae as sersant

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Eric Egan

**Eric Egan** was 'n Suid-Afrikaanse akteur en omroeper. Hy was bekend as die eerste stem van Springbokradio.

## Filmografie 
* *African Gold*, 1965
* Stropers van die Laeveld, 1962
* Donker Afrika, 1957 as dr. Theo Gomez
* Alles sal Regkom!, 1951 as Borelli
* Hier's Ons Weer!, 1950 as Moorulle se handlanger
* Geboortegrond, 1946 as Nick
York

**York** (Engels: [jɔːk], ) is 'n stad wat by die samevloeiing van die Ouse- en Foss-riviere in Noord-Yorkshire, Engeland geleë is. York het 'n lang geskiedenis wat tot in die Romeinse tydperk terugstrek, van daar sy bynaam "Ewige Stad". Dit is oorspronklik in 71 n.C. as *Eboracum* deur die Romeine gestig en het later, toe die Romeinse provinsie Britannia in die vroeë 3de eeu in twee administratiewe eenhede opgedeel is, as administratiewe setel van Britannia Inferior gedien – 'n provinsie wat die noordelike helfte van Romeins-Brittanje beslaan het. Sy belangrikheid word weerspieël in die feit dat twee Romeinse keisers hier oorlede is – Septimius Severus in 211 en Constantius I in 306. Die laasgenoemde se seun Konstantyn is vervolgens hier deur die troepe van sy vader as nuwe keiser aangewys.

[duimnael|links|*York Minster*, die [katedraal van York, soos gesien vanaf Lendal-brug]]
Later het York as hoofstad van die koninkryke van Northumbria en Jorvik gedien. York was ook die historiese setel van die graafskap Yorkshire.

In die Middeleeue het York tot 'n belangrike wolhandelsentrum ontwikkel. Sowel sy versterkings asook sy status as setel van die Kerk van Engeland se Noordelike Kerkprovinsie dateer uit hierdie periode. Die plaaslike katedraal *York Minster* is die bekendste van York se talle historiese en kulturele besienswaardighede.

In die 19de eeu het York tot 'n middelpunt van die Britse spoorwegnetwerk ontwikkel, terwyl klerevervaardiging en spoorwegverwante nywerhede tot die belangrikste plaaslike bedrywe gegroei het. Intussen het die dienstesektor met onder meer die Universiteit van York en gesondheidsdienste die belangrikste werkverskaffer geword. Daarnaas speel ook toerisme 'n beduidende rol in die plaaslike ekonomie.

Sedert 1996 behels die amptelike administratiewe term *City of York* 'n sogenaamde *unitary authority area* wat ook landelike gebiede buite die ou stadsgrense insluit. In 2001 het die stedelike gebied van York 'n bevolking van 137&nbsp;505 gehad, terwyl die *unitary authority area* se bevolkingsgetal teen die middel van 2015 op 206&nbsp;900 beraam is.

York was een van die gasheerstede tydens beide die Vrouekrieketwêreldbeker 1973 en die Vrouerugbywêreldbeker 2025.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Alan Stivell

**Alan Stivell** (gebore as **Alan Cochevelou**, 6 Januarie 1944) is 'n musikant en sanger van Bretagne, Frankryk. Hy sing in verskeie tale, onder meer Frans en Engels, en het gehelp om die Keltiese harp en Bretonse musiek weer gewild te maak. 

Stivell het sy hoogtepunt in die 1970's bereik, maar daarna het die gewildheid van folkmusiek afgeneem. Vandag is hy veral gewild onder aanhangers van Keltiese musiek en Engelse folk.

## Eksterne skakels 
* Die webwerf van Alan Stivell
Alhambra-teater, Durban

Die **Alhambra-teater** is ’n teater wat in 1952 in Bereaweg, Durban, in gebruik geneem is. Dit het plek vir 800 mense gehad.

## Geskiedenis 
Die teater is in 1952 vir African Consolidated Theatres gebou op ’n perseel waar die Alhambra-bioskoop eers gestaan het. Dit is op 31 Desember van dié jaar in gebruik geneem. Rolprente is vertoon en toneelstukke is opgevoer. 

Die Natalse kunsteraad, Naruk, het die gebou in 1963 begin huur en dit in 1970 gekoop vir produksies van opera, ballet, musiekspele, ens. In Oktober 1985 het Naruk sy laaste seisoen in die teater beleef voordat hulle na die *Natal Playhouse* verskuif het. Van 1986 af het die Alhambra die Durban Christian Centre gehuisves.

## Verwysings
Alhambra-teater, Johannesburg

Die **Alhambra-teater** is ’n teater wat in 1977 in Doornfontein, Johannesburg, geopen het.

## Geskiedenis 
’n Bioskoop in Doornfontein is in 1977 gerestoureer en in ’n teater omskep vir die Johannesburg Operatic and Dramatic Society se musiekspele. Dit het op 17 April van dié jaar geopen met *A Night to Remember*, onder regie van Anthony Farmer. Einde Januarie 1979 is die teater gesluit. Pieter Toerien het dit omstreeks 1981 gekoop en Peter Shaffer se *Amadeus* hier aangebied. Nog Toerien-produksies was onder meer Agatha Christie se *The Unexpected Guest* (1982), John Chapman en Dave Freeman se *Key for Two*, A.R. Gurney jr. se *The Dining Room* en Dan Goggin se *Nunsense* onder regie van Tobie Cronjé (1988).  

In 1983 het Toerien ’n nuwe ouditorium, die Leonard Rayne-teater, hier geopen. In 1991 het hy die Alhambra opgeknap en ’n derde ouditorium, die Richard Haines-teater, bygevoeg. Die gerestoureerde teater het op 27 September van dié jaar heropen met drie produksies: *A Slice of Saturday Night, Love Letters* en *Never the Sinner*.    

## Verwysings
Alhambra-teater

Die naam **Alhambra** is deur verskeie teaters in Suid-Afrika gebruik. Dit kan verwys na:
* Die Alhambra-bioskoop in Kaapstad
* Die Alhambra-teater in Durban
* Die Alhambra-teater in Johannesburg

## Sien ook 
* Alhambra, paleis in Spanje.
Die bosvelder

**Die Bosvelder** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 31 Januarie 1958 uitgereik is. Die film is 'n hermaak van Jamie Uys se debuutrolprent, Daar Doer in die Bosveld vir die wye skerm (35mm film).

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie.

## Hoofrolspelers 
* Jamie Uys as Hans
* Hettie Uys as Martie
* Johan du Plooy as as fotograaf
* Jan Bruyns

## Storielyn 
Hans Botha, 'n ryk maar suinige boer moet die nuwe onderwyseres op die dorp gaan haal. Hy is egter bang vir meisies en doen boonop alles verkeerd. Sy motor, 'n stokou Model T-Ford, se remme is gedaan en die bakwerk val uitmekaar. Telkens as hy stop om 'n hek oop te maak, spring hy uit om 'n klip voor die wiele te rol, maar die motor ry telkens daaroor. Nadat hy die nooientjie opgelaai het, ry hy deur 'n dam water waar die kar vassit. Terwyl hy haar probeer "red", laat hy haar in die water val. Later, tydens 'n piekniek kry hy kans om vir alles te vergoed, maar dinge loop steeds skeef. Hy dink aan hoe dit sou wees om 'n behoorlike motor te hê, en alles reg sou verloop. Gelukkig vir hom loop al hierdie manewales op 'n huwelik uit.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
HMS Kelly

'*HMS *Kelly''''' was 'n torpedojaer van die Britse Vloot tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hy het bekendheid verwerf as 'n gevegskip onder leiding van sy kaptein Louis Mountbatten.

## Tegniese besonderhede 
Die skip het 1&nbsp;760&nbsp;ton water verplaas en was toegerus met twee turbines wat saam 40&nbsp;000&nbsp;dryfasperdekrag gelewer het om 'n spoed van 36&nbsp;knope te verseker. Hy was toegerus met ses 4,7-duim kanonne, een vierloop lugafweerkanon en tien 21-duim torpedobuise.

Hy was 'n nuwe klas torpedojaer wat 'n sterker romp en meer doeltreffende enjins gehad het. Die meer doeltreffende enjins het verseker dat hy slegs een skoorsteen benodig het. Hy is deur die *Luftwaffe* gekelder tydens die Slag van Kreta in 1941.

## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975.
Afrikaansche Schouwburg

Die **Afrikaansche Schouwburg** (in Engels bekend as **The African Theatre**) was aan die begin van die 19de eeu ’n teater in Kaapstad. Dit was die eerste klipteater in ’n Europese styl in Suid-Afrika en een van die eerstes in die Suidelike Halfrond. Dit was ook onder verskeie ander name bekend, soos die **Komediehuis**, **The Theatre** ens. Die gebou het later ’n NG kerk geword. Dit bestaan steeds.

## Geskiedenis 
Die idee vir ’n teater het gekom van die destydse Britse goewerneur, sir George Yonge. Hy het dit ontwerp en dit is in 1800 op die destydse Hottentotplein (later Boereplein en nou bekend as Riebeeckplein) in die Kaapstadse middestad gebou. Dit het geen foyer of orkesbak gehad nie en die verhoog was klein, maar dit was stylvol binne. Die gehoor het op ’n balkon en in ryk versierde loges gesit. Onder die teater was stoorkamers en winkels. ’n Orkesbak is in 1804 gebou.

Dit is ’n dubbelverdieping aan die Breestraatse kant. Die onderste sowat twee meter van die mure is van ontblote Tafelberg-sandsteen, en die res is van klip en modderstene wat oorgepleister is.

Die teater is in September 1801 in gebruik geneem met Shakespeare se *Henry IV, Part I*. Dit word algemeen beskou as die begin van ’n georganiseerde toneellewe in Suid-Afrika. Nederlandse en Engelse toneelstukke is opgevoer. Die eerste Nederlandse stuk was sover bekend A. von Kotzebue se *De Papegaay*, op 5 Maart 1803. Die Nederlandse toneel was die regstreekse voorloper van die latere Afrikaanse toneel.

Die Fransman Charles Etienne Boniface, wat in 1806 in die Kaap aangekom het en 46 jaar lank aktief by die teater in Suid-Afrika betrokke was, het veral opspraak gewek met sy werke, baie daarvan kabaret. Dit was nie net skerp nie, maar ook meermale daarop gerig om vooraanstaandes by te kom.

## Die einde 
Weens kerkstrominge uit Engeland, wat toenemend gerig was teen wêreldse vermaak, is die teater in 1836 gesluit. In dié tyd is die slawe ook bevry en die eerste kerkdiens vir hulle is in 1838 in die teatergebou gehou. Ontevrede slawe-eienaars, of slawe volgens sommige bronne, het die gebou met klippe bestook en so het St. Stephenskerk sy naam gekry (Stefanus was die eerste martelaar wat gestenig is). Op 12 November 1857 het dit die eiendom van die NG Kerk geword en enkele veranderings is toe aangebring om daarvan ’n kerk te maak.

Die kerk is nou ’n nasionale gedenkwaardigheid. In die vroeë 2000's is begin om die gebou te restoureer onder beheer van die St. Stephen’s Restourasietrust. Die oorspronklike verfkleure is weer aangewend deur onder meer 19de-eeuse skilderye van die gebou te bestudeer. Die verf is ook van die kerkbanke verwyder om die oorspronklike kleur van die geelhout, Amerikaanse greinhout en eikehout bloot te lê.

Die herstelde gebou is in Januarie 2009 heringewy.

## Verwysings
Nigel Gresley

**Sir Herbert Nigel Gresley** (* 19 Junie 1876 in Edinburg; † 5 April 1941 in Watton-at-Stone, Hertfordshire) was een van die mees befaamde Britse stoomlokomotief-ingenieurs wat aan die hoogtepunt van sy loopbaan as hoof-meganiese ingenieur van die *London and North Eastern Railway (LNER)* aangestel is – 'n pos wat hy vanaf 1923 tot en met sy afsterwe in 1941 sou beklee.

duimnael|links|Die *Flying Scotsman*
Gresley het sommige van die Verenigde Koninkryk se bekendste stoomlokomotiewe ontwerp, waaronder die LNER-Klas A1 (waarvan tussen 1922 en 1925 52 lokomotiewe deur LNER se Doncaster-aanleg sowel as die *North British Locomotive Company* in Glasgow vervaardig is) en die LNER-Klas A4 met 'n 4-6-2-wielrangskikking en *Pacific*-enjins. Een lokomotief uit die A1-reeks, die LNER-Klas A3 4472 *Flying Scotsman*, was die eerste stoomlokomotief wat 'n amptelike spoedrekord van meer as 100 myl per uur op 'n passasiersrit opgestel het, terwyl 'n A4, LNER 4468 Mallard, steeds die rekord as die snelste stoomlokomotief ter wêreld hou (126 myl per uur).

Gresley se enjins is in estetiese asook meganiese opsig as elegant beskou. Sy driesilinder-enjins met slegs twee stelle Walschaerts-klepratwerk het glad geloop en krag teen 'n laer koste opgelewer as konvensionele enjins met drie stelle klepwerke.

Sir Nigel Gresley was tot en met 1936 president van die *Institution of Mechanical Engineers*. Hy is in 1941 ná 'n kortstondige siekte oorlede.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Uitgebreide biografie
Skelvis

**Skelvis** (*Melanogrammus aeglefinus*) is 'n seevis wat voorkom aan weerskante van die noordelike Atlantiese Oseaan. In Engels staan dit bekend as *Haddock*. Die vis het groot kommersiële waarde as 'n eetvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* 
*
Alhambra-bioskoop, Kaapstad

duimnael|240px|links|Chris van Niekerk, Maxine Denys en Harold King in die vroeë 1960's in *Three-Cornered Hat* in die Alhambra, Kaapstad.

Die **Alhambra-bioskoop**, ook bekend as die **Alhambra-teater**, was ’n teater in Riebeeckstraat, Kaapstad, wat in 1929 in gebruik geneem is.

## Geskiedenis 
Die Alhambra is in 1928 gebou vir die African Consolidated Theatres deur Harry Stodel. Dit is beskryf as Suid-Afrika se beste "atmosferiese teater". Dit het ’n unieke Wurlitzer-teaterorrel-en-musieksentrum gehad wat ook talle klanke kon naboots. Dit is in 1929 in gebruik geneem en was jare lank een van Kaapstad se grootste teaters.

Toneelstukke en musiekspele is ook vier dekades lank in die teater opgevoer. Van die bekende kunstenaars wat hier opgetree het, is Marlene Dietrich, Nellie du Toit, Angelo Gobbato en Phyllis Spira.

Die enigste Afrikaans geselskap wat hier opgetree het, volgens André Huguenet, was sy geselskap met *Is Jy ’n Bokryer* in die 1940's. Dit is ook soms deur Kruik gebruik.

Die gebou is in Januarie 1972 gesluit en in 1974 gesloop.

## Verwysings
Anna Cloete

**Anna Cloete** (1913–1999) was 'n Suid-Afrikaanse pionier-aktrise. Sy was ses dekades lank deel van die Afrikaanse toneel-, rolprent- en televisiebedryf.

Cloete het van die 1930's vir jare lank saam met haar man as deel van die James Norval-toergeselskap opgetree. Sy het self ook stukke geskryf, soos *Ou liefde roes nie* en *Elke hart het sy smart*. Sy het later, tot haar uittrede toe, vir die destydse Truk gespeel en was landswyd vir haar warm persoonlikheid en ingeleefde karakterrolle bekend.

Ná die instelling van TV in 1976 het sy in een van die eerste Afrikaanse TV-dramas, *Die ryk weduwee*, en daarna in *Die koster*, gespeel.

Sy is op 10 Februarie 1999 op 86 jarige ouderdom aan 'n beroerte oorlede. Haar enigste kind, Paddy Norval, is reeds in die 1980's oorlede.

## Filmografie 
As aktrise:
* *Elsa se Geheim*, 1979
* *Night of the Puppets*, 1979 as Molina da Costa
* *Die Spaanse Vlieg*, 1978
* *Met Liefde van Adèle*, 1974
* *Die Kandidaat*, 1968 as Sonja
* *Geheim van Onderplaas*, 1962
* *The Hellions*, 1961 as mev. Archer (nie gekrediteer nie)
* *Spore in die Modder*, 1961
* *Paul Krüger*, 1956 as Alida Malan
* *Sarie Marais*, 1949 as Aletta

As skrywer:
* *Geheim van Onderplaas*, 1962

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  James en Anna Norval se grafsteen in die Woltemade-begraafplaas, Maitland, Kaapstad. URL besoek op 17 November 2015.
Pikarel

Die **Pikarel** (*Spicara australis*) is 'n vis wat voorkom in die suid-oostelike Atlantiese- en westelike Indiese Oseane. In Engels staan die vis bekend as die *Picarel*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bron 
* http://fishbase.org/summary/Spicara-australis.html
East Coast Main Line

duimnael|regs|Die Verenigde Koninkryk se hoofspoorroetes. Die *East Coast Main Line* word in blou aangedui
[duimnael|regs|'n *[British Rail*-Klas 91-lokomotief trek 'n *InterCity 225*-passasierstrein op die Ooskus-hoefroete]]
Die ***East Coast Main Line (ECML)*** of **Ooskus-hoofroete** is 'n geëlektrifiseerde spoorweglyn in die Verenigde Koninkryk wat oor 'n afstand van 632 km (393 myl) tussen Londen, Peterborough, Doncaster, Wakefield, Leeds, York, Darlington, Newcastle, Edinburg en Aberdeen strek. Dit word as 'n hoëspoedlyn geklassifiseer aangesien die grootste deel daarvan geskik is vir snelhede van meer as 200 km (125 myl) per uur. Die hoofkonsessie vir die roete is aan *East Coast Main Line Company Ltd.* toegeken, 'n spoorwegmaatskappy in staatsbesit.

Die roete vorm die hoofaar aan die oostelike kant van Groot-Brittanje en loop grotendeels langs die A1-snelweg. Dit verbind Londen, Suidoos-Engeland en Oos-Anglia met Yorkshire, gebiede in die noord-ooste en Skotland en is daarnaas ook die belangrikste roete vir pendelaars in die noorde van die Britse hoofstad. Sodoende speel die Ooskus-hoofroete 'n belangrike rol vir die ekonomie van 'n aantal gebiede in die land. Naas pendelaars, streeks- en langafstand-passasiers word ook groot hoeveelhede vrag op hierdie roete vervoer.

## Eksterne skakels 
* *train-simulator.com: East Coast Main Line*
Ada Lovelace

200px
**Ada Lovelace**

**Engelse wiskundige en skryfster**

----
**Gebore**  
10 Desember 1815 
in Londen, Engeland

----
**Oorlede** 
27 November 1852 
in Marylebone, Londen, Engeland

----

**Bekende werke**
*Notas*

**Augusta Ada King, Countess of Lovelace** (1815-1852), gebore **Augusta Ada Byron** en tans algemeen bekend as **Ada Lovelace**, was 'n Engelse wiskundige en skryfster wat veral bekendheid met haar werk oor Charles Babbage se vroeë meganiese rekenaar, die "analitiese enjin", verwerf het. Haar notas oor die enjin behels die eerste algoritme wat daarop gemik is om deur 'n masjien verwerk te word. Na Ada Lovelace word derhalwe dikwels as die wêreld se eerste rekenaarprogrammeerder verwys.

Lovelace is in 1815 as die enigste wettige kind uit die huwelik van die digter Lord Byron en sy vrou Anna Isabella Byron gebore - sy ander kinders was almal buite-egtelik. Een maand ná die geboorte het Byron van sy eggenote vervreem geraak en Engeland vier maande later vir goed verlaat. Hy het later tydens die Griekse Onafhanklikheidsoorlog aan 'n siekte beswyk toe Ada slegs agt jaar oud was. Anna Isabella Byron was verbitter oor haar man en was daarvan oortuig dat hy 'n ernstige persoonlikheidsafwyking ontwikkel het. In 'n poging om haar dogter dieselfde lot te spaar, het sy Ada se belangstelling in wiskunde en logika bevorder. Nogtans het Anna steeds in hom belang gestel en is later, volgens haar wens, langs hom begrawe.

Ada het na haarself as 'n "poëtiese wetenskaplike" en "'n ontleder (& metafisikus)" verwys. As jong volwassene het sy vanweë haar wiskundige aanleg 'n professionele verhouding en persoonlike vriendskap met die wiskundige Charles Babbage ontwikkel. Dit was veral Babbage se werk oor die analitiese enjin wat groot belangstelling by Ada gewek het. Tussen 1842 en 1843 het sy 'n artikel oor dié enjin, wat deur die Italiaanse militêre ingenieur Luigi Menabrea gepubliseer is, vertaal en haar eie breedvoerige notas bygevoeg. Hierdie "Notas" behels 'n teks wat as die eerste rekenaarprogram beskou word - 'n algoritme wat geënkodeer is om deur 'n masjien verwerk te word. 

Lovelace se *Notas* is een van die sleutelwerke in die vroeë geskiedenis van rekenaars. Sy het ook 'n visie ontwikkel waarvolgens die vermoë van rekenaars ontwikkel sou word om meer te doen as gewone rekenwerk, terwyl Babbage en ander net op hierdie vermoëns gefokus het. Ada Lovelace het in 1852 in die ouderdom van 37 jaar aan baarmoederkanker gesterf.

## Nalatenskap 
Ada Lovelace se bydraes tot die rekenaarwetenskap is eers in die 1950's raakgesien en gewaardeer. Haar notas is deur B.V. Bowden in 1953 in sy werk *Faster Than Thought: A Symposium on Digital Computing Machines* gepubliseer. Ada geniet sindsdien postuum erkenning vir haar werk. In 1980 het die Amerikaanse Departement van Verdediging 'n nuut ontwikkelde rekenaartaal na haar genoem - "Ada".

## Verwysings