Savo-dialekte

duimnael|Verspredingsgebied van die Savo-Dialekte
Die **Savo-Dialekte** (Fins: *savolaismurteet*) is 'n groep dialekte van die Finse taal. Te same met die Suidoos-Finse dialekte vorm dit die Oos-Finse dialekte.

Die Savo-Dialekte word in 'n groot deel van Oos-Finland gepraat. Benewens die eintlike Savostreek omvat die dialekgebied ook Noord-Karelië, Kainuu, Koillismaa, Noord- en Oos-häme en oostelike Südösterbotten. Die wye verspreiding van die Savo-Dialekte is veral te wyte aan die vestiging van onbewoonde gebiede deur boere van Savo deur kap en brand (*Kaskiviljely*) tegnieke vanaf die 16de eeu. Die Woudfinne in Värmland in Swede en in Noorweë het ook 'n Savo-dialek gepraat.

Die Savo-Dialekte kan in die onderstaande groepe verdeel word:
* Kern-Savo-Dialekte (van noord van Iisalmi tot by Mikkeli)
* Oos-Savo-Dialekte (Noord-Karelië)
* Wes-Savo-Dialekte (Noord- en Oos-Häme)
* Kainuu-Dialek (Kainuu, Koillismaa)

## Spraakeinskappe 
Die verskille tussen die Savo-Dialekte en die Finse standaardtaal is hoofsaaklik fonologies van aard. Verder is die Savo-Dialekte geensins eenvormig. Die belangrikste eienskappe van die Savo-Dialekte is:

**Fonologie**
* Die belangrikste isoglos tussen die Wes- en Oos-Finse dialekte word aangegee deur die uitspraak van die geskrewe *d*. Soos in alle Oos-Finse dialekte het die klank in die Savo-Dialekte verdwyn of is dit afhangend van die omliggende klanke deur 'n glyklank *v*, *j* of *h* vervang (*tehä* in plaas van *tehdä* "maak").
* Die geskrewe *ts* word in meeste Savo-Dialekte as *ht* uitgespreek (*mehtä* in plaas van *metsä* "woud"). Die onderskeie Savo-Dialekte wissel van mekaar in terme van die mate van konsonant gradiasie wat die klank ondergaan(*mehtän*, *metän* of *mehän* in plaas van *metsän* "van die woude"). Slegs in die suidelike Savo-Dialekte word *ss* in plaas van die geskrewe *ts* (*messä*) gebruik.
* Eenvoudige konsonante word tussen klemdraende kort en onbklemde lang vokale gegermineer (*tullee* of *tulloo* in plaas van *tulee* "hy/sy/dit kom").
* Verbindinge van *l*, *h* en *n* met 'n ander konsonant word deur invoeging van 'n vokaal opgelos (*silimä*, *vanaha* in plaas van *silmä* "oog", *vanha* "oud").
* Die diftonge *ai* en *au* word na *ae* en *ao* oopgemaak (*aeka*, *laolaa* in plaas van *aika* "tyd", *laulaa* "sing").
* Die geskrewe *aa* en *ää* word as 'n diftong uitgespreek (*mua* of *moa* in plaas van *maa* "aarde", *piä* of *peä* in plaas van *pää* "kop", *kualikiäryle* in plaas van *kaalikääryle* "koolrol").
* Woordeinde *i* van weg, werk egter deur palatalisering op die voorafgaande konsonant in (*vesj* [] in plaas van *vesi* "water").
* Die konsonantengroepe *rk* en *lk* vertoon afwykings in konsonant gradiasie (*jälki – jälen* in plaas van *jälki – jäljen* "die spoor – die spoor").

**Morfologie**
* Die derde persoon enkelvoud het die persoonlike agtervoegsel *-pi* of *-p* (*syöpi* of *syöp* in plaas van *syö* "(hy/sy/dit) is").
* Afwykende persoonlike agtervoegsel in die tweede persoon meervoud (*työ antoja* in plaas van *te annoitte* "hulle gee").
* Afwykende imperatiefwoordeinde (*antoa*, *antoaten* of *antooten* in plaas van *antakaa* "gee!").

## Bronne en Verwysings 
* Martti Rapola: *Johdatus Suomen murteisiin*. 2. Auflage. Helsinki: Suomalaisen Kirjallisuuden Seura, 1961.