open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bob Marley

duimnael|links|upright|Bob Marley se ster op die *Walk of Fame*
In die laat-1960's en vroeë 1970's het die Rastafarianisme wêreldwyd onverwags nuwe aandag gekry met die toenemende gewildheid van 'n relatief nuwe musiekstyl: reggae. Die "profeet" wat die Rastafariese boodskap deur reggae aan die wêreld sou oordra, was **Bob Marley** , 'n Jamaikaanse sanger, kitaarspeler en liedjieskrywer.

Marley is op 6 Februarie 1945 gebore as Robert Nesta Marley, en in 1961 stig hy sy eerste groep, The Rudeboys, wat later The Wailers geword het. Met sy meesleurende ritme en sterk lirieke het Marley gou die eerste reggae-musikant geword om internasionale ster-status te bereik. Twee ander lede van The Wailers, Bunny Livingston en Peter Tosh, sou later ook suksesvolle loopbane op hul eie volg.

Reggae is 'n versamelnaam om 'n verskeidenheid van Jamaikaanse musiekstyle te beskryf - "ska", "rock-steady", "poppatop" en "mento". Marley se musiek het ook invloede getoon van die Amerikaanse "rhythm and blues" en Jamaikaanse "folk" en "dub". 

In 1967 het Marley, wat 'n Christelike agtergrond gehad het, hom amptelik tot die Rastafarianisme bekeer en daarna het sy musiek sterk elemente van spiritualisme en mistisisme bevat. Met sy lang Rasta-lokke en openlike voorspraak vir die gebruik van ganja het Marley vir baie jong swartmense oor die wêreld 'n toonbeeld geword van rebelsheid en verset teen die Babilon-stelsel. In sommige van sy liedjies bevorder hy openlik revolusie as 'n metode om persoonlike vryheid te bereik, terwyl ander handel oor liefde of 'n lewe sonder sorge.

In 1976 het Marley 'n groot impak op Europa gemaak tydens 'n toer deur onder meer Engeland, Swede, Nederland en die voormalige Wes-Duitsland. Dieselfde het gebeur tydens 'n daaropvolgende toer deur die VSA, waar sy albums soos Exodus (1977), Kaya (1978), Babylon by Bus (1978) en Uprising (1980) vandag nog gewild is. Bob Marley is op 11 Mei 1981 in die fleur van sy lewe dood aan kanker, maar sy musiek leef steeds wêreldwyd voort.

Hoewel die meeste van Marley en ander reggae-musikante se aanhangers van die musiek gehou het sonder om noodwendig self die Rastafariese geloof te aanvaar, het die Rastafarianisme en die Rasta-boodskap nogtans wêreldwyd bekendheid verwerf. Vir baie swartmense - selfs in Afrika - het reggae-musiek en die Rastafarianisme die simbool geword van vryheid en het hulle daarin hul eie, unieke identiteit ontdek.

## Diskografie 
### Ateljeealbums 
* 1965: *The Wailing Wailers*
* 1970: *Soul Rebels*
* 1971: *Soul Revolution*
* 1971: *The Best of The Wailers*
* 1973: *Catch a Fire*
* 1973: ''Burnin'*
* 1974: *Natty Dread*
* 1976: *Rastaman Vibration*
* 1977: *Exodus*
* 1978: *Kaya*
* 1979: *Survival*
* 1980: *Uprising*
* 1983: *Confrontation''

## Eksterne skakels 
* 
* 
* Bob Marley at Discogs
Haile Selassie

duimnael|links|270px|Die Haile Selassie-musuem, Addis Abeba.
duimnael|links|180px|Die tombe van Haile Selassie.

**Haile Selassie** (Ge'ez: ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ, transliterasie: *qädamawi haylä səllasé*)  is op 23 Julie 1892 naby Hãrer, Ethiopië, gebore en in die Ethiopies-Ortodokse Kerk gedoop as **Tafari Makonnen**. Hy was 'n kleinneef van die Ethiopiese keiser Menelik II en met sy hulp is die keiser se opvolger, *Lij* Iyasu, in 1916 onttroon en vervang met Zauditu, die keiser se dogter. Met Zauditu se dood in 1930 het Haile Selassie, wat intussen haar regent en 'n *Ras* (hertog, prins of goewerneur) geword het, haar opgevolg en self keiser geword.

In 1931 het Haile Selassie 'n grondwet goedgekeur waarvolgens Ethiopië se eerste parlement en regstelsel ingestel is. In 1936 het Haile Selassie tydelik as banneling na Engeland gevlug nadat Italië sy land die vorige jaar binnegeval het. Met Brittanje se hulp is Italië later verslaan en het Haile Selassie in 1942 teruggekeer om sy land te regeer. Hy was daarna onder meer verantwoordelik vir uitgebreide landhervormings, die beëindiging van slawerny (1942) en die verdere uitbreiding van Ethiopië se grondwet (1955). 

Pogings om Haile Selassie se regering omver te werp, is in 1960 suksesvol afgeweer, maar teen 1974 het 'n kombinasie van faktore - soos korrupsie in die regering, swak bestuur, droogte, inflasie en hongersnood - veroorsaak dat Haile Selassie sy volk se steun grootliks verloor het. Hy is gedwing om van die troon afstand te doen en is op 27 Augustus 1975 in Addis Abeba oorlede.

Vir die meeste Rastafariërs was Haile Selassie egter steeds Jah op aarde. Hulle maak daarop aanspraak dat hy die 225ste koning in die Huis van Salomo was, en dat hy daarmee die oudste troon op aarde verteenwoordig het. Hierdie troon is volgens Rastafariërs 3 000 jaar oud (veel ouer as die Britse vorstehuis se sowat 500 jaar). Boonop is Ethiopië die enigste staat in Afrika wat kolonialisme suksesvol afgeweer het. Die kroning van Haile Selassie was dus 'n vervulling van God se belofte aan koning Dawid.

## Bronne 
* ''Haile Selassie I: Ethiopia's Lion of Judah*, 1979, 
* *Haile Selassie's war: the Italian-Ethiopian Campaign, 1935–1941*, 1984, 
* *Haile Selassie, western education, and political revolution in Ethiopia*, 2006, 
* *King of Kings: the triumph and tragedy of Emperor Haile Selassie I of Ethiopia'', 2015,
Westelike Provinsie

**Westelike Provinsie** is 'n Suid-Afrikaanse rugbyspan wat in 1883 gestig is. Hulle tuisveld is die Kaapstad-stadion, nadat dit vir etlike jare Nuweland in Kaapstad was. Spelers dra blou-en-wit truie met 'n bloedrooi disa-embleem op die bors.

Die Westelike Provinsie neem jaarliks aan die Curriebeker-toernooi deel. Die span het die Curriebeker reeds 33 keer gewen.

## Curriebeker-eindstryde 
## Notas 

1 Transvaal staan bekend as die Goue Leeus sedert 1998.
2 Uitslag oor twee seisoene bepaal.
3 Oranje-Vrystaat se naam is die Vrystaat Cheetahs sedert 1998.
4 Noord-Transvaal se naam is die Blou Bulle sedert 1997.

## Eksterne skakels 
* WP Rugby
Vrystaatstadion

Die **Vrystaatstadion** (tans bekend as die **Toyotastadion** en vroeër bekend as **Vodacompark** weens borgskapredes) is ’n sportstadion in Bloemfontein wat vir rugby en sokker gebruik word. Dit bied sitplek aan 48&nbsp;000 toeskouers. Dié stadion is in 2009 opgradeer met die oog op die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2009 en die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 in Suid-Afrika. Tydens die Rugbywêreldbeker 1995 en die Afrikanasiesbeker 1996 is hier ook wedstryde aangebied.

duimnael|links|'n Pawiljoen van die Vrystaatstadion
Die Vrystaatstadion is/was die tuisveld van die volgende spanne:
* Cheetahs Superrugbyspan (histories, 2006-2015)
* Cheetahs Pro14-rugbyspan (histories, 2017–2020)
* Cheetahs (Verenigde Rugbykampioenskap) (? 2021–)
* Vrystaat Cheetahs
* Bloemfontein Celtic

’n Nuwe hoofpawiljoen is aan die westekant van die stadion teen nagenoeg R40,8 miljoen gebou. In 1985 het omvangryke verbeteringe aan die pawiljoen sowat R3,84 miljoen beloop. Die spreiligte is tot 1&nbsp;500 lux (ligeenheid) verbeter en die stadion is ook toegerus met ’n noodkragopwekker.

## Wedstryde 
### Rugbywêreldbeker 1995 
### Afrikanasiesbeker 1996 
### FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2009 
### FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 
## Sien ook 
* Lys van stadions in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Vaardigheidsontwikkeling

**Vaardigheidsontwikkeling** is 'n benadering wat daarop mik om 'n raamwerk te voorsien om werkplek- en sektorale strategieë te ontwikkel en te implementeer ten einde die vaardighede van werkers te verbeter. Deel van die strategie is 'n heffing vir die ontwikkeling van vaardighede, wat 'n som geld is wat werkgewers aan die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) moet betaal vir die ontwikkeling van vaardighede van hul werknemers.

Die heffings wat aan die SAID betaal word, word in 'n spesiale fonds gestort. Tagtig persent van die geld in hierdie fonds word onder die verskillende Sektorale Onderwys- en Opleidingsowerhede (SOOO's) versprei, en die ander twintig persent word in die Nasionale Vaardigheidsfonds gestort. Die SOOO's betaal toekennings aan die werkgewers wat 'n fasiliteerder vir vaardigheidsontwikkeling in diens neem. Die Nasionale Vaardigheidsfonds befonds projekte vir die ontwikkeling van vaardighede wat nie onder die beheer van die SOOO's val nie.

Werkgewers kan vyftig persent of meer van die heffings wat hulle aan die SAID betaal het, terugkry. Dit is geld wat van die SOOO of die Nasionale Vaardigheidsfonds afkomstig is, en gebruik word vir opleiding en die ontwikkeling van die vaardighede van hul eie werknemers.

Die Nasionale Vaardigheidsfonds beoordeel die implementering van die Nasionale Vaardigheidsontwikkelingstrategie.
Verdamping

duimnael|300px|Die verdamping van water.

**Verdamping** is 'n proses waarin 'n vloeistof in 'n gas of damp verander. Al die deeltjies van 'n stof is gedurig in 'n staat van beweging. Die intermolekulêre kragte hou die molekule van die vloeistof bymekaar. Die molekule beskik egter oor kinetiese energie wat hulle aan die beweeg hou. Temperatuur is 'n maatstaf van die gemiddelde kinetiese energie van die molekule. Die molekule beweeg nie almal ewe vinnig nie, daarom word daar van 'n "gemiddelde kinetiese energie" gepraat. Sommige molekule beweeg vinniger as die gemiddeld, terwyl ander weer stadiger beweeg. Dit is die molekule wat vinniger beweeg wat sal verdamp.

Die molekule in 'n vloeistof met kinetiese energie wat hoër is as die gemiddeld, sal die intermolekulêre kragte te bowe kom en na die oppervlak van die vloeistof ontsnap. As die vloeistof in 'n oop houer is, kan die molekule in die lug ontsnap. Verdamping vind plaas as die meer energieke molekule van die oppervlak van die vloeistof ontsnap. Aangesien dit die meer energieke molekule is wat verdamp, bly die minder energieke molekule agter. Dit beteken dat die gemiddelde kinetiese energie van die oorblywende molekule in die vloeistof afneem. Gevolglik sal die temperatuur van die vloeistof ook afneem.

## Verdamping van water 
Die verdamping van water word **evaporasie** genoem. Dit is deel van 'n natuurlike proses wat op Aarde as die waterkringloop bekend staan. Evaporasie vind plaas as die Son water, ys of sneeu verhit en dit as waterdamp in die atmosfeer opgeneem word.
Freevo

**Freevo** is 'n oopbronsagtewareprogram wat op Linux- en BSD-bedryfstelsels gebruik kan word om 'n tuisteaterstelsel (Engels: home theater system) te bedryf.

Die tuisteater word dan aan 'n TV-stel gekoppel om programme op te neem en later te speel en ook om ander media (foto's, musiek en video's) op die TV beskikbaar te stel. 'n Gewone afstandbeheer kan gebruik word om die tuisteater te beheer.

'n Afrikaanse vertaling is beskikbaar sodat Afrikaanssprekendes die program makliker kan gebruik.

## Kompetisie 
Ander tuisteaterstelsels wat soortgelyke funksionaliteit bied:
* LinuxMCE
* MythTV

## Eksterne skakel 
* Freevo-webtuiste
Neutralisasie

**Neutralisasie** in chemie beteken om oneffektief of onreaktief te maak. Neutrale stowwe het 'n pH van 7. As al die suur in 'n oplossing reageer met al die basis om 'n sout plus water te vorm, sal daardie oplossing neutraal wees met 'n pH van 7. 'n Mens kan 'n indikator gebruik om te sê wanneer 'n oplossing neutraal is en 'n pH van 7 bereik het. Dit is egter nie prakties om gedurig 'n stukkie indikatorpapier in 'n oplossing te doop om die pH te kontroleer nie. Pleks daarvan word 'n indikatoroplossing gebruik. 'n Indikatoroplossing is 'n kleurstof wat van kleur verander sodra die pH verander. Neutralisasie is die kombinasie van waterstofione (H+) uit die suur met hidroksiedione (OH-) uit die basis, om water (H2O) te vorm. In die proses word 'n sout van die orige ione in die basis en suur gevorm.

## Neutralisasie in alledaagse gebruik 
Party sjampoes bevat sure wat die haarskubbe regop laat staan, sodat al die vuiligheid uitkom, wat aan die hare 'n growwe gevoel gee. Die gebruik van 'n opknapper neutraliseer die suur sodat al die haarskubbe weer platlê. Dit is waarom hare sag en syerig voel ná die gebruik van 'n opknapper.
Basis

'n **Basis** is 'n stof wat met 'n suur reageer om 'n sout en water te vorm. Daar is egter ander definies, afhanklik van die suur-basisteorie wat gebruik word.

Die tabel hieronder toon enkele basisse en hul chemiese simbole.

Metaaloksiede en -hidroksiede is basisse. Nie alle basisse los in water op nie. 'n Basis wat in water oplos, word 'n alkali genoem.

## Basisse in alledaagse gebruik 
Basisse kan tuis gebruik word om 'n suur te neutraliseer of om vet op te los.

Tandepasta is 'n voorbeeld van 'n alkali wat 'n suur neutraliseer. Bakterieë op tande verteer suikers en produseer sure. Die sure los die kalsiumkarbonaat in tande op, en veroorsaak tandbederf (gaatjies in tande wat ook tandpyn meebring). Een effek van die gereelde gebruik van tandepasta is om die suur te neutraliseer en dus tandbederf te voorkom.

Dreinskoonmaker is 'n voorbeeld van 'n alkali wat gebruik word om vette en olie op te los. Olie en vet van kos sit in afvoerpype vas en blokkeer stadigaan pype. Natriumhidroksied reageer met die vette en olie om seep te vorm. Seep is oplosbaar in water en word maklik weggespoel.

## Kyk ook 
* pH
* Suur
* Lys van sure en basisse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Sout (chemiese stof)

duimnael|'n Soutkristal

'n **Sout** is 'n stof wat uit positiewe en negatiewe ione bestaan (onderskeidelik katione en anione). Die belangrikste soort sout is natriumchloried of tafelsout (Na+Cl-), wat in die alledaagse taalgebruik gewoonweg "sout" genoem word.

In 'n vastestoftoestand word die ione van soute deur ioniese binding in 'n kristalrooster vasgehou. Soute is ook die produkte van neutralisasieprosesse.

As soute in water opgelos word, ontstaan elektroliete, wat elektrisiteit kan gelei. Die proses kan vir elektrolise gebruik word.

Soute kan ys smelt, omdat dit die temperatuur wat nodig is om 'n vloeistof te vries verlaag.
As gevolg hiervan word strate soms in die winter met soute behandel.

## Stabiliteit, smeltpunt, oplosbaarheid 
Ioniese soute dank hulle stabiliteit hoofsaaklik aan die elektrostatiese energie wat met die aantrekking en digpakking van die ione saamhang. 'n Positiewe ioon word in 'n kristal deur 'n aantal negatiewe ione omring en hulle weer deur 'n skil positiewe ione en so verder. Die Madelung-konstante A bepaal hoeveel bindingsenergie 'n bepaalde rooster so bydra. 

Algemeen kan gestel word dat:

:\frac{AZ^+Z^- e^2}{4\pi \epsilon_o r}

Die waarde van r word bepaal deur die afstand tussen die ione. Die faktor Z^+Z^- verteenwoordig die ladings van die kat- en die anioon. Indien Z^+Z^-=2^+2^-=-4 sal die bindingsenergie rofweg viermaal so groot wees as indien Z^+Z^-=1^+1^-=-1. Dit verklaar waarom magnesiumoksied  'n baie hoër smeltpunt het as . Albei stowwe het dieselfde B1-struktuur en die ione het amper dieselfde grootte. Die verskil in oplosbaarheid kan so ook verklaar word. Soute met ione wat 'n lae lading het soos Na-soute of Cl-soute is dikwels oplosbaar. Stowwe soos MgO is minder oplosbaar.

Daar is nogtans uitsonderings op hierdie reël, soos silwerchloried , wat nie goed in water oplos nie. Die binding in hierdie stof is nogtans nie suiwer ionies nie, maar het gedeeltelik 'n kovalente karakter.

## Verwysings
Mandriva Linux

**Mandriva Linux** (voorheen Mandrake Linux) is 'n Linux-verspreiding wat deur Mandriva (eens Mandrakesoft) vrygestel word. Die eerste weergawe is in Julie 1998 uitgegee en was gebaseer op Red Hat Linux (weergawe 5.1) en KDE (weergawe 1.0). Sedertdien het hulle begin wegbeweeg vanaf Red Hat en oorspronklike sagteware geskryf wat help om stelsels makliker te installeer. Mandriva Linux was oorspronklik geskep deur Gaël Duval, wat ook die mede-stigter van Mandrakesoft was.

Om sagteware te installeer word die urpmi sisteem gebruik, wat spesifiek vir Mandriva ontwerp is.

Mandriva is (soos meeste ander Linux verspreidings) ook in Afrikaans beskikbaar.

## Weergawes 
### Ontwikkelings weergawe 
Die ontwikkelings weergawe van Mandriva staan bekend as die "Cooker". As die weergawe gereed is word dit vrygestel as die volgende stabiele weergawe.

### Tabel van vorige weergawes 
## Eksterne skakels 
*Die Mandriva Linux tuisblad 
*Mandriva Wiki 
*DistroWatch.com se Mandriva Linux bladsy
Charlottetown

**Charlottetown** (Engels: ['ʃɑɹ.lɪ.taʊn]) is die hoofstad van die Oos-Kanadese provinsie Prins-Edward-eiland met 'n bevolking van 38&nbsp;809 in 2021. Die agglomerasie van Charlottetown huisves met 78&nbsp;858 mense meer as 'n derde van die provinsiale bevolking. Die stad is in 1855 geïnkorporeer en het in 1885 stadstatus verkry. Charlottetown dien ook as die administratiewe setel van die distrik Queens County.

duimnael|links|'n Straat in Charlottetown
Die stad is in 1720 deur Franse onder die naam *Port La-Joye* gestig. Nadat die nedersetting in 1758 onder Britse heerskappy gekom het, is die naam ter ere van koningin Charlotte van Mecklenburg-Strelitz, die eggenote van koning George III, gewysig tot Charlottetown. Die stad, wat nog steeds met talle statige Victoriaanse huise pronk, het 'n belangrike rol in die Kanadese geskiedenis gespeel: In die huidige *Province House*, 'n sandsteengebou wat in 1847 opgerig is en vandag as setel van die provinsiale parlement dien, het in 1864 die sogenaamde "Vaders van die Konfederasie van Brits-Noord-Amerika" tydens die Charlottetown-konferensie vergader. Vyftien afgevaardigdes uit Nieu-Brunswyk, Nova Scotia en Prins-Edward-Eiland het destyds die *Maritime Union* gestig – 'n eerste stap in die rigting van 'n verenigde Kanada.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*  
*
Outremont

**Outremont** is 'n arrondissement (stadswyk) van die Kanadese metropool Montreal (Quebec) wat uit die gelyknamige voormalige stad bestaan. Dit is die tradisionele woonbuurt van Franssprekende welgesteldes (net soos Westmount 'n gunstelingkwartier van die Engelssprekende hoërklas is) en van 'n groot deel van die plaaslike Hasidiese Joodse gemeenskap. Outremont is die kleinste arrondissement van Montreal met 'n oppervlakte van 3,84 vierkante kilometer en 'n bevolking van 23&nbsp;566 (in 2011).

## Geografie 
Outremont was oorspronklik 'n selfstandige stad wat eers in 2002 saam met ander stede by Montreal ingesluit is. Die buurt lê noord van Montreal se middestad en aan die noordelike kant van die Mont-Royal (die buurt se naam beteken in Frans letterlik "anderkant die berg"). Die bergspits vorm ook Outremont se noordwestelike grens, terwyl dit in die noordooste deur Villeray-Saint-Michel-Parc-Extension en Rosemont-La Petite Prairie, in die ooste deur Le Plateau-Mont-Royal en die Mile-End-distrik, in die suide deur Ville-Marie en in die weste deur Côte-des-Neiges-Notre-Dame-de-Grâce begrens word. Die Mont-Royal-begraafplaas lê in die suidooste van Outremont.

## Eksterne skakels 
;Toerisme
----
* *Tourisme Montréal: All about Outremont and Westmount*
Hoorn

**Hoorn**, Westfries: *Hoarn*, is 'n stad in die streek Westfriesland, provinsie Noord-Holland, Nederland. 

duimnael|links|'n Skildery deur Isaac Ouwater bied 'n uitsig op Nieuwstraat in die 18de eeu
Boulevard Saint-Laurent

duimnael|Boulevard Saint-Laurent in die stadsbuurt Petite Italie ("Klein-Italië)
Die **Boulevard Saint-Laurent**, wat plaaslik ook as *la Main* ("die Hoofstraat") bekendstaan, is 'n groot winkelstraat wat in noord-suidelike rigting deur die Kanadese metropool Montreal loop. Vroeër het talle immigrante hulle langs die *boulevard* gevestig en 'n groot aantal klein winkels en restourante geopen. Sedert 1905 verdeel die straat Montréal in twee helftes - die oostelike (''l'Est*) en die westelike stadsgebied (*l'Ouest*). Ten opsigte van die straatname in hierdie gebiede dui die agtervoegsels *Est* en *Ouest'' hulle oostelike of westelike rigting aan.

## Geskienis 
duimnael|regs|250px|Straatblok tussen Prince-Arthur- en Duluth-straat
Die owerhede het in 1792 vir die eerste keer die stadsgebied presies afgebaken om sodoende die stemdistrikte vir verkiesings te kan vaslê. Die gebied het 'n uitgestrekte vierhoek tussen die rivier en die huidige Atwater-, Duluth- en Frontenac-strate behels. In hierdie tydperk het reeds twee derdes van die bevolking in voorstede buite die stad se versterkings gewoon wat nou by die stadsgebied ingesluit is. Die noordelike voorstad Saint-Laurent was die mees digbevolkte en die snelste groeiende.

Die opdeling van die stadsgebied is destyds danksy die Saint-Laurentstraat vergemaklik, en vanaf hierdie tydperk het die bewoners begin om hulle met hul onderskeidelike woonbuurte *Est* en *Ouest* te identifiseer. Die opdeling het destyds nog nie regtig met die etniese karakter van die buurte ooreengekom nie. Etniese woongebiede het eers met die Ierse woonbuurt ná die jaar 1825 geleidelik ontstaan.

Oor die hele 19de eeu het die Engelssprekende burgery na die noordweste van die ou stadskern verhuis, die Franssprekende kleinburgery na die noorde, en die werkersklas na die ooste en suidooste, terwyl nuwe aankomelinge hulle in die sentrale korridor langs die spil van Saint-Laurentstraat gevestig het. In sommige van die oostelike strate het Franssprekende migrante 'n nuwe tuiste gevind, terwyl Engelssprekende immigrante hulle by voorkeur in die strate wes van Saint-Laurentstraat gevestig het. In dieselfde tydperk het die tekstielnywerhede geleidelik langs Saint-Laurentstraat na die noorde verhuis.

In 1908 het die Notre-Dame-orde na die hoek van Sherbrooke- en Atwater-straat verhuis. Sy klooster in die Notre-Damestraat wat die Saint-Laurentstraat in suidelike rigting geblokkeer het, is in 1911 afgebreek om sodoende plek te maak vir die verlenging van die straat tot by die rivier.

Die Boulevard Saint-Laurent vorm vandag slegs 'n simboliese skeidingslyn tussen die Franssprekende bewoners in die ooste en Engelssprekende gemeenskappe in die weste. Die verdeling in taalgroepe bestaan tans nie meer nie, en mense uit alle taalgroepe woon nou aan weerskante van die *boulevard*, alhoewel die belangrikste Engelssprekende woonbuurte nog steeds in die weste lê.

'n Aantal plaaslike instellings soos die bekende Hebreeuse slagtery en restourant ''Schwartz' Delicatessen* of *Supermarché Warshaw'' is gestig toe Jiddisj nog die derde belangrikste omgangstaal in Montréal was.
Homo

: *Hierdie artikel handel oor die genus. Vir homoseksuele mens, sien gay of lesbiër.*

**Homo** is die genus wat die moderne mens insluit, asook verskeie uitgestorwe spesies wat óf die mens se voorouers óf naby verwant was. Onder hulle is die belangrikstes *Homo erectus* en *Homo neanderthalensis*. Wetenskaplikes reken die genus *Homo* is tussen 1,5&nbsp;miljoen en 2,5&nbsp;miljoen jaar oud. Alle spesies wat tot hierdie genus behoort het, het uitgesterf – behalwe *H. sapiens*, die moderne mens. Die laaste ander *Homo*-spesies wat geleef het, is waarskynlik *H. neanderthalensis* en *H. florensiensis* en hulle het na raming tussen 24&nbsp;000 jaar en 12&nbsp;000 jaar gelede uitgesterf. 

## Evolusie en migrasie
Daar word aanvaar die genus het ontstaan met die verskyning van *H. habilis*, net meer as 2&nbsp;miljoen jaar gelede. Dié spesie het ontstaan uit die genus *Australopithecus*, wat self vroeër vertak het van die lyn *Pan*, die sjimpansees.

*Homo* is die enigste genus van die subtribus **Hominina**, wat saam met die subtribusse Australopithecina en Panina die tribus Hominini uitmaak.

*H. erectus* het sowat 2&nbsp;miljoen jaar gelede op die toneel verskyn en in verskeie migrasies deur Afrika (waar dit *H. ergaster* genoem word) en Eurasië versprei. Dit was waarskynlik die eerste menslike spesie wat in ’n jagter-versamelaar-gemeenskap gewoon en vuur beheer het. *H. erectus* was ’n aanpasbare en suksesvolle spesie en het meer as ’n miljoen jaar lank bestaan. Hulle het omstreeks 500&nbsp;000 jaar gelede stelselmatig in verskeie ander spesies begin ontwikkel.

*H. sapiens* het sowat 300&nbsp;000 tot 200&nbsp;000 jaar gelede ontstaan, heel waarskynlik in Afrika, en *H. neanderthalensis* het omtrent dieselfde tyd in Europa en Wes-Asië verskyn. *H. sapiens* het in verskeie vlae uit Afrika versprei, van moontlik so vroeg as 250&nbsp;000 jaar gelede, en vir seker teen 130&nbsp;000 jaar gelede. Teen sowat 70&nbsp;000 jaar gelede het mense met die suidkus van Asië langs versprei en teen 50&nbsp;000 jaar gelede het hulle hulle in Eurasië en Oseanië gevestig.

In Afrika én Eurasië het *H. sapiens* argaïese mense (nie *sapiens* nie) raakgeloop en met hulle verbaster geraak. Aparte argaïese spesies het vermoedelik tot omstreeks 40&nbsp;000 jaar gelede oorleef (soos die Neanderdallers), en hibriedspesies moontlik tot 12&nbsp;000 jaar gelede (soos die Edelhert-grotmense).

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Groot Stormsrivierbrug

duimnael|Die Stormsrivierbrug omstreeks 1959 of '60, 'n jaar of wat nadat dit voltooi is.
duimnael|Die N2 betonboogbrug oor die Stormsrivier

Die **Groot Stormsrivierbrug** (voorheen die **Paul Sauer-brug**) is 'n motorbrug in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. 

## Geskiedenis 
Hierdie brug oor die Stormsrivier is in 1958 voltooi om 'n belangrike skakel in die N2 ('n nasionale pad) tussen George en Gqeberha te vorm. Dit is 'n geribde boogbrug van beton en lê na-aan die kus, met die gevolg dat dit in 'n klam en verwerende seeklimaat staande moet bly. Hierdie brug aan die oostelike kant van die Tuinroete is 190&nbsp;meter lank en oorspan die Stormsrivier op 'n hoogte van 130&nbsp;m. Dit het die Stormsrivierpas uitgesny.

## Ontwerp-ingenieur 
Die ontwerper van die brug was Riccardo Morandi (1902&nbsp;–&nbsp;1989), 'n Italiaanse siviele ingenieur van Rome, wat nie net bekend was vir sy brûe in Italië self nie, maar ook in Kanada en Colombia. Die Stormsrivierbrug is as 'n meesterwerk op die gebied van brug-argitektuur en siviele ingenieurswese beskryf.

## Verbetering in 1990 
Met verloop van tyd het verhoogde motorverkeer dit nogtans noodsaaklik gemaak dat die brug verbreed en versterk moes word. Die ekstra konstruksiewerk is deur die konstruksiemaatskappy HBO Africa gedoen. Die maatskappy is met 'n toekenning vir hierdie projek bekroon.

Dit het 'n bekende plek in die land geword vir avontuurlustiges om hul rekspronge (Eng. *bungee jumping*) uit te voer.

## Ander boogbrûe op die N2 
Daar is ook ander betonboogbrûe in Suid-Afrika, soos die Bloukransrivierbrug met 'n span van 272&nbsp;m, die Van Stadensrivierbrug naby Gqeberha met 'n span van 198&nbsp;m, die Grootrivierbrug van 189&nbsp;m en die Bobbejaansrivierbrug van 165&nbsp;m. Wes van Mosselbaai is 'n balkbrug, die Gouritsrivierbrug, wat 182&nbsp;m lank is.

Daar is ook 'n hangbrug vir voetgangers aan die mond van die Stormsrivier wat die Stormsrivierbrug genoem word, maar dié is nie in dieselfde klas as die Groot Stormsrivierbrug en soortgelykes wat veel groter motorverkeer dra nie.

## Sien ook 
* Van Stadensrivierbrug
* Gouritsrivierbrug

## Verwysings 
## Bronne 
* Van Hoven, Lynette: 'Viva, Italiani!' In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 37, nr. 5, September/Oktober 1992. ISSN 0491-4783
Bloukransrivierbrug

duimnael|Die Bloukransrivierbrug oor die Bloukransrivier.
duimnael|Rekspringers op die dek onder die brug.
duimnael|'n Brawe rekspringer waag sy lewe.

Die **Bloukransrivierbrug** is 'n boogbrug langs die Tuinroete met 'n lengte van 451 meter en 'n horisontale span van 272&nbsp;m. Die brug troon 216&nbsp;m oor die bedding van die Bloukransrivier uit. Dit is 'n enkelboog-betonbrug wat tussen Februarie 1980 en Junie 1983 gebou is. Bloukransrivierbrug is die langste betonboogbrug in Afrika.

## N2 Nasionale pad 
Die N2 nasionale pad gaan oor die brug, wat die grens tussen die Oos- en Wes-Kaap vorm, tussen Nature's Valley en Coldstream. Dit is sowat 43&nbsp;km oos van Plettenbergbaai — 'n ent anderkant die tolpad, as mens oos ry. Indien mens vanuit Port Elizabeth se rigting ry, is die brug 20&nbsp;km wes van Stormsrivier.

## Rekspring 
Daar word gereeld rekspronge (*bungee jumping*) van die brug af gemaak. Dit is per slot die hoogste reksprong ter wêreld.

## Sien ook 
* Bobbejaansrivierbrug
* Groot Stormsrivierbrug
* Grootrivierbrug
* Van Stadensrivierbrug

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Hermes

**Hermes** (Grieks: Ἑρμῆς) in die Griekse mitologie is die groot boodskapper van die gode asook ’n gids na die onderwêreld. Hy was een van die twaalf Olimpiese gode wat op die berg Olimpus gewoon het. Hermes was die beskermer van grense en van die reisigers wat hulle oorgesteek het, van herders, diewe, leuenaars, letterkunde, atlete, handel, en mate en gewigte.

Sy simbole sluit die skilpad, sandale met vlerke, haan en boodskapperstaf in. Sy eweknie in die Romeinse mitologie is Mercurius.

Hermes het boodskappe van die Olimpiese gode na die mens gebring; hy het skoene met vlerke gedra sodat hy tussen die twee wêrelde kon rondvlieg. Hy het ook as gids opgetree vir afgestorwenes na die onderwêreld. In baie Griekse mites was hy die enigste god naas Hades, Persefone, Hekate en Tanatos wat die onderwêreld ongehinderd kon binnegaan en verlaat.

Hy was die seun van Zeus en die Plejade Maia, ’n dogter van die Titaan Atlas.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Burkert, Walter, 1985. *Greek Religion* (Harvard University Press)
* Kerenyi, Karl, 1944. *Hermes der Seelenführer*.

## Eksterne skakels 
* Theoi Project, Hermes
* Kultus en standbeelde van Hermes
* Die Mites van Hermes
Mite

Die woord **mite** kom van die Griekse woord *mythos* wat oorspronklik *woord* of *storie* beteken het. Daar is baie teorieë wat probeer verduidelik waarom mense mites vertel en glo. Daar is egter konsensus dat mites simboliese verhale is wat probeer om (vir die mens) onverklaarbare dinge op te los. Só verduidelik mites in baie gevalle die oorsprong van die wêreld, die oorsprong van kultuur en die menslike samelewing, natuurverskynsels en wat met mense gebeur wanneer hulle sterf.

Net soos drome is mites in die mens se verbeelding geskep en kan dit nie letterlik geïnterpreteer word nie. Mites word eerder as metafore vir en simbole van die werklikheid beskou.

## Mitologie 
:*Hoofartikel: Mitologie.*
In nasies se mitologië dwarsoor die wêreld is daar temas wat oor en oor voorkom. Die skeppingsmites, wat verklaar hoe die wêreld ontstaan het, is die kern van meeste mitologieë. Dan is daar die mites wat die onsigbare dele van die heelal, die tuiste van bonatuurlike wesens, gode en heilige voorouers beskryf. In die wêreld se mitologië vertel en ken bonatuurlike wesens en gode dikwels hul eie lewensmites. 

Mites vertel hoe die eerste mens ontstaan het, waarom mense sterf en hoe die aarde se bestaan, soos ons dit ken, gaan eindig. In die meeste kulture se mitolgie is daar heldefigure aan wie buitengewone dade toegeskryf word en wat gehelp het om hul nasie se kultuur te "skep".

Aangesien mites van verskillende kulture so baie in gemeen het, is daar heelwat kenners wat meen dat mense 'n gemeenskaplike oorsprong gehad het. Daar is ook dié wat aanvoer dat mense se verbeeldings van regoor die wêreld op dieselfde manier werk wanneer hulle voor die onverklaarbare te staan kom.

## Volksverhale 
:*Hoofartikel: Volksverhaal.*
Dit is nie maklik om tussen mites en volksverhale te onderskei nie. Nóg mites nóg volksverhale het 'n herkenbare outeur en albei kom in verskillende weergawes voor. Mites is meestal verhale waarin mense probeer om verklarings te vind vir die oorsprong van die wêreld en ander onbegryplike     kosmiese verskynsels en probleme. Daar is gewoonlik 'n bonatuurlike element of godheid betrokke. 

Volksverhale, daarenteen, is veral die produk van landbougemeenskappe en het te doen met sosiale konflik en probleme. Dit dra gewoonlik ook 'n boodskap oor vir die samelewing.

## Bronne 
* 
* "Myth". *Encyclopædia Britannica*. 2009. 21 March 2009.
*
Pous Silvester I

**Silvester I** was die 33ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
Pous Silvester I (ook gespel Sylvester) is volgens die Liber Pontificalis 'n Romein van geboorte, die seun van Rufinus en Justa. Op 31 Januarie 314 volg hy Pous Miltiades op en regeer tot sy dood op 31 Desember 335. Hy word opgevolg deur Pous Markus. Die beskrywing van sy lewe in die Vita beati Sylvestri (Lewe van die Heilige Silvester) word tans legendaries geag. Die naam ‘Silvester’ beteken ‘Woudman’.

## Pontifikaat 
[duimnael|links|Pous Silvester I en keiser [Konstantyn die Grote]]
Die pous het deel gehad aan die veroordeling van die Ariane en ook aan die kerkvergadering van Nicea in 325 waar die Apostoliese geloofsbelydenis ontstaan het. Hy het gesante na die eerste ekumeniese raad gestuur. Gedurende sy pontifikaat is verskeie groot kerke gebou soos die basiliek van Laterane en die Heilige Kruis kerk (Santa Croce). Die kerk van Equitius, 'n Romeinse ouderling, naby die baddens van keiser Diocletianus bestaan vandag nog.

## Verering 
Silvester word as heilige vereer. Sy gedenkdag is op 31 Desember in die Rooms-Katolieke Kerk en 2 Januarie in die Oosters-Ortodokse Kerk. Hy is die beskermheilige van huisdiere, 'n goeie oes en die nuwe jaar. Sy reliek word gehou in die kerk San Silvestro in Capite in Rome.

## Verwysings 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 

## Eksterne skakels 
* 
* 
* Legenda Aurea

## Nota 
Saamgestel uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wiki’s.

## Opvolging 
|}
Lugdruk

duimnael|300px|Hierdie plastiekbottel is in die binneland verseël en deur lugdruk platgedruk soos dit na seevlak geneem is.

**Lugdruk** is die krag wat deur die gewig van die atmosfeer op die aarde se oppervlak uitgeoefen word. Die atmosfeer kan nie in die ruimte wegdryf nie, omdat dit deur die aarde se swaartekrag "vasgehou" word. Die helfte van die atmosfeer se massa is in die onderste 5&nbsp;km geleë, en 99% hiervan is 30&nbsp;km van die grond af. Dit beteken dat hoe hoër 'n mens in die atmosfeer opbeweeg, hoe dunner word die lug. Lugdruk neem dus af wanneer die hoogte bo seevlak toeneem. Iemand wat in Durban (0&nbsp;m bo seevlak) woon, ervaar dus meer druk as iemand wat in Johannesburg (1&nbsp;000&nbsp;m bo seevlak) woon, omdat die persoon in Durban 'n groter massa lug het wat van bokant hom of haar druk uitoefen.

Lugdruk word in hektopascal (hPa) gemeet. Die standaard seevlakdruk is 1&nbsp;013,2&nbsp;hPa. Die instrument waarmee druk gemeet word, is 'n barometer. Daar is verskillende soorte barometers wat deur mense by hul huise en deur die weerdiens gebruik word.

'n Isobaar is 'n lyn op 'n kaart wat al die plekke met dieselfde lugdruk met mekaar verbind.`

## Kyk ook
* Barometriese formule
Wind

duimnael|links|Wind waai deur 'n kersieboom teen ongeveer 22 m/s (80 km/h of 50 mpu).
duimnael|220px|'n Windkous soos dié word by lughawens gebruik om die windringting en -sterkte aan te dui.
duimnael|Boom in 'n stormwind deur Pieter Kluyver (1816–1900)

**Wind** is die horisontale beweging van lug. Dit word veroorsaak deur verskille in lugdruk. Lug beweeg altyd van gebiede met 'n hoër lugdruk na gebiede met 'n laer lugdruk. Hierdie vermoë van die lugmolekule in die atmosfeer om rond te beweeg, is baie belangrik omdat dit weersveranderinge tot gevolg het.

Wind word in terme van rigting en spoed beskryf. Die windrigting word altyd aangegee as de rigting waarvandaan die wind waai. 'n Oostelike wind waai dus van die ooste en beweeg na die weste, terwyl 'n noordelike wind van die noorde suidwaarts beweeg. Windrigting word by lughawens deur 'n windkous aangedui, maar elders (bv. op kerktorings) deur 'n weerhaan. Dit word as punte van die kompas of as grade kloksgewys van die ware of geografiese noorde aangetoon.

Windspoed word met 'n windmeter gemeet. Die windmeter bestaan uit ten minste drie tregtervormige bekers of keëls wat aan 'n vertikale spoel vas is. Die wind oefen meer druk uit op die hol kante as op die bolvormige (ronde) kante, wat die bekers laat draai. Die aantal omwentelings wat per tydseenheid gemaak word, is 'n maatstaf van die windspoed. Die spoed van wind word in meter per sekonde (m·s-1) of as knope aangegee.

## Sien ook 
* Eoliese proses

## Eksterne skakels 
* 
*
Koolstofkringloop

lang=nl|duimnael|Die koolstofkringloop

Die **koolstofkringloop** of **koolstofsiklus** is die biochemiese kringloop waar koolstof tussen die biosfeer, die geosfeer, die hidrosfeer en die atmosfeer van die aarde uitgeruil word. Ander sterrekundige liggame mag dalk eenderse koolstofkringlope hê, maar niks is tans hiervan in die mensdom se kennis nie.

## Vaslegging 
Deur fotosintese word CO_2, koolstofdioksied-gas, aan die atmosfeer onttrek. Plante gebruik sonenergie en water om dit in organiese stowwe om te sit. Dit word vaslegging genoem. Chemies is dit 'n reduksie waarin die oksidasietoestand van 4+ wat die koolstofatoom in die koolstofdioksiedmolekuul het, verlaag word. Tegelykertyd word suurstof vrygestel en energie opgegaar. Hierdie proses kan tydelik wees, wanneer die koolstof later weer geoskideer word en opnuut in die kringloop opgeneem word. Van die koolstof kan egter ook in die aarde begrawe raak, uit die kringloop onttrek en in die geosfeer opgegaar word. Dit is hoe ruolie en steenkool ontstaan het.

## Respirasie 
duimnael|Die koolstofdioksiedkonsentrasie (blou) en die gemiddelde temperatuur (rooi) in die laaste millennium. Inligtings is van verskeie bronne saamgestel.
Snags vind in plante die omgekeerde proses van fotosintese plaas, wat respirasie genoem word. Ander lewensvorme soos diere doen dit nie net snags nie maar altyd. Respirasie is 'n oksidasieproses. Organiese stowwe word weer in koolstofdioksied omgesit om die vasgelegde energie vry te stel. Gewoonlik word suurstof daarby verbruik, maar daar is ook anaërobiese vertering. Indien die respirasie organiese stowwe betref wat in ons tyd vasgelê is, sal dit die koolstofdioksiedkonsentrasie in die atmosfeer nie verander nie. Indien dit egter die verbranding van ruolie of steenkool betref word koolstof wat miljoene jare geleë uit die kringloop onttrek is, opnuut in omloop gebring. Hierdoor het die koolstofdioksiedkonsentrasie sedert die  Industriële Revolusie baie toegeneem.

## Eksterne skakels 
*
Lugtemperatuur

**Lugtemperatuur** is die meting van hoe koud of warm die lug is. Die son is die bron van alle hitte-energie. Die son se energiegolwe beweeg deur die atmosfeer sonder om dit te verhit. Wanneer hierdie golwe die aarde bereik, absorbeer die grond die energie in die vorm van hitte en straal dit terug na die atmosfeer. Die atmosfeer word dus van onder af verhit.

'n Termometer is 'n instrument wat lugtemperatuur meet. Temperatuur word gewoonlik in grade Celsius (°C) aangegee. Maksimum- en minimumtermometers word algemeen gebruik. Dit is termometers wat in pare gebruik word, met merkers wat die hoogste en laagste temperatuur aandui. Hierdie termometers moet telkens nadat die temperature gemeet is, weer teruggestel ("reset") word sodat hulle gereed is vir 'n volgende lesing. Die maksimumtermometer is 'n kwik-in-glas-termometer omdat kwik geskik is om hoë temperature mee te meet. Die minimumtermometer is 'n alkohol-in-glas-termometer omdat alkohol geskik is om lae temperature mee te meet. 'n Termograaf meet die lugtemperatuur op 'n voortdurende basis.
Warcraft III: Reign of Chaos

***Warcraft III: Reign of Chaos*** (**War3** of **WC3**) is 'n RTS-rekenaarspeletjie (*real-time strategy*-speletjie) wat deur Blizzard Entertainment in Julie 2002 uitgegee is. Dit is die tweede opvolg van *Warcraft: Orcs & Humans*, die derde speletjiestel in die Warcraft Universe, en die eerste om ware 3D-grafika te gebruik. Die speletjie is een van die mees gewilde rekenaarspeletjies ooit, met 4,5&nbsp;miljoen kopieë wat vooraf bestel is en meer as 1&nbsp;miljoen bykomende kopieë wat binne een maand verkoop is. *Warcraft III* bevat drie rasse waarmee mens kan speel, insluitende die *Humans* (Mense) en die Orcs (Ongediertes), wat voorheen ook in *Warcraft: Orcs & Humans* en in *Warcraft II: Tides of Darkness* verskyn het. Die bykomende twee rasse is die *Night Elves* (Nagtelike Dwergies) en die *Undead* (Nie-Doderyk), wat nuut tot die Warcraft-reeks is. *Warcraft III* se tog (Engels: *campaign*) is op dieselfde manier as *Starcraft* s'n uitgelê.

## Verwysings
Elektroniese skakelaar

'n **Elektroniese skakelaar** is 'n skakelaar wat 'n elektroniese komponent gebruik vir die skakelaksie, dikwels 'n transistor.  Die transistors kan van die Veldeffek- of die Bipolêre spervlaksoort wees.  Elektroniese skakelaars word gebruik in digitale stroombane.

## Bipolêre transistorskakelaar 
duimnael|regs|100px|NPN Transistorsimbool

'n Bipolêre (NPN) transistor kan as 'n skakelaar gebruik word deur die spanningsverskil oor die basis (**B**) en die Emittor (**E**), VBE groot genoeg te maak (tipies 0.7V) sodat die versadigingstroom oor  die Kollektor (**C**) en die Emittor (**E**) bereik word wanneer daar 'n spanning VCE oor **C** en **E** uitgeoefen word deur 'n spanningsbron.  Die skakelaar is dan aangeskakel.  Indien die spanningsverskil VBE gelyk is aan nul, vloei daar geen stroom nie en is die skakelaar in die *af* posisie.

## Verwysings 
* http://www.kpsec.freeuk.com/trancirc.htm#switching Verduideliking van hoe 'n Bipolêre spervlaktransistor gebruik word as 'n skakelaar.
Pous Markus

**Markus** was die 34ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
Pous Markus was waarskynlik 'n Romein van geboorte, die seun van Priscus. Voor sy verkiesing was hy biskop van Ostia. Op 18 Januarie 336 volg hy Pous Silvester I op en regeer tot sy dood op 7 Oktober 336. Hy word opgevolg deur Pous Julius I. Die naam ‘Markus’ beteken gewy aan die (Romeinse) god Mars of ook gebore in Maart.

## Pontifikaat 
Tydens sy pontifikaat word begin met die opstel van 'n lys van martelare (Deposito Martyrum) en 'n lys van biskoppe (Deposito Episcoparum).

Hy het die biskop van Ostia gemagtig om die biskop van Rome in te seën. Hy het waarskynlik die kerk San Marco laat bou asook die kerk bo-oor die katakombe van Balbina tussen die Via Appia en die Via Ardeatina. Pous Markus is in die katakombe van Balbina begrawe.

## Verering 
Pous Markus word as heilige vereer en sy feesdag is op 7 Oktober.

## Verwysings 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 
* Liber Pontif., ed. DUCHESNE, I, 202-4;
* URBAIN, Ein Martyrologium der christl. Gemeinde zu Rom am Anfang des V. Jahrh. (Leipzig, 1901), 198;
* LANGEN, Gesch. der rom. Kirche, I, 423.

## Eksterne skakels 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wiki’s.

## Opvolging 
|}
Visrivier

: *Hierdie artikel handel oor die rivier in die suide van Namibië. Vir die rivier in die Oos-Kaap, sien asb. Groot-Visrivier.*

Die **Visrivier** (Engels: *Fish River*, Duits: *Fischfluss*) is met 650&nbsp;km die langste rivier van Namibië. Die oorsprong van die rivier lê in die ooste van die Naukluftberge. Die Visrivier vloei deur die Visrivier-canyon, die grootste Canyon van Afrika. Later vloei die rivier in die Oranjerivier.

Die rivier wat periodies droog is, vloei deur die dorpe Mariental, Gibeon en Seeheim.

## Eksterne skakels 
* Kaart van die Visrivier op Geonames.org (cc-by); databasis afgelaai op 2017-02-28
*
Kwikskakelaar

duimnael|regs|250px|'n *Enkelpool, Enkelskakeling (*EPES'') kwikskakelaar 

'n **Kwikskakelaar** is 'n skakelaar wat bedoel is om 'n elektriese stroom in 'n elektriese stroombaan te laat vloei of dit te onderbreek op so 'n wyse dat dit afhanklik is van die skakelaar se fisiese oriëntasie ten opsigte van die rigting van die aarde se swaartekrag. 

Kwikskakelaars bestaan uit een of meer stelle kontakte in 'n verseëlde glashouer wat ook 'n druppel kwik bevat.  Die houer kan verder ook lug, 'n inerte gas of 'n vakuum bevat. Swaartekrag trek die druppel kwik voortdurend na die laagste punt in die houer.  

Wanneer die skakelaar gekantel word na 'n geskikte posisie, raak die kwik aan die stel kontakte en sluit daarmee die elektriese stroombaan.  Deur die skakelaar in die teenoorgestelde rigting te kantel beweeg die kwik weg vanaf die kontakte en word die stroombaan gebreek.  Die skakelaar kan veelvuldige kontakte bevat wat dit moontlik maak dat verskillende stelle kontakte by verskillende kantelhoeke geraak word.

## Gebruike 
### Rolsensors
Kantelskakelaars kan gebruik word om te waarsku as konstruksietoerusting of vragvoertuie wat in ruwe terrein beweeg gevaar staan om om te slaan.  Verskeie metodes bestaan wat nie kwik gebruik nie, maar hulle is baie keer vatbaar vir skok en vibrasie wat kan lei tot vals alarms of klinke.

### Termostate 
Kwikskakelaars was algemeen in gebruik in bimetaal termostate.  Die gewig van die beweeglike kwikdruppel verskaf 'n mate van histerese deur die bimetaalveer effe verder van die punt af waar dit normaalweg tot rus sou kom, en daarom sal die termostaat effens langer neem om na die aan- of aftoestand te beweeg.  Die kwik het dit ook moontlik gemaak om 'n baie positiewe aan/af skakelaksie te bewerkstellig wat miljoene siklusse kon weerstaan sonder dat die kontakte verweer.

### Muntoutomate 
Kwikskakelaars word steeds dikwels gebruik in meganiese stelsels wat elektries beheer word waar die fisiese oriëntasie van die aandrywers of rotors 'n faktor is.  Hulle word ook gebruik in muntoutomate vir kantelalarms.  Wanneer die masjien gekantel word deur iemand wat toegang tot die produk in die masjien wil verkry, aktiveer die masjien 'n alarm.

### Bomme 
Die Ierse Republikeinse Leër het dikwels kwikskakelaars gebruik om motorbomme te ontsteek tydens die onluste in Noord-Ierland.  Ander terroristegroepe het ook soortgelyke ontstekingsmeganismes gebruik.

## Giftigheid 
Aangesien kwik giftige eienskappe het, moet foutiewe toestelle wat kwikskakelaars bevat as chemiese afval behandel word.  As gevolg hiervan is kwikskakelaars grootliks uitgefaseer; moderne termostate gebruik deesdae eerder termistors of ander elektroniese toestelle om die temperatuur te meet en 'n relê verskaf dan die skakelaksie wat voorheen deur 'n kwikskakelaar voorsien is.
Landbou-ekonomie

**Landbou-ekonomie** is 'n sosiale wetenskap wat oorspronklik die beginsels van ekonomie toegepas het op die produksie van gewasse en veeboerdery. Landbou-ekonomie het spesifiek gehandel oor grondgebruik. Die fokus was om die opbrengste van gewasse te optimaliseer. Gedurende die 20ste eeu het die wetenskap uitgebrei om 'n baie breër veld te dek. Hedendaagse landbou-ekonomie het 'n wye veld van gespesialiseerde areas waarvan baie met ekonomie, finasies en statistiek oorvleuel.

Ekonomie word in die breë gedefinieer as die wetenskap van hulpbrontoewysing Landbou-ekonomie kan gedefinieer word as die wetenskap van natuurlike hulpbrontoewysing. Alternatiewelik, die toepassing van ekonomiese beginsels vir optimalisering van boere se produksiebesluite. Die ontwikkeling van die wetenskap word in 'n groot mate aan Theodore W. Schultz gekrediteer.

Velde van konsentrasie:
*Agribesigheid
*Agribesigheidsbestuur
*Arbeidsekonomie
*Bemarking van landbouprodukte
*Bosbou-ekonomie
*Ekonometrie
*Ekonomiese ontwikkeling in Afrika
*Gemeenskapsontwikkeling
*Industriële organisasie
*Internasionale handel
*Internasionale ontwikkeling
*Landboubeleid (Plaaslik, Nasionaal en Internasionaal)
*Landboufinansiering
*Landbouvoorligting
*Landelike ontwikkeling
*Landelike sosiologie
*Mark- en kompetisie-analise
*Natuurlike hulpbronekonomie
*Omgewingsekonomie
*Produksie-ekonomie
*Risiko en onsekerheid
*Strategiese landbou-ekonomie
*Verbruikersbesteding
*Voeding
*Voedselsekuriteit

Landbou-ekonomie neig om mikro-ekonomie gerig te wees om spesifieke oplossings te soek.

## Sien ook 
**Belangrike Suid-Afrikaanse publikasies**
*Agrekon
*Landbouweekblad
*Farmers Weekly

**Akademiese en proffesionele organisasies**
*American Agricultural Economics Assosiation
*European Assosiation of Agricultural Economists
*International Farm Management Association

**Digitale Biblioteek**
*AgEcon Search: Research in Agricultural and Applied Economics