Ontskoling

duimnael|Kinders wat insekneerslae in boombas ondersoek as deel van 'n ontskoolaktiwiteit
**Ontskool** is 'n informele vorm van onderwys wat leerdergekose aktiwiteite as 'n primêre manier vir leer voorstaan. Ontskolers leer deur hul natuurlike lewenservarings, insluitend spel, huishoudelike verantwoordelikhede, persoonlike belangstellings en nuuskierigheid, internskappe en werkservaring, reis, boeke, keuseklasse, familie, mentors en sosiale interaksie. Dikwels beskou as 'n les- en kurrikulumvrye implementering van tuisonderrig, moedig ontskoolonderrig verkenning van aktiwiteite aan wat deur die kinders self geïnisieer is, en glo dat hoe meer persoonlike leer daar is, hoe beter word dit verstaan, en is dit vir die kind meer betekenisvol en nuttig. Alhoewel kursusse soms geneem kan word, bevraagteken ontskool die nut van standaardkurrikulums, vaste tye waarop leer moet plaasvind, konvensionele graderingmetodes in gestandaardiseerde toetse, gedwonge kontak met kinders in hul eie ouderdomsgroep, die verpligting om huiswerk te doen, ongeag of dit die leerder help in hul individuele situasie, die doeltreffendheid van luister na en gehoorsaam van bevele van 'n gesagsfiguur vir etlike ure elke dag, en ander kenmerke van tradisionele skoolopleiding in die opvoeding van elke unieke kind.

Die term ontskool is in die 1970's geskep en gebruik deur die opvoeder John Holt, wat algemeen beskou word as die vader van ontskoling. Selfs al word ontskoling dikwels as 'n onderafdeling van tuisonderrig gesien en tuisonderrig die onderwerp van 'n breë openbare debat is, kry ontskool relatief min media-aandag en het dit die afgelope paar jaar toenemend gewild geword.

Kritici van ontskool beskou dit as 'n uiterste opvoedkundige filosofie, met kommer dat ongeskoolde kinders verwaarloos sal word en baie dinge sal mis wat belangrik is vir hul toekomstige lewe soos sosiale vaardighede, struktuur, dissipline en motivering, in vergelyking met hul geskoolde maats. Voorts dat hulle nie in staat sal wees om ongemaklike situasies te hanteer nie. 

Voorstanders van ontskoling sê presies die teenoorgestelde is waar. Hul beweer dat selfgerigte onderwys in 'n nie-akademiese, dikwels natuurlike en gediversifiseerde omgewing 'n veel meer doeltreffende, volhoubare en kindervriendelike vorm van onderwys is as skoolonderrig, omdat dit die ingebore nuuskierigheid en plesier van leer bewaar. Dit bevorder die bereidwilligheid om nuwe dinge te ontdek en te leer, nooi kinders uit om deel te wees van die samelewing, en wys kinders hoe om hul omgewing en eie bestaan op 'n selfbepaalde en tog verantwoordelike wyse te hanteer. Voorts laat dit kinders verstaan hoekom sekere eienskappe, vaardighede, vermoëns, waardes en norme belangrik is eerder as om net vir hulle te sê om dit te verkry en daarby te hou. Dit  beloon en ondersteun kreatiwiteit, individualiteit en innovasie, leer hoe om nuwe dinge aan te skaf en vinnig jou weg in onbekende situasies te vind. 'n Kind word dus beter toegerus om die "regte wêreld" te hanteer buite die skool.

## Geskiedenis 
Die term ontskoling is waarskynlik afgelei van Ivan Illich se term "*deschooling*", en is gewild gemaak deur John Holt se nuusbrief *Growing Without Schooling* (GWS). Holt word ook algemeen beskou as die vader van ontskoling. In 'n vroeë essay het Holt die twee terme gekontrasteer:

 "GWS sal 'ontskool' sê wanneer ons bedoel om kinders uit die skool te haal, en 'deskool' wanneer ons bedoel om die wette te verander om skole nie-verpligtend te maak."

Op hierdie stadium was die term gelykstaande aan tuisonderrig (self 'n neologisme). Daarna het tuisskolers begin om te onderskei tussen verskeie opvoedkundige filosofieë binne tuisonderrig. Die term ontskooling het gebruik geword as 'n kontras met weergawes van tuisonderrig wat as polities en pedagogies "skoolagtig" beskou is, deur handboeke en oefeninge tuis te gebruik, op dieselfde manier as wat hulle by die skool gebruik sou word. In 2003, in Holt se boek *Teach Your Own* (oorspronklik gepubliseer in 1981), het Pat Farenga, mede-outeur van die nuwe uitgawe, 'n definisie verskaf:

 "Wanneer gedruk word, definieer ek ontskool as om kinders soveel vryheid te gee om in die wêreld te leer as wat hul ouers gemaklik kan verdra."

In dieselfde gedeelte het Holt gesê dat hy nie heeltemal gemaklik was met hierdie term nie, en dat hy die term "lewe" sou verkies het. Holt se gebruik van die term beklemtoon leer as 'n natuurlike proses, geïntegreer in die ruimtes en aktiwiteite van die alledaagse lewe, en nie voordeel trek uit volwasse manipulasie nie. Dit volg noukeurig op die temas van opvoedkundige filosofieë wat deur Jean-Jacques Rousseau, Jiddu Krishnamurti, Paul Goodman en A.S. Neill.

Na Holt se dood het 'n reeks ontskool praktisyns en waarnemers die term op verskillende maniere gedefinieer. Byvoorbeeld, die Vrykind-projek definieer ononderrig as:
 "die proses van leer deur die lewe, sonder geformaliseerde of geïnstitusionaliseerde klaskamers of skoolwerk."

New Mexico tuisonderrig ouer, Sandra Dodd, het die term radikale ontskool voorgestel om die algehele verwerping van enige onderskeid tussen opvoedkundige en nie-opvoedkundige aktiwiteite te beklemtoon. Radikale ontskool beklemtoon dat ononderrig 'n nie-dwingende, samewerkende praktyk is, en poog om daardie waardes op alle lewensterreine te bevorder. Hierdie gebruike deel 'n opposisie teen tradisionele skoolonderrigtegnieke en die sosiale konstruksie van skole. Die meeste beklemtoon die integrasie van leer in die alledaagse lewe van die gesin en breër gemeenskap. Punte van meningsverskil sluit in of ontskoling hoofsaaklik gedefinieer word deur die inisiatief van die leerder en hul beheer oor die kurrikulum, of deur die tegnieke, metodes en ruimtes wat gebruik word.

Peter Gray het die term selfgerigte onderwys voorgestel, wat minder negatiewe konnotasies het.

## Motiverings 
Daar is 'n verskeidenheid komplekse redes waarom ouers kies om hul kinders te ontskool, waarvan baie oorvleuel met dié vir tuisonderrig.

Onskolers bevraagteken skole om die ouer/kind-band te verminder en gesinstyd te verminder en atmosfeer van vrees te skep of atmosfeer wat nie bevorderlik is vir leer nie en dalk nie eers ooreenstem met latere sukses nie. Sommige ontskolers kritiseer dat kinders in skole 'n stel feite en vaardighede geleer word wat hulle dalk nie meer in die toekoms nodig het nie, terwyl hulle met onskool leer hoe om te leer,  wat is baie meer volhoubaar vir hul lewe. Sommige sê ook dat kinders op skool net geleer word hoe om instruksies te volg  wat beteken dat hulle probleme ondervind om take te doen wat hulle nie voorheen gedoen het nie. Nog 'n argument is dat die struktuur van skool nie geskik is vir mense wat hul eie besluite wil neem oor wat, wanneer, hoe en saam met wie hulle leer nie, want baie dinge is daar vooraf bepaal, terwyl jy meer vry is in hierdie besluite wanneer jy nie geskool is nie.

## Verwysings