open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pycnonotus

**Pycnonotus** is 'n genus van voëls in die familie van tiptolle (*Pycnonotidae*) wat aan die orde van sangvoëls (*Passeriformes*) behoort. Die genus omvat ongeveer 50 spesies.

## Spesies 
Die volgende spesies behoort aan die genus:

**Pycnonotus atriceps*
**Pycnonotus aurigaster*
**Pycnonotus barbatus* - Swartoogtiptol
**Pycnonotus bimaculatus*
**Pycnonotus blanfordi*
**Pycnonotus brunneus*
**Pycnonotus cafer*
**Pycnonotus capensis* - Kaapse tiptol
**Pycnonotus cinereifrons*
**Pycnonotus cyaniventris*
**Pycnonotus dispar*
**Pycnonotus dodsoni*
**Pycnonotus erythropthalmos*
**Pycnonotus eutilotus*
**Pycnonotus finlaysoni*
**Pycnonotus flavescens*
**Pycnonotus flaviventris*
**Pycnonotus fuscoflavescens*
**Pycnonotus goiavier*
**Pycnonotus gularis*
**Pycnonotus hualon*
**Pycnonotus jocosus*
**Pycnonotus leucogenys*
**Pycnonotus leucogrammicus*
**Pycnonotus leucotis*
**Pycnonotus luteolus*
**Pycnonotus melanicterus*
**Pycnonotus melanoleucos*
**Pycnonotus montis*
**Pycnonotus nieuwenhuisii*
**Pycnonotus nigricans* - Rooioogtiptol
**Pycnonotus penicillatus*
**Pycnonotus plumosus*
**Pycnonotus priocephalus*
**Pycnonotus simplex*
**Pycnonotus sinensis*
**Pycnonotus somaliensis*
**Pycnonotus squamatus*
**Pycnonotus striatus*
**Pycnonotus taivanus*
**Pycnonotus tricolor* - Swartoogtiptol
**Pycnonotus tympanistrigus*
**Pycnonotus urostictus*
**Pycnonotus xantholaemus*
**Pycnonotus xanthopygos*
**Pycnonotus xanthorrhous*
**Pycnonotus zeylanicus*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Provinsie van Koningin Adelaide

Die **Provinsie van Koningin Adelaide** was 'n provinsie van die Kaapkolonie.  Sedert 1847 is die gebied bekend as Brits-Kaffrarië en dit was vanaf 1866 weer deel van die Kaapkolonie. In 1981 is die gebied die kern van die Ciskei totdat dit in 1994 weer deel word van die provinsie Oos-Kaap.

Die Kaapse goewerneur, sir Benjamin D'Urban was vasbeslote om 'n einde te maak aan die aanhoudende Kaapse grensoorloë deur 'n grens daar te stel wat maklik verdedig en geadministreer kan word. Daarom het hy in Mei 1835 teen die einde van die Sesde Grensoorlog die gebied oos van die koloniale grens tot by die Groot-Keirivier, van sy oorsprong in die Stormberg, langs die Wit-Keirivier tot by die monding van die Kei as 'n nuwe provinsie met die naam Koningin Adelaide verklaar.  As wesgrens is die Keiskammarivier, die Tyhumerivier, Gaikaskop, die Winterberge, Swart-Keirivier, die Klaas Smitsrivier en die Stormberg vasgestel. In die gebied het hy 'n groot aantal forte laat bou, naamlik Fort Beresford, Fort Hill, Fort Murray (al drie langs die Buffelsrivier), Fort Wellington, Fort Warden, Fort Waterloo, Fort Cox en Fort White. Wes van die Keiskammarivier is Fort Montgomery Williams, Fort Thomson en Fort Peddie gebou.

Die lojale Rarabe-stam van die Xhosa is toegelaat om daar te woon en die stamhoofde het 'n beperkte mate van regeringsmag en die gewoontereg behou, maar by elke stamhoof is 'n blanke regeringsagent geplaas. Hulle sou egter Britse burgers word onder 'n Britse resident, kol. Harry Smith, gevestig in die nuwe hoofstad King William's Town. Dit was 'n ingrypende afwyking van vorige beleid. Vir die eerste maal is daar nou 'n amptelike poging om die gesag van die hoofmanne te verminder, die Xhosa oor te haal tot die Westerse leefwyse en die Christelike geloof.

Omdat hierdie beleid die grens veiliger gemaak het, was die Britse setlaars en die grensboere in hul skik daarmee. Die filantrope onder leiding van die sendeling dr. John Philip, Andries Stockenström (die oud-landdros van Graaff-Reinet), en die Xhosa-hoofman Jan Tshatso (Tzatzoe) het by die Britse minister van kolonies, lord Charles Glenelg, beswaar aangeteken teen die nuwe grensreëlings. Gevolglik is die Britse beheer oor die gebied opgehef en het die grens teruggeskuif na die Keiskammarivier. Hierdie optrede van die Britse regering het bygedra tot die Groot Trek.

## Verwysings 
## Bibliografie 
* Davenport, T.R.H.: *South Africa – a modern history*. Johannesburg: MacMillan. 1977. 
* Gie, S.F.N.: Geskiedenis vir Suid-Afrika of Ons Verlede. Deel 2 (1795-1918). Kaapstad: UUB, 1955.
* Stockenström, Eric: Historiese Atlas van Suid-Afrika. Stellenbosch: Pro Ecclesia, 1928.
Sepapushek

**Sepapushek** is 'n grenspos geleë tussen Suid-Afrika en Lesotho.

## Sien ook 
* Grensposte van Suid-Afrika

## Verwysings
Regte lysters

Die **regte lysters** (*Turdus*) is 'n genus van voëls wat aan die familie van lysters (*Turdidae*) behoort. Die genus omvat 79 spesies. Regte lysters kom, met uitsondering van Antarktika, reg oor die wêreld voor. 'n Aantal spesies is trekvoëls, terwyl ander weer standvoëls is.

## Spesies 
* *Turdus abyssinicus*
* *Turdus albicollis*
* *Turdus albocinctus*
* *Turdus amaurochalinus*
* *Turdus assimilis*
* *Turdus atrogularis*
* *Turdus aurantius*
* *Turdus bewsheri*
* *Turdus boulboul*
* *Turdus cardis*
* *Turdus celaenops*
* *Turdus chiguanco*
* *Turdus chrysolaus*
* *Turdus daguae*
* *Turdus dissimilis*
* *Turdus eremita* – Tristanlyster
* *Turdus eunomus*
* *Turdus falcklandii*
* *Turdus feae*
* *Turdus flavipes*
* *Turdus fulviventris*
* *Turdus fumigatus*
* *Turdus fuscater*
* *Turdus grayi*
* *Turdus haplochrous*
* *Turdus hauxwelli*
* *Turdus helleri*
* *Turdus hortulorum*
* *Turdus ignobilis*
* *Turdus iliacus*
* *Turdus infuscatus*
* *Turdus jamaicensis*
* *Turdus kessleri*
* *Turdus lawrencii*
* *Turdus leucomelas*
* *Turdus leucops*
* *Turdus lherminieri*
* *Turdus libonyana* – Rooibeklyster
* *Turdus ludoviciae*
* *Turdus maculirostris*
* *Turdus maranonicus*
* *Turdus maximus*
* *Turdus menachensis*
* *Turdus merula*
* *Turdus migratorius*
* *Turdus mupinensis*
* *Turdus naumanni*
* *Turdus nigrescens*
* *Turdus nigriceps*
* *Turdus nudigenis*
* *Turdus obscurus*
* *Turdus obsoletus*
* *Turdus olivaceofuscus*
* *Turdus olivaceus* – Olyflyster
* *Turdus olivater*
* *Turdus pallidus*
* *Turdus pelios*
* *Turdus philomelos*
* *Turdus pilaris*
* *Turdus plebejus*
* *Turdus plumbeus*
* *Turdus poliocephalus*
* *Turdus ravidus*
* *Turdus reevei*
* *Turdus roehli*
* *Turdus rubrocanus*
* *Turdus ruficollis*
* *Turdus rufitorques*
* *Turdus rufiventris*
* *Turdus rufopalliatus*
* *Turdus sanchezorum*
* *Turdus serranus*
* *Turdus simillimus*
* *Turdus smithi* – Geelbeklyster
* *Turdus subalaris*
* *Turdus swalesi*
* *Turdus tephronotus*
* *Turdus torquatus*
* *Turdus unicolor*
* *Turdus viscivorus*
* *Turdus xanthorhynchus*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Geelbeklyster

Die **geelbeklyster** (*Turdus smithi*) is 'n endemiese, gelokaliseerde algemene standvoël meestal in rivierbos en halfdorre Karoo en ingevoerde boomveld op die hoëveld. Dit is ook 'n algemene tuinvoël. Hulle kom een-een of in pare voor maar vorm groepe buite broeityd. Die voël word 22 – 24&nbsp;cm groot en weeg 60 - 86 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Karoo thrush*.

File:Turdus smithi, nes, a, Pretoria.jpg|Nes
File:Turdus smithi, eier.jpg|Eier
File:Turdus smithi, kuikens, b, Pretoria.jpg|Twee kuikens
File:Turdus smithi, juveniel, Pietersburg, Kellermann, a.jpg|Jongeling

## Kyk ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011.
Boskrapper

Die **Boskrapper** (*Phyllastrephus terrestris*) is 'n algemene standvoël in woud en woudrandruigtes. Die voël kom voor in pare of familiegroepe van 3 - 6 voëls. Hulle is sku en soek kos op die woudvloer en in lae struikgewas. Die voël is 18 – 22&nbsp;cm groot en weeg 24 - 44 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Terrestrial Brownbul*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Oranjelyster

Die **Oranjelyster** (*Zoothera gurneyi*) is 'n skaars standvoël in bergwoud met voorkeur vir stroomoewers met 'n oop onderbos. Die voël is 20 – 22&nbsp;cm groot en weeg 60 - 74 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Orange Ground Thrush*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Zoothera

**Zoothera** is 'n genus van voëls wat aan die familie van lysters (*Turdidae*) behoort. Die genus omvat ongeveer 15 spesies van medium-groot insekvretende en omivoriese voëls.

Molekulêr-genetiese navorsing het getoon dat spesies wat vroeër aan die genus behoort het nie 'n gemeenskaplike voorouer kon hê nie. Die nie-passende spesies is toe na 'n nuwe genus, *Geokichla* oorgeplaas.

## Spesies 
* *Zoothera everetti*
* *Zoothera andromedae*
* *Zoothera mollissima*
* *Zoothera dixoni*
* *Zoothera dauma*
** *Zoothera (dauma) imbricata*
** *Zoothera (dauma) major*
* *Zoothera machiki*
* *Zoothera lunulata*
* *Zoothera heinei*
* *Zoothera talaseae*
* *Zoothera margaretae*
* *Zoothera turipavae*
* *Zoothera monticola*
* *Zoothera marginata*
* *Zoothera terrestris* (in die 1830's uitgesterf)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Gevlekte lyster

Die **gevlekte lyster** (*Psophocichla litsitsirupa*) is 'n algemene standvoël en plaaslike nomade in oop boomveld met kort gras of kaal onderbos. Die voël is 21 – 23&nbsp;cm groot en weeg 70 - 85 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Groundscraper thrush*.

Dit is die enigste spesie wat aan die genus *Psophocichla* gehoort, wat op sy beurt onder die familie van lysters in die orde van sangvoëls ressorteer.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Python

[duimnael|'n [Gewone luislang.]]

**Python** kan na een van die volgende verwys:

* Python (programmeertaal), 'n oopbron programmeertaal.
* Python (genus), 'n genus van slange in die familie van luislange (*Pythonidae*):
** Afrika-rotsluislang (*Python sebae*): 2,7 tot 4,6 m lank, maks. soms oor 5 m; Wes-, Sentraal- en Oos-Afrika.
** Suider-Afrikaanse luislang (*Python natalensis*): 2,8 tot 4 m lank, maks. soms oor 5 m; Suider-Afrika.
* Piton, 'n draak in die Griekse mitologie.
Monticola

**Klip-** of **rotslysters** (*Monticola*) is 'n genus van voëls. Hulle is medium-groot insekvretende en omivoriese sangvoëls. Spesies in die genus is voorheen in die familie van lysters (*Turdidae*) geplaas, maar behoort eintlik aan die verwante *Muscicapidae*- oftewel vlieëvangerfamilie. Hulle is almal ouwêreldse voëls, wat meestal in bergagtige gebiede voorkom.

## Spesies 
* *Monticola sharpei*
** *M. sharpei bensoni*
** *M. sharpei erythronotus*
* *Monticola imerinus*
* *Monticola rupestris* – Kaapse kliplyster
* *Monticola explorator* – Langtoonkliplyster
* *Monticola brevipes* – Korttoonkliplyster
* *Monticola angolensis* – Angolakliplyster
* *Monticola saxatilis*
* *Monticola rufocinereus*
* *Monticola cinclorhynchus*
* *Monticola gularis*
* *Monticola rufiventris*
* *Monticola solitarius*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Horologium-superswerm

Die **Horologium-superswerm** (ook bekend as die **Horologium-Reticulum-superswerm**), wat bestaan uit **SCl 48** en **SCl 49**, is ’n enorme superswerm sowat 550&nbsp;miljoen ligjare breed met ’n massa van . Die middel van die superswerm is by regte klimming  en deklinasie  en dit strek oor ’n vierkantige gebied van 12 × 12°.

Die naaste deel van die superswerm is 700&nbsp;miljoen ligjare (z=0,063) van die Aarde af (hoofsaaklik die sterrestelselswerms aan die onderkant van die kaart regs), maar die verste punt is 1,2 biljoen ligjare weg (hoofsaaklik die sterrestelselswerms aan die onderkant). Dit is in die sterrebeelde Horlosie en Eridanus geleë.

Horologium het sowat 5&nbsp;000 sterrestelswerms (30&nbsp;000 reuse-sterrestelsels en 300&nbsp;000 dwergsterrestelsels). Dit sluit die sterrestelselswerm Abell 3266 in. Die kaart regs wys al die sterrestelsels helderder as skynbare  magnitude 17.

## Sien ook 
* Abell-katalogus
* Sterrekundeportaal

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die Horologium-superswerm in *An Atlas of the Universe*
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
*
Abell 3266

**Abell 3266** is een van die grootste sterrestelselswerms in die suidelike lugruim en een van die grootste massakonsentrasies in die nabye heelal. Dit is in die Horologium-Reticulum-superswerm geleë.

Die departement van fisika aan die Universiteit van Maryland het ontdek ’n groot massa gas trek deur die swerm met ’n spoed van 750&nbsp;km/s. Dit het ’n massa van miljarde sonmassas, is sowat 3&nbsp;miljoen ligjare in deursnee en is een van die grootstes in sy soort.

## Sien ook 
* Abell-katalogus
* Sterrekundeportaal

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Abel 3266 op SIMBAD
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Coma-superswerm

Die **Coma-superswerm** (**SCl 117**) is ’n nabygeleë superswerm van sterrestelsels wat die Coma- (Abell 1656) en die Leo-sterrestelselswerm (Abell 1367) insluit. Dit is 300 miljoen ligjare van die Aarde af geleë in die middel van die Groot Muur.

Die Coma-superswerm is die naaste groot swerm aan ons eie Virgo-superswerm. Dit is rofweg bolvormig, sowat 20&nbsp;miljoen ligjare in deursnee en bevat meer as 3&nbsp;000 sterrestelsels. Dit lê in die sterrebeeld Berenike se Hare. Dit is een van die eerste superswerms wat ontdek is en het sterrekundiges groot strukture in die heelal help verstaan.

## Sien ook 
* Abell-katalogus
* Sterrekundeportaal

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Korttoonkliplyster

Die **Korttoonkliplyster** (*Monticola brevipes*) is 'n algemene amper-endemiese standvoël en plaaslike nomade op beboste klipperige heuwelhange en klipbanke. Die voël is 16 – 18&nbsp;cm groot en weeg 28 - 35 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Short-toed Rock-Thrush*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Langtoonkliplyster

Die **Langtoonkliplyster** (*Monticola explorator*) is 'n gelokaliseerde algemene endemiese standvoël en hoogtetrekvoël wat in die winter na boomlose, oop grasveld, veral afgebrande grasveld, beweeg. Die voël is 18 – 20&nbsp;cm groot en weeg 44 - 51 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Sentinel Rock-Thrush*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Groot Muur van Sloan

duimnael|280px|Die Groot Muur van Sloan in ’n rekonstruksie van binneste dele van die 2dF-rooiverskuiwingopname.

Die **Groot Muur van Sloan** is ’n kosmiese struktuur van sterrestelsels wat ’n filament genoem word. Tot die ontdekking van die U1.27 in Januarie 2013 was dit die grootste bekende struktuur in die heelal. Die ontdekking van die Groot Muur is op 20&nbsp;Oktober 2003 deur J. Richard Gott III, Mario Jurić en hulle kollegas aangekondig. Dit was geskoei op data van die Digitale Sloan-lugopname.

## Sien ook
* Suidpoolmuur

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* The Sloan Great Wall: Largest Known Structure? op Astronomy Picture of the Day
U1.27

**U1.27** (ook bekend as die **Groot GKG**) is 'n groot kwasargroep wat uit 73 kwasars bestaan. Dit is 4&nbsp;miljard ligjare breed. Dit is die grootste en swaarste bekende struktuur in die sigbare heelal. Dit is in November 2012 ontdek deur ’n span onder leiding van dr. Roger G. Clowes van die Universiteit van Sentraal-Lancashire. Die sterrekundiges het data van die Digitale Sloan-lugopname gebruik.

Die grootte van U1.27 word geraam op sowat 4&nbsp;miljard x 2&nbsp;miljard x 1,2&nbsp;miljard ligjare (1&nbsp;240&nbsp;miljoen x 640&nbsp;miljoen x 370&nbsp;miljoen parsek). Dit het ’n massa van  (sonmassas). Dit lê in die sterrebeeld Leeu. Die naam kom van sy gemiddelde rooiverskuiwing van 1,27.

U1.27 is sowat 2&nbsp;miljard ligjare van die Clowes-Campusano LQG (U1.28), ’n groep van 34 kwasars wat in 1991 ontdek is.

## Sien ook 
* Groot Muur van Sloan
* Sterrekundeportaal

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
* Clowes, Roger G.; Harris, Kathryn A.; Raghunathan, Srinivasan; Campusano, Luis E.; Soechting, Ilona K.; Graham, Matthew J.; "A structure in the early universe at z ~ 1.3 that exceeds the homogeneity scale of the R-W concordance cosmology";  ; ; Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 11 Januarie 2013

## Eksterne skakels 
* http://www.star.uclan.ac.uk/~rgc/
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Montego Bay

**Montego Bay** is 'n stad in die noordweste van Jamaika met 'n bevolking van 96&nbsp;488. Die stad is in 1980 deur 'n parlementêre wet gestig en is aan die kus van die Karibiese See geleë.

## Lugvervoer 
Die stad en noordkus van Jamaika word bedien deur die Sangster Internasionale Lughawe.
May Pen

**May Pen** is 'n stad in die suide van Jamaika geleë op Jamaika se langste rivier, die Rio Minho. Die bevolking tref 61&nbsp;548 op die 2011 sensus, toenemend van 59&nbsp;550 in 2001.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Statistiese Instituut van Jamaika
* Statistiek
* Politieke Geografie
Nonthaburi (stad)

**Nonthaburi** (Thai: นนทบุรี) is 'n stad in Thailand met 'n bevolking van 258&nbsp;550. Die stad is naby die hoofstad Bangkok en die Golf van Thailand geleë.
Hat Yai

**Hat Yai** (Thai: หาดใหญ่) is 'n stad in die suide van Thailand met 'n bevolking van 157&nbsp;359. Die stad is naby die Golf van Thailand net noord van die grens met Maleisië geleë.
Nakhon Ratchasima

**Nakhon Ratchasima** (Thai: นครราชสีมา, Khmer: នគររាជសីមា) is 'n stad in die noordooste van Thailand met 'n bevolking van 166&nbsp;217.
Udon Thani

**Udon Thani** (Thai: อุดรธานี) is 'n stad in die noordooste van Thailand met 'n bevolking van 315&nbsp;329. Die stad is net suid van die grens met Laos geleë.
Surat Thani

**Surat Thani** (Thai: สุราษฎร์ธานี) is 'n stad in die suidweste van Thailand met 'n bevolking van 128&nbsp;179.
Witborswoudlyster

Die **Witborswoudlyster** (*Pseudalethe fuelleborni*) is 'n skaars standvoël van kuswoud in Sentraal-
Mosambiek. Die voël is onopsigtelik en kom een-een of in pare voor. Hulle soek kos op die woudvloer en vlieg op na sitplek wanneer hulle gesteur word. Die voël is 18 – 20&nbsp;cm groot en weeg 52 gram. In Engels staan die voël bekend as die *White-chested Alethe*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Kaapse berglyster

Die **Kaapse berglyster** (*Chaetops frenatus*) is endemies, gelokaliseerde, algemene standvoël en gedeeltelike hoogtetrekvoël teen rotsagtige hange. Hulle kom gewoonlik in klein groepies voor. Die voël is 23 – 25&nbsp;cm groot en weeg 50 - 72 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Cape rockjumper*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Oranjeborsberglyster

Die **Oranjeborsberglyster** (*Chaetops aurantius*) is 'n endemies, gelokaliseerde, algemene standvoël teen rotsagtige hange, tipies hoër as 2&nbsp;000&nbsp;meter bo seevlak. Hulle gewoontes is baie soos die van die Kaapse kliplyster s'n. Die voël is 21 – 23&nbsp;cm groot en weeg 45 - 56 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Drakensberg rockjumper*.

duimnael|links|'n Oranjeborsberglyster met 'n ruspe wat sy gevang het.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Swartberglyster

Die **swartberglyster** (*Pinarornis plumosus*) is 'n amper-endemiese, gelokaliseerde, algemene standvoël beperk tot groot granietkoppe in boomveld. Die voël is 25&nbsp;cm groot en weeg 48 – 72 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Boulder Chat*.

Dit is die enigste spesie in die genus *Pinarornis*, wat tans aan die familie van vlieëvangers (*Muscicapidae*) en die orde van sangvoëls (*Passeriformes*) behoort. Dit is dus 'n monotipiese takson. Die spesie het vroeër onder die familie van lysters (*Turdidae*) geval.

[links|duimnael|By die meer Chivero, [Harare, Zimbabwe]]
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Thamnolaea

***Thamnolaea*** is 'n klein voëlgenus bestaande uit twee naverwante spesies in die familie van vlieëvangers (*Muscicapidae*) en die orde van sangvoëls (*Passeriformes*). Hulle word in pare in ligbebosde platorande, koppies en puinhellings van sub-Sahara Afrika aangetref. In die broeityd sing hulle in duet, maar uiter andersins kwelende fluite en kras alarmroepe, of boots ander voëlspesies na. Nesmaak geskied in die vroeë somer, oorwegend in ou swaeltjieneste van die genus *Cecropis*, wat hulle vir eie gebruik inrig. Die legsel bestaan tipies uit drie bruingespikkelde eiers, wat in twee weke deur die wyfie uitgebroei word. *Monticola semirufus* word nie meer as 'n spesie van hierdie genus beskou nie.

## Spesies 
[duimnael|links|'n [Dassievoël in die Mapungubwe- Nasionale Park, Suid-Afrika.]]
Die volgende twee spesies maak die genus uit:

* *Thamnolaea cinnamomeiventris* ― Dassievoël
* *Thamnolaea coronata* ― Witkroondassievoël

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Alethe

**Alethes** is 'n genus van voëls in die familie van lysters (*Turdidae*) en die orde van sangvoëls (*Passeriformes*). Hulle is klein voëltjies wat in Afrika voorkom en insekte vreet. Volgens sommige bronne word die genus onder die familie van vlieëvangers (*Muscicapidae*) geplaas.

## Spesies 
Spesies in die genus sluit in:

* *Alethe poliocephala*
* *Alethe poliophrys*
* *Alethe choloensis*
* *Alethe fuelleborni* - Witborswoudlyster
* *Alethe diademata*
* *Alethe castanea*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Woestynspekvreter

Die **woestynspekvreter** (*Emarginata tractrac*) is 'n amper-endemiese, algemene standvoël en plaaslike nomade van westelike Suider-Afrika. Dit word aangetref in Karoo- en woestynbossieveld, duine en gruisvlaktes. Hulle kom een-een voor of bly in pare. Die voël is 14 tot 15&nbsp;cm groot en weeg 20 tot 25 gram. In Engels staan dit as die *tractrac chat* bekend, waar die "tractrac" klanknabootsend van die voël se sang is.

## Galery

DSC05977 - NAMIBIA 2017 (34076843684), Emarginata tractrac.jpg|Twee in 'n geveg gewikkel, Erongostreek
Tractrac chat-4697 - Flickr - Ragnhild & Neil Crawford.jpg|Enkeling binnelands van Swakopmund
Cercomela tractrac -Bushmanland, South Africa-8.jpg|Die nominaatsubspesie in Boesmanland

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Bergklipwagter

Die **Bergklipwagter** (*Campicoloides bifasciata*) is 'n endemiese, gelokaliseerde, algemene standvoël teen klipbesaaide grashange. Hulle kom in pare voor of in klein familiegroepe. Die voël is 16 – 17&nbsp;cm groot en weeg 31 - 38 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Buff-streaked Chat*.

Dit is die enigste spesie in die genus *Campicoloides* wat onder die familie van vlieëvangers (*Muscicapidae*) en die orde van sangvoëls (Passeriformes) ressorteer. Dit is dus 'n monotipiese takson.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Swartpiek

Die **swartpiek** (*Myrmecocichla formicivora*) is 'n endemiese, algemene standvoël in oop, plat landskappe, veral kortgrasveld. Hulle verkies gebiede besaai met termiethope. Hulle kom in groepies voor. Die voël is 17 – 18&nbsp;cm groot en weeg 40 - 60 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Ant-eating chat*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Geokichla

Die **Geokichla** is 'n genus van voëls wat aan die familie van lysters (*Turdidae*) behoort. Die genus omvat ongeveer 35 spesies van medium-groot insekvretende en omivoriese voëls. Hulle is voorheen in die genus Zoothera geplaas, maar studies het gedui dat hulle 'n aparte genus vorm.

## Spesies 
* *Geokichla schistacea*
* *Geokichla wardii*
* *Geokichla cinerea*
* *Geokichla peronii*
* *Geokichla citrina*
* *Geokichla spiloptera*
* *Geokichla sibirica*
* *Geokichla piaggiae*
** *Geokichla piaggiae tanganjicae*
* *Geokichla crossleyi*
* *Geokichla gurneyi* - Oranjelyster
* *Geokichla cameronensis*
* *Geokichla princei*
* *Geokichla guttata* - Natallyster (voorheen *G. fischeri*)
* *Geokichla oberlaenderi*
* *Geokichla dumasi*
* *Geokichla joiceyi*
* *Geokichla interpres*
* *Geokichla leucolaema*
* *Geokichla erythronota*
* *Geokichla mendeni*
* *Geokichla dohertyi*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Schwarzschild-radius

Die **Schwarzschild-radius** (histories soms die **swaartekragradius** genoem) is die grensradius van ’n ronde voorwerp waar, as die hele massa van die voorwerp in daardie sfeer saamgepers word, die ontsnappingsnelheid vanaf die oppervlak van die voorwerp gelyk sal wees aan die snelheid van lig. ’n Voorbeeld van so ’n voorwerp is ’n swartkolk. Sodra ’n steroorblyfsel kleiner as sy radius saamgepers word, kan lig nie ontsnap nie en is die voorwerp nie meer sigbaar nie. 

Die Schwarzschild-radius is genoem na die Duitse sterrekundige Karl Schwarzschild, wat dit in 1915 uitgewerk het.

## Verwysings
Bontpiek

Die **bontpiek** (*Myrmecocichla arnotti*) is 'n gelokaliseerde algemene standvoël beperk tot miombo-, mopanie- en kiaatboomveld met 'n oop onderstratum. Hulle kom in pare of familiegroepe voor. Die voël is 17&nbsp;cm groot en weeg 36 - 44 gram. In Engels staan die voël bekend as die ''Arnot's chat*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Hoëveldskaapwagter

Die **Hoëveldskaapwagter** (*Oenanthe pileata*) is 'n algemene standvoël in dele van sy gebied en 'n seisoenale besoeker in ander. Die voël verkies kaal, oop plat grond, insluitend grasveld na brande, bewerkte en onlangs geoeste landerye. Hulle kom een-een of in pare voor. Die voël is 17&nbsp;cm groot en weeg 23 – 32 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Capped Wheater*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Bontskaapwagter

Die **Bontskaapwagter** (*Oenanthe pleschanka*) is 'n voël en 'n Palearkties-broeiende somerswerwer wat nog slegs eenkeer in Suid-Afrika opgeteken is en wel in Mtunzini, KwaZulu-Natal gedurende 1984. Die voël is 14&nbsp;cm groot en weeg 14 – 20 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Pied Wheater*.

duimnael|links|'n Wyfie

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Warren G. Harding

**Warren Gamaliel Harding** (* 2 November 1865, † 2 Augustus 1923) was die 29ste President van die Verenigde State. Warren, 'n boorling van Ohio, het ampstermyne as Republikeinse afgevaardigde in die Senaat van Ohio en daarna in die Senaat van die Verenigde State gedien waartydens hy die belange van die drankbedryf beskerm en die saak van vrouestemreg bevorder het. Hy was die eerste Amerikaanse senator (en koerantuitgewer) wat as president van die VSA verkies is.

Harding was 'n kompromie-kandidaat in die verkiesing van 1920 nadat hy die terugkeer na normaliteit aan die Amerikaanse nasie belowe het, met 'n sterk ekonomie wat vry sou wees van buitelandse invloede. Harding en die Republikeinse Party was van voorneme om weg te beweeg van die beleid van progressivisme wat die Amerikaanse politiek in die vroeë 20ste eeu oorheers het. Die oorwinning, wat hy teen die Demokratiese kandidaat James M. Cox, 'n boorling van Ohio soos Harding, behaal het (60,32 teen 34,15 persent van die uitgebragte stemme) was die grootste oorwinning in 'n presidensiële verkiesing.

Harding het nie net hoëprofiel-persoonlikhede soos Herbert Hoover (as minister van handel) en Charles Evans Hughes (as minister van buitelandse sake) as kabinetslede benoem nie, maar ook sy vriende en ondersteuners, na wie as die *Ohio Gang* verwys is, met belangrike politieke ampte beloon. Van hulle is ná 'n reeks voorvalle van korrupsie, waaronder die berugte *Teapot Dome*-skandaal, tot tronkstrawwe gevonnis. As geesdriftige pokerspeler het Harding 'n porselein-servies uit die Withuis, wat uit die regeringstyd van Benjamin Harrison gedateer het, verloor. Maar in instellings soos die *Veterans Bureau* het Harding korrupsie met sukses bestry.

As deel van sy binnelandse beleid het Harding die eerste federale welsynsprogram vir kinders geïmplementeer, met stakende mynbou- en spoorwegwerkers onderhandel en 'n agtuur-werkdag vir hulle ingevoer en werkloosheid gehalveer. Hy het ook die Begrotingskantoor ingestel om die Amerikaanse federale begroting voor te berei. Om swart Amerikaners teen geweldpleging te beskerm, het Harding 'n anti-lynchwet voorgestaan wat egter nie deur die Kongres goedgekeur is nie.

Harding het die Volkebond met minagting bejeën. Nadat die Amerikaanse Kongres die Vredesooreenkoms van Versailles verwerp het, het Harding separate Amerikaanse vredesooreenkomste met die Duitse Ryk en Oostenryk onderteken. Met sy suksesvolle vlootprogram het Harding die Amerikaanse Vloot uitgebou om die land se strategiese belange wêreldwyd te kan beskerm.

In Augustus 1923 het Harding skielik inmekaargesak en gesterf. Weens die talle skandale rondom sy administrasie is Harding se politieke prestasies in die verlede nouliks gewaardeer, maar intussen word hy erken as 'n voorstander van burgerregte vir Afro-Amerikaners en geniet ook erkenning vir sy beleid van fiskale verantwoordelikheid. Hy word onthou as 'n politikus wat in sy tyd baie moderne standpunte ingeneem en nuwe tegnologieë bevorder het, maar ook na die belange van minderhede, vroue en werkers omgesien het.

## Eksterne skakels
Spekvreters

**Spekvreters** (*Cercomela*) is 'n voormalige genus van voëls in die familie van vlieëvangers (*Muscicapidae*) en die orde van sangvoëls (*Passeriformes*).

Voëls in die genus is "spekvreters" genoem omdat hulle die gewoonte gehad het om aan die vet wat die Boere op die asse van hul ossewaens gesmeer het te pik.

Spesies in die genus is in 2012 in twee afsonderlike genera verdeel, naamlik: *Emarginata* en *Oenanthe*.

## Voormalige spesies 
Nou in *Oenanthe* (skaapwagters):
* *Oenanthe dubia* (was *Cercomela dubia*)
* *Oenanthe familiaris* (was *Cercomela familiaris*) - Gewone spekvreter
* *Oenanthe fusca* (was *Cercomela fusca*)
* *Oenanthe melanura* (was *Cercomela melanura*)
* *Oenanthe scotocerca* (was *Cercomela scotocerca*)

Nou in *Emarginata*:
* *Emarginata schlegelii* (was *Cercomela schlegelii*) - Karoospekvreter
* *Emarginata sinuata* (was *Cercomela sinuata*) - Vlaktespekvreter
* *Emarginata tractrac* (was *Cercomela tractrac*) - Woestynspekvreter

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Skaapwagters

**Skaapwagters** (*Oenanthe*) is 'n genus van voëls in die familie van vlieëvangers (*Muscicapidae*) en die orde van sangvoëls (*Passeriformes*). Hulle is vroeër onder die familie van lysters ingedeel, maar word tans algemeen onder die vlieëvangers geplaas. Dit is hoofsaaklik 'n ouwêreldse groep, hoewel die Europese skaapwagter ook na Kanada, Groenland en Alaska uitgebrei het.

## Etimologie
Die genusnaam is afgelei uit Grieks, naamlik Aristoteles se *oinanthe*, 'n voëlsoort waarop hy nie verder uitgewei het nie. Latere outeurs het dit met die Europese skaapwagter in verband gebring.

## Spesies 
Die genus omvat die volgende spesies:

* *Oenanthe albonigra*
* *Oenanthe bottae*
* *Oenanthe chrysopygia*
* *Oenanthe cypriaca*
* *Oenanthe deserti*
* * Oenanthe dubia* was: *Cercomela dubia*
* *Oenanthe familiaris* was *Cercomela familiaris* - Gewone spekvreter
* *Oenanthe finschii*
* *Oenanthe fusca* was *Cercomela fusca*
* *Oenanthe heuglini*
* *Oenanthe hispanica*
* *Oenanthe isabellina* - Isabellaskaapwagter
* *Oenanthe leucopyga*
* *Oenanthe leucura*
* *Oenanthe lugens*
* *Oenanthe lugentoides*
* *Oenanthe lugubris*
* *Oenanthe melanura* was *Cercomela melanura*
* *Oenanthe moesta*
* *Oenanthe monacha*
* *Oenanthe monticola* - Bergwagter
* *Oenanthe oenanthe* - Europese skaapwagter
* *Oenanthe phillipsi*
* *Oenanthe picata*
* *Oenanthe pileata* - Hoëveldskaapwagter
* *Oenanthe pleschanka* - Bontskaapwagter
* *Oenanthe scotocerca* was *Cercomela scotocerca*
* *Oenanthe xanthoprymna*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Wagters

**Wagters** (*Myrmecocichla*) is 'n genus van voëls in die familie van vlieëvangers (*Muscicapidae*) en die orde van sangvoëls (*Passeriformes*). *Thamnolaea* word soms as 'n sinoniem vir die genusnaam gebruik.
 
## Spesies 
Die genus omvat die volgende spesies:

* *Myrmecocichla aethiops*
* *Myrmecocichla albifrons*
* *Myrmecocichla arnotti* - Bontpiek
* *Myrmecocichla collaris*
* *Myrmecocichla formicivora* - Swartpiek
* *Myrmecocichla melaena*
* *Myrmecocichla tholloni*
* *Myrmecocichla nigra*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Vlaktespekvreter

Die **vlaktespekvreter** (*Emarginate sinuata*) is gelokaliseerde algemene standvoël in boomlose landskappe van suidelike Namibië, Suid-Afrika en Lesotho. Dit het 'n opvallender oogring, en die vlerke se dekvere is soms duideliker omsoom. Die unieke vernouing van die buiteslagveer is slegs in die hand sigbaar.

## Taksonomie
Die eerste formele beskrywing van die spesies was deur die Sweedse dierkundige Carl Jakob Sundevall in 1858, en dan onder die binomiale naam *Luscinia sinuata*. Die spesies is daarna in die genus *Cercomela* opgeneem, wat in 1856 deur Charles Lucien Bonaparte voorgestel is. Dit is na die huidige genus, *Emarginata*, verskuif nadat molekulêre filogenetiese studies van 2010 en 2012 aangedui het dat *Cercomela* polifileties is. Die spesiesnaam *sinuata* is Latyn vir "geboë", wat verwys na die unieke vernouing van die geboë buiteslagveer.

### Subspesies 
Daar is drie subspesies: Die nes is 'n redelik groot en dik koppie van versnipperde gras, wat aan die binnekant met wol of dierehare uitgevoer word. Die legsel bestaan uit drie ligblou eiers (2 tot 4), soortgelyk in voorkoms aan dié van genus *Oenanthe*. Die eiers is meestal ongemerk, maar is by uitsondering ligbruin gespikkel. Slegs die wyfie broei op die nes, maar die mannetjie voer ook die kuikens.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bronnelys 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Ruimtetyd

duimnael|359x359px|Die verbuiging van ruimtetyd.
**Ruimtetyd** (of **ruimte-tyd** of **ruimte-tyd-kontinuum**) is ’n begrip in die teoretiese natuurkunde wat vier dimensies van ons heelal geïntegreerd in een model beskryf:
*3 dimensies in ruimte (lengte, breedte, hoogte)
*1 dimensie in tyd (duur)

Tot met die wisseling van die 20ste eeu is aanvaar die drie ruimtedimensies is onafhanklik van die eendimensionele tyd. In 1905 het Albert Einstein egter sy invloedryke werk oor spesiale relatiwiteit gebaseer op twee veronderstellings: (1) Die wette van fisika is identies in alle inersiestelsels (nieversnellende verwysingsraamwerke); (2) Die spoed van lig in ’n vakuum is dieselfde vir alle waarnemers, ongeag die beweging van die ligbron.

Die logiese gevolg van die samevatting van dié twee veronderstellings is die onskeibare vereniging van die vier dimensies van ruimte en tyd, wat voorheen as onafhanklik beskou is.       

Ruimtetyd is die eerste keer deur die wiskundige Hermann Minkowski in 1908 voorgestel as 'n manier om Einstein se spesiale relatiwiteitsteorie te herformuleer. Dit help om die vreemde verskynsel van relativistiese waarneming tydens ruimtereise teen die ligsnelheid asook die beweging van groot voorwerpe in die ruimte te verklaar.
Rotsspringers

**Rotsspringers** (*Chaetopidae*) is 'n monotipiese familie van voëls in die orde van sangvoëls (*Passeriformes*). Hulle is middelgroot insekvretende of omnivoriese voëls wat aan 'n enkele genus, *Chaetops* behoort. Die genus omvat twee spesies wat beide endemies aan Suid-Afrika is. Die Kaapse berglyster kom in die Wes-Kaap en die suidwestelike dele van die Oos-Kaap voor. Die oranjeborsberglyster kom verspreid in die hooglande van Lesotho en omliggende gebiede voor.

## Taksonomie 
Oorspronklik is die voëls onder ander families, soos die lysters (*Turdidea*), Sylviidae of die Timaliidae ingedeel. Molekulêre genetiese navorsing toon egter dat hulle 'n vroeë aftakking van die klade *Passerida* is, net soos die *Picathartidae*, 'n familie waartoe hul moontlik self behoort.

* Genus *Chaetops*
** *Chaetops aurantius* - Oranjeborsberglyster
** *Chaetops frenatus* - Kaapse berglyster

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Aktiewe sterrestelsel

[regs|duimnael|250px|’n [Hubble-ruimteteleskoop|Hubble-foto van ’n stroom uit die aktiewe kern van die M87-radiosterrestelsel – dit is 5&nbsp;000 ligjare lank.]]

**Aktiewe sterrestelsels** is ’n versamelnaam vir verskillende soorte sterrestelsels waar ’n baie klein gebied in die middel ’n groot helderheid vertoon oor minstens ’n deel van of moontlik die hele elektromagnetiese spektrum. Buitengewone stralings is al waargeneem in die radio-, infrarooi-, ultraviolet-, X-straal-, gammastraal- en sigbare spektrum.

## Aktiewe kern 
Dié gebied is die "aktiewe sterrestelselkern" of "aktiewe galaktiese nukleus" (AGN). Aktiewe sterrestelsels word ook dikwels **AGN-sterrestelsels** genoem. Die stelsels se helderheid wissel dikwels binne ’n baie kort tyd van ure of dae.

Dit is nie duidelik presies watter prosesse betrokke is nie, maar alles dui op ’n swartkolk in die middel wat gas, stof en sterre uit die omgewing verslind. Die swartkolk self is onsigbaar omdat geen lig daaruit kan ontsnap nie, en al wat gesien kan word, is die straling wat uitgestuur word deur die akkresieskyf van die gas wat deur die swartkolk aangetrek word. In die middel van die Melkweg is min gas oor en die akkresieskyf om ons swartkolk is dus klein en minder aktief as by baie ander sterrestelsels.

## Strome 
Sommige akkresieskywe bring twee strome uitstralings in teenoorgestelde rigtings voort. Die rigting van die strome word óf bepaal deur die hoekmomentum-as van die skyf óf die tollingsas van die swartkolk. Die proses word tans nie duidelik verstaan nie weens die lae resolusie van sterrekunde-instrumente, en daarom is dit moeilik om te kies tussen verskeie teorieë wat bestaan oor strome-uitstralings. Die strome word veral in die radiogolflengte waargeneem, hoewel uitstralings oor alle golflengtes voorkom.

## Soorte 
Onder AGN's val ook kwasars, blasars, BL Lac-voorwerpe, radiosterrestelsels, Seyfert-stelsels, steruitbarstingstelsels en LINER's (Low-ionization nuclear emission-line regions).

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is hoofsaaklik vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
St. Andrew-kollege

**St Andrew-kollege** is 'n privaatskool vir seuns in Grahamstad, Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit bied klasse aan sowel koshuisinwoners as dagleerders. Dit is 'n prima Anglikaanse losiesskool en het 450 leerders van dwarsoor die wêreld. Die skool is 'n lid van die G20-skolegroep. Die skool staan in noue verhouding tot die St. Andrew's Preparatory School, en sy susterskool, die Diocesan School for Girls (DSG).

## Skoolhoofde 
duimnael|regs|St. Andrew-kollege se 18de en huidige hoof, Paul Edey.
duimnael|regs|St. Andrew-kollege se kloktoring
duimnael|regs|270px|Die skool se kapel.

* Ds F. Bankes (1855–1859)
* Ds F.Y. St. Leger (1859–1862)
* Ds G.E. Cotterill (1863–1865)
* Ds Langford S. Browne (1865–1875)
* Ds G. Gould Ross (1875–1881)
* Ds Canon John Espin (1882–1902)
* Ds W. S. Macgowan (1902–1908)
* Ds Percy W.H. Kettlewell (1909–1933)
* Ds C.B. Armstrong (1934–1938)
* Dr Ronald F. Currey (Universiteit van Oxford) (1939–1955)
* Freddie Spencer Chapman (1956–1962)
* J.L. Cawse (1962–1964)
* Ds John Aubrey (1965–1971)
* Eric Norton (1972–1980)
* Arthur F.G. Cotton (1981–1993)
* Antony Roy Clark (1994–2002)
* David B. Wylde (Universiteit van Oxford) (2003–2008)
* Paul A. Edey (2009–hede)

## Noemenswaardige oud-St. Andrew-leerders (matriekjaar) 
* Thomas Gubb, internasionale rugbyspeler van die Britse en Ierse Leeus (1926)
* Michael Edwardes (1947), Belangrike sakepersoonlikheid
* Duane Hudson, Britse intelligensiebeampte
* Ryan Kankowski, Springbokrugbyspeler
* Nick Mallett, Springbokrugbyspeler en -afrigter
* Bongani Ndodana-Breen, musikant en musiekskrywer
* Lewis Gordon Pugh, swemmer en omgewingsbewuste
* Ian Roberts, akteur, toneelskrywer, liedjieskrywer en sanger
* Bevil Rudd, Olimpiese goue medaljewenner in die 440 treë (Olimpiese Somerspele 1920 in Antwerpen)
* James Thompson, Olimpiese goue medaljewenner in roei – Olimpiese Somerspele 2012 in Londen.
* Basil Schonland (1910), Geofisika- en kernwetenskaplike en uitvinder van radar.
* Peter van der Merwe, Suid-Afrikaanse krieketkaptein in 1965–1967
* James Henry Greathead, ingenieur bekend vir sy werk aan die Londense moltrein.
* Brigadier Sir Miles Hunt-Davis, KCVO, CBE, Privaatsekretaris van Sy Koninklike Hoogheid, die Hertog van Edinburgh.
* Graham Mackay, voorsitter van SABMiller plc
* Randolph Vigne, skrywer en politieke aktivis
* Sir Stanley Rees (1926). Regter van die Hooggeregshof in Engeland
* John 'Kim' Bailie (1947), ruimtevaartingenieur
* Mark Patterson, Stigter van MatlinPatterson Global Advisors
* Samuel Cronwright, politikus en biograaf van sy vrou Olive Schreiner

### Militêr 
* Kol. Ernest Lucas Guest KBE, CMG, CVO, LLD
* Lughoof John F. G. Howe CB, CBE, AFC, RAF
* Genl.maj. Evered Poole CB, CBE, DSO
* Victoriakruis
** Tweede Vryheidsoorlog
*** Majoor Charles Herbert Mullins, VC (1869–1916)
** Eerste Wêreldoorlog
*** Luitenantkolonel John Sherwood Kelly, VC (1880 to 1931)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste van St. Andrew-kollege
* Oud- St. Andreans se webtuiste
Europese rooistert

Die **Europese rooistert** (*Phoenicurus phoenicurus)* is 'n voël en 'n Palearkties-broeiende somerswerwer in halfdorre savanne en boomveld en is nog net twee keer opgeteken in Suid-Afrika. Die voël is 13 – 14&nbsp;cm groot en weeg 11 - 22 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Common Redstart*.

## Fotogalery 

Phoenicurus phoenicurus female.jpg|'n Wyfie Europese rooistert.
Phoenicurus phoenicurus eggs.jpg|Nes met eiers.
Phoenicurus phoenicurus - feeding poster(js).jpg|Rooisterte besig om te vreet.
Common Redstart (Phoenicurus phoenicurus).jpg|Mannetjie

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Akkresieskyf

[duimnael|200px|’n Kunstenaarsvoorstelling van ’n akkresieskyf (blou) om die kompakte komponent van ’n [X-straaldubbelster wat gevoed word deur die begeleidende ster (geel).]]

’n **Akkresieskyf** of **aangroeiskyf** is ’n skyf om ’n swaar hemelliggaam waarin gas en stof uit die omgewing ophoop. Dit word veral waargeneem by swartkolke, neutronsterre en witdwerge.

## Werking 
Omdat dié materie altyd ’n hoekmomentum het, sal dit nie direk op ’n swartkolk of ster val nie, maar eers in ’n plat, draaiende skyf om die hemelliggaam versamel. Die materie in die binneste dele van die skyf word deur swaartekrag en wrywing verhit tot miljoene kelvin en kan ook elektromagnetiese straling soos infrarooi- en X-strale uitstuur.

Akkresieskywe word ook waargeneem by X-straaldubbelsterre, waar gas van die begeleidende ster oorstroom na die kompakte komponent.

## Akkresieskywe by stervorming 
Ook wanneer ’n gaswolk saamgepers word tot ’n ster, vorm ’n akkresieskyf, wat ’n protoplanetêre skyf genoem word. Dié skywe is nie so warm as by byvoorbeeld ’n swartkolk nie.

Deur ’n proses wat nog nie heeltemal verstaan word nie, word ’n deel van dié akkresieskyf vervolgens weer na buite gedryf, waarna die temperatuur daal en ’n groot deel van die hoekmomentum van die sametrekkende ster op dié uitgedrewe massa oorgedra word. Wanneer die temperatuur in dele van die skyf voldoende gedaal het, vorm kristalle van nikkelyster, silikate en ys, wat protoplanete vorm.

As die akkresieskyf besonder baie materie bevat, kan ’n dubbelster vorm.

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is hoofsaaklik vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Hererospekvreter

Die **Hererospekvreter** (*Namibornis herero*) is 'n amper-endemiese, skaars standvoël in droë, yl beboste, heuwelagtige, klipperige streke van Sentraal- en Noord-Namibië. Hulle kom een-een voor of bly in pare. Die voël is 17&nbsp;cm groot en weeg 23 - 30 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Herero Chat*.

Dit is die enigste spesie in die genus *Namibornis*, wat aan die familie van vlieëvangers (*Muscicapidae*) en die orde van sangvoëls (*Passeriformes*) behoort. Die genus is dus 'n Monotipiese takson.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Kenema

**Kenema**  is die derde grootste stad in Sierra Leone ná die hoofstad Freetown en Bo met 'n bevolking van 188&nbsp;463.
Koidu

**Koidu** (ook *Koidutown-Sefadu* of *Sefadu*) is die vyfde grootste stad in Sierra Leone ná die hoofstad Freetown, Bo, Kenema en Makeni met 'n bevolking van 124&nbsp;662. Die stad is in die ooste van die land aan die grens met Guinee geleë.