Renata Tebaldi

**Renata Tebaldi**, Orde van Verdienstelikheid van die Italiaanse Republiek (*Cavaliere OMRI*) (Engelse fonetiese uitspraak: |t|ə|ˈ|b|ɑː|l|d|i, Italiaanse fonetiese uitspraak: |reˈnaːta teˈbaldi|; 1 Februarie 1922&nbsp;– 19 Desember 2004) was 'n Italiaanse spinto sopraan (*lirico-spinto soprano*) wat gewild was tydens die na-oorlogse tydperk en veral uitgestaan het as een van die sterre van La Scala en die Metropolitan Opera. Sy was een van die talentvolste en mees geliefde operasangeresse. Daar is gesê dat sy oor een van die pragtigste stemme van die 20ste eeu beskik; 'n stem wat hoofsaaklik gefokus is op die *verismo*rolle van die liriese- en dramatiese repertorium.  Die Italiaanse dirigent Arturo Toscanini het Tebaldi se stem geprys as ''"la voce d'angelo"'' ("die stem van 'n engel"), terwyl La Scala se musiekdirekteur, Riccardo Muti, Tebaldi opgesom het as "een van die grootste kunstenaars wat oor een van die mees buitengewone stemme in die genre van opera beskik." en was die dogter van Teobaldo Tebaldi, 'n tjellis en Giuseppina Barbieri, 'n verpleegster. Haar ouers het voor haar geboorte geskei. Tebaldi het gevolglik by haar moeder grootgeword in die huis van haar grootouers in Langhirano. Sy was op die ouderdom van drie jaar bedlêend met polio. Sy het in musiek belanggestel en was lid van die kerkkoor in Langhirano.  wat die inisiatief geneem het en gesorg het dat Tebaldi sanglesse neem by Italo Brancucci, 'n sangonderwyser aan die konservatorium van Parma. Sy is op 17-jarige ouderdom in die konservatorium ingeskryf en het lesse geneem by Brancucci en Ettore Campogalliani, en is later oorgeplaas na die *Conservatorio Statale di Musica "Gioachino Rossini"* (*"Liceo musicale Rossini"*) in Pesaro waar sy lesse geneem het by *Carmen Melis*,  en op haar aanbeveling by *Giuseppe Pais*.  Sy het later onder *Beverley Peck Johnson* in New York stad gestudeer.

## Italiaanse loopbaan
Tebaldi het haar verhoogdebuut in 1944 in Rovigo gemaak as *Elena* in Arrigo Boito se *Mefistofele*; 

Haar groot deurbraak het in 1946 gekom toe sy 'n onderhoud gehad het met Arturo Toscanini. Toscanini was baie beïndruk en het haar ''voce d'angelo'' (stem van 'n engel) genoem.  Tebaldi het haar La Scala-debuut daardie jaar tydens die heropeningskonsert van dié teater ná die Tweede Wêreldoorlog gemaak. Sy het die *Gebed* (*Dal tuo stellato soglio*) uit Rossini se Bybelse opera, *Mosè in Egitto* gesing, sowel as die sopraan deel in Verdi se *Te Deum.* Die operarolle van *Margherita* en *Elena* in *Mefistofele* en *Elsa* in *Lohengrin* is in 1946 aan haar toegeken. Die jaar daarna het sy in *La bohème* verskyn en as *Eva* in *Die Meistersinger*. Toscanini het haar aangemoedig om die rol van *Aida* te sing en haar uitgenooi om die rol in sy ateljee te oefen. Sy was van mening dat die rol van Aida vir 'n dramatiese sopraan bedoel is, maar Toscanini het haar oortuig en derhalwe het sy in 1950 haar debuut in die rol by La Scala saam met Mario del Monaco en Fedora Barbieri in 'n opvoering gemaak wat gedirigeer is deur Antonino Votto. Dit was die grootste sukses in haar jong loopbaan en sou haar internasionale loopbaan van stapel stuur. 

Haar stem is gebruik as die stem van Sophia Loren in die rolprent weergawe van Aida (1953). 

## Internasionale loopbaan
[duimnael|links|160 px|Tebaldi saam met [Giuseppe Di Stefano in Rome, 1960]]
Tebaldi het in 1950 op 'n konserttoer met die La Scala-ensemble vertrek, eers na die Edinburgh-fees en daarna na Londen, waar sy haar debuut as *Desdemona* gemaak het tydens twee opvoerings van *Otello* by die Royal Opera House en in die Verdi-mis, albei gelei deur Victor de Sabata.

### Die Met 
Tebaldi het haar Amerikaanse debuut in 1950 gemaak as *Aida* by die San Francisco Opera; haar Metropolitan Opera-debuut het op 31 Januarie 1955 plaasgevind in die rol van *Desdemona* teenoor Mario Del Monaco in die rol van *Otello*.  Sy het vir twintig jaar lank die *Met* as die fokuspunt van haar aktiwiteite aangeneem. Tebaldi het die regisseur van die *Met*, Rudolf Bing,  oortuig om 'n herlewing van Cilea se *Adriana Lecouvreur* op die planke te bring vir die 1962/1963 seisoen, welke opera Bing gesê het hom gewalg het. Ongelukkig was Tebaldi nie in topvorm nie, en gevolglik het sy verskeie optredes gekanselleer, en soos Bing in *1000 Nights at the Opera* sê, "ons moes die ellendige ding sonder haar doen". Haar *Lecouvreur* was egter 'n praktiese stap vir die *Met*, aangesien Tebaldi volgens Francis Robinson, die destydse assistentbestuurder wat verantwoordelik was vir kaartjieverkope, "die grootste lokettreffer sedert Flagstad] was", 

Een van die publiek se gunsteling Tebaldi-rolle was *Minnie* in Puccini se *La fanciulla del West*. Toe sy haar debuut by die *Met* in die rol gemaak het, is daar aan haar gesê dat sy, soos alle *Minnies*, tydens die derde bedryf op die rug van 'n perd die verhoog moes betree. Tebaldi, wat 'n lewenslange vrees vir perde gehad het, het geweier om naby die dier te kom totdat sy seker was dat dit veilig is. Tydens haar eerste repetisie met die dier, het Tebaldi die perd genader, sy maanhare gestryk en gesê: "Wel, meneer perd, ek is Tebaldi. Ek en jy gaan vriende wees, nè?" Tebaldi het haar vrees oorwin, en die optrede was 'n sukses.

Sy het meer kere by die "Met" gesing as by enige ander ligging. Sy het 'n spesiale verhouding met die *Met* se gehore ontwikkel en bekend gestaan as *"Miss Sold Out"*, aangesien die Tebaldi-naam 'n opvoering voorspel het wat nie misgeloop kon word nie. Sy het 270 keer daar gesing in o.a. *La bohème*, *Madame Butterfly*, *Tosca*, *Manon Lescaut*, *La fanciulla del West*, *Otello*, *La forza del destino*, *Simon Boccanegra*, *Falstaff*, *Andrea Chénier*, *Adriana Lecouvreur*, *La Gioconda* en as *Violetta* in 'n produksie van *La traviata* wat spesiaal vir haar gemaak is. Puccini se *Tosca* het haar mees opgevoerde rol by die Met geword; sy het dit 45 keer opgevoer. Sy was die *Leonora* in *La forza del destino* op die aand dat Leonard Warren skielik tydens 'n opvoering in 1960 oorlede is, en sy het die rol van *Adriana Lecouvreur* vertolk op die aand waartydens Placido Domingo in 1968 sy Met-debuut gemaak het. Sy het haar laaste verskyning daar as *Desdemona* in Verdi se *Otello* 'op 8 Januarie 1973 gemaak, dieselfde rol waarin sy agtien jaar tevore haar *Met*-debuut gemaak het, en wat een van haar toprolle sou word. 

Die uiteinde van haar jare by die *Met* sowel as in Amerika was dat sy 'n geliefde figuur onder Amerikaanse operagehore geword het. Tebaldi het nie 'n klassieke temperamentele diva geword nie, maar op haar eie artistieke instinkte vertrou. Rudolf Bing, met verwysing na die veeleisende kant van Tebaldi, het een keer oor haar gesê, "sy beskik oor kuiltjies van yster". 

### Tebaldi en Callas
duimnael|200px|Renata Tebaldi, 1961
Gedurende die vroeë vyftigerjare het kontroversie ontstaan oor 'n veronderstelde wedywering tussen Tebaldi en die groot Grieks-Amerikaanse sopraan Maria Callas.  Die kontras tussen Callas se dikwels onkonvensionele vokale kwaliteite en Tebaldi se klassieke mooi klank het 'n argument so oud soos opera self opgewek, naamlik die skoonheid van klank teenoor die uitdrukkingsmoontlikhede van klank. 

In 1951 is Tebaldi en Maria Callas gesamentlik bespreek vir 'n vokale opvoering in Rio de Janeiro, Brasilië. Alhoewel die sangers saamgestem het dat nie een van hulle encores sou gee nie, het Tebaldi twee gegee, wat Callas na bewering woedend gemaak het.  Hierdie voorval het die wedywering tussen die twee ikone, wat in die middel van die vyftigerjare 'n hoogtepunt bereik het, afgeskop. Dit het by tye selfs die twee vroue self verswelg, wat volgens hul fanatiese volgelinge se beweringe in rusies geëindig het. Tebaldi word soos volg aangehaal; "Ek beskik oor een ding wat Callas nie oor beskik nie: 'n hart"  Volgens getuies tot die onderhoud het Callas het egter net *"sjampanje met konjak"* gesê, en was dit 'n omstander wat *"nee, met Coca-Cola"* gesê het, met die *Time* verslaggewer wat laasgenoemde opmerking aan Callas toegeskryf het. Volgens John Ardoin moes daar egter nooit 'n vergelyking gemaak word tussen die twee sangers  nie.   Volgens die tydskrif *Time* het Tebaldi, toe Callas klaargemaak het by La Scala, 'n verrassende maneuver uitgevoer: sy het aangekondig dat sy nie by La Scala sonder Callas sou sing nie. "Ek sing net om artistieke redes; dit is nie my gewoonte om teen iemand te sing nie", het sy gesê. 

Callas het Tebaldi besoek na 'n opvoering van *Adriana Lecouvreur* by die *Met* in 1968, en die twee is weer herenig. In 1978 het Tebaldi hartlik oor haar oorlede kollega gepraat en die wedywering tussen hulle soos volg saamgevat: Hierdie wedywering het regtig voortgekom vanaf die mense van die koerante en die aanhangers. Maar ek dink dit was baie goed vir ons altwee, omdat die publisiteit so groot was en dit 'n baie groot belangstelling oor ek en Maria geskep het en sodoende op die ou einde wondere verrig het. Maar ek weet nie hoekom hulle hierdie soort kompetisie [skep nie], want ons stemme was baie anders. Sy was regtig iets buitengewoon. En ek kan onthou dat ek ook 'n baie jong kunstenaar was, en ek het elke keer naby die radio gebly as ek weet dat daar iets op die radio deur Maria [uitgesaai word]. 

## Persoonlike lewe
Tebaldi het 'n liefdevolle verhouding met haar ma gehad, wat haar talent van jongs af gekoester het en gehelp het om haar loopbaan en welstand te verseker. Haar ma se dood in 1957 het Tebaldi 'n groot slag toegedien, en haar verdriet was ondraaglik.  

Tebaldi is nooit getroud nie. Tydens 'n onderhoud met *The Times* in 1995 het sy gesê dat sy geen berou oor haar enkellopende lewe het nie. "Ek was baie keer verlief," het sy gesê. "Dit is baie goed vir 'n vrou." Maar sy het bygevoeg: "Hoe kon ek gelyktydig 'n vrou, moeder en 'n sangeres gewees het? Wie sorg vir die *piccolini* as jy op reis is? Jou kinders sal jou nie Mama noem nie, maar Renata." Sy het ook geskryf, "ek het my loopbaan op 22 begin en op 54 voltooi. Twee-en-dertig jaar van sukses, tevredenheid en opofferings. Sang was vir my so belangrik dat ek nooit 'n gesin sou kon hê nie."

## Latere jare
Teen die einde van haar loopbaan het Tebaldi in 1,262 opvoerings, 1,048 volledige operas en 214 konserte gesing. 

Tebaldi het in 1973 haar swanesang as operasangeres gehad as *Desdemona* in Verdi se *Otello* in die Metropolitan Opera, d.i. dieselfde rol waarin sy 30 jaar tevore daar gedebuteer het.  In Januarie 1976 het sy ophou opvoerings gee. Sy het haar laaste opvoering in Carnegie Hall in New York gegee, waar sy met emosie oorval is en na 'n paar weke teruggekeer het met 'n suksesvolle maar wankelrige optrede. Sy het ses staande ovasies van die gehoor ontvang. Daarna het sy na Italië teruggekeer, waar sy haar laaste openbare opvoering in La Scala in Mei 1976 gegee het. Sy het ook regoor die hele wêreld opvoerings gegee. Tydens een opvoering wat in Manila gehou is saam met haar gereelde sangmaat Franco Corelli het Tebaldi se stem tydens 'n Manon Lescaut aria gekraak, waarna sy haar keel tot groot applous van die gehoor gemasseer het.  

Sy het die grootste deel van haar laaste dae in Milaan deurgebring. Sy is op 82-jarige ouderdom in haar huis in San Marino oorlede. Sy is begrawe in die Tebaldi-familiekapel in die Mattaleto-begraafplaas in Langhirano. By haar dood het gehore in Venesië se La Fenice 'n oomblik van stilte waargeneem. Luciano Pavarotti het gesê: "Vaarwel, Renata, jou herinnering en stem sal vir ewig op my hart geëts wees." 

## Eerbewyse
Tebaldi het die eerste Grammy-toekenning vir die Beste klassieke opvoering - vokale solis, tydens die 1ste jaarlikse Grammy-toekennings gewen vir haar album *Operatic Recital*. Hul gesamentlike opname van Puccini se Turandot, gedirigeer deur Erich Leinsdorf en met Birgit Nilsson as *Turandot*, Jussi Björling as *Calaf*, Tebaldi as *Liù* en Giorgio Tozzi as *Timur* met die Rome Opera-orkes, het die Grammy-toekenning vir beste opera-opname in 1961 gewen.  
Sy het die Orde van Verdienstelikheid van die Italiaanse Republiek ontvang. Sy is ook 'n bevelvoerder van die Franse Ordre des Arts et des Lettres gemaak. 
duimnael|links|220px|'n Tuin in Milaan wat gewy is aan Renata Tebaldi

## Diskografie
* Lohengrin (Richard Wagner): gedirigeer deur Franco Capuana, met Giancinto Prandelli en Elena Nicolai. (1947). Opgevoer in Italiaans.
* *Andrea Chénier* (Umberto Giordano): Victor de Sabata dirigeer die Teatro alla Scala, met Mario Del Monaco en Paolo Silveri. (1949)
* *Giulio Cesare* (Georg Friedrich Händel): Herbert Albert dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Cesare Siepi en Elena Nicolai. (1950)
* Tannhäuser (Richard Wagner): Karl Böhm dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Hans Beirer en Carlo Tagliabue. (1950). Opgevoer in Italiaans.
* La traviata (Giuseppe Verdi): Antonino Votto dirigeer die Orchestra-Theatro Municipal do Rio de Janeiro, met Giuseppe Campora en Paolo Silveri. (1950) (*Gramophone Company*)
* Andrea Chénier (Umberto Giordano): Gabriele Santini dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Mario Filippeschi en Carlo Tagliabue. (1951)
* La bohème (Giacomo Puccini): Gabriele Santini dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Giacomo Lauri-Volpi en Tito Gobbi. (1951) 
* Falstaff (Giuseppe Verdi): Victor de Sabata dirigeer Teatro alla Scala, met Mariano Stabile en Cesare Valletti. (1951) (*Urania Records*)
* *Fernand Cortez* (Gaspare Spontini): Gabriele Santini dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Gino Penno en Italo Tajo. (1951). Uitgevoer in Italiaans. 
* ''Giovanna d'Arco* (Giuseppe Verdi): Gabriele Santini dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Gino Penno en Ugo Savarese. (1951) 
* *Giovanna d'Arco'' (Giuseppe Verdi): Alfredo Simonetto dirigeer die RAI Milano Orkes, met Carlo Bergonzi en Rolando Panerai. (1951) 
* La bohème (Giacomo Puccini): Alberto Erede dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Giancinto Prandelli en Fernando Corena. (1951) (*Decca Records*)
* Madame Butterfly (Giacomo Puccini): Alberto Erede dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Giuseppe Campora, Giovanni Inghilleri en Nell Rankin. (1951) (*London Records*)
* *Adriana Lecouvreur* (Francesco Cilea): Gabriele Santini dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Gianni Poggi en Augosto Romani. (1952) 
* *Falstaff* (Giuseppe Verdi): Victor de Sabata dirigeer Teatro alla Scala, met Mariano Stabile en Cesare Valletti. (1952) 
* *Otello* (Giuseppe Verdi): Gabriele Santini dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Ramón Vinay en Gino Bechi. (1952)
* *Le siège de Corinthe* (Gioachino Rossini): Gabriele Santini dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Miriam Pirazzini en Mario Petri. (1952). Uitgevoer in Italiaans.
* La traviata (Giuseppe Verdi): Gabriele Santini dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Giuseppe Campora en Pina Angelici. (1952)
* La traviata (Giuseppe Verdi): Carlo Maria Giulini dirigeer die RAI Milano Orkes, met Giancinto Prandelli en Liliana Pellegrino. (1952)
* Aida (Giuseppe Verdi): Alberto Erede dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Mario del Monaco en Ebe Stignani. (1952) (*Decca Records*)
* *Tosca* (Giacomo Puccini): Alberto Erede dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Giuseppe Campora en Enzo Mascherini. (1952) (*Decca Records*)
* Aida(Giuseppe Verdi): Giuseppe Morelli dirigeer die RAI Milano Orkes, met Giuseppe Campora en Ebe Stignani. (1953)
* Aida (Giuseppe Verdi): Tullio Serafin dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Gino Penno en Ebe Stignani. (1953)
* Cecilia (Licinio Refice): Licinio Refice dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Pina Ulisse en Alvino Misciano. (1953)
* La forza del destino (Giuseppe Verdi): Dimitri Mitropoulos dirigeer die orkes van die Teatro Comunale, Florence Orchestra, met Mario Del Monaco, Silvio Maionica en Giorgio Tozzi. (1953)
* *La Wally* (Alfredo Catalani): Carlo Maria Giulini dirigeer Teatro alla Scala, met Mario Del Monaco en Giangiacomo Guelfi. (1953)
* *Andrea Chénier* (Umberto Giordano): Arturo Basile dirigeer die RAI Torino Orkes, met José Soler en Ugo Savarese. (1953) (*Cetra Records*)
* *Tosca* (Giacomo Puccini): Oliviero De Fabritiis dirigeer die Orchestra-Theatro Municipal do Rio de Janeiro, met Giuseppe Di Stefano en Tito Gobbi. (1953) (*Decca Records*)
* Le nozze di Figaro (Die huwelik van Figaro) (Wolfgang Amadeus Mozart): Ionel Perlea dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Giulietta Simionato, Italo Tajo en Alda Noni. (1954). Uitgevoer in Italiaans.
* Manon Lescaut (Giacomo Puccini): Francesco Molinari-Pradelli dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Mario Del Monaco, Mario Boriello en Fernando Corena. Coro dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia. (1954) (*Decca Records*).
* La traviata (Giuseppe Verdi): Francesco Molinari-Pradelli dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Gianni Poggi en Angela Vercelli. (1954) (*Decca Records*)
* Turandot (Giacomo Puccini): Alberto Erede dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Inge Borkh, Mario del Monaco en Nicola Zaccaria. (1955) (*Decca Records*)
* *Tosca* (Giacomo Puccini): Dimitri Mitropoulos dirigeer, met Leonard Warren, Fernando Corena en Richard Tucker. 7 Januarie 1956 Metropolitan Opera *Historic Broadcast Recording*.
* Il trovatore (Giuseppe Verdi): Alberto Erede dirigeer die orkes van die Grand Théâtre de Genève, met Mario Del Monaco en Giulietta Simionato. (1956) (*Decca Records*)
* La traviata (Giuseppe Verdi): Fausto Cleva dirigeer die Metropolitan Opera Orkes in 1957, met Giuseppe Campora en Leonard Warren. 
* Cavalleria rusticana (Pietro Mascagni): Alberto Erede dirigeer die orkes en koor van die Maggio Musicale Fiorentino in 1957, met Jussi Björling en Ettore Bastianini. (*RCA/London Records*)
* *Andrea Chénier* (Umberto Giordano): Gianandrea Gavazzeni dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Mario Del Monaco, Fiorenza Cossotto en Ettore Bastianini. Coro dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia. (1957) (*Decca Group*).
* Madame Butterfly (Giacomo Puccini): Angelo Questa dirigeer die Orchestra del Teatro San Carlo, met Gianni Raimondi, Giuseppe Valdengo en Anna Di Stasio. (1958)
* *La fanciulla del West* (Giacomo Puccini): Franco Capuana dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Mario Del Monaco, Cornell MacNeil en Giorgio Tozzi. Coro dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia. (1958) (*Decca Import*).
* Madame Butterfly (Giacomo Puccini): Tullio Serafin dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Carlo Bergonzi, Fiorenza Cossotto en Enzo Sordello. Coro dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia. (1958) (Decca Records).
* Mefistofele (Arrigo Boito): Tullio Serafin dirigeer die ''Coro e (koor van die) Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia*, met Mario Del Monaco en Cesare Siepi. (1958) (*Decca Label'').
* La bohème (Giacomo Puccini): Tullio Serafin dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Carlo Bergonzi, Gianna D'Angelo en Ettore Bastianini. Coro dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia. (1959) (*Decca Records*).
* *Tosca* (Giacomo Puccini): Francesco Molinari-Pradelli dirigeer die the ''Coro e (koor van die) Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia*, met Mario Del Monaco en George London. (1959) (Decca Records).
* *Tosca'' (Giacomo Puccini): Gianandrea Gavazzeni dirigeer die La Scala Teaterorkes, met Giuseppe Di Stefano en Tito Gobbi. La Scala Teaterkoor. Lewendig opgeneem by La Scala in 1959. Opera d'Oro.
* Aida (Giuseppe Verdi): Herbert von Karajan dirigeer die Weense Filharmoniese Orkes, met Carlo Bergonzi, Giulietta Simionato en Cornell MacNeil. *Singverein der Gesellschaft der Musikfreunde*. (1959) (*Decca Legends*).
* Turandot (Giacomo Puccini): Erich Leinsdorf dirigeer die Rome Operaorkes, met Birgit Nilsson, Jussi Bjoerling en Giorgio Tozzi. Rome Operakoor. (1960) (RCA).
* *Otello* (Giuseppe Verdi): Herbert von Karajan dirigeer die Weense Filharmoniese Orkes, met Mario Del Monaco, Aldo Protti en Nello Romanato. *Singverein der Gesellschaft der Musikfreunde*. (1961) (Decca Legends).
* *Adriana Lecouvreur* (Francesco Cilea): Franco Capuana dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Mario Del Monaco, Giulietta Simionato en Giulio Fioravanti. Coro dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia. (1961) (*Decca Label Group*).
* *Il trittico* (Giacomo Puccini): Lamberto Gardelli dirigeer die Koor en Orkes van die Maggio Musicale Fiorentino, met Giulietta Simionato, Mario del Monaco, Robert Merrill en Fernando Corena (1962) (*London Records*)
* *Adriana Lecouvreur* (Francesco Cilea): Silvio Varviso dirigeer die Metropolitan Opera Orkes, met Franco Corelli en William Wilderman. (1963)
* *Tosca* (Giacomo Puccini): Fausto Cleva dirigeer die Metropolitan Opera Orchestra, met Franco Corelli en Tito Gobbi. (1964)
* *Don Carlos* (Giuseppe Verdi): Georg Solti dirigeer die orkes van die *Royal Opera House*, met Carlo Bergonzi, Nicolai Ghiaurov, Dietrich Fischer-Dieskau en Grace Bumbry (1965) (*Decca Records*)
* *La Gioconda* (Amilcare Ponchielli): Fausto Cleva dirigeer die Metropolitan Opera Orkes, met Franco Corelli, Cornell MacNeil, Biserka Cvejic en Cesare Siepi. (1966). (*Stradivarius Records*)
* *Otello* (Giuseppe Verdi): Alberto Erede dirigeer die *Teatro Regio* (Parma, met Mario Del Monaco en Tito Gobbi. (1966)
* *Otello* (Giuseppe Verdi): Anton Guadagno dirigeer die Philadelphia Liriese Opera, met Jon Vickers en Louis Quilico. (1967)
* *La Gioconda* (Amilcare Ponchielli): Lamberto Gardelli dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Carlo Bergonzi, Robert Merrill, Marilyn Horne en Oralia Domínguez. (1968). (*Decca Records*)
* *La Gioconda* (Amilcare Ponchielli): Fausto Cleva dirigeer die Metropolitan Operaorkes, met Carlo Bergonzi, Cornell MacNeil en Fiorenza Cossotto. (1968).
* *La Wally* (Alfredo Catalani): Fausto Cleva dirigeer die *Orchestra of the American Opera Society*, met Carlo Bergonzi, Peter Glossop. (1968).
* *La Wally* (Alfredo Catalani): Fausto Cleva dirigeer die L'Orchestre National de l'Opéra de Monte-Carlo, met Mario Del Monaco, Piero Cappuccilli en Justino Diaz. Coro Lirico di Torino. (1968) (*Decca Records*).
* *Adriana Lecouvreur* (Francesco Cilea): Fausto Cleva dirigeer die Metropolitan Opera Orkes, met Franco Corelli en Morley Meredith. (1969)
* La bohème (Giacomo Puccini): Anton Guadagno dirigeer die orkes van die Philadelphia Liriese Opera, met Franco Corelli en Seymour Schwartzman. (1969)
* La bohème (Giacomo Puccini): Anton Guadagno dirigeer die orkes van die Philadelphia Liriese Opera, met Franco Corelli en Alan Wagner. (1969)
* La bohème (Giacomo Puccini): Fausto Cleva dirigeer die Metropolitan Opera-orkes, met  Richard Tucker en Gene Boucher. (1970)
* *La fanciulla del west* (Giacomo Puccini): Jan Behr dirigeer die Metropolitan Opera-orkes, met Sándor Kónya en Anselmo Colzani. (1970)
* *Simon Boccanegra* (Giuseppe Verdi): James Levine dirigeer die Cleveland Simfonieorkes, met Cornell MacNeil en Ezio Flagello. (1970) (*Legato Classics*)
* Un ballo in maschera (Giuseppe Verdi): Bruno Bartoletti dirigeer die Orchestra dell'Accademia Nazionale di Santa Cecilia, met Luciano Pavarotti en Sherrill Milnes. (1970) (*Decca Records*)
* *Otello* (Giuseppe Verdi): Anton Guadagno dirigeer die orkes van die Philadelphia Liriese Opera, met Jon Vickers en Peter Glossop. (1972)
* *Falstaff* (Giuseppe Verdi): Christoph von Dohnányi dirigeer die Metropolitan Opera-orkes, met Tito Gobbi en Luigi Alva. (1972)
* *Otello* (Giuseppe Verdi): James Levine dirigeer die Metropolitan Opera-orkes, met James McCracken en Sherrill Milnes. (1973)

## Verwysings 
## Eksterne skakels
* Amptelike webtuiste van die Komitee Renata Tebaldi
* Tebaldi, Renata – Encyclopædia Britannica
* 'La Tebaldi' toep-blad
* Renata Tebaldi 'n Nuwe Huldeblyk
* Internasionale Jose Guillermo Carrillo Stigting
* 'n Huldeblyk aan Renata Tebaldi (insluitende haar diskografie) Opgespoor op 17 Mei 2013
*  Tebaldi sing "Un Bel Di Vedremo" uit Puccini se *Madame Butterfly* in hierdie video uit 1959.
*  Renata Tebaldi sing Un bel dì vedremo tydens 'n lewendige uitvoering
*  Renata Tebaldi sing Si, mi chiamano Mimì uit Puccini' se La bohème
* , deur Renata Tebaldi tydens 'n ateljee opname van Puccini se Turandot met Mario del Monaco en Alberto Erede as dirigent, 1955
*  Tebaldi tydens 'n ateljee opname van *In questa reggia*
* , opvoering wat op TV uitgesaai is deur Renata Tebaldi, 1959 
*  deur Renata Tebaldi 
* Diskografie (Capon se lys van Opera opnames)