open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Toerleier

[duimnael|300px|regs|'n Toerleier spreek besoekers by [Paul Revere se graf in Boston, VSA toe.]]

'n **Toerleier** of **toergids** verskaf inligting en bystand aan mense op georganiseerde toere, individue kliënte en opleidingsinstansies by religieuse en historiese plekke, museums en by ander plekke van belang. Hulle het (normaalweg) 'n erkende nasionale of plaaslike toeriste-kwalifikasie. Diploma (3 jaar)NQF-360 Krediete)nodig.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Tour guiding isn't just a job. In: Village Life. Nr. 13, Augustus/September 2005. ISSN 1810-5580

* Wêreld Federasie van Toergids Assosiasies
Bobby van Jaarsveld

**Bobby van Jaarsveld** (gebore 6 Maart 1987) is 'n Afrikaanse sanger en akteur. Van sy treffers sluit in: *Spieëltjie* en *Waar is jy*.

Van Jaarsveld speel 'n hoofrol in 'n Ster-Kinekor rolprent, Liefling, wat in 2010 vrygestel is.

Sy suster Karlien van Jaarsveld is ook 'n sangeres in eie reg.

## Biografie 
Pieter van Jaarsveld is op 6 Maart 1987 in Paarl, Suid-Afrika, gebore. Hy het die bynaam Bobby by sy pa gekry. Hy is die middelste van 3 kinders (sy susters is Karlien en Cara).

Bobby was in 7 verskillende laerskole, waarna hy sy hoërskoolloopbaan by die Hoërskool Brits begin en voltooi. Hier neem hy aan talentkompetisies deel en ontwikkel 'n liefde vir die musiekbedryf. Hy slaan sy eerste CD-kontrak in Graad 11 los, en sy eerste soloalbum word vroeg in sy matriekjaar uitgereik.

Hy is op 7 Januarie 2011 met sy skoolliefde, Annatjie Rheeders, in die eg verbind.  Hulle het twee seuns, Sion (gebore 24 Oktober 2011) en Leben (gebore 20 Desember 2012) en 'n dogter, Armani (gebore 7 Maart 2016).

## Pryse 
Bobby het tot op hede 'n reeks pryse ontvang vir sy bydrae tot Afrikaanse musiek.

## Diskografie 
**Duisend ure*, 2007
**Net vir jou*, 2009
**Wat geld nie kan koop nie*, 2009
**Liefling-klankbaan*, 2010
**Genees hierdie land*, saam met Tania Strauss, 2010
*''Maak 'n wens*, 2014
**Die eerste 10 jaar*, 2015
**Ken jy Talina?*
**Vat my saam*

## Filmografie 
* *Liefling (rolprent)*, 2010
**As jy sing*, 2013
**Televisie**
* *Die Vlieënde Springbokkie'',2020

## Verwysings 
## Sien ook 
* Afrikaanse musiek
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Eksterne skakels 
* 
* Bobby van Jaarsveld op YouTube
* 
* 
*
Vaughan Gardiner

**Vaughan Charles Gardiner** is 'n Afrikaanse sanger. Sy debuutalbum, *Wie ek is*, is in 2009 deur *Mozi Records* uitgegee.

Gardiner was in Laerskool Gene Louw en hy gematrikuleer aan die Curro Privaatskool (beide in Durbanville in die Wes-Kaap).

## Diskografie 
* Wie Ek Is, 2009
* Hoe wys 'n man sy hart, 2012
* Sit Vanaand op Herhaal, 2015

## Filmografie 
* Platteland, 2011 as Wian van Niekerk
* Hartland (TV-reeks) 2011, as Gerhard

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Vaughan Gardiner se amptelike webwerf 
*
Pieter Koen

**Pieter Koen** is 'n Afrikaanse sanger, voormalige Radio Rippel-omroeper en aanbieder van KykNET se gewilde musiekprogram op Saterdagaande, Jukebox. Van sy treffers sluit in: *Skud Jou "Biscuit"*, *3 Susters van Drie Susters* en *Tattoo*.

## Diskografie 
* 2004: *Skud jou biscuit*
* 2005: *Welkom in my wêreld*
* 2006: *Tattoo*
* 2009: *3 susters*
* 2010: ''Haak 'n bietjie uit*
* 2014: *Wat die hart van vol is*
* 2017: *Boobs, boude, bene''
* Tattoo Live DVD
* Run with me

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Eksterne skakels 
* Pieter Koen se amptelike webwerf
* Koen se Facebook-bladsy
* 
* 
*
Anna Davel

**Anna Davel** is 'n Afrikaanse liedjieskrywer, sangeres en aktrise. Sy is in 1997 deur die ATKV as wenner van die Crescendo-sangkompetisie aangewys. Van haar treffers sluit in: *Die Gypsy in jou oë* en *Te lank al*.  Sy was ook al te sien in verskeie Afrikaanse rolprente en verhoogproduksies.

Anna het in 1990 'n jaar militêre opleiding by die Suid-Afrikaanse Leërvrouekollege (Salvkol) op George ondergaan.

## Diskografie 
* 2000: *Te Diep*
* 2003: *Gypsy*
* 2005: *Godinne Op Die Grondpad*
* 2007: *Raaisels, Skepe en 1000 Drome*
* 2009: *My Storie* DVD
* 2009: *Linger Longer*
* Onbekend: *Musiek En Woorde / My Storie* DVD

## Filmografie 
* 2010: *Liefling (rolprent)*
* 2010: *Susanna van Biljon*
* 2014: *Suurlemoen (rolprent)*

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Eksterne skakels 
* Anna Davel se amptelike webwerf
* 
*
David Fourie

**David Fourie** is 'n Afrikaanse sanger en voormalige deelnemer aan die Suid-Afrikaanse weergawe van die Britse televisieprogram Pop Idol. Sy debuutalbum, **David Fourie**, is in 2003 deur **Sony BMG** uitgereik. Van sy treffers sluit in *Kaboemielies*, *Hou My Vas – Stywer Vas*, ''Jy Soen Soos 'n Engel* en *Grotman''.

## Diskografie 
* Die Eerste Dekade, Junie 2011, SELECT
* Vir 'n 100 000 Jare, 2009 SELECT
* Kaboemielies (DVD), SELDVD7020 2007 SELECT
* Kom Hier Na My Toe, SELBCD605 2006 SELECT
* Land In Die Suide, CDVAT(CAP)6157 2004 VAT VYF
* David Fourie, CDSVATS(CSI)105 2003 SONY BMG

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars

## Eksterne skakels 
* David Fourie se amptelike webwerf 
* 
* 
*
Nicholis Louw

**Nicholis Louw** (gebore 30 Desember 1979) is 'n bekende Afrikaanse pop- en operasanger. Sy solodebuutalbum, *My Hart Is Aan Die Brand* is in 2003 deur Select-musiek uitgegee. Van sy treffers sluit in *Ek Wil My Baby Hê Vanaand*, *Rock Daai Lyfie* en *Generaal*.

Louw is op 12 Julie 2014 met Denise Shrewsbury getroud.

## Diskografie 
* Energie, SELBCD834 2009 SELECT
* Intiem Met... Nicholis Louw (DVD), SELDVD7049 2009 SELECT
* Elvis On My Mind, SELBCD774 2008 SELECT
* Vergeet En Vergewe, SELBCD724 2008 SELECT
* Hier Naby Jou, SELBCD649 2007 SELECT
* Rock Daai Lyfie (DVD), SELDVD7010 2006 SELECT
* Rock Daai Lyfie, SELBCD571 SELECT
* My Hart Is Aan Die Brand, SELBCD465 2003 SELECT

## Verwysings 
## Sien ook 
* Afrikaanse musiek
* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars

## Eksterne skakels 
* Nicholis Louw se amptelike webwerf
* 
* 
* 
*
Arno Jordaan

**Arno Jordaan** (gebore 19 Februarie 1984) is 'n Suid-Afrikaanse sanger van Afrikaanse musiek. Hy is in 2003 aangewys as naaswenner in kykNET se sangkompetisie, Zing, waar hy saam met sy mededeelnemer, Susan, duette gesing het. Van sy treffers sluit in: *Daar is plek vir jou by my*, *In Die Donker* en *Aan jou vas*.

## Diskografie 
* Gee My, 2008 RAMKAT MUSIEK
* Beste Afrikaanse Hits, 2008 EMI
* Wil Jy Iets Sê?, 2007 EMI
* Ek Wil Jou Hê!, 2006 EMI
* Vir Altyd In Jou Drome (duetalbum met Susan), 2003 EMI

## Persoonlike lewe 
Jordaan is getroud met Lizanie en saam het hulle twee kinders.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Eksterne skakels 
* Arno Jordaan se amptelike webwerf
* 
* 
*
Ray Dylan

**Ray Dylan** (**Jacobus Frederik Jersich**, gebore 15 Augustus 1978 in Odendaalsrus, Vrystaat) is 'n bekende en gewilde Afrikaanse sanger. Van sy treffers sluit in *Hokaai Stoppie Lorrie*, *Jessica*, *Breek die Ys* en *Asemloos*. Hy tree gereeld by nasionale kunstefeeste op, waar hy die verhoog met bekende sterre soos Leanie Mey, Jay Blue, Nádine, Kurt Darren en Jo Black deel.

In 2010 ontvang hy 'n SAMA-toekenning in die kategorie *beste country-album (Afrikaans)* vir *Goeie Ou Country*.

## Diskografie 
* Verskietende sterre, 2012
* Ek Wens Jy's Myne, 2010 SELECT
* As die wiel ophou draai, 2009 EMI
* Goeie Ou Country, SELECT 2009
* Breek Die Ys, 2008 SELECT
* Hier Binne (Klop 'n Boerehart) (DVD), 2007 SELECT
* Hier Binne (Klop 'n Boerehart), 2007 SELECT
* Hokaai Stoppie Lorrie, 2006 SELECT
* New Kid In Town, 2002 EMI

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Eksterne skakels 
* Ray Dylan se amptelike webwerf 
* 
* 
* 
* 
*
Janita Claassen

**Janita Claassen**, gebore Janita Sarie Redelinghuys (30 April 1947 – 24 Oktober 2005) was 'n Afrikaanse sangeres wat gereeld saam met Manuel Escorcio opgetree het. Sy is op 58-jarige ouderdom na 'n 10-jaar lange stryd weens long- en keelkanker oorlede. Van haar treffers sluit in *Rolbos*, *My Danklied*, *Wilde Aalwyn*, *Meisiekind* en *Hoor jy die Klokke*.

## Loopbaan 
Janita maak haar professionele debuut in 1980 en neem in 1988 haar duetalbum "Liefde Immergroen" saam met Manuel Escorcio op. 

In 1989 ontvang Manuel & Janita 'n Goue plaat-toekenning vir die album. Hierdie goue plaat-toekenning is deur Manuel aan die legendesmuseum geskenk.

Tussen 1988 en 2005 het Manuel en Janita meer as 500 konserte saam aangebied.

## Dood en nalatenskap 
Kanker is in 1996 by Janita gediagnoseer. Janita is in 2005 oorlede.

Op 26 Januarie 2020 is Janita ingehuldig as 'n legende in die Suid-Afrikaanse legendesmuseum.

## Diskografie 
* Manuel & Janita – Ons Beste Treffers, SELBCD811 2009 SELECT
* Grootste Treffers 1980–2005, SELBCD598 2005 SELECT
* Wilde Aalwyn, SELBCD412 2002 SELECT
* Janita, SELBC 302 1998 SELECT
* My Danklied, SELBC 261 1997 SELECT
* Grootste Treffers Ooit, SELBCD255 1997 SELECT
* Hoor Jy Die Klokke Lui?, SELBCD214 1992/1995 SELECT
* Grootste Treffers Volume 3, SELBCD183 1993 SELECT
* Die Heer Is My Herder, SELBCD158 SELECT
* Wie Sal Weet? (LP) SELB 153 1991 SELECT
* Grootste Treffers Vol 2, 1991
* Gewildste Duette (met Manuel Escórcio), SELBCD113140 1991 SELECT
* Weer Saam (LP), SELB 140 1990 SELECT
* Janita (LP), SELP 137 1990 SELECT
* Grootste Treffers Vol 1, SELBCD135 SELECT
* Wense, 1989
* Op Haar Beste (LP), CBK7084 1988/1991 TRANSISTOR
* Oorwinter, SELB108 1988 SELECT
* Liefde... immergroen, 1987 SELECT
* Meisiekind, 1986
* Ballonne LP, CBK7041 1985 TRANSISTOR
* Ballonne / Rendezvous 7", CBK 635 1985 TRANSISTOR
* Janita, 1983
* Jannetjie Wipmannetjie, 1982
* Transkripsieplaat, 1982
* Madaliefie 7", 1980

## Verwysings 
## Sien ook 
* Afrikaanse musiek
* Suid-Afrikaanse Musikante

## Eksterne skakels 
* Hardloop My Kind - Janita Claassen
* Kwela - Janita Claassen
* Noot Vir Noot 1993 - Janita Claassen
* Sanlam Musiek Fees - Janita Claassen
Manuel Escórcio

**Manuel Escórcio** is 'n tenoor wat bekend is vir sy operaoptredes en Afrikaanse liedjies. Hy is ook Portugees en Engels magtig en sing ook in die tale. Hy begin sy musiekloopbaan op 16-jarige ouderdom by die Helderberg Kollege in Somerset-Wes in Suid-Afrika.

Escórcio het al dwarsoor Suid-Afrika opgetree, asook in die VSA, Kanada, Brasilië, Portugal, Venezuela, die Filippyne en Australië.

In 1981 word die *Orde van Prins Henry* aan hom toegeken.

Op 26 Januarie 2020 is Manuel ook ingehuldig as 'n lewende legende in die Suid-Afrikaanse legendesmuseum. Hy was een van slegs 20 legendes van wie daar ook 'n borsbeeld gemaak is.

## Diskografie 
* Manuel & Janita – Ons Beste Treffers, 2009 SELECT
* Elke Dag Met Jou, 2009
* In Harmonie, met Rina Hugo, 2008 FANTASIA
* Jesus Het Kinders Lief, 2008 FANTASIA
* Jesus Loves Kids, 2008 FANTASIA
* Manuel sing Gé en Gert, 2007 FANTASIA
* Manuel Escórcio sing Gert Potgieter
* Christmas With Manuel, 2007 KOSMOS
* Jesus Is Calling Now CD/DVD, 2007 MARANATHA
* ...in Worship, MARANATHA
* The Power of His Love DVD; verfilm in Australië, New-Seeland en Fiji
* Grootste treffers (2 CD's), SELECT
* Kaalvoet Strandloper, FANTASIA
* Nootvennote, met Charl van Heyningen, VAT 5 MUSIEK
* Ons Eie Drie Tenore 2, SELECT
* Ons Eie Drie Tenore, SELECT
* The Irresistible Jesus, SELECT
* Grootste Treffers Ooit, SELECT
* 38 Gospel Hits, SELECT
* A Touch Of Grace, SAGOSPEL
* Rivers of Joy, SAGOSPEL
* 30 Loved Hymns, SAGOSPEL
* Jesus het Kinders lief, SAGOSPEL
* Jesus Loves Kids, SAGOSPEL
* Christmas with Manuel, SAGOSPEL
* Grace Bound, SAGOSPEL
* Timeless, GRACEBOUND MUSIC
* 25 Geestelike Treffers, MARANATHA
* I Will Rise Again, MARANATHA
* I'll Walk With God, SELECT
* Simply Classics, SELECT
* Grootste Treffers Vol 2, SELECT
* Grootste Treffers Vol 1
* Iets Vir Almal, SELECT
* Gewildste Duette, met Janita Claassen, 1991 SELECT
* Weer Saam LP, 1990 SELECT
* Grootste Treffers Vol 1, SELECT
* Liefde...Immergroen, met Janita Claassen, 1987 SELECT
* Musica LP, CSRBCD 101/CBK(L)7011 1983 CENTRAL STATION/TRANSISTOR
* My Lied Vir Jou LP, 1982 GALLO
* Ballade Vir Adeline, 1982

## Verwysings 
## Sien ook 
* Afrikaanse musiek
* Suid-Afrikaanse Musikante

## Eksterne skakels 
* Manuel Escórcio se amptelike webtuiste
* 
* Rian van Heerden voer 'n onderhoud met Manuel Escórcio
Amanda Luyt

**Amanda Luyt** (31 Maart 1965 –) is 'n Afrikaanse sangeres. Haar eerste album, *My verlange*, word in 1987 uitgereik en haar tweede album, *Woorde*, in 1989. Een van haar bekendste treffers is *As Jy Aan Eendag Glo*. Sy was ook die aanbieder van twee TV-programme, *Op Versoek* en *Teletreffers*. 

## Biografie 
Amanda Luyt is op 31 Maart 1965, te Germiston, Transvaal gebore. Van 'n jong ouderdom toon sy reeds haar passie vir musiek en die verhoog. Sy was 'n leerling aan Laerskool Witfield, met haar hoërskoolloopbaan aan Kuswag, Amanzimtoti en Hoërskool Goudrif, Edenvale. In 1983 skryf sy in as dramastudent by Universiteit van Pretoria, maar verander haar studierigting en verwerf 'n Diploma in Joernalistiek aan die Technikon Pretoria.

## Professionele loopbaan 
Amanda begin reeds op die ouderdom van 16 jaar professioneel optree en teken op die ouderdom van 21 haar eerste platekontrak met die hoofstroom-etiket, Decibel. Voor haar opnamekontrak is sy reeds 'n bekende gesig op TV, waar sy haar talent wys in verskeie plaaslike musiekprogramme wat op die kanaal TV4 uitgesaai is. Amanda voltooi twee albums, nl: My Verlange en Woorde, tydens haar kontrak met Decibel en behaal sukses met veral die treffer: As Jy Aan Eendag Glo. Amanda se kop staan egter na 'n meer alternatiewe klank en in 1991 span sy saam met Harold Schenk om die popduo, ye-ye, te vorm. ye-ye was saam Johannes Kerkorrel die eerste twee kunstenaars van die nuutgevonde Talisman, die Afrikaanse etiket van Tusk Records, onder leiding van Deon Maas. 

Die musiek van ye-ye is as stoompop geëtiketeer en het ten doel gehad om 'n nuwe klank in die gevestigde hoofstroommark te vestig. Saam met die voêlvry-beweging, was ye-ye een van die voorlopers van 'n nuwe klank vir Afrikaanse musiek. Ongelukkig, soos baie van hul medegenote, word hul musiek nie positief aanvaar deur die konserwatiewe, Afrikaanse gemeenskap nie en Luyt is selfs in die pers as satanis beskuldig deur 'n predikant van 'n NG-Gemeente van Waterval-Boven. Saam met Harold Schenk vervaardig sy die album: Paradiso wat vir 'n SAMA genomineer word en ook in Brasilië versprei word. 

Schenk en Luyt bestuur hul eie ateljee in Pretoria, Gauteng vanaf 1997-2003, waar hulle talle SA-kunstenaars se produksies behartig. Amanda spits haar toe op haar gesin en neem daarna twee albums op: As Jy Aan Eendag Glo (2000) en Deel van My (2006). Laasgenoemde album word baie goed ontvang en word ook genomineer vir 'n SAMA-toekenning. Gedurende haar loopbaan as verhoog- en opnamekunstenaar, toer sy deur die hele land en deel die verhoog saam met die top SA-kunstenaars. 

Amanda woon tans in Kaapstad, waar sy sedert 2007 haar dienste as tegniese sanginstrukteur aanbied.

## TV - Loopbaan 
Amanda bied twee TV1 programme, nl. Teletreffers en Op Versoek aan gedurende 1993.

## Diskografie 
* Deel Van My, TRU204 2006 SELECT
* As Jy Aan Eendag Glo, TRU203 2001 SELECT
* Paradiso, 1996, TUSK
* Ye-Ye, 1995, TUSK
* Woorde, DECIBEL, 1989
* My verlange, DECIBEL, 1987

## Sien ook 
* Afrikaanse musiek
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Eksterne skakels 
* Amanda Luyt se amptelike webtuiste
* Luyt se YouTube-video's
Yoti die Griekse Boertjie

**Yoti die Griekse Boertjie** (gebore **Panayoti Loizos** in 1950, oorlede 1 Julie 2021) was 'n Suid-Afrikaanse sanger wat vertonings in Afrikaans, Engels en Grieks aangebied het. Yoti is in Suid-Afrika gebore, maar sy ouers was van Siprus afkomstig. 

Sy lied, *Die wit Angelier*, wat hy self gekomponeer het, het vir drie weke  die nommer een posisie op die Afrikaanse Treffers behou. Hy is ook deur die ATKV vereer vir sy bydrae tot Afrikaanse musiek. 

Yoti het op 1 Julie 2021 weens Covid-19 gesterf. Hy was toe 71 jaar oud.

## Diskografie 
* Speel Bouzouki, 2001 EMI
* Griekse Boertjie Maak 'n Plan, SMMPCD836

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante
Bengo-provinsie

**Bengo** is 'n provinsie in die noordweste van Angola met 'n bevolking van sowat 450&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Caxito.

## Sien ook 
*Ambriz
Benguela-provinsie

**Benguela** is 'n provinsie in die weste van Angola met 'n bevolking van sowat 600&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Benguela.
Bié-provinsie

**Bié** is 'n provinsie in die middel van Angola met 'n bevolking van sowat 800&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Kuito.
Cuando Cubango-provinsie

**Cuando Cubango** is 'n provinsie in die suid-ooste van Angola met 'n bevolking van sowat 140&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Menongue (voorheen *Serpa Pinto*).
Cuanza Norte-provinsie

**Cuanza Norte** is 'n provinsie in die noord-weste van Angola met 'n bevolking van sowat 400&nbsp;000 mense. Die hoofstad is N'Dalantando.
Cunene-provinsie

**Cunene** is 'n provinsie in die suide van Angola met 'n bevolking van sowat 965&nbsp;288 mense. Die hoofstad is Ondjiva.

duimnael|links|400px|Mense wat oor die brug oor die Kunene-rivier loop op pad na Humbe
Huambo-provinsie

**Huambo** is 'n provinsie in Angola met 'n bevolking van sowat 1&nbsp;900&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Huambo (voorheen *Nova-Lisboa*).
Huíla-provinsie

**Huíla** is 'n provinsie in die suid-weste Angola met 'n bevolking van sowat 700&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Lubango.
Luanda-provinsie

**Luanda** is 'n provinsie in die noord-weste Angola met 'n bevolking van 1&nbsp;823&nbsp;282 in 2006 gehad. Die hoofstad is Luanda.
Lunda Norte-provinsie

**Lunda Norte** is 'n provinsie in die noord-ooste van Angola met 'n bevolking van sowat 850&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Lucapa.
Malanje-provinsie

**Malanje** is 'n provinsie in die noord van Angola met 'n bevolking van sowat 900&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Malanje.
Moxico-provinsie

**Moxico** is die grootse provinsie in Angola en het 'n bevolking van sowat 230&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Luena.
Namibe-provinsie

**Namibe** is 'n provinsie in die suidweste van Angola met 'n bevolking van sowat 313&nbsp;667 mense in 2006 gehad. Die hoofstad is Moçâmedes (tussen 1985 en 2016 *Namibe*).
Uíge-provinsie

**Uíge** is 'n provinsie in die noorde van Angola met 'n bevolking van sowat 800&nbsp;000 mense. Die hoofstad is Uíge (voorheen *Carmona*).
Zaire-provinsie

**Zaire** is 'n provinsie in die noordweste van Angola met 'n bevolking van sowat 600&nbsp;000 mense. Die hoofstad is M'Banza Kongo (voorheen genaamd *São Salvador*).
Christoffel van Beiere

**Christoffel van Beiere** (26 Februarie 1416 – 5 of 6 Januarie 1448) was koning van Denemarke, Noorweë en Swede.

## Vroeë lewe 
Christoffel was die seun van hertog Johan van Palts-Neumarkt en Katharina Vratislava, suster van Erik van Pommere. Hertog Johan was die seun van koning Ruprecht van Duitsland. In 1445 is Christoffel in Kopenhagen getroud met Dorothea van Brandenburg.

Koning Erik van Pommere is in 1439 afgesit as koning van Denemarke en Swede. As sy nefie is Christoffel, wat taamlik onbekend was met Skandinawiese toestande, gekies as sy oom se opvolger, eers as regent van 1439 af, en op 9 April 1440 is hy gekies as koning van Denemarke. Hy was veronderstel om ’n blote marionet te wees, maar het tog daarin geslaag om ’n mate van persoonlike beheer te handhaaf.

In die algemeen kan sy bewind gesien word as die begin van ’n lang tydperk van balans tussen koninklike mag en die adel wat tot in 1660 geduur het. Hy is in 1441 as koning van Sweden gekies en in 1442 as koning van Noorweë.

## Bewind 
links|180px|duimnael|Die seël van Christoffel van Beiere.
Aan die begin van sy bewind het Christoffel ’n rebellie deur boere onderdruk waarin duisende rebelle dood is. Hulle het ook hul vrye status verloor en het die lyfeienes geword van die plase waar hulle gewerk het.

Nadat sy koninklike woning in Roskilde afgebrand het, het hy na Kopenhagen getrek en dit die nuwe hoofstad van Denemarke gemaak. Die Swede het nie van hom gehou nie omdat hy te Duits na hulle sin was, en hy het oud-koning Albrecht toegelaat om skepe te plunder vanaf sy kasteel in Gotland sonder om enige poging aan te wend om dit stop te sit. Hulle het hom ook kwalik geneem vir ’n reeks swak oeste. Mense was so honger dat hulle gemaalde boombas gemeng het met die bietjie meel wat hulle gehad het. Christoffel is in Swede met minagting die Baskoning genoem.

Die Kalmarunie-verdrag is so verander dat die adel die meeste van die mag gehad het om beleid vas te stel en die koning het baie van sy mag verloor. Die gevolge van sy beleid van balans was dus nog nie bereik toe hy skielik as die laaste afstammeling van Waldemar IV van Denemarke dood is nie.

Hy is in 1448 skielik in Helsingborg oorlede. Op 28 Oktober 1449 het Dorothea weer getrou, met Christiaan I van Denemarke. In 1654 het die Wittelsbach-familie die mag in Swede teruggekry.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:Christopher of Bavaria*

## Bronne 
* *Dansk Biografisk Leksikon*, vol. 7, Kopenhagen 1980.
* *Politikens Danmarkshistorie*, vol. 4 deur Erik Kjersgaard, Kopenhagen 1962.
* *Politikens bog om Danske Monarker* deur Benito Scocozza, Kopenhagen 1998
Hans van Denemarke

**Hans** of **Johannes** (2 Februarie 1455 – 20 Februarie 1513) was koning van Denemarke (1481–1513), Noorweë (1483–1513) en as **Hans II** van Swede (1497–1501) in die Kalmarunie, en ook die Hertog van Sleeswyk en Holstein.

## Vroeë lewe 
Hy is op 2 Februarie 1455 gebore as die seun van Christiaan I van Denemarke en Dorothea van Brandenburg. In 1478 is hy getroud met Christina van Sakse, kleindogter van Frederick II, keurvors van Sakse. Hulle het die volgende kinders gehad: Christiaan, Francis, Knoet en Elizabeth.

## Bewind 
Sy belangrikste drie politieke doelwitte was blykbaar die herstel van die unie, die stryd teen die Hanseverbond en die daarstel van ’n sterk Deense koninklike mag.

Ná koning Christiaan I se dood in Mei 1481 was Hans die eerste aanspraakmaker op die Deense troon, maar in Noorweë is aanvanklik ’n interregnum ingestel. Daar was geen ander ernstige aanspraakmaker op die troon nie, maar Noorweë wou sy posisie as ’n onafhanklike koninkryk duidelik stel. Op 13 Januarie 1483 is Hans as koning van Denemarke en Noorweë gekies. Daar is gehoop dat Swede hom later ook as koning sou aanvaar.

Tydens die eerste jare van sy bewind het hy ’n beleid van balans gevolg. Hy het probeer om die mag van die Sweedse regent, Sten Sture die Ouere, te verswak en het ook nuwe bondgenote gesoek – hy was die eerste Deense koning wat ’n politieke samewerkingsverdrag met Rusland gesluit het. Ná die verdrag van 1493 het Iwan III van Rusland alle handelaars van die Hanseverbond in Nowgorod gearresteer en die Russies-Sweedse Oorlog (1496–1499) begin. In dié tyd het die posisie van die Hanseverbond ook begin verswak weens die verandering van handelsroetes en die groeiende teenstand in Noord-Europa.

Tuis het Hans die plaaslike handelaars ekonomies gesteun en gewone burgerlikes aangestel as amptenare en selfs raadslede, iets wat die adel woedend gemaak het.

In 1497 het Hans Swede verower ná ’n kort en doeltreffende militêre veldtog. In 1501 het Swede hom egter verwerp as koning. Hans het ’n toenemend bitter oorlog teen Sten Sture en sy opvolger, Svante Nilsson, gevoer. In 1509 het Swede ingestem om Hans in beginsel as koning van Swede te erken, maar hy is nooit weer in die land toegelaat of weer gekroon nie. Intussen is Noorse pogings tot teenstand gesmoor deur Hans se seun, prins Christian (later koning Christiaan II), wat van 1507 af onderkoning van Noorweë was.

Toe hy ouer was, is Hans beskou as ’n eenvoudige, vrolike en gesellige man. Onder die oppervlak was hy egter blykbaar ’n realis en bekwame politikus. Nadat sy seun in 1522 van die troon gesit is, het Hans se bloed na die Deense en die Noorse troon teruggekeer in die vorm van Christiaan IV van Denemarke, die agter-agterkleinseun van sy dogter, keurvorstin Elisabeth.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:Hans of Denmark*
Lubango

**Lubango** (voorheen *Sá da Bandeira*) is die hoofstad van die Huíla-provinsie in Angola. Die stad lê in die suid-weste van die land het 'n bevolking van 256&nbsp;713 in 2010 gehad.

## Verwysings
Folk rock

**Folk rock**  is 'n musikale genre wat elemente van folk-musiek en rock en roll kombineer.

Die term het ontstaan in 'n beweging wat gegroei het in die Verenigde State en Kanada in die middel van die 1960's. Die klank was van verfynde samensang en 'n skoon benadering tot die gebruik van elektriese instrumente soos elektriese kitaar saamgestel. Die repertoire is van folk bronne, sowel as ander kunstenaars soos Bob Dylan getrek.

Die styl het ook gegaan om Europa op hierdie en 'n eklektiese folk-rock genre wat Britse pioniergroepe soos Pentangle en Fairport Convention, wat begin is, terwyl dieselfde klank as die Amerikaanse groepe, gevind elemente van die plaaslike Verenigde Koninkryk vir sy komposisies.

Vanaf die 1970's begin te vertoon in die styl takke wat bestaan uit verhoudings met ander kontemporêre musiek-genres soos suur folk, psychedelic folk (verwant aan die psychedelic rock) en progressiewe folk (wat verband hou met die progressiewe rock). Die progressiewe folk was deur die band Jethro Tull albums verteenwoordig hoofsaaklik in Songs uit die Wood (1977) en Heavy Horses (1978), nog nie die ander groep se album is ook nou verwant aan die styl.

## Kunstenaars van folk rock 
Hier is 'n lys van kunstenaars met belangrike elemente van folk-rock in hul musiek.

### Komponiste 
* Ritchie Blackmore
* Candice Night
* Vini Gawa
* Leonard Cohen
* Nick Drake
* Donovan
* John Denver
* Bob Dylan
* KT Tunstall
* Damien Rice
* Joni Mitchell
* Bruce Springsteen
* Phil Ochs
* Richard Thompson
* Alan Stivell
* James Taylor
* Helio Flanders
* Cat Stevens
* Shawn Phillips
* Jonatha Brooke
* Jim Croce
* Indigo Girls
* Neil Young
* Gillian Welch
* Joel Sprayberry
* Matt Costa
* Humberto Gessinger
* Van Morrison
* Eric Andersen
* Joan Baez
* Michael Bloomfield
* David Blue
* Tim Buckley
* Gene Clark
* Halimah Collingwood
* Judy Collins
* Sandy Denny
* Jackie DeShannon
* Bonnie Dobson
* Ramblin' Jack Elliott
* Marianne Faithfull
* Arlo Guthrie
* Al Kooper
* Scott McKenzie
* Joni Mitchell
* Gram Parsons
* Zach Condon
* Hélio Flanders
* Fagner
* Colbie Caillat
* Priscilla Ahn
* Weberty Moreira

## Amerikaanse groepe van die jaar 1960 
Hierdie bande is in verband met die eerste generasie van folk rock te voorskyn gekom in die Verenigde State van Amerika in die 1960's.

* The Band
* Buffalo Springfield
* The Byrds
* The Beau Brummels
* Crosby, Stills & Nash
* The Mamas & the Papas
* Simon & Garfunkel
* Peter, Paul & Mary
* The Dillards
* Country Joe & The Fish
* Mojave 3

## Britse groepe van die jaar 1970 
* America
* Capercaillie
* The Dream Academy
* Fairport Convention
* Fleetwood Mac
* Alan Stivell
* Five Hand Reel
* Gryphon
* Hedgehog Pie
* Horslips
* Jack The Lad
* Jethro Tull
* Led Zeppelin
* Lindisfarne
* Malicorne
* Magna Carta
* Oysterband
* Pentangle
* Planxty
* Renaissance
* Richard Thompson
* Steeleye Span
* The Levellers
* The Strawbs
* Tricks Upon Travellers
* The Incredible String Band
* The Lovin´ Spoonful
Crescendo

**Crescendo** was 'n jaarlikse sangkompetisie vir ligte Afrikaanse musiek wat deur die ATKV georganiseer is. Die eerste Crescendo vind in 1974 plaas en die eerste wenners was *Eoudia de Kock* en *Rouel Beukes*.
Sedert 2006 word die kompetisie verander na 'n kompetisie vir liedjieskrywers en herloods onder die naam **CrescendoKreatief**.

In 1979 word Anton Goosen van die ATKV se verhoë verban nadat hy grappies oor die nasionale vlag in die staatsteater tydens 'n Crescendo-vertoning maak.

## CrescendoKreatief-wenners 
* 2012 – Fran Carstens
* 2011 – Babette Viljoen
* 2010 – Elzahn Rinquest
* 2009 – Shane Heynie
* 2008 – William Loots
* 2007 – Geen
* 2006 – Hanno van Heerden

## Crescendo-wenners 
* 2005 – Carlè van Deventer
* 2004 – Werner van Coller
* 2003 – Hi-5
* 2002 – Jak de Priester
* 2001 – Joe Niemand en Jaco du Plessis
* 2000 – Réana Nel
* 1999 – Petronel Baard
* 1998 – B-Natural
* 1997 – Anna Davel
* 1995 – Wikus du Toit
* 1994 – Sanet Nel
* 1993 – Lizanne Helberg
* 1992 – Natasja Groeneveld
* 1991 – Rian du Toit
* 1990 – Die Boschenzangers
* 1989 – Greta Jones
* 1988 – Coleske
* 1987 – Bosch-Troebadoers
* 1986 – Pieter van der Westhuizen en Gavin Davis
* 1985 – Innes en Franna Benadé
* 1984 – Take 5
* 1983 – Stephen Mundell
* 1982 – Johan Badenhorst
* 1981 – Gisela de Villiers
* 1980 – Karin Hougaard
* 1979 – Anneli van Rooyen
* 1978 – Rina Hugo en Bruce Sanderson
* 1977 – Randall Wicomb
* 1976 – Randall Wicomb
* 1975 – Randall Wicomb
* 1974 – Eoudia de Kock en Rouel Beukes

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* http://atkvprojekte.co.za/crescendo/ 
*
Randall Wicomb

**Randall Charles Wicomb** (26 November 1945 - 27 Desember 2015) Sy lewensverhaal, getiteld "Kleur – my lewe, my lied", is deur die bekende Pretoriase uroloog, dokter Amos van der Merwe, geskryf.

## Diskografie 
* Kalaharikrismis
* Hie Langes My
* Oos Wes, Tuis Bes, 16 gedigte van ADAM SMALL met toonsettings deur Randall Wicomb
* Die Blink Vosperd
* Griekwa Psalms
* Hie Neffens My
* Uiteindelik
* Die Rooi Rok
* Hiep-Hiep-Hoera!
* Hartland
* Die boerklong se baadtjie staan punt in die wind
* Sê Dit
* Die boerklong se baadjie staan punt in die wind, kasset
* Kleur

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Randall Wicomb se amptelike webtuiste 
* 
*
Fosfaat

**Fosfaat** (PO43-) is die vorm waarin fosfor die meeste in verbindings voorkom. Fosfate is suurreste van fosforsuur (H3PO4). Die meeste fosfate los nie maklik in water op nie, en kan daarom maklik uit 'n oplossing met 'n neerslagreaksie verwyder word.

Fosfate is belangrike misstowwe. Hulle word hoofsaaklik as apatiet gemyn. Hidroksielapatiet is 'n biologies belangrike stof. Dit is byvoorbeeld deel van ons tande.

Die fosfaatioon is 'n sterk basis. In water vorm dit maklik die waterstoffosfaatioon 

: +    +      *K*= 3,98×10 [p*K* = 12,37]

## Sien ook 
*Lys van anione

## Verwysings
Jannie Moolman

**Jannie Moolman** is 'n tenoor wat opera en Afrikaanse liedjies sing. Hy het sy operaloopbaan in 1990 begin na voltooiing van sy BA-Kommunikasiekundegraad aan die Universiteit van die OVS. Van sy treffers sluit in: *Liefling*, *Ons Winter Is Verby* en *Ek Mis Jou Elke Dag*.

Moolman was ook die aanbieder van die TV-program *Kom ons Karaoke* wat op kykNET uitgesaai is.

Hy is in 2010 van sy eks-vrou, die violis Annake de Villiers geskei. Sy het in 2012 selfmoord gepleeg.

## Diskografie 
* My Storie DVD, 2009
* Ek Kom Huistoe, JZM02 2007 Jannie Moolman
* Terugblik – Klassieke Gunstelinge . 2007 SALON MUSIEK
* Die Duet Album, met Rina Hugo, 2006 SONY
* Hoëveld Kleure, BOWLINE
* Jannie Moolman, 2005 RPM
* Jannie Moolman en Vriende DVD, 2004 WARNER

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante

## Eksterne skakels 
* Jannie Moolman se amptelike webtuiste
Andrzej Towiański

**Andrzej Tomasz Towiański** (* 1 Januarie 1799 in Antoszwińce, Litaue; † 13 Mei 1878 in Zürich, Switserland) was 'n Poolse filosoof van adellike afkoms en die leier van 'n messianistiese religieus-politieke groepering.

## Lewe 
Towiański is in Antoszwińce, 'n dorp naby die Litause hoofstad Vilnius gebore. Hy het by die gimnasium in Vilnius skool gegaan en later as regsstudent by die Universiteit van Vilnius ingeskryf waar hy ook kursusse oor Poolse en Latynse literatuur gevolg het. In 1818 het hy sy studies om onbekende redes gestaak.

As die charismatiese leier van die sogenaamde Towiańskiete-sekte (wat ook as *Koło Sprawy Bożej* of "die Kring van God se Saak" bekend gestaan het en vir 'n nuwe religie gepleit het wat op die idees van 18de eeuse mistiese losies gebaseer het),  het hy groot invloed op die Poolse romantiese digter Adam Mickiewicz uitgeoefen.

Hy is in Zürich oorlede.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Dr. Pavel Zahradník: Odkud přišli starší bratři?. Te Deum. 3/2009
Nasionale Kuršių Nerija-park

[duimnael|links|Litause Europa-[posseël „Kuršių nerijos nacionalinis parkas“, uitgereik op 10 April 1999]]
duimnael|links|Rooi huis in Nida
Die **Nasionale Kuršių Nerija-park** (Litaus: *Kuršių Nerijos Nacionalinis Parkas*, KNNP) is 'n nasionale park in Litaue wat sedert 1961 as natuurbewaringsgebied bestaan het en in 1991, ná die onafhanklikwording van Litaue, tot nasionale park verklaar is. Die parkbestuur is buite die nasionale park in die hawestad Klaipėda.

Die nasionale park beslaan die Litause gedeelte van die Koerse Skoorwal (36,9 persent van die park se totale oppervlakte van 26&nbsp;474 hektaar). Daarnaas is die aangrensende Oossee-gebied (47,2 persent) en dele van die Koerse Haf (15,9 persent) by die park ingesluit.

Die Koerse Skoorwal word buitendien sedert die jaar 2000 as UNESCO-wêrelderfenisgebied beskerm. Saam met die Koerse Haf en die Nemunas-rivierdelta - 'n natuurbewaringsgebied volgens die Ramsar-konvensie - vorm die Nasionale Kuršių Nerija-park die grootste Litause *Natura 2000*-gebied.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste van die Nasionale Kuršių Nerija-park (in Litaus, Engels en Russies)
Elzabé Zietsman

**Elzabé Catharina Zietsman** (gebore 20 Januarie 1961 in Bethal) is 'n Suid-Afrikaanse kabaretsangeres en aktrise.

## Diskografie 
* In My Bloed, 2002
* XIII (Thirteen), 1999

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikante
Lucky Dube

**Lucky Philip Dube** (3 Augustus 1964 &ndash; 18 Oktober 2007) was 'n Suid-Afrikaanse reggae-musikant. Hy het oor 25 jaar 22 albums in Zulu, Engels en Afrikaans opgeneem en was Suid-Afrika se grootste reggae-verkoper. Hy is op die aand van 18 Oktober 2007 in Rosettenville, 'n voorstad van Johannesburg, vermoor. 

Dube is op 3 Mei 2008 tydens die 14de Suid-Afrikaanse Musiektoekennings vereer vir 'n leeftyd se bydrae tot plaaslike musiek.

## Diskografie 
### Afrikaans 
* Help My Krap (1986)

### Mbaqanga 
* Lengane Ngeyethu (1981)
* Kudala Ngikuncenga (1982)
* Kukuwe (1983)
* Abathakathi (1984)
* Ngikwethembe Na? (1985)
* Umadakeni (1987)

### Engels 
* Rastas Never Die (1984)
* Think About The Children (1985)
* Slave (1987)
* Together As One (1988)
* Prisoner (1989)
* Captured Live (1990)
* House of Exile (1991)
* Victims (1993)
* Trinity (1995)
* Serious Reggae Business (1996)
* Tax man (1997)
* The Way It Is (1999)
* The Rough Guide To Lucky Dube (compilation) (2001)
* Soul Taker (2001)
* The Other Side (2003)
* Respect (2006)

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
* Volledige diskografie
* **Foto-onderhoud met klank** vervaardig deur *Classical Reggae Interviews*. Hierdie onderhoud was deur die BBC gebruik om 'n radio-verslag oor sy dood te vervaardig.
Mbaqanga

**Mbaqanga** is 'n styl van Suid-Afrikaanse musiek met plattelandse Zoeloewortels wat steeds vandag musikante wêreldwyd beïnvloed. 

Die styl het in die vroeë 1960's ontstaan. Dit is hoofsaaklik 'n vermenging van musiekstyle soos jazz, marabi en kwêla waarby die saxofoon en die elektriese kitaar die vernaamste instrumente is.

## Sien ook 
*Johnny Clegg
Reggae

[duimnael|300px|[Bob Marley, 'n beroemde reggae-kunstenaar.]]

**Reggae** is 'n soort musiek wat vanaf Jamaika afkomstig is. Amerikaanse musiek was eens baie populêr in Jamaika gewees. Later begin musikante self met musiek eksperimenteer en uiteindelik (na verskeie evolusies) word reggae in 1968 geskep.

Die rastafari religieuse en kulturele stroming word met reggae verbind.

## Sien ook 
Reggae-kunstenaars:
* Lucky Dube
* Bedouin Soundclash

## Bronne 
* Jérémie Kroubo Dagnini (2008). *Les origines du reggae: retour aux sources. Mento, ska, rocksteady, early reggae*, L'Harmattan, coll. Univers musical.  
* Jérémie Kroubo Dagnini (2011). ''Vibrations jamaïcaines. L'Histoire des musiques populaires jamaïcaines au XXe siècle'', Camion Blanc.  
* 
*
* 
*
*
*
*
Rosettenville

**Rosettenville** is 'n voorstad in die suide van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is 5 km suid van die stadsaal geleë, suid van La Rochelle, oos van Kenilworth en wes van The Hill.

[duimnael|links|210px|Vandat die [NG gemeente Rosettenville in die middel 1970's by Klipriviersberg ingelyf is, het Klipriviersberg van Rewlatch af oorgetrek en eersgenoemde se kerkgebou op die hoek van George- en Lilystraat, Rosettenville, gebruik, maar nadat Suid-Rand ook deel van Klipriviersberg geword het, het die gemeente na Suid-Rand se kerkkompleks in Suidheuwels verskuif.]] 

## Geskiedenis 
Rosettenville is een van Johannesburg se oudste voorstede aangesien dit reeds in 1889, drie jaar ná die stad se stigting, op die plaas Turffontein aangelê is. Die naam is ontleen aan die van van die stigters, Levin of Leo Rosettenstein en sy seun Albert.

Die heel eerste Nandos-restaurant is in Rosettenville geopen.

Rosettenville is onder meer bekend as die plek waar die reggae-musikant Lucky Dube in Oktober 2007 voor sy kinders doodgeskiet is.

## Bron 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.

## Verwysings
Nando's

[duimnael|links|180px|Die Nando's restaurant in die [Canal Walk-inkopiesentrum, Kaapstad]]
[duimnael|260px|Nando's in [Lahore, Pakistan.]]

'''Nando's''' is 'n restaurantgroep met 'n Portugese/Mosambiekse tema wat sy oorsprong in Suid-Afrika het. Die groep is in 1987 gestig en doen sake in 26 lande op vyf kontinente. Nando's spesialiseer in hoendergeregte met 'n suurlemoen-en-speserye, medium, warm of ekstra warm peri-peri marinade.

## Geskiedenis 
Nando's het in September 1987 in Johannesburg, Suid-Afrika vir sake geopen. Die eerste Nando's restaurant is geopen toe Robert Brozin en Fernando Duarte die Chickenland-restaurant in Rosettenville, 'n voorstad van Johannesburg, gekoop het. Die naam Nando's verwys na Fernando. Die Portugese kultuur en eetgewoontes is na Johannesburg versprei toe Portugese hul daar gevestig het op soek na goud.

## Sien ook 
* Lys van vername restaurante in Suid-Afrika

## Eksterne skakels 
* Nando's se webtuiste

## Verwysings
Swjatopolk I van Kiëf

**Swjatopolk I** of **Swjatopolk die Vervloekte** (Russies: Святополк Окаянный; omstreeks 980 – 1019) het van 1015 tot 1019 as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Sy ma was ’n Griekse non wat deur Swjatoslaf I uit Bulgarye ontvoer is en getroud was met Jaropolk I. Sy pa was waarskynlik Wladimir I, wat Jaropolk se weduwee verkrag het nadat hy Jaropolk laat vermoor het. Wladimir het gereël dat Swjatopolk met ’n Poolse prinses trou om hom uit die stryd om die troonopvolging te hou. Dit het misluk toe Swjatopolk se skoonpa Kiëf aanval. Wladimir het Swjatopolk toe gevange laat neem.

Aan die einde van sy lewe het Wladimir sy ryk onder sy twaalf seuns verdeel. Hy is op 15 Julie 1015 in Berestowo dood terwyl hy op pad was na Nowgorod.

## Bewind 
Ná Wladimir se dood het Swjatopolk, sy "oudste seun", vir hom die troon van Kiëf toegeëien. Toe die Kiëfse bevolking hom nie steun nie, het hy geskenke onder hulle uitgedeel. Toe dit nie slaag nie, het hy sy grootste mededingers, sy twee "broers" Boris en Gleb, laat vermoor – hulle is later nes Wladimir en Olga tot heiliges verklaar.

Toe Swjatopolk se jongste broer, Jaroslaf, die prins van Nowgorod, die nuus van die moord kry, het hy teen Swjatopolk opgeruk. Die verslane Swjatopolk het na Pole gevlug. Hy het egter teruggekeer, Jaroslaf met die hulp van sy skoonpa verslaan en Kiëf in 1017 beleër. Jaroslaf het hom egter weer aangeval en verslaan. Swjatopolk moes vlug, maar het Jaroslaf weer eens aangeval. Hy is egter weer verslaan en is onderweg na Pole dood.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Svjatopolk I van Kiev*
Jaroslaf I van Kiëf

duimnael|links|upright|Uitbeelding van Jaroslaf die Wyse by die Granowitaja Palata
**Jaroslaf I** of **Jaroslaf die Wyse** (Russies: Ярослав Мудрый; 978 – 1054) het as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was die seun van Wladimir die Heilige. Hy is in 978 gebore as die grootprins van Nowgorod.

Nadat sy pa in 1015 dood is en sy halfbroer of neef Swjatopolk I sy broers Boris en Gleb laat vermoor het, het hy teen Swjatopolk opgeruk. Die verslane Swjatopolk het na Pole gevlug. Hy het egter teruggekeer, Jaroslaf met die hulp van sy Poolse skoonpa verslaan en Kiëf in 1017 beleër. Jaroslaf het hom egter weer aangeval en verslaan. In 1019 het Jaroslaf finaal die grootprins van Kiëf geword.

Hy was getroud met Ingegerd, ’n dogter van Olaf II van Swede. Een van hul dogters, Anna, het deur haar huwelik met Hendrik I van Frankryk koningin van Frankryk geword. Nog ’n dogter, Elisabeth het met koning Harald III van Noorweë getrou.

Jaroslaf het ’n einde gebring aan die burgeroorlog in Kiëf-Roes. Hy het sy ryk beter beskerm, Kiëf versier en die kerk meer onafhanklik van Bisantium gemaak. Sonder die medewete van die Bisantynse kerk het hy Russiese priesters belangrike take in die kerk gegee. Hy het ook handelskontrakte met ander lande gesluit.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Jaroslav de Wijze*

## Eksterne skakels
2009 Super 14-seisoen

Die **2009 Super 14-seisoen** het in Februarie 2009 afgeskop met voorseisoenwedstryde wat van middel Januarie gespeel is.  Dit het op 30 Mei ten einde geloop.  Die 2009 seisoen was die vierde van die vergrote kompetisie, wat gelei het tot die verandering van Super 12 na Super 14.  Die skedule was oor ’n tydperk van 3½ maande met 94 wedstryde waarvan elke span een keer teen elk van die dertien ander spanne gespeel het (in ’n rondomtalietoernooi) plus twee halfeindrondtes en een eindrondte.  Elke span het een loslootjie oor die veertien rondtes gekry.
duimnael|500px|Sharks teen die Waraths
## Tabel 
### Tabel notas 
* Pos = Tabel Posisie
* S   = Speel
* W   = Wen (4 punte)
* G   = Gelykop (2 punte)
* V   = Verloor (0 punte)
* PV  = Punte vir (Totale punte aangeteken)
* PT  = Against (Totale punte afgestaan)
* +/- = Punteverskil (Die totaal van PV minus PT punte)
* BP  = Bonuspunt
** Spanne kon tot twee bonuspunte in ’n rondomtaliewedstryd verdien.  Een bonuspunt word toegeken vir ’n span wat vier of meer drieë gedruk het in een wedstryd, ongeag die uitslag van die wedstryd.  ’n Bonuspunt sal ook toegeken word aan die verloorspan wanneer daardie span met 7 of minder punte verloor.  Slegs die verloorspan kan ’n maksimum van 2 bonuspunte verkry.
* Pte = Alle punte wat bymekaar gemaak is

## Wedstryddatums 
* ***Nota: Afskoptye is in die land waar die wedstryd gespeel is***

### Week 1 
* Todd Clever het van die plaasvervangerbank op die veld gekom en het die eerste Amerikaner geword wat in Superrugby gespeel het.

### Week 2 
### Week 3 
* **Geen dagligbesparing in Brisbane**

### Week 4 
### Week 5 
* **Geen dagligbesparing in Brisbane**

### Week 6 
### Week 7 
* **Geen dagligbesparing in Brisbane, Sondag 29 Maart eindig dagligbesparing in Perth.**

### Week 8 
* **Sondag 5 April eindig dagligbesparing in Australië en Nieu-Seeland.**

### Week 9 
* **Paasnaweek**

### Week 10 
### Week 11 
### Week 12 
### Week 13 
### Week 14 
### Uitspeelwedstryde 
#### Halfeindronde 
#### Eindronde 
## Spelerstatistieke 
### Voorste driedrukkers 
### Voorste puntemakers 
## Sien ook 
* Super 14 konsessie-areas
* Lys van Superrugbyrekords

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  
*  
*
Linux Mint

**Linux Mint** is 'n Linux-verspreiding vir persoonlike rekenaars, wat gebaseer is op (en versoenbaar is met) Ubuntu, met geïntegreerde media codecs. Linux Mint bevat ook verskeie ontwerpsverskille van Ubuntu Linux insluitend: 
* 'n Unieke gebruikerskoppelvlak, insluitend die persoonlike "Mint menu"
* Die "Mint Tools", 'n versameling van stelselgereedskap ontwerp om die stelsel se bestuur en administrasie funksies makliker vir eindgebruikers te maak.

Linux Mint is beskikbaar vir aflaai in die vorm van ISO-beelde wat gebruik kan word om Live DVD's of Live USBs te skep.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Linux Mint se amptelike webtuiste
* Amptelike Linux Mint FTP-bediener net nuutste stabiele weergawe Lisa
Swjatoslaf II van Kiëf

duimnael|links|’n Bladsy uit die *Izbornik Swjatoslawa*.
**Swjatoslaf II** (Russies: Святослав Ярославич; 1027–1076) het van 1073 tot met sy dood as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was die seun van Jaroslaf die Wyse.

Ná die dood van sy pa het hy en sy broers Wsewolod en Isjaslaf saamgespan en Kiëf-Roes tot in 1072 regeer. In 1067 het hulle Wseslaf van Polotsk verslaan en hom gevange geneem. ’n Jaar later is die broers egter deur Polotsk verslaan. Ná ’n ruk het Swjatoslaf met ’n kleiner leër teruggekeer en Polotsk verslaan, wat sy aansien by die bevolking aansienlik laat styg het.

Swjatoslaf se eerste vrou se naam was Kilikia; sy was moontlik ’n Kaukasiese prinses. Hul seuns was Oleg, Gleb, Roman en Dawid. In 1072 is hy met Oda, ’n dogter van ene graaf Lippold, getroud. Hulle het ’n seun, Jaroslaf, en moontlik ’n dogter gehad.

In 1073 het daar ’n einde gekom aan die gesamentlike mag toe Swjatoslaf, met sy jonger broer Wsewolod se steun, sy broer Isjaslaf van sy mag ontneem en self sy plek inneem.

Drie jaar later is die *Izbornik Swjatoslawa* op sy versoek saamgestel. Dit is een van die oudste Oud-Oos-Slawiese tekste en is ’n versameling artikels oor grammatika, logika, poësie, raaisels en kerklike tekste. Die boek bevat ’n miniatuur van Swajatoslaf self, saam met sy tweede vrou, Oda, en sy seuns.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Svjatoslav II van Kiev*
Wsewolod I van Kiëf

275px|links|duimnael|Die Kiëfse hof ten tye van Wsewolod I se bewind.

**Wsewolod I** (Russies: Всеволод I Ярославич; 1030 – 13 April 1093) het van 1078 tot met sy dood as grootprins oor Kiëf-Roes regeer.

Hy was die vierde en gunsteling-seun van Jaroslaf die Wyse. Om die wapenstilstand met Bisantium in 1046 te verseël, het sy pa hom laat trou met Anastasia, die dogter van keiser Konstantyn IX Monomachos. Uit die huwelik is een kind gebore: Wladimir Monomach.

Ná die dood van sy pa in 1054 het hy ’n soort driemanskap saam met sy broers, Isjaslaf en Swjatoslaf, gevorm wat saam oor Kiëf-Roes regeer het.

Ná die dood van sy broer Swjatoslaf sou Wsewolod die troon bestyg, maar hy het dit afgestaan aan sy ouer broer, Isjaslaf. Toe dié twee jaar later sterf, het Wsewolod grootprins van Kiëf geword.

## Kinders 
Wsewolod het by sy eerste vrou een kind gehad:
* Wladimir Monomach
By sy tweede vrou het hy vyf kinders gehad:
* Rostislaf
* Ewpraksia
* Katharina
* Maria
* Anna

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Vsevolod I van Kiev*
Isjaslaf I van Kiëf

**Isjaslaf I** (Russies: Изясла́в Яросла́вич; 1024-3 Oktober 1078) het as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was die seun van Jaroslaf die Wyse.

Isjaslaf was een van die skrywers van die *Prawda Jaroslawitsjei*, ’n onderdeel van die Roesskaja Prawda, die eerste wetboek van Kiëf-Roes.

In 1043 het sy pa ’n ooreenkoms met koning Casimir I van Pole aangegaan waarin Tsjervern erken is as deel van Kiëf-Roes. Die ooreenkoms is verseël met ’n dubbele huwelik: dié van Casimir met Dobronega, Jaroslaf se suster, en van Isjaslaf met Gertrude, Casimir se suster. Uit laasgenoemde huwelik is Isjaslaf se seun Jaropolk gebore. Sy ander seun, Swjatopolk, was die resultaat van ’n buite-egtelike verhouding.

Ná ’n volksopstand in 1068 is Isjaslaf van die troon gesit en het hy na Pole gevlug. In 1069 het hy Kiëf met die hulp van ’n Poolse leër ingeval, maar in 1073 is hy deur sy broers verdryf. In 1077 het hy Kiëf nogmaals ingeneem, maar hy is in ’n geveg teen Oleg van Tsjernigof dood.

## Verwysings 
: ''Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Iz'jaslav I van Kiev''
Huambo

**Huambo** (voorheen *Nova Lisboa*) is die hoofstad van die Huambo-provinsie in Angola. Die stad is ook een van die grootse stede in die land en het 'n bevolking van 341&nbsp;696 in 2010 gehad.

## Verwysings