open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bosbou- en Landbou Biotegnologie-instituut-geboue UP

duimnael|280px|Die FABI-2-gebou wat die Instituut vir bosbou en landbou-biotegnologie huisves op die Hatfieldkampus van die Universiteit van Pretoria

Dié moderne sandsteengeboue op die Hatfieldkampus van die Universiteit van Pretoria staan bekend as **FABI-1** en **FABI-2**, en is die tuiste van ’n nagraadse kursuskombinasie wat insluit Biochemie, Plantkunde, Genetika, Mikrobiologie, Plantpatologie, Dierkunde, Entomologie en Plantproduksie. Dit huisves ook die Nagraadse Skool vir Landbou en Landelike Ontwikkeling en gevorderde biotegnologie laboratoria. Die geboue is ontwerp deur Willie Oosthuizen van VDO Argitekte. FABI-1 is in Maart 1999 ingewy en die aangrensende FABI Bioinformatikaplein (FABI-2) in 2002.

## Verwysings
Jan Marais-natuurreservaat

[duimnael|300px|Uitsig oor die Jan Marais-natuurreservaat in [Stellenbosch met die pieke van die Jonkershoekberge op die agtergrond.]]

Die **Jan Marais-natuurreservaat** of **Maraispark** is 'n natuurreservaat in Stellenbosch, Suid-Afrika. Dit beslaan 23&nbsp;ha in die sentrale dorpsgebied, het 'n opvoedkundige doel en dien ook as 'n ontspanningsplek vir die publiek.

## Geskiedenis 
In 1915 het Johannes Henoch Marais geld in sy testament aan die munisipaliteit van die dorp nagelaat om 'n veldblompark tot stand te bring.

## Ligging 
Cluver- en Maraisstraat vorm die skeiding tussen die reservaat en die kampus van die Universiteit Stellenbosch aan die westekant. Jannaschstraat skei dit aan die oostekant van die Hoërskool Stellenbosch en die Laerskool Stellenbosch.

## Flora 
In die reservaat is die enigste oorblywende voorbeeld van natuurlike Bolandgranietfynbos en Swartlandskalierenosterveld. Daar kom meer as 150 plantsoorte, insluitende 'n indrukwekkende versameling Proteaceae, in die reservaat voor. Blombeddings is gevestig waar spoorsalie en ander skaduplante ten toon gestel word.

## Fauna 
Die reservaat bied 'n veilige tuiste aan klein soogdiere, voëls en reptiele in 'n stedelike gebied. Verskeie muis- en skilpadspesies, die vlakhaas, die Kaapse grysbok en die grysmuishond is al waargeneem.

## Ontspanning en kuns 
Weens sy ligging net oos van groot universiteitskoshuise is die reservaat 'n belangrike ontspanningsgebied. Dit word benut vir draf, fietsry, stap en piekniek op die groot grasperke. Daar is ook 'n groot skaakbord en 'n labirint aangelê. Verskeie kunswerke word in die reservaat vertoon.

## Navorsing 
Die reservaat word deur studente as 'n terrein vir navorsing in plant-, voël-, insekte- en grondkunde gebruik.
Die wildeboere

**Die Wildeboere** is 'n swart-en-wit Afrikaanse rolprent wat op 31 Augustus 1959 vrygestel is. Die regisseur was Johannes Onesius Ovidius Olwagen (1928-2008), wat ook die draaiboek geskryf het. Een koerantresensent se kommentaar: "*The acting reaches heights never before dreamt of in Afrikaans films.*" Verspreiding sou deur sowel Breet Filmproduksies as  Theo Films landwyd behartig word, maar die 35 mm-negatief het in 'n ongeluk uitgebrand. Slegs 'n 16 mm-afdruk bestaan nog in die Nasionale Rolprent-, Video- en Klankargiewe in Pretoria, maar dit is fragiel en volgens die argief nie meer moontlik om kopieë daarvan te maak nie.

Die regisseur was indertyd ook met die vervaardiging van dokumentêre rolprente in die staatsdiens gemoeid, maar Die Wildeboere was Olwagen se enigste onafhanklike dramafilm. Hy het wel in die jare sestig begin met die verfilming van 'n riller genaamd Klokslag Middernag, maar sekere probleme het die produksie gekelder. 

## Hoofrolspelers 
* Riaan Fouche as Mof Claassen
* Valerie Ferreira as Susan Groenewald
* Hannes Vermaak as Ollie Claassen
* Frikkie van der Merwe as Andy Claassen
* Gerrit Vandeventer as Pa
* Willie Breet
* Carel Breet
* Steve Neville
* Aletta Erasmus
* Freek van der Merwe
* Sarie Morkel
* Henriette de Jager

## Storielyn 
Drie broers vertrek uit die dorp om 'n plaas te bestuur. Die dorpsjapies weet egter niks van boerdery af nie, wat tot skreeusnaakse ervarings lei. 'n Vermaaklike — maar ten slotte hartseer – verhouding en liefdesavontuur tussen die jongste broer en 'n meisie word ook uitgebeeld. Hierdie enigsins skaam en onbeholpe broer is deur sy hardvogtige pa oorheers en hy kruip in sy dop. Dinge verander nietemin dramaties vir hom toe hy sy hart verloor aan die meisie wat hy slegs een keer gesien het en van wie hy aanvanklik slegs 'n foto’tjie het. Hul uiteindelike kennismaking is des te meer amusant toe hy hom soos 'n vrou vermom om haar vriendskap te wen. Sy vermomming kom egter op die lappe, word gemoedelik deur haar aanvaar, en die romanse blom. Maar oplaas bieg sy in 'n brief aan hom dat sy getroud is, dog van haar man vervreemd is; sy het egter nou besluit om na haar man terug te keer (vermoedelik omdat die broer haar met sy eenvoudige opregtheid geleer het wat ware trou eintlik beteken). Wanneer die fliekganger die teater verlaat,  bly die humor hom by -- die klassieke lag met 'n traan.

Op grond van die uitbundige reaksie van die gehoor by die rolprent se première in 1959 het 'n straks oorentoesiatiese adverteerder dit selfs gewaag om dit as "die grappigste rolprent van die eeu" te bemark, deur minstens een van die film se reklamekanale. 'n Waarnemer sê egter vandag dat so 'n ophemeling binne die gees van daardie tyd beskou moet en dalk eintlik maar net 'n bevestiging is van die aanspraak dat die produk 'n voortrefliker Afrikaanse komedie was as soveel van sy tydgenote.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings
Cervinae

**Cervinae** is ’n subfamilie van die biologiese familie Cervidae (Hertagtiges, of takbokke). Dit sluit die takbokke in wat in die Ou Wêreld ontstaan het. Hulle het voorheen hoofsaaklik in Eurasië voorgekom. Die subfamilie word verder verdeel in twee tribusse: **Muntiacini** (muntjakherte) en **Cervini** (egte herte). Die bekendste egte hert is die edelhert.

## Genera 
Die volgende genera van Cervinae word erken:

*Muntiacini
***Elaphodus*
***Muntiacus*
*Cervini 
***Dama*
***Axis*
***Elaphurus*
***Panolia*
***Hyelaphus*
***Rusa*
***Cervus*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Capreolinae

**Capreolinae**, of **skynherte**, is ’n subfamilie van die biologiese familie Cervidae (Hertagtiges, of takbokke). Dit sluit die takbokke in wat hoofsaaklik in die Amerikas voorkom, hoewel sommige spesies ook in Eurasië aangetref word. Hulle het waarskynlik in die Laat Mioseen, tussen 7,7 en 11,5&nbsp;miljoen jaar gelede, ontstaan. Die subfamilie, wat soms ook **Odocoileinae** genoem word, word verder verdeel in twee tribusse: **Capreolini** en **Rangiferini**. Van die bekendste skynherte is die Amerikaanse eland, ree en rendier.

## Genera 
Die volgende genera van Capreolinae word erken:

*Capreolini
***Alces*
***Capreolus*
***Hydropotes*
*Rangiferini
***Rangifer*
***Hippocamelus*
***Mazama*
***Odocoileus*
***Blastocerus*
***Ozotoceros*
***Pudu*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Damhert

Die **damhert** (*Dama dama*) is ’n spesie takbok wat inheems is aan Wes-Eurasië, maar ingevoer is na onder meer Suid-Afrika, São Tomé, Madagaskar, Mauritius, Réunion, Seychelle, Comore, Marokko, Algerië, Tunisië, Australië, Nieu-Seeland, Kanada, Amerika en Peru. 

## Beskrywing 
[duimnael|200px|links|’n Damhertram met sy besonderse [gewei.]]
Volwasse damhertramme is 140 tot 160&nbsp;cm lank en staan by die skouers 85 tot 95&nbsp;cm hoog. Hulle weeg gemiddeld 60 tot 100&nbsp;kg. Ooie is 130 tot 150&nbsp;cm lank, 75 tot 85&nbsp;cm hoog en weeg 30 tot 50&nbsp;kg. Lammers word in die lente gebore en weeg sowat 4,5&nbsp;kg. Die diere lewe 12 tot 16 jaar.

Daar is groot variasies in die pelskleur met vier hoofvoorkomste, van wit tot amper swart. Net die ramme het gewei, wat breed en graafvormig is. Die diere hou van gemengde boslande en oop graslande. Hulle is vinnig en rats as gevaar dreig en kan oor kort afstande tot 48&nbsp;km/h hardloop. Hulle kan ook tot 1,75&nbsp;meter hoog en tot 5&nbsp;meter ver spring.

### In Suid-Afrika 
Damherte is onder meer na die Kaapprovinsie in Suid-Afrika ingevoer. Hulle is ook gewild in KwaZulu-Natal vir jagdoeleindes en dele van Gauteng en die Oos-Kaap waar hulle op wildplase aangehou word. 

Hulle het goed aangepas by die Suid-Afrikaanse streke met graslande en veral in die koeler streke soos die Hoëveld.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Superminimotor

'n **Superminimotor** is 'n klas motorvoertuig wat groter is as 'n minimotor, maar kleiner as 'n kompakte motor, rofweg gelyk aan die B-segment in Europa. Die term subkompakte motor word vir soortgelyke motors in Noord-Amerika gebruik.

Supermini's is gewoonlik in luikrugbakstyl beskikbaar.

## Huidige voorbeelde 

 %22_12_-_ITALY_-_Alfa_Romeo_MiTo_Grey_Hatchback_coup%C3%A9_01.JPG|Alfa Romeo MiTo
 2020_Audi_A1_S_Line_35_TFSi_S-A_1.5_Front.jpg|Audi A1
 Citroën C3 VTi 82 Selection (II, Facelift) – Frontansicht, 1. März 2014, Wuppertal.jpg|Citroën C3
 Citroën DS3 HDi 110 SportChic – Frontansicht, 19. April 2011, Düsseldorf.jpg|Citroën DS3
 Dacia_Sandero_2023_Front_1_(cropped).jpg|Dacia Sandero
 Fiat_Punto_2012_5door_front.JPG|Fiat Punto
 2014_Ford_Fiesta_1.5L_Sport_in_Cyberjaya%2C_Malaysia_%2801%29.jpg|Ford Fiesta
 Honda_Jazz_-_lewy_przód_(MSP17).jpg|Honda Jazz
 Hyundai_i20_(BC3)_IMG_4109.jpg|Hyundai i20
 2018_Kia_Rio_(YB)_S_5-door_hatchback_(2018-08-06)_01.jpg|Kia Rio
 Lada Kalina II (VAZ-2194) front.jpg|Lada Kalina
 Lancia_Ypsilon_0.9_TwinAir_Turbo_8v_Platinum_%28II%29_%E2%80%93_Frontansicht%2C_31._Dezember_2012%2C_D%C3%BCsseldorf.jpg|Lancia Ypsilon
 Mazda2_(DJ)_Homura_1X7A0345.jpg|Mazda2
 Mini_registered_March_2014_1499cc.JPG|Mini (BMW)
 Mitsubishi_Space_Star_1.2_MIVEC_ClearTec.JPG|Mitsubishi Space Star
 2020_Nissan_Micra_Acenta.jpg|Nissan Micra
 Opel_Corsa_-_Mondial_de_l%27Automobile_de_Paris_2014_-_001.jpg|Opel Corsa
 Peugeot_208_e-HDi_FAP_115_Stop_%26_Start_Allure_%E2%80%93_Frontansicht,_23._September_2012,_Hilden.jpg|Peugeot 208
 Renault Clio Expression (IV) – Frontansicht, 17. März 2013, Ratingen.jpg|Renault Clio
 2018 Renault ZOE.jpg|Renault ZOE
 Seat_Ibiza_6F_IMG_3967.jpg|Seat Ibiza
 2018 Skoda Fabia facelift 1.0 Front.jpg|Škoda Fabia
 Suzuki_Swift_1.2_30_Jahre_%28FZ_NZ%2C_Facelift%29_%E2%80%93_Frontansicht%2C_26._Dezember_2013%2C_D%C3%BCsseldorf.jpg|Suzuki Swift
 Toyota Yaris Hybrid Comfort (XP130, Facelift) – Frontansicht, 6. September 2014, Düsseldorf.jpg|Toyota Yaris
 2018_Volkswagen_Polo_SE_TSi_1.0_Front.jpg|Volkswagen Polo
Sambar

Die **sambar** of **perdhert** (*Rusa unicolor*) is ’n groot takbok wat inheems is aan Indië, Suid-China en Suidoos-Asië. Die naam "sambar" verwys hoofsaaklik na *R. unicolor*, hoewel dit soms ook gebruik word om te verwys na ’n paar ander hertsoorte.

## Beskrywing 
duimnael|links|’n Sambar-ooi en ’n jong rammetjie.
Die voorkoms en grootte van die sambar wissel grootliks deur hul verspreidingsgebied, en dit het in die verlede tot groot verwarring gelei; meer as 40 wetenskaplike sinonieme is al vir die spesie gebruik. Hulle is gemiddeld 102 tot 160&nbsp;cm hoog by hul skouers en kan tot 546&nbsp;kg weeg, hoewel die gemiddelde gewig 100 tot 350&nbsp;kg is. Hulle is sowat 1,62 tot 2,7&nbsp;m lank. Sambars van die westelike subspesies is meestal groter as dié van die oostelike subspesies, en ooie is kleiner as ramme. 

Hulle het groot gewei en die balke vurk aan die punte. Dit is sowat 110&nbsp;cm lank in volwasse ramme. Ooie het nie gewei nie. Hulle verkies die digte beskerming van bladwisselende struike en grasse, Hulle eet ook struike en bome. Hulle word ook deur krokodille en wildehonde aangeval, veral as hulle siek is. hoewel verskeie ander al voorgestel is:

**R. u. brookei*
**R. u. cambojensis*
**R. u. dejeani*
**R. u. equina*
**R. u. hainana*
**R. u. swinhoii*
**R. u. unicolor*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sikahert

Die **sikahert** (*Cervus nippon*), ook bekend as die **Japannese hert**, is ’n spesie takbokke wat inheems is aan Oos-Asië en na ander dele van die wêreld uitgevoer is. Dit is voorheen aangetref in van Noord-Vietnam tot die Russiese Verre-Ooste, 

Die naam kom van die Japannese naam *sjika* vir "hert"; dit is in Japan bekend as *nihonjika*, letterlik "Japannese hert".

## Beskrywing 
duimnael|links|180px|’n Sikahert-ooi in Japan.
Die sikahert is een van die min hertsoorte wat nie hul kolle verloor wanneer hulle volwasse raak nie. Die kolle wissel van streek tot streek. Die subspesies op die vasteland se kolle is groter en duideliker as dié in Taiwan en Japan, waar die kolle byna onsigbaar is. Hul kleur wissel van bruin tot swart, en daar is ook wit individue. In die winter raak die pels donkerder en die kolle minder duidelik, en maanhare vorm aan die nek van ramme. 

Hulle is van mediumgrootte en eet plante. Verskille in groottes kom egter tussen die subspesies voor, asook geslagsdimorfie – die ramme is aansienlik groter as die ooie. Hulle kan wissel van 50 tot 110&nbsp;cm in hoogte en 95&nbsp;tot 180 cm in lengte. Die stert is sowat 7,5 tot 13&nbsp;cm lank. Die grootste subspesie is die Mantsjoerynse sikahert (*C. n. mantchuricus*), waarvan ramme tot 109&nbsp;kg kan weeg en ooie tot 50&nbsp;kg, en die kleinste subspesie die Japannese sikahert (*C. n. nippon*), waarvan die ramme tot 70&nbsp;kg en die wyfies tot 40&nbsp;kg weeg. Alle sikas is kompak met tengerige bene en kort, wigvormige koppe. 

Sikaherte het stewige, regopstaande gewei. ’n Punt in die middel wat vorentoe wys, verdeel die lyn na bo, waar dit gewoonlik vurk. Ooie het ’n kenmerkende paar swart knoppe op die voorkop.

Die diere is meestal bedags bedrywig, maar in sommige gebiede waar baie mense is, snags. Migrasie vind veral in bergagtige streke soos Japan plaas. Sommige individue kom alleen voor, terwyl ander enkelgeslagtroppe vorm. Groot troppe word in die herfs en winter gevorm. Hulle maak verskeie geluide – tot 10 klanke wat wissel van sagte fluite tot ’n harde geskree.

## Subspesies 
Kwaai verbastering het in baie bevolkings voorgekom, veral in China. Die status van baie spesies is dus nou onseker. Die status van *C. n. hortulorum* is veral onseker; dit kan in werklikheid van gemengde afkoms wees en daarom word dit nie hier gelys nie.

**C. n. aplodontus*
**C. n. grassianus*
**C. n. keramae*
**C. n. kopschi*
**C. n. mandarinus*
**C. n. mantchuricus*
**C. n. nippon*
**C. n. pseudaxis*
**C. n. pulchellus*
**C. n. sichuanicus*
**C. n. soloensis*
**C. n. taiouanus*
**C. n. yesoensis*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Cervus

***Cervus*** is ’n genus van herte wat hoofsaaklik inheems aan Eurasië is, hoewel een spesie in Noord-Afrika voorkom en een in Noord-Amerika. Dit het voorheen verskeie ander spesies ook ingesluit wat sedertdien in ander genera geplaas is. Van hulle kan dalk weer geklassifiseer word as *Cervus*. 

## Taksonomie 
Tot in die 1970's het *Cervus* ook lede van die genera *Axis*, *Dama*, *Elaphurus* en *Hyelaphus* ingesluit, en tot in die laat 1980's lede van *Przewalskium*, *Rucervus* en *Rusa*. Daar is bewyse dat die meeste van hulle werklik in *Cervus* tuishoort.

In die derde uitgawe van *Mammal Species of the World* van 2005 word net die edelhert (*C. elaphus*) en sikahert (*C. nippon*) erken as spesies in die genus *Cervus*.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Poedoe

Die **poedoe** is ’n genus takbokke van Suid-Amerika met twee spesies. Hulle is die kleinste van al die takbokke. 

## Beskrywing 
duimnael|links|190px|’n Suidelike poedoe-ram.
Die naam *Pudu* is in 1850 gekies as die naam van die genus. Dit kom van die Suid-Chileense inheemse woord "pudú". Daar is twee spesies: die **noordelike poedoe** (*Pudu mephistophiles*) van Colombia, Ecuador en Peru en die **suidelike poedoe** (*Pudu puda*) van Suid-Chili en Suidwes-Argentinië. 

Hulle is die heel kleinste takbokke. Hul hoogte wissel tussen 32 en 44&nbsp;cm en hulle is tot 85&nbsp;cm lank. Albei word (in 2015 nog) as "kwesbaar" geklassifiseer deur die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur (IUBN).

## Habitat 
Die poedoe kom voor in die gematigde reënwoude van Suid-Amerika waar die digte bosse en bamboes beskerming bied teen roofdiere. Die klimaat van die poedoe se verspreidingsgebied  bestaan uit twee seisoene: ’n klam, matige winter en ’n droë somer. Die reënval in dié streke van Argentinië en Chili wissel tussen 2 en 4&nbsp;m per jaar.

Poedoes word bedreig deur die vernietiging van hul reënwoudhabitat. Die gebiede word ontboom vir menslike ontwikkeling, beesboerdery, landbou en eksotiese boomplantasies.

Die onlangs ingevoerde edelherte ding met die poedoe mee om kos. Mak honde val ook poedoes aan en dra parasiete aan hulle oor. Poedoes is baie vatbaar vir siektes soos verskeie soorte wurms.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Spieshert

Die **spieshert** (*Mazama*) is ’n genus van herte. Hulle is medium tot klein en word in die Yucatan-skiereiland, Sentraal- en Suid-Amerika en die eiland Trinidad aangetref. Die meeste spesies kom in woude voor. Hulle lyk soos die duiker van Afrika en die moentjak van Asië, maar is nie verwant nie. Daar is nege spesies.

Die genusnaam is afgelei van die Sentraal-Mexikaanse woord *mazame*, die meervoud van *mazatl*, "hert".

## Beskrywing 
Die spieshert is klein tot medium, na gelang van die spesie, met stewige lywe en groot ore. Die lengte sonder die stert is 60 tot 144&nbsp;cm, die skouerhoogte 35 tot 80&nbsp;cm en die gewig 8 tot 48&nbsp;kg. Die buitengewoon groot *M. americana* kan egter tot 65&nbsp;kg weeg. As hulle gewei (horings) het, is dit klein en eenvoudig. *M. americana*, *M. gouazoubira*, *M. rufina* en *M. chunnyi*. Verskeie subspesies is intussen verhef tot volwaardige spesies sodat daar nou nege erken word in *Mammal Species of the World* (2005): 

**M. americana*
**M. bororo*
**M. bricenii*
**M. chunyi*
**M. gouazoubira*
**M. nana*
**M. pandora*
**M. rufina*
**M. temama*

Die spesies kan rofweg in vier groepe verdeel word volgens grootte, kleur en habitat: 
* *M. americana* en *M. temama* word gewoonlik in woude aangetref. Hulle is relatief groot tot medium met ’n rooierige pels. Die kop, nek en bene is gewoonlik gryserig tot swarterig.
* *M. gouazoubira* en *M. pandora* kom in woude, boslande en struiklande voor. Hulle is van mediumgrootte met bruinerige tot gryserige pelse.
* *M. nana*, *M. bricenii*, *M. chunyi* en *M. rufina* hou in woude en hooglandgraslande. Hulle is medium tot klein en die pels is rooierig. 
* *M. bororo* word in die Atlantiese woude van Suidoos-Brasilië aangetref. Hulle is wat grootte betref tussen *M. americana* en *M. nana*.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kuifhert

Die **kuifhert** (*Elaphodus cephalophus*) is ’n klein spesie herte wat gekenmerk word deur ’n swart kuif op sy voorkop en lang slagtande by die ramme. Dit is naby verwant aan die moentjak en kom effens verder noord voor oor ’n groot gebied van Sentraal-China noordoos van Myanmar. Dit is ook onlangs in Afganistan opgemerk nadat dit 60 jaar gelede laas gesien is. Hoewel dit ly onder habitatverlies en jagtogte, word dit nie as bedreig beskou nie. Dit is die enigste lid van die genus ***Elaphodus*** en is beperk tot woude van 4&nbsp;500&nbsp;m bo die seevlak, en dit maak dit moeilik om die dier te bestudeer.

## Subspesies 
Vier subspesies van die kuifhert word erken, waarvan een twyfelagtige taksonomiese status het:

Die kuifhert is klein, maar steeds groter as die meeste moentjak-spesies. Dit is 50 tot 70&nbsp;cm hoog by die skouers en weeg tussen 17 en 50&nbsp;kg. Net ramme het gewei (horings) en dit is besonder kort; dit word byna onder die kuif versteek.

## Habitat en gedrag 
Die kuifhert kom hoofsaaklik in China voor, waar dit van die ooskos tot Oos-Tibet aangetref word. Dit bewoon hoë, klam woude van 500 tot 4&nbsp;500&nbsp;m bo die seevlak. Dit hou van immergroen sowel as bladwisselende woude met baie onderbos en water. 

Hulle is alleendiere, maar kom soms in pare voor. Die ramme verdedig hul hougebied. Dit is egter ’n mak dier en verkies dele waar hulle kan wegkruip. Wanneer dit gepla word, sal dit bulk en weghardloop.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pampashert

Die **pampashert** (*Ozotoceros bezoarticus*) is ’n spesie herte wat op die lae graslande van Suid-Amerika voorkom. Hul habitat sluit water en heuwels in, dikwels met droogte in die winter, en gras wat hoog genoeg is om ’n staande hert te verskuil. 

## Beskrywing 
Pampasherte het taankleurige pelse, wat ligter onder hul mae en aan die binnekant van hul bene is. Anders as by die meeste takbokke verander hul pelse nie met die seisoene van kleur nie. Hulle het wit kolle bo hul lippe en wit vlekke aan hul keel. Hul sterte is kort en bosserig, en sowat 10 tot 15&nbsp;cm lank. Wanneer hulle hardloop, lig hulle hul sterte en ’n wit vlek kan gesien word. Hulle kan tot 12 jaar in die natuur leef en langer in gevangenskap, maar hul habitat word bedreig deur ontwikkeling en jagtogte. Baie mense is bekommerd omdat ’n gesonde takbokbevolking ’n gesonde grasland beteken, en ’n gesonde grasland is die tuiste van baie spesies, waarvan sommige ook bedreig word. Baie voëls migreer suid na dié streke, en as die pampashert se habitat verlore gaan, kan dié voëlspesies ook afneem. 

Daar is altesaam sowat 80&nbsp;000 pampasherte, waarvan die meeste in Brasilië voorkom.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Waterhert

Die **waterhert** (*Hydropotes inermis*) is ’n klein hert wat oppervlakkig beskou meer soos ’n muskushert lyk as soos ’n ware hert. Dit is inheems aan China en Korea en daar is twee subspesies: die **Chinese waterhert** (*Hydropotes inermis inermis*) en die **Koreaanse waterhert** (*Hydropotes inermis argyropus*). Ondanks sy gebrek aan gewei (horings) en sekere ander anatomiese verskille – onder meer sy prominente slagtande – word dit as ’n takbok geklassifiseer. Sy unieke karaktertrekke het meegebring dat dit al in sy eie genus (***Hydropotes***) en selfs in sy eie subfamilie (Hydropotinae) geklassifiseer is. ’n Studie van sy DNS plaas dit egter naby *Capreolus* in die "ouwêreldse" subfamilie Capreolinae. Sy lang slagtande het hom onder andere die naam "vampierhert" besorg. 

## Habitat 
duimnael|links|200px|Die slagtande van ’n waterhert.
Waterherte is inheems aan die laer gebiede van die Yangtzerivier, die kus van die Jiangsuprovinsie en die eilande van Zhejiang van Oossentrale China, en in Korea. Hulle kom langs riviere voor waar hoë riete hulle beskerm. Hulle kom ook in berge, moerasse, graslande en selfs oop landerye voor. Hulle kan goed swem en kan na verafgeleë riviereilande swem. Die Chinese waterhert kom nou ook in Brittanje, Frankryk en Argentinië voor, en selfs in die VSA.

## Beskrywing 
Die waterhert het lang bene en ’n lang, grasieuse nek. Die kragtige agterbene is langer as die voorstes sodat die heupe hoër is as die skouers. Hulle gee haasagtige spronge. Die stert is kort en amper onsigbaar, behalwe wanneer ramme dit in die paarseisoen orent hou. Die ore is kort en rond, en nie een van die geslagte het gewei nie.

Die pels is ’n goudbruin kleur en kan ook swart hare bevat, terwyl die onderkant van die lyf wit is. In die herfs word die pels geleidelik vervang deur ’n dikker, growwer winterlaag wat wissel van ligbruin tot grysbruin. 

Die waterhert het lang slagtande wat vanaf die boonste kaak uitsteek. Veral ramme se slagtande is lank en kan wissel van 5,5 tot 8&nbsp;cm. As die hert eet, kan hy die tande uit die pad hou omdat hy dit nie vir eetdoeleindes gebruik nie, maar as hy aggressief raak, stoot hy die tande uit en trek sy onderlip in om die tande verder te ontbloot. Dit is ’n gedugte wapen teen ander ramme en het hom die naam "vampierhert" besorg.

Buite die paarseisoen is die ramme alleenlopend en hoogs territoriaal. Elke ram merk sy gebied met urine en ontlasting. Hy sal ook sy reukkliere aan voorwerpe vryf. Ooie hou buite die paarseisoen in onverwante klein groepe en sal uiteenspat as gevaar dreig. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Hoenderrasse

duimnael|'n Wilde rooiboshoender

Daar bestaan talle verskillende **hoenderrasse** oor die wêreld. Hierdie pluimvee is oor duisende jare van die rooiboshoender (*gallus gallus*) geteel. Anders as meeste makgemaakte spesies het die rooiboshoender nie uitgesterf nie, maar kom dit steeds in die natuur voor. Vandag is daar 'n enorme variasie hoenderrasse van veerpoot-kapokkies tot statigste rooi, swart, wit of gespikkelde pluimvee.

## Inheemse hoenders 
duimnael|Vendahoenders in porselein
* Kaalnek
* Potchefstroom Koekoek
* Ovambohoender
* Vendahoender
* Matabelehoender

## Europese hoenders 
duimnael|Bantamvorm van die Bergse kraaier
* Aarschotse hoender
* Ardenner hoender
* Assendelfter
* Barnevelder
* Bergse hangkam
* Bergse kraaier
* Brabanter
* Braekel
duimnael|Sebright
* Crève-Coeur
* Duitse koekoek
* Faverolles
* Hamburgh
* Katalaanse hoender
* Kraaikop
* La Flèche-hoender
* Maran
* Minorca
* Noordhollandse hoender
* Sebright
* Sumatrahoender
* Thüringer baardhoender
* Vlaanderse koekoek
* Welsumer
* Zottegemse hoender

## Australasiese hoenders 
* Australorp
* Ayam Cemani
duimnael|Chabohoenders (Geflügel-Album, Jean Bungartz, 1885)
* Brahma
* Cochin
* Chabo
* Seki-Tuzo
* Syhoender
* Totenko
* Yakido
* Yamato
* Yokohama

## Amerikaanse hoenders 
duimnael|Leghornhaan
* Leghorn
* Phoenixhoender
* Plymouth Rock-hoender
* Rhode Island Red
* Wyandotte
* Jersey Giant
* New Hampshires

## Verwysings
Wauchope-obelisk

duimnael|300px|Die Wauchope-obelisk.

Die **Wauchope-obelisk** gedenk genl.-maj. Andrew Gilbert Wauchope wat op 11 Desember 1899 tydens die Slag van Magersfontein gesneuwel het.

Wauchope is op 19 Desember 1899 in die Logan-familiebegraafplaas, 10&nbsp;km suid van Matjiesfontein in die Karoo, begrawe. Die begraafplaas lê tussen die N1-nasionale pad en die spoorlyn by die spoorweghalte Memorial en so 'n 500&nbsp;m van die hoofpad. Ook  is  daar  die bekende Engelse krieketspeler **George Alfred Lohmann** (1865–1901), die spoorwegingenieur John Maitland Grant (oorlede 1894), verskeie lede van die Logan-familie  en enkele Britse soldate begrawe. Teen die kop bo die begraafplasie is daar twee gedenknaalde. Hulle is duidelik sigbaar regs van die pad as 'n mens noordwaarts ry. Die naald naaste aan die N1 herdenk Wauchope, die ander een ingenieur Grant.
Galeria Kaufhof

duimnael|links|Die nuwe embleem van Galeria Karstadt Kaufhof sedert 25 Maart 2019
[duimnael|links|Vlagskipwinkel in [Keulen]]
duimnael|links|Galeria Kaufhof afdelingswinkel Berlin-Alexanderplatz in Berlyn se middestad - interieur
duimnael|links|Galeria Kaufhof Berlin-Alexanderplatz - buiteaansig
**Galeria Kaufhof GmbH** (eie skryfwyse: *GALERIA*) was 'n Duitse afdelingswinkelketting wat  meer as 130 afdelingswinkels en sportwinkels op sy tuismark en in België (hier onder die handelsmerk *Galeria Inno*) bedryf het. Die onderneming met 'n bedryfsinkomste van sowat €3,1 miljard in 2013/2014 het sy oorsprong in 'n klein tekstielwinkel wat deur Leonhard Tietz in 1879 in die Oosseehawestad Stralsund gestig is. Intussen word dit as een van die voorste afdelingswinkelkettings in Europa beskou wat op internasionale handelsmerke in die middel- en hoër pryssegment fokus. Galeria Kaufhof beskryf homself as 'n multikanaal-handelsonderneming wat sy produkte sowel in winkels asook (sedert 2011) aanlyn verkoop. Teen 2020 was sowat 200&nbsp;000 produkte aanlyn beskikbaar.

Tot en met 2015 was die aandelemaatskappy Galeria Holding AG as moedermaatskappy van Galeria Kaufhof GmbH in besit van die Duitse klein- en groothandelsreus Metro AG. Metro AG het op 15 Junie 2015 sy voorneme bekend gemaak om sy dogteronderneming vir €2,8 miljard aan die Kanadese Hudson's Bay Company (HBC) te verkoop. Die transaksie is op 30 September 2015 voltrek. In Maart 2016 het HBC 'n opknappingsprogram teen 'n koste van €1 miljard aangekondig om sy Duitse afdelingswinkels op te gradeer.

Nadat Galeria Kaufhof volgens persberigte in finansiële moeilikheid beland het in 2018, het die moedermaatskappy HBC ingestem om die onderneming met Duitsland se ander groot afdelingswinkelketting, *Karstadt AG* in besit van die Oostenrykse maatskappy *Signa*, in 'n gesamentlike onderneming saam te smelt. Na verwagting sal personeel verminder word en een van die twee hoofkwartiere sluit, terwyl die twee kettings se name behou sal word.

Op 25 Maart 2019 het Karstadt & Galeria Kaufhof die nuwe logo van hul saamgesmelte maatskappy **Galeria Karstadt Kaufhof** uitgereik. Hulle het ook op die dag hul nuwe webwerf *galeria.de* geloods. Op 15 Mei 2020 is planne bekendgemaak waarvolgens sowat 80 van die nuwe onderneming se 170 afdelingswinkels deur sluiting bedreig word.

## Verwysings
Rupert Museum

Die **Rupert Museum** in Stellenbosch huisves 'n kunsversameling van 20ste eeuse Suid-Afrikaanse en buitelandse skilderye en beeldhouwerke.

## Ligging 
Die museum is geleë in Stellentialaan, aan die heel westelike punt van Dorpstraat.

## Pierneef 
Die 32 “stasiepanele” wat Pierneef tussen 1929 en 1932 vir die Johannesburgse stasie in opdrag van die Suid-Afrikaanse Spoorweë en Hawens geskilder het, is hierheen oorgeplaas.

## Ander kunstenaars 
Irma Stern word hier verteenwoordig deur 27 werke. Ook word klem gelê op werke van Cecil Higgs, Maggie Laubser, Jean Welz en Anton van Wouw. Verder is hier skilderye en beeldhouwerke van Käthe Kollwitz, Maurice van Essche, Frans Oerder, Wolf Kibel, Nel Erasmus, Erik Laubscher, Georgina Ormiston, Hugo Naudé, Walter Battiss, Bettie Cilliers-Barnard, Ezrom Legae, Sydney Kumalo, Giuditta Scalini, Cecil Skotnes, Alexis Preller, Adolph Jentsch, Nita Spilhaus, W. H. Coetzer, Stanley Pinker, Penny Siopsis, Willie Bester, Antoine Bourdelle, Ernest Mancoba, Carl Büchner, Strat Caldecott en Alexander en Marianne Podlashuc. F.D. Dunlop het twee teëlpanele gelewer wat Suid-Afrikaanse flora uitbeeld.

## Geskiedenis 
Hierdie versameling het in die 1940's begin as die privaat kolleksie van dr. Anton Rupert en sy vrou Huberthe. Die gebou is spesiaal daarvoor ontwerp en het in Februarie 2005 vir die publiek geopen.
Muntjakherte

Die **muntjak-** of **moentjakherte** (Muntiacini) is ’n tribus van die hert-subfamilie Cervinae. Hulle kom hoofsaaklik in Suid- en Oos-Asië voor. Die tribus bevat twee genera: 
* *Elaphodus*
* *Muntiacus*

Muntjakherte is voorheen beskou as ’n aparte subfamilie, Muntiacinae, maar word nou as ’n tribus geklassifiseer.

## Eienskappe 
Die muntjak is ’n klein hert met eenvoudige gewei (horings). Dit kom net by die ramme voor en bestaan uit een stang met een of twee punte. Soos die waterhert het die muntjak aan die bokaak verlengde slagtande wat by die mond uitsteek.

## Spesies 
Twee genera word onderskei: die eintlike muntjaks (*Muntiacus*) omvat 12 spesies, waarvan verskeie eers in die 1990's ontdek is. Die kuifhert (*Elaphodus cephalophus*) val in sy eie genus vanweë sekere eienskappe soos ’n groter lyf, kleiner hoektande en kleiner gewei.

Die tribus lyk soos volg:

* Genus *Elaphodus*
** *Elaphodus cephalophus*
* Genus *Muntiacus*
** *Muntiacus atherodes*
** *Muntiacus crinifrons*
** *Muntiacus feae* 
** *Muntiacus gongshanensis*
** *Muntiacus muntjak*
** *Muntiacus puhoatensis*
** *Muntiacus putaoensis*
** *Muntiacus reevesi*
** *Muntiacus rooseveltorum*
** *Muntiacus truongsonensis*
** *Muntiacus vuquangensis*
** *Muntiacus montanus*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Duitse Wikipedia
Muntjak

Die **muntjak** of **moentjak** is ’n klein hertsoort van die genus *Muntiacus*. Hulle is die oudste soort takbokke en het vermoedelik 15&nbsp;miljoen tot 35&nbsp;miljoen jaar gelede in die Mioseen hul verskyning gemaak. Fossiele is in Frankryk, Duitsland en Pole ontdek. Die genus is deel van die tribus Muntiacini (muntjakherte).

## Beskrywing 
duimnael|links|’n Indiese muntjakram met sy gewei.
Die moderne spesie is inheems aan Suid-Asië en word aangetref in Sri Lanka, Suid-China, Taiwan, Japan, Indië en Indonesië, asook in die laer dele van die Himalaja en in Birma. Omdat hulle in tropiese dele voorkom, het hulle nie ’n seisoenale paartyd nie. Ook in streke waarheen hulle ingevoer is, paar hulle deur die jaar.

Ramme het kort gewei (horings) wat weer teruggroei, maar hulle is geneig om hul gebied met hul slagtande te verdedig. Die verlengde tande sit aan die bokake en steek by die mond uit.

Muntjaks is van groot belang in evolusiestudies vanweë hul drastiese chromosoom-variasies en die onlangse ontdekking van nuwe spesies. Die Indiese muntjak (*M.&nbsp;muntjak*) is die soogdier met die laagste bekende chromosoomgetal: die ramme het ’n diploïede getal van 7 en die ooie het net 6 chromosome. Die Reeves-muntjak (*M.&nbsp;reevesi*) het in vergelyking hiermee ’n diploïede getal van 46 chromosome.

Die genus *Muntiacus* het 12 erkende spesies:

* Indiese of gewone muntjak, *M. muntjak*
* Reeves- of Sjinese muntjak, *M. reevesi*
* Swart muntjak, *M. crinifrons*
* Fea-muntjak, *M.  feae*
* Borneaanse geelmuntjak, *M.  atherodes*
* Roosevelt-muntjak, *M. rooseveltorum*
* Gongshan-muntjak, *M. gongshanensis*
* Reusemuntjak, *M. vuquangensis*
* Truong Son-muntjak, *M. truongsonensis*
* Blaarmuntjak, *M. putaoensis*
* Sumatraanse muntjak, *M. montanus*
* Pu Hoat-muntjak, *M. puhoatensis*

## Sien ook 
*Muntjakherte, die tribus

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Britse algemene verkiesing van 2010

400px|duimnael|Uitslag:

Die **Britse algemene verkiesing van 2010** was 'n algemene verkiesing wat op 6 Mei 2010 in die Verenigde Koninkryk gehou is. Die Konserwatiewe Party (bekend as die *Tories*) het, met 306 setels, die meeste setels in die laerhuis van die Britse parlement behaal.

## Verwysings
Gilles Vigneault

**Gilles Vigneault** (* 27 Oktober 1928 in Natashquan, Quebec, Kanada) is 'n digter, verhaal- en liedjieskrywer en sanger.

Vigneault, wat as die seun van 'n visser en 'n onderwyseres in 'n afgeleë nedersetting gebore is, het sy akademiese opleiding in Rimouski en Quebecstad ontvang. Nadat hy inspirasie uit die werke van digters soos Pierre de Ronsard, Victor Hugo, Émile Nelligan, Arthur Rimbaud, Charles Baudelaire en veral Paul Verlaine getrek het, het Vigneault besluit om self 'n loopbaan as digter en verhaalskrywer te volg.
duimnael|links|Natashquan
In sy literêre werke beskryf hy uitvoerig die lewensomstandighede van mense in sy geboortedorp Natashquan en sy omgewing - 'n nedersetting wat tot in 1996 nie per pad toeganklik was nie en dus op seevervoer aangewese was.

Daarnaas beywer Vigneault hom al lank vir die onafhanklikheid van Quebec en die Franse taal. Die reël van een van sy liedtekste, ''Mon pays ce n'est pas un pays, c'est l'hiver'' ("My land, dit is geen land nie, dit is die winter") het 'n vaste uitdrukking in Quebec geword.
Cajuns

**Cajuns** ([ˈkeɪdʒəns]; Frans: *les Cadiens* of *les Acadiens* [le kadjɛ̃, lez‿akadjɛ̃]) is 'n Franssprekende etniese groep wat in die suide van die Amerikaanse deelstaat Louisiana saamgetrek is.

Die naamgewende bevolkingselement was Franssprekende ballinge uit Akadië, 'n historiese streek in die huidige Atlantiese provinsies van Oos-Kanada, wat in die 18de eeu deur die koloniale Britse owerheid verdryf is en later met ander etniese groepe, waaronder Duitse setlaars, vermeng het. Cajun is 'n Anglo-Amerikaanse verbastering van die Franse *Acadiens* wat in Engels as *Acadians* oorgeneem is en later tot *Cajuns* ontwikkel het.
duimnael|links|Die tradisionele 22 Akadiese parogieë in Louisiana. Die donker gekleurde parogieë vorm die sogenaamde *Cajun Heartland*
duimnael|links|Cajun-violiste tydens die *National Rice Festival* in Crowley, Louisiana in 1938
duimnael|links|Na Cajun-musiek met snelle dansritmes word as *Zydeco* verwys. Die styl vind selfs in Duitsland aanhangers: Die Duitse musiekgroep *Zydeco Annie & the Swamp Cats* met tipiese Cajun-instrumente (soos die *frottoir* of wasbord regs) in 2019
duimnael|links|Aillet House in die administratiewe distrik West Baton Rouge Parish. Cajun-houthuise rus op baksteenpilare - 'n argitektoniese besonderheid wat Akadiese setlaars aan die Kreoolse boukuns ontleen het. In Louisiana se klimaat sou dit 'n slegte idee wees om houthuise regstreeks op die grond te bou - vogtigheid, oorstromings en insekplae is 'n konstante bedreiging. Die pilaar-konstruksie sorg daarnaas vir ventilasie en dien as stoorplek
Terwyl Laer Louisiana vanaf die laat 16de eeu deur Franse setlaars gekoloniseer is, voer Cajuns hul oorsprong terug na Akadiese vlugtelinge wat as gevolg van politieke spanninge tussen Groot-Brittanje en Frankryk in 1755 uit hul geboorteland Akadië - 'n streek wat destyds naas die huidige Nova Scotia en ander Atlantiese provinsies van Kanada ook dele van Oos-Quebec en Noord-Maine ingesluit het - verdryf is nadat hulle geweier het om die eed van trou aan die Britse Kroon te sweer.

Die meeste van hulle was bewoners van plattelandse gebiede wat hulle - ná jare van dwaaltogte - in die 1760's in die moeraslande van die Mississippi-rivierdelta gevestig en hier boerderye gestig het. Tot in die vroeë 20ste eeu is hul nedersettings en leefstyl nouliks deur hul Anglo-Amerikaanse omgewing geraak nie sodat hul eie taal, wat ou Wes-Franse dialekte as grondslag het, hul kenmerkende musiekstyl en kookkuns bewaar gebly het.

Cajuns verteenwoordig steeds 'n noemenswaardige persentasie van Suid-Louisiana se bevolking en het sedert hulle vestiging in dié gebied nie net hul eie dialek, Cajun-Frans, ontwikkel nie, maar ook beslissende invloed op Louisiana se kultuur en leefstyl uitgeoefen. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Geskiedenis en agtergrondinligting
----
* *64 Parishes: Cajuns*
;Cajun French
----
* *Louisiana Travel: How to Speak Cajun French*
;Cajun-boukuns
----
* *History of the Cajuns: Encyclopedia of Cajun Life - Architecture*
;Landelike leefstyl
----
* ''LARC's Acadian Village: Acadian Life''
Hartaanval

'n **Hartaanval** (ook *akute hartinfarksie* of *miokardiale infarksie* genoem) ontstaan as 'n bloedvat in die hart skielik geblokkeer word, wat die vloei van bloed belemmer. As gevolg hiervan begin selle in 'n gedeelte van die hart weens ’n gebrek aan suurstof doodgaan. Bloedklonte is die mees algemene oorsaak van hartaanvalle.

Hartaanvalle word meestal deur koronêre hartsiekte veroorsaak. Koronêre hartsiekte lei tot die opbou van 'n wasagtige stof, genaamd plaak, aan die binnekant van die are in die hart. Dit word aarverkalking (*aterosklerose*) genoem. Plaak bestaan uit cholesterol en ander selle. Hierdie plaak veroorsaak dat die binnekant van die bloedvat oor tyd vernou. Die bloedvloei word ingeperk en bloedklonte word veroorsaak deur bloedplaatjies wat voor die plaak opbou. As die bloedklont losbreek en in die vernoude bloedvate vassteek, ontstaan 'n hartaanval. 

'n Hartaanval is 'n mediese noodgeval. Die eerste paar minute na 'n hartaanval is baie belangrik vir die behoud van die persoon se lewe. Van die skade wat deur die hartaanval aangerig is, kan in die eerste uur herstel word. Die mees algemene simptoom is sterk pyne in die bors. Die pyn kan ook in die skouers, maag en kakebeen voorkom. 'n Hartaanval, in teenstelling met angina pectoris, veroorsaak altyd skade aan die hartspier (*miokardium*).

Waarskuwingstekens is angina (pyn in die bors met oefening), kortasemheid, sweterigheid, angstigheid en 'n beklemmende gevoel oor die bors. Persone met 'n familiegeskiedenis van hoë cholesterol, hoë bloedsuiker, hoë uriensuur of hoë bloeddruk behoort gereeld 'n elektrokardiogram (EKG) te laat uitvoer, en te sorg dat die siektetoestande onder beheer bly.

## Sien ook 
* Angina pectoris, borskaspyn as gevolg van onvoldoende bloedtoevoer na die hart.

## Eksterne skakels 
*
Choctaw

Die **Choctaw** (ook gespel as Chahta, Chactas, Tchakta, Chocktaw en Chactaw) is 'n inheemse Amerikaans-Indiaanse etniese groep wat oorspronklik gebiede in die suidooste van die Verenigde State (die huidige deelstate Mississippi, Florida, Alabama en Louisiana) bewoon het. Hul taal, ewenens Choctaw genoem, maak deel uit van die Muskogee-taalfamilie.

duimnael|links|'n Kaart wys die gedwonge verskuiwings van Indiaanse bevolkings
Die Choctaw is nakomelinge van Indiaanse volke wat deel uitgemaak het van die Hopewell- en Mississippi-beskawings in die oostelike Mississippiriviervallei en langs sy takriviere. 'n Belangrike argeologiese nalatenskap van die Hopewell-beskawing, die groot mensgemaakte Nanih Waiya-aardeheuwel wat sowat 1&nbsp;700 jaar gelede ontstaan het, word deur die Choctaw as die bakermat van hul volk beskou en steeds as heiligdom vereer. Die heuwel is in 2008 aan die *Mississippi Band of Choctaw Indians*, een van die Choctaw-stamme wat deur die federale regering amptelik erken word, teruggegee.

Vroeë Spaanse verkenners het teen die middel van die 16de eeu op Choctaw-gemeenskappe van die Mississippi-beskawing afgekom wat in dorpe gehuisves en deur hoofde geregeer is. Volgens die antropoloog John Swanton het die Choctaw hul naam van een van hul vroeë leiers afgelei, terwyl die geskiedkundige Henry Halbert dit as 'n afleiding van *Hacha hatak* beskou, die Choctaw-term vir "riviervolk".

## Sien ook 
* Indiane
Angina pectoris

**Angina pectoris** (borskaspyn) is 'n drukkende, swaar gevoel en/of pyn in die middel van die bors wat ontstaan as die hartspier nie voldoende bloed kry om sy werk te doen nie. Dit word meestal deur die vernouing van die kroonslagare veroorsaak, dikwels in kombinasie met liggaamlike inspanning of emosie wat die hart vinniger laat klop, en dus meer suurstof benodig. Soos die behoefte aan suurstof verlaag, sal die kondisie verdwyn.

Die pyn wat ontstaan as 'n kroonslagaar skielik deur 'n bloedklont verstop raak, is soortgelyk aan dié van angina, maar is gewoonlik hewiger en hou langer aan. Daarteenoor sal die volledige afsluiting van 'n bloedvat tot 'n hartaanval lei.

Angina kan beheer word deur inspanning te verminder, of deur medikasie te gebruik wat die bloedvate wyer maak (tipiese angina verdwyn byvoorbeeld na die toediening van nitrogliserien). Die verlaging van bloeddruk help ook om die hoeveelheid werk wat die hart moet verrig te verlaag, en het 'n positiewe effek op die kondisie.

duimnael|links|Illustrasie wat angina uitbeeld
Die kans om angina te ontwikkel vergroot as 'n persoon rook, oorgewig is, of aan hoë bloeddruk ly. Ander bydraende faktore is suikersiekte, hoë cholesterol en 'n familiegeskiedenis van mense wat op 'n jong ouderdom (voor 60) hartverwante siektes onder lede het.

Met suikersiekte (*diabetes mellitus*), in besonder, gebeur dit soms dat die pasiënt nie enige pyn voel nie, terwyl daar 'n ernstige suurstoftekort in die hartspier bestaan. Vroue kla dikwels oor benoudheid na inspanning, of 'n gevoel van duiseligheid in plaas van die tipiese pyn op die bors.

Die kondisie kan gewoonlik met 'n elektrokardiogram (EKG) gediagnoseer word terwyl die pasiënt die simptome ondervind. 'n Normale EKG is egter nie altyd bepalend nie. As daar twyfel bestaan kan 'n inspanningstoets (byvoorbeeld op 'n oefenfiets) uitgevoer word. Beelde van die kroonslagare kan ook met behulp van 'n CT-skandering bekom word.
Cajun-kookkuns

duimnael|Garnale-gumbo, 'n tradisionele Cajun-seekosbredie wat met rys bedien word
[duimnael|Na [seldery, rissies en uie word as die *Holy Trinity* van Cajun-kookkuns verwys. Hulle vorm die basis vir baie geregte soos gumbo en jambalaya]]
**Cajun-kookkuns** (Frans: *Cuisine cadienne* [kɥizin kadjɛn]) is 'n sambreelterm vir die kooktradisies wat eie is aan die Acadiana-streek van die Amerikaanse deelstaat Louisiana. Dié oorwegend landelike kookkuns, wat deur Franssprekende Cajuns ná hulle verdrywing uit Akadië in Oos-Kanada na die Mississippi-rivierdelta saamgebring en aan plaaslike besonderhede aangepas is, maak hoofsaaklik gebruik van plaaslik beskikbare bestanddele en verskil merkbaar van Louisiana se twee ander kooktradisies, die meer gesofistikeerde Kreoolse kookkuns in stedelike gebiede soos New Orleans wat sy oorsprong in Franse en Spaanse eetgewoontes het, en die tradisionele Anglo-Amerikaanse Suidstate-kookkuns van Noord-Louisiana.

Verskille tussen die drie bogenoemde tradisies het al lank begin vervaag. 'n Outentieke Cajun-maaltyd word tradisioneel in drie kookpotte berei: een vir die hoofgereg; een vir gestoomde rys, besondere soorte worsies of seekos; en die derde vir 'n groentedis wat van seisoenale gewasse berei word. Garnale (*shrimps*) en varkwors is Cajun-stapelkosse wat vir 'n verskeidenheid geregte gebruik word.

Cajuns kook geurig met kruie en speserye. Drie fyngekapte geurige groentes en kruie - groen soetrissies (*green bell pepper* of *poivron* in Frans), uie en seldery - staan sentraal in die meeste disse sodat Cajun-sjefs na hulle skertsend as die "Heilige drie-eenheid" (*Holy Trinity*) van hul kookkuns verwys, vergelykbaar met die *mirepoix*-mengsel van fyngekapte uie, seldery en worteltjies in Frankryk se tradisionele kookkuns. 'n Vierde spesery, knoffel, word as die "pous" van Cajun-kookkuns beskou.

## Eksterne skakels 
;Cajun- en Kreoolse kookkuns 
----
* *The Spruce Eats: Creole vs. Cajun Cooking*
Barbaryse hert

Die **Barbaryse hert** of **Atlashert** (*Cervus elaphus barbarus*) is ’n subspesie van die edelhert wat inheems is aan Noord-Afrika.

## Beskrywing 
Die Barbaryse hert is kleiner as die gemiddelde edelhert. Sy lyf is donkerbruin met ’n paar wit vlekke aan die sye en rug. Die gewei (horings) makeer ’n tweede punt.

Die diere is die enigste herte wat inheems aan Afrika is. Dit kom voor in digte, vogtige bosstreke in Algerië, Tunisië en Marokko. 

## Taksonomie 
Onlangse genetiese studies het getoon die Barbaryse hert is feitlik ononderskeibaar van die Sardiniese en Korsikaanse bevolkings, wat bekend is as die Korsikaanse edelhert. Dit dui daarop dat mense hulle in antieke tye uit Noord-Afrika na die ander Mediterreense lande ingevoer het. 

Volgens verdere ontledings behoort die Barbaryse hert, insluitend die Korsikaanse edelhert, in ’n aparte spesie, *Cervus corsicanus*.

## Verwysings 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Aygün Kazımova

**Aygun Alasgar qizi Kazimova** (* 26 Januarie 1971, Bakoe), bekend as **Aygün Kazımova**, is 'n Azerbeidjanse sangeres en aktrise.

## Diskografie 
* Ömrüm-günüm (1997)
* Göz yaşımı yar silə (1998)
* Ah Vətən! (1998)
* Təkcə səni sevdim (1999)
* Aygün (2000)
* Sevdim (2001)
* Sevgi gülləri (2003)
* Son söz (2004)
* Sevdi ürək (Namık Karaçukurlu ile) (2004)
* Sevərsənmi? (2005)
* Aygün Kazımova, Vol. 1 (2008)
* Aygün Kazımova, Vol. 3 (2008)
* Aygün Kazımova, Vol. 4 (2008)
* Estrada, Vol. 2 (2008)
* Estrada, Vol. 3 (2008)
* Estrada 2, Vol. 1 (2008)
* Estrada (2008)
* Coffee from Colombia (2014)

## Eksterne skakels 
*