open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lys van Afrikaanse digters

duimnael|200px|C. Louis Leipoldt.
[duimnael|regs|200px|[Totius.]]
[duimnael|200px|[Eugene Marais.]]
[duimnael|200px|[N.P. van Wyk Louw.]]
[duimnael|200px|[Henry Fagan|H.A. Fagan.]]
[duimnael|200px|[D.J. Opperman.]]
[duimnael|regs|200px|[Marlise Joubert.]]

Hier volg 'n **lys van bekende Afrikaanse digters**:

## A 
* Jan Afrika (sien Breyten Breytenbach)
* Hennie Aucamp

## B 
* Pirow Bekker
* Ronnie Belcher
* Marié Blomerus
* Peter Blum
* Boerneef
* Russell Boezak
* D.P.M. Botes
* Stephan Bouwer
* Breyten Breytenbach (Jan Blom, Jan Afrika)
* P.W. Buys

## C 
* Jan Lion Cachet
* Eveleen Castelyn
* Jan F.E. Celliers
* Rika Cilliers
* T.T. Cloete
* Nico Coetzee
* Margaret Cordier
* Sheila Cussons

## D 
* Thomas Deacon
* Johan de Jager
* F.W. de Jongh
* Johann de Lange
* I. L. de Villiers
* Philip de Vos
* Julian de Wette
* Werner Dorfling
* Tom Dreyer
* Clinton du Plessis
* Hans du Plessis
* I.D. du Plessis
* Phil du Plessis
* D.F. du Toit
* S.J. du Toit
* D.S.R. du Toit (Reënwolf)

## E 
* Eitemal
* Louis Eksteen
* Elisabeth Eybers

## F 
* H.A. Fagan
* Vernon February
* Charles Fryer

## G 
* Jeanne Goosen
* Pieter W. Grobbelaar

## H 
* Joan Hambidge
* Daniel Hugo
* Heiwee (skuilnaam van prof H.M. van der Westhuysen, † 1987)

## I 
## J 
* Wopko Jensma
* Ingrid Jonker
* C.W. Joubert
* H.H. Joubert
* Marlise Joubert

## K 
* Ronelda Kamfer
* A.D. Keet
* Rosa Keet
* Hélène Kesting
* Olga Kirsch
* W.F. Knobel
* Wilhelm Knobel
* Uys Krige
* Antjie Krog

## L 
* C.J. Langenhoven
* Trienke Laurie
* C. Louis Leipoldt
* André le Roux
* George Louw
* W.E.G. Louw

## M 
* Lucas Malan
* D.F. Malherbe
* Danie Marais
* Eugene Marais
* Johann Lodewyk Marais
* Loftus Marais
* Adriaan Moorrees
* Petra Müller
* Johan Myburg

## N 
* Fransi Nieuwoudt
* Gert Vlok Nel

## O 
* Vincent Oliphant
* Fanie Olivier
* D.J. Opperman

## P 
* Chris Pelser
* S.V. Petersen
* P.J. Philander
* Mathews Phosa
* Freda Plekker
* Gustav Preller
* S.J. Pretorius
* Wessel Pretorius

## Q 
## R 
* Henk Rall
* P.H. Roodt
* Ina Rousseau
* William Rowland
* Reënwolf (sien D.S.R. du Toit) 

## S 
* Merwe Scholtz
* Sjaka Septembir
* Bibi Slippers
* Adam Small
* Pieter Smit
* Eduard Smith
* Susan Smith
* Peter Snyders
* Casper Scmidt
* Dan Sleigh
* Jan Spies
* Lina Spies
* Jaap Steyn
* Wilma Stockenström
* Leon Strydom
* Jan Swanepoel
* Hein Swart

## T 
* Barend J. Toerien
* Totius (J.D. du Toit)

## U 
## V 
* Hendrik van Blerk
* J.R.L. van Bruggen
* C.M. van den Heever
* Toon van den Heever
* Cornelius van der Merwe
* H.A. van der Merwe
* Ernst van Heerden
* Dolf van Niekerk
* Marlene van Niekerk
* Piet van Rooyen
* Morney C. van Staden
* Neil van Tonder
* Johan van Wyk
* N.P. van Wyk Louw
* De Waal Venter
* Issie Venter
* A.G. Visser

## W 
* M.M. Walters
* Theo Wassenaar
* G.A. Watermeyer
* George Weideman

## X 
## Y 
## Z 
## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse skrywers
* Lys van Suid-Afrikaanse digters
* Lys van Suid-Afrikaanse skrywers
Antofagasta

**Antofagasta** is die grootste stad van die Norte Grande-streek van Chili en hoofstad van die gelyknamige provinsie met 404&nbsp;654 inwoners (2012). Die stad is in 1870 gestig en in 1883 deur Chili van Bolivië gebuit.

Die stad is aan die Stille Oseaan geleë en is die hawe-afsetpunt vir die kopermyne van La Escondida en Chuquicamata - laasgenoemde is die grootste oppervlakmyn in die wêreld. Antofagasta is 'n gewilde vakansieoord en die beginpunt van die Andes-spoorlyn wat oor die 3&nbsp;857 meter hoë Socoma-bergpas lei en die stad met Salta in Argentinië verbind. Sedert 1956 beskik  Antofagasta oor 'n universiteit.
Apostoliese Geloofsending

[duimnael|240px|Die AGS-kerk op [Barkly-Oos.]]

Die **Apostoliese Geloofsending van Suid-Afrika** (AGS) is 'n klassieke Pinkster Christelike denominasie in Suid-Afrika. Met 1,2 miljoen aanhangers is dit Suid-Afrika se grootste Pinksterkerk en die vyfde grootste godsdiensgroepering in Suid-Afrika en verteenwoordig 7,6 persent van die bevolking.

Die AGS het ontstaan uit die Azusastraat-herlewing van 1905 in die Verenigde State, onder die naam *Apostolic Faith Mission* (AFM). Hulle glo eerstens in die Bybel en dat alles wat daarin staan, waar is; dat mens ná bekering na Christendom gedoop word deur middel van totale onderdompeling en daarna in tale kan begin praat wanneer hulle met die Heilige Gees gedoop word. Hulle glo nie net dat mense genees kan word wanneer daar vir hulle gebid word nie, maar dit is algemeen om genesings en ander wonderwerke te ervaar.

## Verwysings
Alice, Oos-Kaap

links|duimnael|230px|Een van tallose bouvallige geboue op Alice, eens 'n hotel.
links|duimnael|230px|Die Baptistekerk op Alice, nog een van baie verwaarloosde geboue.
[links|duimnael|230px|Die [NG gemeente Alice is in die tweede helfte van die jare 80 by die NG gemeente Fort Beaufort ingelyf en sy kerkgebou aan die genade oorgelaat.]]

**Alice** is 'n dorpie in die Oos-Kaap, 120&nbsp;km wes van Oos-Londen. Dit is op die wesoewer van die Tyhumerivier geleë, teenoor die hoofkampus van die Universiteit van Fort Hare. 

## Geskiedenis 
Die Glasgow Sendinggenootskap het 'n sendingstasie in 1824 op die westelike oewer van die Tyhumerivier gestig. Hulle het die dorp eers **Lovedale** genoem - na John Lovedale van die genootskap. Die dorp is later na prinses Alice, dogter van die Britse koningin Victoria, vernoem.

Die sendingstasie is na die Sesde Grensoorlog prysgegee en die eerste skool is eers in 1841 ná die heropening gebou. Die geboue is egter tydens die Sewende Grensoorlog opgekommandeer en in 'n fort omskep. Ná die vrede van 1847 is 'n behoorlike fort op die oostelike oewer van die rivier gebou.

In 1867 het Jane Elizabeth Waterston, Suid-Afrika se eerste vrouedokter, hier begin werk as 'n onderwyseres.

In 1981 het dit deel van die onafhanklike tuisland Ciskei geword en moes nie-swartes dit verlaat.

## Distrik 
Daar word wol, sybokhaar, beesvleis, melk, sitrusvrugte, tabak en hout gelewer in die distrik. Die Universiteit van Fort Hare is opgerig waar die militêre fort in die 19de eeu op die oewers van die Tyhumerivier gebou is.

## Naburige dorpe 
## Infrastruktuur 
Die R63-provinsiale pad en R345-streeksroete gaan deur die dorp.

## Sien ook 
* NG gemeente Alice
* Lovedale, Oos-Kaap
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* 

## Eksterne skakels 
* Die vervalle gebou van die eertydse NG gemeente Alice, soos te sien op Google Maps
ABC

**ABC** kan na een van die volgende sake verwys:
* Die alfabet (spesifiek die latynse alfabet wat met die drie letters ABC begin)
* American Broadcasting Company
* Australian Broadcasting Corporation

## Eksterne skakels 
*
Algebra

**Algebra**, of **stelkunde**, is die afdeling van wiskunde waar simbole gebruik word om strukture te beskryf en die verhoudings daartussen aan te dui. Klassieke algebra het uit die algemene metode van die oplos van vergelykings gekom. Hierin kom getalle en simbole voor wat bewerk word met maal, deel, optel en aftrek, asook ander bewerkings soos magte en magswortels. Die Noorse wiskundige Niels Henrik Abel bewys egter in 1824 dat polinome met graad vyf of hoër nie deur eksplisiete formules opgelos kan word nie. Moderne algebra ontwikkel dus sedert die negentiende eeu uit klassieke algebra en fokus eerder op abstrakte algebraïese strukture as op die oplos van voorgenoemde verhoudings. Algebra word algemeen as die "taal van wiskunde" beskryf, alhoewel daardie vae eretitel netsowel die velde van logika of selfs algemene filosofie beskore kon wees.

## Geskiedenis 
Die geskiedenis van algebra het begin in Egipte en Babilonië, waar mense geleer het om lineêre (soos ax=b) en kwadratiese (soos ax^2+bx=c vergelykings, asook intermediêre vergelykings soos x^2+y^2=z^2, waar 'n paar onbekendes voorkom, op te los.

Hierdie manier van werk het 'n lang ruk so gebly tot in die tyd van Islam. Islamiese mense het algebra beskryf as die wetenskap vir vervanging en balansering en dit is hoogswaarskynlik hoe rekenkunde sy verskyning gemaak het. Die Islam woord vir algebra is al-jabru. In die negende eeu het Arabiese wiskundige al-Khwarizmi een van die eerste Arabiese vergelykings geskryf. Hy het die wette van algebra so goed ontleed dat hy 'n baie ingewikkelde vergelyking soos om x,y en z te vind om die volgende te balanseer: x + y + z = 10, x^2 + y^2 = z^2, en xz = y^2.

## Kyk ook 
* Lineêre algebra
* Lineêre vergelyking
* Kwadratiese vergelyking
* Derdegraadse vergelyking
* Faktorisasie
* Differensiaalrekening
* Integraalrekening
AR

**AR** kan na een van die volgende verwys:

*Argentinië, 'n Spaanssprekende land in die suide van Suid-Amerika,
*Argon, 'n chemiese element met simbool Ar.
*Arkansas, 'n deelstaat in die suidooste van die Verenigde State van Amerika.
Australasië

duimnael|Australasië se geografiese omvang
duimnael|Ligging van Australasië
[duimnael|Vlag van Australasië vir die [Olimpiese Somerspele van 1908 en 1912]]

**Australasië** (Latyn: *Australasia*, letterlik: "suid van Asië") is die gebied rondom Australië, Nieu-Seeland, Nieu-Guinea, die daaromliggende eilande van Melanesië en ook 'n deel van Indonesië. Die begrip is afkomstig van Charles de Brosses, wat dit in 1756 gebruik het om die gebied af te grens van Polinesië en *Magellanica* (die suidoostelike deel van die Stille Oseaan).

## Lande in Australasië 
* Australië
* Fidji
* Gefedereerde State van Mikronesië
* Kiribati
* Marshalleilande
* Nauru
* Nieu-Seeland
* Oos-Timor
* Palau
* Papoea-Nieu-Guinee
* Samoa
* Salomonseilande
* Tonga
* Tuvalu
* Vanuatu

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Beeldende kunste

[duimnael|regs|'n Skildery deur [Jan Volschenk.]]
[duimnael|regs|Beeldhouwerk van [Anton van Wouw.]]

Die **beeldende kunste** is vorms van kunssinnige uitdrukking waarin die klem val op die skep van 'n artifak in twee of drie dimensies.

*Tekenkuns
*Skilderkuns
*Beeldhouwerk
*Gemengde media

Beeldende kuns (ook genoem visuele kuns) behels enige sigbare kuns, maar sluit uitvoerende kunste uit.
Baltiese tale

Die **Baltiese tale** is 'n subgroep van die Indo-Europese taalfamilie wat deur Baltiese volke in Noordoos-Europa gepraat word.

## Groepe 
[duimnael|links|Stamboom van [Balto-Slawiese tale]]
Die Baltiese tale word in twee hoofgroepe verdeel:
* die Oos- of Sentraal-Baltiese tale met Litaus, Lets, die Lets-Koerse dialek van die Koerse Skoorwal, Selonies, Semigallies en Samogities;
* die Wes-Baltiese tale met Oudpruisies, Jatwingies, Galindies, Dniëpr-Balties en Sudowies.

Taalkundiges verskil nog oor die klassifisering van Koers; volgens 'n omstrede hipotese was dit oorspronklik 'n Wes-Baltiese taal wat onder sterk invloed van Oos-Baltiese tale gekom het en uiteindelik baie kenmerke met hulle gedeel het. Ander wetenskaplikes verwerp die konsep van Oos- en Wes-Baltiese subgroepe heeltemal.

Met die uitsondering van Litaus en Lets het alle Baltiese tale gedurende die 16de en 17de eeu uitgesterf. Tans word daar egter pogings onderneem om Oud-Pruisies te rekonstrueer en as gesproke taal te laat herleef. Die Lets-Koerse dialek op die Koerse Skoorwal word tans deur minder as tien mense as moedertaal gepraat en word met uitsterwing bedreig.

Die twee ander belangrike tale, wat in die Baltiese lande gepraat word (Estnies en Lyfs), maak as Fins-Oegriese tale nie deel uit van die Baltiese taalfamilie nie.

## Eksterne skakels 
*  
*
Benue-Kongo-tale

Die **Benue-Kongo-tale** is die grootste taalgroep binne die Niger-Kongo-taalfamilie. Die taalfamilie is ná die Benue- en Kongoriviere genoem, twee van die vernaamste riviere in die verspreidingsgebied van dié tale.

Die Benue-Kongo-tale bevat sowat 900 tale wat deur omtrent 270 miljoen mense in Afrika suid van die Sahara gebesig word. Enkele van die grootste tale in die groep word hieronder genoem.

## Bantoe- (of Ntu)-subgroep 
## Nie-Bantoe- (-Ntu)-tale 
## Eksterne skakels 
*  
*
Balto-Slawies

duimnael|links|Stamboom van Balto-Slawiese tale
Die **Balto-Slawiese taalgroep** vorm deel van die Indo-Europese taalfamilie en voeg die Baltiese tale en Slawiese tale saam op die grond van 'n veronderstelde verwantskap wat spruit uit of reflekteer word in die geografiese nabyheid waarin hierdie tale fungeer. Die Baltiese en Slawiese tale is argaïes en daar word geglo dat tale in dié groepe nader is aan proto-Indo-Europees as enige ander lewende tale. Daar is taalkundiges wat dié samevoeging van die Baltiese en Slawiese tale in een groep betwis.

## Eksterne skakels 
*  
*
Bhisho

**Bhisho** (Xhosa: "buffel", voorheen Bisho) is 'n dorp in Suid-Afrika en die hoofstad van die Oos-Kaap. Bhisho lê aangrensend aan die stad Qonce (voorheen King William's Town), naby die groot hawestad Oos-Londen, en val in die Buffalo City Metro. Die provinsiale wetgewer en byna alle staatsdepartemente se provinsiale hoofkantore is in die dorp gevestig. Die plaaslike Bhisho-lughawe bedien die dorp en King William’s Town. Bhisho is aan die N2-nasionale pad geleë.

## Geskiedenis 
Onder sy vorige naam van Bisho,) was dit die hoofstad van die voormalige tuisland Ciskei vanaf 1981 tot 1994. Die Ciskei het onafhanklikheid verkry op 4 Desember 1981, hoewel dit nooit buite Suid-Afrika erken was nie, en is op 12 Augustus 1994 weer by Suid-Afrika ingelyf. Gedurende sy tyd as 'n tuislandhoofstad, het Bisho 'n susterstad ooreenkoms onderteken met die vestiging van Ariel in die Israelies-besette Wesbank.

### Bisho-slagting 
Op 7 September 1992 was hierdie klein dorpie die toneel van die Bisho-slagting, toe sowat 90&nbsp;000 betogers opgeruk het na die Bisho-stadion. Hulle was ter ondersteuning van die aftakeling van die Ciskei, wat nog steeds 'n mate van onafhanklikheid probeer handhaaf het, asook die verwydering van die Ciskeise leier, brigadier Oupa Gqozo, uit sy pos. Die Ciskei-weermag het op die heuwels rondom die stadion op die skare losgebrand en 28 mense doodgeskiet en nóg 100 gewond. Die bloedbad het op 'n kritieke tyd plaasgevind, toe onderhandelings om 'n nuwe demokrasie in Suid-Afrika reeds ver gevorderd was.

Ná dié slagting is samesprekings tussen die African National Congress, die Nasionale Party-regering en ander partye oor ’n nuwe staatkundige bedeling vir Suid-Afrika, wat ná die Boipatong-slagting in Junie van dieselfde jaar opgeskort is, met hernude ywer hervat.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
; Boukuns
*  *sahistory.org.za – Bisho: A Post Modernist Mirage*
Barberton (dubbelsinnig)

**Barberton** kan na enige van die volgende plekke verwys:
__NOTOC__
## Nedersettings 
## Australië 
# Barberton, Australië, Moora, Wes-Australië, 

## Suid-Afrika 
# Barberton, Ehlanzeni-distrik, Mpumalanga, 

## Verenigde State 
# Barberton, Ohio, Summit County, 
# Barberton, Washington, Clark County, 

## Zimbabwe 
# Barbertonmyn, Matabeleland, 

## Ander 
duimnael|regs|'n Barbertonse madeliefie.

* Barberton, 'n voormalige kiesafdeling van die Suid-Afrikaanse Volksraad.
* Barbertonse madeliefie (*Gerbera jamesoni*), inheemse blom in Suid-Afrika.
Christene

**Christene** glo in die drie-enige God – Vader, Seun en Heilige Gees – Skepper van die hemel en die aarde en die Onderhouer van alle dinge. Hulle glo dat Jesus Christus, die Seun, sowat 2000 jaar gelede aan die kruis gesterf het om die sondige mens van sy sondes te verlos, opgestaan het uit die dood, opgevaar het na die hemel en op 'n dag sal terugkeer om die mensheid te oordeel.

duimnael|links|Die kruis en die Ichthus (vis), twee simbole, wat Christene gebruik om hul geloof te verteenwoordig.
Christene beskou die Bybel as die onfeilbare Woord van God. Hulle glo voorts in verlossing deur genade, met antwoorde dat 'n mens nooit die ewige lewe op grond van goeie werke deelagtig kan word nie, maar suiwer deur God se genadige redding (jou "wedergeboorte").

Wedergebore Christene verklaar met 'n absolute sekerheid dat hulle geredde kinders van God is wat tot in alle ewigheid deel sal hê in Sy koninkryk – en in dié opsig verskil die Christendom radikaal van ander godsdienste.

In Suid-Afrika, soos wêreldwyd, is die Christendom egter in talle kerkgenootskappe en sektes versplinter. Dikwels is die skismas (kerkskeuringe) die gevolg van verskillende interpretasies van minder kardinale sienings wat tog nie die hoofboodskap van die Christendom aantas nie.

Die woord "Christen" kan manlik of onsydig wees en "Christin" verwys na 'n vroulike persoon.

## Bevolkingstatistiek 
duimnael|links|400px|Christene oor die wêreld.
Vanaf die vroeë 21ste eeu het die Christendom ongeveer 2,2 miljard medegelowiges. Dit sluit sowat ’n kwart of ’n derde van die wêreldbevolking in en is die grootste godsdiens ter wêreld, met sowat 38 000 Christelike denominasies. Christene het vir die afgelope 100 jaar omtrent 33% van die wêreldbevolking uitgemaak. Die grootste Christelike denominasie is die Rooms-Katolieke kerk, met 1,166 miljard medegelowiges, wat die helfte van die Christendom beslaan.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  
*  
*  

## Eksterne skakels
Erik Erikson

**Erik Homburger Erikson** (15 Junie 1902 - 12 Mei 1994) was 'n Duits-Amerikaanse ontwikkelingsielkundige bekend vir sy teorie oor die sosiale ontwikkeling van die mens en as skepper van die uitdrukking "identiteitskrisis".

## Biografie 
Erikson het nooit sy pa geken nie, want dié het sy ma gelos nog voor sy geboorte. Sy ma, Karla Abrahamsen, was Joods. Toe Erik drie jaar oud was, het sy ma met dr. Theodor Homberger getrou. Die gesin het verhuis na Karlsruhe, in die suide van Duitsland.

Hy wou ná hoërskool 'n kunstenaar word en het in dié dae 'n Boheemse leefstyl gevolg, lank voordat dit mode sou word. Hy het 'n onderwyser by 'n eksperimentele Amerikaanse skool in Wene geword toe hy 25 jaar oud was. In dié tydperk het hy hom in die Montessori-opvoedingstelsel bekwaam en by die Weense Psigoanalitiese Vereniging aangesluit. Anna Freud het hom in dié tyd gepsigoanaliseer. Hy het ook verlief geraak op 'n Kanadese dansonderwyseres en is met haar getroud.

Die egpaar verlaat Wene toe die Nazi's aan die bewind kom en hy doseer uiteindelik aan die Harvard-universiteit in Boston. Later is hy 'n dosent aan die Yale-universiteit en daarna aan die Universiteit van Kalifornië, Berkeley. Dit is by hierdie universiteit dat sy beroemde navorsing oor die Lakota en die Yurok lyf begin kry.

In 1950 publiseer hy *Childhood and Society*. Die boek beskryf sy sienings oor die inheemse Amerikaners, sy ontledings van Maksim Gorki en Adolf Hitler, en bevat 'n bespreking oor die "Amerikaanse persoonlikheid" asook 'n raamwerk van sy eie ontwikkelende siening van Sigmund Freud se teorie. In latere werke ontwikkel hy die temas verder. Een van sy boeke. ''Gandhi's Truth'', wen die Pulitzerprys, asook die Nasionale Boeketoekenning.

In dieselfde jaar, 1950, verlaat Erik die Berkeley-kampus, te midde van die hoogtepunt van senator Joseph McCarthy se heksejag teen kommunisme. Hy werk daarna 'n dekade lank by 'n gesondheidskliniek in Massachusetts en nog 'n dekade lank by Harvard. Hy tree in 1970 af en doen daarna navorsingswerk, waarin sy vrou hom bystaan.

Hy is in 1994 op 91-jarige ouderdom oorlede.

## Bibliografie 
Belangrikste werke:
* *Childhood and Society* (1950)
* *Young Man Luther. A study in Psychoanalysis and History* (1958)
* ''Gandhi's Truth: On the Origin of Militant Nonviolence* (1969)
* *Adulthood* (geredigeerde boek, 1978)
* *Vital Involvement in Old Age* (saam met J.M. Erikson en H. Kivnick, 1986)
* *The Life Cycle Completed* (saam met J.M. Erikson, 1997)

Versamelings:
* *Identity and the Life Cycle*. Gekeurde briewe (1959)
* *A Way of Looking at Things*. Gekeurde briewe 1930-1980 (redakteur: S.P. Schlien, 1995)
* *The Erik Erikson Reader* (redakteur: Robert Coles, 2001)

Verwante werke:
* *Identity's Architect: A Biography of Erik H. Erikson* (Lawrence J. Freidman en Robert Coles, 1999)
* *Erik Erikson, His Life, Work, and Significance'' (Kit Welchman, 2000)
Engels (dubbelsinnig)

Die woord **Engels** kan beteken:

* Die mense van Engeland as 'n etniese groep.
* Vanaf of verwant aan Engeland (of verkeerderlik, alhoewel algemeen gebruik, die Verenigde Koninkryk)
* Die Engelse taal, wat ook mag beteken:
** Afrika-dialekte van Engels
** Amerikaanse Engels
** Australiese Engels
** Britse Engels
** Kanadese Engels
** Karibiese Engels
** Hiberno-Engels
** Indiese Engels
** Middel-Engels
** Moderne Engels
** Nieu-Seelandse Engels
** Oud-Engels
** Pakistanse Engels
** Suid-Afrikaanse Engels
* Friedrich Engels, 'n vriend van Karl Marx
Eeu

'n **Eeu** is 'n periode van een-honderd (100) jaar.

Eeue in die Gregoriaanse kalender (die mees algemeen gebruikte kalender met 365 dae) begin by een instede van nul. Dit beteken die jaar 2000 val in die 20ste eeu, terwyl 2001 in die 21ste eeu val.
Ernstige akute respiratoriese sindroom

**Ernstige akute respiratoriese sindroom** (afgekort as **Ears**), is 'n dodelike asemhalingswegsiekte wat in 2003 vinnig van die suide van die Volksrepubliek China na ander wêrelddele begin versprei het. Dit is in Engels en verskeie ander tale bekend as *SARS*.

duimnael|links|'n Kaart van lande besmet met Ears tussen 1 Nov 2002 en 7 Aug 2003:
Tussen November 2002 en Julie 2003 het 'n uitbraak van Ears in suidelike China wêreldwyd 8&nbsp;098 gevalle tot gevolg gehad, waaraan 774 in 17 verskillende lande dood is ('n sterftesyfer van 9,6%), waarvan die meeste gevalle in vasteland-China en Hongkong. Aan die einde van 2017 het Chinese wetenskaplikes die virus opgespoor deur middel van sivetkatte as tussenganger van grotbewoner-vlermuise in die Yunnanprovinsie.

Sedert 2004 is geen gevalle van Ears meer wêreldwyd aangemeld nie. Die verwante virus SARS-CoV-2 is egter die oorsaak van die voortdurende wêreldwye Koronaviruspandemie sedert 2020.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Elektroniese ingenieurswese

**Elektroniese ingenieurswese** behels die beheer en verwerking van elektrisiteit, as inligting in elektroniese vorm, of tydens die beheer en opwekking van meganiese, magnetiese of ander vorms van energie.

Die studie van die oordrag van elektriese krag of drywing val gewoonlik onder elektriese ingenieurswese, te wete die studie van swaarder strome, hoogspanning, elektriese motors, transformators, opwekkers, en transmissielyne.

Elektroniese ingenieurswese het te doen met die verwerking van elektriese seine deur digitale of analoog metodes, en die aanwending daarvan in beheer- of metingsbane.

Dit sluit in:
* telekommunikasie en seinverwerking
* akoestiek (klankstelsels)
* elektronika (mikro-elektronika, halfgeleiers, analoog-elektronika, digitale elektronika)
* elektroniese stroombaanteorie (insluitende filters)
* mikrobeheerders en mikroverwerkers
* beheerstelsels
* kunsmatige intelligensie
Firefly

***Firefly*** is 'n Engelse wetenskapsfiksie-televisiereeks wat eerste op die FOX-kanaal in die VSA en Kanada op 20 September 2002 gewys is. Dit is geskep deur Joss Whedon wat ook die reekse *Buffy the Vampire Slayer* en *Angel* gemaak het.

Die reeks is vernoem na die *Firefly*-tipe skip in die reeks, wat vernoem is na die insek waarvan die buik ook lig uitstraal: die vuurvlieg.

## Agtergrond 
Die reeks vind plaas in die jaar 2517 NAE, weg van die aarde se sterrestelsel na dié se hulpbronne opgebruik is. Kaptein Malcolm "Mal" Reynolds is 'n veteraan van 'n burgeroorlog teen die "Alliansie", 'n organisasie wat die mensdom wou verenig onder een regering. 'n Sentrale kern van planete is onder die beheer van die Alliansie, terwyl setlaars en vlugtelinge ver van die kernplanete relatiewe vryheid geniet, maar minder fasiliteite van tegnologiese beskawing het. Mal gebruik sy *Firefly*-tipe skip, genaamd *Serenity*, om vrag te vervoer en om ander werk te doen, soms wettig, om 'n lewe te maak vir homself en sy bemanning.
Geskiedenis (vakgebied)

:*Hierdie artikel handel oor geskiedenis as ’n vakgebied. Vir die algemene geskiedenis van die wêreld en die mensdom, sien Wêreldgeskiedenis. Vir die volledige geskiedenis van die aarde, sien Geskiedenis van die Aarde. Vir die mens se evolusionêre geskiedenis, sien Menslike evolusie.*
duimnael|264px|*Historia*, deur Nikolaos Gysis (1892).

Die **geskiedenis** is 'n stelselmatige, chronologiese studie van die verlede met die doel om historiese gebeure so feitlik akkuraat moontlik weer te gee. Gebeure wat plaasgevind het voor die uitvinding van skryf word as voorgeskiedenis beskou. "Geskiedenis" is ’n sambreelterm wat betrekking het op gebeure uit die verlede, sowel as die onthou, ontdekking, versameling, organisasie, voorstelling en vertolking van inligting oor dié gebeure. Historici plaas die verlede in konteks deur die gebruik van historiese bronne soos geskrewe dokumente, mondelinge oorvertellings, ekologiese merkers en materiële voorwerpe soos kuns en artefakte.   

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Gauteng

**Gauteng** is die provinsie van Suid-Afrika met die hoogste bevolkingskonsentrasie met 'n sterk handel- en nywerheidsontwikkeling. Die vernaamste stede is Pretoria en Johannesburg.

[duimnael|links|Die Johannesburgse stadsaal, setel van die [Gauteng provinsiale wetgewer]]
Gauteng is voorheen die PWV genoem (Pretoria-Witwatersrand-Vereeniging). Die naam Gauteng is 'n Sotho-woord wat "Plek van goud" beteken en is 'n ontlening aan Afrikaans "goud". Die provinsie het in Mei 1994 tot stand gekom toe die ou provinsie Transvaal in vier verskillende provinsies verdeel is.

Die provinsiale hoofstad Johannesburg is die grootste stad in Suid-Afrika. Pretoria, sowat 50&nbsp;km noord van Johannesburg, is Suid-Afrika se administratiewe hoofstad. Nog belangrike plekke is Alberton, Benoni, Boksburg, Brakpan, Centurion (deel van Tshwane Metropool (Pretoria)), Germiston, Heidelberg, Kemptonpark, Krugersdorp, Midrand, Randburg, Roodepoort, Springs, Soweto (deel van Johannesburg), Vanderbijlpark en Vereeniging.

## Demografie 
duimnael|links|Meerderheidstale in Gauteng:
* Bevolking (2024-sensus): 78&nbsp;586&nbsp;984. Gauteng is die Suid-Afrikaanse provinsie met die meeste mense en die provinsie met die grootste bevolkingsdigtheid.
* Tale: Zoeloe (19,8%), gevolg deur Engels (13,3%), Afrikaans (12,4%) en Suid-Sotho (11,6%).

## Geografie 
* Oppervlakte: Sowat 18&nbsp;810 vk. km (volgens oppervlakte die kleinste Suid-Afrikaanse provinsie).

### Ligging en topografie 
Gauteng lê sowat 1740&nbsp;m bokant seespieël en grotendeels op die Hoëveldse plato. Dit word deur vier ander provinsies omring: Noordwes aan die westekant, Limpopo in die noorde, Mpumalanga aan die oostekant en die Vrystaat in die suide. Die Witwatersrand met sy baie rante en heuwels, wat nagenoeg 80&nbsp;km ver deur die middel van die provinsie loop, is die goudstreek met Johannesburg as kern. Geologies vorm die Witwatersrand die waterskeiding vir die Vaalrivier en die Limpopo, maar Gauteng het geen groot riviere buiten die Vaal nie. Soos in baie dele van Suid-Afrika is droogtes nie ongewoon nie, en die provinsie is in 'n groot mate van die Vaaldam afhanklik vir betroubare watervoorsiening.

## Ekonomie 
[duimnael|[Sandton se Gautrein-stasie]]
Gauteng het allereers sy huidige rykdom aan goud te danke, maar die provinsie is vandag ook die land se ekonomiese kragsentrale. Nagenoeg twee derdes van Suid-Afrika se ekonomiese bedrywighede vind hier plaas, terwyl vier uit elke tien van die land se fabrieksprodukte hul oorsprong in Gauteng het.

Yster, staal en glaspanele word in groot maat geproduseer, met talle fabrieke wat baie verskillende produkte vervaardig. Minstens drie motorvervaardigers se fabrieke is in Gauteng geleë. BMW en Nissan is in Rosslyn, noordwes van Pretoria en Ford/Mazda se reuse aanleg is langs Mamelodi, oos van Pretoria. Verder word luukse woonwaens met drie handelsname in Ga-Rankuwa gebou. Op die koop toe lewer die Rand uraan.

Die provinsie het gevolglik 'n sterk nywerheids- en stedelike karakter, maar daar is ook boerderyplase wat onder meer vleis, melk, mielies, sonneblomme en groente lewer.

## Verwysings 
## Bronne 
* 

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Ghana

**Ghana** (Engels: [ˈɡɑːnə], ), amptelik die **Republiek Ghana** (*Republic of Ghana*), is 'n land in Wes-Afrika. Dit beslaan 'n oppervlakte van 238&nbsp;533 en het 'n bevolking van 34,5 miljoen in 2024 gehad. Vanaf die 15de eeu het die Portugese Ryk, gevolg deur verskeie ander Europese magte, handelsposte langs Ghana se kus gestig.

Naby Ghana se mees suidelike punt is Groß-Friedrichsburg, die eerste Duitse kolonie in Afrika en sedert 1979 'n Unesco-wêrelderfenisgebied, geleë. Dit is in 1683 deur generaal von Groeben uit Brandenburg gestig en in 1717 aan Nederland verkoop. Vanaf die vroeë 19de eeu het die Britte die gebied gekoloniseer, by Brits-Wes-Afrika (deel van die Britse Ryk) ingelyf en teen 1900 is Ghana se huidige grense bepaal. Voor sy onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk op 6 Maart 1957 het Ghana as die **Goudkus** bekend gestaan, genoem ná goud, Ghana se belangrikste handelsware. "Ghana" beteken "oorlogskoning" in die Soninke-taal en is afgelei van die Koninkryk Ghana.

Ghana is 'n unitêre grondwetlike demokrasie met 'n president as beide staats- en regeringshoof. Ghana se groeiende groeiende ekonomiese welvaart en sy demokratiese politieke stelsel het van hom 'n streeksmag in Wes-Afrika gemaak. Dit is 'n lid van die Beweging van Onverbonde Lande, Afrika-unie, Ekonomiese Gemeenskap van Wes-Afrika-state (ECOWAS) en die Britse Statebond.

Ghana se belangrikste etniese groep is die Akan, wat sowat 47,5% van die bevolking vorm. Van die ander belangrike bevolkingsgroepe sluit in Ewe, Joroeba, Hausa en Mossi. Ghana se enigste amptelike taal is Engels wat ook as *lingua franca* tussen die verskeie bevolkingsgroepe dien. Ghana se belangrikste inheemse taal is Akan, gevolg deur Bambara, Ewe, Fula en Hausa.

## Sport 
duimnael|links|Die Ghanese nasionale sokkerspan in 2015
Sokker is die gewildste sportsoort in Ghana en die land se nasionale sokkerspan staan bekend as die *Black Stars*, genoem na die swart ster op die vlag van Ghana. Ghana het die Afrikanasiesbekertoernooie van 1963, 1978, 2000 (saam met Nigerië) en 2008 gehuisves en die vier toernooie van 1963, 1965, 1978 en 1982 gewen. Die Ghanese nasionale sokkerspan het tot dusver vier keer vir die FIFA Sokker-Wêreldbeker gekwalifiseer (in 2006, 2010, 2014 en 2022) en tydens die 2010-toernooi die kwarteindrondte gehaal. Asante Kotoko FC uit Kumasi is Ghana se gewildste sokkerspan en word as Afrika se suksesvolste sokkerspan van die 20ste eeu beskou.

In krieket het Ghana in die verlede saam met Gambië, Nigerië en Sierra Leone spelers vir die Wes-Afrikaanse krieketspan beskikbaar gestel. Sedert 2002 word die land deur sy eie nasionale span verteenwoordig, maar kon nog nie vir 'n internasionale kriekettoernooi kwalifiseer nie.

## Sien ook 
* Pleknaamsveranderinge in Ghana

## Verwysings 
## Bronnelys 
; Algemeen
*  
*  

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf van die Ghanese parlement
*  Ghana se Nasionale Kultuurkommissie
Geolek

'n **Geolek** is 'n taalvariant of dialek wat gebonde is aan 'n spesifieke streek of gebied.  

Streeksgebonde variasies van Afrikaans sluit in:

*Kaapse Afrikaans
*Oosgrens-Afrikaans
*Oranjerivier-Afrikaans
**Boesmanlandse Afrikaans
**Griekwa-Afrikaans
**Namakwalandse Afrikaans
**Richtersveld Afrikaans
Groot-Brittanje

: *Hierdie artikel handel oor die eiland in Europa. Vir die huidige land, sien gerus Verenigde Koninkryk, en vir die voormalige land, sien gerus Koninkryk van Groot-Brittanje.*

duimnael|links|upright|Satellietbeeld van Groot-Brittanje.
**Groot-Brittanje** (Engels: *Great Britain*, Wallies: *Prydain Fawr*, Skots-Gaelies: *Breatainn Mhòr*, Skots: *Great Breetain*, Kornies: *Breten Veur*; dikwels verkort tot slegs **Brittanje**) is die grootste eiland van die Britse Eilande, die grootste eiland in Europa en die agtste grootste eiland ter wêreld. Dit is geleë aan die weskus van die vasteland van Europa en is die hoofgebied van die Verenigde Koninkryk.

Die term Groot-Brittanje word ook gebruik as 'n politieke term wat die kombinasie van Engeland, Skotland en Wallis beskryf, die drie nasies wat saam die hele eiland beslaan, alhoewel elkeen addisionele kleiner eilande insluit. Die term *Brittanje* word soms gebruik wanneer *Groot-Brittanje* bedoel word, en beide word gebruik om na die Verenigde Koninkryk te verwys, wat ook Noord-Ierland insluit. *Groot-Brittanje* word mees algemeen gebruik as 'n verkorting vir die ellelange "Verenigde Koninkryk van *Groot-Brittanje* en Noord-Ierland". Alhoewel dit onakkuraat is, word dié afkorting gereeld deur amptelike liggame as sinoniem vir die VK in sommige kontekste gebruik. (Daar word byvoorbeeld na die VK-span wat in die Olimpiese Spele deelneem verwys as 'Team GB', en die VK gebruik die Internasionale nommerplaatkode 'GB').

## Staatkundige gebiede geassosieer met Groot-Brittanje 
* Koninkryk van Skotland, 843 tot 1651 en 1660 tot 1707
* Koninkryk van Engeland, 927 tot 1649 en 1660 tot 1707
* Prinsdom van Wallis, 1216 tot 1542
* Gemenebes van Engeland, 1649 tot 1654
* Koninkryk van Groot-Brittanje, 1707 tot 1800
* Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland, 1800 tot 1922
* Verenigde Koninkryk, sedert 1922

## Ander staatkundige gebiede in die Britse Eilande 
* Ierland
** Republiek van Ierland
** Noord-Ierland
* Eiland Man
* Kanaaleilande

## Eksterne skakels 
* Know Britain – een verduideliking van die terme "Groot-Brittanje", "Verenigde Koninkryk", ens.
* Administratiewe kaart van Groot-Brittanje
GNU

**GNU** (uitspraak: /ɡnuː/) is 'n bedryfstelsel en versameling van rekenaarsagteware. GNU bestaan heeltemal uit vrye sagteware, waarvan die meeste onder die GNU-projek se eie Algemene Publieke Lisensie (Engels: *General Public License*, GPL) gelisensieer is.

"GNU" is 'n rekursiewe akroniem vir "GNU's Not Unix!" (Engels, *GNU is nie Unix nie*). Die akroniem is gekies omdat die ontwerp van GNU soortgelyk is aan dié van Unix, maar van Unix verskil deurdat dit vrye sagteware is en geen Unix-bronkode bevat nie.

Die GNU-projek sluit 'n bedryfstelselkern, GNU Hurd, in, wat die oorspronklike fokus van die Free Software Foundation (Engels, *Vrye Sagteware-stigting*; FSF) was. Aangesien Hurd se kern nog nie produksiegereed is nie, word nie-GNU-kerne, byvoorbeeld die Linux-kern, met GNU-sagteware gebruik. Die kombinasie van GNU-sagteware met die Linux-kern is so algemeen dat dit algemeen na verwys word as slegs *Linux*, en minder algemeen as *GNU/Linux*.

Richard Stallman, stigter van die GNU-projek, beskou GNU as 'n "tegniese middel tot 'n sosiale doeleinde". Lawrence Lessig skryf in sy voorwoord tot die tweede uitgawe van Stallman se boek *Free software, free society* dat Stallman daarin oor "die sosiale aspekte van sagteware en hoe vrye sagteware gemeenskap en sosiale geregtigheid kan skep" skryf.

## Sien ook 
* Lys van vrye sagteware
* Vrye Sagteware
* GNU Algemene Publieke Lisensie

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
George Dantzig

**George Dantzig** was 'n Amerikaanse wiskundige en operasionele navorser. Gebore 8 November 1914 in Portland, Oregon, VSA, en oorlede op 13 Mei 2005 in Palo Alto, Kalifornië.  Hy word as die "vader van lineêre programmering" beskou.

Dantzig het sy doktorsgraad in wiskunde van die Universiteit van Kalifornië, Berkeley, in 1946 ontvang. In dieselfde jaar is hy aangewys as wiskunde raadgewer vir die VSA-Lugmaghoofkwartier. Die deurbraak wat Dantzig beroemd gemaak het was sy ontdekking van die simpleksmetode vir lineêre programmering (LP).

Sy betrokkenheid by die Amerikaanse oorlogspoging in en na die Tweede Wêreldoorlog het hom in aanraking gebring met 'n aantal optimeringsprobleme wat dieselfde lineêre eienskappe gehad het. Sy deurbraak in die ontwikkeling van die simpleksmetode het hom gelei tot die sistematisering van die veld. Dantzig was dan ook die eerste persoon om die algemene lineêre programmeringsprobleem te formuleer (1947) en sy wiskundige eienskappe te ondersoek.

Die ontwikkeling van die simpleksmetode is opgevolg met 'n reeks algoritmiese verbeterings wat sinvolle probleme  binne die (uiters beperkte) berekeningsvermoë van korporatiewe en akademiese gebruikers van die tyd gebring het. Dit was nou vir gebruikers moontlik om 'n verskeidenheid van probleme in LP-vorm te giet en meganisties op te los.

Dantzig kan met reg die vader van lineêre programmering genoem word.

Die ontstaan van lineêre programmering as studieveld het byna onmiddellik gelei tot die veralgemening wiskundige programmering wat 'n omvattender definisie is waarin lineêre programmering net een veld is. Wiskundige programmering is vandag nog een van die twee of drie belangrikste velde in operasionele navorsing.

Hy het die gebruik van lineêre programmering ywerig aangemoedig deur onder meer 'n handboek oor die onderwerp te skryf - "Linear Programming and Extensions". Dié werk het in 1963 as 'n navorsingstudie van die RAND Korporasie verskyn en is uitgegee deur Princeton University Press. In die tweede hoofstuk noem Dantzig die ekonome en wiskundiges wat tot die veld bygedra het en hulle werk. 'n Klassifisering van velde binne die omvattende veld van wiskundige programmering word hier aangetref; waarskynlik die eerste.  (Dit is waarskynlik die enigste hoofstuk wat vandag nog gelees sal word – maar deur geskiedskrywers.)

Dantzig het vir dekades lank voortgegaan om nuwe toepassings vir lineêre programmering te soek en die ontwikkeling van spesiale algoritmes (bv om groot probleme te hanteer) te ondersteun. Hy het ook jonger navorsers aangemoedig om op hierdie probleme te werk.

Onder die eerbetonings wat Dantzig te beurt geval het tel die Von Neumann-prys vir operasionele navorsing in 1975.

## Verdere naleeswerk 
* 
* "Professor George Dantzig: Linear Programming Founder Turns 80", *SIAM News*, November 1994
* 
* 
*
God

duimnael|regs|220px
[duimnael|regs|250px|God in [Christendom soos voorgestel in Michelangelo se fresco "Skepping van Adam".]]
Die woord **god** verwys gewoonlik na 'n uiterste persoonlike en/of bonatuurlike wese. Die "opperwese-konsep" kan as inherent of abstrak voorgehou word. Wanneer die woord met 'n kleinletter gespel word, is dit 'n selfstandige naamwoord wat gewoonlik na die god van 'n arbitrêre godsdiens verwys, terwyl wanneer dit binne 'n gegewe godsdiens gebruik word om na daardie godsdiens se eie opperwese(s) te verwys, dit gewoonlik met 'n hoofletter geskryf word. In die Bybel sal daar byvoorbeeld na die Christelike god as "God" verwys word, maar wanneer in 'n sekulêre bespreking na enige god verwys word, word dit met 'n kleinletter geskryf.

Die woord kom uit die Germaanse talegroep en is in die Westerse kultuur ekwivalent aan die Latyns-gebaseerde "Deus".

## God in die monoteïstiese gelowe 
Moderne monoteïstiese konsepte kom van die Abrahamse tradisie.

* Jahweh of Jehovah. Die naam van God soos geopenbaar in die Bybel (Ou- en Nuwe Testament). Gebaseer op die Hebreeuse woord JHWH (יהוה).
* Die Drie-eenheid (die Vader, die Seun (Jesus Christus), en die Heilige Gees) — hierdie leerstelling word geglo deur die meeste Christene. Die konsep van die Drie-eenheid is geformuleer tydens die Eerste Kerkvergadering by Nicaea in 325A.D.
* Allah—Islam/Arabies. Die nege-en-negentig name van Allah

## Die bestaan van God 
Argumente *vir* sowel as *teen* die bestaan van God is sedert die klassieke tye al bespreek.

* Ontologiese argument
* Kosmologiese argument
*Teologiese argument
* Fideïsme

## Die eienskappe van God 
Teologie is die studie van die Eienskappe van God. Daar is verskillende geloofstrukture om "God" op 'n sistematiese manier te verduidelik.

* Teïsme
* Deïsme
* Monoteïsme
* Panteïsme
* Malteïsme
* Animisme
* Dualisme
* Henoteïsme
* Monolatrïsme
GB

**GB** kan 'n afkorting wees vir enige van die volgende:

* Game Boy
* Green Bay, Wisconsin
* Groot-Brittanje
Geografie van Namibië

duimnael|Ligging van Namibië in Suider-Afrika
[duimnael|[Nasa-Satellietbeeld van Namibië met streekgrense en plekke]]
duimnael|Topografiese kaart van Namibië
[duimnael|Die [Kalahari-woestyn in Namibië]]

**Gebied:** Namibië is 'n land in Suider-Afrika, aangrensend tot die Atlantiese Oseaan, en tussen Angola en Suid-Afrika geleë.

**Geografiese koördinate:** 

**Kaartverwysing:** Afrika

**Oppervlakte:**
*Totaal:* 825&nbsp;418 vk km
*Land:* 825&nbsp;418 vk km
*Water:* 0 vk km

**Oppervlak vergelykend:** Effens groter as Alaska

**Grense:**
*Totaal:* 3&nbsp;824&nbsp;km
*Aangrensend tot:* Angola 1&nbsp;376&nbsp;km, Botswana 1&nbsp;360&nbsp;km, Suid-Afrika 855&nbsp;km, Zambië 233&nbsp;km.

**Kuslyn:** 1&nbsp;572&nbsp;km

**Mariene aanspraak:**
*Aangrensende sone:* 24&nbsp;seemyl
*Eksklusiewe ekonomiese sone:* 200&nbsp;seemyl
*Territoriale see:* 12&nbsp;seemyl

**Klimaat:** woestynagtig, warm en droog; lae sporadiese reënval.

**Terrein:** hoofsaaklik hoë plato; Namibwoestyn langs die kus; Kalahari-woestyn in die ooste.

**Hoogte bo seevlak, uiterstes:**
*Laagste punt:* Atlantiese Oseaan 0&nbsp;m
*Hoogste punt:* Konigstein 2&nbsp;606&nbsp;m

**Natuurlike mere**
*Guinasmeer*
*Otjikotomeer*

**Natuurlike hulpbronne:**
Diamante, koper, uraan, goud, lood, tin, litium, kadmium, sink, sout, vanadium, natuurlike gasse, hidroëlektrisiteit, vis.
Nota: Vermoedelik neerslae van ru-olie, steenkool en ystererts.

**Landgebruik:**
*Bewerkbaar:* 0,99% (1998 skatting) 1,0% (1993 skatting)
*Permanente gewasse:* 0% (1998, 1993 skatting)
*Permanente weidings:* 46% (1993 skatting)
*Bosbou:* 22% (1993 skatting)
*Ander:* 31% (1993 skatting)

**Area onder besproeiing:** 70 vk km (1998 skatting), 60 vk km (1993 skatting)

**Natuurlike rampe:** lang periodes van droogte

**Huidige omgewingsake:** Baie beperkte natuurlike varswaterhulpbronne.

**Internasionale omgewingsooreenkomste:**
Antarctic-marine Living Resources, Biodiversity, Climate Change, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes, Law of the Sea, Ozone Layer Protection, Wetlands. 

Nota: Geteken, maar nog nie geïmplementeer nie (geen van bogenoemde ooreenkomste).

## Eksterne skakels 
*
Tuisblad

__NOTOC__ __NOEDITSECTION__

|-
| style="background:#f8fcff; border-left:1px solid #c2dfff; border-right:1px solid #c2dfff; font-size:95%;" |

|-
| style="background:#f8fcff; border-left:1px solid #c2dfff; border-right:1px solid #c2dfff; font-size:95%;" |

|-
| style="background:#f8fcff; border-left:1px solid #c2dfff; border-right:1px solid #c2dfff; font-size:95%;" |

|-
| style="background:#f8fcff; border-left:1px solid #c2dfff; border-right:1px solid #c2dfff; font-size:95%;" |

|-
| style="background:#f8fcff; border-left:1px solid #c2dfff; border-right:1px solid #c2dfff; font-size:95%;" |

|-
| style="background:#f8fcff; border-left:1px solid #c2dfff; border-right:1px solid #c2dfff; font-size:95%;" |

|-
| style="background:#f8fcff; border:1px solid #c2dfff; border-top:none; padding-bottom:8px; font-size:95%;" |

|}

__NOTOC__ __NOEDITSECTION__
Lys van historiese herdenkings

Hier volg skakels na artikels oor alle dae van die jaar. 

## Eksterne skakels 
*on-this-day.com
*The History Channel: Hierdie dag in die Geskiedenis
*Today in science
*IMDb: Hierdie dag in die geskiedenis van films
Habeas corpus

**Habeas corpus** is 'n Latynse regsterm wat letterlik beteken, "het jy die liggaam". Dit is 'n baie ou beginsel van die Engelse gemenereg - ouer as die Magna Carta - en regstelsels wat daarop gebou is. Dit is geformaliseer deur die Britse parlement in 1697 deur die *Habeas Corpus Act*. Dié reg plaas 'n verpligting op die staat om (A) te kenne te gee wanneer 'n persoon aangehou word; en (B) die aangehoudene voor 'n hof te laat verskyn en aan te toon waarom dié persoon aangehou moet word.

Onlangse verwikkelinge in die teenterrorisme-wetgewing en administratiewe praktyke van lande soos die VSA het volgens vele regskenners die reg Habeas Corpus sterk ingeperk.
Rekenaaringenieurswese

**Rekenaaringenieurswese** is 'n onderafdeling van Elektroniese ingenieurswese.  
Dit fokus eerder op die ontwerp en programmeer van hoofsaaklik syferrekenaars en rekenaartale.
Dit omvat digitale kommunikasie- en apparatuur (hardeware) -ontwerp, teenoor analoë kommunikasie of ontwerp.  

*syferbane en logika 
*mikrobeheerders en -verwerkers
*algoritmes en programmering
*syfer-beheerstelsels of kubernetika
*kommunikasiestelsels
*rekenaarnetwerke
Helgoland

duimnael|links|280px|'n Lugfoto van Helgoland
duimnael|links|280px|Die lange Anna
**Helgoland** (Noord-Fries: *Deät Lun*, Engels: *Heligoland*) is 'n argipel in die Noordsee, 70&nbsp;km van die kus van Duitsland. Dit is in ongeveer 4&nbsp;000 v.C. gevorm en was reeds vroeg in die Neolitikumtydperk bewoon. 

In die vroeë Middeleeue het die Friese daar gewoon en die huidige bevolking praat steeds 'n Noord-Fries dialek. Later het Denemarke dit in besit geneem en in die tyd van die Hanse was dit 'n tuiste vir seerowers.

Ná die groot storm van 1720 is dit verdeel in twee eilande: die Oberland (1 km²) wat uit klippe bestaan en die Duin (0,7 km²) wat uit sand bestaan.

## Geografie 
Helgoland is geleë 46 kilometers van die Duitse kus, en bestaan uit twee eilande: die bevolkte driehoekige 1 km2 hoof-eiland (Hauptinsel) aan die weste, en Düne (Heligolandies: de Halem) aan die ooste. Helgoland verwys gewoonlik na die hoof-eiland. Düne is ietwat kleiner by 0.7 km2, laer, en omring deur sandstrande. Dit word nie permanent bewoon nie, maar is vandag die ligging van Helgoland se lughawe.

Helgoland lê in die Helgolandbaai. Die eiland is nie 'n Waddesee-eiland nie, maar word in die volksmond wel tot die Noord-Friese Eilande gereken.

## Geskiedenis 
Hierdie strategies belangrike eiland het van 1814 aan Brittanje behoort (*Heligoland*). Die Slag van Helgoland, tussen Oostenryk en Denemarke op 9 Mei 1864 tydens die Schleswigoorlog, was die laaste seegeveg wat met linies van houtskepe gevoer is. Na 1890 was die eiland 'n basis vir die Duitse vloot. Die slag van Helgolandbaai op 28 Augustus 1914 was die eerste seegeveg van die Eerste Wêreldoorlog, en tydens dié oorlog is die bevolking ontruim. 

### Tweede Wêreldoorlog 
Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die bevolking weer geteiken. Meer as 'n duisend bomwerpers het Helgoland op 18 April 1945 aangeval. Die bevolking is na die oorgawe weer gedeporteer en die Britse Lugmag het die eiland gebruik vir skietoefeninge. Presies twee jaar later het die Britse Vloot 6&nbsp;800 ton plofstof op die eiland laat ontplof om die eiland se bunkers op te blaas. In 1952 is die eiland weer aan die Duitsers teruggegee.

Dit is nou deel van Sleeswyk-Holstein, met ongeveer 1&nbsp;307 inwoners en is 'n gunstelingplek vir toeriste en veral voëlliefhebbers.

## Sien ook 
* Helgolandbaai se eilande (Waddesee-eilande in die Helgolandbaai)
Suid-Ndebele

:*Hierdie artikel handel oor die Suid-Ndebeletaal. Vir die etniese groep van Suider-Afrika, sien Ndebeles.*

duimnael|links|Suid-Afrikaanse distrikte met 'n meerderheid van Suid-Ndebeletaliges in 2011:
duimnael|links|Geografiese verspreiding van Suid-Ndebele in Suid-Afrika ná bevolkingsdigtheid per vierkante kilometer in 2011:
[duimnael|Tweetalige teken in [Afrikaans en Suid-Ndebele by die Pretoriase Kunsmuseum]]

**Suid-Ndebele** (meestal net *Ndebele* in Suid-Afrika, ook *isiNdebele* in Ndebele) is 'n taal in die Nguni-taalfamilie. Dit is 'n amptelike taal van Suid-Afrika waar dit deur ongeveer 1&nbsp;090&nbsp;000 mense as moedertaal gepraat word (2011-sensus), hoofsaaklik in Mpumalanga, Gauteng, Noordwes en die Limpopoprovinsie.

Suid-Ndebele is baie nou verband aan Swazi. In Suid-Afrika is daar dialektiese verskille tussen die taal in die noorde en die suide van die ou Transvaal, bv. in Noord-Transvaalse Ndebele word die taal *Nrebele* genoem, en daar is verdere dialektiese verskille tussen Suid- en Noord-Ndebele. Die laasgenoemde staan ook bekend as Matabele, is nader verwant aan Zoeloe en word in Suid-Afrika, Zimbabwe en Botswana gepraat.

In die onlangse geskiedenis word Suid-Ndebele erg gemarginaliseer: tot en met die stigting van die Ndebele Bantoestan, KwaNdebele, was mense ontmoedig om die taal in die openbaar te gebruik. Meeste sprekers verkies om Zoeloe te praat, grootliks te danke daaraan dat laasgenoemde taal in skole aangebied word. Deesdae vaar die taal beter, en geniet beter beskerming omrede sy status as amptelike taal in Suid-Afrika.

## Woorde 
Algemene woorde en frases:

## Sien ook 
* Tale in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels en bronne 
### Taalhulpmiddels 
* Vry en gratis Suid-Ndebele speltoetser vir OpenOffice, Mozilla Firefox en Mozilla Thunderbird 

### Sagteware in Suid-Ndebele 
* Mozilla Firefox  - webblaaier
* Mozilla Thunderbird  - e-posprogram
* OpenOffice.org  - kantoorsuite
* Translate.org.za  - 'n Projek om vrye en oopbronsagteware in Suid-Ndebele en ander Suid-Afrikaanse tale te vertaal
* Pootle - aanlyn vertaling van Suid-Ndebele oopbronsagteware