Douglas DC-4

Die **Douglas DC-4** is 'n Amerikaanse viermotorige suierenjin, skroefaangedrewe passasiersvliegtuig wat deur die Douglas Aircraft Company ontwikkel en vervaardig is. Daar is ook militêre weergawes van die vliegtuig gebou, die Douglas C-54 Skymaster en R5D. Die militêre weergawes is in die Tweede Wêreldoorlog gebruik, hulle het ook gehelp met die Berlynse Lugbrug en diens gedoen tot in die 1960s. Sedert 1945 het verskeie lugvaartmaatskappye die DC-4 bedryf. 

## Ontwerp en ontwikkeling 
Ná toetsvlugte deur United Airlines met die DC-4E, het dit duidelik geword dat die 52-sitplekvliegtuig ondoeltreffend en onbetroubaar was om ekonomies te werk en rederye soos American Airlines, Eastern, Pan American, Trans World en United het 'n lys van verbeteringe van die ontwerp aangevra. Douglas het die nuwe vereistes geneem en 'n heeltemal nuwe, veel kleiner ontwerp, die DC-4A met 'n eenvoudiger romp wat steeds nie onder druk was nie, Pratt & Whitney R-2000 Twin Wasp-enjins, en 'n enkele rigtingroer en vin, geproduseer. Die driewielonderstel is behou.

Met die toetrede van die Verenigde State tot die Tweede Wêreldoorlog in Desember 1941, het die Amerikaanse Lugmag die voorlopige bestellings van die lugdienste oorgeneem en hulle die benaming C-54 Skymaster toegeken. Die eerste C-54 het op 14 Februarie 1942 vanaf Clover Field in Santa Monica, Kalifornië gevlieg.

Om aan militêre vereistes te voldoen, het die eerste produksievliegtuig vier bykomende brandstoftenks in die hoofkajuit gehad, wat die passasiersitplekke tot 26 verminder het. Die volgende groep vliegtuie was die eerste wat volgens militêre spesifikasies gebou is en is die C-54A genoem en met 'n sterker vloer en 'n vragdeur met 'n hystoestel en windas gebou. Die eerste C-54A is in Februarie 1943 afgelewer. Met die bekendstelling van die C-54B in Maart 1944 is die buitenste vlerke verander om geïntegreerde brandstoftenks te hou, wat dit moontlik gemaak het om twee van die kajuitenks te verwyder. Dit het weer die installering van 49 sitplekke (of 16 draagbare) moontlik gemaak. Die C-54C was 'n hibriedvliegtuig vir presidensiële gebruik; dit het 'n C-54A-romp met vier kajuitbrandstoftenks gehad en die C-54B-vlerke met ingeboude tenks om maksimum reikafstand te verseker.

Die mees algemene variant was die C-54D, wat in Augustus 1944 in diens gestel is, in wese 'n C-54B met kragtiger R-2000-11-enjins. Met die C-54E is die laaste twee kajuitbrandstoftenks na die vlerke verskuif, wat meer vrag- of 44 passasiersitplekke moontlik gemaak het.

In totaal is 1&nbsp;163 C-54's (of R5D in diens van die Amerikaanse Vloot) vir die Verenigde State se weermag gebou tussen 1942 en Januarie 1946 en nog 79 DC-4's is na die oorlog gebou. 'n Latere variant, met kragtiger Merlin-enjins wat dit toelaat om meer as 40% vinniger te vlieg, is in Kanada gebou as die Canadair North Star.

## Operasionele geskiedenis 
Die DC-4/C-54 het bewys dat dit 'n gewilde en betroubare vliegtuig was, met 1 245 wat tussen Mei 1942 en Augustus 1947 gebou is, insluitend 79 na-oorlogse DC-4's. Verskeie is steeds in diens teen 2022.

Douglas het ontwikkeling van die model tydens die oorlog voortgesit ter voorbereiding vir 'n terugkeer na burgerlike lugvaartgebruik wanneer die oorlog verby was. Verkope van nuwe vliegtuie moes meeding teen 500 oorlogstydse voormalige militêre C-54's en R5D's wat op die burgerlike mark gekom het, waarvan baie deur Douglas na die DC-4-standaard omgeskakel is. Die DC-4's was 'n gunsteling van huurlugrederye soos Great Lakes Airlines, North American Airlines, Universal Airlines en Transocean Airlines. In die 1950's was Transocean (Oakland, Kalifornië) die grootste burgerlike gebruiker van die C-54/DC-4.

Douglas het 79 nuwe DC-4's tussen Januarie 1946 en 9 Augustus 1947 vervaardig, waarvan die laaste een aan die Suid-Afrikaanse Lugdiens afgelewer is. Drukvaste kajuite was 'n opsie, maar alle burgerlike DC-4's (en C-54's) is sonder die opsie gebou.

'n Totaal van 330 DC-4's en C-54's is in die Berlynse Lugbrug gebruik, wat hulle een van die mees gebruikte tipes gemaak het.

Kopers van nuutgeboude DC-4's het Pan American Airways, National Airlines, Northwest Airlines en Western Airlines in die VSA ingesluit. Oorseese kopers was KLM, Scandinavian Airlines, IBERIA-lugredery, Swissair, Air France, Sabena, Cubana de Aviación, Avianca, Aerolíneas Argentinas, Aeropostal of Venezuela (1946) en die Suid-Afrikaanse Lugdiens. Verskeie lugdienste het nuwe DC-4's gebruik om geskeduleerde transatlantiese vlugte tussen Latyns-Amerika en Europa te begin. Van die vroegste was Aerolíneas Argentinas (1946), Iberia Airlines van Spanje (1946) en Cubana de Aviación (1948).

Basiese pryse vir 'n nuwe DC-4 in 1946–47 was ongeveer £140&nbsp;000-£160&nbsp;000 (gelykstaande aan £5&nbsp;544&nbsp;759 in 2023). In 1960 was gebruikte DC-4's beskikbaar vir ongeveer £80&nbsp;000 (gelykstaande aan £1&nbsp;534&nbsp;159 in 2023).

## Variante 
;DC-4
:Hoofproduk, na-oorlogs
;Canadair North Star
:Kanadese produksie van 'n Rolls-Royce Merlin-aangedrewe variant met een voorbeeld aangedryf deur Pratt & Whitney R-2800 enjins.

;Aviation Traders Carvair
:Britse vrag- en motorvragvliegtuig met 'n gemodifiseerde neus en verhoogde kajuit wat toelaat dat voertuie makliker gelaai kan word.

## Verwysings