Hilde Holger

duimnael|regs|Hilde Holger in 1926
duimnael|regs|Hilde Holger in 1926
**Hilde Boman-Behram** (née **Hilde Sofer**, verhoognaam **Hilde Holger**; 18 Oktober 1905 – 24 September 2001) was ’n ekspressionistiese danser, choreograaf en dansonderwyser. Met haar baanbrekende bydrae tot geïntegreerde dans transformeer sy moderne dans.

## Familie
Holger kom van ’n liberale Joodse familie. Sy was gebore in 1905 en is die dogter van Alfred en Elise Sofer Schneiber. Haar vader was ’n digter wat in 1906 sterf en haar oupa ’n skoenmaker aan die Oostenrykse koninklike hof. 

Nadat Nazi Duitsland Oostenryk oorgeneem het, vlug Holger in 1939 na Wene. Aangesien haar versoek om na Engeland te gaan van die hand gewys is, besluit sy om na Indië te emmigreer. Dáár ontmoet sy in Mumbaai homeopaat en kunsliefhebber, dr. Ardershir Kavasji Boman-Behram. Hul trou in 1940. Beide haar moeder en skoonvader en veertien van haar familielede kom in die Holocaust om. 

Hilde Holger het twee kinders gehad. Haar eerste kind en dogter, Primavera Boman-Behram, is gebore in Indië  in 1946. Sy volg in haar moeder se voetspore en word ook ’n danser in New York, sowel as ’n beeldhouwerker en juweliersontwerper. In 1948 immegreer Holger se famielie na Brittanje. Haar tweede kind, ’n seun genaamd Darius Boman-Behram, was gebore in 1949. Hy het downsindroom en inspireer Holger om met minder bevoorregtes te werk.

## Loopbaan
Hilde Holger begin haar dansloopbaan op ouderdom ses. Destyds was dit te jonk om lid te wees van Weense Akademie van Musiek en Dramatiese Kunste. Instede daarvan berus sy haar met styldans klasse die sy neem dansklasse met haar suster (Hedi Sofer) tot en met sy as lid aanvaar is. Sy studeer toe met radikale danser Gertrud Bodenwieser,  wie destyds professor aan die Weense Staat Akademie was. Hulle was aanhangers van Isadora Duncan en Ruth St. Denis, alsook kunstenaars van Suksession.

Gou bekom sy 'n posisie as Bodenwieser se hoofdanser en vandaar toer sy ook met Bodenwieser se maatskappy deur Wes en Oos Europa. Sy toer ook met haar eie Hilde Holger Dans Groep. Op agtien jaar het sy haar eerste solo optrede in die Weense Seksessie. Later in die Weense Hagenbund en testers in Wene, Parys en Berlyn. Van haar hooggeprysde ekspressionistiese dans bring baie opskudding teweë. Vanweë haar hartstog vir dans, stig sy in 1926 die Ou Skool vir Bewegendekunste in Palais Ratibor, in die middel van Wene. Daar word haar kinders se optredes in die parke en voor monumente opgevoer.

Op 12 Maart 1938 stuur Adolf Hitler, van Nazi-Duitsland, troepe na Oostenryk. 'n Wet word aanvaar wat Oostenryk verenig met Duitsland. Jode word verbied om aan opvoeringss deel te neem. Sy ontvang egter hulp van haar vriend Charles Petrach, om uit Oostenryk te vlug. Sy besluit om na Indië te gaan, want, volgends haar was hul beweegingskunste op die tydstip meer dinamies as in die Weste.

In Indië kry sy die geleentheid om nuwe ondervindinge in haar werk te inkorporeer, veral hand bewegings geleen van Indiese dans. Klassieke Indiese dansvorme, oor die drie honderd daarvan, is ’n uitdrukking van lewe en natuur. In 1941 stig Holger ’n nuwe skool van dans in Mumbai. Sy neem sonder bevoordeling studente op van alle rasse, geloof en nationaliteit. Nes soos sy destyds in Wene was, word Holger deel van die kuns gemeenskap. Onder meer sluit haar vriende in die Indiese danser Ram Gopal. Hy dans in Holger se skool. Teen 1948 is die geweld tussen Moslem en Hindoes in Indië van so ’n ernstige aard, dat sy geforseer is om weereens te immïgreer en besluit om na Britanje te gaan.

In Engeland, tree haar Holger Moderne Balet Groep in parke op, kerke en teaters. Sy open weereens ’n nuwe dans skool. Die Hilde Holger Skool van Kontemporêre Dans waaraan sy getrou bly in die dans styl onderrig waar liggaam en gees ’n eenheid behou om sodoende ’n goeie danser te wees. Met haar deurbraak in London, in 1951, vier sy die premiêr *Onder die See*, geïnspireerd deur die komposisie van Camille Saint-Saens.

Haar optrede "*Apsaras*" (1983) verken haar ervaringe in Indië. In die somer van 1983 keer sy terug na Indië, waar sy ’n jaar spandeer. Daar werk sy as choreograaf vir ’n groot dans groep gerigisieur deur Sachin Shankar. 

Holger was in besonder trots op haar werk met die minderbevoorregtes. Sy skep ’n vorm van dans terapie vir kinders die, soos vir haar seun Daius, wat downsindroom het. Holger was die eerste choreograaf wat professionele dansers laat dans met jong volwassen en met ernstige ontwikkelings en leer probleme het. Holger orkestreer “*Na die Lig*“, met musiek van Edvard Grieg in 1968. Baanbrekend, innovatief en een van de eerste geïntegreerde dansstukke wat te verskyn kom op ’n professionele podium.

## Lewenswerk
Hilde Holger laat na ’n indruk op drie dans en choreograaf generasies. Haar standaard was hoog en sy was die bang om risikos te neem nie. Sy aanvaar studentes sonder veroordeling, insluitende gehandicapte studente en kyk eerder nie na hul onbevoegdheid die maar na hul opregtheid. Een van haar studente, Wolfgang Stange, sit haar werk voort met mense met leermoeilikhede, soos downsyndroom en outisme, ook mense met ligaamlike gestremdhede. Stange se Amici Dans Theater Maatskappy wat die eerste fisiese geïntegreerde dans maatskappy is in Groot Britanje, skep ’n uitvoering getiteld "*Hilde*" was opgevoer is deur die Riverside Theater in London in 1996, asook Odeon in Wene in 1998. Dié HILDE-uitvoering in Wene voer die balletmeester van die Weense Staatsopera Ballet op, die op sy beurt ’n opvoering plaas op die verhoog van die Opera Huis met mense met leerprobleme. Hierdie uitvoerings word met groot applous ontvang!

In haar laaste paar weke het Holger nog danslesse in haar kelderstudio in Camden, Londen, gehou, waar sy vir meer as vyftig jaar gewoon het. Onder sommige van haar studente het Liz Aggiss, Jane Asher, Primavera Boman, Carl Campbell, Jeff Henry, Thomas Kampe, Lindsay Kemp, Royston Maldoom OBE, Kelvin Rotardier en Jacqueline Waltz ingesluit.

## Verwysings