open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dienaar van die Volk (TV-reeks)

**Dienaar van die Volk**  (Oekraïens: Слуга народу, Russies: Слуга народа) is 'n Oekraïense politieke satire komedie-televisiereeks geskep en vervaardig deur Wolodimir Zelenski, wat die hoofrol speel as Vasily Petrovych Goloborodko, 'n hoërskoolgeskiedenis onderwyser in sy dertigerjare wat onverwags tot president van Oekraïne verkies word nadat 'n virale video wat deur een van sy studente verfilm is, wys hoe hy 'n profane uitbarsting maak teen regeringskorrupsie in sy land. Die reeks was vir drie seisoene van 2015 tot 2019, en 'n filmverwerking is in 2016 vrygestel.

Die reeks is vervaardig deur Kvartal 95, wat deur Zelenski gestig is. Dit sou baie meer betrokke raak by die Oekraïne se werklike politiek; op 31 Maart 2018 is 'n politieke party genoem na die televisiereeks by die Ministerie van Justisie geregistreer, en Zelenski is op 21 April 2019 tot president van Oekraïne verkies, met meer as 70 persent van die tweede rondte stemme.

## Verwysings
Gymnosporia parviflora

***Gymnosporia parviflora*** is 'n struik of klein boompie wat hoort tot die genus *Gymnosporia*. Die spesie is inheems aan Eritrea, Jemen, Saoedi-Arabië en Somalië.

Die plant het twee subspesies: 
* *Gymnosporia parviflora subsp. eritreana* (Sebsebe) Jordaan
* *Gymnosporia parviflora subsp. parviflora*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Gymnosporia punctata

***Gymnosporia punctata*** is 'n struik wat hoort tot die genus *Gymnosporia*. Die spesie is endemies aan Somalië, dit kom in die noorde en noordooste van Somalië voor.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Putterlickia

***Putterlickia*** is 'n genus van bedeksadiges in die Celastraceae familie, en is inheems aan Suid-Afrika, Eswatini en Mosambiek. Endofitiese bakterieë in hulle wortels produseer maitansien, wat sitotoksies is.

## Spesies 
**Putterlickia neglecta* Jordaan, R.G.C.Boon & A.E.van Wyk
**Putterlickia pyracantha* (L.) Szyszyl.
**Putterlickia retrospinosa* A.E.van Wyk & Mostert
**Putterlickia saxatilis* (Burch.) Jordaan
**Putterlickia verrucosa* (E.Mey. ex Harv. & Sond.) Sim

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings
2022 Australiese Grand Prix

Die **2022 Formule Een Australiese Grand Prix** is op 10 April 2022 by die Albert Park-straatrenbaan in Melbourne, Australië gehou. Dit was die derde wedren van die 2022-kampioenskapseisoen gewees.

## Bande beskikbaar gestel 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne in Melbourne verskaf:

## Vrye oefening 
## Kwalifisering 
*******1** Lance Stroll het 'n roosterstraf van drie plekke ontvang omdat hy 'n botsing met Nicholas Latifi tydens Q1 veroorsaak het. Hy kon nie 'n tyd opstel nie, maar die beamptes het hom toegelaat om aan die wedren deel te neem.
*******2** Alexander Albon het 'n roosterstraf van drie plekke ontvang omdat hy 'n botsing met Lance Stroll veroorsaak het tydens die 2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix en is later na die kwalifisering gediskwalifiseer, omdat hy nie genoeg brandstof oorgehad het nie.

## Renuitslag 
 Charles Leclerc ontvang 'n ekstra punt vir die vinnigste rondte.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
Isipingo Beach

**Isipingo Beach** is 'n suidelike voorstad van Durban, KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Dit word geadministreer deur die eThekwini Metropolitaanse Munisipaliteit.

## Verwysings
Ayinagamu-spruit

Die **Ayinagamu-spruit** is 'n regtersytak van die Sabierivier in die provinsie Mpumalanga van Suid-Afrika. Die spruit vloei naby die Nkuhlu-piekniekplek onderdeur die H4-1-pad tussen Skukuza en Onder-Sabie in die suide van die Krugerwildtuin. 

## Ontspring 
* 

## Monding 
*
Berettaspruit

Die **Berettaspruit** is 'n spruit wat in die bosbouplantasies wes van Bosbokrand, in Mpumalanga, Suid-Afrika vloei. Sy monding is aan die linkerbank van die Nwarhelerivier, in die opvanggebied van die Sabierivier.

## Monding 
* 

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Berettaspruit se monding by Geonames.org (cc-by)

## Verwysings
Karen Carpenter

**Karen Anne Carpenter** (New Haven, Connecticut, 2 Maart 1950 – Downey, Kalifornië, 4 Februarie 1983) was 'n Amerikaanse sangeres en perkussiespeler. Sy het saam met haar broer Richard Carpenter die groep The Carpenters gestig. Sy is gesien as 'n goeie tromspeler deur ander tromspelers soos Hal Blaine, Cubby O'Brien, Buddy Rich en *Modern Drummer Magazine*. Sy is veral bekend vir haar vokale eienskappe.

Karen Carpenter het anorexia nervosa gehad, 'n eetversteuring waaroor daar toe min bekend was. Hierdie versteuring het uiteindelik 'n hartstilstand veroorsaak, waaraan sy gesterf het.

In 1996, dertien jaar na haar dood, is nog 'n solo-album vrygestel, genaamd *Karen Carpenter*.

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 
*McKay, George (2018). 'Skinny blues: Karen Carpenter, anorexia nervosa and popular music'. *Popular Music* 37(1): 1–21. doi: 10.1017/S026114301700054X
*
*
*
*
SAS Charlotte Maxeke

'*SAS *Charlotte Maxeke* (S102)*' is 'n Heldin-klas duikboot, 'n variant van die Tipe 209 diesel-elektriese aanvalsduikboot wat ontwikkel is deur Howaldtswerke-Deutsche Werft (HDW) van Duitsland, tans in diens van die Suid-Afrikaanse Vloot. Dit is vernoem na Charlotte Maxeke, 'n Suid-Afrikaanse godsdiensleier en politieke aktivis van die vorige eeu. 

## Agtergrond 
Suid-Afrika het in Julie 2000 'n kontrak vir drie Tipe 209/1400-duikbote op Howaldtswerke-Deutsche Werft (HDW) en Thyssen Nordseewerke geplaas. Die Tipe 209/1400-duikbote het die Frans-geboude Daphné-klas duikbote, SAS *Spear*, SAS *Assegaai* en SAS *Umkhonto* wat in 2003 uit diens gestel is, vervang. Die Heldin-klas word as Suid-Afrika se eerste "ware" duikbote beskou, aangesien hulle meer geskik was om onder water te wees as die *Daphné*-modelle. 

SAS *Charlotte Maxeke* het op 7 April 2006 in Simonstad aangekom.

Teen 2021 word SAS *Charlotte Maxeke* by die Krygkor-dokwerf omgebou en hertoegerus. Befondsing ten bedrae van R189 miljoen is na bewering beskikbaar gestel om die voltooiing van die ombouing gedurende die 2023/24-boekjaar te verseker. 

## Verwysings
Annobón

[duimnael|regs|300px|Ligging van Annobón in die [Golf van Guinee]]
**Annobón** is klein eiland in die Golf van Guinee en is 'n provinsie van Ekwatoriaal-Guinee. Die eiland is net suid van die ewenaar. Die plant *Gymnosporia annobonensis* is endemies aan die eiland.
Pennywise the Dancing Clown

**It,** ook bekend as **Pennywise the Dancing Clown** of *Bob Gray*, is die titelkarakter en hoofantagonis in Stephen King se 1986 gruwelroman **It**. Die karakter is 'n demoniese en skrikwekkende bonatuurlike entiteit wat die plaaslike kinders van die fiktiewe dorp Derry, Maine omtrent elke sewe-en-twintig jaar vermoor en eet, met baie kragte wat die vermoë insluit om van vorm te verander, ander te manipuleer en ongemerk te bly tussen volwassenes.
duimnael|regs|300px|Pennywise the Dancing Clown.

King het met die idee van Pennywise vorendag gekom nadat hy homself afgevra het wat kinders meer as enigiets anders in die wêreld bang maak, wat hy gevoel het narre was. Die karakter is beskryf as een van die vreesaanjaendste narre in populêre kultuur en is 'n wêreldwye ikoon.

Die karakter is deur Tim Curry uitgebeeld in die 1990 televisie-aanpassing met dieselfde naam; en deur Bill Skarsgård in die 2017 en 2019 filmverwerking.

## Verwysings
Gymnosporia annobonensis

***Gymnosporia annobonensis*** is 'n struik wat hoort tot die genus *Gymnosporia*. Die spesie is endemies aan die eiland Annobón.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Volkslied van die Russiese Federasie

duimnael|Die volkslied
Die **Volkslied van die Russiese Federasie** (Russies: Гимн Российской Федерации, *Gimn Rossijiskoi Federatsii*) is in 2000 deur president Wladimir Poetin ingestel. Die musiek stem ooreen met dié van die volkslied van die Sowjetunie, maar is van nuwe teks voorsien. Die vorige volkslied, die *Patriottelied*, wat deur president Boris Jeltsin ingestel is, was nooit baie gewild nie.

Die musiek is geskryf deur Aleksandr Aleksandrof en die teks is deur Sergei Michalkof, wat ook die medeskrywer was van die teks van die volkslied van die Sowjetunie.

## Teks
### Russiese weergawe
### Afrikaanse vertaling
:Rusland is ons heilige mag,
:Rusland is ons geliefde land.
:'n Magtige wil, 'n groot heerlikheid,
:Is joune vir altyd.

:Refrein:

:*Wees glorieryk, ons vry Vaderland,*
:*Die eeue oue vereniging van broederlike volke,*
:*Voorvadergegewe wysheid van die volk!*
:*Wees glorieryk, ons land! Ons is trots op jou!*

:Vanaf die suidelike seë tot die poolgebied,
:Lê ons woude en velde versprei. 
:Jy is uniek in die wêreld! Enig in sy soort – 
:Inheemse land, beskerm deur God!

:Refrein

:Breë ruimtes vir drome en vir leef,
:Word geopen in die komende jare. 
:Ons kry krag deur ons trou aan die vaderland, 
:So was dit, so is dit en so sal dit altyd wees!

:Refrein.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
Video van die volkslied op Youtube
Crompton-versameling

Die **Crompton-versameling** van hoofsaaklik briewe in die staatsargief van kwaZulu-Natal gee ‘n beeld van die mense en geskiedenis van die streek tussen 1857 en 1880.

John Lake Crompton is in November 1815 in Norwich, Engeland gebore en het in Maart 1857 in die kolonie  Natal aangekom. In Pinetown was hy ‘n Anglikaanse priester, sakeman, groot grondbesitter, boer, politikus, vrederegter en aandeelhouer in die Natal Railway Company.

Die briewe handel onder meer oor sy leierskapsrol in die stryd teen en rondom biskop John William Colenso, maar ook oor sy ander aktiwiteite. Sekere briewe gaan oor die lewenstoestande in Natal toe hy daar aankom, sy indrukke van die kultuur van die Zulu-volk, sy mening oor die invoer van Indiër-arbeiders in Natal en oor vrygestelde slawe. In nagelate dokumente van sy vrou, Harriette Phelps, blyk dit dat sy ‘n vroeë stryder vir vrouregte was.

## Bibliografie
*Leverton, B.J.T.: The Crompton Collection. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 25, nr. 3, Maart 1976
De Aar (kiesafdeling)

**De Aar** was 'n kiesafdeling van die Suid-Afrikaanse Volksraad vanaf die eerste algemene verkiesing op 15 September 1910 ná Uniewording op 31 Mei daardie jaar.

In 1948, '53, '58, '61 is De Aar met Colesberg gekombineer, waarna dit weer twee afsonderlike kiesafdelings word in 1966. In 1974 verdwyn Colesberg, maar De Aar bestaan voort tot 1994.

## Bronne 
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Langalibalele

duimnael|regs
**Langalibalele** (c1814 – 1889) was die hoofman van die Amahlubistam in Natal en leier van die Langalibalele-rebellie in 1873. Hy het saam met sy volgelinge tussen Cathkinpiek en Giant's Castle in die Drakensberge naby die oorsprong van die Boesmansrivier gewoon. Na die stigting van Kimberley het baie van sy jong mense werk in die diamantmyne  gekry en uit hulle verdienste gewere gekoop. Die plaaslike magistraat het vir Langalibalele versoek om hierdie gewere terug te besorg maar ten spyte van herhaalde versoeke het hy nie gehoor daaraan gegee nie. 

In Oktober 1873 is 'n mag, bestaande uit 300 vrywilligers uit Natal en 6 000 lojale swartmanne uit, uitgerus met twee kanonne, gemobiliseer om hom te onderwerp. Sir Theophilus Shepstone en sir Benjamin Pine, die luitenant-goewerneur, het die mag vergesel. Na 'n moeilike tog het 'n afdeling van die *Natal Carbineers* en die *Royal Engineers* die hoofman se kraal bereik, maar moes uitvind dat hy na Basoetoeland gevlug het. Hy is eindelik naby Leribe gevang en vir verhoor na Pietermaritzburg geneem. 

Langalibalele is gevonnis tot lewenslange ballingskap en sy volgelinge is swaar strawwe opgelê. Biskop John William Colenso het tussenbeide getree en die vonnis, van ballingskap na Robbeneiland, is gewysig. Hy het in 1886 na Natal teruggekeer waar hy drie jaar later oorlede is.
duimnael|regs|Langalibalele as gevangene.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
William Owen Lanyon

duimnael|regs
Sir **William Owen Lanyon** (1842-1887) was 'n Britse soldaat en koloniale administrateur. Hy is in 1842 in Ierland gebore. Hy sluit by die Britse Leër aan en tydens die eerste besetting van Transvaal word hy in 1879 as Administrateur aangestel. Hy was baie sieklik en sy onvriendelikheid het hom die vyandskap van die burgers op die hals gehaal, iets wat bygedra het tot uitbreek van die Eerste Vryheidsoorlog in 1880. Hy is oorlede in New York in 1887.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
Mostertshoek

**Mostertshoek** is 'n bergpiek geleë in die Wes-Kaap provinsie van Suid-Afrika.

## Eksterne skakels 
* Mostertshoek op summitpost.org
Lilith

[thumb|200px|*Lilith* (1887), deur John Collier, in die Atkinson-kunsmuseum, [Merseyside, Engeland.]]

**Lilith** (Hebreeus: לילית, *Līlīṯ*) is 'n vrouefiguur in die Mesopotamiese en Joodse mitologie. Sy was óf die eerste vrou van Adam óf die vroulike oerdemoon. Daar word genoem dat Lilith uit die tuin van Eden "verban" is omdat sy nie gehoorsaam aan Adam wou wees nie.

Die naam Lilith kom van die Akkadiese *lilû*. Dit is verwant aan die Hebreeuse woord *lilith* Jesaja 34:14. In die Mesopotamiese godsdiens word dit in wigskriftekste van Sumer, Assirië en Babilonië aangetref, waar sy 'n gees of demoon is.

Lilith bestaan steeds in vandag se populêre en Westerse kultuur, letterkunde, okkultisme, fantasie en rillers. Sy word dikwels uitgebeeld as 'n vrou wat veg vir gelykheid en streef na geregtigheid.

## Verwysings
## Skakels
Gymnosporia swazica

Die **Swazipendoring** (*Gymnosporia swazica*) is 'n struik of 'n klein boompie wat hoort tot die genus *Gymnosporia*. Die spesie is inheems aan KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Eswatini.

Die boom se FSA-nommer is 749.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* ResearchGate
* Plants of the World Online
Gymnosporia sikkimensis

***Gymnosporia sikkimensis*** is 'n struik wat tot die genus *Gymnosporia* hoort. Die spesie is endemies aan die deelstaat Sikkim in Indië. 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Kramberg

Die **Kramberg** is 'n bergreeks geleë in die Oos-Kaap provinsie van Suid-Afrika, dit is 'n noordelike uitbreiding van die Stormberg en 'n verlenging van die groter Drakensbergreeks.

Dit vorm deel van die Stormberggebied wat dorpe soos Aliwal-Noord, Jamestown en Burgersdorp insluit.
Ramciel

**Ramciel** is 'n plek in Suid-Soedan wat as dié land se nuwe hoofstad sal dien. John Garang, die eerste president van die outonome gebied Suid-Soedan, wou gedurende sy bewind glo Ramciel as nuwe hoofstad benoem, maar hy is oorlede voordat Suid-Soedan sy onafhanklikheid verkry het en pleks daarvan het die grootste stad Joeba die nuwe hoofstad geword. Die bouwerk aan die nuwe hoofstad word deur die voortgesette burgeroorlog in Suid-Soedan en dié land se enorme skuldlas bemoeilik.

Ramciel is langs die Wit-Nyl sowat 240&nbsp;km noord van die huidige hoofstad Joeba, op die driepunt van die drie deelstate Bahr-al-Ghazal, Equatoria en Greater Upper Nile geleë.

## Verwysings
Pendentief

thumb|240ppx|'n Skematiese voorstelling van 'n koepel op pendentiewe.

'n **Pendentief** in argitektuur is 'n konstruksiemetode wat die plasing van 'n ronde koepel oor 'n vierkantige kamer of van 'n elliptiese koepel oor 'n reghoekige kamer moontlik maak. Die pendentiewe, wat driehoekige segmente van 'n sfeer is, dun af na punte aan die onderkant en word breër aan die bokant om die ronde of elliptiese basis te vorm wat vir die koepel nodig is. In messelwerk dra die pendentiewe dus die gewig van die koepel en konsentreer dit by die vier hoeke waar dit versprei kan word na die steunpilare daaronder.

Pendentiewe was algemeen in Ortodokse, Renaissancistiese en Barokkerke, met 'n drom met vensters wat dikwels tussen die pendentiewe en die koepel ingevoeg is. Die eerste eksperimentering met pendentiewe het met Romeinse koepelkonstruksies in die 2de tot 3de eeu begin, terwyl dit in die 6de-eeuse Aja Sofia in Konstantinopel ten volle ontwikkel is.

## Gallery

Beeld:Kostel Nejsvětější Trojice (Fulnek) – frs-002.jpg|Die Heilige Drie-eenheidkerk, Fulnek, Tsjeggië.
Beeld:Crkva_Sveti_Kliment_-_Skopje_(2).jpg|Kerk van Sint Clemens in Skopje.
Beeld:Haga_Sofia_RB3.jpg|'n Pendentief van die hoofkoepel van die Aja Sofia.

## Verwysings
## Bronne
* 
* 

## Skakels
Gymnosporia buchananii

***Gymnosporia buchananii*** is 'n struik of klein boompie wat hoort tot die genus *Gymnosporia*. Die spesie is inheems aan Angola, Benin, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ethiopië, Gaboen, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Malawi, Mosambiek, Nigerië, Republiek die Kongo, Rwanda, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Soedan, Tanzanië, Uganda en Zambië.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Matjuluspruit

Die **Matjuluspruit** is 'n spruit wat in die suide van die Krugerwildtuin, in Mpumalanga, Suid-Afrika vloei. Sy monding is aan die noordebank van die Krokodilrivier net noord van Malalane.
Die Berg-en-Dalruskamp van die wildtuin is op die oewer van die Matjuluspruit geleë.

## Ontspring 
* 

## Monding 
* 

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Matjuluspruit se monding by Geonames.org (cc-by)

## Verwysings
Trekboervereniging

Die **Trekboervereniging** het ten doel die geskiedenis van die watrek– en trekoskultuur in Suid-Afrika te bewaar.

Op sekere feesdae (soos veral Erfenisdag) bied die organisasie aanbiedings wat ‘n uitbeelding gee van die pionierslewe van die gewone trekboer en die Voortrekkers. Demonstrasies van alle fasette van daardie geslag se leefwyse word vertoon, soos die in- en uitspan van osse, die op- en afsaal van perde, die sny en brei van osrieme en die maak van tuie, die vleg van swepe, die smee van yster, kook van seep, giet van kerse, bak van brood, maak en herstel van waens en klere, giet van koeëls, skiet met ‘n voorlaaier, jag, verwerking van vleis, gebruik van bokseile, oprig van hartebeeshuise.

## Lees ook
*Ossewa

## Bibliografie
*Oosthuysen, C. Marius: Die trekos en trektoerusting in Suid-Afrika - 'n historiese perspektief. Pretoria: Protea Boekhuyis, 2020. 
*Walton, James: The ox-wagon - symbol of South African exploration and expansion. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 25, nr. 3, Maart 1976
*gemeenskap.kragdadig.co.za
Randspruit

Die **Randspruit** is 'n spruit in die verre-suidooste van die Krugerwildtuin, Mpumalangaprovinsie, Suid-Afrika.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Randspruit se opdamming by Geonames.org (cc-by)
Xintudwenispruit

Die **Xintudweni** is 'n droë lopie sentraal in die Krugerwildtuin, Mpumalangaprovinsie, Suid-Afrika. Dit mond in die Nwaswitsontsorivier langs die Satara–Tshokwanepad

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Xintudweni by Geonames.org (cc-by)
Xilokoxospruit

Die **Xilokoxo** is 'n droë lopie oos van Bosbokrand in die Mpumalangaprovinsie, Suid-Afrika. Dit mond uit in die Saringwarivier.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Xilokoxo by Geonames.org (cc-by)
Waaikraalloop

Die **Waaikraalloop** is 'n rivier sentraal in die Mpumalangaprovinsie, Suid-Afrika. Dit mond uit in die Kwaaimanspruit.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Waaikraalloop se monding by Geonames.org (cc-by)
Kwaaimanspruit

Die **Kwaaimanspruit** is 'n rivier tussen Belfast en Carolina in die Mpumalangaprovinsie, Suid-Afrika. Dit sluit by die Komatirivier aan 2&nbsp;km wes van die Groblerbrug.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Kwaaimanspruit se mond by Geonames.org (cc-by)
Barberton, Australië

**Barberton** is 'n gehug in die Moora-streek in Wes-Australië. Dit lê 203 m bo seevlak en het 164 inwoners in 2013 gehad.
Nelspruit (kiesafdeling)

**Nelspruit** was 'n kiesafdeling van die Suid-Afrikaanse Volksraad vanaf die algemene verkiesing op 17 Mei 1933.

Barberton is ná 'n sitting van die afbakeningskommissie in 1957 in Pretoria afgeskaf omdat die kiesafdeling nie langer sy bestaan kon regverdig nie weens die ontwikkeling van die Laeveld in ander rigtings. By die volgende verkiesing in 1958 is Barberton by Nelspruit gevoeg, net om weer in 1974 sy opwagting te maak.

## Bronne 
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Luphisispruit

Die **Luphisispruit** is 'n spruit in die Mpumalanga-provinsie in Suid-Afrika, wat ooswaarts tot op die wesgrens van die Krugerwildtuin vloei. Die Luphisi-woongebied is aan die regter- of suidoewer van die spruit geleë. Die Geraamtespruit is sy sytak.

## Roete 
Luphisispruit → Nsikazi, wesgrens van Krugerwildtuin → Krokodil → Komati → Indiese Oseaan.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Geraamtespruit se monding by Geonames.org (cc-by)
Sixtynse kapel

[thumb|220px|Die oostekant van die kapel, met *Die laaste oordeel* deur [Michelangelo.]]
Die **Sixtynse kapel** (Latyn: *Sacellum Sixtinum*; Italiaans: *Cappella Sistina*) is 'n kapel in die Apostoliese Paleis in die Vatikaanstad en die amptelike woning van die pous. Die kapel, wat eers as die *Cappella Magna* ("Groot Kapel") bekend was, is genoem na pous Sixtus IV, wat dit tussen 1473 en 1481 laat bou het. Dit is vandag die ligging van die pouslike konklaaf, waar die pous gekies word. 

## Fresko's
Die roem van die Sixtynse kapel lê hoofsaaklik in die fresko's wat die binnekant versier, veral die plafon van die Sixtynse kapel en *Die laaste oordeel*, albei deur Michelangelo.

## Geskiedenis
Tydens die bewind van Sixtus IV het 'n span Renaissance-skilders, insluitende Sandro Botticelli, Pietro Perugino en Domenico Ghirlandaio, 'n reeks fresko's geskep wat die *Lewe van Moses* en die *Lewe van Christus* uitgebeeld het, met pouslike portrette daarbo en trompe-l'œil-behangsels daaronder. Dié skilderye is in 1482 voltooi, en op 15 Augustus 1483 het Sixtus IV die eerste mis in die Sixtynse kapel gehou, waartydens die kapel ingewy en aan die Maagd Maria opgedra is.

Tussen 1508 en 1512, onder beskerming van pous Julius II, het Michelangelo die kapel se plafon geskilder, 'n projek wat die gang van Westerse kuns verander het en beskou word as een van die grootste artistieke prestasies van die menslike beskawing. In 'n ander politieke klimaat, ná die plundering van Rome, het Michelangelo teruggekeer en *Die laaste oordeel* tussen 1535 en 1541 vir pous Clemens VII and pous Paulus III geskilder. Die roem van Michelangelo se skilderings het 'n menigte besoekers na die kapel gelok sedert hulle 500 jaar gelede onthul is.

## Verwysings
## Skakels
Gymnosporia marcanii

***Gymnosporia marcanii*** is 'n boom wat hoort tot die genus *Gymnosporia*. Die spesie is inheems aan Thailand en Viëtnam.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Gymnosporia hainanensis

***Gymnosporia hainanensis*** is 'n struik wat tot die genus *Gymnosporia* hoort. Die spesie is endemies aan die eiland Hainan.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Bengaalse alfabet

Die **Bengaalse alfabet** of **Bangla-alfabet** (Bengali বাংলা বর্ণমালা, *Bangla bôrṇômala*) is die alfabet wat gebruik word om die Bengaalse taal te skryf gebaseer op die Bengaals-Assamese skrif, en is histories gebruik om Sanskrit binne Bengale te skryf. Dit is een van die mees algemene skryfstelsels ter wêreld, wat deur meer as 265 miljoen mense gebruik word.

Vanuit 'n klassifikasie-oogpunt is die Bengaalse skryfstelsel 'n abugida, dit wil sê sy vokaalgrafeme word hoofsaaklik nie as onafhanklike letters uitgedruk nie, maar as diakritiese tekens wat die vokaal wat inherent is aan die basisletter waarby hulle gevoeg word, wysig. Die Bengaalse skryfstelsel word van links na regs geskryf en gebruik 'n enkele letterkas, wat dit 'n eenkaskrif maak, in teenstelling met 'n tweekaskrif soos die Latynse skrif. Dit is herkenbaar, soos ander Brahmiese skrifte, aan 'n kenmerkende horisontale lyn bekend as 'n *mātrā* () wat langs die bokant van die letters loop wat hulle aan mekaar verbind. Die Bengaalse skryfstelsel is egter minder blokkerig en het 'n meer kronkelende vorm as die Devanagari-skrif. 

Die Bengaalse skrif kan verdeel word in vokale en vokaal diakritiese tekens, konsonante en konsonante konjunkte, diakritiese en ander simbole, syfers en leestekens. Klinkers en konsonante word as letters en ook as diakritiese tekens gebruik.

Die Bengaalse skrif het 'n totaal van 9 vokaalgrafeme, wat elk 'n  genoem word *swôrôbôrnô* "vokaalletter". Die *swôrôbôrnôs* verteenwoordig ses van die sewe hoofvokaalklanke van Bengaals, saam met twee vokaaldiftonge. Almal van hulle word in beide Bengaals en Assamees-tale gebruik.

## Verwysings 
## Skakels
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ribgewelf

[thumb|220px|links|'n Romaanse ribgewelf, [Peterborough-katedraal (1118).]]
[thumb|220px|'n Gotiese ribgewelf, [Reims-katedraal, (1221).]]

'n **Ribgewelf** is 'n argitektoniese metode om 'n groot spasie te bedek, soos die skip van 'n kerk. Dit bestaan uit 'n raamwerk van gekruisde of diagonale geboë ribbe. Variasies is gebruik in Romeinse, Bisantynse, Islamitiese, Romaanse en Gotiese argitektuur. Dun klippanele vul die spasies tussen die ribbe. Dit verminder die gewig en dus die uitwaartse drukking van die gewelf. Die ribbe versprei die gewig afwaarts en na verskillende punte, gewoonlik rye pilare. Dit het argitekte van Gotiese katedrale in staat gestel om dunner en hoër mure met veel groter vensters te ontwerp.

Die vroegste voorbeeld wat in Islamitiese argitektuur bewaar gebly het, is die Mezquita-katedraal van Córdoba in Al-Andalus op die Iberiese Skiereiland, wat 'n eeu voor die vroegste Romaanse voorbeelde gebou is.

## Verwysings
### Bronne
*
* 
* 

## Skakels
Waterstofoksalaat

**Waterstofoksalaat** is 'n anioon met chemiese formule  (of -) wat van oksaalsuur deur die verlies van 'n enkele proton of, alternatiewelik, van die oksalaatanioon () deur byvoeging van 'n proton afgelei is.

Verskeie waterstofoksalate is goed bestudeer, insluitend natriumwaterstofoksalaat (), kaliumwaterstofoksalaat (), ammoniumwaterstofoksalaat (), rubidiumwaterstofoksalaat () en dimetielammoniumwaterstofoksalaat (()).

Veral in ouer literatuur word daar ook na waterstofoksalate as **bioksalate**, **suuroksalate** of **monobasiese oksalate** verwys.

Waterstofoksalaat word as amfoteries geklassifiseer dws. dit kan óf 'n as suur óf as 'n basis in 'n chemiese reaksie reageer.

## Struktuur 
Die meeste hidrogenoksalaatsoute is gehidreer. Byvoorbeeld, kaliumwaterstofoksalaat kristalliseer as 2·. Hierdie materiale vertoon uitgebreide strukture as gevolg van waterstofbinding en anioon-katioon interaksies. Die hidrate dehidreer by verhitting:

:2· → 2 + 

Waterstofoksalaat is gebruik om die intramolekulêre oordrag van die waterstofioon te bestudeer. Aangesien die reaksie oënskynlik bloot die beweging van die waterstofioon (proton) behels, is aanvaar dat die laagste energie-oriëntasie van die waterstofoksalaatmolekule wat die reaksie sou vergemaklik die *cis*-oriëntasie sou wees. 'n Meer ingewikkelde situasie is egter teenwoordig wat koppeling tussen die protonbeweging en die interne vryheidsgrade, beweging van die suurstofatome en kwantumtonneling van die waterstofioon behels.
460px|links|Intramolekulêre protonoordrag in die waterstofoksalaat-ioon - *cis*-oriëntasie.

## Kyk ook 
*Waterstofkarbonaat

## Verwysings
Lys van sure en basisse

Lys van sure en basisse gerangskik in volgorde van sterkte.

## Bronne 
* 

## Kyk ook 
*pH
*Suur
*Basis

## Verwysings
Nusantara

**Nusantara** (Indonesies: [nusanˈtara]), amptelik die **Hoofstad Nusantara** (*Ibu Kota Nusantara*), is die beplande hoofstad van Indonesië en sal in 2024 ingewy word. Die beplande stad sal Djakarta, wat sedert 1945 as hoofstad dien, vervang. Dit is langs die ooskus van Borneo in die huidige provinsie Oos-Kalimantan geleë en sal 'n gebied van 2561&nbsp;km² beslaan met 'n heuwelagtige landskap met bosse en 'n baai.

Die stad Nusantara sal na verwagting 'n nuwe provinsie vorm wat van Oos-Kalimantan afgestig sal word, soos dit met die hoofstadstreek Djakarta ook gebeur het. Die bouwerk aan Nusantara sal na verwagting in Julie 2022 begin.

## Naam 
[duimnael|links|'n Vergulde kaart in die Saal van Onafhanklikheid by die Indonesiese Nasionale Monument, Djakarta, wat die "Nusantara-visie" voorstel. Sabah, Sarawak en Labuan (deelstate en 'n federale gebied van [Maleisië), Broenei en Oos-Timor (almal soewereine lande) is ook ingesluit]]
Die woord *nusantara* is afkomstig uit Oud-Javaans. Die Oud-Javanese woord is saamgevoeg uit *nusa* ("eilande") en *antara* ("buitenste"), wat rofweg vertaal kan word as "die buitenste eilande" (uit die eiland Java se perspektief) wat oorspronklik verwys het na dié streek se argipel as 'n vertaling van die Sanskrit *Dwipantara* met die selfde betekenis by Singhasari, voordat dit na die deur die Majapahit-ryk verowerde gebiede buite Java, wat nou deel vorm van Indonesië, verwys het.

*Nusantara* is gekies as die nuwe hoofstad se naam om die nasionale visie *Wawasan Nusantara* ("Nusantara-visie"; "die visie van die Indonesiese argipel") te vereer en dit weerspieël ook dié land se status as 'n eilandstaat. ("land wat verdeel is") genoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
Mandlenispruit

Die **Mandlenispruit** is 'n sytak van die Tugelarivier in die Middellande van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Mandlenispruit se samevloei by Geonames.org (cc-by)
Klein-Wilgerivier

Die **Klein-Wilgerivier** is 'n rivier wat in die Oos-Vrystaat naby die westegrens met KwaZulu-Natal in Suid-Afrika vloei.
Klein-Mooirivier

Die **Klein-Mooirivier** is 'n rivier wat in die KwaZulu-Natal Middeland van Suid-Afrika vloei. Dit is 'n sytak van die Mooirivier.
Leeuspruit (Katbosspruit)

Die **Leeuspruit** is 'n sytak van die Katbosspruit in die provinsie Mpumalanga, Suid-Afrika. 

## Verwysings
Dawid-standbeeld

Die **Dawid-standbeeld** is 'n meesterstuk van Renaissance-beeldhouwerk, wat tussen 1501 en 1504 deur die Italiaanse kunstenaar Michelangelo uit marmer geskep is. Dawid is 'n 5,17-meter hoë marmerbeeld van die Bybelse figuur Dawid, 'n gunstelingonderwerp in die kuns van Florence. 

Dawid is in die oorspronklik opdrag bestel as een van 'n reeks standbeelde van profete wat langs die daklyn van die oostelike punt van die  Florence-katedraal geplaas moes word. Dit is egter uiteindelik op 'n openbare plein buite die Palazzo Vecchio geplaas, die setel van die burgerlike regering in Florence, in die Piazza della Signoria, waar dit op 8 September 1504 onthul is. Die standbeeld is in 1873 na die  Galleria dell'Accademia, Florence, verskuif en later op die oorspronklike plek deur 'n replika vervang.

As gevolg van die aard van die figuur wat dit verteenwoordig het, het die standbeeld gou die verdediging van burgerlike vryhede gesimboliseer in die Republiek van Florence, 'n onafhanklike stadstaat wat aan alle kante bedreig word deur kragtiger mededingende state en deur die hegemonie van die Medici-familie. Die oë van Dawid, met 'n waarskuwingsglans, was gerig op Rome waar die Medici-familie gewoon het.

## Verwysings
Leeuspruit (Grootdraaidam)

Die **Leeuspruit** is 'n takrivier in die provinsie Mpumalanga, Suid-Afrika. 

Die Leeuspruit vloei in 'n suidwaartse rigting, en ledig in die Grootdraaidam wat op die noordeoewer van die Vaalrivier geleë is.
Gymnosporia dongfangensis

***Gymnosporia dongfangensis*** is 'n struik wat tot die genus *Gymnosporia* hoort. Die spesie is endemies aan die eiland Hainan.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Leeuspruit (Mohokare)

:Nota: *Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Leeuspruit (dubbelsinnig).*

Die **Leeuspruit**, of Leeuwspruit, is 'n sytak van die Caledonrivier in die verre-suide van die Vrystaat in Suid-Afrika. Dit vloei langs die N6, tussen Smithfield en Rouxville.

Die spruit moet nie verwar word met die **Leeurivier** wat ook in die Mohokare mond, teenaan die Lesothogrens nie.

## Sien ook 
* Lys van riviere in Afrika

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Leeuspruit se monding by Geonames.org (cc-by)
Maytenus abbottii

Die **Pondo-kokoboom** (*Maytenus abbottii*) is 'n boom wat hoort tot die genus *Maytenus*. Die spesie is inheems aan KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap. Dit kom voor van die Oribiravyn tot by Port St. Johns. Die boom het 'n voorkomsgebied van 2200&nbsp;km². Daar is tans tien gefragmenteerde subpopulasies en die totale populasie word op minder as 1 000 bome geskat. Die boom word onder andere bedreig deur oor gebruik as brandhout deur die plaaslike bevolking.

Die boom se FSA-nommer is 398.1.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gymnosporia crenata

***Gymnosporia crenata*** is 'n boom wat hoort tot die genus *Gymnosporia*. Die spesie is inheems aan die suidelike Stille Oseaan en kom op die Cookeilande, Fidji, Geselskapseilande, Marquesaseilande, Niue, Samoa, Tonga, Tuamotu-argipel en die Tubuai-eilande voor.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Mika Salo

**Mika Salo** (gebore 30 November 1966 in Helsinki) is 'n uitgetrede Finse renjaer. Hy het tussen 1994 en 2002 aan Formule Een-wedrenne deelgeneem. Sy beste kampioenskapuitslag was tiende in 1999.

## Formule 1 
Hy het sy superlisensie in 1994 verwerf en vir die Lotus-span begin jaag, maar kon geen punte aangeteken nie. Hy het in 1995, 1996 en 1997 vir Tyrrel gejaag en vyf punte in die eerste twee seisoene en drie punte in 1997 geneem en 15de (1995), 13de (1996) en 17de (1997) geëindig. In 1998 is hy na die Arrows-span, hy kon daarin slaag om 3 punte te behaal en het 13de geëindig. Hy het nie 'n voltydse renplek by BAR vir die 1999-seisoen gekry nie. Omdat BAR se gereelde jaer Ricardo Zonta beseer is, kon Mika aan 3 wedrenne vir hulle deelneem. 

In 1999 is hy toegelaat om die plek van Michael Schumacher vir Scuderia Ferrari in 6 renne in te neem. Sy beste uitslag was by die Hockenheimring by die 1999 Duitse Grand Prix, waar hy volgens spanbevele tweede geëindig het agter Eddie Irvine. Hy is ná die negende ren van die kampioenskap deur Ferrari oorgeneem. Hy het 10 punte behaal en het tiende in die kampioenskap geëindig. 

In 2000 is hy deur Sauber gehuur en het 6 punte aangeteken om 11de in die kampioenskap te eindig. Na 'n blaaskans in 2001 was hy terug in 2002 vir die Toyota F1-debuut, en het 'n enkele punt in die eerste wedren sowel as in die derde wedren geneem en 17de in die kampioenskap geëindig.

## Ná Formule 1 
In 2003 was sy eerste wedren na Formule 1 in 'n Audi R8, tydens die 12 uur van Sebring. Hy sou ook met dieselfde motor aan die 24 uur van Spa-Francorchamps deelneem; hy het egter al na 1 uur sonder brandstof gaan staan.

In 2004 debuteer hy in 'n Ferrari 575 in die FIA GT, hy wen twee renne in die kampioenskap.

## Verwysings
Korobelaspruit

Die **Korobelaspruit** is 'n spruit wat in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika vloei.

## Monding 
*

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Korobelaspruit se monding by Geonames.org (cc-by)

## Verwysings
Jean Alesi

**Jean Alesi** (gebore Giovanni Alesi, 11 Junie 1964) is 'n Franse renjaer van Italiaanse afkoms. Na sukses in die laer kategorieë, veral sy oorwinning in die 1989 Formule 3000-kampioenskap, het sy Formule Een-loopbaan deelname by Tyrrell, Benetton, Sauber, Prost, Jordan en Ferrari ingesluit, waar hy baie gewild onder die tifosi was.

Tydens sy tydperk by Ferrari van 1991 tot 1995 het sy aggressiewe bestuurstyl, gekombineer met die gebruik van die nommer 27 op sy motor, daartoe gelei dat sommige joernaliste en die tifosi hom met Gilles Villeneuve vergelyk het. Hy het die 1995 Kanadese Grand Prix gewen, maar dit was die enigste oorwinning van sy Formule Een-loopbaan. Gedurende sy tyd in Formule Een was Alesi besonder goed in die nat en was hy 'n kwik- en passievolle renjaer, wie se emosies hom soms ondergekry het.

## Verwysings
Gymnosporia intermedia

***Gymnosporia intermedia*** is 'n boom wat hoort tot die genus *Gymnosporia*. Die spesie is inheems aan Angola, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ethiopië, Kameroen, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Niger, Nigerië, Rwanda, Senegal, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Plants of the World Online
Leeumens

duimnael|Die *Löwenmensch-*beeldjie na restourasie in 2013
Die '''*Löwenmensch*-beeldjie**, ook genoem die **Leeuman** of die **Leeumens''' van Hohlenstein-Stadel, is 'n prehistoriese ivoorbeeldhouwerk wat ontdek is in Hohlenstein-Stadel, 'n Duitse grot, in 1939. Die Duitse naam, *Löwenmensch*, wat beteken "leeupersoon" of "leeumens", word die meeste gebruik omdat dit in Duitsland ontdek is en uitgestal word.

Die beeldjie is tussen 35&nbsp;000 en 40&nbsp;000 jaar oud, soos bepaal deur radiokoolstofdatering van die laag waarin dit gevind is. Dit is een van die oudste bekende onbetwiste voorbeelde van 'n artistieke voorstelling, een van die oudste standbeelde wat ooit ontdek is, en die oudste bekende diervorm- (verdierliking) beeldhouwerk in die wêreld. Die ouderdom van die beeld assosieer dit met die argeologiese Acheuleense kultuur van die Laat-Paleolitikum. Dit is uit mammoetivoor gekerf met 'n vuursteenmes. Sewe parallelle, dwarsgekerfde holtes is op die linkerarm.

Na verskeie rekonstruksies wat nuutgevonde fragmente ingesluit het, is die beeldjie 31,1 cm  hoog, 5,6 cm breed en 5,9 cm dik. Dit word tans in die Museum Ulm vertoon.

## Verwysings
## Eksterne skakels
* Amptelike webblad
*  — materiaal en foto's van die beeldjie
*  — wat die vervaardiging van 'n replika wys met behulp van outentieke gereedskap, in Duits met Engelse onderskrifte
*
Gymnosporia integrifolia

Die **Spalk-pendoring** (*Gymnosporia integrifolia*) is 'n struik wat tot die genus *Gymnosporia* hoort. Die spesie is endemies aan die Noord- en die Wes-Kaap.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* The Plantlist
Bloemfontein-Suid (kiesafdeling)

**Bloemfontein-Suid** was 'n kiesafdeling van die Suid-Afrikaanse Volksraad vanaf die eerste algemene verkiesing op 15 September 1910 ná Uniewording op 31 Mei daardie jaar.

## Geskiedenis van verteenwoordiging 
[duimnael|regs|180px|Kol. [Deneys Reitz, Volksraadslid vir Bloemfontein-Suid in 1920, voor hy Barberton verteenwoordig het van 1929 tot 1942.]]
Kol. Deneys Reitz was die verkose Volksraadslid vir Bloemfontein-Suid van Maart tot Desember 1920.

Ná die oorlog tree kolonel Reitz tot die politiek toe as ondersteuner van genl. Smuts se Suid-Afrikaanse Party en haal in die algemene verkiesing van 1920 die paal in Bloemfontein-Suid. Hy word so Unie-Volksraadslid toe hy dr. Colin Steyn, eweneens 'n seun van 'n oud-Vrystaatse president, te wete M.T. Steyn, van die Nasionale Party met 101 stemme verslaan. Dit was al Vrystaatse setel wat die regering kon wen omdat dié provinsie redelik bankvas agter die Nasionale Party se leier en stigter, genl. J.B.M. Hertzog, gestaan het.

Op 3 Augustus 1920 kom hulle in dieselfde kiesafdeling in 'n tussenverkiesing teen mekaar te staan. (Dis nie bekend hoekom nie, tensy Steyn die uitslag suksesvol betwis het.) Reitz wen weer, dié keer met 'n meerderheid van 141.

In die algemene verkiesing van 1921, wat genl. Smuts wou gebruik om sy posisie in die Volksraad te versterk ná die Unionisteparty by sy Suid-Afrikaanse Party ingelyf is, kom Reitz en Steyn weer in Bloemfontein-Suid teen mekaar te staan. Steyn kry 1&nbsp;189 stemme en Reitz 1&nbsp;142 vir 'n skrale meerderheid vir die Nasionale Party van 47. Dr. Steyn het in sowel die Bloemfonteinse setel as Vredefort gestaan en albei gewen. Hy verkies egter om Bloemfontein-Suid te verteenwoordig, waarskynlik omdat hy wou keer dat die S.A.P. 'n tussenverkiesing in die hoofstad wen en so weer 'n houvas in die Vrystaat kry, want in die algemene verkiesing het die N.P. weer 16 uit die 17 setels gewen. Al uitsondering was Bloemfontein-Noord, waar die Arbeidersparty se Arthur Barlow met 316 stemme teen Die N.P. se J.W.G. Steyn gewen het.

## Bronne 
* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
* Van Rooyen, Jan J. 1971. *Ons politiek van naby*. Kaapstad en Johannesburg: Tafelberg-Uitgewers Bpk.
Göbekli Tepe

**Göbekli Tepe** (Turks: [gœbecˈli teˈpe], "Potbelly Hill"; bekend as Girê Mirazan of Xirabreşkê in Koerdies) is 'n Neolitiese argeologiese terrein naby die stad Şanlıurfa in Suidoos-Anatolië, Turkye. Gedateer na die Pre-Pot Neolitikum, tussen ongeveer 9 500 en 8 000 vC, die terrein bestaan uit 'n aantal groot sirkelvormige strukture wat deur massiewe klippilare ondersteun word - die wêreld se oudste bekende megaliete. Baie van hierdie pilare is ryklik versier met abstrakte antropomorfiese besonderhede, kleredrag en reliëfs van wilde diere, wat argeoloë seldsame insigte oor prehistoriese godsdiens en die besondere ikonografie van die tydperk bied. Die 15 m hoë, 8 ha  tell sluit ook baie kleiner reghoekige geboue, steengroewe en klipgesnyde reënbakke uit die Neolitikum in, sowel as 'n paar tenkens van bedrywigheid uit latere tydperke.

Die terrein is vir die eerste keer gebruik aan die begin van die Neolitiese tydperk, wat in Suidwes-Asië die verskyning van die oudste permanente menslike nedersettings op enige plek in die wêreld aandui. Prehistorici koppel hierdie Neolitiese Revolusie aan die koms van landbou, maar stem nie saam of boerdery mense laat vestig het of andersom nie. Göbekli Tepe, 'n monumentale kompleks wat op die bopunt van 'n rotsagtige bergtop gebou is, ver van bekende bronne van water en tot op hede geen duidelike bewyse van landbouverbouing opgelewer het nie, het 'n prominente rol in hierdie debat gespeel. Die terrein se oorspronklike ondersoeker, Duitse argeoloog Klaus Schmidt, het dit beskryf as die "wêreld se eerste tempel": 'n heiligdom wat gebruik word deur groepe nomadiese jagter-versamelaars uit 'n wye gebied, met min of geen permanente inwoners. Ander argeoloë het hierdie interpretasie uitgedaag en aangevoer dat die bewyse vir 'n gebrek aan landbou en 'n inwonende bevolking ver van voldoende was. Onlangse navorsing het ook daartoe gelei dat die huidige ondersoekers van Göbekli Tepe baie van die gevolgtrekkings wat Schmidt se interpretasie onderlê, hersien of laat vaar.

Die eerste keer opgemerk in 'n opname in 1963, is die belangrikheid van die terrein erken deur Schmidt, wat opgrawings daar gerig het vanaf 1995 tot sy dood in 2014. Sedertdien het werk voortgegaan onder die beskerming van die Istanbul Universiteit, Şanlıurfa Museum, en die Duitse Argeologiese Instituut, onder die algehele leiding van die Turkse prehistorikus Necmi Karul. Dit is in 2018 as 'n UNESCO-wêrelderfenisgebied aangewys, wat die uitstaande universele waarde daarvan erken as "een van die eerste manifestasies van mensgemaakte monumentale argitektuur". Teen 2021 is minder as 5% van die terrein opgegrawe.

## Verwysings
Gymnosporia harveyana subsp. harveyana

Die **rondevrugbospendoring** (*Gymnosporia harveyana subsp. harveyana*) is 'n boom wat tot die genus *Gymnosporia* hoort. Die spesie is inheems aan Suid-Afrika, behalwe die Vrystaat en Lesotho. Dit kom ook in Eswatini, Malawi, Mosambiek, Tanzanië en Zimbabwe voor.

Die boom se FSA-nommer is 399.2.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Fountain

duimnael|Marcel Duchamp se *Fountain*, 1917, foto deur Alfred Stieglitz by 291 kunsgalery na aanleiding van die 1917 Society of Independent Artists-uitstalling, met toegangsmerker sigbaar. Die agtergrond is The Warriors deur Marsden Hartley.
***Fountain*** is 'n voorafvervaardigde beeldhouwerk deur Marcel Duchamp in 1917, wat bestaan uit 'n porselein urinaal geteken "R. Mutt". In April 1917 is 'n gewone stuk loodgieterwerk wat deur Duchamp gekies is, ingedien vir 'n uitstalling van die Society of Independent Artists, die eerste uitstalling deur die Genootskap wat by The Grand Central Palace in New York sou plaasvind. Toe Duchamp die doel van sy voorafvervaardigde-beeldhouwerk verduidelik het, het Duchamp gesê dit is "alledaagse voorwerpe wat deur die kunstenaar se keuse tot die waardigheid van 'n kunswerk verhoog is." In Duchamp se aanbieding is die urinaal se oriëntasie van sy gewone posisionering verander. *Fountain* is nie deur die komitee verwerp nie, aangesien die reëls van die Genootskap bepaal het dat alle werke aanvaar sal word van kunstenaars wat die fooi betaal het, maar die werk is nooit in die vertoonarea geplaas nie. Ná daardie verwydering is *Fountain* by Alfred Stieglitz se ateljee afgeneem, en die foto is in die Dada-joernaal *The Blind Man* gepubliseer. Die  oorspronklike kunswerk is verlore.

Die werk word deur kunshistorici en teoretici van die avant-garde as 'n belangrike landmerk in 20ste-eeuse kuns beskou. Sestien replikas is in die 1950's en 1960's by Duchamp in gebruik geneem en met sy goedkeuring gemaak. Sommige het voorgestel dat die oorspronklike werk deur die vroulike kunstenaar Elsa von Freytag-Loringhoven was wat dit as 'n vriend aan Duchamp voorgelê het, maar kunshistorici beweer dat Duchamp alleen verantwoordelik was vir *Fountain* se aanbieding.

*Fountain* is opgeneem in die Marcel Duchamp-katalogus *raisonné* deur Arturo Schwarz; Die volledige werke van Marcel Duchamp (nommer 345).

## Verwysings
Achondroplasie

thumb|160px|Jason "Wee Man" Acuña, 'n Amerikaanse akteur en waaghals met achondroplasie.

**Achondroplasie** is 'n genetiese steuring wat dwergisme veroorsaak. Die toestand tas gewoonlik nie die intelligensie aan nie. 

Sowat 80% van gevalle spruit uit 'n nuwe mutasie, wat in die pa se sperma ontstaan. In gesinne met twee ouers met die toestand sal kinders wat albei aangetaste gene erf, gewoonlik voor geboorte of kort daarna sterf weens asemhalingsprobleme.

Behandeling kan insluit steungroepe en groeihormoonterapie.

## Tekens en simptome
* Disproporsionele dwergisme
* Kort arms en bene
* Kort vingers en tone 
* Groot kop met prominente voorkop
* Klein middelgesig met 'n plat neusbrug
* 'n Konvekse of konkawe rugkurwe
* Bakbene of knopknieë
* Herhaalde oorinfeksies, slaapapnee en 'n waterhoof

### Komplikasies
#### Kinders
'n Waterhoof is 'n ernstige komplikasie wat met achondroplasie in kinders verbind word. Dit gebeur wanneer serebrospinale vloeistof nie in en uit die skedel  kan vloei nie weens die manier waarop die werwelkolom vernou. Dié opbou van vloeistof word verbind met 'n vergrote kop, vomering, lusteloosheid, hoofpyne en irriteerbaarheid. 

#### Volwassenes
Volwassenes met achondroplasie het dikwels probleme met obesiteit en slaapapnee. Hulle ondervind ook dikwels 'n dooie gevoel of tinteling in hulle bene weens die samepersing van senuwees.

Vroue met achondroplasie het gewoonlik 'n keisersnee as hulle die lewe skenk om komplikasies te voorkom.

## Verwysings
## Skakels
Kingdoms of Fire, Ice & Fairy Tales

**Kingdoms of Fire, Ice & Fairy Tales** is die tweede dokumentêre rolprent van Bonné de Bod en die rolprentmaker, Susan Scott. Die film is gekies om by sewe internasionale filmfeeste vertoon te word en het al talle toekennings ingepalm. 

Die bekende filmkritikus, Leon van Nierop, noem dat * Kingdoms* asembenewend is, maar dat dit die entoesiasme en respek is waarmee De Bod die natuur waarneem, wat die rolprent so merkwaardig maak. Verder sê hy ook dat die manier waarop sy altyd een word met die landskappe, die dryfkrag agter die rolprent is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* Kingdoms of Fire, Ice & Fairy Tales op IMDB
Hexrivier (Elands)

Die **Hexrivier** is 'n rivier in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika. Dit vloei deur die Bospoortdam net noord van die dorp Rustenburg en sluit aan by die Elandsrivier in die Vaalkopdam verder noord.

## Eksterne skakel 
* Kaart van die Hexrivier by Geonames.org (cc-by)