open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shaun Pollock

**Shaun Pollock** OIS (16 Julie 1973 in Port Elizabeth, Kaapprovinsie) is 'n voormalige Suid-Afrikaanse krieketspeler en kaptein van die Proteas. Pollock het saam met Allan Donald jare lank 'n indrukwekkende boul-vennootskap gevorm. Van 2000 tot 2003 was hy die kaptein van die Proteas. Hy het onder meer tydens die krieketwêreldbekertoernooie in 1996, 1999, 2003 en 2007, die T20I-wêreldbeker 2007, asook die Kampioenetrofeë in 1998, 2000, 2002, 2004 en 2006 vir Suid-Afrika gespeel.

Op 11 Januarie 2008 het hy sy aftrede van alle vorme van internasionale krieket aangekondig na sy 303ste Internasionale eendagwedstryd op 3 Februarie. Hy doen nou vir SuperSport verslag oor Suid-Afrikaanse krieket. Shaun Pollock is in November 2021 in die IKR se Heldesaal opgeneem.

## Internasionale loopbaan 
### Begin 
Shaun Pollock se toetsloopbaan begin op 16 November 1995 teen Engeland op SuperSport-park in Centurion. Hy het uiteindelik in 108 toetswedstryde vir Suid-Afrika gespeel. Hy was ook 'n lid van die Proteaspan wat tydens die Kampioenetrofee 1998 Suid-Afrika se eerste internasionale kriekettitel kon inpalm.

### Kapteinskap 
duimnael|links|Shaun Pollock tydens oefening, 2005
Nadat Hansie Cronjé uit krieket verban is, het Pollock as kaptein in April 2000 oorgeneem. Hy is vervang ná Suid-Afrika se swak vertoning in die 2003-krieketwêreldbeker.

Alhoewel hy nie meer kaptein was nie, het hy sy plek in die span behou. Ná 'n teleurstellende toetsreeksreeks teen Australië in 2005/2006 was hy gekritiseer dat hy sy boulvermoë verloor het. Hy het die beste ekonomiese koers van enige bouler wat 300 EDI paaltjies geneem het, en hy is ook die eerste Suid-Afrikaner en slegs die tiende speler om 400 toetspaaltjies te neem. In September 2007 is hy vir die eerste keer in sy loopbaan nie gekeur vir die Suid-Afrikaanse toetsspan nie.

Hy het die meeste paaltjies vir Suid-Afrika geneem in toetse totdat Dale Steyn hom op 26 Desember 2018 verbygesteek het. Hy het 421 toetspaaltjies geneem en 3&nbsp;781 toetslopies in sy 108 toetswedstryde aangeteken.

## Persoonlike lewe 
Pollock kom uit 'n familie van hoofsaaklik Skotse afkoms. Sy oupa aan vaderskant, Andrew Pollock, wat vir Oranje-Vrystaat gespeel het, is in Edinburg gebore. Hy het by die Northwood-skool in Durban, KwaZulu-Natal, skoolgegaan. Hy is getroud met twee dogters. Sy vrou was 'n finalis in die Mej. Suid-Afrika-kompetisie in die vroeë 90's en het vir 'n Suid-Afrikaanse telekommunikasiemaatskappy gewerk. Hy neem geen sterk drank nie en is 'n toegewyde Christen. Pollock is 'n gegradueerde van die Universiteit van Natal met 'n baccalaureusgraad in handel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Shaun Pollock op ESPNcricinfo
Rivierlietsjie

Die **rivierlietsjie** (*Lecaniodiscus fraxinifolius*) is 'n middelgroot boom deel van die Sapindaceae familie is. Die spesie is inheems aan Burundi, Ethiopië, Kenia, Malawi, Mosambiek, Somalië, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe. Die vrugte is ronderig (tot 15&nbsp;mm in deursnee), fluwelig en geel tot pienk.

## Sien ook 
* Lys van uitheemse bome wat in Suid-Afrika voorkom
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
Sophia van die Palts

**Sophia van die Palts** (beter bekend as die **keurvorstin van Hannover**; 14 Oktober 1630 – 8 Junie 1714) was van 1692 tot 1698 die keurvorstin van Hannover. Sy was ’n kleindogter van koning Jakobus VI en I en ook die erfgenaam van die troon van Engeland (later Groot-Brittanje), en dus die vermoedelike troonopvoler van koningin Anna. Sy is egter twee maande voor Anna dood en haar oudste seun, Georg Lodewyk, het die nuwe troonopvolger geword. Hy het Anna op 1 Augustus 1714 as koning George I opgevolg.

## Lewe 
Sophia was die dogter van Frederik V, die keurvors van die Palts, en Elizabeth Stuart, die dogter van koning Jakobus I. Sy het in Nederland grootgeword omdat haar ouers daarheen gevlug het ná die sekwestrasie van hul keurvorstedom tydens die Dertigjarige Oorlog. Op 30 September 1658 is sy getroud met Ernst August, wat in 1692 die eerste keurvors van Hannover geword het. Hy was ’n kleinneef van Sophia se ma – hulle was albei agterkleinkinders van Christiaan III van Denemarke.

Haar eggenoot, eens ’n man sonder land, het die Huis van Hannover eindelik in 1692 verhef tot ’n keurvorstedom. Sophia het toe die keurvorstin van Hannover geword en dit is die titel waaronder sy die bekendste is.

## Erfgenaam 
In September 1700 het Sophia haar neef koning William III van Engeland ontmoet, net twee maande ná die dood van die toekomstige koningin Anna se seun prins William. ’n Jaar later het die Engelse parlement ’n wet deurgevoer dat die troon na Sophia sou gaan indien nie Anna of William kinders sou hê nie omdat Sophia Protestants was. So is verhoed dat ’n Rooms-Katoliek weer monarg van Engeland word.

Teen dié tyd was Sophia steeds fiks en gesond, al was sy 71 jaar oud en 35 jaar ouer as die siek Anna. Sy het ook vyf kinders en drie wettige kleinkinders gehad. Daar is tans 5&nbsp;000 afstammelinge van Sophia, al het hulle nie almal ’n aanspraak op die troon nie.

## Dood 
In Junie 1714 het Sophia in haar tuin geloop toe sy inmekaarsak en sterf. Sy was 83 jaar oud – ’n gevorderde ouderdom vir dié era. Koningin Anna is net ’n paar weke daarna self op 49 oorlede. As Anna voor Sophia gesterf het, sou Sophia die oudste persoon geword het wat nog die Britse troon bestyg het.

Met Sophia se dood het haar oudste seun, keurvors Georg Lodewyk van Brunswyk-Lüneburg, in haar plek die Britse troonopvolger geword. ’n Paar weke later het hy Anna opgevolg as George I van Groot-Brittanje.

## Verwysings 
* 
* Israel, Johnathan I. Radical Enlightenment. Oxford University Press, 2001, 84.

## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pienkblompeer

Die **pienkblompeer** (*Dombeya burgessiae*) is 'n boom wat deel is van die *Malvaceae* familie. Die boom se blare is groot, fluweelagtig en byna rond. 

Die boom se FSA-nommer is 468.1 en staan in Engels bekend as die *Pink wild pear*.

## Verspreiding 
Die boom is inheems in Angola, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Kenia, Malawi, Mosambiek, Rwanda, Soedan, Suid-Afrika, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika is die plant inheems in KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga.

## Sinonieme 
Die plant het 29 sinonieme:

* *Assonia burgessiae* (Gerrard ex Harv.) Kuntze
* *Assonia calantha* (K.Schum.) Stuntz
* *Assonia sparmannioides* Hiern
* *Dombeya angulata* Mast.
* *Dombeya antunesii* Exell & Mendonça
* *Dombeya auriculata* K.Schum.
* *Dombeya burgessiae var. crenulata* Szyszył.
* *Dombeya burttii* Exell
* *Dombeya calantha* K.Schum.
* *Dombeya concinna* K.Schum.
* *Dombeya dawei* Sprague
* *Dombeya endlichii* Engl. & K.Krause
* *Dombeya gamwelliae* Exell
* *Dombeya globiflora* Staner
* *Dombeya greenwayi* Wild
* *Dombeya johnstonii* Baker
* *Dombeya kindtiana* De Wild.
* *Dombeya lasiostylis* K.Schum.
* *Dombeya mastersi* Hook.f.
* *Dombeya nairobensis* Engl.
* *Dombeya nyasica* Exell
* *Dombeya parvifolia* K.Schum.
* *Dombeya platypoda* K.Schum.
* *Dombeya rosea* Baker f.
* *Dombeya sparmannioides* (Hiern) K.Schum.
* *Dombeya sphaerantha* Gilli
* *Dombeya tanganyikensis* Baker
* *Dombeya trichoclada* Mildbr.
* *Dombeya velutina* De Wild. & Staner

## Galery 

Dombeya burgessiae, bloeiwyses, Manie van der Schijff BT, g.jpg
Dombeya burgessiae - Ribaue (9546661679).jpg
Dombeya burgessiae 2.jpg
Dombeya burgessiae 2c.JPG
Dombeya burgessiae, bloeiwyses, Manie van der Schijff BT, c.jpg
Dombeyaburgessiae.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Fluweelvrugzanha

Die **fluweelvrugzanha** (*Zanha africana*) is 'n middelgroot boom wat in die noordelike en sentrale deel van Zimbabwe voorkom. Hier groei die boom op koppies en in oewerbos. Die spesie  is ook inheems in Angola, Botswana, Demokratiese Republiek die Kongo, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. Die blare is tot 150&nbsp;mm lank en die vruggies is ronderig, helderoranje en fluweelagtig.

Die boom se FSA-nommer is 438.5

## Die bas 
duimnael|links|180px|*Callosobruchus maculatus*-wyfie
Hierdie boom se bas word gebruik om opgebergde graan teen boontjiekalanders, kewertjies van die subfamilie *Bruchinae*, soos *Callosobruchus maculatus* te beskerm. Navorsing het getoon dat dit nor-hopane bevat wat verhoed dat die insekte hul eiers kan lê en hulle doodmaak.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bron 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
Selfie

'n **Selfie** is 'n foto wat iemand van hom- of haarself neem. Die persoon wat die foto neem is dus self op die foto (in 'n spieël of met een of beide arms) sigbaar. So 'n *selfie* word gewoonlik met 'n selfoon of digitale kamera geneem. Die gebruik is veral gewild by jongmense.

'n Selfie kan gebruik word as avatar op webtuistes of ander sosiale media. Dit kan ook geneem word as bewys dat 'n persoon iets gedoen het, iets aangehad het of by 'n bepaalde plek was. Andersyds kan dit ook die resultaat van 'n ledige spelery wees.

Spesiale selfiestokke is beskikbaar om mense te help om beter selfies te neem. Die kamera word aan die stok gemonteer, wat dan gebruik word om foto's van verder, of vanuit 'n ander hoek te neem.

In 2013 is die woord "selfie" in verskeie woordeboeke opgeneem, onder andere:
* Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal; en
* Oxford English Dictionary.

Dié woord is in 2015 in die sesde uitgawe van die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal opgeneem.

## Geskiedenis 
Sover bekend is die woord 'selfie' vir die eerste keer op 13 September 2002 op 'n Australiese aanlynforum gebruik. 'n Persoon het om verskoning gevra vir die publikasie van 'n onduidelike foto, deur te skryf: "*And sorry about the focus, it was a selfie.*"

In 2004 verskyn die woord as etiket op Flickr. Sedert 2012 word dit algemeen gebruik. Aanvanklik is dit met 'n 'y' aan die einde gespel, later het die 'ie' meer gebruiklik geword.

## Fotogalery 

ISS-32 American EVA b3 Aki Hoshide.jpg|Ruimtevaarder Aki Hoshide neem 'n selfie (2012).
Autorretrato Dude.JPG|Selfie in die truspieëltjie van 'n kar.
Noel Rudloff Age 14.jpg|'n Stuitige selfie.
Autofoto.jpg|Selfie met die persoon se voete sigbaar.
Macaca nigra self-portrait full body.jpg|Dis nie net mense wat selfies neem nie.

## Verwysings
Valsperdebos

Die **valsperdebos** (*Hippobromus pauciflorus*) is 'n klein boom wat voorkom onder die platorand in die kusstreke vanaf Knysna tot in die Lebomboberge asook Eswatini. Die boom het 'n digte lower en gevleuelde ragis. 

Die boom staan ook bekend as: *basterperdepis*, *perdepisboom* en *valsperdepis* en in Engels as die *bastard horsewood* en *false horsewood*.

Die boom se FSA nommer is 438.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Boskranses

Die **Boskranses** (*Atalaya natalensis*) is 'n middelgroot boom wat endemies aan KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap is. Dit kom vanaf die Oos-Kaapse kus by die The Haven tot Umtamvuna voor asook die Ngoye, Nkandla en Ngomewoude in KwaZulu-Natal. Die boom se vrugte is houtagtig, gevleuel en staan regop.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Peperboom

Die **peperboom** (*Schinus molle*) is 'n klein boom wat genaturaliseer geraak het in Suid-Afrika vanaf Suid-Amerika en dreig om 'n indringerplant te word. Die boom groei maklik, word aangeplant en kom voor in dor streke. Die boom het wilgeragtige, neerhangende, veervormige saamgestelde blare en takkies.

## Natuurlike voorkoms 
Die spesies is inheems in Argentinië, Brasilië, Chili, Paraguay, Peru en Uruguay.

duimnael|links|Kenmerkende bas

## Gasheerplant 
Die boom is 'n gasheerplant vir die mot *Polymona rufifemur*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Plants of the World Online
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 

## Verwysings
Brasiliaanse peperboom

Die **Brasiliaanse peperboom** (*Schinus terebinthifolia*) is 'n boom wat genaturaliseer geraak het in Suid-Afrika vanaf Suid-Amerika en dreig om 'n indringerplant te word. Die boom groei maklik, word aangeplant en kom voor in KwaZulu-Natal en verder noordwaarts. Voëls versprei die saad van hierdie spesie.

## Natuurlike voorkoms
Die spesie kom natuurlik voor in Argentinië, Brasilië en Paraguay.

## Subspesies 
Die plant het twee subspesies:
* *Schinus terebinthifolia var. acutifolia* Engl.
* *Schinus terebinthifolia var. terebinthifolia*

## Fotogalery 

Schinus terebinthifolius leaves.jpg|Blare
Schinus terebinthifolius flowers.jpg|Blomme
Schinus terebinthifolius stem.jpg|Stam
Starr 041018-0009 Schinus terebinthifolius.jpg|Blare

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels
Lebomboberge

Die **Lebomboberge**, is 'n 800&nbsp;km lang, smal bergreeks in Suider-Afrika. Die berg strek van Hluhluwe in KwaZulu-Natal in die suide tot by Punda Maria in die Limpopo in Suid-Afrika in die noorde. Sommige dele van die berg is ook te vinde in Mosambiek en Eswatini.

## Geologie 
Geologies word die reeks beskou as 'n monokline; deel van 'n vulkaniese rif. Die Lebombo-monokline strek noord-suid en daal neer na die ooste. Dit is saamgestel uit 'n reeks van Jurassiese ouderdom vulkaniese rots, beide basaltiese lawas en riolitiese vloei en uitbarstings. Die samestelling berus hoofsaaklik op horisontale Karoo Supergroep sedimentêre gesteentes van die Kalahari kraton in die weste en word oorlê deur Kryt onlangse sedimente na die ooste. Die wisselende weerstand rioliet en maklik verweerbare basalt produseer 'n reeks van parallelle skerp rante geskei deur grasvlaktes.

## Geografie 
Die reeks is relatief laag met hoogtes tussen 450&nbsp;m en minder as 800&nbsp;m. Die hoogste piek is die 776&nbsp;m hoë Berg Mananga. Die 480&nbsp;m hoë Longwe is die hoogste piek in die Lebomboberge noord van die Letabarivier.

Die berge oorheers die Lubombo-distrik in Eswatini. Dorpe in die gebied sluit in Siteki sentraal, Lubhuku in die weste en Mayaluka en Big Bend in die suide met die Lusutfurivier wat suid van die bergreeks verbyvloei. Na die noorde lê die dorpe Simunye, Tambankulu en Namaacha, die Mlawula Natuurreservaat asook die Mbuluzirivier.

'n Hele aantal riviere, waaronder die Pongolarivier, Mkuzerivier, Lusutfurivier, Komatirivier, Krokodilrivier (monding) en die Olifantsrivier kruis die berge van wes na oos.

Die naam van die berge is afgelei van die Zoeloewoord Ubombo wat "groot neus" beteken.

## Bewaringsgebiede 
Die Krugerwildtuin en Phongolo Natuurreservaat beskerm sekere gedeeltes van die bergreeks.

## Sien ook 
* Lys van bergpieke in Suid-Afrika

## Verwysings
Witkaree

Die **witkaree** (*Searsia pendulina*) is 'n boom wat hoort tot die genus *Searsia*. Die spesie is inheems aan Namibië, die Noord-Kaap en die Vrystaat en kom op oewers van die Oranjerivier voor. Die boom word wyd aangeplant en is soms moeilik om te identifiseer weens verbastering. Die boom se blare is dunner as die van die Karee.

Die boom se FSA-nommer is 396.2.

## Fotogalery 

Searsia pendulina - Wit Karee.JPG
Searsia pendulina - Wit Karee - prev Rhus.JPG
Searsia pendulina 1DS-II 4-5424.jpg
Searsia pendulina 5Dsr 5553.jpg
Searsia pendulina 1DS-II 4-5427.jpg
Searsia pendulina 5Dsr 5550.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Eksotermies

duimnael|300px|'n Ontploffing is 'n gewelddadige eksotermiese reaksie.

In termodinamika, word die term **eksotermies** beskryf as 'n proses of reaksie wat energie vrystel, gewoonlik in die vorm van hitte, maar ook in die vorm van lig (bv 'n vonk, 'n vlam, of flits), elektrisiteit (bv 'n battery), of klank (soos byvoorbeeld die ontploffing gehoor wanneer waterstof brand). Aan die einde van 'n eksotermiese reaksie is die produkte gewoonlik warmer as aan die begin, behalwe as die gegenereerde hitte verwyder word. Eksotermies is die teenoorgestelde van endotermies. Die woord vind sy oorsprong in die Griekse woorde *exo*, ("buite") en *thermasi*, (verhit). 

## Voorbeelde van eksotermiese reaksies 
* Seker die bekendste eksotermiese reaksie is die verbrandingsreaksie: C + O2 → CO2 + energie. Tydens hierdie reaksie verbrand enige bron van koolstof met suurstof om CO2 te vorm, maar ook hitte.
* Kondensasie: Wanneer iets verdamp (soos alkohol op jou vel - kyk endotermies) word energie opgeneem, maar wanneer iets kondenseer, stel dit hitte vry. Dus, om water uit die oseaan te verdamp het jy energie in vorm van die son nodig, maar wanneer die waterdamp weer kondenseer, gebeur die teenoorgestelde en stel dit daardie hitte wat nodig was om te verdamp, weer vry.
* Wanneer sement of hars hard word, stel dit hitte vry.

## Kyk ook 
* Endotermies
* Tweede wet van termodinamika

## Voetnotas en verwysings
Dikbas

Die **dikbas** (*Lannea discolor*) is 'n bladwisselende bosveldboom van middelslaggrootte wat aan die familie van mango-agtiges (*Anacardiaceae*) behoort. Die stam is glad en grys en sy naam verwys letterlik na die dik bas wat die vaatbondels teen veldbrand beskerm. Die boom se FSA-nommer is 362.

Die blare is saamgestel met twee tot vyf paar teenoorstaande blaartjies. Dit het 'n gryserige onderkant. Die blommetjies is klein, roomkleurig en soet gegeur op verlengde blomtakkies. Dit verskyn in die lente net voor die blare. Die vruggies is vlesig, ovaalvormig en verskyn in die laat lente en somer.

## Galery 

Lêer:Lannea discolor, stam, Schanskop.jpg|Bas
Lêer:Lannea discolor, lower, Zoutpan.jpg|Loof
Lêer:Lannea discolor, nuwe loof, b, Schanskop.jpg|Lenteloof

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
Oostelike Provinsie (streek)

Die Kaapkolonie is amptelik op 14 Junie 1827 deur die waarnemende goewerneur, genl. Richard Bourke, in 'n **Oostelike Provinsie** (die OP) en 'n Westelike Provinsie verdeel. Op daardie tydstip het die OP bestaan uit die distrikte Graaff-Reinet, Beaufort (later Beaufort-Wes), Somerset (later Somerset-Oos), Albanie, Uitenhage en George.

Die destydse oosgrens van die Kaapkolonie was vanaf die see noordwaarts langs die Groot-Visrivier, Koonaprivier, oor die Winterberg, die Swart-Keirivier en die Klaas Smitsrivier, oor die Stormberg, langs die Stormbergspruit en die was van Aliwal-Noord langs die Oranjerivier stroomafwaarts tot by Ramah (24º 21' OL), daarvandaan in 'n reguit lyn suidwes tot Pramberg. Van daar wes tot die oostelike punt van die Kareeberg. As skeiding tussen die twee provinsies is die punt in Kraairivier tot die aansluiting by die Oranjerivier (by die huidige Aliwal-Noord). Die Kareeberg is as die noordelike grens van die kolonie aangewys en die grens tussen die provinsies daarna suidwes na die skeiding tussen die Nuweveldberge en die Komsberg, en daarna langs die Dwykarivier en die Gouritsrivier tot by die see.

Die Britse setlaars het gekla dat Kaapstad as setel van die regering te ver weg is om na hulle belange om te sien en wou daarom 'n afsonderlike regering  hê. Die aanhoudende Kaapse grensoorloë het die Britse regering oortuig om 'n aparte provinsie in die ooste van die Kaapkolonie met sy eie luitenant-goewerneur te stig. Andries Stockenström is in die pos aangestel met sy setel in Grahamstad.

In Desember 1847 het goewerneur sir Harry Smith die hele Oranjerivier van sy mond tot by die huidige Aliwal-Noord tot noordgrens van die kolonie verklaar. In 1852 het goewerneur George Cathcart bepaal dat die Oostelike Provinsie voortaan sal bestaan uit die distrikte Colesberg, Albert, Cradock, Somerset, Fort Beaufort, Victoria-Oos, Albanie, Uitenhage en Port Elizabeth. In die jare daarna is Brits-Kaffraria, Fingoland, Galekaland, Tembuland, Bomvanaland, Pondoland, Griekwaland-Oos, Port St. Johns en Mount Ayliff die een na die ander by die Kaapkolonie ingelyf en is die Groot-Visrivier met die Mtamvunarivier as oosgrens vervang.

Die benaming *OP* leef voort in die sportwêreld.

## Bibliografie 
* Böeseken, A.J.: Geskiedenis-atlas vir Suid-Afrika. Kaapstad: Nasou, 1963
* Botha, C. Graham: Place names in the Cape Province. Kaapstad: Juta, 1926
* Labuschagne, R.J.: Die Oostelike Provinsie. In: Ons Land. 'n Reeks van 65 praatjies uitgesaai in die Afrikaanse diens van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie van 1 September tot 16 November 1967
* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Kaapstad: Tafelberg vir die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, 1972. 
* Stockenström, Eric: Historiese atlas van Suid-Afrika. Stellenbosch: ProEcclesia, 1928

## Sien ook 
* Lys van streeksname in Suid-Afrika
Endotermies

In termodinamika word die term **endotermies** gebruik om 'n proses of reaksie in die stelsel te beskryf wat energie van die omgewing absorbeer in die vorm van hitte. Na 'n endotermiese reaksie plaasgevind het is die produk gewoonlik kouer as aan die begin, behalwe as daar van buite hitte bygevoeg is.

Endotermies is die teenoorgestelde van eksotermies. Die woord vind sy oorsprong in die Griekse woorde *endon*, ("binne") en *thermasi*, ("verhit").

## Voorbeelde 
* Verdamping:
** Wanneer jy nat is, kry jy koud omdat die water op jou lyf verdamp en jou koud maak.
** Wanneer die dokter jou vel met 'n alkohollappie afvee voor hy jou inspuit, word jou vel koud. Dit gebeur omdat alkohol so 'n lae kookpunt het en dus baie vinniger as water verdamp en daarom voel dit koud.
* Oplossing: Wanneer sout by water gevoeg word, los die sout in die water op terwyl die reaksie hitte opneem. Dus sal die oplossing aan die einde kouer wees as voor die sout by die water gevoeg is.

## Kyk ook 
* Eksotermies
* Tweede wet van termodinamika
Entropie

In eenvoudige terme meet **entropie** die hoeveelheid wanorde in 'n sisteem.

Entropie neig altyd om toe te neem:
* 'n Huis neig om te verval en moet in stand gehou word.
* Dinge by 'n hoë energietoestand neig om na 'n laer energietoestand te beweeg:
** Die son brand uit
** Erosie maak berge platter (verlies van potensiële energie)
** Gepompte bande neig om af te blaas
** Kookwater koel af
** Ys smelt

## Clausius 
Die konsep het sy oorsprong in teorie van die termodinamika. Die eerste wet van die termodinamika sê dat wanneer 'n sisteem warmte (q) en arbeid (w) uitwissel met sy omgewing (die res van die heelal) dat die som van warmte en arbeid, die interne energie U van die heelal nie verander nie. 

::q + w = U
:: \Delta U_{heelal} = 0  (Eerste hoofwet)

Maar daar is 'n balangrike verskil tussen w en q aan die een kant en U aan die ander kant. U is 'n *toestandsfunksie* wat nie van die pad van die proses afhang, maar net van die begin- en eindpunt. Dit is nie waar vir q en w nie. Warmte en arbeid is padafhanklik.

Wanneer mens egter 'n pad definieer wat *omkeerbaar* ("reversible") is, kan 'n nuwe funksie gedefinieer word wat die **entropie S** genoem word en wat weer 'n toestandsfunksie is:

Vir 'n infinitesimale verandering:
:: dS = \frac{\delta q_{omkeerbaar}}{T} 
Vir 'n eindige verandering kan ons \Delta S bepaal deur integrasie, byvoorbeeld vir 'n temperatuurverandering:
:: \Delta S =  \int\limits_{T_1}^{T_2}\frac{\delta q_{omkeerbaar}}{T} dT 

Bemerk gerus dat vir veranderings van toestandsfunksies soos U, S en T gewoonlik  \Delta en  d gebruik word, maar vir pasfunksies gewoonlik  \delta 

### Omkeerbaarheid 
'n Omkeerbare pad is 'n pad wat deur 'n reeks van toestande van **rus** gevoer word. Wat dit in praktyk eintlik beteken is dat die veranderings stadig genoeg deurgevoer word dat die sisteem in staat is hom vlekkeloos daarby aan te pas. Die reaksie van die sisteem is dus vinniger as die tydskaal van die aksie.

Dit moet benadruk word dat dit die tydskaal van die sisteem is wat dit bepaal en nie die menslike ervaring van 'vinnigheid' nie. As mens met die hand 'n silinder met gas indruk, kan dit vir die mens vinnig lyk, maar die gasmolekule beweeg baie vinniger as die mens se hand en die verandering is tog omkeerbaar.

## Kyk ook 
* Tweede wet van termodinamika
Bergkaree

Die **bergkaree** (*Searsia leptodictya*) is 'n Suid-Afrikaanse immergroen boom wat as die "Mohlwehlwe" in Sotho en as die "Mountain karee" in Engels bekend staan. Die boom se FSA-nommer is 387. Die spesie is inheems in Angola, Botswana, Eswatini, Malawi, Mosambiek, Namibië en Zimbabwe. In Suid-Afrika is die boom inheems in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Noordwes en die Vrystaat.

## Beskrywing 
Die boom lyk baie soos die karee en witkaree maar die blaarrande is saagtandig. Die boom het 'n enkele, rowwe donkerbruin tot swart stam. Dit bereik 'n hoogte van 5&nbsp;meter met dieselfde omtrek by die takke en bied goeie weerstand teen droogte maar slegs gedeeltelik teen ryp. Dit is 'n pragtige klein boom vir 'n klein tuin met sy ronde kroon en interessante hangeffek van sy takkies en blaarstele. Dit kan in volle son of in gedeeltelike skaduwee geplant word. Die immergroen boom dra klein wit blommetjies, wat op vroulike bome verander in bondels van klein, plat bessies 5&nbsp;mm in deursnee. Die vruggies lok baie voëls wat graag die bessies vreet. Daar kan ook bier gebrou word van die bessies.

## Fotogalery 

Lêer:Searsia leptodictya, saailing, Strikfontein se Nek, b.jpg|Saailing in die Waterberg, Limpopo
Lêer:Searsia leptodictya, loof, Pretoria.jpg|Loof
Lêer:Searsia leptodictya, vrugte, a, Pretoria.jpg|Vrugte
Lêer:Searsia leptodictya, Magaliespark.jpg|*S. leptodictya* as sierboom by 'n vakansieoord

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings
Westelike Provinsie (streek)

Die Kaapkolonie is amptelik op 14 Junie 1827 deur die waarnemende goewerneur, genl. Richard Bourke, in die  **Westelike Provinsie** (WP) en die Oostelike Provinsie verdeel. Op daardie tydstip het die WP bestaan uit die destydse distrikte Kaap, Stellenbosch, Swellendam (insluitende Caledon), Worcester (insluitende Tulbagh, Clanwilliam en die Nieuwveld). Streke bekend as die Overberg, Rûens, Swartland, Boland en die Kaapse Skiereiland is dus deel van die WP.  As grens tussen die WP en die Oostelike Provinsie is noordwaarts die Gouritsrivier, die Dwykarivier, van daar af noordnoordoos na 'n punt oos van die Kareeberge aangedui. Die noordgrens was vanaf die mond en langs van die Buffelsrivier (by die huidige Kleinzee), noord van die Kamiesberge en deur die pieke van die Koperberge tot genoemde punte oos van die Kareeberge. Hierdie punt was ook die noordwestelike punt van die distrik Beaufort  (later Beaufort-Wes) in die OP.

Stap vir stap is die grens noord geskuif. In Desember 1847 het die goewerneur, sir Harry Smith, die Oranjerivier van sy mond tot by die aansluiting van die Kraairvier (by die huidige Aliwal-Noord) amptelik tot die noordgrens van die Kaapkolonie verklaar. Waarskynlik was die aanwesigheid van koper in die gebied Smith se dryfveer.

Die naam **WP** leef vandag voort in die benaming van sportspanne van plaaslike sportorganisasies.

## Bibliografie 
* Böeseken, A.J.: Geskiedenis-atlas vir Suid-Afrika. Kaapstad: Nasou, 1963.
* Botha, C. Graham: Place names in the Cape Province. Kaapstad: Juta, 1926.
* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Kaapstad: Tafelberg vir die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, 1972. 
* Stockenström, Eric: Historiese atlas van Suid-Afrika. Stellenbosch: ProEcclesia, 1928.

## Sien ook 
* Lys van streeksname in Suid-Afrika
Searsia rehmanniana

Die **stompblaartaaibos** (*Searsia rehmanniana*) ( Blunt-leaved currant ) is 'n klein boom wat in ruigtes en grasveld in hoë reënvalstreke aard en voorkom vanaf Kaapstad noordwaarts tot in die noordelike Lebomboberge asook Eswatini en Mosambiek.

Die boom se FSA-nommer is 393.4.

## Subspesies 
Die spesie het twee subspesies:
* *Searsia rehmanniana var. glabrata* (Sond.) Moffett
* *Searsia rehmanniana var. rehmanniana*

## Fotogalery 

Searsia rehmanniana, loof, Louwsburg.jpg|Blare
Searsia rehmanniana, vrugte, Louwsburg.jpg|Vrugte

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
*
Lebombonaboom

Die **Lebombonaboom** (*Euphorbia confinalis*) is 'n middelgroot tot groot boom met enkel stamme en geronde krone.

## Verspreiding 
In Suid-Afrika is die spesie inheems in Limpopo en Mpumalanga. Die spesie is beperk tot die Lebomboberge en sy uitlopers, asook riwwe in die Punda Maria/Pafurigebied van die Krugerwildtuin.Hulle groei dikwels op steil rotskoppies en kranse. Die plant is ook inheems in Mosambiek en Zimbabwe.

## Subspesies 
Die plant het twee subspesies:
* *Euphorbia confinalis subsp. confinalis*
* *Euphorbia confinalis subsp. rhodesiaca* L.C.Leach

## Fotogalery 

E confinalis rhodesica ies.jpg
Euphorbia confinalis ssp rhodesica2 ies.jpg
Euphorbia confinalis ssp confinalis ies.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Caravaggio

**Michelangelo Merisi** of **Amerighi da Caravaggio** (Italiaanse uitspraak: [kara’vaddʒo]; moontlik van 29 September 1571- 18 Julie 1610) was 'n Italiaanse kunstenaar wat tussen 1592  en 1610 in Rome, Napels, Malta en Sisilië aktief was. Sy skilderye, wat 'n realistiese waarneming van die menslike toestand is, beide fisies en emosioneel met 'n dramatiese gebruik van beligting, het 'n groot invloed op die Barokskilderstyl gehad.

Caravaggio is opgelei as 'n skilder in Milaan onder Simone Peterzano wat weer opgelei is deur Titiaan. In sy twintiger jare het Caravaggio na Rome verskuif. Hy het 'n groot invloed op Rembrandt gehad.

Wat Caravaggio uniek gemaak het was 'n radikale naturalisme, ‘n kombinasie van direkte fisiese waarneming met 'n dramatiese, selfs teatrale, gebruik van kontras. Dit het bekend geword as Tenebrisme, die verskuiwing van lig na donker met min skakerings tussenin. Hy het in 1600 op die Roomse kunstoneel verskyn met die sukses van sy eerste openbare kommissies, “Die marteling van Matteus” en “Die roeping van Matteus”. Daarna het hy nooit 'n tekort aan kommissies of beskermhere gehad nie, maar hy het sy sukses swak hanteer. Hy is op verskeie geleenthede tronk toe gestuur, het sy eie woonstel gevandaliseer en uiteindelik het die Pous 'n lasbrief vir hom uitgereik.

Ten spyte van sy roem terwyl hy geleef het, is Caravaggio byna onmiddellik na sy dood vergeet en dit was eers in die 20ste eeu dat sy belang vir die ontwikkeling van die Westerse kuns herontdek is.
Knoeifaktor

'n **Knoeifaktor** (in Engels, 'n *fudge factor*) is 'n faktor om wiskunde berekeninge te laat klop met wat werklik waargeneem word. Donker materie en donker energie is tipiese knoeifaktore.

## Eksterne skakels 
* Donkermaterie, ’n knoeifaktor
Vulkanus (hipotetiese planeet)

regs|duimnael|180px|Mercurius se perihelium skuif geleidelik aan. Aanvanklik is vermoed dit is vanweë die invloed van 'n planeet wat agter Mercurius skuil.

**Vulkanus** (Engels: *Vulcan*) is 'n fiktiewe planeet wat deur die Star Trek-films en -reekse gewild gemaak is. Volgens die storielyn word die planeet *Vulcan* deur 'n buiteaardse ras, bekend as die *Vulcans*, bewoon (Spock kom van daar). Die planeet het sy ontstaan te danke aan vroeëre spekulasie dat die verskuiwing van Mercurius se perihelium deur 'n verskuilde planeet veroorsaak word.

[duimnael|160px|links|[Leonard Nimoy|Spock van Star Trek.]]
Mercurius is die planeet naaste aan die Son en het ’n elliptiese baan om die son. Wanneer Mercurius die naaste aan die Son is (met sy perihelium), is dit 46 miljoen km van die Son af. 

In die 1850’s is bepaal Mercurius se perihelium skuif elke eeu aan (’n mens noem dit presessie). Die grootste gedeelte van hierdie aanskuiwing is in die 1850’s verklaar aan die hand van die invloed van die gravitasie van ander planete. Daar was egter 43 boogsekondes wat nie verklaar kon word met Newton se wette nie. Dus het die wiskunde nie geklop met wat waargeneem is nie. Op daardie stadium was die beste verduideliking dat daar meer massa is as wat waargeneem kan word. 

’n Hipotese het ontstaan dat 'n ander planeet agter Mercurius skuil wat hierdie materie verskaf. Dié hipotetiese planeet is Vulkanus gedoop. 

In 1915 het Einstein egter hierdie probleem opgelos met sy algemene relatiwiteitsteorie. Sy nuwe berekening, wat relatiwiteit gebruik het, het ooreengestem met wat waargeneem is. Dus het die hipotetiese planeet Vulkanus oorbodig geraak. Dit is in elk geval nooit ontdek nie.
Beginsel van middelmatigheid

duimnael|300px|Lewe is alomteenwoordig op Aarde, maar bestaan dit elders?

Die **beginsel van middelmatigheid** (in Engels, *Mediocrity principle*) is baie soortgelyk aan die  Koperniese beginsel. Die stel voor dat - omdat lewe op Aarde bestaan - dit tipies ​op aardagtige planete regdeur die heelal moet bestaan.
Koperniese beginsel

Voor Kopernikus het die mense op aarde 'n geosentriese beskouing gehad (die aarde staan stil en alles draai daarom). Toe Kopernikus 'n heliosentriese beskouing voorstel (die aarde draai om die son), was dit 'n kontroversiële kwessie, want dit het in effek beteken dat die aarde sy spesiale posisie in ons sonnestelsel afgestaan het.

Wetenskaplikes het hierdie idee verder oorweeg en neem vandag aan dat nóg die aarde nóg enige ander planeet of hemelliggaam 'n spesiale posisie in die heelal het. Hulle noem dit die **Koperniese beginsel** (Engels: *Copernican principle*). Die Koperniese beginsel word soms ook die beginsel van middelmatigheid genoem. LW. dat die Koperniese beginsel nié dieselfde is as 'n heliosentriese beskouing nie: 'n heliosentriese beskouing dui slegs daarop dat die aarde nie in die middel van ons sonnestelsel is nie. 

Die Koperniese beginsel is 'n filosofiese aanname (soos Stephen Hawking en George Ellis in hulle boek *The Large Scale Structure of Space-Time* erken). Die feit dat die aarde nie in die middel van ons sonnestelsel is nie, sê niks oor die aarde se posisie in die heelal nie. Die Koperniese beginsel is soos Richard Feynman sê, heel waarskynlik 'n oordrewe verwerping van geosentrisme. Dit word baie goed deur Richard Gott gedemonstreer.

Hoe wetenskaplikes dit verklaar dat geen hemelliggaam 'n spesiale plek in die heelal het nie, is deur die heelal voor te stel as 'n ballon wat opgeblaas word: Die rubber van die ballon is die driedimensionele heelal wat ons vandag sien. Die lug binne en buite die ballon is 'n vierde dimensie. In so 'n model het die heelal nie 'n middelpunt nie, net soos 'n sirkel nie 'n begin- of eindpunt het nie.

## Kyk ook 
* Beginsel van middelmatigheid

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Ons is in die middel 
* Aanhalings – Kosmologie
Heliosentrisme

[duimnael|300px|Heliosentriese sonnestelsel uit Andreas Cellarius se *Harmonia Macrocosmica* van [1708]]

In die verlede het mense 'n geosentriese beskouing gehad, naamlik dat die aarde stilstaan en alles daarom wentel. Kopernikus is bekend daarvoor dat hy die **heliosentriese** model geskep het waarvolgens dit die son is wat stilstaan en die aarde en ander planete is wat daarom wentel.

## Kyk ook 
* Heliosentriese wentelbaan
* Koperniese beginsel
Hermeneutiek

**Hermeneutiek** is die studie om te bepaal hoe die Bybel vertolk of geïnterpreteer moet word.

Hermeneutiek word gedefinieer as die studie van die betekenispunt en die beginsels van interpretasie. Dit is gemoeid met die filosofie en wetenskap van interpretasie. 'n Christelike kommentator het eenkeer gesê:

Hermeneutiek is 'n soort onderskeidingsproses, maniere om te ontgin vir God en God se waarheid. Ons ondersoek wat eindeloos en verby ons vermoë is om te begryp, so daar is 'n paar praktiese gebruik van heuristiese instrumente (soos om idees uit te probeer of duimreëls te gebruik) om dit te kan leef.

Bybelse hermeneutiek handel dus oor die filosofie en wetenskap van die interpretasie van die Bybelse teks deur gebruik te maak van teorieë, metodes, beginsels, eksegese, soos aangedui deur sy etimologie. Dit bevat dus al die gereedskap en tegnieke wat die proses van Bybelse interpretasie vorm.

## Sien ook 
* Eksegese

## Verwysings 
## Bronne 
*
Eksegese

**Eksegese** (Van Oud-Grieks ἐξήγησις (exḗgēsis, “interpretasie”), van ἐξηγέομαι (exēgéomai, “ek verklaar, ek interpreteer”), van ἐξ (ex, “uit”) + ἡγέομαι (hēgéomai, “lei, gids wees”).) is die vertolking of kritiese interpretasie van 'n teks. 

Die hooftaak in eksegese is om die oorspronklike, beoogde betekenis van 'n gegewe teks deur middel van noukeurige, sistematiese studie te ontdek. Dit is die proses om 'n teks te ondersoek om vas te stel hoe sy eerste lesers dit sou verstaan het.

Die belangrikste ding wat 'n persoon in eksegese moet doen, is om die oorspronklike boodskap van die outeur te bepaal ten einde die woord van God vir ons moderne konteks te verstaan, dit wil sê, hy moet eers die woord van God vir sy antieke konteks verstaan.

Hierdie woord word veral betreffende die eksegese van die Bybel gebruik.

Eksegese kan na verskeie aspekte van 'n Bybelteks kyk, soos:

*die historiese konteks (wat het die teks beteken toe dit geskryf is)
*die kanoniese konteks (wat is verhouding tot die hele Bybel)
*die simboliese / allegoriese konteks (wat verteenwoordig die verhaal, die persone, die gebeurtenisse)
*die literêre konteks (watter literêre vorms word gebruik, watter woordkeuse)
*die rasionele konteks ('n benadering deur logiese ontleding)

Hermeneutiek daarenteen is die studie om te bepaal hoe die Bybel vertolk of geïnterpreteer moet word. Dus, die hermeneutiek bepaal die eksegese van 'n gedeelte.

## Sien ook 
* Hermeneutiek

## Verwysings
Leviraatshuwelik

'n **Leviraatshuwelik** (Engels: *levirate marriage*) is 'n verpligte huwelik tussen die broer van 'n kinderloos gestorwe man met dié se weduwee. Voorbeelde daarvan kan in die Bybel gevind word in Genesis 38, Deuteronomium 25:5-10 en Rut 3-4. Die term is afgelei van die Latynse woord *levir*, wat "broer se vrou" beteken.
Valleibosnaboom

Die **Valleibosnaboom** (*Euphorbia grandidens*) is 'n boom wat 6 tot 8&nbsp;m hoog word. Die boom het afgeplatte fotosinterende stingels.

## Verspreiding 
Die boom kom vanaf Grahamstad tot in die suide van Mpumalanga, Eswatini en Mosambiek voor. Hulle groei in stande op steil, warm, klipperige noordelike en westelike hellings en kranse. Die boom se FSA-nommer is 350.

## Fotogalery 

Euphorbia grandidens3 ies.jpg|Stingels
IMG 5652-Euphorbia grandidens.jpg|Stingels met blomme
Euphorbia grandidens7 ies.jpg|Blomme van naby
Close to great fish river790.JPG|Eksemplare naby die Groot-Visrivier

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
* 
*
Heuningnaboom

Die **heuningnaboom** (*Euphorbia tetragona*) is 'n boom wat 6–8&nbsp;m hoog word. Die fotosinterende stingels is vierhoeking, vandaar die wetenskaplike naam *tetragona* wat vierkantig beteken. Die boom se FSA-nommer is 354.

## Verspreiding 
Die spesie is endemies aan die KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap en kom vanaf Grahamstad tot noord van Durban voor. Hulle groei in stande op steil, warm, klipperige noordelike en westelike hellings en kranse.

## Galery 

E tetragona ies.jpg
Euphorbia tetragona (Euphorbiaceae) (50180050543).jpg
Euphorbia tetragona 1DS-II 8991.jpg
Euphorbia tetragona 1DS-II 8994.jpg
Euphorbia tetragona-4-suraikkapatty-yercaud-salem-India.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Geosentrisme

[duimnael|300px|Geosentriese model van die kosmos uit [Peter Apian se *Cosmographia*, Antwerpen, 1539.]]

In die verlede het mense 'n **geosentriese** beskouing gehad: dit is dat die aarde stilstaan en alles daarom draai daarom. Kopernikus is bekend daarvoor dat hy die heliosentriese model geskep het: dat dit die son is wat stilstaan en die aarde en ander planete is wat om die son draai.

## Kyk ook 
* Koperniese beginsel
Zirk Bergh

**Zirk Bergh** was 'n Afrikaanse sanger en kitaarspeler vir wyle Worsie Visser. Hy was bekend vir liedjies soos *Ek hou nie van werk nie*, ''Wie't Al Daai Blomme Geplant* en *Dis soos dit is by die Weskus''. Hy sterf op 14 Desember 2013 nadat hy homself en drie ander geskiet het.

## Diskografie 
* Die Beste Uit Die Weste..., 2008 CDR/BOWLINE
* Zirk Bergh KKNK 2007 DVD, 2008 BOWLINE
* Hoe Lank Gaan Velddrif Nog Visvang?, 2007 CDR/BOWLINE
* My "bezirkste" treffers, 2004 FANTASIA
* My Eie Plaas, 2003 FANTASIA
* Teer Strate Vol Gate, 2002 FANTASIA
* Ons Ouma Se Pot, 2001 TRIO
* Dis Die Weskus, 1999 TRIO
* Die Eensame Krokodil, 1997 TRIO

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars

## Eksterne skakels 
* 
*
Manketti

Die **Manketti** (*Schinziophyton rautanenii*) is 'n groot, bladwisselende boom wat 6 – 15 m hoog kan raak. Dit het handvormige saamgestelde blare. Dit lyk baie soos 'n klein kremetartboom. Die neute is eetbaar en gesog. Hierdie boom se FSA-nommer is 337. In Afrikaans staan die boom gewoonlik bekend as **spikkelhout**. Dit staan ook as die *Transvaal-okkerneut* bekend. Die Tswana-naam vir die boom is mokongwa.

Dit is die enigste spesie in die genus *Schinziophyton* wat dit 'n monotipiese genus maak.

Die boom kom voor op die Suid-Afrikaanse lys van beskermde bome.

## Verspreiding 
Die boom kom in bosveld voor en is inheems in Angola, Botswana, Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Mosambiek, Namibië, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom dit in Limpopo voor.

duimnael|links|Boom se neute.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Landbouweekblad, 5 Mei 2022
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi 
* Plants of the World Online
Koorsbessie

Die **koorsbessie** (*Croton megalobotrys*) is 'n middelgroot boom wat op vloedvlaktes in die Limpopo- en Zambezivalleie voorkom. Die spesie is inheems in Botswana, Malawi, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.

Die boom kan tot 15&nbsp;m hoog word, maar is gewoonlik slegs 5 meter hoog, met 'n kort, gebuigde stam en digte bladwisselende bedekking.
Die blare is getand, hartvormig en silwergroen-en-harig, veral by jong bome. Die saadjies in die koorsbessie se vrugte is die gunstelingkos van die rooioogtortelduif.

## Galery 

Feverberry (Croton megalobotrys) (32782532760), crop.jpg|bloeiwyse
Feverberry (Croton megalobotrys) (11887397424).jpg|loof en vrugte
Large Fever Berry (Croton megalobotrys) (17275394832).jpg|rypwordende vrug
Feverberry (Croton megalobotrys) fruits (11887278213).jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Vratjievrugbliksembos

Die **vratjievrugbliksembos** (*Clutia pulchella*) is 'n klein boom wat algemeen aan woudrande en in struikgewas in klowe voorkom. Die blare is blouerig onder en gaafrandig. Daar kom ook hier en daar 'n paar helderoranje blare in die yl kroon voor.

Die boom is inheems in Botswana, Lesotho, Mosambiek, Suid-Afrika en Zimbabwe.

## Fotogalery 

Clutia pulchella, loof en blomknoppe, b, Seringveld.jpg|Blare
Clutia pulchella, blomme, Seringveld.jpg|Blomme

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll. 2013. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
*
Lebombo-ysterhout

Die **Lebombo-ysterhout** (*Androstachys johnsonii*) is 'n immergroen boom wat groot kan raak (20 m) en kom voor in klein, digte stande op klipperige plekke vanaf die noorde van KwaZulu-Natal tot in die suide van Zimbabwe en is ook inheems aan Madagaskar en Mosambiek. Die blare is leeragtig, teenoorstaande en hartvormig.

Die boom se FSA-nommer is 327. Dit is die enigste spesie in die genus en *Androstachys* is dus 'n Monotipiese takson.

## Galery 

Androstachys johnsonii 50D 0529.jpg
Androstachys johnsonii 50D 0539.jpg
Androstachys johnsonii 1DS-II 3-2775.jpg
Androstachys johnsonii 1DS-II 1586.jpg
Androstachys johnsonii 1DS-II 3-2701.jpg
Androstachys johnsonii 1DS-II 3-2530.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
216 v.C.

## Gebeure 
* 2 Augustus – Slag van Cannae: die Romeine word opnuut verslaan. Hannibal vernietig 'n weermag van die Romeine. Die bondgenote begin opstandig te word en party kies die Kartaagse kant.

## Geboortes 
*

## Sterftes 
*

## Verwysing
Kraalnaboom

Die **kraalnaboom** (*Euphorbia tirucalli*) is 'n boom wat eerder ronde as hoekige stingels het en het geen dorings nie. Hierdie spesie kan nie met ander nabome verwar word nie. Die boom se FSA-nommer is 355.

## Verspreiding 
In Suid-Afrika is die plant inheems in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en die Oos-Kaap. Die boom kom veral voor in die stroomgebied van die Tugelarivier waar dit in bosveld groei. Daar word vermoed dat die plant gedurende die Ystertydperk uit Indië na Suider-Afrika gebring is. Buite Suid-Afrika is die boom inheems in Angola, Botswana, Burundi, Comore-eilande, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Ethiopië, Indië, Kenia, Lakkadive-eilande, Madagaskar, Malawi, Maledive, Mosambiek, Namibië, Nigerië, Pakistan, Rwanda, Soedan, Somalië, Sri Lanka, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Fotogalery 

Euphorbia tirucalli Blanco1.210b.png|Skets uit 'n boek
Euphorbia tirucalli 'Sticks on Fire' Plant 3264px.jpg|"Brandende stokke"
Euphorbia tirucalli, Flora of Tanzania 4532 Nevit.jpg|Volgroeide boom in Tanzanië

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Peter O'Toole

'''Peter O'Toole''' (2 Augustus 1932 - 14 Desember 2013) was 'n Ierse akteur wat bekendheid verwerf het met sy rol in *Lawrence of Arabia*. Hy was daarna nog sewe keer genomineer vir 'n Oscar na onvergeetlike vertolkings in *Beckett* (1964), *The Lion in Winter* (1968), *Goodbye, Mr. Chips* (1969), *The Ruling Class* (1972), *The Stunt Man* (1980), *My Favorite Year* (1982) en *Venus* (2006). Op sy kaggelrak was wel vier Golden Globes, ’n Bafta en ’n Emmy.

## Filmografie 
duimnael|260px|As Koning Henry II in *The Lion in Winter* (1968)
duimnael|260px|In die TV-film, *Present Laughter* (1968)

* *Katherine of Alexandria*  (2014)
* *Eldorado* (2012)
* *Dean Spanley* (2008)
* ''Thomas Kinkade's Home for Christmas* (2008)
* *Stardust* (2007)
* *Ratatouille* (2007, stem)
* *Venus* (2006)
* *One Night with the King* (2006)
* *Lassie* (2005)
* *Troy* (2004)
* *Hitler: The Rise of Evil* (2003)
* *Imperium: Augustus* (2003)
* *The Final Curtain* (2002)
* *Global Heresy* (2002)
* *Joan of Arc* (1999)
* *FairyTale: A True Story* (1997)
* *The Seventh Coin* (1992)
* *King Ralph* (1991)
* *Wings of Fame* (1990)
* *In una notte di chiaro di luna* (1989)
* *High Spirits* ([1988)
* *The Last Emperor* (1987)
* *Supergirl (film)|Supergirl* (1984)
* *My Favorite Year* (1982)
* *Caligula (film)|Caligula* (1980)
* *The Stunt Man* (1980)
* *Zulu Dawn* (1979)
* *Power Play* (1978)
* *Rosebud (film)|Rosebud* (1975)
* *Under Milk Wood* (1973)
* *Man of La Mancha* (1972)
* *The Ruling Class* (1972)
* *Murphy's War* (1971)
* *Brotherly Love* (1969)
* *Goodbye, Mr. Chips* (1969)
* *The Lion in Winter* (1968)
* *Great Catherine* (1968)
* *Night of the Generals* (1967)
* *The Bible: In the Beginning* (1967)
* *How to Steal a Million* (1966)
* *What's New, Pussycat?* (1965)
* *Lord Jim* (1965)
* *Becket* (1964)
* *Lawrence of Arabia* (1962)
* *Kidnapped* (1960, filmdebuut)

## TV-reekse 
* *Iron Road* - Relic (2009, twee aflewerings)
* *The Tudors* - Pous Paulus III (2008, sewe aflewerings)
* *Casanova* - Oude Casanova (2005, drie aflewerings - minireeks)
* *Heaven & Hell: North & South, Book III* - Sam Trump (1994, drie aflewerings - minireeks)
* *Civvies* - Barry Newman (1992, drie aflewerings)
* *The Dark Angel* - Oom Silas Ruthyn (1989, twee aflewerings - minireeks)
* *Masada*- Generaal Cornelius Flavius Silva (1981, vier aflewerings - minireeks)
* *Strumpet City* - Jim Larkin (1980, vier aflewerings)

## Toneelstukke 
* *Jeffrey Bernard is Unwell* (1989)

## Bron 
* *Peter O’Toole oorlede sonder ontwykende Oscar'', Beeld, 19 Desember 2013