50 Cent

**Curtis James Jackson III** (gebore op 6 Julie 1975), verhoognaam **50 Cent**, is 'n Amerikaanse kletskunstenaar, sanger, liedjieskrywer, akteur, televisievervaardiger, sakeman en belegger. Hy word ook herken onder die byname **Fifty Cent** en **Fiddy Cent**. Hy het bekendheid verwerf na die sukses van sy albums *Get Rich or Die Tryin* (2003) en *The Massacre* (2005). 50 Cent het multi-platinum status bereik met beide albums. Hy het al ongeveer 22 miljoen albums wêreldwyd verkoop.

50 Cent is gebore in Suid-Jamaika, Queens en het begin om met dwelms handel te dryf op twaalfjarige ouderdom gedurende die 1980's se kokaïenepidemie. Nadat hy dwelmhandel verlaat het om 'n kletsmusiekloopbaan te volg is hy in 2000 nege keer geskiet. 

Na die vrystelling van sy album ''Guess Who's Back?'' in 2002, is 50 Cent ontdek deur die kletskunstenaar Eminem en het hy 'n platekontrak by Interscope Records geteken. Met die hulp van Eminem en Dr. Dre—wie sy eerste kommersiële suksesse vervaardig het—het hy een van die wêreld se kletskunstenaars met die hoogste verkope geword. In 2003 het hy sy eie platemaatskappy, G-Unit Records, gestig wat verskeie suksesvolle kletskunstenaars soos Young Buck, Lloyd Banks en Tony Yayo gevestig het. 50 Cent het in bekgevegte betrokke geraak met ander kletskunstenaars, wat Ja Rule, The Game, Fat Joe en onlangs ook Rick Ross ingesluit het. 

Hy streef ook 'n loopbaan as akteur na met verskynings in die semi-outobiografiese rolprent *Get Rich or Die Tryin* in 2005, 'n rolprent oor die Irakese oorlog genaamd *Home of the Brave* in 2006 en *Righteous Kill* in 2008.

## Lewe en musiekloopbaan 
### Vroeë lewe 
50 Cent, gebore Curtis Jackson III, het in die Suid-Jamaikaanse buurt van Queens in New York Stad sonder 'n pa grootgeword. Sy ma Sabrina, wat op vyftien geboorte aan hom geskenk het, het hom grootgemaak. Sabrina, 'n kokaïenhanelaar, het hom tot op agtjarige ouderdom grootgemaak toe sy vermoor is in 1983. Op drie-en-twintigjarige ouderdom het sy bewusteloos geword nadat haar drankie vergiftig is. Sy is in daardie toestand in haar woonstel gelaat met gas oopgedraai en die vensters toegemaak. Na haar dood het 50 Cent by sy grootouers se huis met agt ooms en tannies ingetrek. Hy onthou "My ouma het gesê 'Jou ma kom nie huistoe nie. Sy gaan nie terugkom om jou op te laai nie. Jy gaan nou saam met ons bly.' Dis toe ek begin aanpas het om op straat te oorleef". 50 Cent het saam met sy neef Michael Francis (ook bekend as *Two Five*) grootgeword, wat die bynaam "25 Cent" gekry het omdat hy sy jonger ewebeeld was.  Francis is vandag 'n kletskunstenaar onder die naam "Two Five".

50 Cent het begin boks op die ouderdom van elf. Op veertien het 'n buurman 'n boksgimnasium geopen vir kinders van die omgewing. "As ek nie tyd gemors het in die skool nie het ek geskerm in die gimnasium of kokaïen op straat verkoop", onthou hy. In die middel 1980's het hy in die Junior Olimpiese Spele deelgeneem aan amateur boks. Hy herinner, "Ek was kompeterend in die kryt en hip-hop is ook kompeterend... Ek dink kletskunstenaars berei hulself voor soos boksers sodat elkeen voel hy is die kampioen".

Op twaalfjarige ouderdom het 50 Cent begin handel dryf met verdowingsmiddels terwyl sy grootouers gedink het hy is besig met buitemuurse aktiwiteite by die skool.  Hy het ook gewere en dwelmgeld skooltoe gevat. In graad tien is hy deur 'n metaalverklikker uitgevang by die Andrew Jackson Hoërskool. Hy het later gesê "Ek was verbouereerd om so gearresteer te word... Nadat ek gearresteer is het ek opgehou om dit weg te steek. Ek het [openlik] vir my ouma gesê 'Ek verkoop dwelms'". Hy het die bynaam "50 Cent" aangeneem as 'n metafoor vir *"change"* (wat sinspeel op kleingeld asook verandering). Die naam is afgelei van Kelvin Martin, 'n 1980's Brooklynrower wat bekend gestaan het as "50 Cent".  50 Cent het die naam gekies "want dit sê alles wat ek wil sê. Ek is dieselfde tipe persoon wat 50 Cent was. Ek sorg vir myself op enige moontlike manier".

### 1996–2000: Vroeë loopbaan 
50 Cent het begin met kletsmusiek in 'n vriend se kelder waar hy 'n plaatspeler gebruik het om oor instrumentele musiek op te neem.  In 1996 het 'n vriend hom aan Jam Master Jay van Run-DMC voorgestel wat aan die bestuur van Jam Master Jay Records gestaan het.  Jay het hom geleer hoe om mate uit te tel, refreine te skryf, liedjies te struktureer en hoe om 'n opname te maak.  50 Cent se eerste amptelike optrede was met 'n lied genaamd *React* met die groep *Onyx* op hulle 1998-album ''Shut 'Em Down''.  Hy het erkenning aan Jam Master Jay gegee as 'n invloed wat hom gehelphet om sy skryfvermoë van vassteekwysies te verbeter. Hy het ook die uitgediende Hollow Point Entertainment met sy voormalige G-Unit vennoot, Bang 'Em Smurf.

50 Cent se gewildheid het begin toeneem na die suksesvolle dog kontroversiële klandestiene treffer, "*How to Rob*", wat hy in 'n halfuur geskryf het in 'n motor oppad na die ateljee.  Die snit verduidelik op komiese wyse hoe hy bekende kunstenaars sou besteel.  Hy het die gedagtegang agter die inhoud van die liedjie verduidelik soos volg verduidelik: "Daar is 'n honderd kunstenaars by die platemaatskappy, jy moet jouself onderskei van daardie groep en jouself relevant maak".

### 2000–2001: Skietvoorval 
On 24 Mei 2000, is 50 Cent deur 'n skieter (die vermeende skieter was Darryl "Hommo" Baum) buite sy ouma se huis in Suid-Jamaika, Queens.  Hy het in 'n vriend se kar geklim maar is gevra om juwele te gaan haal.  Sy seun was in die huis en sy ouma in die voortuin.  Die wond aan sy gesig het 'n geswelde tong, die verlies van 'n verstandtand en slordige uitspraak tot gevolg gehad.  Sy vriend het ook 'n wond aan die hand opgedoen.  Hulle is na die hospitaal geneem waar 50 Cent dertien dae deurgebring het.  Die vermeende skieter, Darryl Baum, is drie weke later oorlede.  Darryl Baum was ook 'n goeie vriend en lyfwag van Mike Tyson.

50 Cent herinner die voorval só:  "Dit gebeur so vinnig dat jy nie eens kans kry om terug te skiet nie... Ek was die heeltyd bang... Ek het in die tru-spieël gekyk en het gedink, 'O *$%, iemand het my in die gesig geskiet!  Dit brand, brand, brand."

Terwyl hy in die hospitaal was het 50 Cent 'n platekontrak by Columbia Records geteken.  Hy is egter deur die maatskappy laat vaar en is op die "swart lys" van die plate-industrie geplaas na uitgevind is dat hy geskiet is.  Hy het na Kanada gereis omdat hy nie 'n ateljee in die V.S.A. kon kry om mee te werk nie.  Saam met sy sakevennoot, Sha Money XL, het hy meer as dertig liedjies vir mengelbandjies, met die doel om 'n reputasie op te bou.  50 Cent se gewildheid het toegeneem en in 2002 het hy 'n onafhanklike mengelbandjie vrygestel genaamd ''Guess Who's Back?''.  Hy het daardeur aandag getrek en het, met die ondersteuning van G-Unit het hy aangehou musiek maak.  Hulle het 'n mengelbandjie genaamd *50 Cent Is the Future* vrygestel met die hersiene werk Jay-Z en Raphael Saadiq.  *Rolling Stone* het gemerk dat die album "dark synth grooves, buzzy keyboards and a persistently funky bounce" het met 50 Cent wat die produksie komplementeer in 'n "onverstoorbare, ontspanne vloei".  Dit het op nommer een op die *Billboard* 200 gedebuteer met verkope van 872,000 in die eerste vier dae.  Die eerste treffer, "In da Club", wat deur *The Source* tydskrif aangeteken is vir die "blaring horns, funky organs, guitar riffs and sparse hand claps", het 'n *Billboard*-rekord verbeter as die liedjie wat die meeste binne 'n week geluister is in die geskiedenis van die radio.

Interscope het vir 50 Cent sy eie platemaatskappy, G-Unit Records in 2003 gegee.  Hy het kontrakte met Lloyd Banks, Tony Yayo en Young Buck geteken as die gevestigde lede van G-Unit.  The Game (kletskunstenaar) het later ook aangesluit deur 'n gesamentlike onderneming met Dr. Dre se Aftermath Entertainment.  In Maart 2005 het 50 Cent se tweede kommersiële album, *The Massacre*, 1.14 miljoen eenhede binne die eerste vier dae verkoop—die hoogste in 'n verkorte verkoopsiklus  Hy het die eerste solo-kunstenaar geword wat drie treffers op die *Billboard* se top vyf in dieselfde week gehad het met "Candy Shop", "Disco Inferno" en "How We Do".  *Rolling Stone* het aangeteken dat "50 se geheime wapen is sy sangstem&nbsp;— die misleidende amateur-klinkende tenoor neurie wat hy aanwend op omtrent elke refrein".

[duimnael|From left: Met Olivia (sanger), Lloyd Banks en Young Buck in [Bangkok, Thailand, Februarie 2006]]
Na The Game se vertrek het 50 Cent platekontrakte met Olivia en die kletsveterane Mobb Deep vir G-Unit Records geteken.  Spider Loc, M.O.P. en Young Hot Rod het later ook by die maatskappy aangesluit.  50 Cent het belangstelling getoon om met kletskunstenaars buite G-Unit Records te werk, soos Lil' Scrappy van BME Recordings, LL Cool J van Def Jam, Mase van Bad Boy Records en Freeway van Roc-A-Fella, met van wie hy al saamgewerk het.  In September 2007 is sy derde album *Curtis* vrygestel, wat deur sy lewe voor*Get Rich or Die Tryin*.  Dit het op nommer twee op die *Billboard* 200 gedebuteer met verkope van 691,000 eenhede in die eerste week, onder Kanye West se *Graduation*, met wie hy 'n verkoopskompetisie gehad het omdat albei albums op dieselfde dag vrygestel is.  Hy het op TRL op 10 September 2008 bevestig dat sy vierde album, *Before I Self Destruct*, gereed sal wees om November vrygestel te word.  Op 18 Mei 2009 het 50 Cent 'n liedjie getitel "Ok, You're Right" vrygestel. Die liedjie is vervaardig deur Dr. Dre en gaan in *Before I Self Destruct* ingesluit word.

## Nie-musiekprojekte 
50 Cent het homself gevestig in 'n verskeidenheid van velde.  In November 2003 het hy 'n vyf-jaar transaksie met Reebok aangegaan om 'n "G-Unit Seilskoen" reeks as deel van sy G-Unit Klerasiemaatskappy te versprei.  Hy het die agtergrondstem as die protagonis in die video-speletjie, *50 Cent: Bulletproof* verskaf, wat vir PlayStation 2, Xbox, en die PlayStation Portable vrygestel is.  Die opvolg, *50 Cent: Blood on the Sand*, is vroeg in 2009 vrygestel.  Hy het met Glacéau saamgewerk om 'n vitamine-water drankie genaamd "Formula 50" te skep.  In 2007 het Coca-Cola Glacéau vir 4.1 miljard (Amerikaanse biljoen) dollar gekoop.  *Forbes* het geraam dat 50 Cent, wat 'n aandeel in die maatskappy gehad het, 100 miljoen dollar na belasting ontvang het.  Hy het ook met Right Guard saamgewerk om 'n liggaamsproei genaamd Pure 50 RGX Body Spray en 'n kondoom-reeks genaamd Magic Stick Condoms bekend de stel, waarvan hy beplan het om 'n deel van die opbrengs vir MIV-bewustheid te skenk.  50 Cent het 'n multi-jaar transaksie met Steiner Sports aangegaan om sy memorabilia te verkoop.

In 2005 het 50 Cent 'n kameeverskyning op *The Simpsons*-episode, "Pranksta Rap" gemaak waarin hy die gek skeer met sy wetlike moeilikhede.  In dieselfde jaar het hy saam met Terrence Howard in die semi-outobiografiese rolprent, *Get Rich or Die Tryin* gespeel.  Hy was ook te sien in die 2006 rolprent *Home of the Brave* as 'n soldaat wat getraumatiseerd huistoe kom na die Irakse Oorlog nadat hy 'n Irakse vrou doodgeskiet het.  50 Cent werk aan 'n rol as 'n vegter in 'n Angolese staatsgevangenis saam met Nicholas Cage, en het teenoor Al Pacino en Robert De Niro in 2008 se *Righteous Kill* gespeel wat handel oor die dood van 'n polisieman.  Verder het hy die rolprentvervaardigingsmaatskappye G-Unit Films in 2007 en Cheetah Vision in 2008 begin.  In Augustus 2007 het 50 Cent planne bekend gemaak om 'n dieet aanvullingsmaatskappy saam met sy rolprent *Spectacular Regret* te lanseer.

[duimnael|50 Cent en [Val Kilmer, 2009]]
Kort voor sy verskyning in *Get Rich or Die Tryin* het 50 Cent 'n gedenkskrif omtrent sy lewe en hoe hy sukses bereik het bekend gestel, getiteld *From Pieces to Weight: Once upon a Time in Southside Queens*.  Op 4 Januarie 2007 het hy sy G-Unit Books drukkersnaam by die Time Warner Gebou bekend gestel.  Hy was ook mede-skrywer aan *The Ski Mask Way*, 'n roman omtrent 'n kleinskaalse dwelmhandelaar wat probeer om sy werkgewer te beroof, wat in 'n rolprent omskep gaan word.  In Mei 2008 het 50 Cent met die Suid-Afrikaanse miljardêr, Patrice Motsepe saamgespan om 'n gesamentlike onderneming te smee wat platinum verkoop met 50 Cent se handelsmerk op.

50 Cent het ook 'n realiteitstelevisiereeks op MTV begin getitel *50 Cent: The Money and the Power*; die wenner, Ryan Mayberry, het 'n 100,000 dollar belegging van 50 Cent gewen.

## Filmografie 
### Rolprente 
* 2003: *Beef*
* 2005: *Get Rich or Die Tryin*'
* 2006: *Vengeance*
* 2006: *Home of the Brave*
* 2008: *Righteous Kill*
* 2009: *Rap Therapy*
* 2009: *Dead Man Running*
* 2010: *Caught in the Crossfire*
* 2010: *Gun*
* 2010: *The Best of: BlacksInActionTV.Com*
* 2011: *Limelight*
* 2011: *All Things Fall Apart*
* 2011: *Setup*
* 2012: *How to Make Money Selling Drugs*
* 2012: *Freelancers*
* 2012: *Fire with Fire*
* 2012: ''Keenan Cahill's story*
* 2012: *Money, Power, Respect: Hip Hop Billion Dollar Industry*
* 2013: *Escape Plan*
* 2013: *The Frozen Ground*
* 2015: *Spy*
* 2018: *Den of Thieves*
* 2018: *Blinded 2*
* *The Pursuit*
* *B.M.F.*
* *Den of Thieves 2*
* *Homecoming*

### Televisiereekse 
* 2000: *Access Granted*
* 2003: *Interscope Presents 'The Next Episode'*
* 2004: *Fuse 100%*
* 2005: *The Life & Rhymes of...*
* 2006: *Morning Glory*
* 2006: *Amazon Fishbowl with Bill Maher*
* 2007: *Var misin? Yok musun?*
* 2008: *50 Cent: The Money and the Power*
* 2009: *Check It Out! Video*
* 2009: *Unique Whips: Special Edition*
* 2010: *Pop Profiles*
* 2011: *Funk Flex Full Throttle*
* 2013: *Dream School*
* 2014: *Power*
* 2014: *M3 Countdown*
* 2015: *Patti LaBelle's Place*
* 2017: *50 Central*

### Televisierolprente 
* 2003: *Fromage 2003*
* 2003: *MTV Does Miami*
* 2003: *Hip Hop Babylon 2*
* 2003: *Boogie special: 50 Cent*
* 2003: *Voodoo Music Experience 2003*
* 2004: *Brit Awards 2004*
* 2004: *The Evolution of Eminem*
* 2004: *Notarized: Year End Video Countdown*
* 2005: *101 Sexiest Celebrity Bodies*
* 2005: *BBQ Pool Party*
* 2005: *Stars on Trial*
* 2005: *Brain Fart*
* 2005: *MTV Spring Break: Cancun 2005*
* 2006: *Forbes Celebrity 100: Who Made Bank?*
* 2007: *The World Awaits: De La Hoya vs. Mayweather*
* 2007: *Elvis: Viva Las Vegas*
* 2007: *Fashion Rocks*
* 2007: *MySpace Live: 50 Cent at the Hammerstein Ballroom*
* 2008: *The Duchess in Hull*
* 2008: *Total Finale Live*
* 2008: *New Year's Eve with Carson Daly*
* 2011: *VH1 Divas Celebrates Soul*
* 2012: *The 6th Annual CNN Heroes: An All-Star Tribute*
* 2014: *Daytona 500: Bash at the Beach*
* 2017: *The Game: From the street to Wall Street*
* 2018: *Power The Fifth Season Premiere*
* *Tomorrow, Today''

### Video's 
* 2003: *50 Cent: The New Breed*
* 2003: *Hip Hop Uncensored Vol. 5: The Greatest Shows on Earth*
* 2003: *50 Cent: In da Club*
* 2003: *Eminem: Sing for the Moment*
* 2003: *50 Cent Feat. Snoop Dogg & G-Unit: P.I.M.P., Remix*
* 2004: *Beef II*
* 2004: *Groupie Love*
* 2004: *Eminem: Like Toy Soldiers*
* 2004: *The Game Feat. 50 Cent: How We Do*
* 2004: *Lloyd Banks: On Fire*
* 2004: ''Lloyd Banks: I'm So Fly*
* 2005: *The MC: Why We Do It*
* 2005: *Letter to the President*
* 2005: *The Game: Documentary*
* 2005: *50 Cent: The Massacre - Special Edition*
* 2005: *Beef III*
* 2005: *50 Cent: Refuse 2 Die*
* 2005: *The Infamous Times, Volume I: The Original 50 Cent*
* 2005: *50 Cent Feat. Olivia: Candy Shop*
* 2005: *The Game Feat. 50 Cent: Hate It or Love It*
* 2005: *50 Cent: Hustler's Ambition*
* 2005: *50 Cent: Window Shopper*
* 2006: *A Portrait of an Artist: The Making of 'Get Rich or Die Tryin'*
* 2006: *The Come Up*
* 2006: *Eminem: You Don't Know*
* 2006: *Lloyd Banks Feat. 50 Cent: Hands Up*
* 2006: *Lloyd Banks Feat. 50 Cent: Cake*
* 2007: *50 Cent Feat. Justin Timberlake: Ayo Technology*
* 2008: *Onyx: 15 Years of Videos, History & Violence*
* 2009: *Streets of Blood*
* 2009: *Before I Self Destruct*
* 2009: *Eminem: We Made You*
* 2009: *Eminem Feat. Dr. Dre & 50 Cent: Crack a Bottle*
* 2009: *50 Cent Feat. Ne-Yo: Baby by Me*
* 2010: *Jeremih Feat. 50 Cent: Down on Me*
* 2010: *YG Feat. 50 Cent, Snoop Dogg & Ty$: Toot It and Boot It - Remix*
* 2011: *Blood Out*
* 2011: *Nicole Scherzinger Feat. 50 Cent: Right There*
* 2011: *Lloyd Banks Feat. Jeremih: I Don't Deserve You*
* 2013: *50 Cent Talks Kendrick 'Control' Verse + Kidd Kidd w/ Hot 97*
* 2014: *Escape Plan: Clash of the Titans*
* 2014: *Capturing the Prince*
* 2015: *Southpaw: Inside the Ring*
* 2015: *Screen Actors Guild Q&A with the Cast of 'Southpaw'*
* 2018: *Uncle Murda Feat. Casanova, 6ix9ine & 50 Cent: Get the Strap''

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*  
*  Aftermath Entertainment bladsy
*  Shady Records
*  G-Unit Records
*  Violator Management Company
*  50 Cent portal