open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kaapse kraaibek

Die **Kaapse kraaibek** (*Oplegnathus conwayi*) is 'n endemiese vis wat slegs tussen Tafelbaai en die Aliwal-bank aan die Suid-Afrikaanse kus voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Cape Knifejaw*.

## Voorkoms 
duimnael|links|'n Onvolwasse Kaapse kraaibek 
duimnael|links|'n Volgroeide vis

Die vis word tot 90&nbsp;cm groot en kan tot 7&nbsp;kg weeg. Sy mond lyk soos die van 'n papegaai – vandaar die naam. Die vis se kleur wissel van geel tot swart.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Oplegnathus-conwayi.html
*
Koperhaai

Die **Koperhaai** (*Carcharhinus brachyurus*) kom langs die hele kuslyn van Suid-Afrika voor tot by Kaap Vidal. Die haai is bruingrys tot koper aan die bolyf en wit onder. Die haai kom altyd redelik naby die kus voor. Hy kan maklik verwar word met die gryshaai. Die haai word tot 3&nbsp;m lank en 242&nbsp;kg swaar. In Engels staan die haai bekend as *Copper shark*.

## Wêreldwye verspreiding 
Wes-Atlantiese Oseaan: Meksiko, die Golf van Meksiko, Brasilië en Argentinië.

Oos-Atlantiese Oseaan: Vanaf Frankryk, insluitend die Middellandse See, suidwaarts en rondom die kus van Suider-Afrika aan die sentrale KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.

Stille Oseaan: Japan na Nieu-Seeland, die suide van Kalifornië, VSA, in die Golf van Kalifornië tot in Meksiko en Peru.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Gewone Dolfyn

Die **Gewone Dolfyn** (*Delphinus delphis*) is 'n dolfyn wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom. Die soogdier word uitgeken aan 'n figuur-8 patroon op elke sy, soms met 'n geel tint. Die soogdier leef in skole en verkies vlak water. Die Gewone Dolfyn kan 'n spoed van tot 20 knope haal.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007 

## Verwysings
Teltow (landskap)

duimnael|'n Geologiese kaart van Berlyn en sy omgewing
duimnael|'n Kenmerkende ou sandlaan in die Teltow

Die term **Teltow** ['tɛltoː] verwys tans sowel na 'n geologiese hoogplato asook 'n geskiedkundige landskap in die Duitse deelstate Brandenburg en Berlyn. As een van die kerngebiede van die Mark Brandenburg het die Teltow in die 12de en 13de eeu 'n belangrike historiese rol gespeel.

Tussen 1816 en 1956 het die distrik Teltow as 'n administratiewe eenheid bestaan. Daarnaas het die landskap sy naam ook aan 'n stad net suid van Berlyn verleen: Teltow in Brandenburg.
Stompneusdolfyn

Die **Stompneusdolfyn** (*Tursiops truncatus*) is 'n dolfyn wat feitlik aan die hele Suid-Afrikaanse kus voorkom. Die soogdier het 'n stewige liggaam met 'n kort, geronde snoet in die vorm van 'n bottel se nek. Dit kom voor in die oop see en lewe georden in 'n groep. Hulle speel ook graag in die branders. Die dolfyn word bedreig deur haainette.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media, 2007
Fläming

duimnael|'n Geologiese kaart van die Fläming
duimnael|Hollandse windmeul in 'n vrugtestreek

Die **Fläming** is 'n heuwelrug en historiese kultuurlandskap in die suidweste van die Duitse deelstaat Brandenburg en die ooste van Sakse-Anhalt. Dit strek van oos van Maagdenburg af oor 'n afstand van meer as 100 kilometer tot by die Dahme-rivier. Die Fläming, wat tussen 30 en 50 kilometer wyd is, maak deel uit van die sogenaamde Suidelike Heuwelrug (*Südlicher Landrücken*) wat veral in die Saale-ystydperk gevorm is. Die stad Jüterbog word as die grens tussen die Hoë Fläming in die weste en die Lae Fläming in die ooste beskou.

Die landskap se naam verwys na die Vlaamse setlaars (*Flemingen*) wat die gebied ná die stigting van die Mark Brandenburg in 1157 gekoloniseer het. Die Fläming was eeue lank 'n grensgebied tussen Slawiërs en Duitsers en later tussen die Keurvorstedom Sakse en Brandenburg. Met die Slag naby Hagelberg en die Slag naby Dennewitz het in 1813 belangrike veldslagte in die bevrydingsoorlog teen die Franse heerskappy in die Fläming plaasgevind. Ná die Franse en Saksiese nederlaag is die hele Fläming in 1815 by die Koninkryk Pruise ingelyf.

Die yl bevolkte streek en veral die Lutherstad Wittenberg word as die vroeë bakermat van die Protestantse Hervorming beskou. Die dorpsbeeld van talle landelike nedersettings in die Fläming word deur veldsteenkerke oorheers. Die gebied het tradisioneel veral op land- en bosbou gesteun, maar intussen ook tot 'n toeristetrekpleister ontwikkel. Die natuurpark Hoher Fläming en die natuurpark Fläming lok met 'n verskeidenheid natuur-, stap- en perderoetes.
Panke

Die **Panke** is 'n klein tot middelgroot rivier in die Duitse deelstate Brandenburg en Berlyn. Dit mond as Berlyn se derde grootste rivier in die Spree uit. Die Panke het 'n lengte van 29 kilometer, waarvan 20,2 kilometer op Berlynse stadsgebied. Sy stroomgebied beslaan sowat 200 km², waarvan 46,8 km² in Berlyn. Die Brandenburgse nedersetting Panketal en die stadsdeel Pankow in die gelyknamige administratiewe distrik van Berlyn is na die rivier vernoem.

Vir Bernau bei Berlin verwys reeds 14de eeuse dokumente na die rivier. Die vestinggragte van dié middeleeuse Brandenburgse stad is met Pankewater gevloed. Bernau se bekende swartbier is eweneens van Pankewater gebrou. 

Die deling van Berlyn het ook die Panke se rivierloop geraak wat tussen Pankow in Oos- en Wedding in Wes-Berlyn deur die Berlynse Muur in twee dele gesny is. Die natuurlike rivierloop word tans herstel, en langs sy oewers het wandelpaaie ontstaan.
Taunus

220px
**Taunus**
***Die Höhe***

----
**Maak deel uit van die** 
Rynlandse Leisteenplato

----

**Strek oor die deelstate** 
Hesse en Rynland-Palts

----

**Oppervlakte** 
2&nbsp;700 km²

----

**Ligging in Duitsland**
160px

----

**Hoogste bergpieke**
Großer Feldberg (879 m)
Kleiner Feldberg (825 m)

Die **Taunus** is 'n middelgebergte in die Duitse deelstaat Hesse, met westelike uitlopers in die aangrensende Rynland-Palts. Die Großer Feldberg in die noordelike Taunus is die hoogste bergpiek van die bergreeks op 'n hoogte van 879 meter bo seevlak. As deel van die Rynlandse Leisteenplato (*Rheinisches Schiefergebirge*) is dit een van die ouer bergreekse in Duitsland, met gesteentes wat oorwegend uit die Devoon dateer en tydens die varistiese orogenese geplooi is. 
duimnael|links|220px|Kasteel Neuweilnau
duimnael|links|220px|Lae missluiers in die Hintertaunus-streek
*Taunus* is die oorspronklike Keltiese naam van die bergreeks wat in vergetelheid geraak het nadat die laaste Romeinse troepe die gebied ontruim het. Dit is eers eeue later weer gebruik om na die gebergte te verwys. In die tussentyd het bewoners die middelgebergte net "die Hoogte" (*die Höhe*) genoem. Dié term het in die besonder na die drie bergpieke verwys wat selfs in verder afgeleë streke in die verte sigbaar was, en die bergreeks wat tussen Main, Ryn, Lahn en Wetterau rys - as 'n steil gebergte of as saggies golwende heuwellande. Vandag dra die bergreeks albei historiese name.

Die lae bevolkingsdigtheid en uitgestrekte bosse maak van die Taunus een van die gewildste toeristebestemmings in die Ryn-Main-streek. Die natuurvorser Alexander von Humboldt (1769-1859) het die Taunus as die mooiste middelgebergte op aarde beskryf - vanweë sy diep bosse vol van natuurmomente, die spore wat vergane beskawings hier agtergelaat het, en die hoë bergpieke tussen uitgestrekte valleie. Vandag lok die bergreeks winter- en somersportentoesiaste, kultuurliefhebbers, staptoeriste, fynproewers en gesondheidsbewustes wat 'n besoek aan een van die herstellingsoorde en warm mineraalbaddens bring.

## Eksterne skakels 
* *Natuurpark Hochtaunus*
Xai-Xai

**Xai-Xai** (uitgespreek /ˈʃaj ˈʃaj/ voorheen bekend as **João Belo**) is 'n kusstad in die Gaza-provinsie, in suidelike Mosambiek. Die stad lê sowat 200&nbsp;km noordoos van Maputo.

## Geografie 
Xai-Xai is aan die Indiese Oseaan geleë en die Limpoporivier mond daaraan uit. Die stad is in 'n wye vrugbare vlakte geleë waar rys verbou word. Die gebied is omtrent 9,8&nbsp;m bo seevlak. Voor die onafhanklikheid vanaf Portugal in 1975, was Xai-Xai bekend as João Belo, in die Oorsese Provinsie van Mosambiek. Onder die Portugese bewind het João Belo se hawe en industriële sentrum gegroei en ontwikkel soos tewens die omgewing se landbou. Rys en kasjoeneute is geoes en verwerk. Die vroeë stad het reeds dienste verskaf, insluitende 'n distrikshospitaal en bankdienste, asook 'n administratiewe sentrum. Toerisme was deurgaans belangrik met die beskikbare strande en hotelle. In 1970 het die stad 63,949 inwoners gehad.

### Na-onafhanklikheid van Portugal
Xai-Xai is swaar deur die Mosambiekse vloed van 2000 getref, waartydens sommige geboue tot drie meter hoogte oorstroom is. Die stad het egter kort nadat die water teruggetrek het weer vir sake geopen.

## Galery 

Lêer:Conselho Municipal Xai-Xai (9496291468).jpg|Xai-Xai se stadsaal.
Lêer:Xai-Xai train station (9493131901).jpg|Xai-Xai spoorwegstasie.
Lêer:Beach in xaixai.jpg|Die strand in Xai-Xai.
Lêer:Restaurante Pousada Xai-Xai.jpg|'n Restaurant in Xai-Xai.
Lêer:The women in the Dangerous River paying the Price of the poverty.jpg|'n Vrou en haar kind steek die Limpopo oor om produkte in Xai-Xai te verkoop

## Verwysings
Rivierrondeharing

Die **Rivierrondeharing** (*Gilchristella aestuaria*) is 'n vis wat endemies is aan Suid-Afrika en kom voor vanaf die Olifantsrivier tot by die suide van Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Estuarine roundherring*.

## Voorkoms 
Die lyf is ietwat plat. Die vis is deurskynend blou met 'n ligte streep langs die sye. Dit het 'n silwer kop en die onderste gedeelte van die liggaam is ook silwer. Daar is ook swart kolletjies aan die rugkant en kop van die vis. Die vis word slegs 7&nbsp;cm groot

## Habitat 
Die vis kom voor in riviermondings, kusbaaie en mere en bly in skole saam en word selde in die see gevind. Hulle vreet soöplankton deur of filter-voeding of deur die prooi een-een te jag.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Gilchristella-aestuaria.html
Lucas Cranach die Ouere

200px
**Lucas Cranach die Ouere**

**Duitse skilder**

----

**Kunsstroming**
Duitse Renaissance

----

**Beduidende werke**
160px
Portrette van Martin Luther160px*Die Goue Tydperk*

----

**Handtekening**
160px

**Lucas Cranach die Ouere** (* omstreeks 1472 in Kronach, Oberfranken as *Lucas Müller* of *Lucas Sunder* - *Cranach* as van verwys na sy geboortestad wat destyds as *Kranach* of *Cranach* gespel is; † 16 Oktober 1553 in Weimar) was een van die beduidendste Duitse skilders en grafiese kunstenaars van die Renaissance wat hom ook as boekdrukker, politikus (raadslid en burgemeester) en sakeman bekwaam het - onder meer deur sy eie kunswerke suksesvol te bemark. Hiervoor het sy eie handelsmerk ontwerp wat aan die onderkant van al sy sowat 500 werke verskyn - 'n slangetjie met twee vlermuisvleuels, 'n robynring in sy mond en 'n kroon op sy kop. Van 1505 af het hy as hofskilder aan die keurvorstelike Saksiese hof onder Frederik III, Johan van Sakse en Johan Frederik I gedien.
Naas 'n groot verskeidenheid altaarkunswerke en allegoriese skilderye het Cranach en sy medekunstenaars in sy ateljee ook talle portrette van sy werkgewers asook van die hervormers Martin Luther en Philipp Melanchthon. Die Cranach-ateljee, waar na raming sowat 5&nbsp;000 skilderye ontstaan het, is later deur sy gelyknamige seun Lucas Cranach die Jongere oorgeneem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Algemene inligting
----
*  *Cranach Digital Archive*
*  *Cranach Digital Archive*
Draadvinvlindervis

Die **Draadvinvlindervis**  (*Chaetodon auriga*) is 'n vlindervis wat voorkom aan die ooskus van Suid-Afrika vanaf die Aliwal-bank tot by die Oman en ook die Rooisee. Die kleintjies is al by Mosselbaai gevind. In Engels staan die vis bekend as die *Threadfin butterflyfish*.

## Voorkoms 
Die vis is plat met 'n gryswit, chevron-gestreepte lyf en met 'n geel rugvin, anale vin en stert. Dit het ook 'n swart vlek oor die oog. Die volwassenes het ook 'n swart kol op die rugvin en die rugvin ontwikkel 'n verlengde draad wat verby die stertvin strek.  Die vis bly in rots- en koraalriwwe en word 23&nbsp;cm lank. Hulle kan in akwariums oorleef.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chaetodon-auriga.html
Mocuba

**Mocuba** is 'n dorp in die Zambezia-provinsie, in noordelike Mosambiek. Die dorp is op die oewer van die Licungorivier geleë.
Kaap

: *Hierdie artikel handel oor die aardrykskundige verskynsel. Vir die kolonie, sien Kaapkolonie. Vir die provinsie, sien Kaapprovinsie.*

[duimnael|Die [Kaap die Goeie Hoop, gesien vanaf Kaappunt.]]
[duimnael|regs|[Kaappunt is op sigself 'n kaap. Kape is klein skiereilande, maar die meeste aardrykskundiges beskou 'n skiereiland as groter as 'n kaap. Só is byvoorbeeld beide die Kaap die Goeie Hoop en Kaappunt kape wat op die Kaapse Skiereiland geleë is.

## Galery 

File:Cape Cornwall.jpg|Kaap Cornwall, Engeland.
File:Nasa photo cape fear.jpg|Satellietbeeld van Kaap Fear, Noord-Carolina.
File:Cape McLear, Malawi (2499273862).jpg|Kaap MacLear, Malawi.
File:Cape horn.png|Kaart van Kaap Hoorn aan die suidelike punt van Suid-Amerika.
File:Spain.Santander.Cabo.Mayor.jpeg|Cabo Mayor in Santander, Spanje.
File:Cape Campbell sunrise.jpg|Kaap Cambell, Nieu-Seeland.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Annaba

**Annaba** (Arabies: *عنابة*, voorheen bekend as **Bône**) is 'n stad in die noordoostelike hoek van Algerië en die hoofstad van die Annaba-provinsie. Met sowat 260 duisend inwoners (2008) is Annaba die vierde grootste stad in die land.
Haida Gwaii

Die **Haida Gwaii**, vroeër **Koningin Charlotte-eilande** (Haida: *Haida Gwaii*; vroeër in Engels: *Queen Charlotte Islands*) is 'n Kanadese argipel in die Stille Oseaan. Bestuurlik behoort die gebied tot die provinsie Brits-Columbië.

Die eilandegroep het 'n oppervlakte van 10&nbsp;180&nbsp;km² en daar woon ongeveer 3500 mense, waarvan die meeste Haida-Indiane en hulle nageslag is. Die argipel bestaan, naas die twee hoofeilande Grahameiland en Haida Gwaii, uit ongeveer 200 kleiner eilande. Hulle word van die Kanadese vasteland geskei deur die Straat Hecate.

Die argipel is vir die eerste keer in 1774 besoek deur Juan Pérez. Hy geland op die mees noordelike eiland Langara wat hy na die Spaanse vloot-offisier Juan de Lángara vernoem het. In 1778 besoek James Cook die eilande, in 1787 gevolg deur George Dixon. Hy vernoemde die eilande na sy skip die *Queen Charlotte*, wat op haar beurt vernoem is na die Britse koningin Charlotte, vrou van koning George III. Op 3 Junie 2010 is die eilandegroep se naam amptelik na Haida Gwaii verander, hoewel hierdie naam in wese nuwer as die oorspronklike ou Engelse naam is.

## Verwysings
Rafael Correa

**Rafael Vicente Correa Delgado** (Spaans: [rafaˈel βiˈsente koˈre.a ðelˈɣaðo]; * 6 April 1963 in Guayaquil, Cantón Guayas, Ecuador) het tussen 15 Januarie 2007 en 24 Mei 2017 as president van Ecuador gedien. Buiten dit was hy die leier van die sosialistiese party *Alianza PAIS* (AP).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf 
*  Economía en Bicicleta
Kaïro Internasionale Lughawe

Die **Kaïro Internasionale Lughawe** (IATA: **CAI**, ICAO: **HECA**) bedien Kaïro in Egipte en is die tweede grootste lughawe in Afrika na Johannesburg se O.R. Tambo Internasionale Lughawe. Dit lê sowat 15 kilometer noordoos van die middestad. In 2010 het daar sowat 16.15 miljoen passasiers aangekom of vertrek.

## Geskiedenis 
Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het die Amerikaanse Lugmag van die Verenigde State Payne Airfield gebou om die Geallieerde Magte te bedien, eerder as om die bestaande Almaza Lughawe (5&nbsp;km hiervan geleë) oor te neem. Payne Airfield was 'n groot lugvrag- en passasierspil van die Amerikaanse lugvervoerkommandement, wat weswaarts verbind was met Benghazi-lughawe en Algierslughawe op die Noord-Afrikaanse roete en Dakarlughawe in Frans-Wes-Afrika (tans Senegal).

Ander bestemmings waarna daar op die vervoerroetes gevlieg was, is RAF Habbaniya, Irak op die Kaïro-Karatsjiroete; Lidda-lughawe, Britse Palestina; Djedda, Arabië, op die Sentraal-Afrikaanse roete na Roberts Field, Liberië (1941–1943), en later na die oorlog beëindig is, Athene, Griekeland en na bestemmings in Europa.

Toe die Amerikaanse magte die basis aan die einde van die oorlog ontruim het, het die Egiptiese Burgerlike Lugvaartowerheid die fasiliteit begin gebruik vir internasionale burgerlike lugvaart. In 1963 het Kaïro Internasionale Lughawe die ou Heliopolislughawe vervang, wat geleë was in die Hike-Step-gebied in die ooste van Kaïro.

## Terminale 
Die lughawe het vier terminale, die derde (en grootste) is op 27 April 2009 geopen en die seisoenale vlugterminaal (vir Jedda-pelgrims) het op 20 September 2011 geopen. Terminaal 2 is in April 2010 gesluit vir groot opknappingswerk aan die struktuur en fasiliteite van die gebou.

## Verwysings
Tweestreepanemoonvis

Die **Tweestreepanemoonvis** (*Amphiprion allardi*) is 'n vis wat hoofsaaklik aan die ooskus van Afrika voorkom vanaf Kenia tot by die Aliwal-bank. In Engels staan die vis bekend as die *Twobar anemonefish*.

## Voorkoms 
Die tweestreepanemoon word tot 15&nbsp;cm lank en kom in koraalriwwe voor. Die vis het 'n opvallende bruinswart lyf met oranjegeel vinne en twee wit tot blou vertikale strepe. Dit is 'n gewilde akwariumvis. 

Die vis het 'n simbiotiese verhouding met die groot seeanemoon wat beide bevoordeel. Die giftige tentakels van die anemoon beskerm die vis teen roofvisse; op sy beurt kry die anemoon afvalkos van die tweestreepanemoon. Die vis kan ook van geslag verander; dus is dit 'n hermafrodiet.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Amphiprion-allardi.html
Wuppertal

*Hierdie artikel handel oor die stad in Duitsland. Vir die Suid-Afrikaanse dorpie, sien gerus Wupperthal.*

duimnael|links|Kaart van Wuppertal

**Wuppertal** is 'n stad in Noordryn-Wesfale in die weste van Duitsland, met 'n bevolking van 349&nbsp;470 op 31 Desember 2011 en 'n oppervlakte van 168,41 km². Die stad is op 1 Augustus 1929 uit die stede Elberfeld, Barmen, Ronsdorf, Cronenberg en Vohwinkel as *Barmen-Elberfeld* gestig en ná 'n referendum in 1930 in Wuppertal vernoem. Wuppertal is wêreldwyd bekend vir die *Wuppertaler Schwebebahn*, 'n hangspoorlyn,   wat op 1 Maart 1901 as *Einschienige Hängebahn System Eugen Langen* geopen is.

## Verwysings
Swartsaalbokvis

Die **Swartsaalbokvis** (*Parupeneus rubescens*) is vis wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die vis is helderrooi tot pienk van kleur met 'n swart saal oor die stertvinsteel. Daar is ook 'n donker streep deur die oog en twee voeldrade op die ken. Die vis kom op sanderige bodems of seegrasbeddings voor. Die vis word tot 45&nbsp;cm lank en weeg 2.9&nbsp;kg. In Engels staan die vis bekend as *Blacksaddle goatfish*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Parupeneus-rubescens.html
Helsingin Sanomat

**Helsingin Sanomat** (afgelei van Fins *Helsingin* "van Helsinki" [genitief], *sanomat* "nuus") is die grootste en invloedrykste dagblad in Finland met 'n daaglikse sirkulasie van sowat 400&nbsp;000. Die koerant word na raming deur meer as driekwart van die bevolking in die metropolitaanse gebied van Helsinki en 'n kwart van alle Finne gelees.

[duimnael|links|Helsingin Sanomat se hoofkantoor in Sanomatalo, [Helsinki]]
Die meerderheid lesers het op *Helsingin Sanomat* ingeteken sodat dié dagblad die meeste intekenaars van alle koerante het wat in die Nordiese lande uitgegee word. Met enkele uitsonderings (byvoorbeeld op die dag na Vappa of na die Midsomerfees) verskyn *Helsingin Sanomat* daagliks, op Vrydae saam met die bylae *Nyt* ("Nou") oor kuns en vermaak. Daarnaas is 'n televisiegids in *Nyt* beskikbaar. Op die eerste Sondag van elke maand verskyn die bylae *Kuukausiliite* met nuus- en fotoverslae van hoogstaande gehalte.

*Helsingin Sanomat* beskou homself as 'n onpartydige en onafhanklike dagblad. Dit is in 1889 as *Päivälehti* ("Dagblad") in die Finse hoofstad gestig en verskyn sedert 1904 onder die huidige titel. *Helsingin Sanomat* is van oudsher 'n familiebedryf wat deur die Erkko-familie, bekende Finse mediamagnate, beheer word. Die dagblad maak deel uit van hulle mediamaatskappy *Sanoma News* wat ook Finland se grootste poniekoerant, *Ilta-Sanomat*, uitgee.

## Eksterne skakels 
*  Die webtuiste van *Helsingin Sanomat*
*  *Helsingin Sanomat International Edition*
Eenkolvlindervis

Die **Eenkolvlindervis** (*Chaetodon interruptus*) is vlindervis wat aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom vanaf Port Alfred. Die vis word 20&nbsp;cm groot. Die vis is geel met 'n groot swart kol op sy lyf en dun swart vertikale lyne oor die oog en stertvinsteel. Die vis kom voor in koraal- en rotsriwwe in water wat 10 – 90&nbsp;m diep is. Hulle oorleef nie in akwariums nie. In Engels staan die vis bekend as die *Teardrop butterflyfish*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst. 1999. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chaetodon-interruptus.html
Richard II van Engeland

**Richard II** (6 Januarie 1367 – c. 14 Februarie 1400) was van 1377 tot met sy afsetting in 1399 koning van Engeland. Hy was die laaste koning van die Huis van Anjou. Hy was die seun van Eduard die Swart Prins en is gebore tydens die bewind van sy oupa, Eduard III. Op vierjarige ouderdom het hy die tweede aanspraakmaker op die troon geword ná die dood van sy ouer broer, Eduard van Angoulême. Met sy pa se dood in 1376 het hy die troonopvolger geword. Toe Eduard III die volgende jaar sterf, het Richard op tienjarige ouderdom koning geword.

Sy regente was sy ooms, Edmund, die Hertog van York, Thomas, die Hertog van Gloucester en Jan van Gent, die Hertog van Lancaster.

## Bewind 
Richard het sommer gou te doen gekry met ’n opstand deur die boere oor ’n belastingkwessie. Hy het dit onderdruk en daar is verwag dat hy ’n goeie koning sou word.

In 1382, toe hy 15 was, het hy getrou met die 16-jarige Anna van Boheme, dogter van keiser Karel IV van die Heilige Romeinse Ryk. Sy is in 1394 sonder kinders oorlede.

Richard het slegte raadgewers gehad en het boonop aan depressie gely. Dié omstandighede, tesame met die bedreiging van ’n inval deur Frankryk, waarmee Engeland sedert 1337 in die Honderdjarige Oorlog betrokke was, het tot groot teenstand gelei. ’n Magstryd tussen Richard en sy ooms, wat deur die parlement gesteun is, is in 1388 in sy ooms se guns beslis. In 1389 het Richard hom uit die regentskap losgemaak en toenadering tot die parlement gesoek, waarna ’n periode van vrede gevolg het. In 1389 het Richard ’n wapenstilstand met Frankryk gesluit.

In 1396 het hy met Isabella van Valois, die dogter van Karel VI van Frankryk, getrou. Ook dié huwelik was kinderloos.

Die parlement wou invloed op die finansiële beleid gehad het. Richard het toe ’n nuwe parlement ingestel wat met sy beleid saamstem. Met die absolute mag in sy hande, het hy met ’n tydperk van terreur begin, wat gekenmerk is deur onderdrukking, doodsvonnisse en swaar belasting. Toe hy in 1399 ’n veldtog teen Ierland begin, het sy neef Hendrik Bolingbroke (die seun van Jan van Gent wat in 1398 verban is en latere koning Hendrik IV), teruggekeer. Hy het Richard op 30 September 1399 in die Londense Tower laat opsluit. Hy is daarna na ’n kasteel in York gebring, waar hy waarskynlik in 1400 vermoor is.

## Skakels
Hendrik IV van Engeland

**Hendrik IV** (3 April 1366 – 20 Maart 1413) was van 1399 tot 1413 koning van Engeland. Hy was die negende koning van die Huis van Plantagenêt en het nes sy oupa ook aanspraak gemaak op die titel koning van Frankryk. Hy is in Bolingbroke-kasteel in Lincolnshire gebore, vandaar sy ander naam, **Hendrik (van) Bolingbroke**. Sy pa, Jan van Gent, die 1ste Hertog van Lancaster, was die derde seun van Eduard III, en een van die regente van Hendrik se neef, Richard II (vir wie Hendrik later van die troon gesit het). Hendrik se ma was Blanche, die erfgenaam van die talle Lancaster-landgoede. Hendrik IV is dus die eerste Engelse koning van die Lancaster-tak van die Plantagenêts, een van die twee familietakke wat in die Rose-oorlog betrokke was (die ander was die Huis van York).

In 1380 het hy met Maria de Bohun getrou. Hulle het ses kinders gehad:
* Hendrik V
* Thomas van Clarence
* Jan van Bedford
* Humfred van Gloucester
* Blanche
* Philippa

## Verhouding met Richard II 
Hendrik het ’n wisselvallige verhouding met koning Richard II gehad. Hulle was neefs en kindervriende, maar Hendrik het in 1377 deelgeneem aan ’n rebellie teen Richard. Richard het hom nie gestraf soos vir die ander baronne nie, maar hom ’n hertog gemaak.

In 1398 het Hendrik ’n opmerking gemaak wat deur Thomas de Mowbray, die 1ste Hertog van Norfolk, as verraad beskou is en die twee hertoë het ooreengekom op ’n tweegeveg. Richard het egter besluit om Hendrik te verban om verdere bloedvergieting te voorkom. Mowbray is ook lewenslank verban.

Jan van Gent is in 1399 oorlede. Sonder om te verduidelik hoekom, het Richard wetlike dokumente gekanselleer wat Hendrik sy pa se outomatiese erfgenaam sou maak. In plaas daarvan moes Hendrik vir Richard vra vir sy erfporsie. Terwyl Richard op ’n veldtog teen Ierland besig was, het Hendrik na Engeland teruggekeer. Hy het beslag gelê op grond van mense wat hom teengestaan het en genoeg mag en steun opgebou om homself as koning Hendrik IV van Engeland verklaar te kry. Hy het Richard in die Londense Tower laat opsluit en dié is later vermoedelik vermoor.

### Bewind en dood 
Hendrik het ’n groot deel van sy bewind bestee om homself teen komplotte, rebellies en sluipmoordpogings te beskerm. ’n Groot deel van sy sukses teen die rebellies was te danke aan die militêre vermoëns van sy seun, later Hendrik V van Engeland.

Die latere jare van Hendrik IV se bewind is gekenmerk deur ernstige gesondheidsprobleme. Hy het ’n verminkende velsiekte gehad, asook ernstige aanvalle van ’n ander siekte. Die laaste aanval was in Maart 1413. Historici gis al lank oor die aard van sy siektes: Die veltoestand kon melaatsheid of psoriase gewees het. Die ander aanvalle kon epilepsie of ’n hartsiekte gewees het. Hy is op 20 Maart in die huis van die ab van Westminster dood.

## Verwysings 
## Bronne 
* Ian Mortimer, ''The Fears of Henry IV: the Life of England's Self-Made King'' (Jonathan Cape, 2007)
* Peter McNiven, "The Problem of Henry IV's Health, 1405–1413", *English Historical Review*, 100 (1985), pp 747–772
* ANTIQUARY s9-IX (228): 369. (1902)
* 

## Skakels
Lakune (manuskripte)

[duimnael|Die eerste bladsy van die [Kodeks Boernerianus met lakunes in Romeine 1:1-4]]
'n **Lakune** (van Latyn **Lacuna**) is 'n gaping in 'n manuskrip, inskrif, teks, skildery of musikale werk. 

Verwering, verval en ander skade aan ou manuskripte het dikwels lakunes ten gevolg&mdash;woorde, sinne, of hele frases is dikwels afwesig of onleesbaar. Palimpseste is besonder vatbaar daarvoor. Om die oorspronklike teks te herstel, moet die konteks in ag geneem word. In papirologie en tekskritiek kan dit lei tot kompeterende rekonstruksies en interpretasies. Gepubliseerde tekste wat lakunes bevat, merk dikwels die afdeling waar die teks ontbreek met 'n beletselteken in hakies. 

Byvoorbeeld, "Hierdie sin bevat 20 woorde, en […] selfstandige naamwoorde," of, "Eindelik het die weermag hul bestemming te […] bereik en kamp opgeslaan."

## Nota
Keiserengelvis

Die **Keiserengelvis** (*Pomacanthus imperator*) is 'n vis wat aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die vis word 40&nbsp;cm groot. Die volwassene vis het geel en blou strepe oor die lyf. Die onvolwassenes het blou en wit strepe op die kop wat uitkring in sirkels na agter. Die volwassenes kom voor in koraalriwwe en die onvolwassenes kom voor in getypoele.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Pomacanthus-imperator.html
Ouvrou

Die **Ouvrou** (*Pomacanthus rhomboides*) is vis wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die vis word 46&nbsp;cm groot en 3&nbsp;kg swaar. Die volwassene is dofbruin met die agterste gedeelte van die lyf blougrys en die lyf is oortrek met baie klein swart kolletjies. Die onvolwassenes is donkerblou, oortrek met geboë wit strepe. Die volwassenes kom voor in koraal- en rotsriwwe en die onvolwassenes kom voor in getypoele.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* *Pomacanthus rhomboides* by FishBase
Moorse afgod

Die **Moorse afgod** (*Zanclus cornutus*) is vis wat voorkom in die Indo-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf Kenia tot op die Aliwal-bank by KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as *Moorish idol*.

## Voorkoms 
Die vis word 22&nbsp;cm groot. Die volwassene het breë, swart strepe op 'n wit lyf met geel sye. Dit het 'n gepunte bek met 'n verlengde rugvin. Die volwassenes kom voor in koraal- en rotsriwwe.

duimnael|links|'n Skets van 'n Moorse afgod.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Zanclus-cornutus.html
Dubbelbandvlindervis

Die **dubbelbandvlindervis** (*Chaetodon marleyi*) is 'n vlindervis wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom en is endemies aan Suider-Afrika. Die vis word 20&nbsp;cm groot. Dit is silwerwit met drie vertikale strepe oor sy lyf en kom voor in koraal- en rotsriwwe in water wat 1–120&nbsp;m diep is, terwyl onvolwassenes in getypoele voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *doublesah butterflyfish* en dit kan oorleef in akwariums wat koeler as 24&nbsp;°C is. Dit word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst. 1999. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chaetodon-marleyi.html
Reuse-modderkrap

Die **Reuse-modderkrap** (*Scylla serrata*) is 'n krap wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom en is bruin tot groen van kleur. Dit is een van die grootste swemkrappe met groot knypers en spaanvormige agterpote. Dit kom voor in moddervlaktes van riviermondings. Die groot knypers kan skade veroorsaak. Die krap kan tot 30&nbsp;cm breed word. Dit is ook eetbaar en gewild onder die fynproewers.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Lys van vuurtorings en vuurskepe in Denemarke

Hieronder is ’n **lys van vuurtorings en vuurskepe in Denemarke**:

*Fyrskib XXI
*Fyrskib XVII
*Hirtshals Fyr
*Motorfyrskib I
*Skagens Rev
*Rubjerg Knudevuurtoring

## Eksterne skakels 
*Leuchtturm net se fotoversameling van Deense vuurtorings en -skepe
Swartmossel

Die **swartmossel** (*Choromytilus meridionalis*) is tweekleppige skulpdier wat aan die suid- en Weskus van Suid-Afrika voorkom. Dit is 'n mariene weekdier in die familie Mytilidae. Hulle is deel van die filum *Mollusca*, wat die tweede grootste filum van ongewerwelde diere is met ongeveer 85 000 spesies.

## Morfologie 
Hierdie diertjie word tot 15&nbsp;cm lank. Die mossel is swart van kleur en word blou as gevolg van erosie. Dit kom in rotsagtige gebiede in die tussengetysone voor, waar dit gegroepeerd groei. Dit is smaller en swarter as die Mediterreense mossel, *Mytilus galloprovincialis*, waarmee dit dikwels verwar word. Die familie *Mytilldae* is bekend vir smal, elliptiese, waaiervormige, dun kleppe wat van dieselfde grootte is, die afwesigheid van prominente skarniertande, en die teenwoordigheid van bissus- of fyndrade wat van die skarnierarea afhang om op rigiede substrate te anker.

## Ekologie en oorlewing 
Die swartmossel is 'n filtervoeder wat drywende stukkies alge en fitoplankton eet. Dit word bedreig deur die indringing van die snelgroeiende en geharde Mediterreense mossel, wat dit om ruimte oortref. Deeltjies organiese materiaal is die belangrikste voedselbron van baie filtreervoedende tweekleppers, insluitend *C. meridionalis*. *Choromytilus meridionalis* gebruik bakterieë as 'n stikstofhulpbron, wat belangrik is vir sy groei en oorlewing in die tussengetysone. Die bakteriële stikstofopname deur *C. meridionalis* was die hoogste wanneer mossels aan hoogwater blootgestel is en die laagste tydens laagwater.

Die bakteriële stikstofopname deur *C. meridionalis* word beïnvloed deur die beskikbaarheid van ander stikstofbronne soos opgeloste anorganiese stikstof. Dit dui daarop dat spesies die vermoë het om hul stikstofopnamestrategie aan te pas gebaseer op die beskikbaarheid van verskillende stikstofbronne. *C. meridionalis* kan saam met die tweekleppige *Aulacomya atra* in die natuur voorkom.

## Voortplanting 
In die Valsbaai-omgewing plant *Choromytilus meridionalis* almal op dieselfde tyd voort en neem deel aan twee broeiseisoene. Alhoewel die aantal eiers en sperms wat elke jaar vrygestel word verander, is die verhouding van eiers tot sperm konstant. Die geslagte is apart en wyfies kan onderskei word deur die sjokolade-bruin kleur van die eierstok, terwyl die testis geel tot wit is, afhangende van die toestand van ontwikkeling. By volwasse diere strek die gonade as 'n verdikte lob in die middellyn tussen die kieue, posterior van die voet.  By *C. meridionalis* vind gametogenese deurlopend deur die jaar plaas. *C. meridionalis*-larwes is die meeste van die tyd in die waterkolom aanwesig en sal maklik op toue of boeie wat in die water hang, vestig; hulle vestig selde op die rotsagtige substraat.

Die mossel is 'n gewilde seekosgereg.

## Bron 
* *Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika*. Jacana Media. 2007 

## Verwysings
Witmossel

Die **witmossel** (*Donax serra*) is 'n tweekleppige skulpdier wat aan die ooskus en verder noord van Suid-Afrika voorkom.  

Die diertjie word tot 8.8&nbsp;cm lank. Dit het 'n driehoekige vorm met dwarsriwwe oor die hele buitekant. Dit kom voor op sandstrande op die tussengetysone. Dit het 'n graafagtige voet wat dit gebruik om homself onder die sand in te grawe. 

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://www.sealifebase.org/summary/Donax-serra.html
Biosfeerreservaat

[duimnael|Biosfeerreservaat Rhön, [Duitsland]]
duimnael|Totaalreservaat Plagefenn in die Biosfeerreservaat Schorfheide-Chorin, Duitsland
[duimnael|Biosfeerreservaat Nasionale Weskuspark, [Wes-Kaap, Suid-Afrika]]
[duimnael|Biosfeerreservaat Mount Kenya, [Kenia]]
'n **Biosfeerreservaat** is 'n modelgebied waarin volhoubare ontwikkeling in ekologiese, ekonomiese en sosiale opsig eksemplaries verwesenlik word en wat in die algemeen erkenning deur UNESCO geniet. Biosfeerreservate is in elk geval ook bewaringsgebiede waarin biodiversiteit as die hele spektrum van spesies, ekostelsels, hul funksies en genetiese hulpbronne beskerm word. Die spesifieke kenmerk van biosfeerreservate lê in die feit dat hierdie natuurbewaring veral daardeur gewaarborg word dat mense die gebied ekonomies mag ontgin.

Alle UNESCO-biosfeereservate is deel van 'n globale netwerk waarin kennis uitgeruil word, en hulle dien as uitgangspunte vir navorsing, die monitor van die omgewing en opvoeding. In 'n aantal lande word biosfeerreservate deur wetgewing gedefinieer en kan sodoende tydelik sonder erkenning deur UNESCO bestaan.

UNESCO se Internasionale Koördinasieraad vir die Mens en Biosfeer-program verleen die status van biosfeereservaat aan gebiede wat in 'n globale konteks as eksemplaries vir 'n unieke ekostelsel of 'n belangrike kultuurlandskap beskou word. 'n Voorvereiste vir die erkenning deur UNESCO is dat die bewoners van 'n biosfeerreservaat die konsep van volhoubare ontwikkeling ondersteun.

In Julie 2011 was daar 580 biosfeerreservate in 114 lande.
Kaapse oester

Die **Kaapse oester** (*Striostrea margaritacea*) is oester wat in die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die oester is groot en swaar. Die onderste klep is koppievormig, met baie lae wat aan die rots vasheg. Die boonste klep is dun en plat. Die tweekleppige dier kom voor in die tussengetysone in rotsagtige gebiede. Dit is ook 'n gewilde gereg.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Witgapermossel

Die **witgapermossel** (*Mactra glabrata*) is 'n tweekleppige diertjie wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die mossel word 11.4cm groot. Dit het 'n ovaalvormige skulp. Dit kom voor in rivierbeddings met fyn sand veral in areas waar die water sterk vloei. Die mossel begraaf hom ook onder die sand. Dit is ook 'n gewilde seekosgereg.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://www.sealifebase.org/summary/Mactra-glabrata.html
Rooiaas

**Rooiaas** (*Pyura stolonifera*) is 'n manteldier of sakpyp wat aan die hele Suid-Afrikaanse kus voorkom. 

## Beskrywing 
*Pyura stolonifera* is 'n volop alleenstaande tussengetybewoner wat tot die klas Ascidiacea behoort. Dit is 'n pienk tot rooierige dier omhul in 'n dik, taai, leeragtige donkerbruin mantel met 'n verrimpelde bruin bedekking. Dit is gewoonlik dik oortrek met ander korsvormende organismes.

### Filtersuiers 
Die dier het twee suiers aan sy bokant wat gebruik word vir filtervoeding. Die een suier suig seewater in wat gefiltreer word in die dier en die afvalwater word dan deur die ander uitblaassuier uitgespuit. Dit het groot insuig- en uitblaassuiers met 'n effens geskulpte rand, gewoonlik naby aan mekaar geplaas. 

## Voorkoms en grootte 
Dit kom voor in rotsagtige gebiede in die laagwatersone tot ten minste 10&nbsp;m onderwater, waar dit tot meer as 15&nbsp;cm in hoogte kan groei. Die beste manier om rooiaas op te spoor tussen rotse, is om op te let na die straaltjies water wat luglangs gespuit word wanneer 'n brander terugtrek see in.
duimnael|300px|links|**Rooiaas** is 'n ekostelsel-ingenieur wat tussengety-kushabitat drasties kan verander. Digte kolonies soos dié op die foto kan ondergeskikte spesies domineer, en ook 'n habitat vir ander organismes verskaf.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Gestreepte galjoen

Die **Gestreepte galjoen** (*Dichistius multifasciatus*) kom voor in die suid- en ooskus van Suid-Afrika en ook aan Madagaskar. In Engels staan die vis bekend as die *Banded galjoen*. Die vis kan 'n lengte van tot 35&nbsp;cm bereik en 1.7&nbsp;kg swaar word. Die vis is bruin/swart met 15-20 bruin vertikale strepe en hou meer van die warmer waters. Kom voor in onstuimige rotsstrande.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* 
* Fishbase
Dyrhólaey

duimnael|links|Uitsig oor Dyrhólaey
duimnael|Vuurtoring van Dyrhólaey
duimnael|Vuurtoring van Dyrhólaey
duimnael|links|Dyrhólaey
duimnael|Uitsig oor die weste. Die Eyjafjallajökull, die 284 meter hoë Pétursey en ’n deel van die Mýrdalsjökull (regs) kan maklik uitgeken word

**Dyrhólaey** (120&nbsp;m bo seespieël), voorheen bekend as Cape Portland onder die Engelse seelui, is ’n klein tufsteen-skiereiland of kaap wat naby Vír í Myrdal aan die suidkus van Ysland geleë is. Dit was voorheen ’n eiland wat uit vulkaniese aktiwiteit ontstaan het; so ’n verskynsel staan onder die Yslanders bekend as “eyja”, wat “eiland” beteken.

Tans is dit nie meer ’n eiland nie, maar was wel vroeër tydens die kolonisering van Ysland. Met die laaste Ystydperk was Ysland geheel en al met ys oordek en is deur die geweldige druk letterlik die grond in gedruk. Met die ys wat verdwyn het, het die druk afgeneem en deur isostatiese kragte word Ysland weer al hoe hoër boontoe gedruk. Om hierdie rede was Dyrhólaey met die kolonisering nog ’n eiland, maar is vandag ’n krans.

Die uitsig van daarbo af is baie interessant: na die noordekant kan die gletser Mýrdalsjökul besigtig word. Aan die oostekant verrys swart lawasuile  van die Reynisdranger uit die see, terwyl aan die beweste van die uitkykpunt, na Selfloss se kant, as die weer dit toelaat, die hele kuslyn besigtig kan word. Regvoor die skiereiland is ’n reusagtige swart lawaboog wat in die see staan. Vandaar die pleknaam, wat beteken: “heuweleiland met die deurgaatjie”.

In die somer broei die papegaaiduikers op die kranshange van Dyrhólaey. Sedert 1978 is dit as ’n bewarea verklaar. Daar word beweer dat die kunsvlieënier, Tomme Tailer, onderdeur Dyrhólaey se boog gevlieg het.

In 1910 is daar ’n vuurtoring op Dyrhólaey opgerig en is in 1927 vervang.

## Eksterne skakels
Beestekraal

**Beestekraal** is 'n nedersetting in Noordwes, Suid-Afrika. Die nedersetting het sy naam gekry van die Voortrekkers in 1837 toe Hendrik Potgieter en sy mense baie krale vir die vee van die swart stamme gevind het. Die nedersetting is net noord van die Rooikoppiesdam langs die Krokodilrivier.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Wüstung

[duimnael|regs|Bouvalle van die [14de eeuse veldsteenkerk in die *Wüstung* Dangelsdorf in die Duitse deelstaat Brandenburg]]

**Wüstung** ("woesteny") is 'n Duitse vakterm uit die historiese geografie. Dit verwys na 'n nedersetting of landbougrond wat nog voor die begin van die Nuwe Tyd omstreeks 1500 deur sy bewoners verlate is en in verval geraak het, terwyl historiese dokumente, plekname, oorblyfsels in die grond of plaaslike mondelinge oorleweringe nog steeds van sy bestaan getuig.

Enkele argeologiese monumente soos kastele en bouvalle val nie in hierdie kategorie nie, net soos nedersettings wat reeds in die vroeë geskiedenis in verval geraak het of *Wüstungen* uit die antieke tydperk. Spookdorpe uit die moderne tydperk word eweneens nie as *Wüstungen* geklassifiseer nie aangesien hul geboue nog bestaan, al is hulle lankal verlate.

Tydperke, waartydens nedersettings as gevolg van 'n bevolkingsafname deur pesepidemieë, klimaatsveranderinge en die gepaardgaande landboukrisis of die stigting van nuwe stede of dorpe verlate is, word in die Duitse vaktaal *Wüstungsperioden* genoem. Tydperke, waartydens talle nedersettings in Sentraal-Europa vanweë 'n landboukrisis of pandemie verlate is, sluit veral die laat 8ste eeu, die begin van die 10de eeu, die periode tussen die laat 11de en die vroeë 13de eeu asook die laat 14de eeu in.

## Verwysings
Kasregister

duimnael|300px|regs|'n Antieke kasregister.

'n **Kasregister** is 'n meganiese of elektroniese toestel in 'n winkel wat geld hou en waarmee transaksies verreken word. Die kasregister se geldlaai maak gewoonlik outomaties na 'n transaksie oop om geld te stoor en aan kliënte kleingeld te bied. Kasregisters druk ook gewoonlik 'n strokie as bewys van aankope.
Midrand

**Midrand** is 'n dorp wat ontwikkel het rondom Halfweghuis in Gauteng, Suid-Afrika. Halfweghuis is 'n dorpie wat veronderstel was om halfpad tussen Johannesburg en Pretoria te wees. Die dorp is weerskante van die N1 nasionale pad ontwikkel en die naam is afgelei van sy sentrale ligging in die Witwatersrand. 

Die dorp staan bekend as setel van die Pan-Afrikaparlement van die Afrika-unie.

## Infrastruktuur 
Daar is 'n Gautreinstasie, met die Grand Central-lughawe en die bekende Kyalami-renbaan wat in die dorp geleë is. Die renbaan is in 1961 gebou op die plaas met dieselfde naam *Kya lami*. Dit is 'n Zoeloe-frase wat "my huis" beteken.

## Beelde 

Lêer:Gallagher Convention Centre-001.jpg|Die Pan-Afrikaparlement in Midrand
Lêer:Christ Church Midrand.jpg|'n Kerk in Midrand
Lêer:Russian Orthodox Church in Midrand.jpg|Russies-Ortodokse Kerk in Midrand
Lêer:Gautrain-rail reserve-Midrand-001.jpg|Die Gautrein se dubbelspoorlyn in Midrand
Lêer:N1roadsouthboundatmidrand.jpg|N1 Suid, Olifantsfontein afrit 

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995. 

## Eksterne skakels 
* Midrand se Handelskamer
* Midrand Besigheidsgids en Gemeenskapsforum
Bloedwurm

'n **Bloedwurm** (*Arenicola loveni*) is 'n groot, bruin, wurm met 'n ballonagtige snoet wat in sandstrande, moddervlaktes en riviermondings by die see woon. Die dier is endemies aan Suid-Afrika en kom voor aan die hele Suid-Afrikaanse kuslyn. Dit het vertakte, rooi kieue met onopsigtelike borseltjies in die middel van die liggaam. Die diertjie kan 'bloei' indien beskadig want dit bevat hemoglobien. Dit is gewilde aas en word deur baie visse gevreet. 

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.