open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Legend of the Sky Kingdom

***The Legend of the Sky Kingdom*** is 'n geanimeerde rolprent uit 2003 onder regie van Roger Hawkins. Die rolprent, wat in Harare, Zimbabwe, vervaardig is, was die eerste vollengte animasie-rolprent wat uit Afrika gekom het. Dit was gebaseer op 'n gelyknamige kinderboek deur Phil Cunningham, wat ook die vervaardiger van die film was.

Die rolprent  word vertoon tydens die 2003 Montreal World Film Festival (African Horizons afdeling) en het in Oktober 2003 sy première op die Durban International Film Festival gehad.  Dit is ook vertoon op die Annecy International Animated Film Festival, Seoul Animation Film Festival, The London Film Festival, The New York African Film Festival, Sithengi/Cape Town World Cinema Festival   en die Bath Film Festival.

Die film is beskryf as 'n allegoriese verhaal met die tema 'glo is sien'.

## Storielyn
Drie verslaafde weeskinders (Blockhead, Lucky en Squidge) werk in die goudmyne in die Underground City wat deur die Bose Keiser beheer word, en wens vir vryheid van hul uitmergelende situasie. Saam met ander karakters ontsnap hulle uit die myne en word kortliks in die tronk opgesluit, en maak 'n tweede wegbreek om 'n mitiese Sky Kingdom te soek. Die groep doen 'n beroep op hoër magte wanneer hulle deur verskillende uitdagings. gekonfronteer word, soos om deur hiënas agtervolg te word,, maar bereik uiteindelik die Sky Kingdom.

## Produksie
Die film is geanimeer met behulp van stop-beweging (*stop motion*)-animasie en is gemaak deur 'n span van vyftien mense tussen 1999 en 2002. in twee ateljees. Musiek uit die film bevat 'n reeks sangers, waaronder die Zimbabwiese krieketspeler Henry Olonga.

Die estetika van die film , word deur die filmmakers beskryf as *junkmation*, 'n stilistiese keuse wat noodsaaklik is vir begrotingsoorwegings, sowel as geïnspireer deur die draad en metaalwerk van Afrika se volkskunstenaars, wat dikwels weggegooide items in kunswerke omskep. 

## Verwysings
Jacques Nienaber

**Jacques Nienaber** (gebore 16 Oktober 1972) is 'n afrigter van die Suid-Afrikaanse Rugbyunie wat van 2020 tot 2023 as die hoofafrigter van die Springbokke gedien het. Tydens die Rugbywêreldbeker 2023 kon die span onder hom die Webb Ellis-beker suksesvol verdedig, gelyk aan Suid-Afrika se vierde titel.

## Vroeë lewe 
Nienaber is in Kimberley gebore, maar het in Bloemfontein grootgeword, waar hy by Grey-kollege skool gegaan het. Hy het rugby op vleuel gespeel.

Hy het aan die Universiteit van die Vrystaat studeer, waar hy in sy eerste vennootskap met Rassie Erasmus begin werk het.

## 2020–2023: Springbokke 
In Januarie 2020 is aangekondig dat Nienaber as die nuwe hoofafrigter van die Springbokke aangestel is en hy het die sleutels van 'n wêreldkampioenspan ontvang. Nienaber het destyds geen ervaring as hoofafrigter gehad nie. As gevolg van die Covid-19-pandemie moes hy 'n volle jaar wag voordat hy uiteindelik sy eerste span teen Georgië op 2 Julie 2021 opgestel het voor die Britse en Ierse Leeus-reeks in 2021. Die Springbokke het uiteindelik die reeks teen die Leeus met 2-1 gewen, 'n inhaalpoging, nadat hulle die eerste toets in Kaapstad naelskraap verloor het.
Roger Hawkins

**Roger Hawkins** is 'n Zimbabwiese regisseur en filmvervaardiger wat veral bekend is vir films soos *The Legend of the Sky Kingdom* (2003), *The Silent Fall* (2006) en *The Lion of Judah* (2009).

## Vroeë lewe en loopbaan
Hawkins, gebore en getoë in Harare, Zimbabwe, het 'n BSc-graad in landbou aan die Universiteit van Natal behaal. Nadat hy sy BSc behaal het, word hy 'n skoolonderwyser, advertensiekopieskrywer, insekbestryder, grondmeter, navorsingsassistent, sitkamerpianis en landskaptuinier. Die rolprent is gekies onder die top vyf van 1 300 inskrywings tydens die World Animation Festival in Frankryk. Hawkins het saam met vyftien mense gewerk en vier jaar lank die film gemaak. Die karakters en stelle in die film is gemaak van weggegooide items soos motoronderdele, gereedskap, kombuisgereedskap, pype en stukke hout. 

## Geselekteerde filmografie
**The Legend of the Sky Kingdom* (2003)
**The Silent Fall* (2006)
**Chose Freedom*
**Dr Juju*
**The Lion of Judah* (2009)

## Verwysings
Turck se pas

**Turck se pas** is ‘n bergoorgang in die Roggeveld in die Wes-Kaap van Suid-Afrika.

Hierdie pas is 35 km noord van Matjiesfontein op die pad na Sutherland by nagenoeg 32° 56′ 56″ suid en 20° 33′ oos waar die Koedoesberge en die Klein-Roggeveldberge ontmoet. Dit is 45 km van die Verlatekloofpas op dieselfde pad, net-net suid van die grens tussen die Wes- en die Noord-Kaap, suid van die Roggeveld-windplaas en net noord van waar die groot kraglyne oor die R354-streekroete gaan. In die pas swaai die P2243-grondpad noordooswaarts om via Smoushoogte, Bakenshoogte, Haashoogte en die Komsbergpas Sutherland te bereik.

Turck se pas bereik ‘n maksimum hoogte op 1&nbsp;235 m en helling van 1:12.

Die geskiedenis van die naam van die pas kan nie meer teruggespoor word nie.

## Lees ook
*Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Bron 
* Slingsby, Peter: Tankwa-Karoo & the Roggeveld Escarpment. Slingsby Maps, 2018. www.slingsbymaps.com

## Eksterne skakels 
* Turk se pas op mountainpassessouthafrica.co.za
Oroks

thumb|260px|'n Groep Orok-mans.

Die **Oroks** (Russies: О́роки, *Oroki*; eie naam: *Oelta* of *Oeilta*) is ’n volk wat in Sachalin-oblast in Rusland, veral die oostelike deel van die eiland Sachalin, woon. Die taal Orok behoort tot die suidelike groep van die Toengoesiese taalfamilie. ’n Alfabetiese skrif, wat op Cyrillies geskoei is, is in 2007 bekend gestel. Die taal word in een skool op Sachalin onderrig.

Volgens die Russiese sensus van 2002 was daar 346 Oroks in Noord-Sachalin by die See van Ochotsk en Suid-Sachalin naby die stad Poronaisk. Volgens die sensus van 2010 was daar 295 Oroks in Rusland.

## Verwysings
## Skakels
Nifchers

thumb|250px|’n Groep Nifcher-mans.
thumb|250px|'n Beerfees deur die Nifchers, omstreeks 1903.

Die **Nifchers** of **Giljak** – etnoniem: Нивхгу, *Nʼivxgu* (Amoer) of Ниғвңгун, *Nʼiɣvŋgun* (Oos-Sachalin), "die volk" – is ’n inheemse etniese groep wat op die noordelike helfte van Sachalin-eiland en aan die Benede-Amoer en kus van die aangrensende Russiese vasteland woon, asook moontlik histories in dele van Mantsjoerye.

## Beskrywing
Die Nifchers was oorspronklik vissermanne, jagters en hondetelers. Hulle was halfnomadies en het in die somer naby die kus gewoon en in die winter verder die binneland in om salm te vang. Die dele van die land waar hulle gewoon het, word gekenmerk deur taigawoude met koue winters met sneeu en matige somers met yl boombedekking. Die Nifchers is vermoedelik die oorspronklike bewoners van die streek en stam moontlik af van ’n voorgestelde Neolitiese volk wat in die laat Pleistoseen van die Transbaikal-streek af migreer het.

Die Nifchers het lang handels- en kultuurbande met die naburige China en Japan gehad. Hulle was voorheen in die invloedsfeer van Qing-China, maar nadat die Russiese Ryk die gebied geannekseer het ná twee verdrae in 1858 en 1860, is die volk se tradisionele lewenstyl aansienlik deur kolonisasie en kollektivisering verander. Vandag het hulle ’n moderner lewenstyl.

Die Nifchers beoefen sjamanisme, wat belangrik is vir die winter se Beerfees, hoewel sommige hulle tot die Russiese Ortodoksie bekeer het.

Volgens die Russiese sensus van 2002 is daar 5 287 Mifchers. Die meeste praat Russies en net sowat 10% praat hulle eie taal, Nifchies. Dit word as ’n geïsoleerde taal beskou, hoewel dit gerieflikheidshalwe as ’n Paleosiberiese taal geklassifiseer word.

## Verwysings
### Bronne
*Fitzhugh, William, en Durbreui (1999) *Ainu: Spirit of a Northern People*. Washington, D.C.: Arctic Studies Center, National Museum of Natural History, Smithsonian Institution en University of Washington Press. 415p. 
* Bassett, Elizabeth Gilyak (Nivkh) Culture - Minnesota State University, Mankato – EMuseum
*Chaussonnet, Valerie (1995) *Native Cultures of Alaska and Siberia*. Arctic Studies Center. Washington, D.C. 112p. 
*Mattissen, Johanna (2001) ''Facts about the World's Languages''. New England Publishing. 896p. 

## Skakels
Wanino-Cholmsk-treinveerboot

thumb|220px|Die Wanino-hawe.
thumb|220px|Sachalin-8 in die Cholmsk-hawe.

Die **Wanino-Cholmsk-treinveerboot** () is die veerbootverbinding oor die Straat van Tartarye tussen die hawestad Wanino in Chabarofsk-krai in Rusland en Cholmsk in Sachalin-oblast. Die veerboot verbind die eiland Sachalin met die Russiese vasteland, wat 260&nbsp;km ver is. Dit word bestuur deur die Sachalin-skeepvaartmaatskappy.

## Geskiedenis
Van 1950 tot 1953 is aan die Sachalin-tonnel gebou. Ná die dood van Josef Stalin in 1953 is bouwerk egter gestaak. Die idee om werk te hervat het verskeie kere kop uitgesteek, en in September 1964 het die Sowjetunie besluit om ’n treinveerbootverbinding tussen Sachalin en die res van Rusland te skep. Die eerste vaart was op 12 April 1973 deur die ysbrekerveerboot Sachalin-1. Op 27 Junie dié jaar is die diens amptelik geopen.

In die 1970's en 1980's, toe die diens op sy besigste was, het tot agt veerbote gelyk diens gedoen. Vrag van miljoene tonne en ’n paar honderd duisend passasiers is vervoer.

Die algemene ekonomiese krisis van die 1990's het ook die veerbootdiens geraak. Vrag is vertraag en soms het bote dae lank nie die hawens verlaat nie.

## Huidige diens
Altesaam 10 bote van die Sachalin-reeks is in Kaliningrad gebou. Vier van die bote is nog oor: Sachalin-7, Sachalin-8, Sachalin-9 en Sachalin-10. Elk kan 28 treinwaens of 37 swaarvragmotors op ’n slag vervoer. Passasiers word deur Sachalin-8 en Sakhalin-9 vervoer. ’n Tipiese vaart duur 11-12 uur – in die winter of in slegte weer kan dit 16-18 uur duur en in uiterste gevalle tot 21 uur.

## Sien ook
* Sachalin-tonnel

## Verwysings
## Skakels
* Wanino-Cholmsk-lyn
Charles Hellaby

**Charles William Hellaby** is 'n medeprofessor in toegepaste wiskunde aan die Universiteit van Kaapstad, wat op die gebied van kosmologie werk. Hy is lid van die Internasionale Sterrekundige Vereniging en lid van die Bahá'í -geloof. 

## Lewe 
Hellaby se ouers is William Allen Meldrum Hellaby en Emily Madeline Hellaby. Sy tweelingbroer, Mark Edwin Hellaby, het 'n loopbaan in die letterkunde gevolg, terwyl sy jonger broer, Julian Meldrum Hellaby, musiek as 'n loopbaan geneem het. Hellaby het 'n BSc(Fisika en Sterrekunde) aan die Universiteit van St Andrews, Skotland in 1977 behaal. Hy het sy MSc(Relativiteit) aan Queen's University at Kingston, Ontario in 1981 voltooi en sy PhD(Relativiteit) in 1985 behaal.

Van 1985 tot 1988 was hy 'n nadoktorale navorser aan die Universiteit van Kaapstad onder George Ellis. In 1989 is hy aangestel as dosent aan die Universiteit van Kaapstad.

Hellaby is lid van die Internasionale Sterrekundige Vereniging (Afdeling J Sterrestelsels en Kosmologie), en was voorheen lid van Afdeling VIII Sterrestelsels en die Heelal en daarna Kommissie 47 kosmologie.

## Navorsing 
[duimnael|'n Afbeelding van 'n [swartkolk.]]
Sy navorsingsbelangstellings sluit in:
* Inhomogene kosmologie. Standaard kosmologie veronderstel 'n gladde homogene heelal, maar die werklike heelal is baie "klonterig"
* Inhomogene kosmologiese modelle - hul evolusie, meetkunde en eienaardighede
* Nie-lineêre struktuurvorming in die heelal
* Bepaling van die geometrie van die kosmos uit waarnemings
* Die kosmologiese modelle van Lemaitre-Tolman en Szekeres
* Digte swartkolkke
* Plaaslike inhomogeniteite en die Switserse kaasmodel

Hy het ook aan die modelle van Vaidya, Schwarzschild–Kruskal–Szekeres & Kinnersley; Kosmiese snare; en gravitasie-ineenstorting gewerk

Hellaby was mede-outeur van *Structures in the Universe by Exact Methods: Formation, Evolution, Interactions* (2010) (Strukture in die heelal volgens presiese metodes: vorming, evolusie, interaksies) waarin toepassings van inhomogene oplossings vir Albert Einstein se veldvergelykings van kosmologie hersien word. Die struktuur van sterrestelselgroepe, sterrestelsels met sentrale swartkolkke en verduistering van supernovas kan bestudeer word met behulp van inhomogene modelle.

## Verwysings
Moraea demissa

***Moraea demissa*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Gifberg tot by Citrusdal voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 6000&nbsp;km².

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea elliotii

***Moraea elliotii*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is inheems aan Eswatini, KwaZulu-Natal, Lesotho, Limpopo, Mpumalanga, Oos-Kaap, Vrystaat, Wes-Kaap asook Malawi.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Straat van Tartarye

[thumb|200px|Die Straat van Tartarye verbind die [See van Ochotsk en die See van Japan. Reg daarbo lê eers die nou Straat van Newelskoi (reg bo die punt van die rooi streep) en dan Amoerbaai.]]

Die **Straat van Tartarye** (; Chinees: 韃靼海峽, *Dádá hǎixiá*; Japannees: 間宮海峡, *Mamiya kaikyō*; Koreaans: 타타르 해협) is ’n seestraat in die Stille Oseaan wat die Russiese eiland Sachalin van die Asiatiese vasteland (Suidoos-Rusland) skei en die See van Ochotsk in die noorde met die See van Japan in die suide verbind. Dit is 632&nbsp;km lank, 7-342&nbsp;km breed en op sy diepste punt minder as 210&nbsp;m diep.

## Geskiedenis
[thumb|260px|links|Die noordelike deel van Sachalin en die gedeeltelik bevrore noodelike deel van die Straat van Tartarye, soos gesien uit die [Internasionale Ruimtestasie, 415&nbsp;km vanuit die lug. Links onder die middel van die foto lê die bevrore Amoerbaai.]] 

"Tartarye" is ’n ou naam wat Europeërs gebruik het om te verwys na ’n groot streek wat Binne-, Sentraal- en Noord-Asië ingesluit het. Dit is afgelei van die naam "Tartare", wat gebruik is vir verskeie halfnomadiese Mongoolse ryke. Vandat die Mantsjoes in 1644 prominent geword het, het die naam "Tartare" na hulle ook verwys, en Mantsjoerye (en Mongolië) het as die "Chinese Tartarye" onder die Europeërs bekend geraak. Toe Jean-François la Pérouse die seestraat tussen Sachalin en die Chinese Tataarse vasteland in 1787 karteer, het dit die naam "Straat (of Kanaal of Golf) van Tartarye" gekry.

In Japan is die seestraat genoem na Mamiya Rinzō, wat in 1808 daarheen gereis het. 

Op Russiese kaarte word die nouste deeltjie van die straat (suid van die mond van die Amoer) aangedui as **Straat van Newelskoi**, genoem na admiraal Gennadi Newelskoi wat die gebied in 1848 verken het. Die stuk noord daarvan, waarin die Amoer vloei, word **Amoerbaai** of Amoerliman genoem; die naam "Straat van Tartarye" word net gebruik vir die grootste deel van die straat, suid van die Straat van Newelskoi.

Die seestraat was ’n raaisel vir Europeërs, want van die suide af word dit al hoe nouer totdat dit dit eindelik lyk soos ’n baai voor ’n mens lê. Verskeie kere is probeer om deur die seestraat te vaar, veral omdat plaaslike bewoners aan die seemanne gesê het Sachalin is ’n eiland. Gennadi Newelskoi het in 1848 eindelik van die noorde af deur die seestraat gevaar en ontdek Sachalin is wel ’n eiland. Die Russe het dit geheim gehou en gebruik om ’n Britse vloot tydens die Krimoorlog te flous.

thumb|350px|Wanino is ’n belangrike hawestad in die straat van Tartarye, Mei 2008. 
## Vervoer
Van 1973 af vaar die Wanino-Cholmsk-treinveerboot oor die seestraat en verbind dit die hawestad Wanino, in Chabarofsk-krai op die vasteland, met Cholmsk op Sachalin-eiland.

’n Tonnel onder deur die seestraat om die eiland met die vasteland te verbind, is onder Josef Stalin begin bou, maar ná sy dood gestaak. Hernude oproepe vir óf ’n tonnel óf ’n brug is in onlangse jare deur politici gedoen.

## Verwysings
## Skakels
Moraea unibracteata

***Moraea unibracteata*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is endemies aan KwaZulu-Natal en kom van die Drakensberge se voorheuwels tot by die KwaZulu-Natal Middeland voor. Dit het 'n voorkomsgebied van kleiner as 2158&nbsp;km² en daar is slegs sewe subpopulasies. Die plant het habitat verloor weens ontwikkeling, landbou- en bosbou-aktiwiteite en oorbeweiding.

## Bronnelys 
* SANBI rooilys
* Plants of the world online
Smoushoogte

**Smoushoogte** is ‘n pas op die P2243-grondpad tussen Matjiesfontein en Sutherland in Suid-Afrika.

Dit lê by 32° 48′ 44.9″ suid, 20° 42′ 12.6″ oos, tussen die pas Bakenshoogte en die Komsbergpas en in die voetheuwels van die Klein-Roggeveldberge. Hierdie pas bereik ‘n hoogte van 1&nbsp;236 m bo seevlak en ‘n maksimum helling van 1:14.

## Lees ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Bron 
* Slingsby, Peter: Tankwa-Karoo & the Roggeveld Escarpment. Slingsby Maps, 2018. www.slingsbymaps.com

## Eksterne skakels 
* Smoushoogte op mountainpassessouthafrica.co.za
Moraea exiliflora

***Moraea exiliflora*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor in die Klein-Karoo, Touwsberg, Klein Swartberg en ooswaarts tot in die Langkloof, wes van Uniondale op hoogtes van 1000-1 500&nbsp;m.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Klimaatneutraliteit

**Klimaatneutraliteit** is 'n toestand van geen vrystelling van koolstofdioksied, metaan en ander kweekhuisgasse wat skadelik vir die omgewing is. Dit kan bereik word deur klimaatkompensasie: die balansering van gasvrystelling en die verwydering daarvan uit die gemeenskap. 

Die term **koolstofneutraliteit** of **CO2-neutaliteit** word ook gebruik, maar verwys dikwels slegs na koolstofdioksied. Die terme word gebruik in verband met die vrystelling van skadelike gasse wat verbind word met vervoer, energieopwekking, landbou en nywerheid.

In beginsel kan enige bedryf of produkvervaardiging klimaatneutraal word. 

## Sien ook
*Aardverwarming
* Koolstofkringloop

## Verwysings
## Skakels
* Azimuth project: http://www.azimuthproject.org/azimuth/show/HomePage
* Mathematics of Planet Earth 2013: https://web.archive.org/web/20131022113013/http://mpe2013.org/
* "Without the Hot Air", David MacKay, Cambridge University; Nederlandse samevatting: http://www.inference.phy.cam.ac.uk/sustainable/book/translate/synopsisNL.pdf
Muishondberg

Die **Muishondberg** is 'n berg in 'n afgeleë gebied van die Suid-Afrikaanse provinsie Wes-Kaap, wat baie min deur toeriste besoek word. Dit word ook baie min op kaarte van Noord-Kaap of Suid-Afrika aangedui, want dit is nie so bekend nie.

Die berg lê tussen die dorpe Ceres, 'n sentrum van die sagtevrugtebedryf in Suid-Afrika, en Sutherland, die sentrum van die sterrekunde in Afrika en die koudste dorp in die land, suid van die Tankwa Karoo Nasionale Park. 

## Sien ook 
* Komsbergpas
* Muishondbergpas
* Verlatenkloofpas
Moraea elsiae

***Moraea elliotii*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor vanaf die Kaapse Skiereiland tot by Stilbaai. Die plant het groot gedeeltes van sy habitat verloor op die Kaapse Skiereiland en Kaapse Vlakte weens ontwikkeling. Die oorblywende subpopulasies kwyn weens 'n gebrek aan brande en indringerplante. Op die Agulhasvlakte en rondom Stilbaai bedreig indringerplante die spesie.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea fenestrata

***Moraea fenestrata*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die Sukkulente Karoo. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap. Dit kom in die Tankwa- en Doornrivierbeddings voor en het 'n voorkomsgebied van kleiner as 500&nbsp;km². Die plant word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea fistulosa

***Moraea fistulosa*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die Sukkulente Karoo is. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap. Dit kom in die Hantam-Karoo en noordelike Roggeveldeskarp, van Calvinia tot by Middelpos, voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 632&nbsp;km².

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Maarten Gerritsz Vries

[thumb|220px|Kaap Aniwa, Kaap Geduld, "Staten-eiland" (*Isola di Stati*) en die Straat van Vries kan alles op dié Italiaanse kaart uit 1682 gesien word. Soos die kaart wys, het De Vries nie kans gehad om die [Straat van  Tartarye en van La Pérouse te ontdek nie; die kaartmakers het Hokkaido en Sachalin deel van die vasteland gemaak.]]

**Maarten Gerritszoon Vries** (18 Februarie 1589 - 1647), ook **de Vries** genoem, was 'n 17de-eeuse Nederlandse kartograaf en ontdekkingsreisiger. Hy was die eerste Wes-Europeër wat 'n verslag agtergelaat het van sy besoek aan Sachalin, die Koerile en die See van Ochotsk.

Nie veel van De Vries se lewe is bekend nie. Hy is waarskynlik in 1589 in Harlingen, Nederland, gebore en het baie jare in Taiwan deurgebring. Hy is die bekendste vir sy ekspedisie van 1643 na die Noordwestelike Stille Oseaan en die ontdekking van die kus van Tartarye. Dit was die tweede ekspedisie om te soek na legendariese eilande met goud en silwer in dié oseaan, wat niemand ontdek het nie.

## Na die noorde
thumb|links|200px|'n Franse kaart uit die vroeë 18de eeu, met die Straat van Vres en van Tartarye aangedui.

Twee skepe, die Castricum onder De Vries en die Breskens onder Hendrick Cornelisz Schaep, het in Februarie 1643 uit Batavia, die hoofstad van Nederlands-Java, vertrek. In Mei het die twee skepe in 'n storm kontak verloor. In die somer van 1643 het die Castricum verby die suidelike Koerile-eilande gevaar en Koenasjir, Itoeroep en Oeroep besoek. 

Itoeroep het hulle hulle "Staten-eiland" genoem, hoewel dié naam deesdae net vir Staten Island in New York gebruik word. Op Oeroep het hy die Ainoevolk ontmoet. Hulle het die eiland "Geselskapseiland" genoem en vir Nederland opgeëis.

Die Castricum het tussen die eilande Itoeroep en Oeroep deur gevaar. Die seestraat is later die Straat van Vries genoem. Van daar af het hulle die See van Ochotsk binnegevaar.

Die Nederlanders het toe noord gevaar, sonder om enige land teen te kom, totdat hulle suidwes gevaar en by die eiland Hokkaido aangekom het. Hulle het toe weer noord gevaar en Kaap Aniwa (die suidpunt van Sachalin-eiland), die Golf van Geduld (waar hulle geduldig moes wag dat die mis opklaar) en Kaap Geduld oos daarvan ontdek.

Die skip het in Desember 1643 weer in Batavia aangeland. De Vries is in 1647 aan boord van sy skip dood weens 'n siekte nadat hy 'n onseksesvolle poging gelei het om die Filippyne binne te val.

## Verwysings
## Skakels
*
Moraea flexicaulis

***Moraea flexicaulis*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom in die Richtersveld voor. Dit het 'n voorkomsgebied van kleiner as 100&nbsp;km². Daar is een populasie wat bedreig word deur oorbeweiding.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Soul (rolprent)

***Soul*** is 'n rekenaargeanimeerde familie-/buddy-rolprent van 2020 wat deur Pete Docter geregisseer is en die stemme van Jamie Foxx, Tina Fey, Graham Norton, Rachel House, Alice Braga, Richard Ayoade, Phylicia Rashad, Donnell Rawlings, onder andere, gebruik. Die rolprent is deur Dana Murray vervaardig en deur die verspreidingsfirma Walt Disney Studios Motion Pictures versprei. Die draaiboek is deur Pete Docter, Mike Jones en Kemp Powers geskryf met musiek van Trent Reznor, Atticus Ross en Jon Batiste.

## Rolverdeling 
* Jamie Foxx as Joe Gardner
* Tina Fey as 22
* Graham Norton as Moonwind
* Rachel House as Terry
* Phylicia Rashad as Libba Gardner
* Donnell Rawlings as Dez
* Questlove as Lamont "Curley" Baker
* Angela Bassett as Dorothea Williams

## Vrystelling 
Die film is vrygestel in teaters in Verenigde State op 25 Desember 2020 en was vrygestel op Ultra HD Blu-ray, Blu-ray, DVD, en digitale aflaai op 23 Maart 2021. Die film het ook verskyn by die BFI London Film Festival op 11 Oktober 2020.

## Ontvangs 
### Resensies 
Op Rotten Tomatoes gee 95% van 361 beoordelaars die rolprent 'n positiewe resensie, met 'n gemiddelde telling van 8,3/10. Webwerf Metacritic bereik 'n telling van 83/100, gebaseer op 55 resensies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
*
2021 Katarse Grand Prix

regs|120px

Die **2021 Formule Een Katarse Grand Prix** is op 21 November 2021 op die Losail Internasionale Renbaan gehou, en was die 1055ste byeenkoms van die Formule 1-wêreldkampioenskap sedert 1950. Dit was die eerste uitgawe van die Grand Prix ​​van Katar vir die Formule 1-wêreldkampioenskap en die twintigste ronde van die 2021-kampioenskap.

Hierdie eerste Grand Prix van Katar vervang dié van Australië wat op dieselfde datum gehou sou word.

## Aanloop
Die datum van 21 November om die twintigste ronde van die 2021-kampioenskap te organiseer, het oop gebly sedert die kalender op twee-en-twintig byeenkomste vasgestel is en die organiseerders van die Australiese Grand Prix die organisasie van hul wedren definitief prysgegee het. Op 30 September kondig Formule 1 aan dat hierdie byeenkoms op die Losail Internasionale renbaan in die omgewing van Doha sal plaasvind.

Die Losail-baan, wat sedert 2004 in gebruik is, word sedertdien in motorsport en motorfietsrenne gebruik. Dit het die "World Night Motorcycle Speed ​​Championships" aangebied, asook verskeie kompetisies op vier wiele, veral vir enkelsitplekke. Vir die einde van die Formule 1-seisoen in 2021 maak die Grand Prix van Katar deel uit van twee 'triptieks', met 'n week van aflê van die Grands Prix van Meksiko, São Paulo en Katar; die ander verteenwoordig drie opeenvolgende wedrenne in die Midde-Ooste, aangesien dit dié van Saoedi-Arabië en Aboe Dhabi voorafgaan. 

## Bande 
Pirelli het die volgende bande in Katar verskaf:

## Vrye oefening 
## Kwalifisering 
***** Max Verstappen kry 'n roosterstraf van vyf plekke omdat hy dubbele geel vlae tydens kwalifisering geïgnoreer het.
****** Valtteri Bottas kry 'n roosterstraf van drie plekke omdat hy 'n geel vlag tydens kwalifisering geïgnoreer het.

## Wedren 
### Renuitslag 
 Max Verstappen het 'n ekstra punt verdien vir die vinnigste ronde gedurende die wedren.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
2021 Meksikostad Grand Prix

Die **2021 Formule Een Meksikostad Grand Prix** is op 7 November 2021 op die Autódromo Hermanos Rodríguez in Meksikostad, Meksiko gehou. Dit was die agtiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees en die sesde keer sedert 1992 wat dit in Meksiko plaasgevind het.

## Bande 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne te Meksiko verskaf:

## Vrye oefening 
## Kwalifisering 
***** Yuki Tsunoda, Lando Norris, Esteban Ocon en Lance Stroll ontvang elk 'n roosterstraf en moes agteraan wegspring weens hul enjinruilings.
****** George Russell kry 'n roosterstraf van vyf plekke vir die omruil van sy ratkas.

## Wedren 
### Renuitslag 
 Valtteri Bottas teken die vinnigste rondte tydens die wedren aan, maar ontvang nie 'n ekstra punt daarvoor nie, omdat hy nie onder die top tien geëindig het nie.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
Tsjornije Bratja

**Tsjornije Bratja** (Russies: Чёрные Бра́тья, letterlik "Swart Broers"; Japannees: 知理保以島, Chiripoi-to) is twee onbewoonde vulkaniese eilande tussen Simoesjir en Oeroep in die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Die grootste een van die twee is **Tsjirpoi** en die kleinste een **Brat Tsjirpojef** (Russies vir "Tsjirpoi se broer"). Die oorsprong van die name is onbekend: Die oorspronklike Ainoe-naam vir die eiland was *Repoenmosjiri*, 'n woord wat “plek van baie klein voëls” beteken.

Die eilande is onbewoon en deel van Sachalin-oblast, Rusland.

## Geografie
Die Tsjirpoi-eilande is die oorblyfsels van 'n gedeeltelik oorstroomde kandera (groot vulkaankrater) van 8-9&nbsp;km breed. Die twee eilande word omring deur 'n aantal klein eilandjies en seerotse. Saam vorm almal die Tsjornije Bratja-eilande. Die twee hoofeilande word deur die Straat van Sneeu geskei.

Tsjirpoi, die noordelikste een van die twee, het 'n oppervlakte van sowat 21&nbsp;km2. Dit bestaan uit twee oorvleuelende stratovulkane met die name Tsjorni ("Swart") en Sneeu. Tsjorni is die hoogste punt op die eiland (691&nbsp;m). Op 27 November het Sneeu uitgebars en dit was lank daarna nog aktief. Brat Tsjirpojef, die suidelikste eiland, het 'n oppervlakte van sowat 16&nbsp;km2. 

Die eilande word deur die Straat van Boessol geskei van Simoesjir 69&nbsp;km noordoos en deur die Straat van Oeroep van die eiland Oeroep 30&nbsp;km suidwes. Broeton-eiland lê 20&nbsp;km noordwes van die Swart Broers.

## Verwysings
## Skakels
Oeroep

**Oeroep** (Russies: Уру́п, *Oeroep*; Ainoe: ウルㇷ゚, *Oeroep*; Japannees: 得撫島, *Oeroeppu-to*) is 'n onbewoonde, vulkaniese eiland in die Koerile-argipel in die suide van die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Die naam kom van die Anoe-woord vir salmforel. 

Die eiland was voorheen bekend as die **Geselskapseiland**.

## Geografie
Oeroep is rofweg reghoekig en is op 1&nbsp;430&nbsp;km2 die vierde grootste eiland van die Koerile. Dit is sowat 120&nbsp;km lank en 20&nbsp;km breed. Die hoogste punt is die berg Iwao (1&nbsp;426&nbsp;m).

Die seestraat tussen Oeroep en Itoeroep is bekend as die Straat van Vries – dit is genoem na die Nederlandse ontdekkingsreisier Maarten Gerritsz Vries, die eerste Europeër sover bekend wat die gebied verken het. 

Oeroep het vier groot groepe aktiewe en rustende stratovulkane.

## Verwysings
## Skakels
Moraea geminifolia

***Moraea geminifolia*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en is deel van die Namakwaland struikveld. Die spesie is inheems aan die Noord-Kaap en kom in Namakwaland by Nigramoep voor. Die subpopulasie word bedreig deur mynbou aktiwiteite.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea gracilenta

***Moraea gracilenta*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Clanwilliam tot by Tulbagh voor. Die populasie is stabiel

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea graminicola

***Moraea graminicola*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is endemies aan KwaZulu-Natal en kom in die KwaZulu-Natal Middeland en Ngome in die graslande voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 9&nbsp;500 km² en het 20% van sy habitat verloor aan die aanplant van plantasies. Bosbou-aktiwiteite en bestaansboerdery is nog steeds bedreigings.

## Subspesies 
Daar is twee subspesies: 
* *Moraea graminicola subsp. graminicola*
* *Moraea graminicola subsp. notata* Goldblatt

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea herrei

***Moraea herrei*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die fynbos en Sukkulente Karoo. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom van die Richtersveld tot by Garies voor.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Koenasjir

**Koenasjir** (Russies: Кунаши́р, Japannees, 国後島, Kunashiri-tō, Ainoe: クナシㇼ, Koena=sir), met die moontlike betekenis van "Swart Eiland" of "Graseiland" in Ainoe, is die suidelikste eiland van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Die eiland is tans onder Russiese beheer, maar Japan maak ook daarop aanspraak.

Die berge is oortrek van berke- en dwergdennebome, kruidagtige blomme of kaal rotse. Die kerns van eeue oue eiekebome, *Quercus crispula*, is in Julie 2001 op die eiland ontdek.

## Verwysings
## Skakels
Gemini 3

duimnael|regs|Die Gemini 3-ruimtetuig.
**Gemini 3** was die eerste bemande sending van NASA se Gemini-program. Op 23 Maart 1965 het ruimtemanne Gus Grissom en John W. Young driekeer om die aarde gewentel in 'n lae wentelbaan in die Gemini 3-ruimtetuig, wat hulle *Molly Brown* gedoop het. Dit was die negende bemande vlug van NASA, insluitende twee X-15 vlugte hoër as 100 km, d.w.s. hoër as die Kármán-lyn. Dit was die 17de bemande ruimtevlug, insluitend die agt ruimtevlugte van die Sowjetunie. Dit was ook die laaste keer dat die vlugbeheer vanaf die Kaap Kennedy Lugmagbasis gedoen is voordat dit na Houston, Texas verskuif is.

## Bemanning
Bakenshoogte

**Bakenshoogte** is 'n pas op 'n grondpad deur die voetheuwels van die Roggeveldberge op pad na Sutherland.

Die P2243-pad draai by Turck se pas ooswaarts uit die R354-streeksroete en sluit by die Verlatekloofpas weer by die R354 aan. Op die pad is die Bakenshoogte, Smoushoogte, Haashoogte en die Komsbergpas. Naby die noordelike punt van die pad is die geboorteplaas van N.P. van Wyk Louw.

Bakenshoogte is by nagenoeg 32° 53′ suid, 20° 40′ oos en suidoos van die Appelfontein se Rant en die Karusa-windplaas. Die pas is 4.6km lank en bereik 'n hoogte van 1110&nbsp;m en 'n maksimum helling van 1:10.

## Lees ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Bron 
* Slingsby, Peter: Tankwa-Karoo & the Roggeveld Escarpment. Slingsby Maps, 2018. www.slingsbymaps.com

## Eksterne skakels 
* Bakenshoogte op mountainpassessouthafrica.co.za
Paramoesjir

**Paramoesjir** (Russies: Парамуши́р; Japannees: 幌筵島, Paramushiru-tō; Ainoe: パラムシㇼ, Para=moe=sir), is 'n vulkaniese eiland in die noordelike deel van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Dit word in die noordooste deur die smal Tweede Straat van die Koerile van 2,5&nbsp;m van die eiland Shoemsjoe geskei, in die suidweste deur die Straat van Loezhin van 15&nbsp;km van die eiland Antsiferof en in die suide deur die Vierde Straat van die Koerile van 20&nbsp;km van Onekotan. 

Die eiland, met 'n oppervlakte van 2&nbsp;053&nbsp;km2, se noordelike punt lê 39&nbsp;km van Kaap Lopatka aan die suidpunt van die Kamtsjatka-skiereiland. Sy naam kom van die taal Ainoe en beteken "Breë Eiland" of "Digbevolkte Eiland". Sewero-Koerilsk, die administratiewe hoofstad van die Sewero-Koerilski-distrik, is die enigste permanent bevolkte nedersetting op Paramoesjir.

## Verwysings
## Skakels
Moraea hiemalis

***Moraea hiemalis*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is endemies aan KwaZulu-Natal en kom in die KwaZulu-Natal Middeland tussen Pietermaritzburg, Richmond en Kamberg in die graslande voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 4&nbsp;996&nbsp;km² en het meer as 50% van sy habitat verloor aan die aanplant van plantasies en landbou aktiwiteite. Ontwikkeling in die formele sowel as informele sektors by Pietermaritzburg is steeds bedreigings. Ook brand die veld te veel en indringerplante is ook 'n bedreiging. 

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Simoesjir

**Simoesjir** (Russies: Симуши́р; Japannees: 新知島, Shimushiru-tō; Ainoe: シムシㇼ, Si=moe=sir, "Groot Eiland"), is 'n onbewoonde vulkaniese eiland naby die middel van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Dit was voorheen as **Marikan** bekend.

Tussen 1987 en 1994, in die tyd van die Sowjetunie, is Broutonbaai deur die Sowjetvloot gebruik as 'n geheime duikbootbasis. Dit het toe 'n bevolking van sowat 3&nbsp;000 gehad. Die oorblyfsels van die basis kan duidelik op satellietfoto's gesien word.

Vandag is die eiland onbewoon. Dit is saam met die ander eilande van die Koerile deel van die Russiese Federasie se Sachalin-oblast.

## Verwysings
## Skakels
Itoeroep

**Itoeroep** (, *Ostrof Itoeroep*; Ainoe: エツ゚ヲロㇷ゚シㇼ, *Etoeworop*; Japannees: 択捉島, *Etorofu-tō*), histories ook "Etrof" en "Jetoroep" genoem, is een van die Koerile-eilande. Dit was voorheen bekend as "Staten-eiland". Dit is die grootste en noordelikste eiland van die suidelike Koerile, en Rusland sowel as Japan maak daarop aanspraak.

Die eiland was sedert 1855 Japannese eiendom, tot in 1945 aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog, toe Sowjet-soldate besit geneem het van al die Koerile-eilande en Japannese bewoners uitforseer het. Die eiland word steeds deur Japan opgeëis, wat 'n terrein op Itoeroep beskou as sy noordelikste punt.

Itoeroep is naby die suidelike punt van die Koerile-argipel geleë, tussen Koenasjiri (19&nbsp;km suidwes) en Oeroep (37&nbsp;km noordoos). Die dorp Koerilsk, die administratiewe sentrum van Koerilski-distrik, is rofweg in die middel van die weskus geleë.

Itoeroep en Oeroep word geskei deur die Straat van Vries, genoem na die Nederlandse ontdekkingsreisiger Maarten Gerritsz Vries, sover bekend die eerste Europeër wat die gebied verken het.

## Verwysings
## Skakels
Sjoemsjoe

**Sjoemsjoe** (Russies: Шумшу́; Japannees: 占守島, *Shumushu-tō*; Ainoe: スㇺス) is die tweede noordelikste eiland van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Die naam kom van die taal Ainoe en beteken "Goeie Eiland". 

Sjoemsjoe word van die eiland Paramoesjir geskei deur die baie smal Tweede Straat van die Koerile (2,5&nbsp;km) in die noordooste, en sy noordelikste punt is 11&nbsp;km van Kaap Lopatka aan die suidpunt van die Kamtsjatka-skiereiland. Die eiland het 'n seisoenale bevolking van sowat 100.

## Bronne
* Krasheninnikov, Stepan Petrovich, en James Greive. *The History of Kamtschatka and the Kurilski Islands, with the Countries Adjacent*. Chicago: Quadrangle Books, 1963.

## Skakels
Moraea indecora

***Moraea indecora*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die struike- en blomveld. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom by Springbok voor. Dit het 'n voorkomsgebied van kleiner as 50&nbsp;km² en daar is vier subpopulasies. Die totale populasie is minder as 1000 plante.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Matoea

**Matoea** (Russies: Ма́туа; Japannees: 松輪島, *Matsuwa-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Die naam kom van die taal Ainoe en beteken "Helmond". 

Die eiland word van Raikoke geskei deur die Straat van Golownin van 16 km. Jagters en vissermanne het Matoea lank gelede reeds besoek, maar dit het geen permanente inwoners nie. In sommige vroeë Europese dokumente word na die eiland verwys as "Raukoke".

## Geologie
thumb|links|240px|'n Uitbarsting van die Saritsjef-piek.
Matoea is rofweg ovaal, met 'n lengte van 11&nbsp;km en 'n breedte van 6,5&nbsp;km. Dit het 'n oppervlakte van 52&nbsp;km2. Die eiland is 'n vulkaan met twee hoofpieke.

Saritsjef-piek (Russies: вулкан Сарычева) in die noordweste van die eiland is een van die aktiefste vulkane op die Koerile. Die sentrale keël is 250&nbsp;m breed, het baie steil kante en 'n gekeepte rand. Dit is sowat 1&nbsp;496&nbsp;m hoog. Lawa wat van al die kante van die piek afstroom, vorm kape aan die kus. Uitbarstings is sedert die 1760's aangeteken, insluitende in 1878-1879, 1923, 1930, 1946, 1960, 1976, 1981, 1987, 1989 en 2009. 

Die een in 1946 was die grootste en het 'n piroklastiese vloei (van vulkaangesteentes) tot gevolg gehad wat die see bereik het. Die uitbarsting van 2009 was groot genoeg om lugverkeer tussen Noord-Amerika en Asië te beïnvloed.

Die veel kleiner piek suid van Saritsjef, Tengaizan, is 127&nbsp;m hoog.

## Verwysings
## Skakels
Moraea falcifolia

***Moraea falcifolia*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die fynbos, Nama-Karoo en Sukkulente Karoo. Die spesie is inheems aan Suid-Afrika (met die uitsondering van KwaZulu-Natal) en Namibië.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea insolens

***Moraea insolens*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom by Caledon tot by Stanford voor. Dit het 'n voorkomsgebied van kleiner as 63&nbsp;km² en daar is drie erg gefragmenteerde subpopulasies oor op gebiede wat nie bestuur word nie, die plante word glad nie gebrand nie en indringerplante is ook 'n bedreiging.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea intermedia

***Moraea intermedia*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die Namakwalandstruikveld. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom in Namakwaland, wes van Springbok voor. Daar is een subpopulasie van minder as 250 plante en dit word bedreig deur oorbeweiding.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea inyangani

***Moraea inyangani*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is endemies aan Zimbabwe en kom op die Inyanganiberg voor.

## Bron 
* Plants of the World Online
Atlasof-eiland

**Atlasof-eiland** (Russies: Остров Атласова, *Ostrof Atlasowa*; Japannees: 阿頼度島, *Araido-tō*) is die noordelikste eiland en vulkaan, asook die hoogste vulkaan, van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Ander name vir die eiland sluit in *Oejachuzjatsj*, *Ojakowa* en *Alaid*, die naam van die vulkaan op die eiland.

thumb|links|220px|Atlasof-eiland soos gesien uit die ruimte.
Die eiland is genoem na Wladimir Atlasof, 'n 17de-eeuse Russiese ontdekkingsreisiger wat die nabygeleë Kamtsjatka-skiereiland by Rusland ingelyf het. Die eiland is eintlik die keël van die ondersese vulkaan Alaid wat tot 2&nbsp;285&nbsp;m bo die See van Ochotsk uittroon. Die eiland het 'n oppervlakte van 119&nbsp;km2, maar is tans onbewoon. Dit val in Rusland se Sachalin-oblast.

Sy feitlik ronde vorm het tot baie legendes aanleiding gegee onder die streek se inheemse inwoners, soos die Ainoe. Die volgende storie is aan die Russiese wetenskaplike Stepan Krasjeninnikof vertel: Die eiland was eens 'n berg in Kamtsjatka, maar die omringende berge het jaloers geraak op sy skoonheid en dit na die see verban. Dit het die Koerilemeer in Suid-Kamtsjatka agtergelaat. Geografies is die verhaal nie sonder meriete nie: ná die laaste ystyd het die meeste van die ys by die pole gesmelt, en dit het die wêreld se watervlak laat styg. Dit het moontlik die landbrug na die vulkaan oorstroom.

## Verwysings
## Skakels
Moraea lazulina

***Moraea lazulina*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom in die Klein-Karoo tussen Barrydale en De Rust en noordelike hellings van die Outenikwaberge voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 1680&nbsp;km² en die plant word nie bedreig nie.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea linderi

***Moraea linderi*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom in die Piketberg en die Koue Bokkeveld voor. Daar is twee subpopulasies, 'n derde een het verlore gegaan toe 'n dam gebou is. Die totale populasie is minder as 50 plante.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea longiaristata

***Moraea longiaristata*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos en renosterveld is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom by Caledon in die Swartberge voor. Daar is een populasie wat uit slegs 80 plante bestaan en dit word bedreig deur indringerplante.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Rise and Fall of Idi Amin

***Rise and Fall of Idi Amin***, ook bekend as ***Amin: The Rise and Fall***, is 'n biografiese rolprent uit 1981 wat deur Sharad Patel geregisseer is en met Joseph Olita in die hoofrol as Idi Amin. Olita speel ook Amin in die film *Mississippi Masala* van 1991.

## Storielyn
Dit beskryf die omstrede optrede en gruweldade van die voormalige diktator van Uganda, Idi Amin Dada, tydens sy gewelddadige bewind aan bewind in 1971 tot met sy omverwerping in 1979 as gevolg van die oorlog tussen Uganda en Tanzanië. Die *Rise and Fall of Idi Amin* was 'n koproduksie tussen die Verenigde Koninkryk, Kenia en Nigerië, met die meeste verfilming wat  in Kenia plaasvind, minder as 'n jaar na Amin se ondergang.

## Historiese akkuraatheid
Ondanks die feit dat dit as 'n uitbuitende rolprent gebrandmerk is, is dit redelik akkuraat met die feite en datums van die gebeure wat uitgebeeld word, insluitend die Israeliese aanval, die oorlog met Tanzanië en die gevangenskap van die Britse joernalis Denis Hills (wat homself in die film speel).

## Reaksie
Voordat die rolprent internasionaal vrygestel word, is die meeste klank weer opgeneem as gevolg van swak oorspronklike klankproduksie.
Die film het vyf toekennings, waaronder beste akteur, op die Las Vegas International Film Festival gewen.

## Eksterne skakels
* Rise and Fall of Idi Amin by die Internet-rolprentdatabasis

## Verwysings
Moraea longipes

***Moraea longipes*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos en die renosterveld is. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap. Dit kom van Springbok tot by Citrusdal voor. Die plant word as seldsaam beskou. Subpopulasies by Vanrhynsdorp word bedreig deur gewasverbouing en mynbou aktiwiteite. By Citrusdal is gewasverbouing ook 'n bedreiging.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea incurva

***Moraea incurva*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom by Tulbagh voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 130&nbsp;km² en daar is vyf subpopulasies in die boonste hellings van die Groot Winterhoekberge. Die totale populasie bestaan uit minder as 1000 plante. Plante op die laer hellings word bedreig deur die aanplant van wingerde. 

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Onekotan

**Onekotan** (Russies: Онекота́н; Japannees: 温禰古丹島, *Onekotan-tō*; Ainoe: オネコタン　of　オネコタㇴ), is 'n onbewoonde vulkaniese eiland in die noorde van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Die naam kom uit die taal Ainoe en beteken "groot dorp". 

Dit is naas Paramoesjir die grootste eiland in die noordelike groep eilande. Dit val administratief in die Sewero-Koerilski-distrik van Sachalin-oblast, Rusland.

## Verwysings
## Skakels
Ratatouille (rolprent)

***Ratatouille*** is 'n rekenaargeanimeerde familie-/buddy-rolprent van 2007 wat deur Brad Bird geregisseer is en die stemme van Patton Oswalt, Lou Romano, Ian Holm, Brian Dennehy, Peter Sohn, Peter O'Toole, Brad Garrett, Janeane Garofalo, Will Arnett, James Remar, John Ratzenberger, onder andere, gebruik. Die rolprent is deur Brad Lewis vervaardig en deur die verspreidingsfirma Walt Disney Studios Motion Pictures versprei. Die draaiboek is deur Brad Bird geskryf met musiek van Michael Giacchino.

## Rolverdeling 
* Patton Oswalt as Remy
* Lou Romano as Alfredo Linguini
* Ian Holm as Chef Skinner
* Brian Dennehy as Django
* Peter Sohn as Emile
* Peter O'Toole as Anton Ego
* Brad Garrett as Auguste Gusteau
* Janeane Garofalo as Colette Tatou
* Will Arnett as Karl Horst
* Julius Callahan as Lalo
* James Remar as Larousse
* John Ratzenberger as Mustafa
* Teddy Newton as Talon Labarthe
* Tony Fucile as Pompidou
* Jake Steinfeld as Git
* Brad Bird as Ambrister Minion

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
*
Moraea inclinata

***Moraea inclinata*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is inheems aan KwaZulu-Natal, Lesotho, Oos-Kaap en die Vrystaat.

## Galery 

Moraea inclinata 15886778.jpg
Moraea inclinata 21436634.jpg

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea macgregorii

***Moraea macgregorii*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die Sukkulente Karoo is. Die spesie is endemies in die Noord-Kaap en kom op die vlakte en laer hellings van die Roggeveldeskarp by Vanrhynspas voor. Die plant word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea lurida

Die **aasuintjie** (*Moraea lurida*) is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom van Kogelberg tot by Bredasdorp voor. Die plant blom net na 'n brand.

## Galery 

Moraea lurida 1DS-II 2-4260.jpg
Moraea lurida 1DS-II 2-4308.jpg
Moraea lurida 1DS-II 2-4315.jpg
Moraea lurida 1DS-II 2-4368.jpg

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea loubseri

***Moraea loubseri*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die Saldanha strandveld is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom by Langebaan voor. Die plant is in 1977 beskryf nadat dit ontdek is op 'n graniet heuwel. Sedertdien het dit baie van die habitat verloor weens steengroef werke. In 1995 was daar nog slegs tien plante oor en tussen 2004 en 2008 kon geen plante gevind word nie en was daar gevrees dat die plant uitgestorwe is. In September 2011 is twee plante in blom ontdek.

## Galery 

Moraea Loubseri.jpg

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Port Macquarie

duimnael|regs
**Port Macquarie** is 'n stad in Nieu-Suid-Wallis, Australië. Dit het ongeveer 50,000 inwoners en is geleë in die Mid-Noordkus.