Panduleni Itula

**Panduleni Filemon Bango Itula** (gebore 2 Augustus 1957) is 'n Namibiese politikus, tandarts, prokureur en voormalige hooftandarts by die Katutura Staatshospitaal, sowel as 'n voormalige SWAPO-party skooldosent. Hy was 'n onafhanklike presidensiële kandidaat vir die presidenskap van Namibië in die Namibiese algemene verkiesing van 2019 en het tweede (29%) geëindig na Hage Geingob. Hy is die stigter en president van die Independent Patriots for Change in Namibië. Hy was ook 'n kandidaat in die 2024 Namibiese algemene verkiesing, waar hy Independent Patriots for Change as hul presidensiële kandidaat verteenwoordig het. Sy party was ook onder die partye wat vir die Nasionale Vergadering-verkiesing van 2024 gestaan ​​het, waar hulle 20 setels verower het.

## Vroeë lewe en opvoeding
Gedurende die apartheidsjare was Itula 'n leier van die SWAPO Party Jeugliga in Windhoek, en na verskeie onsuksesvolle pogings deur die apartheidsregime om hom gevange te neem, is Itula in April 1979 by die SWAPO-kantoor in hegtenis geneem. Hy is opgesluit en het 'n gedeelte van hierdie tydperk in eensame opsluiting deurgebring. Na gevangenisstraf is hy in Januarie 1980 vrygelaat. Hy het Namibië verlaat vir Londen en het op 1 April 1981 aangekom. Die reis na Londen is georganiseer deur die anti-apartheidsaktivis Anton Lubowski en in Londen het Itula by die verbanne Anglikaanse biskop Colin Winter gebly. Itula het toe vir die SPYL in Londen gewerk en voortgegaan om voorspraak te maak vir die Onafhanklikheid van Namibië.

Hy het in Bristol aan die Universiteit van Bristol se Tandheelkundige Skool gestudeer en in 1994 'n tandheelkundige graad van die Royal College of Surgeons of England ontvang. In 1998 het hy ook 'n Meestersgraad in Mediese Wetenskap in mondchirurgie van die Universiteit van Sheffield verwerf. Hy het ook in 2002 addisionele kwalifikasies verwerf toe hy 'n genoot in tandheelkundige chirurgie van die Royal College of Physicians en Royal College of Physicians and Surgeons van Glasgow en van die Royal College of Surgeons van Edinburgh geword het. In April 2005 het hy 'n Nagraadse Diploma in Tandheelkunde (Sedasie en Pynbeheer) aan die Universiteit van Wes-Kaapland. Itula het ook vir 'n Meestersgraad in Regte gestudeer. Hy het 'n tandheelkundige praktyk in Whitley Bay, 'n dorp naby, Newcastle in noordoos Engeland gehad. Na 33 jaar in die Verenigde Koninkryk het hy in Desember 2013 na Namibië teruggekeer. Itula was betrokke in 'n langdurige vete met die Mediese en Tandheelkundige Raad van Namibië oor registrasie as 'n tandheelkundige spesialis. Hy het voorheen in 2001 en weer in 2002 by die raad aansoek gedoen om sy kwalifikasies te laat erken, en is in 2008 in kennis gestel dat die raad besluit het om sy aansoek nie te oorweeg nie omdat regulasies kragtens die Wet op Mediese en Tandheelkunde van 2008 nog nie in plek was nie. Itula het uiteindelik die saak gewen en die Raad is deur die Windhoek Hooggeregshof gelas om hom te registreer.

## 2019 Presidensiële kandidatuur
Ten spyte daarvan dat hy sedert 1971 'n SWAPO-lid was, het Itula sy voorneme verklaar om as 'n onafhanklike kandidaat vir die presidentskap van Namibië in die 2019 Namibiese algemene verkiesing te staan. Hy het daarna dreigemente van uitsetting uit SWAPO ontvang. Die party het Itula gewaarsku dat hulle reeds Hage Geingob as kandidaat vir staatspresident by hul betwiste verkiesingskongres in 2017 aangewys het. Itula het egter die waarskuwing afgeskaal en aangehaal dat die regerende party tans nie 'n wettige kandidaat vir die presidensiële en Nasionale Vergaderingverkiesings het nie, aangesien dit die grondwet oortree het in die gebeure wat voor die kongres in 2017 gelei het, en ook nie 'n wettige dissiplinêre struktuur het om lede aanspreeklik te hou vir die oortreding van die party se grondwet nie, en dus volgehou dat hy nie uit die party sou bedank ten spyte van die dreigemente van uitsetting nie.

Daarbenewens het Itula voorheen in Januarie 2019 die bedanking van voormalige minister van gesondheid, Bernard Haufiku, sowel as SWAPO se sekretaris-generaal, Sophia Shaningwa, geëis en beweer dat sy "nie geskik is vir die werk nie".

Die Namibian Economic Freedom Fighters (NEFF), sowel as die Republican Party(RP), beide sonder 'n realistiese kans in die 2014 Namibiese algemene verkiesing, het hul presidensiële kandidate vroeg in November onttrek en Itula eerder ondersteun.

Itula het tweede in die presidensiële verkiesing geëindig en 29.4% van die stemme gekry. Sy kandidatuur was die hoofrede vir Hage Geingob se verlies aan stemme in vergelyking met die vorige verkiesing, waarin hy nietemin 'n tweede termyn in die amp gewen het. Omdat sy onafhanklike kandidatuur as "ontwrigtende gedrag deur nie die party se keuse van Geingob as sy enigste kandidaat in die 2019-presidentsverkiesing te aanvaar nie", is Itula in Maart 2020 uit SWAPO geskors.

## 2024 Presidensiële kandidatuur 
Hy was 'n presidensiële kandidaat in die Namibiese algemene verkiesing van 2024. Hy het die tweede plek met 20 setels verower, na aanleiding van verkose president Netumbo Nandi-Ndaitwah. en is woonagtig in Windhoek.

## Verwysings