open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grosvenor

duimnael|regs|300px|Olieverfskildery van die Grosvenor deur George Carter

Die wrak van die **Grosvenor** is die bekendste van alle skeepswrakke aan die Suid-Afrikaanse kus. Dit is te danke aan die vermoede dat die skip groot hoeveelhede silwer en goud vervoer het en aan die besondere suidwaartse voetslaantog van die oorlewendes na redding.

Hierdie koopvaardyskip van 729 ton was die eiendom van die *English East India Company* en het op 13 Junie 1782 van Trincomalee in Sri Lanka onder kapt. John Coxon na Engeland vertrek. Weens 'n ongekende sterk suidwestewind, swaar bewolkte weer en onervarenheid van die matroos op wagdiens was dit moeilik om betroubare roetebepalings te maak. Die skip was 450&nbsp;km van die berekende koers toe dit op 4 Augustus 50&nbsp;km noord van Port St. Johns naby die mond van die Tezanirivier in Pondoland op die rotse geloop het. Ongeveer 120 matrose en passasiers het die ramp oorleef. Twintig het verdrink. Op die strand het die inheemse bevolking die lewe vir die skipbreukelinge moeilik gemaak. Enkelinge het Algoabaai te voet bereik. Sommige is vermoor. Ander het weens ontbering gesterf. Sommige vroue het met die inheemse bevolking geassimileer. Soekgeselskappe is deur die Nederlandse bewind aan die Kaap vanaf Swellendam na oorlewendes uitgestuur.

Verhale oor groot skatte aan boord van die skip dateer uit 1880 toe kanonne en 'n paar munte op die terrein van die skeepsramp gevind is. In 1896 is 'n verdere 340 goud- en silwermunte gevind. Sedertdien is verskeie vrugtelose pogings aangewend om die gewaande juwele en goud- en silwerstawe te vind. Skepe op 'n tuisvaart vanaf die Ooste het gewoonlik nie groot hoeveelhede goud en silwer vervoer nie, afgesien dalk van die persoonlike skatte versamel deur 'n terugkerende amptenaar na sy dienstermyn in Asië.

## Sien ook 
* Grootste rampe in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* Kirby, Percival R.: The true story of the wreck of the Grosvenor. Oxford: O.U.P., 1960
* Leverton, B.J.T.: Mysteries of the wreck of the Indiaman *Grosvenor*. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 32, nr. 1, Desember 1982
* Turner, Malcolm: Shipwrecks and salvage in South Africa – 1505 to the present. Kaapstad: Struik, 1988 
* Willcox, A.R.: Shipwreck and survival on the south-east coast of Africa. Winterton: Drakensberg Publications, 1984
Beeskow

**Beeskow** (Neder-Sorbies: *Bezkow*) is die administratiewe setel van die distrik Oder-Spree in die Duitse deelstaat Brandenburg.
Hallekerk

Die **hallekerk** is naas saalkerk, basiliek en sentraalbou een van vier basiese tipes Christelike kerkgeboue. Hallekerke word deur die vorm van hul langhuis gekenmerk waarvan die skepe dieselfde of bykans dieselfde hoogte het en meestal onder een enkele saaldak verenig is. In teenstelling met die basiliek beskik 'n hallekerk nie oor 'n daklantern nie - die binneruimte word deur kerkvensters in die symure verlig.

links|duimnael|400x200px|St. Wolfgangskirche, Schneeberg
duimnael|400x200px|Stadtkirche, Bad Hersfeld
Rugby Park-stadion

**Rugby Park** is 'n groot rugbystadion in Invercargill, Nieu-Seeland. Die stadion is op die hoek van Elles- en Tweedstraat geleë en het 'n kapasitiet van 17&nbsp;000 toeskouers, alhoewel dit vantevore in die 1960's tot 30&nbsp;000 mense kon akkommodeer voordat dit verder ontwikkel is. Verskeie wedstryde is gedurende die Rugbywêreldbeker 1987 en die Rugbywêreldbeker 2011 hier gespeel.

## Wedstryde 
### Rugbywêreldbeker 1987 
:*Hoofartikel: Rugbywêreldbeker 1987*.

### Rugbywêreldbeker 2011 
:*Hoofartikel: Rugbywêreldbeker 2011*.

## Eksterne skakels
Gips

**Gips** is 'n baie sagte mineraal, wat bestaan uit kalsiumsulfaatdihidraat, met die chemiese formule . Dit is die algemeenste sulfaatmineraal. Dit word aangetref in mariene evaporiete, in grotte waar die lug droog genoeg is vir die neerslag te vorm en by fumarole.

Albast is 'n dekoratiewe steen wat in antieke Egipte en Mesopotamië gebruik is. Gips is die tweede sagste mineraal op Mohs se hardheidskaal.

## Eienskappe
[duimnael|links|[Termogravimetrie van die onbinding van gips]]
By verhitting tot ~200 °C verloor gips sy kristalwater en word eers die hemihidraat . 0,5 en dan die anhidraat gevorm. Met water gemeng kan die hemihidraat (Eng *plaster of Paris*) weer die dihidraat (gips) vorm. Hierdie eienskap word gebruik om gebreekte arme of bene in gips te set.

## Kristalstruktuur
Gips kristalliseer in 'n monokliniese struktuur wat die argetipe van die H4-strukture van die strukturbericht-klassifikasie is.

Die struktuur bestaan ​​uit afwisselende lae van water en kalsiumsulfaat. Laasgenoemde lae is op hul beurt saamgestel uit –-kettings wat tydens dehidrasie bewaar bly. By dehidrasie krimp die struktuur in die rigting van die gestapelde lae met 20,6% wat die gipskristalle uit mekaar doen val.

## Beeldgalery 

Hand in gips.jpg|'n Hand geset in gips.
White Gypsum - geograph.org.uk - 2503198.jpg|Are van gips in die krake van die *Tea Green and Grey Marls*, *Blue Anchor*, Somerset, VK
Chugwater gypsum veins.jpg|Gipsare in die Chugwater-formasie in Wyoming
Alabaster vase of Dudu of Akkad-AO 31549-P7180715.JPG|Vaas van albast van Dudu van Akkad

## Verwysings 
* le Roux, Francette: Beter as die natuur. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 34, nr. 8, September 1989. ISSN 0491-4783
Angerdorf

[duimnael|regs|Die *Angerdorf* Schilda in die [Duitsland|Duitse deelstaat Brandenburg]]
[duimnael|regs|*Dorfanger* (meent) in [Alt-Marzahn, Berlyn]]
duimnael|regs|*Dorfanger* in Alt-Marzahn, Berlyn
duimnael|regs|*Dorfanger* met dorpskerk, Alt-Marzahn, Berlyn
'n **Angerdorf** (Duits; Nederlands: *brinkdorp*) is 'n tradisionele Europese dorpsvorm wat planmatig rondom 'n sentrale meent of plein, die sogenaamde *Anger*, aangelê is en sodoende die vorm van 'n oog het. Die sentrale meent of plein was in gemeenskaplike besit van die dorpsbewoners en het dikwels as weiveld gedien of is met openbare geboue soos raadsale en kerke bebou.

Angerdorf-nedersettings kom in Sentraal-Europa veral op grondmoreneplate of in gebiede met loessgrond voor, in Duitsland hoofsaaklik in Oos- en Oos-Middelduitsland. Veral in die middeleeue, toe Duitse setlaars hulle in gebiede oos van die oorspronklike Duitse taalgebied gevestig het, is nuwe nedersettings dikwels as *Angerdörfer* aangelê en word onder meer in Wes-Hongarye aangetref (so in die Burgenlandse Loretto, die grootste natuurlike *Anger* in Europa), maar ook in Wes-Europa (Lotaringe naby die Duits-Franse taalgrens en Noord-Engeland, byvoorbeeld Maud's Meaburn).

## Sien ook 
* Alt-Marzahn

## Eksterne skakels 
* ''Die plattegrond van Alt-Marzahn, 'n tipiese Angerdorf in die Mark Brandenburg, tans in Berlyn* 
* *berlin.de: Lugfoto van Alt-Marzahn''
Chegutu

**Chegutu** (tot ongeveer 1982 **Hartley**) is 'n dorp in Zimbabwe met ongeveer 30,000 inwoners (1992). Die dorp is genoem na Henry Hartley.
Tommie Meyer

**Thomas William Seymour Meyer** (beter bekend as **Tommie Meyer**) was 'n Suid-Afrikaanse rolprentvervaardiger, wat menigmaal met Jamie Uys en op sy eie onder die naam *Tommie Meyer Films* Suid-Afrikaanse rolprente vervaardig het.

## Loopbaan as rolprentvervaardiger 
Meyer is in die 1961-rolprent *Doodkry is Min* as akteur te sien. Hy maak sy debuut as rolprentvervaardiger in 1969 met die Afrikaanse rolprent *"Die Geheim van Nantes"*. Hy was die vervaardiger van 30 Suid-Afrikaanse rolprente, insluitend: 
* *"Hoor My Lied"* (1967)
* *"Lied in my Hart"* (1969)
* *"Die Geheim van Nantes"* (1975)
* *"Pikkie"* (1972)
* *"Babbelkous en Bruidegom"* (1974)
* *"Somer"* (1975)
* *"Springbok"* (1975) - ook regisseur
* ''"'n Seder Val in Waterkloof"* (1978)
* *"Die Springbok"* (1979)
* *"Birds of Paradise"'' (1981) - ook regisseur 

Meyer se grootste en bekendste rolprent was Hoor My Lied in 1967 met akteur en sanger Gé Korsten asook aktrise en sangeres Min Shaw. In dié drama vertolk Korsten die rol van Dr David Retief, 'n singende snydokter. Sy dogter is verlam nadat die twee in 'n ernstige motorongeluk betrokke was. David se kopbeserings bring mee dat hy binne twee jaar blind sal wees. Lydia de Graaff is 'n verpleegster by die hospitaal waar Retief konsulteer. Sy was deels vir die ongeluk verantwoordelik en skuldgevoelens dryf haar om hulle te help. Sy vergesel hulle na Amerika om geld in te samel vir Marietjie se behandeling. Retief se sig versleg so dat hy later nie meer kan sien nie en dit skok Marietjie só dat sy tydens 'n opvoering opstaan en weer begin loop. Hierdie film het baie goed by die plaaslike loket gevaar en was in Engels vertaal na "Hear My Song" om internasionaal te distributeer.

Meyer se ander welbekende rolprent was "Lied in my Hart" wat uitgereik is in 1969, 'n drama in dieselfde trant maar minder suksesvol as Hoor my Lied, met Korsten en Shaw wat weer die hoofkarakters speel, asook Meyer se seun Pietie Meyer. Laasgenoemde het ook die hoofrol gespeel as Pikkie in Tommie Meyer se film met dieselfde titel, en saam met Lindie Roux in sy film Lindie.

Die fliek Die Springbok, asook die Engelse weergawe daarvan, “The Springbok”, was nog 'n welbekende asook kontroversiële fliek van Meyer. Die rolprent handel oor 'n kleurling persoon, Attie Louw (gespeel deur Eckard Rabe), wat hom as 'n blanke voordoen en aan die Universiteit van Pretoria studeer. Hy word uitgebeeld as die universiteit se rugbyheld wat vir die span van Noord-Transvaal gekies word. Sy groot aspirasie is om Springbok te word. Hierdie film het gelei tot die hofsaak *Universiteit van Pretoria vs. Tommie Meyer Films*, omdat die universiteit nie hul "goeie naam en waardigheid" wou laat skend nie en wat die film vir 'n ruk buite vertoning geplaas het. Tommie Meyer Films het die hofsaak gewen en die film is verder uitgereik.

## Persoonlike lewe 
Meyer het in 1955 getrou en in hierdie tyd 6 kinders gehad -
Dina, Rina, Pietie, Tommie, Fransie, en Emsie. Meyer het uit die rolprentbedryf getree in 1994 en is op 6 November 2017 oorlede.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Deelfontein

duimnael|links|320px|Die Yeomanry-hotel, een van die verlate en vervalle geboue op Deelfontein.

**Deelfontein** is klein nedersetting in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die nedersetting is primêr ontwikkel om die spoorweë van diens te wees, weens sy goeie watervoorsiening vir stoomlokomotiewe. Tans is dit slegs 'n spoorweghalte op die Kaapstad-Johannesburg spoorlyn. Die naaste groot dorpe is De Aar en Richmond. Dit word as 'n spookdorp beskou. 

## Geskiedenis 
Gedurende 1889 het Elias Adamstein, 'n immigrant uit Litaue, 'n hotel aan die westekant van die platform by Deelfonteinhalte gebou. Adamstein het 'n fortuin uit die verkoop van volstruisvere gemaak en het homself as 'n mededinger van Douglas Logan gevestig, wat onder andere Matjiesfontein langs die spoorlyn gebou het. Tien jaar later, tydens die Tweede Vryheidsoorlog, het die Britte 'n voorraadbasis, militêre hospitaal en 'n aansterkkamp hier gevestig. Adamstein het toe sy hotel Yeomanry genoem. Daar is 'n militêre begraafplaas van hele paar honderd Britse soldate hier.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronnelys 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
*Deelfontein, SA Watt, *Military History Journal*, Vol 7 No 4, The South African Military History Society.
*Letter Box, Imperial Yeomanry Hospital and Cemetery at Deelfontein, *Military History Journal*, Vol 3 No 5, The South African Military History Society.
De Treffers

**De Treffers** is 'n sokkerspan in die Nederlandse dorp Groesbeek. Die span speel in die Sondag-Topklasse. *De Treffers* se tuisveld is Sportpark Zuid-Groesbeek. Hoewel die dorp net 19&nbsp;000 inwoners het, het hulle naas *De Treffers* nog twee ander groot sokkerspanne: Achilles '29 (speel ook in die Topklasse) en Germania (speel in die Hoofdklasse). Daar is sterk mededinging tussen ''Achilles '29* en *De Treffers''.

## Erelys 
* **Amateurkampioen Nederland (2)**
: 1990/91, 1997/98
: (naaswenner (1): 1987/88)

## Beroemde sokkerspelers 
* Jasper Cillessen
* Henk Grim
* Patrick Pothuizen
Doodskroon

[duimnael|regs|Doodskrone in die dorpskerk van Herzberg, distrik [Oder-Spree in die Duitse deelstaat Brandenburg]]
[duimnael|regs|Doodskrone in St. Marien, [Bernau bei Berlin|Bernau, Brandenburg]]
Die **doodskroon** was in Europa 'n tradisionele versiering by die begrafnis van babas, kinders of ongetroudes wat op 'n jong leeftyd oorlede is. Dit het op 'n simboliese manier die bruidskroon vervang wat die oorledene nooit meer sou kon dra nie. Doodskrone is tussen die laat 16de en die 19de eeu, soms ook nog tot in die 20ste eeu oral vervaardig.

## Gebruik van die doodskroon 
Doodskrone was oorspronklik grafgifte wat in die oorledene se hand of arm of naas sy hoof geplaas is. Hoe kosbaarder doodskrone mettertyd geword het, des te meer het dit later gebruiklik geword om die doodskroon net vir die begrafnisplegtigheid van die kerk te leen en daarna terug te gee. 

Doodskrone is soms in die binneruimtes van kerke uitgestal om as muurversiering te dien. In Brandenburgse kerkgeboue is die krone egter in die 19de eeu dikwels verwyder om weer 'n eenvoudige voorkoms aan die kerksale te gee.

## Verwysings
Excelsior '31

'''Excelsior '31''' is 'n Nederlandse sokkerspan in die Twentse dorp Rijssen, wat in die Saterdag-Topklasse speel. Hulle speel hul tuiswedstryde op De Koerbelt (kapasiteit: 3&nbsp;150 toeskouers).
Schiedamse Voetbal Vereniging

**SVV** is 'n sokkerspan in Schiedam, Nederland. Die span speel tydens die 2011/12-seisoen in die Derde klasse (die sewende afdeling in Nederland). Vroeër het die span in die Eredivisie en Eerste divisie gespeel en het in 1949 selfs die Nederlandse kampioenskap en die eerste Nederlandse Supercup gewen. SVV het in 1991 uit die professionele sokker verdwyn na 'n saamsmelting met Dordrecht '90 tot ''SVV/Dordrecht '90''. Die saamsmelting is na baie jare weer afgeskuif, waarna SVV weer onafhanklik as sokkerklub bestaan.

## Erelys 
* **Kampioen Nederland (1)**
: 1948/49
* **Kampioen Eerste divisie (2)**
: 1968/69, 1989/90
* **Johan Cruijff Schaal (1)**
: 1949

## Beroemde sokkerspelers en afrigters 
### Spelers 
*  Winston Bogarde
*  Dick van Dijk

### Afrigters 
*  Dick Advocaat
Arena Manawatu

duimnael|links|Wedstryd tussen Georgië en Roemenië tydens die Rugbywêreldbeker 2011
Die **Arena Manawatu** is 'n 180&nbsp;000 vierkante meter publieke kompleks net wes van Palmerston North se stadskern in Nieu-Seeland. Die kompleks het drie binnenshuise stadions, met skuifbare en gelaagde sitplekke. Fasiliteite in die buitelug sluit 'n sokkerveld en renbaan in.

Hulle beweer dat hul ongeveer 8000 besprekings per jaar hanteer, vir 36 verskillende sportsoorte voorsiening maak, bykomend tot die jaarlikse of ander ongereelde gebeurtenisse soos die "A & P Show", godsdienstige konvensies en feeste wat hier plaasvind.

'n Aantal internasionale wedstryde is al hier aangebied, onder andere Netbal tussen Nieu-Seeland en Engeland, Superrugbywedstryde en die Hyundai A-liga wedstryd (sokker). Verskeie wedstryde is gedurende die Rugbywêreldbeker 1987 en die Rugbywêreldbeker 2011 hier gespeel.

## Wedstryde 
### Rugbywêreldbeker 1987 
:*Hoofartikel: Rugbywêreldbeker 1987*.

### Rugbywêreldbeker 2011 
:*Hoofartikel: Rugbywêreldbeker 2011*.

### Rugbyliga-toetswedstryde 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Yarrowstadion

**Yarrowstadion** is 'n groot stadion in die sentraal geleë voorstad Westown in Nieu-Plymouth, Nieu-Seeland. Voertuie kan die stadion vanaf Maratahu-straat bereik.

Die stadion word hoofsaaklik deur die Taranaki-rugbyspan, die span wat hulle in die ITM-beker verteenwoordig, gebruik. Die stadion word ook soms ingespan vir superrugbywedstryde vir die Hurricanes, alhoewel hulle tuisveld in Wellington is. Verskeie wedstryde is gedurende die Rugbywêreldbeker 2011 hier gespeel.

## Wedstryde 
### Rugbywêreldbeker 2011 
:*Hoofartikel: Rugbywêreldbeker 2011*.
Trafalgarpark

**Trafalgarpark** is 'n groot sportveld in die hart van die stad Nelson op Nieu-Seeland se Suideiland. Die stadion het 'n kapasiteit van 18&nbsp;000 sitplekke nadat dit vir die Rugbywêreldbeker 2011 opgegradeer is. Die stadion se naam is afgelei van die Slag van Trafalgar, 'n seeslag tussen die Britse Vloot en die gekombineerde magte van die Franse en Spaanse vlote tydens die Napoleontiese Oorloë.

## Fotogalery 

Lêer:ITM Cup Final Tasman Makos vs Hawkes Bay Magpies 2013.jpg|Die Tasman Makos vier nadat hulle die 2013 ITM beker-eindstryd en die Hawkes Bay Magpies gewen het
Lêer:Cricket at Nelson - Trafalgar Park (16310217920).jpg|Wedstryd tydens die Krieketwêreldbeker 2015

## Wedstryde 
### Vrouekrieketwêreldbeker 1982 
### Rugbywêreldbeker 2011 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  *Trafalgar Park* op ESPNcricinfo
Vierde Liga (Nederland)

Die **Vierde divisie** is die vyfde vlak in die Nederlandse sokkerkompetisies en is semiprofessioneel.

Die Vierde divisie (vroeër **Hoofdklasse**) word verdeel in ses aparte kompetisies: Saterdag A en B en Sondag A en B.
* Saterdag A (noorde en ooste van die land)
* Saterdag B (suide en weste van die land)
* Sondag A (noorde, weste en ooste van die land)
* Sondag B (suide van die land)

Soos met die Topklasse is die Saterdagkompetisie vir spelers wat vanweë hulle geloofsoortuigings nie op Sondag mag speel nie.

Die kampioene skuif op na die Derde divisie. Die nommers 15 en 16 relegeer na die Eerste Klasse.
Rotorua Internasionale Stadion

duimnael|links|Wedstryd tussen Samoa en Namibië tydens die Rugbywêreldbeker 2011
Die **Rotorua Internasionale Stadion** is 'n veeldoelige stadion in Rotorua, Nieu-Seeland. Die stadion is teenaan *Devon Street West* in die voorstad Westbrook geleë.

Die stadion het 'n kapasiteit van 34&nbsp;000 toeskouers. Dit is oorspronklik in 1911 gebou, en is sedertdien verskeie kere opgegradeer. Die stadion het 'n bedekte pawiljoen wat tot 4&nbsp;000 mense sitplek kan bied, asook 'n beton-sitarea aan die westekant van die veld.

Die stadion word hoofsaaklik vir rugbywedstryde ingespan en is een van die twee tuisvelde van die *Bay of Plenty*-span (rugbyunie). Tydens die Rugbywêreldbeker 1987 is in die stadion die klein finale vir die derde plek tussen Australië en Wallis beslis. Verskeie wedstryde is ook tydens die 2011 Rugbywêreldbeker hier gespeel.

Sagtebalbane is aan die noordekant van die stadion geleë.

## Wedstryde 
### Rugbywêreldbeker 1987 
:*Hoofartikel: Rugbywêreldbeker 1987*.

### Rugbywêreldbeker 2011 
:*Hoofartikel: Rugbywêreldbeker 2011*.

### Rugbyliga-toetswedstryde 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Pudimoe

**Pudimoe** is 'n spoorweghalte langs die N18 nasionale pad in die Noordwes, Suid-Afrika. Die naam is afgelei van die Tswanadorp, Pudumong (*plek van die wildebees*), wat langs die stasie is. Die dorp is noord van Taung.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika. Eric Rosenthal. 1967
’n Saak van geloof

**’n Saak van Geloof** is ’n Afrikaanse rolprent wat op 9 September 2011 in teaters dwarsoor Suid-Afrika begin draai het. Die film is in Prins Albert in die Karoo geskiet. Die regisseur is Diony Kempen (die is haar debuutrolprent).

## Genre 
Die rolprent is ’n drama. Dit het geen ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word aanbeveel.

## Hoofrolspelers 
* Robbie Wessels
* Lelia Etsebeth
* Sophia Wessels
* Vanessa Lee
* Niekie van den Berg as die dominee (sy rolprentdebuut)
* Reana Nel (haar rolprentdebuut)
* Michael Brunner (van Isidingo-faam)
en andere.

## Storielyn 
Die mense in ’n Karoodorpie reageer met skok toe ’n jong meisie aankondig dat sy swanger is, maar dat dit ’n vleklose ontvangenis is. Die plattelandse gemeenskap word dan met alles waarin hulle glo gekonfronteer. Die rolprent is op ’n manier ’n hedendaagse hervertelling van die Christus-verhaal, en ’n versugting na ’n tyd toe wonderwerke nog aan die orde van die dag was.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die rolprent se amptelike webtuiste 
*
Setlagole

**Setlagole** is 'n klein nedersetting in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika. Die N18 nasionale pad gaan deur die dorp. Vanaf Setlagole loop die R507 hoofpad na Delareyville, terwyl die R376 in die rigting van die Botswanagrens gaan.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* B.P.J. Erasmus. *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995. 
* Eric Rosenthal. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*. 1967.
Lohatlha

**Lohatlha** is 'n klein dorpie in die Noord-Kaap, Suid-Afrika ongeveer 30&nbsp;km noord van Postmasburg. Die naam beteken: *plek van die vaalbos*.

## Geskiedenis 
Neerslae mangaan en ystererts is in die 1920's op die oorspronklike plaas ontdek. Albei minerale word nog gemyn. Die dorp is ook bekend as die basis van die Suid-Afrikaanse Leër se Gevegskool wat in 1978 hier gestig is. Hier was verskeie militêre oefeninge gehou in die verlede.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Noenieput

**Noenieput** is 'n klein nedersetting en grenspos tussen Suid-Afrika en Namibië in die Noord-Kaap. Die grenspos is tussen 08:00 en 16:30 oop. Die nedersetting het 'n skool met koshuise om voorsiening te maak vir die kinders vanaf die afgesonderde plase. Die naam is afkomstig van die Khoikhoi woord *huni* vir die witgatboom en 'n ou put wat die Boesmans daar gegrawe het.

## Sien ook 
* Grensposte van Suid-Afrika
* Kalahari-pannestreek
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Plooysburg

**Plooysburg** is 'n klein nedersetting in die Noord-Kaap, Suid-Afrika en is geleë langs die Rietrivier. Die dorpie is 15&nbsp;km oos van Douglas. 

## Geskiedenis 
[duimnael|links|300px|Die kerkgebou van die [NG gemeente Plooysburg.]]
Die dorpie Plooysburg het ontstaan nadat die gemeente Duplooysburg in 1920 afgestig is as ’n dogtergemeente van NG gemeente Dutoitspan. Die gemeente het hy sy selfstandigheid veral aan twee skenkings te danke. Dit was 'n buitekerkplek van Dutoitspan, en laat in die 19de eeu is reeds 'n erf aan die kerkraad gegee om daarop 'n kerk te bou. Die kerk is toe omstreeks die jaar 1880 grootliks deur gemeentelede self gebou wat gratis werk gedoen het. Die geskenk van die erf is in die jaar 1911 gevolg deur die geskenk van die hele plaas, Plooysburg, deur mev. J.J. Maler, aan die gemeente Dutoitspan, met die verstandhouding dat as die wyk Plooysburg selfstandigheid bereik, die plaas aan die nuwe gemeente oorgedra moet word. 

In 1920 is die gemeente Duplooysburg toe gestig. Die naam is vroeg in die jare 50 na Plooysburg verander. Hier is dus die interessante verskynsel van 'n gemeente met 'n boereplaas as sentrum. Vanaf die stigtingsdatum van die gemeente het die kerkraad lank gepoog om die plaas te laat verklaar tot dorp, maar altyd is gestuit op die gebrek aan water. Rondom die kerk is talle tuishuisies wat net met kerkgeleenthede bewoon is. Die gemeente het in die beginjare vir 99 persent wat sy ledetal betref, uit boere bestaan.

## Omgewing 
duimnael|regs|300px|Die omgewing van Plooysburg.
Die Driekopeiland is in die Rietrivier by die dorp. Op die rotse in die eiland is graverings wat deur onbekende mense gemaak is en tot natuurlike en wetenskaplike monument verklaar is. Soortgelyke graverings is in Indië en China gevind.

## Sien ook 
* NG gemeente Plooysburg
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
*  Olivier, ds. P.L., 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
Oder-Spree

**Oder-Spree** (amptelik *Landkreis Oder-Spree*, Neder-Sorbies *Wokrejs Odra-Sprjewja*) is 'n administratiewe distrik van die Duitse deelstaat Brandenburg.

## Geografie 
Oder-Spree grens in die suide aan die administratiewe distrik Spree-Neiße, in die suide en suid-weste aan Dahme-Spreewald, in die weste aan Berlyn, in die noorde aan Märkisch-Oderland en die selfregerende stad Frankfurt (Oder), in die ooste aan Pole.

## Geskiedenis 
Die distrik Oder-Spree is op 6 Desember 1993 gevorm toe administratiewe hervormings in Brandenburg deurgevoer en die selfregerende stad Eisenhüttenstadt en die administratiewe distrikte Eisenhüttenstadt, Beeskow en Fürstenwalde in 'n gemeenskaplike administratiewe eenheid verenig is. 

## Eksterne skakels 
* *Amptelike webtuiste van die distrik Oder-Spree*
* *Geskiedkundige landskap Oder-Spree*
Marchand

[duimnael|links|160px|Ds. [Bernard Petrus Jacobus Marchand|B.P.J. Marchand na wie die nedersetting genoem is.]]
**Marchand** is 'n klein dorpie in die Noord-Kaap, Suid-Afrika en is 10&nbsp;km stroomaf langs die Oranjerivier vanaf Kakamas. Die R359-streekroete gaan deur die dorp.

## Geskiedenis 
Die dorpie is vernoem na ds BPJ Marchand, predikant van die NG Gemeente te Knysna. Hy het reeds vanaf 1886 begin met 'n veldtog vir hulp aan armlastige mense wat op die besproeiingsnedersetting by Kakamas uitgeloop het.

## Omgewing 
Die belangrikste ekonomiese bedrywigheid is droë vrugte; sultanas en rosyne word van hier uitgevoer. Baie halfedelstene soos rooskwarts, tieroog, agaat, jaspis, granaat, toermalyn en ametis word in die omgewing gevind.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* *Op Pad in Suid-Afrika*. B.P.J. Erasmus. 1995.
Addo

**Addo** (ook bekend as Kommandokraal) is 'n klein nedersetting in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie lê op die R335 hoofweg en is ook 'n spoorweghalte op die hooftrajek vanaf Port Elizabeth na die noorde. 

Dit is een van die ingange na die Addo-Olifant Nasionale Park. Die naam word ook gedra deur 'n spoorwegstasie, poskantoor en 'n brug. Dit is van Khoikhoi oorsprong en beteken waarskynlik "melkboskloof".

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Riversdal (kiesafdeling)

[regs|200px|duimnael|[P.K. le Roux was van April 1942 tot net voor die verkiesing van 1943 Riversdal se laaste Volksraadslid, want die kiesafdeling is met die herafbakening afgeskaf.]]

**Riversdal** was van die eerste algemene verkiesing in 1910 ná Uniewording 'n kiesafdeling vir die Suid-Afrikaanse Volksraad en die Kaaplandse Provinsiale Raad.

In die eerste algemene verkiesing word die Regerende Party se A.I. Vincent onbestrede verkies. In 1915, toe hy as kandidaat van die Suid-Afrikaanse Party staan, verenig hy 1&nbsp;740 stemme op hom vergeleke met die Nasionale Party kandidaat, J.F. Badenhorst, se 1&nbsp;315, vir 'n meerderheid van 425. Vincent staan nie weer in 1920 se verkiesing nie, maar nou behaal die S.A.P. se J.F. van Wyk 'n meerderheid van net 44 stemme bo die N.P. se Badenhorst. In 1921 is dit egter die N.P. se A.L. Badenhorst (met 1&nbsp;708 stemme) wat die eerste keer vir die party in Riversdal wen - met 'n meerderheid van net een stem teen die S.A.P. se J.J. Michau. 

In 1924 is dit weer die S.A.P. se Van Wyk wat teen Badenhorst staan en nou met 223 stemme verloor. Badenhorst wen ook in 1929, toe hy 323 stemme meer as die S.A.P. se G.R. Hofmeyr op hom verenig. Badenhorst wen in 1933 die vierde keer in Riversdal toe hy 1&nbsp;223 stemme meer as die onafhanklike E. Morrison kry. Badenhorst se meerderheid krimp in 1938 teen die Verenigde Party se A.L.D. van Wyk tot 1&nbsp;069 stemme, maar dit was sy laaste verkiesing, wat hy sterf op 12 Januarie 1942.

In die tussenverkiesing op 23 April 1942 wen die latere minister P.K. le Roux Riversdal vir oulaas vir die Nasionale Party, want tydens die herafbakening met die oog op die 1943-verkiesing word Riversdal afgeskaf.

## Verkiesingsuitslae 
Verkiesingsuitslae vir die kiesafdeling:

## Sien ook 
Bredasdorp, Caledon, Ceres, Clanwilliam, Helderberg, Hottentots-Holland, Malmesbury, Moorreesburg, Paarl, Piketberg, Stellenbosch, Swellendam, Valsbaai, Wellington, Worcester

## Bronne 
* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
* Van Rooyen, Jan J. 1956. *Die Nasionale Party. Sy Opkoms en Oorwinning – Kaapland se Aandeel*. Kaapstad: Hoofraad van die Kaaplandse Nasionale Party.
Bioom

[duimnael|regs|200px|Die planeet [Aarde.]]

'n **Bioom** is die versameling fauna en flora wat in 'n habitat leef en 'n bepaalde topografie op die aarde beset. Die verspreiding van fauna en flora word bepaal deur die heersende klimaat en geografiese omstandighede. Dit staan ook as vegetasiegordels bekend.

Die ses primêre biome is:
# tropiese bosse 
# loofbosse
# naaldbosse
# graslande
# woestyne
# toendra's

Daar is egter ook subvariasies, soos tropiese reënwoude binne tropiese bosse of mikrobiome soos die risosfeer.

duimnael|center|850px|Biome wereldwyd, gedefinieer volgens vegetasie
Schmidtsdrif

**Schmidtsdrif** is 'n klein nedersetting in Pixley ka Seme-distriksmunisipaliteit in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie het ontwikkel langs die drif wat die Vaalrivier kruis op die hoofroete van Kimberley na Griekwastad en Campbell, sowat 40&nbsp;km wes. Die N8-nasionale pad gaan deur die dorp.

## Geskiedenis 
Die geskiedenis van Schmidtsdrift kan teruggespoor word na 1827 toe dit as kroontrustgrond verklaar is en deur die Tswana-sprekende Batlhaping asook Griekwas bewoon is. Die bedreiging van hervestiging in die 1950's dwing sommige van die Griekwafamilies om hulself as Batlhaping voor te doen; hulle staan later bekend as die Kleinfonteintjie gemeenskap. Diegene van die Griekwas wat nie hul Batlhaping-bloedlyn kan bewys nie word later met geweld verwyder. Uiteindelik het die "swart kol" beleid die verwydering van meer as 1&nbsp;000 Tswana (Batlhaping) huishoudings in 1968 tot gevolg, meeste is met gewere gedwing om op militêre vragmotors te klim.

Die voormalige Schmidtsdrift plase het voortbestaan as staatsgrond. Die Suid-Afrikaanse Weermag se Infanteriebataljon verkry gebruikreg daarvan in 1974 wat lei tot die stigting van 'n militêre opleidingsbasis. Hulle is lank gelede deur die Suid-Afrikaanse Weermag gewerf om in die noorde van Namibië teen SWAPO te veg. In 2003 het die meeste van die !Xun en Khwe-gemeenskap na Platfontein buite Kimberley verskuif, na die suksesvolle grondeis op Schmidtsdrift deur die destydse Batlhapinginwoners.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Zvishavane

**Zvishavane** (tot ongeveer 1982 **Shabani**) is 'n dorp in suidelike Zimbabwe, in die provinsie van Midlands met ongeveer 35,000 inwoners (2002).
Eponiem

'n **Eponiem** is die naam van 'n persoon, eg of fiktief, wat gebruik word om 'n bepaalde objek of aktiwiteit mee aan te dui. Met ander woorde, 'n eienaam wat as 'n soortnaam gebruik word.

'n Omgekeerde eponiem ontstaan as 'n fiktiewe legendariese karakter geskep word om 'n term te verduidelik.

## Voorbeelde 
* Adolf-kurwe
* *Bell-verlamming* – vernoem na Dr Charles Bell.
* *Bobbie* (polisieman) – vernoem na Sir Robert "Bobby" Peel wat die eerste polisiemag in 1830 in Londen gestig het.
* *Creutzfeldt-Jakob-siekte* (oordraagbare spongivorme enkefalopatie) – vernoem na Dr Hans-Gerhard Creutzfeldt.
* *Huntington se siekte* – vernoem na Dr George Huntington.
* *Guillotine* – vernoem na Joseph Guillotin.
* *Morsekode* – vernoem na Samuel Morse.
* *Parkinson-siekte* – vernoem na 'n Engelse geneesheer, dr James Parkinson.
* *Rett-sindroom* – 'n neurologiese siekte wat meisies aantas; vernoem na die Oostenryker, dr Andreas Rett
* *Tourette-sindroom* – vernoem na dr. Georges Gilles de la Tourette
* *Ventertjie* (sleepwa) – genoem na die firma *Venter Sleepwaens* in Naboomspruit.
* *Zeppelin* – vernoem na Ferdinand von Zeppelin, uitvinder van die lugskip.

## Verder naleeswerk 
* Die aap in jou koffie – Afrikaanse eponieme van A tot Z, deur Anton Prinsloo, Protea Boekhuis,
Esigodini

**Esigodini** (tot ongeveer 1982 **Essexvale**) is 'n dorp in suidwestelike Zimbabwe, 43&nbsp;km suidwes van Bulawayo. Die dorp het 'n bevolking van 1,492 in die 1982-sensus gehad.
Moedersdag

duimnael|regs|'n Gelukkige moeder ontvang 'n kaartjie.

**Moedersdag** is 'n dag wat moeders en moederskap gedenk. Moedersdag word in Suid-Afrika (en meeste ander Westerse lande) op die tweede Sondag van Mei gevier. In die Verenigde Koninkryk en Ierland word 'n ouer tradisionele kerklike Moedersdag, bekend as *Mothering Sunday*, drie weke voor Paasfees gevier, terwyl Moedersdag in Rusland (День матери) op die laaste Sondag in November val. Die dag komplementeer Vadersdag, wat vaders en vaderskap gedenk.

Mense wat die dag vier, bederf gewoonlik hulle moeders op die dag. Hulle bedien soms ontbyt aan hulle moeders in die bed en help met kosmaak en ander huishoudelike take. Kaartjies, blomme en geskenke word ook soms op dié dag aan moeders gegee om die dag vir hulle ekstra spesiaal te maak.

## Sien ook 
* Vrouedag
* Vadersdag
Masjonaland-Wes

regs|duimnael|250px|Ligging van Masjonaland-Wes in Zimbabwe (rooi).
**Masjonaland-Wes** is 'n provinsie in noordelike Zimbabwe met sowat 1,9 miljoen inwoners (2022). Die hoofstad is Chinhoyi (voorheen bekend as Sinoia).

## Demografie 
## Verwysings
Masjonaland-Oos

regs|duimnael|250px|Ligging van Masjonaland-Oos in Zimbabwe (rooi).
**Masjonaland-Oos** is 'n provinsie in noordoostelike Zimbabwe met sowat 1,1 miljoen inwoners (2002). Die hoofstad is Marondera (voorheen bekend as Marandellas).
Masvingo (provinsie)

regs|duimnael|250px|Ligging van Masvingo in Zimbabwe (rooi).
**Masvingo** (voorheen bekend as **Victoria**) is 'n provinsie in suidoostelike Zimbabwe met sowat 1,3 miljoen inwoners (2002). Die hoofstad is die gelyknamige stad van Masvingo (voorheen bekend as Fort Victoria).

duimnael|links|300px|Kyle-dam op die Mutirikwe-meer in Masvingo
Colchester, Oos-Kaap

: *Vir ander gebruike, sien Colchester (dubbelsinnig).*

**Colchester** is 'n nedersetting in die Nelson Mandelabaai Metropolitaanse Munisipaliteit in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit lê naby die monding van die Sondagsrivier aan die Indiese Oseaan en die N2 nasionale pad gaan langs die dorpie verby.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Alt-Marzahn

duimnael|Alt-Marzahn
**Alt-Marzahn** is die geskiedkundige sentrale meent van Marzahn, 'n dorp in die Mark Brandenburg wat in die Middeleeue gestig is en tans deel uitmaak van Berlyn. Dit is ook die naam van die straat wat om die meent loop.

Die historiese middedorp met sy lae huise, die kerkgebou met die pastoor- en gemeentehuis, die geskiedkundige straatplaveisel, enkele huise en groen ruimtes buite die middedorp is in 1977 as argitektoniese gedenkwaardighede aangewys. Die tradisionele dorpsvorm met die spilvormige sentrale meent het tot vandag bewaar gebly.

## Geskiedenis 
[duimnael|regs|Die 13de-eeuse [veldsteenkerk van Marzahn. Akwarel deur Heinrich Wohlers, 31 Augustus 1834]]
duimnael|regs|Die huidige Evangelies-Lutherse dorpskerk dateer uit die 19de eeu
[duimnael|regs|Die [koor (argitektuur)|koor se kant]]
duimnael|regs|*Dorfanger* met dorpskerk
duimnael|regs|Oud en nuut: Moderne woonstelblok en historiese huise
Die eerste bewoners het hulle vermoedelik vanaf die tweede kwart van die 13de eeu in die dorpsgebied gevestig. Die dorpsuitleg en groepering van woonhuise en plase rondom die sentrale meent of plein (Duits: *Dorfanger*) langs die pad na Frankfurt (Oder) en Altlandsberg dateer uit hierdie tydperk, net soos die eerste middeleeuse veldsteenkerk op die meent. Dié sakrale gebou is van steen gebou, terwyl die middeleeuse plase gewoonlik as vakwerkhuise opgerig is. 

Op 19 November 1300 het markgraaf Albrecht III die besittings van nonne in die klooster Friedlant bevestig - drie hoewe land in die dorp Morczane. Dit is die eerste historiese verwysing na Marzahn. Die landboek van keiser Karel IV van 1375 lys 52 hoewe in Marzahn op. In 1421 was groot dele van die dorp in besit van die Von Lindenberg-gesin, wat tot in die laat 16de eeu hier woonagtig was.

## Uitleg van Alt-Marzahn 
Grys syfers dui sakegeboue aan. Die groen syfers verwys na die volgende geboue:

duimnael|400px|links

1 – Evangelies-Lutherse dorpskerk 2 – Museum 3 – Meul 4 – Dierehof 5 – Uitstalterrein met landboumasjiene 6 –  Graan-opleidingstuin7 – Evangelies-Lutherse kleuterskool 8 – Paastoor- en gemeentehuis 9 – Huis nr. 57 10 – „Marzahner Krug“ (dorpskroeg)11 – *KulturGut* 12 – Oorlogsmonument 13 – *Infopunkt* 14 – Huis nr. 26 15 – Huis nr. 62 16 – Huis nr. 64 17 – Brandweer 18 – Leestuin 19 – Rooms-Katolieke kerk "van die Verheerliking van die Here"
Dnjepr

Die **Dnjepr** of **Dnipro** (Russies: Днепр; Belarussies: Дняпро; Oekraïens: Дніпро; Engels: Dnieper) is 'n rivier wat van die Waldaiheuwels naby Smolensk in Rusland deur Belarus en Oekraïne na die Swartsee vloei. Dit is die langste rivier in Oekraïne en Belarus en die vierde langste een in Europa (ná die Wolga, Donau en Oeral). Die totale lengte is 2&nbsp;200&nbsp;km en dit het ’n stroomgebied van 516&nbsp;300&nbsp;km².

In die oudheid was die rivier deel van die Barnsteenroetes. In die tweede helfte van die 17de eeu het die Pools-Litause Gemenebes en die Tsaredom Rusland om die gebied meegeding en is Oekraïne verdeel tussen die linker- en regteroewer. In die Sowjettyd het die rivier bekend geword vir sy hidroëlektrisiteitsdamme en groot reservoirs. Die Tsjernobil-kernramp van 1986 het aan die Pripjatrivier, net bo dié sytak se samevloei met die Dnjepr, voorgekom.  

Die Dnjepr is ’n belangrike begaanbare waterweg vir die ekonomie van Oekraïne en word deur die Dnjepr-Boegkanaal aan ander waterweë in Europa verbind.

## Naam 
Die naam Dnjepr is afgelei van óf Sarmaties óf Skities en beteken "die verafgeleë rivier". (Daarteenoor beteken Dnister die "nabygeleë rivier".)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Dnieper River by die Encyclopedia of Ukraine
* 1911 Encyclopædia Britannica – Dnieper
Onderwerp

'n **Onderwerp** (Latyn: *subiectus* wat *onderliggend* beteken) kan verwys na:

* 'n Saak waaroor mense dink of praat. Byvoorbeeld, die onderwerp van 'n artikel op Wikipedia.
* Een van die twee hoofdele van 'n sin: onderwerp (grammatika).
* Ondergeskik stel tot. Byvoorbeeld: Natal is aan Britse gesag onderwerp.
Onderwerp (taalkunde)

Die **onderwerp** (ook die *subjek* genoem) van 'n sin is die gedeelte wat bepaal hoe die persoonsvorm daar uitsien. Meestal verwys die onderwerp na iets of iemand wat 'n handeling uitvoer. Die onderwerp kan maklik geïdentifiseer word deur te vra "wie/wat".

## Voorbeelde 
**Piet*die onderwerp gaan na sy huis.
**Piet en Jan*die onderwerp gaan na hulle huis toe.
**Die man*die onderwerp speel rugby.
**Die kinders*die onderwerp koop lekkers.
**Hul onderwyser*die onderwerp gee les.
Oeralrivier

Die **Oeral** (Russies: Урал; Kasaks: Жайық, *Zjajik*) is die derde langste rivier in Europa. Dit was voor 1775 bekend as die Jaïk (Russies: Яик).

Dit ontstaan in die suidelike Oeralgebergte, vloei deur Rusland en Kasakstan, en eindig in die Kaspiese See. Sy totale lengte is 2&nbsp;428&nbsp;km. Die Oeral en die Wolga is van die grootste riviere wat in die Kaspiese See loop.

## Naam 
Die rivier was tot in 1775 bekend as die Jaïk. Op ’n kaart van Ptolemeus uit die 2de eeu n.C. is dit as die Jajykon aangedui. Die naam Jaïk is van Turkse oorsprong en word vandag nog amptelik in Kazachs en Basjkiries gebruik. Dit is ook soms in Europese dokumente die *Rhymnus fluvius* genoem.

## Eksterne skakels 
* 

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:Ural River*
Marzahn

**Marzahn** is 'n stadsdeel in die Berlynse distrik Marzahn-Hellersdorf. Die naam *Marzahn* verwys tegelykertyd na die voormalige stadsdistrik Marzahn en die grootste moderne woonstelbuurt op die gebied van die voormalige Duitse Demokratiese Republiek.

Die stadsdeel het sy oorsprong in Alt-Marzahn, 'n Middeleeuse *Angerdorf* wat - met nostalgiese elemente - tot vandag bewaar gebly het. In sy omgewing het omstreeks 1900 enkele nuwe buurte met enkelgesinshuise ontstaan. Tussen die tweede helfte van die 1970's en die laat 1980's is rondom die geskiedkundige dorpskern die uitgestrekte woonstelbuurt Marzahn as moderne stadlandskap met baie groen ruimtes opgerig. Vir die nuwe woonstelblokke is merendeels voorafvervaardigde bou-elemente gebruik.

Marzahn is in 1920 saam met ander stede, dorpe en landgoede by die nuwe Groot-Berlyn ingesluit en het tot en met 1979 deel uitgemaak van die stadsdistrik Lichtenberg. Met die bou van die nuwe woonstelbuurt het Marzahn in 1979 'n selfstandige stadsdistrik geword wat naas die stadsdeel Marzahn ook Biesdorf, Hellersdorf, Kaulsdorf en Mahlsdorf ingesluit het. Mahlsdorf, Kaulsdorf en Hellersdorf is in 1986 verenig tot die nuwe stadsdistrik Hellersdorf. As gevolg van die administratiewe hervorming van 2001 is Marzahn en Hellersdorf saamgesmelt om die nuwe stadsdistrik Marzahn-Hellersdorf te vorm.

Enkele gebiede in die noorde van die huidige stadsdeel Marzahn het in 1920 nog nie deel uitgemaak van Groot-Berlyn nie: dele van die destydse distrik Weißensee en die Brandenburgse dorp Ahrensfelde.

## Etimologie 
duimnael|links|Skape wei rondom 'n windmeul in Marzahn
duimnael|links|'n Verlate supermarkgebou tussen woonstelblokke
Die naam *Marzahn* is vermoedelik van die Slawiese *more* ("meer") of *marcana* (Polabies: "moerasland") afgelei. Die Wuhle-rivier het ná swaar neerslae dikwels sy walle oorstroom en moeraslande gevorm.

Die klemtoon val - soos in baie ander name van nedersettings wat uit Slawiese tale ontleen is - op die tweede lettergreep: [marˈtsaːn].

## Demografie 
In die uitgestrekte kwartiere met veelverdieping-woonstelblokke tussen Friedrichshain en Marzahn het sowat 36&nbsp;000 Ruslandduitsers 'n nuwe tuiste gevind. 'n Russiese infrastruktuur met supermarkte (soos *Mix Markt *in die winkelsentrum *Marzahn Carree* wat op Russiese en ander Oos-Europese kos fokus), klubs en 'n Russiesmedium-skool (die *Internationale Lomonossow-Schule Marzahn* in die stadsdeel Biesdorf) voorsien in hulle kulturele en ekonomiese behoeftes.

## Verwysings
Putsonderwater

**Putsonderwater** is  weens sy unieke naam 'n bekende spoorweghalte op die roete tussen Prieska en Upington. Dit was voorheen 'n bedrywige stasie met 'n padvervoerdiens na Kenhardt, sowat 75km weswaarts. Teenswoordig is die stasie onbeman, die goedereloodse staan leeg en weinig inwoners het oorgebly. Dit word nou as 'n spookdorp beskou. Die R383-streekroete gaan deur die halte.

## Geskiedenis 
Water was nog altyd belangrik vir oorlewing in die streek. Volgens die stories het David Ockhuis en sy seuns 'n put gegrawe en 'n sterk stroom water gekry. Hy versteek toe die put en hou die nuus stil dat hy water gekry het, wetende dat hy dan 'n gemerkte man sou wees. Aan almal wat daarna navraag gedoen het oor water uit 'n put, sê hy dan: "Ja, ek het 'n put, maar dit is 'n put sonder water". Die put lewer nog steeds water.

## Trivia 
* Bartho Smit het in 1962 'n drama geskryf met die naam van die dorp as titel.
* 'n Veertig kilometer verder op die spoorlyn na Upington kruis die spoor tussen Bokputs en Kleinbegin die Sishen-Saldanha-spoorlyn naby Oorkruis.

## Sien ook 
* Kalahari-pannestreek
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Marydale

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Karkams

**Karkams** is 'n klein dorp in die Noord-Kaap, Suid-Afrika langs die N7 nasionale pad. Dit is noord van Garies. Die naam is afgelei van 'n Khoikhoi woord of uitdrukking wat met water te doen het. Dit is al vertaal as 'vlak water', 'skaars water', of selfs 'springende water' verwysende na die artesiese put in die omgewing.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* *Op Pad in Suid-Afrika*. B.P.J. Erasmus. 1995.
Soebatsfontein

**Soebatsfontein** is 'n klein nedersetting in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Dit is noordoos van Hondeklipbaai en wes van Kamieskroon in Namakwaland.

## Geskiedenis 
Die nedersetting se naam het ontstaan toe Hendrik Stievert in 1798 by die fontein in hegtenis geneem is deur Boesmans onder bevel van Barend Goeieman. Hendrik was toe die plaasvoorman van die weduwee Van der Westhuizen. Sy Khoikhoi veewagter het hom hoor soebat vir sy lewe - tevergeefs.

Vandag loop die grense van sewe plase by die fontein bymekaar.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* B.P.J. Erasmus: Op Pad in Suid-Afrika. 1995. 

## Verwysings
Philip Glass

**Philip Glass** is 'n Amerikaanse musikant en komponis. Sy musikale werk word as een van die invloedrykstes van die laat 20ste eeu beskou. Saam met Steve Reich, Terry Riley en La Monte Young het Glass kunsmusiek soos *Minimal music* aan 'n breë publiek bekend gestel.

Al word na Philip Glass se komposisies dikwels as *Minimal music* verwys, het hy hom ten opsigte van sy latere werk van hierdie kategorisering gedistansieer en homself as 'n komponis beskryf wat "musiek met herhalende strukture" skep. Sy vroeë werk deel baie kenmerke met stukke wat gewoonlik as "minimalisties" geklassifiseer word, maar sy musiekstyl het mettertyd verder ontwikkel. So beskou Glass homself tans as 'n "klassisis" en verwys na die feit dat sy musikale opleiding onder meer harmonie en kontrapunt ingesluit het en dat hy saam met Nadia Boulanger die musiek van komponiste soos Franz Schubert, Johann Sebastian Bach en Wolfgang Amadeus Mozart bestudeer het.

Philip Glass is 'n vrugbare komponis: hy het werke vir sy eie musiekensemble, die Philip Glass Ensemble (waar hy steeds klawerbord speel), asook operas, musikale toneelstukke, tien simfonieë, tien concerto's, solostukke, kamermusiek (waaronder strykkwartette en instrumentele sonatas) en filmmusiek geskryf. Drie van sy filmklankbane is vir *Academy Awards* genomineer.

## Lewe en werk 
### Vroeë lewe, opleiding en invloede 
Philip Glass is op 31 Januarie 1937 in Baltimore in die Amerikaanse deelstaat Maryland as seun van Ida (née Gouline) en Benjamin Charles Glass in 'n familie van Joodse immigrante uit Litaue gebore. Sy pa het 'n platewinkel bedryf, en so kon Philip reeds op vroeë ouderdom begin om 'n plateversameling op te bou wat hoofsaaklik uit onverkoopte langspelers bestaan het, met werke van moderne komponiste soos Paul Hindemith, Béla Bartók, Arnold Schönberg en Dmitri Sjostakowitsj asook westerse klassieke musiek (insluitende Ludwig van Beethoven se Strykkwartette en Franz Schubert se Klaviertrio no. 1 wat Glass as 'n groot musikale invloed beskryf het).

## Invloede 
Naas sy komposisies volgens die tradisies van westerse klassieke musiek, word Glass se musiek ook met rock, ambient, elektroniese musiek en wêreldmusiek verbind. Vroeë bewonderaars van sy musikale minimalisme sluit musici soos Brian Eno en David Bowie in. Twee langspelers, wat uit die samewerking tussen Eno en Bowie in die laat 1970's in Berlyn voortgespruit het – *Low* en *Heroes* – het as inspirasie vir Glass se simfonieë *Low* (Simfonie nr. 1, 1992) en *Heroes* (Simfonie nr. 4, 1996) gedien.

## Eksterne skakels 
* *Amptelike webtuiste*
Grootmis

**Grootmis** is 'n klein nedersetting in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is geleë langs die Buffelsrivier sowat 10&nbsp;km vanaf die Atlantiese kus. Die naam is afgelei van die swaar mis wat gereeld in die vroeë oggend van die see inrol. Die R355-streeksroete verbind die dorpie met Kleinsee en die N7-nasionale pad by Springbok.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* *Op Pad in Suid-Afrika*. B.P.J. Erasmus. 1995.
Anenouspas

Die **Anenouspas** op die R382 verbind Steinkopf (op die N7-nasionale pad na Namibië) met die hawe van Port Nolloth aan die Atlantiese Oseaan.  Die pas gaan 20 km wes van Steinkopf oor die Klipfonteinbergreeks. Aanvanklik is die pad gebou vir die vervoer van kopererts van die myne rondom Okiep en Concordia na Port Nolloth (in die Richtersveld) vir verskeping na die buiteland. In 1953 is die pad ingrypend verlê en verbou. Sestien kilometer nuwe pad is gebou waarvan die pas 5 km beslaan. Op 10 Julie 1953 het die minister van lande, Paul Sauer, die openingseremonie waargeneem. Weens verdere ontwikkelinge in die mynbedryf  (veral koper en diamante) in dié deel van die land is die pas in 1979 verder verbeter en geteer. Die pas bereik 'n maksimum hoogte van 950 m bo seevlak en 'n gradiënt van 1:25.

## Bibliografie 
* Clement, A.J.: The Port Nolloth mule train. In: Lantern. Tydskrif vir Kuns, Kennis en Kultuur. Jaargang 29, nr. 2, April 1980.
* Ross, Graham: The romance of Cape Mountain Passes. Kaapstad: Sunbird, 2011. 

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Manicaland

regs|duimnael|250px|Ligging van Manicaland in Zimbabwe (rooi).
**Manicaland** is 'n provinsie in oostelike Zimbabwe met sowat 1,6 miljoen inwoners (2002). Die hoofstad is Mutare (voorheen bekend as Umtali).