Nine (musiekblyspel)

***Nine*** is 'n musiekblyspel wat oorspronklik deur Maury Yeston geskep en geskryf is as 'n klasprojek in Lehman Engel se *BMI Music Theatre Workshop* in 1973. Dit is later ontwikkel met 'n boek deur Mario Fratti, en later weer met 'n boek deur Arthur Kopit, met musiek en lirieke deur Maury Yeston. Die verhaal is ook gebaseer op Federico Fellini se semi-outobiografiese film *8½* . Dit fokus op die rolprentregisseur Guido Contini wat sy 40ste verjaardag en 'n  middeljarekrisis in die gesig staar. Die gebeurtenisse blokkeer sy kreatiewe impulse en verstrengel hom in 'n web van romantiese uitdagings en verwikkelinge in die vroeë 1960's in Venesië. 

Die oorspronklike Broadway- produksie is in 1982 geopen en het 729 optredes met Raul Julia gehad. Die musiekblyspel het vyf Tony-toekennings gewen, waaronder vir die beste musieblyspel, en verskeie herlewings geniet. 

## Agtergrond 
Yeston het in 1973 aan die musiekblyspel begin werk.  As tiener het hy die Fellini-film gesien en was geïnspireer deur die temas. "Ek het na die skerm gekyk en gesê:'Dit is ek.' Ek het nog steeds geglo in al die drome en ideale van wat dit beteken om 'n kunstenaar te wees, en hier was 'n rolprent oor 'n kunstenaar in moeilikheid. Dit het 'n obsessie geword," het Yeston aan die *The New York Times* gesê. Hy het voorts gesê: " *Nine* was die projek wat ek regtig desperaat wou aanpak en skryf - ek het nooit vir 'n oomblik gedink dat dit geproduseer sou word nie. Die rolprent het 'n fenomenale invloed op my gehad toe ek dit as tiener gesien het toe dit die eerste keer vertoon is. Ek was gefassineer deur *Guido*, wat 'n tweede adolessensie deurgemaak het toe ek nog my eerste beleef het! Soos ek gegroei het, het ek begin besef dat daar plek was om die innerlike werking van die vroue wat deur *Guido* betower is te verken. Ek dink dit is wat die poorte van kreatiwiteit vir *Nine* geopen het - om van hierdie buitengewone vroue te hoor. Die groot geheim van *Nine* is dat dit die rolprent 8 1/2 geneem het, en 'n essay geword het oor die mag van vroue, deur die vraag te beantwoord: "Wat is 'n vrou vir 'n man?" En *Nine* gee vir jou die antwoord: hulle is ons moeders, ons susters, ons onderwysers, ons verleidsters, ons regters, ons verpleegsters, ons vrouens, ons minnaresse, ons muses."  Die dramaturg Mario Fratti het in 1977 aan die skryf van die musiekblyspel begin werk, maar die vervaardiger en regisseur Tommy Tune het uiteindelik besluit dat sy draaiboek nie deug nie, en in 1981 vir Arthur Kopit ingebring om 'n heeltemal nuwe draaiboek te skryf, saam met (soos Fratti ook) Maury Yeston as komponis/liriekskrywer, maar nou met gebruikmaking van Yeston se musiek en Fellini se rolprent as bron. Kopit se nuwe draaiboek, saam met die nou-voltooide klankbaan van Yeston, het die draaiboek geword wat in 1982 op Broadway vervaardig is. 

Fellini het sy rolprent *8½* genoem ter erkenning van sy vorige werke, wat ses vollengte-films, twee kortfilms en een film bevat waarvan hy mede-regisseer was. Yeston se titel vir die musikale aanpassing daarvan voeg 'n halwe krediet by tot Fellini se uitset en verwys ook na die ouderdom van Guido tydens sy eerste hallusinasietoneel. Yeston het die musiekblyspel *Nine* genoem en verduidelik dat as jy die musiek by die 8½ voeg, "dit is soos om 'n halwe getal by te voeg."  Ander plaasvervangers was Maureen McGovern en daarna Eileen Barnett as *Luisa*, Wanda Richert as *Carla*, Priscilla Lopez as *Liliane*, en Barbara Stock as *Claudia*. Nadat die oorspronklike seuns die vereiste hoogte vir hul rolle bereik het, is hulle vervang deur Derek Scott Lashine as *Klein Guido*, Jeffrey Vitelli (wat ook ingestaan het as vir *Klein Guido)*, Braden Danner en Peter Brendon. Die musiekblyspel het vyf Tony-toekennings gewen, waaronder die beste musiekblyspel en drie *Drama Desk*-toekennings, insluitend vir beste musiek, beste lirieke en beste musiekblyspel.  

### Nasionale toer 
Die oorspronklike plan was dat die Broadway-skou sou voortduur selfs terwyl die nasionale toer 'n aanvang geneem het. Die nuwe produsente (James Nederlander en Zev Buffman ) het egter die regte aanbod vir die padskou aangebied, en die Broadway-produksie is gesluit sodat die hele Broadway-span op die pad kon wees, met Sergio Franchi as die hoof attraksie.  Daar is oorspronklik beplan dat die toer sou aandoen by negentien stede, welke nie gerealiseer het nie as gevolg van talle veranderings aan die toerprogram.  Die opvallendste was die kansellasie van 'n Baton Rouge-opvoering vir die groot opening van die *Los Angeles Civic Light Opera*-seisoen. Dit het gebeur om die kansellasie van *On Your Toes* te akkommodeer nadat Leslie Caron (die ster) in die hospitaal opgeneem is weens 'n heupbesering.  Toe die besluit geneem is om die padskou ná die San Francisco-vertonings te sluit, was aanhangers in Louisiana ontsteld dat daar nie 'n ander datum vir hulle gereël kon word nie. (Sergio Franchi was uiters gewild in Louisiana.)  Die resensies was oor die algemeen baie gunstig, hoewel 'n beoordelaar van die distrik van Columbia 'n paar produksieveranderings betreur het (hoewel hulle erken het dat hulle nie die oorspronklike Broadway-produksie gesien het nie).  Die produksie-lokaal is van 'n spa na 'n spoorwegstasie verander, hoofsaaklik om die groot hoeveelheid  tonele te akkommodeer wat van plek na plek vervoer moes word.  Die ander verandering wat in DC betreur is was die beligting.  

* 1984 "Nine" - Die Nasionale Toer - Sergio Franchi in die hoofrol as *Guido Contini* (hoewel die onderstaande nie 'n volledige lys nie, is die volgende verwysings gevind): 

::::: Washington, DC - Kennedy Sentrum Operahuis - 4 April 1984 tot 21 April 1984  
::::: Miami Beach, FL - *Miami Beach Theatre of Performing Arts* - 4 Mei 1984 tot 17 Mei 1984  
::::: Los Angeles - *Dorothy Chandler Pavilion Music Centre* - 23 Mei 1984 tot 1 Junie 1984  
::::: Dallas, TX - *Majestic Theatre* - 5 Junie 1984 tot 17 Junie 1984  
::::: San Diego, CA - *Fox Theatre* - 2 Julie 1984 tot 7 Julie 1984  
::::: Seattle, WA - 5de Laan-teater - 10 Julie 1984 tot 15 Julie 1984  
::::: San Francisco, CA - Week van 24 Augustus 1984 

### Londense produksies 
Op 7 Junie 1992 is die grootste produksie van *Nine* tot op hede in Londen in die *Royal Festival Hall*, met Jonathan Pryce, Becky Norman, Elizabeth Sastre, Ann Crumb, Kate Copstick en Liliane Montevecchi, aangebied. 165 mense was in die rolverdeling, waaronder manlike karakters, soos oorspronklik beplan is. Die produksie is geregisseer deur Andrew MacBean en 'n opname van die konsert (met Elaine Paige as *Claudia*) is vrygestel deur RCA Victor. 

Op 12 Desember 1996 is 'n kleinerige produksie met die regie deur David Leveaux en choreografie deur Jonathan Butterell in die *Donmar Warehouse* geopen waar dit drie maande lank aangebied is. Die rolle is vertolk deur Larry Lamb (*Guido Contini*), Ian Covington (*Jong Guido*), Sara Kestelman (*Liliane La Fleur*), Clare Burt (*Carla*), Eleanor David (*Claudia*), Susannah Fellows (*Luisa*), Jenny Galloway (*Saraghina*), Ria Jones (*Stephanie Necrophorus*), Dilys Laye (*die moeder van Guido*) en Kiran Hocking (*Our Lady of the Spa*). Ander spelers was Emma Dears, Kristin Marks, Tessa Pritchard, Sarah Parish, Norma Atallah en Susie Dumbreck.  Die produksie is ontwerp deur Anthony Ward .  

### Broadway Herlewing 
In 2003 het die *Roundabout Theatre Company* 'n Broadway-herlewing gelewer met die regisseur Leveaux en choreograaf Butterell. Dit is op 10 April 2003 in die Eugene O'Neill-teater geopen, waar dit 283 vertonings en 23 voorskoue gehad het en twee Tony-toekennings gewen het, waaronder die prys vir die Beste herlewing van 'n musiekblyspel. Die rolverdeling het bestaan uit Antonio Banderas as *Guido* (wat vir 'n Tony benoem is), Mary Stuart Masterson as *Luisa* (wat vir 'n Tony benoem is), Chita Rivera as *Liliane*, Jane Krakowski as *Carla* (sy het vir die rol 'n Tony gewen), Laura Benanti as *Claudia*, en Mary Beth Peil as *Guido* se ma. Latere akteurs en aktrises wat deel van die rolverdeling gevorm het was  John Stamos as *Guido*, Eartha Kitt as *Liliane*, Rebecca Luker as *Claudia*, en Marni Nixon as die moeder van *Guido*. Yeston het 'n walsdans uit die oorspronklike Folies Bergere-nommer vervang met 'n Tango-duet vir Banderas en Rivera. Jenna Elfman is op dieselfde tyd dat Stamos en Kitt by die produksie aangesluit het gehuur om die rol van *Carla* te speel. 'n Paar dae voor die opening is aangekondig dat sy meer repetisietyd nodig het en dat Sara Gettelfinger tydelik by haar sou oorneem.  Elfman het nooit by die maatskappy aangesluit nie en Gettelfinger het die res van die produksie gespeel. 

### Internasionale produksies 
Die Europese première van *Nine* is op 23 September 1983 in die *Oscarsteatern*, Stockholm, in Swede geopen, met Ernst-Hugo Järegård (*Guido*), Siw Malmkvist (*Luisa*), Viveka Anderberg (*Claudia*), Suzanne Brenning (*Carla*), Anna Sundqvist (*Saraghina*), Berit Carlberg (*Liliane La Fleur*), Helena Fernell (*Stephanie*), Maj Lindström (*moeder van Guido*), Moa Myrén (*Lady of the Spa*), Ewa Roos (*Mama Maddalena*) en Lena Nordin  (Maria). Ander lede van die rolverdeling was Monica Janner, Marit Selfjord, Berit Bogg, Ragnhild Sjögren, Solgärd Kjellgren, Ann-Christine Bengtsson, Siw Marie Andersson, Anna Maria Söderström, Susanne Sahlberg, Vivian Burman, Hanne Kirkerud, Susie Sulocki, Annika Persson, Charlotte Assarsson, Anna-Lena Engström, en Kim Sulocki (Guido as kind). 

Die Australiese première van *Nine* is in 1987 in die *Comedy Theatre* in Melbourne opgevoer. John Diedrich het die produksie vervaardig, geregisseer en ook die rol van *Guido Contini* vertolk. Maria Mercedes se vertolking van *Luisa Contini* het kritiese lof ontvang, insluitende benoemings vir die beste aktrise in 'n musiekblyspel tydens die *Melbourne Green Room Awards* en die *Sydney Theater Critics Circle Awards*. Maury Yeston het, nadat hy die openingsaand in Sydney bygewoon het, verklaar dat Maria Mercedes die ware *Luisa Contini* is. Die rolverdeling het ook 'n jong Tina Arena, die Australiese sanger, liedjieskrywer en aktrise wat sou aangaan om 'n internasionale opname- en sang loopbaan te hê, ingesluit.  Ander lede van die rolverdeling was Nancye Hayes (as *Liliane La Fleur*), Peta Toppano as *Claudia*, Caroline Gillmer as *Sarragina*, Jackie Rees, Gerda Nicholson, Kerry Woods, Anna Lee, Sally Anne Bourne, Alana Clark, Sally Clark, Alison Jiear, Donna Lizzio, Cammie Munro, Marie-Jackson, Sharon Jessop, Alix Longman, Lisa O'Dea, Anne Sinclair, Janice Torrens, Penny Richards en Mimi Rubin.  

Die Argentynse première van *Nine* (1998) het verskeie ACE-toekennings gewen. Die rolverdeling het onder andere Juan Darthes (as *Guido*), Elena Roger, Ligia Piro, Luz Kerz, Sandra Ballesteros en Mirta Wons ingesluit. 

Die musiekblyspel is in 1999 in Berlyn in die *Theatre des Westens* aangebied. 

Die musiekblyspel is in 2002 in Malmö, Swede, by die Malmö Opera gespeel met Jan Kyhle (*Guido*), Marie Richardson (*Luisa*), Sharon Dyall (*Claudia*), Petra Nielsen (*Carla*), Marianne Mörck (*Sarraghina*), Lill Lindfors (*Liliane La Fleur*), Annica Edstam (*Stephanie Nechrophorus*) en Victoria Kahn (*die moeder van Guido*). 

'n Nederlandse produksie van *Nine* is in Junie 2005 in 'n opelug teater in Amersfoort aangebied. Die regie was deur Julia Bless, met René van Zinnicq Bergmann, Frédèrique Sluyterman van Loo, Marleen van der Loo, Kirsten Cools, Tine Joustra, Veronique Sodano, Aafke van der Meij en Donna Vrijhof. Die Nederlandse vertaling is deur Theo Nijland behartig. 

Die oorspronklike Japanse produksie is in 2005 in Tokio gewys, met Tetsuya Bessho as *Guido Contini* en Mizuki Ōura as *Liliane La Fleur*. 

Die musiekblyspel is in die herfs van 2010 in San Juan, Puerto Rico,, met Ernesto Concepción as *Guido Contini*, Sara Jarque as *Luisa*, Wanda Sais as *Carla*, Marian Pabón as *Lilliane Le Fleur*, Tita Guerrero as *Lina Darling*, Michelle Brava as *Claudia Nardi*, Aidita Encarnación as *Saraghina*, Yezmín Luzzed as *Stephanie Necrophorus* en Hilda Ramos as *Mamma* gewys. Die produksie is geregisseer deur Miguel Rosa, wat voorheen die première van *Rent* in Puerto Rico in 2009 geregisseer het. 

Die Phoenix-teater in Arizona het in die lente van 2011 *Nine* laat herleef, met Craig Laurie (*Guido*), Patti Davis Suarez (*Mamma*), Jeannie Shubitz (*Luisa*), Kim Manning (*Liliane*), Jenny Hintze (*Claudia*) en Johanna Carlisle (*Saraghina*). 

Die musiekblyspel is in September 2012 in Manila in die Filippyne deur *Atlantis Productions* vervaardig. Jett Pangan het die hoofrol van *Guido Contini* gespeel, saam met 'n vroue rolverdeling, 'n skilderagtige ontwerp deur die bekroonde Tony wenner, David Gallo en met kostuumontwerp deur Robin Tomas.  

Die musiekblyspel is in Desember 2012 in die Tsjeggiese Republiek in die Josef Kajetán Tyl-teater in Pilsen gewys. 

Die Griekse produksie is in November 2015 in die teater Pantheon in Athene geopen, met Vassilis Charalampopoulos as *Guido*, en Helena Paparizou as *Saraghina*. 

Die musiekblyspel is in Brasilië opgevoer by die *Teatro Porto Seguro* in São Paulo  onder regie van Charles Möeller en Claudio Botelho, met die Italiaanse akteur Nicola Lama as *Guido*, Carol Castro as *Luisa*, Totia Meireles as *Lili la Fleur*, Malu Rodrigues as *Carla*, Karen Junqueira e Vanessa Costa afwisselend as *Claudia*, Letícia Birkheuer as *Stephanie*, Beatriz Segall, Sonia Clara afwisselend as *Guido se ma* en Myra Ruiz as *Saraghina*.  

'n Spaanse produksie is geskeduleer om op 7 Junie 2018 by die *Teatro Amaya* in Madrid plaas te vind, met 'n rolverdeling bestaande uit **Alvaro Puertas** as Guido Contini, **Roko** as Luisa Contini, **Patrizia Ruiz** as Claudia Nardi, **Chanel Terrero** as Carla Albanese, **Marcela Paoli** as Liliane Le Fleur, **Idaira Fernández** as Saraghina, **Chus Herranz** as Stephanie en **Angels Jiménez** as die moeder van Guido.

## Rolprent 
Op 12 April 2007 het die tydskrif *Variety* aangekondig dat Rob Marshall ' n rolprent-aanpassing van *Nine* vir die *Weinstein Company* sal regisseer. Marshall het voorheen *Chicago* vir die Weinsteins geregisseer toe hulle nog by Miramax was. Die draaiboek is geskryf deur Anthony Minghella, met Michael Tolkin as 'n nie-gekrediteerde medeskrywer. Die rolverdeling bestaan uit die Oscar-wenners Daniel Day-Lewis, Marion Cotillard, Penélope Cruz, Judi Dench, Nicole Kidman, en Sophia Loren, met die Oscar-benoemde en Golden Globe-wenner Kate Hudson en die Grammy-wenner Fergie.  Onder die ander rolveranderings in die rolprentweergawe behels dat die karakter van *Mama Maddelena* nie verskyn nie, en verder is Claudia se van, van *Nardi* na *Jenssen* verander. Volgens die draaiboek is *Guido* 50 jaar oud (Day-Lewis se werklike ouderdom), nie 40 soos in die oorspronklike toneelstuk nie. Die finale coda van die rolprent is meer hoopvol en optimisties as die verhoogweergawe. Daarbenewens het regisseur Marshall die grootste deel van die oorspronklike produksie se klankbaan gesny, met slegs die "Ouverture delle Donne", "Guido's Song", "A Call from the Vatican", "Folies Bergeres", "Be Italian", "My Husband Makes Movies", "Unusual Way", en 'n uitgebreide weergawe van "I Can't Make This Movie" wat die finale weergawe van die rolprent gemaak het. Die komponis Maury Yeston het drie nuwe liedjies vir die rolprent geskryf, waaronder "Cinema Italiano", "Guarda la Luna" om die titelliedjie mee te vervang, en "Take It All" in die plek van "Be On Your Own", sowel as die instrumentale afsluiting van die rolprent. Die rolprent is mede-vervaardig deur Marshall se eie produksiemaatskappy *Lucamar Productions*. Die rolprent is op 18 Desember 2009 in New York en Los Angeles in die VSA vrygestel.

## Musiek 
;1ste Bedryf
* "Overture Delle Donne" – Geselskap
* "Not Since Chaplin" – Geselskap
* "Guido's Song" – Guido
* "Not Since Chaplin - Reprise" – Geselskap
* "The Germans at the Spa" – Maddelena, Italianers en Duitsers
* "Not Since Chaplin - Reprise" – Geselskap
* "My Husband Makes Movies" – Luisa
* "A Call from the Vatican" – Carla
* "Only with You" – Guido
* "The Script" – Guido
* "Folies Bergeres" – Lilli, Stephanie en geselskap
* "Nine" – Guido se Moeder en Geselskap
* "Ti Voglio Bene/Be Italian" – Saraghina, Seuns en Geselskap
* "The Bells of St. Sebastian" – Guido en Geselskap

;2de Bedryf 
* "A Man Like You/Unusual Way/Duet" – Claudia en Guido
* "The Grand Canal" (Every Girl in Venice/Amor/Only You) – Guido en Geselskap
* "Simple" – Carla
* "Be On Your Own" – Luisa
* "Not Since Chaplin – Reprise" – Geselskap
* "I Can't Make This Movie" – Guido
* "Getting Tall" – Jong Guido
* "Long Ago/Nine - Reprise" – Guido, Jong Guido en Luisa 

* Maury Yeston het 'n nuwe nommer getiteld "Now is the Moment" vir Sergio Franchi bygevoeg. 
* Die herlewing in 2003 het "The German at the Spa" uitgeskakel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*