open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Victoria, Johannesburg

duimnael|links|230px|Op dié straatkaart van Johannesburg van 1929 word Victoria in die middel aangedui as vier groterige straatblokke.

**Victoria** is ’n klein voorstad van Johannesburg, 5,6&nbsp;km noordoos van die stadsaal.

Die voorstad, wat net sowat 0,13&nbsp;km2 beslaan, word in die suidweste begrens deur die Houghton-gholfbaan, in die noordweste deur Norwood, in die noordooste deur die Norwood-polisiekantoor en Paterson Park, in die suidooste deur Orange Grove en in die suide deur Fellside. Dis uitgelê op die plaas Kliprivier No. 139, sowat 800&nbsp;m noord van die plaas Doornfontein se grens.

Die afgelope twee sensusse se syfers skets nie ’n akkurate beeld van Victoria se bevolkingsamestelling nie aangesien die grense vir sensusdoeleindes in albei gevalle groter getrek is as wat die voorstad in werklikheid is. Boonop verskil die grense van die sensus van 2001 van dié van die sensus van 2011.

## Geskiedenis 
Victoria is in Desember 1902 aangelê op grond wat behoort het aan B.P. Viljoen. Dis blykbaar genoem ter ere van koningin Victoria van Groot-Brittanje, wat die jaar vantevore oorlede is. In die suide van Johannesburg was tot 1912 ook 'n voorstad met dié naam aangrensend tot die plaas Ormonde. Victoria was in die ou dae 'n oorwegend Engelse voorstad. In 1934 was van die munisipale kiesers net twee Afrikaans en 48 Engels, in 1949 drie en 108 en in 1961 12 en 100.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978.  *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Scottish Horse-gedenkteken

[duimnael|links|Die uitsig vanaf die Scottish Horse-gedenkteken op [Kensington, Johannesburg|Kensington (voorgrond) en Bezuidenhoutsvallei (middelgrond).]]
[duimnael|upright|Die Scottish Horse-gedenkteken op Caledoniaheuwel, [Kensington, Johannesburg|Kensington, Johannesburg.]]

Die **Scottish Horse-gedenkteken** is ’n monument in Kensington, Johannesburg. Dit is opgerig op ’n koppie, Caledoniaheuwel, wat begrens word deur Somersetweg in die noorde, Katoombastraat in die ooste, Highlandweg in die suide en Good Hopestraat in die weste.

Die gedenkteken is ontwerp deur William Tait-Conner en onthul op 19 Mei 1904. Dit bestaan uit ’n Keltiese kruis met reliëfwerk op ’n voetstuk wat in graniet uitgevoer is. Die gedenkteken kan met trappies uit Highlandweg bereik word en is ’n gewilde uitkykpunt oor die omliggende voorstede en verder tot by die toringblokke van Hillbrow en die middestad.

## Bron 
*  Van der Waal, Gerhard-Mark. 1986. *Van mynkamp tot metropolis. Die boukuns van Johannesburg 1886-1940.* Johannesburg: Chris van Niekerk Publikasies (Edms.) Bpk.

## Eksterne skakels 
*  ''The story behind one of Johannesburg's earliest war memorials*
*  *Scottish Horse Memorial on Caledonia Hill* 
*  *Scottish Horse War Memorial on Caledonia Hill''
Isla del Congreso

Die **Isla del Congreso** (in Afrikaans: *Kongreseiland*) is 'n eiland geleë in die Chafarinas-eilande, 'n argipel geleë 4&nbsp;kilometer van die noordkus van Afrika. Die eiland behoort aan Spanje, en het 'n oppervlakte van 0,256 km².

## Geografie 
Die eiland is onbewoon. Dit het 'n paar konyne en 'n duifkolonie. Die weskus is baie ontoeganklik, met baie steil kranse, terwyl die ooskus meer toeganklik is. Die eiland is baie klipperig, met baie min gras of plante. Daar is een bevaarbare ondergrondse grot.

## Verwysings
Akademie Reformatoriese Opleiding en Studies

**Akademie Reformatoriese Opleiding en Studies** **(Aros)** is ŉ Christelike private hoër onderwysinstelling wat onderwysers oplei in Afrikaans. Sedert 1 Junie 2023 is prof. Kobus Mentz die rektor van Aros. 

## Programme
Aros bied ŉ verskeidenheid van programme aan, insluitend:
*Hoër Sertifikaat Onderwys
*Baccalaureus Educationis (B.Ed) in Grondslagfase
*B.Ed in Intermediêre Fase
*B.Ed in Senior Fase en Verdere Onderwys en Opleiding
*Nagraadse Onderwyssertifikaat
*Honneurs B.Ed in Leerondersteuning
*Honneurs B.Ed in Onderwysbestuur en -leierskap 

Die meeste programme word aangebied deur middel van ŉ gekombineerde model van afstandsonderrig en kontaksessies, met ŉ fokus op Afrikaans as onderrigtaal. Ongeveer 43% van die studente is onderwysassistente wat werk terwyl hulle studeer. 

## Kampus
Die hoofkampus van Aros is geleë in Besembiesieweg 1037, Montanapark, Pretoria. In 2025 is ŉ tweede kantoor in George, Suid-Kaap, geopen. 

## Filosofie en Missie
Aros is ŉ private, Christelike hoëronderwysinstelling wat roepingsgedrewe studente oplei om die onderwysberoep met kundigheid en integriteit te betree. Die instelling is sterk gegrond in die reformatoriese tradisie, wat die vyf sola’s van die Reformasie – sola Scriptura, sola Gratia, sola Fide, sola Christus, en soli Deo Gloria – beklemtoon .

## Verwysings
## Eksterne skakels 
*
Wolhuter

[duimnael|links|280px|Toe dié straatplan van Johannesburg in 1897 geteken is, was die gebied suid van die voorstad Wolhuter nog die Wolhuter-goudmyn. Die nywerheidsvoorstad [Droste Park is intussen op dié grond uitgelê.]]

**Wolhuter** is ’n klein nywerheidsvoorstad van Johannesburg, sowat 2&nbsp;km suidoos van die stadsaal.

Die voorstadjie beslaan net sowat 0,12&nbsp;km² en strek sowat 760&nbsp;m van oos na wes oor agt straatblokke en net sowat 150&nbsp;m oor ’n enkele straatblok van noord na suid. Hanaustraat vorm die noordelike grens met Jeppestown en Margaret Mcinganastraat (genoem na die sangeres Margaret Singana) die suidelike grens met Droste Park en Benrose. In die ooste skei Castlestraat Wolhuter en Spes Bona en in die weste vorm Madisonstraat die grens met Noord-Doornfontein. Die voorstad is in 1894 deur die Wolhuter-goudmynmaatskappy uitgelê en genoem na die eienaar daarvan, F.M. Wolhuter.

Wolhuter was tot minstens die jare veertig van die 20ste eeu 'n residensiële voorstad, want in 1934 was hier 249 Afrikaanse munisipale kiesers en 261 Engelse. In 1949 het dit afgeneem tot 66 Afrikaans en 48 Engels en in 1961 et net drie Afrikaanse en vyf Engelse kiesers oorgebly.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978.  *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Winston Ridge

**Winston Ridge** is ’n klein residensiële voorstad van Johannesburg, sowat 9&nbsp;km noordnoordoos van die stadsaal.

Die voorstad beslaan net sowat 0,22&nbsp;km², en strek sowat 600&nbsp;m van oos na wes en 350&nbsp;m van noord na suid. In die ooste grens dit aan die De Villiers Graaff-snelweg (M1) en Bramley, in die suide aan Birnam, in die weste en noorde aan Elton Hill. In die ou bedeling het dit deel gevorm van Sandton se munisipale gebied.

Winston Ridge is op die ou plaas Syferfontein aangelê en op 7 Julie 1943 geproklameer. Dis genoem ter ere van sir Winston Churchill, destyds premier van Groot-Brittanje, en na die rif of helling waarteen dit geleë is.

Ses jaar nadat dit uitgelê is, het Winston Ridge 37 Engelssprekende munisipale kiesers gehad en geen Afrikaanssprekendes nie. In 1961 het die Afrikaanssprekende kiesers toegeneem tot een en die Engelssprekendes tot 144.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978.  *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Mawangdui

[duimnael|140px|links|’n Manuskrip op sy, [2de eeu v.C..]]

**Mawangdui** (tradisionele Chinees: 馬王堆, vereenvoudigde Chinees: 马王堆, *Mǎwángduī*) is ’n argeologiese terrein in Changsha, China. Dit bestaan uit twee heuwels en bevat die graftombes van drie mense uit die westelike Han-dinastie (206 v.C. - 9 n.C.): markies Li Cang, sy vrou en ’n man wat vermoedelik hul seun was. Uitgrawings is van 1972 tot 1974 op die terrein gedoen. Die meeste van Mawangdui se artefakte word in die Hunan- Provinsiale Museum uitgestal. 

Die terrein is eers "Koning Ma se Heuwel" genoem, omdat dit aanvanklik verkeerdelik beskou is as die tombe van Ma Yin (853-930), ’n heerser uit die Chu-koninkryk in die tyd van die Vyf Dinastieë en Tien Koninkryke.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Salisbury Claims

duimnael|links|300px|Dié straatkaart van Johannesburg is in 1897 geteken, sowat 22 jaar voor Salisbury Claims aangelê is, maar die grense van die Salisbury soos hier aangedui, het ook dié van die voorstad geword.

**Salisbury Claims** is ’n klein nywerheidsvoorstad van Johannesburg, sowat 800&nbsp;m suidoos van die stadsaal.

Die voorstad beslaan net sowat 0,09&nbsp;km² en strek oor nagenoeg 830&nbsp;m van oos na wes en 800&nbsp;m van noord na suid. Salisburystraat loop deur die middel van die voorstad. In die weste vorm Eloffstraat die skeidslyn met Wemmer, wat ook in die suide aan Salisbury Claims grens. In die ooste skei Von Willieghstraat die voorstad van Marshalltown, wat ook noord van Salisbury Claims loop.

Die voorstad, wat op 26 Oktober 1921 geproklameer is, is aangelê op die Salisbury-kleims, met wie se destydse grense die voorstad s’n ooreenstem. Die kleims was blykbaar op die plaas Turffontein geleë. Die naam is afgelei van die Salisbury-goudmynmaatskappy.

Blykbaar was dit nog altyd ’n nywerheidsgebied, want vir die jare 1934, 1949 en 1961 is net een keer munisipale kiesers hier getel, te wete twee Engelssprekendes in 1934.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978.  *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.
Waverley, Johannesburg

**Waverley** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km noordoos van die stadsaal.

Die voorstad beslaan sowat 1,4&nbsp;km² en strek oor ’n afstand van amper 2&nbsp;km van die noordwestelike tot die suidoostelike uithoek. In die noordooste grens dit aan Savoy Estate, in die suidooste, suide en suidweste aan Highlands-Noord, in die noordweste aan Melrose Arch en Birnam.

## Geskiedenis 
duimnael|links|280px|Johannesburg se noordoostelike voorstede in 1929.
Waverley is op 9 April 1903 op die plaas Syferfontein uitgelê. Die naam is volgens oorlewering afgelei van die titel van die eerste roman deur sir Walter Scott, *Waverley*. Nog voorstede in die omgewing met ’n Skotse naam sluit Melrose, Melrose, Dunkeld, Highlands-Noord, Craighall en Blairgowrie in.

## Onderwys 
In die suidwestelike hoek van die voorstad is twee meisieskole, waarvan die St. Mary-skool, wat in 1888 gestig en uit Belgravia hierheen verhuis het, omstreeks 1934, 'n privaat skool is. Dié skool se skoolgeld vir dagskoliere in die hoogste drie grade het in 2018 R129&nbsp;780 per jaar beloop.

Reg langsaan St. Mary is die Hoër Meisieskool Waverley. Al is Waverley ’n gegoede voorstad kom dié skool se leerders hoofsaaklik uit middelklasgemeenskappe en dié wat gebuk gaan onder armoede en werkloosheid. Die skool is in 1953 gestig. Die skool het tot omstreeks 1990 ’n wit gemeenskap bedien wat oorheers is deur die Joodse kultuur, met ’n mengsel van meisies uit Engelse, Italiaanse, Libanese en Portugese huise. Namate ander hoërskole in die omgewing gestig is, het Waverley se getalle afgeneem tot ’n laagtepunt van 385 in 1991. Die getalle het begin toeneem nadat die skool aan alle rasse oopgestel is, maar die karakter daarvan het ook verander sodat die leerders nou so te sê almal swart is. Dieselfde het gebeur met die Hoër Seunskool Highlands North, wat in 1939 gestig is, die eerste 12 jaar lank koëd was en waaruit Waverley in 1951 ontstaan het. Nes die naam van die voorstad, is die name van Waverley se ses huise afgelei van die titels van sir Walter Scott se werke: Rob Roy, Peverill, Kenilworth, Lochinvar, Marmian en Ivanhoe.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978.  *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Stephen Mbogo

**Steve Mbogo** is 'n Keniaanse ontwikkeling joernalis en 'n plaaslike sekuriteit ontleder. Hy is die wenner van die *Earth Journalism Awards* (2009). Toegeken in Desember 2009 in Denemarke, die toekennings beloon uitnemendheid in Klimaatsverandering Verslaggewing. Hy skryf meestal oor onderwerpe wat sosiale ontwikkeling tendense beklemtoon, wat wissel van hoe kleinboerdery landbou in besighede omskep word, eerder as net 'n bron van huishoudelike voedsel in Afrika, tot hoe bekostigbare bydraende sosiale gesondheid versekering skemas kan Afrika se swak toegang byna gratis gesondheidsorg dienste help. Mbogo neem opdragte op hierdie en ander kwessies oor Afrika uit die plaaslike en buitelandse media.

## Eksterne skakels 
* http://awards.earthjournalism.org 
* http://www.bizcommunity.com/Article/111/15/42485.html
* https://www.worldpoliticsreview.com/articles/429/african-peacekeeping-force-development-continues-despite-funding-challenges
* https://www.businessdailyafrica.com/-/539546/1171398/-/nf7kyo/-/index.html
Alex Gilbert

**Alex Gilbert** (gebore op 1 April 1992) is 'n Nieu-Seelandse aanneming-advokaat.

In Julie 2015 het Gilbert die "I'm Adopted" -projek ingestel, vir ander aangenome mense om hul stories te deel. Die projek is 'n platform wat aangeneemdes dwarsoor die wêreld help om hul persoonlike ervarings met aanneming deur sosiale media te deel.

## Boeke 
* (2014) *My Russian Side*
* (2018) ''I'm Adopted''

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webtuiste
Westgate

**Westgate** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 1,2&nbsp;km wessuidwes van die stadsaal.

Dit beslaan sowat 0,78&nbsp;km², waarvan sowat driekwart wes en die res oos van die De Villiers Graaff-snelweg geleë is. In die weste grens Westgate aan City West, in die noorde aan Newtown, in die noordooste en ooste aan Ferreirasdorp en in die suide aan Selby.

Westgate is vroeg in die 1930 uitgelê en op 13 Julie 1942 geproklameer. Die naam is afgelei van die feit dat dit die "poort" in die weste is waardeur mense die middestad van Johannesburg met Hoofrifweg langs binnegekom het.

Westgate was blykbaar nog altyd hoofsaaklik ’n handelsgebied, want in 1934 is net 32 munisipale kiesers hier getel, van wie almal Engelssprekend was. Teen 1961 het die Engelssprekende kiesers afgeneem tot net drie, terwyl ook drie Afrikaanssprekende kiesers getel is.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.
Wanderers View

**Wanderers View** is ’n klein voorstad in Johannesburg, sowat 1,2&nbsp;km noord van die stadsaal.

duimnael|links|280px|Op dié straatplan van Johannesburg van 1897 is die benaderde omvang van Wanderers View verdonker.
Die voorstad beslaan sowat 0,8&nbsp;km² en word begrens deur Braamfontein in die weste en noorde, Hillbrow in die ooste en Parkstasie in die suide, hoewel Peter Raper in die *New Dictionary of South African Place Names* skryf die hoofstasie van Johannesburg asook die Eskom-gebou en YMCA val binne die grense van Wanderers View. In die weste van die voorstad, in Jutastraat, was die gebouekompleks van die destyds Gereformeerde kerk Johannesburg-Sentraal, sedert 1997 die tuiste van die Good News Community Church, ook ’n Gereformeerde kerk. Aan die teenoorgestelde kant van Wanderers View en een blok noord van Jutastraat by De Kortestraat 117, net anderkant die grens in Braamfontein, is nou ’n parkeerterrein waar die kerkgebou van die NG gemeente Johannesburg gestaan het tot dit in die dekade ná 2000 gesloop is. Langs dié kerk staan ’n gebou wat dekades lank as die hoofkantoor van die NG Kerk se Sinode van Suid-Transvaal (later Hoëveld genoem) gedien het. Vandat die Sinode verhuis het na Kemptonpark, staan dié gebou as Satawu House bekend.

Wanderers View is uitgelê op die plaas Braamfontein en in 1894 goedgekeur. Die naam is afgelei van die lig naasaan Krugerpark, destyds die Wanderers-sportvelde. Die Wanderers-klub het intussen na Kentpark in Illovo verhuis. In die ou Suid-Afrika, toe dit ’n blanke groepsgebied was, het die voorstad ’n redelike gelykop verdeling van Afrikaanse en Engelse inwoners gehad. Volgens die munisipale kieserslys was hier in 1934 222 Afrikaanssprekende kiesers en 473 Engelssprekendes; en in 1961 was 349 Afrikaans en 236 Engels.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.
Vier Ou Dinge

Die **Vier Ou Dinge** (vereenvoudigde Chinees: 四旧, tradisionele Chinees: 四舊, *sì jiù*) was ou gebruike, kultuur, gewoontes en idees in die Volksrepubliek China. Een van die doelwitte van die land se Kulturele Rewolusie was om die Vier Ou Dinge te vernietig. Die veldtog het op 19 Augustus 1966 in Beijing begin, kort ná die begin van die Kulturele Rewolusie.

## Terminologie 
Die term "vier ou dinge" is die eerste keer op 1 Junie 1966 gebruik in Chen Boda se hoofartikel in die *Volksdagblad*, "Vernietig alle monsters en duiwels", waar die Ou Dinge beskryf is as teenproletaries, iets wat "deur die uitbuitende klasse gekoester word" en "wat die gees van die volk duisende jare lank vergiftig het". Daar is egter nie verduidelik wat die "Vier Ou Dinge" is nie. 

Beroepe om die Vier Ou Dinge te vernietig is gewoonlik nie afsonderlik gedoen nie, maar in teenstelling met die opbou van die "Vier Nuwe Dinge": nuwe gebruike, kultuur, gewoontes en idees. wat die Vier Ou Dinge verdedig het. Die oorskot van die 76ste-generasie-hertog Yansheng is uit sy graf verwyder en kaal aan ’n boom opgehang. Rooi Gardes het mense se huise binnegegaan en skilderye, boeke en meubels verwoes; alles items wat beskou is as deel van die Vier Ou Dinge. Dit het alles plaasgevind sonder die goedkeuring van die regering, wat eintlik die bewaring van kultuurskatte soos Mawangdui en die Terracottaleër voorgestaan het.

Toe hy uitvind die Rooi Gardes nader die Verbode Stad, het premier Zhou Enlai gelas dat die hekke gesluit word en die Volksbevrydingsleër aangesê om dit teen die Rooi Gardes te verdedig. Pogings om die gardes tydens die rewolusie te keer is gefnuik deurdat Mao hulle ondersteun het.

## Skade en herstel 
Die Kommunistiese Party het nooit enige amptelike statistieke bekend gemaak oor die omvang van die skade wat aangerig is nie. Teen 1978 het baie stories oor sterfgevalle en vernietiging tydens die Kulturele Rewolusie uitgelek en wêreldwyd bekend geword.

Sedert die 1990's is daar ’n poging om die skade te herstel en kultuurterreine te herbou. Dit het saamgeval met ’n hernude belangstelling in en aanvraag na Chinese kulturele artefakte. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Village Deep

**Village Deep** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 1,5&nbsp;km suid van die stadsaal.

Village Deep is ’n nywerheidsvoorstad en beslaan sowat 0,25&nbsp;km². Dit het ’n langwerpige vorm wat 1&nbsp;km van noord na suid strek en minder as 300&nbsp;m van oos na wes. Wes daarvan is die Genesis Landfill Facility, suid die spoorlyn en dan Stafford, oos Eloffstraat met suidoos Robinson Deep en noordoos Selby, en noord New Centre.

Village Deep is uitgelê op die plase Turffontein en Booysen Estate en op 14 Februarie 1934 tot dorpsgebied verklaar. Die naam, wat eers The Village was, is ontleen aan die Village Deep Levels-goudmyn.

Tot minstens die middel van die 20ste eeu moes dit ’n voorstad met gemengde grondgebruik gewees het, want volgens die munisipale kieserslys van 1934 het hier toe 25 Afrikaanssprekende en 216 Engelssprekende kiesers gewoon. In 1949 het die getalle afgeneem tot 15 en 113 en in 1961 tot net vyf en 10.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.
Victory Park

**Victory Park** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km noordnoordwes van die stadsaal.

[duimnael|280px|links|Selfs 10 jaar nadat Victory Park geproklameer is, toe dié straatplan in 1929 geteken is, was daar nog nie tekens van ontwikkeling in Victory Park (die verdonkerde deel) nie. Suidwes daarvan moes [Emmarentia nog uitgelê word en suidoos Greenside.]]
Victory Park tesame met die Victory Park-kleinhoewes, wat uit enkele oop stukke grond, ’n paar straatblokke met onder meer die Joodse privaat hoërskool King David en die Victory Park Hebreeuse gemeente se geboue, beslaan sowat 1,6&nbsp;km². In die noorde grens dit aan Deltapark in Blairgowrie, in die noordooste aan Craighall Park, in die weste aan Parkhurst, in die suidooste aan Greenside, in die suidweste aan Emmarentia en in die weste aan Linden. Ingevolge die ou munisipale bedeling was, het Victory Park dus onder Johannesburg geval en is dit deur Linden van Randburg geskei.

Victory Park is uitgelê op die plas Braamfontein en aansoek daarvoor is in Januarie 1919 gedoen. Die naam herdenk volgens oorlewering die oorwinning van die Geallieerdes tydens die Eerste Wêreldoorlog (1914–18).

Die voorstad het blykbaar stadig ontwikkel, want in 1934 was hier net 10 Afrikaanse en agt Engelse kiesers op die munisipale kieserslys. Teen 1949 was dit 16 en 26, maar teen 1961 het die Engels kiesers skerp toegeneem tot 171, vergeleke met 45 Afrikaanssprekendes. Die voorstad huisves drie van Johannesburg se agt privaat Joodse Kind David-skole: ’n preprimêre (132 leerders in 2017), primêre (343) en sekondêre skool (375). Die sekondêre skool was toe net die helfte so groot soos die Hoërskool King David in Linksfield in die noordooste van Johannesburg, wat tradisioneel 'n groter Joodse teenwoordigheid het as die noordweste.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Chinese Nuwejaar

Die **Chinese Nuwejaar**, ook bekend as die **Lentefees** of **Maannuwejaar**, is ’n belangrike feesdag in moderne China wat aan die begin van die tradisionele Chinese maansonkalender gevier word. Vierings duur gewoonlik van die aand voor die eerste dag tot met die Lanternfees op die 15de dag van die eerste kalendermaand. Die eerste dag van die nuwe jaar val op die donkermaan tussen 21 Januarie en 20 Februarie. In 2020 was die Maannuwejaar op Saterdag 25 Januarie 2020; dit was die begin van die Jaar van die Rot.

## Beskrywing 
[duimnael|links|Leeudans by die [Nan Hua-tempel, Bronkhorstspruit, Gauteng, tydens Chinese Nuwejaar op 10 Februarie 2019.]]
duimnael|regs|Chinese nuwe jaar in Manchester, die Verenigde Koninkryk
duimnael|regs|Die deur van ’n huis versier vir die Nuwejaar.
[duimnael|regs|Voorbeeld van 'n [hongbao of rooi koevertjie]]
Die Nuwejaarfees is eeue oud en vind plaas na aanleiding van verskeie mites en gebruike. Die fees was tradisioneel ’n tyd om gode en voorouers te vereer. Die Maannuwejaar word ook in ander Asiatiese lande en gebiede gevier, soos Taiwan, Hongkong, Macau, Singapoer, Indonesië, Maleisië, Korea, Thailand, Viëtnam, Kambodja, Mauritius, Australië, Filippyne. en Suid-Afrika.

In China is daar groot verskille tussen die streeksgebruike en tradisies van die viering van die Nuwejaar. Die aand voor die tyd is gewoonlik ’n geleentheid vir Chinese families om byeen te kom vir ’n jaarlikse reünie-ete. Dit is ook tradisie dat die familie hul huis deeglik skoonmaak om slegte geluk weg te vee en plek te maak vir goeie geluk. Vensters en deure word versier met rooi papier en gedigte met gewilde temas soos geluk, rykdom en ’n lang lewe. Ander bedrywighede sluit in klappers skiet en die gee van geld in rooi koeverte. Kluitjies, veral met groentevulsels, is ook gewilde eetgoed tydens die feesvierings.

Dit is een van die wêreld se grootste feeste, met "die grootste jaarlikse menslike migrasie in die wêreld".

## Datums van die Chinese Nuwejaar 
Hier onder volg die datum en naam van die Chinese Nuwejaar van 2001 tot 2100.

Volgens die Gregoriaanse kalender begin die Chinese Nuwejaar met die donkermaan tussen 21 Januarie en 20 Februarie. Baie mense werk hul Chinese geboortejaar verkeerdelik volgens hul Gregoriaanse geboortejaar uit. Omdat die Chinese jaar in laat Januarie tot middel Februarie begin, hou die vorige Chinese jaar tot die vorige dag aan. Die Jaar van die Slang 1989 het byvoorbeeld op 6 Februarie 1989 begin. Die voorafgaande Jaar van die Draak 1988 het dus tot 5 Februarie 1989 geduur. Iemand wat tussen 1 Januarie en 5 Februarie 1989 gebore is, is eintlik in die Jaar van die Draak gebore en nie in die Jaar van die Slang nie. Dit word nie altyd op aanlyn webtuistes wat geboortejare bereken, in berekening gebring nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Laerskool Langlaagte

[duimnael|regs|300px|Die bestuur van die Randse Kring van Afrikaanse Skoolhoofde en Onderhoofde, 1954. Van links: J.J. Nel (Richmond-laerskool, penningmeester), dr. J.H. Oosthuizen (Langlaagte-laerskool, voorsitter), I.J. Grové ([Aucklandparkse Laerskool), J.J. van Wyk (Laerskool Goede Hoop, Mayfair, sekretaris) en J.J.F. du Toit (Laerskool Johan Rissik, ondervoorsitter).]]

Die **Laerskool Langlaagte** was ’n laerskool in die weste van Johannesburg, in De Vosstraat aan die grens van die voorstede Paarlshoop en Langlaagte.

Die skool is in 1889 gestig, net drie jaar ná die stigting van Johannesburg, in die omgewing van Paarlkamp. Van die oorspronklike delwerskampe in die Goudstad, het Paarlkamp die grootste getal Afrikaanse bewoners gehad. Dis aangelê op ’n gedeelte van die plaas Langlaagte wat lede van die Genootskap van Regte Afrikaners op 26 September 1886 vir £5 000 by G.C. Oosthuizen gekoop het. Die standplase is in Januarie 1887 per openbare veiling verkoop. Hier het ds. S.J. du Toit die eerste Afrikaanse erediens in Johannesburg gelei en is die Langlaagte-weeshuis kort ná die Tweede Vryheidsoorlog (1899–1902) deur ds. Abraham Kriel van die NG gemeente Langlaagte gestig.

C.J. Langenhoven was die Langlaagte-skool se waarnemende hoof van Julie 1895 tot April 1896. Oor sy tyd aan die skool, het *Beeld* in 1989 soos volg berig: “Min skole kan soos die eeu oue Laerskool Langlaagte in Johannesburg spog dat die skrywer C.J. Langenhoven sowat 'n eeu gelede gehuil het omdat van dié skool se leerlinge nie in die Junior Matriekeksamen kon slaag nie. Hy het destyds die ses leerlinge in die senior klas in die skool met 'n perdewaentjie aangery stad toe na die saal waar hulle die eksamen vir Junior Matriek afgelê het. Smiddae het hy hulle weer gaan haal. Mev. Freda Morgendaal, 'n nooi Le Roux, het later in 'n jaarblad van die skool vertel: ‘Ons was 'n stuk of ses, en hy én ons was seker dat ons sou slaag - en daar druip ons hele klomp! O, sal ek Langenhoven se gesig ooit vergeet die dag toe die uitslae verskyn! Die teleurstelling! En toe ons weer kyk, rol die trane oor sy wange. ‘Langenhoven het nie één woord van verwyt laat hoor nie, maar as hy vir ons gesê het: “Spring in daardie gat en sny jou keel af,” dink ek sou ons dit gedoen het - só sleg het ons gevoel en só skaam was ons dat ons gedruip het nadat hy soveel aandag aan ons bestee het.’

In sy eeufeesjaar was meer as 60% van die skool se 196 leerlinge inwoners van die Abraham Kriel-kinderhuis. Omdat die skool dus baie min ouers gehad het wat kon help geld insamel, het hy noustrop getrek.

In Mei 1993 het *Beeld* berig oor die moontlike verskuiwing van die kinderhuis nadat drie van die vier skole wat die kinders bygewoon het, gesluit het: die Laerskool Langlaagte, Hoërskool Die Goudveld en Hoërskool D.F. Malan in Crosby.

## Verwysings
Die A tot Z van klassieke musiek

***Die A tot Z van klassieke musiek*** is 'n naslaanwerk oor klassieke musiek wat deur Koos Human geskryf is. Die eerste uitgawe is op 1 Junie 2005 deur Human & Rousseau uitgegee. Dit is die enigste omvattende gids van klassieke musiek in Afrikaans.

## Eksterne skakels 
* *Die A tot Z van klassieke musiek*  op die webwerf van Human & Rousseau
Laerskool Dirkie Uys, Orchards

Die Laerskool Dirkie Uys was ’n laerskool in die Johannesburgse voorstad Orchards.

Die skool het in 1928 ontstaan as die Norwoodse Afrikaansmediumskool. In 1929 is die naam verander na die Afrikaanse Laerskool Orchards. In 1933 is die naam weer verander, dié keer na die Laerskool Dirkie Uys, wat onderrig aan laerskoolleerlinge uit omliggende voorstede soos Norwood, Oaklands, Victoria, Orange Grove en Sydenham gebied het. Tot die jaar 2000 was die naam Dirkie Uys. Toe is die naam verander na Orchards Primary School en het die skool uitsluitlik Engelsmedium geword.

In 1994 het die skool net 165 leerlinge oorgehad. In 1995 het dit verander na ’n Afrikaanse en Engelse skool volgens die parallelmediummodel en teen 1997 het die leerlinge toegeneem tot 253, verdeel in afsonderlike Afrikaanse en Engelse klasse. Christo Lodder was die skoolhoof van 1992 tot 1998 tydens die omskakeling na die parallelmediummodel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Laer skole gee kinderhuis kos en klere Genoeg om 'n vragmotor te vul, Beeld, 29 November 1996. URL besoek op 8 Februarie 2018.
Laerskool Goede Hoop, Mayfair

[duimnael|regs|300px|Die bestuur van die Randse Kring van Afrikaanse Skoolhoofde en Onderhoofde, 1954. Van links: J.J. Nel (Richmond-laerskool, penningmeester), dr. J.H. Oosthuizen ([Laerskool Langlaagte|Langlaagte-laerskool, voorsitter), I.J. Grové (Aucklandparkse Laerskool), J.J. van Wyk (Laerskool Goede Hoop, sekretaris) en J.J.F. du Toit (Laerskool Johan Rissik, ondervoorsitter).]]

Die **Laerskool Goede Hoop** (dikwels ook Goedehoop geskryf) was ’n Afrikaansmediumskool in die Johannesburgse voorstad Mayfair.

Die skool het in 1990 gesluit weens ’n dalende leerdertal. In dié tyd het Mayfair, wat toe nog ’n blanke groepsgebied was, reeds ’n sogenaamde grys gebied geword met ’n groot Indiërbevolking. In Junie 1990 het die Transvaalse onderwysdepartement besluit om die skool aan die Raad van Afgevaardigdes oor te dra in die dringende behoefte aan Indiërskole in Sentraal-Johannesburg te voorsien. Omstreeks dieselfde tyd het ook die Engelsmedium Crown Reef Primary, ook ’n wit skool in Mayfair se omgewing, gesluit weens dieselfde probleem van ’n dalende leerdertal.

## Verwysings
Talboton

**Talboton** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 7&nbsp;km noordoos van die stadsaal.

[duimnael|links|280px|Johannesburg se noordoostelike voorstede in 1929. [Percelia Estate, Talboton, die helfte van Faimount en Raedene Estate is later aangelê op die onbeboude stuk grond oos van Highlands-Noord.]]
Die voorstad is net 0,08&nbsp;km² groot en beslaan drie hele straatblokke en ’n ry huise aan Boundaryweg. In die noorde word dit begrens deur Percelia Estate, in die ooste deur Fairmount, in die suide deur Raedene Estate (’n selfs kleiner voorstad) en in die weste deur Rouxville en Highlands-Noord. Talboton is op die plaas Klipfontein No. 139 uitgelê en op 22 November 1944 geproklameer. Die eienaar van die dorpsgebied, John Talbot Rowe, het dit na homself genoem. In 1949 het die voorstad twee Afrikaanse munisipale kiesers gehad en 74 Engelse. Teen 1961 het die Afrikaanse kiesers tot 13 toegeneem en die Engelse tot 99. Vir die sensus van 2011 is ’n groot gedeelte van die aanliggende Fairmount saam met Talboton getel. Toe was amper twee derdes van die inwoners van dié wyk wit en een derde swart. Tweede derdes (327) se huistaal was Engels en net drie Afrikaans.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Sunnyside, Johannesburg

**Sunnyside** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 3,3&nbsp;km noordwes van die stadsaal geleë.

[duimnael|links|240px|Op dié straatkaart van 1929 is Sunnyside in die middel in die verligte sirkel. Die grense is Quincestraat, Frostlaan, Governmentweg (waarvan die naam Stanleylaan geword het) en die [standplaas|standplase wat wes van Limestraat lê.]]
Dit beslaan net 0,032&nbsp;km² en word geheel en al deur Braamfonteinwerf omring. Ietwat verder suid is Cottesloe, wes die Uitsaaisentrum en Auckland Park en noord Richmond. 

Die *New Dictionary South African Place Names* noem Sunnyside, Johannesburg, net terloops by die inskrywing oor Sunnyside, Pretoria, maar verstrek geen besonderhede oor wanneer dit uitgelê is of waar die naam vandaan kom nie. In die ou Suid-Afrika was die verdeling van Afrikaans- en Engelssprekende inwoners van Sunnyside redelik gelykop, te oordeel na die munisipale kieserslys. In 1934 was dit 71 Afrikaans en 60 Engels, in 1949 75 en 55 en in 1961 61 en 53.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978.  *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.
Spes Bona

**Spes Bona** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 3&nbsp;km oossuidoos van die stadsaal.

duimnael|links|270px|Op dié straatplan van 1929 kan gesien word presies hoe klein Spes Bona (in die middel verlig) is.
Die voorstadjie beslaan net sowat 0,027&nbsp;km². In die weste, oorkant Castlestraat, grens dit aan Wolhuter, in die noorde, oorkant Hanaustraat, aan Jeppestown, in die ooste, oorkant Bergstraat, aan Jeppestown-Suid, en in die suide, oorkant die spoorlyn, aan Benrose. Spes Bona moes kort ná die middel van die 20ste eeu sy residensiële karakter verloor het, te oordeel na die munisipale kieserslys vir enkele jare. In 1934 was hier nog 50 Afrikaanse en 56 Engelse kiesers en in 1949 26 en ses, maar teen 1961 het net vier Afrikaans- en twee Engelssprekende kiesers oorgebly.

Spes Bona is aangelê op ’n gedeelte van die plaas Doornfontein. Dis gestig in 1896 en het in 1897 deel van die Johannesburgse munisipaliteit geword. Die naam is Latyn vir "goeie hoop" en is ontleen aan die ou Spes Bona-goudmyn.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.
Rouxville, Johannesburg

**Rouxville** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km noordoos van die stadsaal.

[duimnael|links|270px|Rouxville (in die middel verdonker) in 1929, voor [Raedene Estate (oos daarvan), Talboton en Percelia Estate (albei noordoos daarvan) gebou sou word. In die oopte wes van Rouxville is later die voorstede (van suid na noord) Forbesdale, Cheltondale, Bagleyston en Hawkins Estate gebou.]]
Rouxville, wat sowat 0,22 km² beslaan en uitgelê is in die vorm van ’n onderstebo driehoek, word in die noorde begrens deur Highlands-Noord, in die noordooste deur Raedene Estate, in die suidooste deur Sydenham, in die suidweste deur Bagleyston en in die noordweste deur Hawkins Estate. Rouxville is omstreeks 1896 op ’n gedeelte van die plaas Klipfontein aangelê en genoem na Jacobus Petrus Roux (1865–1929), wat die grond in 1895 by F.D.J. Viljoen gekoop het.

Synde in die oorwegend Engelssprekende noordooste van die Goudstad, was die meeste van die voorstad se inwoners al die jare Engels. In 1934 was net twee munisipale kiesers Afrikaanssprekend, vergeleke met 64 Engels. In 1949 was steeds net twee Afrikaanssprekend, maar toe was 205 Engelssprekend. In 1961 was 42 Afrikaans, maar toe het die Engelssprekendes toegeneem tot 324. Volgens die sensussyfers van 2011 het die voorstad toe 1&nbsp;366 inwoners gehad, van wie 55,3% swart was en 39,6% wit. Engels met 647 moedertaalsprekers (47,4%) was die grootste huistaal. In daardie jaar het net 18 inwoners Afrikaans as hul huistaal aangedui, 10de op die rangleer.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Rossmore

**Rossmore** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 5&nbsp;km noordwes van die stadsaal geleë.

[duimnael|links|240px|Rossmore is verdonker op dié straatkaart van Johannesburg van 1929. High Street suid van Brixton het die grens gevorm tussen die plase [Braamfontein (plaas)|Braamfontein, waarop Rossmore uitgelê is, en Middelfontein, 'n wigvormige plaas noord van Langlaagte.]]
Rossmore beslaan sowat 1 km² en word begrens deur Westdene in die noordweste, Melville in die noorde, Auckland Park in die ooste, Brixton in die suide en Hurst Hill in die suidweste. Die grootste deel van die voorstad word in beslag geneem deur die Kingsway-kampus van die Universiteit van Johannesburg, die Helen Joseph-hospitaal en die skoolterrein van die Hoërskool Vorentoe. Net in die ooste weerskante van Chiselhurstrylaan en in die noorde aan die suidwestelike punte van St. Swinthins- en Aucklandlaan is enkele woonhuise, in laasgenoemde geval besonder oud.

Rossmore is uitgelê op die plaas Braamfontein en op 9 September 1925 geproklameer. Die naam is gegee ter ere van lord Rossmore se enigste dogter, Mary Westenra, die tweede vrou van die mynmagnaat sir Abe Bailey.

Die voorstad het vroeër jare ’n goeie balans tussen Afrikaans- en Engelssprekende inwoners gehad. Volgens die munisipale kieserslys van 1934 was hier toe 108 Afrikaanse en 117 Engelse kiesers. In 1949 was dit 193 en 270 en in 1961 235 en 264. 

Die verandering van die Randse Afrikaanse Universiteit na die Universiteit van Johannesburg, het nie net die aard van dié instelling se studentekorps van wit en Afrikaans na swart en Engels of Zoeloe en ander swart tale verander nie, maar ook die profiel van Rossmore se bewoners: In 2001 was 502 (69,9%) van hulle wit en 413 (57,4%) Afrikaans. Vir die 2011-sensus is die Helen Joseph-hospitaal by Rossmore ingereken. Toe was 77,1% (1&nbsp;187) van die inwoners swart en net 141 (9,2%) wit. Afrikaans het teruggesak na die vierde plek met 117 (10,1%) moedertaalsprekers, vergeleke met 245 (21,1%) Engels, 235 (20,2%) Zoeloe en 135 (11,6%) Tswana.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Bredasdorpsepter

**Bredasdorpsepter** (*Paranomus abrotanifolius*) is 'n struik tot 90&nbsp;cm (35&nbsp;duim) hoog, met tweeslagtige bloeisels wat tussen Mei en Desember verskyn. Dit is deel van die proteafamilie. Die spesie kan die losbrande wat in die fynbos voorkom nie oorleef nie. Dit word deur insekte bestuif. Die vrugte los saad ongeveer twee maande na die blomme en hierdie word deur miere na hul ondergrondse neste geneem – waar die omhulsel aan larwes gevoer word. Dit verseker dat die saad nie doodbrand nie – sodat nuwe plante kan ontkiem. Dit is 'n seldsame endemies spesie wat net in omtrent tien mini-streke van die suidkus van die Wes-Kaap in Suid-Afrika voorkom. Dit is kom voor in die Potberggebied van die De Hoop-natuurreservaat en op die Elimvlaktes.

## Galery 

Paranomus abrotanifolius Potberg 02.jpg
Paranomus abrotanifolius Potberg 03.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels
Lykvlek

[duimnael|Lykvlekke op 'n [kadawer.]]

In die mediese vakterminologie verwys **lykvlekke** (Latyn: *livores mortis*) na die blou plekke wat op die laagsliggende dele van 'n lyk ontstaan as gevolg van die uittree van bloed deur die versterwende wand van die bloedvate wat die laagste lê. Dit is 'n sekere teken van dood.

## Sien ook 
* Kadawer
* Lykstyfheid
Lykstyfheid

regs|duimnael|Skematiese voorstelling van spierweefsel by die verskynsel van lykstyfheid.

In die mediese vakterminologie verwys **lykstyfheid** (Latyn: *rigor mortis*, *rigidus* = styf, *mors* = dood) na die tydelike styfheid van 'n lyk deur die stolling van die spier-eiwitte. Dit is 'n sekere teken van die dood.

## Sien ook 
* Kadawer
* Lykvlek
Concerto

[duimnael|300px|[Frederik II van Pruise voer 'n fluitconcerto op in Sanssouci met C. P. E. Bach op klavier. Johann Joachim Quantz leun teen die muur regs. Adolph Menzel, 1852.]]

'n **Concerto** of **konsert** is 'n werk in simfoniese vorm, gewoonlik met drie bewegings, vir een of soms meer soliste met orkes.

Gedurende die 16de tot 18de eeue was 'n concerto gekenmerk as 'n komposisie vir diverse ensemble van stemme, instrumente, of albei. Hierdie gebruik is afkomstig vanaf die die oorspronklike Italiaanse betekenis van *concertare*, wat beteken om saam te sluit of by een te kom. Die uitvoerders van 'n vroeë concerto was gewoonlik heterogeen in een of ander sin, soos byvoorbeeld soliste en koor, twee aparte kore, verskillende instrumente, of, mees algemeen, stemme en instrumente. Deur die 17de eeu het die term concerto 'n bykomende Latynse betekenis aangeneem, naamlik een van "baklei" of "stryding", in versying na die opposisie tussen die soliste en orkes van die moderne concerto. 

In die 17de eeu is geweide musiek vir stemme en instrumente algemeen concertos genoem, terwyl sekulêre werke van soortgelyke aard algemeen arias, *musiche*, of kantates genoem is. Grootskaalse geweide concertos vir koor, soliste en instrumente was algemeen in Venesië, en verskyn in versamelings van die 16de eeu vorentoe, deur Andrea Gabrielli en Giovanni Gabrielli asook Claudio Monteverdi. 

## Bronne 
* 

## Eksterne skakels 
*
Tetoem

**Tetoem** of **Tetoen** is 'n Maleis-Polinesiese taal wat saam met Portugees die amptelike tale van die eilandnasie Oos-Timor vorm. Dié taal word veral in die hoofstad Dili en in die suidoostelike streke van die eiland Timor gepraat.

Tetoem word deur 463&nbsp;500 mense op die eiland Timor gepraat en bevat verskeie dialekte soos Tétum Oficial rondom die hoofstad Dili, oostelike Tetoem, suidelike Tetoem, noordelike Tetoem en Nanaek. Dié taal het baie leenwoorde van Portugees en Indonesies/Maleis oorgeneem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Lakeview

**Lakeview** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 2,7&nbsp;km suidwes van die stadsaal geleë.

[duimnael|links|280px|Op die straatkaart van Johannesburg van 1929 is Lakeview in die middel verdonker. Die [M1 (Johannesburg)|M1 is later wes van Lakeview en oos van Crownstasie (aangetoon op die kaart) gebou.]]
Die voorstad, wat net 0,04&nbsp;km² beslaan, grens in die ooste en suide aan Ophirton. In die suide vorm Springstraat die grens en in die weste Wendellstraat en aan die oorkant ’n onbeboude stuk van die plaas Turffontein. Lakeview is nou uitsluitlik ’n nywerheidsbuurt, maar vroeër jare was dit ook ’n woongebied, want in 1934 was hier 87 munisipale kiesers, van wie 42 Afrikaans- en 45 Engelssprekend was. In 1949 was dit 11 Afrikaans en 10 Engels, maar teen 1961 het die inwoners verder afgeneem, want toe het net vier Afrikaans- en twee Engelssprekende kiesers oorgebly. Die skilder W.H. Coetzer se gesin het 'n ruk lank hier gewoon toe hy klein was.

Lakeview is in 1903 op ’n gedeelte van die Ophirton-landgoed uitgelê. Die naam is afgelei van die voorstad se ligging naby die Ophirtonmeer. Aangesien dit so klein is, word Lakeview nie vir sensusdoeleindes afsonderlik getel nie. Dit strek net sowat 700&nbsp;m van suidwes tot noordoos en van noordwes tot suidoos skaars 80&nbsp;m.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Martindale

**Martindale** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 7&nbsp;km wesnoordwes van die stadsaal geleë.

[duimnael|links|280px|Op dié straatkaart van 1929 kan gesien word hoe Martindale uitgelê is ten opsigte van die ou plase van die [Witwatersrand: Die grens van die plaas Braamfontein loop onmiddellik oos daarvan, Middelfontein se grens loop skuins af suid van Newclare en suid daarvan is Langlaagte, terwyl die oostelike grens van Waterval ooreenstem met Martindale se oostelike grens.]]
Die voorstad, wat net sowat 0,2&nbsp;km² beslaan en nagenoeg 1&nbsp;km van noordwes tot suidoos en 180&nbsp;m van noordoos tot suidwes strek, word begrens deur Newlands in die noordweste, Sophiatown in die noorde, Westdene in die suidooste en Westbury in die suide. ’n Groot deel van die voorstad word in beslag geneem deur die hoofkantoor van Johannesburg se metropolisie. Volgens die sensus van 2011 was die voorstad, waarvan die grense vir sensusdoeleindes groter getrek is as Martindale se werklike omvang, se 448 inwoners min of meer gelykop verdeel tussen swart (142), bruin (139) en wit (125). Ook het amper ewe veel inwoners Engels (156) as Afrikaans (152) as hul huistaal aangedui.

Martindale is in 1904 op die plaas Waterval uitgelê en waarskynlik genoem na John Hugh Martin, ’n Ier wat belang gehad het by lisensies vir standplase hier. Dit was vroeër jare nie juis 'n residensiële gebied nie, want in 1934 was hier net vyf Afrikaanse en ses Engelse munisipale kiesers, in 1949 drie en 11 en in 1961 geen.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Hiri Motu

**Hiri Motu** is 'n pidgintaal wat saam met Engels en Tok Pisin die amptelike tale van die eilandnasie Papoea-Nieu-Guinee vorm. Dit is 'n vereenvoudigde weergawe van die Austronesiese taal Motu.

Hiri Motu het 'n baie min getal van moedertaalsprekers, terwyl sowat 120&nbsp;000 mense dit as 'n tweede taal praat. Hiri Motu is streng gesproke nóg 'n pidgintaal nóg 'n kreooltaal, dit beskik oor sommige eienskappe van albei taalsoorte. Weens fonologiese en grammatikale verskille is Motu en Hiri Motu nie onderling verstaanbaar nie. In die gebiede waar Hiri Motu eens 'n goed gevestigde *lingua franca* was, is dit oor baie jare heen deur Tok Pisin en Engels vervang.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Tok Pisin

**Tok Pisin** ([ˌtokpiˈsin]), ook **Nieu-Guinee-Pidgin** of **Pidgin-Engels**, is 'n Kreooltaal wat saam met Engels en Hiri Motu die amptelike tale van die eilandstaat Papoea-Nieu-Guinee vorm. Dit is 'n vereenvoudigde weergawe van die Indo-Europese taal Engels. Die naam "Tok Pisin" is afgelei van die Engelse woorde *talk* vir "woord", "praat" of "taal" en *pidgin*.

Tok Pisin het sowat 120&nbsp;000 moedertaalsprekers, terwyl 4 miljoen mense dit as 'n tweede taal praat. Tok Pisin is die mees verspreide taal van Papoea-Nieu-Guinee en dien as 'n *lingua franca*. Dit is verwant aan Bislama, een van die drie amptelike tale van Vanuatu, en Pijin, een van die twee amptelike tale van die Salomonseilande.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Gemeinsame Normdatei

Die **Gemeinsame Normdatei** (**GND**) is 'n internasionale gesaglêer vir die organisering van data van biblioteekkatalogusse.

## Eksterne skakels 
* Inligting oor die GND van die Duitse Nasionale Biblioteek
* Soek via OGND (*Bibliotheksservice-Zentrum Baden-Württemberg*)
* Bereitstellung des ersten GND-Grundbestandes  DNB, 19 April 2012
* "Van gesagkontrole tot geskakelde normdata" , voorlegging deur Reinhold Heuvelmann (Duitse Nasionale Biblioteek) aan die ALA MARC Formats Interest Group, Junie 2012
Pretoriaanse Garde

Die **Pretoriaanse Garde** (Latyn: *cohortes praetoriae*) was in die Romeinse Ryk ’n elite-eenheid van die weermag waarvan die lede gedien het as persoonlike lyfwagte van die keiser. 

## Geskiedenis 
In die tyd van die Romeinse Republiek was die Pretoriaanse Garde ’n klein eskortmag vir amptenare met hoë range, soos senatore en provinsiale goewerneurs. 

Met die oorgang na die Romeinse Ryk het die eerste keiser, Augustus Octavianus, die garde as sy persoonlike lyfwagte aangestel. Hoewel hulle dié diens langer as 300 jaar gelewer het, het die garde bekend geraak vir sy intriges en inmenging in die weermag en politiek, tot op die punt waar hulle keisers omvergewerp en hul opvolgers aangewys het. 

In 312 het Konstantyn die Grote die garde eindelik ontbind.

## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia