Johannes Tzetzes

**Johannes Tzetzes** (Grieks: Ἰωάννης Τζέτζης, Iōánnēs Tzétzēs; gebore omstreeks 1110, Konstantinopel – 1180, Konstantinopel) was 'n Bisantynse digter en grammatikus wat in Konstantinopel in die 12de eeu gewoon het. Hy het beduidende bydrae gemaak tot die behoud van waardevolle inligting uit die Oudgriekse letterkunde. Van sy talle werke is die belangrikste werk die *Boek van Geskiednisse*, ook bekend as *Chiliades* ("Duisende"). Die werk is 'n lang gedig wat kennis bevat wat elders nie beskikbaar is nie en dien as kommentaar op Tzetzes se eie briewe. Twee van sy ander belangrike werke is die *Allegoriai* op die *Ilias* en die *Odusseia*, wat lang didaktiese gedigte (Die didaktiese (opvoedkundige) gedig of didaktiese poësie verwys na 'n aantal poëtiese werke uit die Grieks-Romeinse oudheid wat daarop gemik was om die leser in 'n sekere onderwerp te onderrig. Die didaktiese gedig word gewoonlik gerig aan 'n bepaalde persoon in die gedig wat onderrig word, en dien as model vir die leser.) is wat interpretasies van Homeriese teologie bevat.

## Biografie 
Tzetzes het homself beskryf as suiwer Grieks aan sy vader se kant en deels Iberies (Kartweliaans) aan sy moeder se kant. In sy werke verklaar Tzetzes dat sy grootmoeder 'n familielid was van die Georgiese Bagratid prinses Maria van Alanië, wat saam met haar na Konstantinopel gekom het en later die tweede vrou geword het van die *sebastos* Konstantyn Keroularios, *megas droungarios*, en neef van die Ekumeniese Patriarg van Konstantinopel, Michaël I van Konstantinopel.

Hy het vir 'n tyd lank as 'n sekretaris van 'n provinsiale goewerneur gewerk en later 'n bestaan gevoer deur onderrig en skryfwerk.

Hierdie versameling literêre, historiese, teologiese en antieke uiteensettings verskaf 'n belangrike momentopname van die intellektuele wêreld van Konstantinopel in die middel van die 12de eeu, en bewaar ook fragmente van meer as 200 antieke skrywers, insluitend baie wie se werke verlore gegaan het. Die skrywer het daarna 'n hersiene uitgawe met kantaantekeninge in prosa en verse uitgebring (red. T. Kiessling, 1826; oor die bronne sien C. Harder, *De J. T. historiarum fontibus quaestiones selectae*, verhandeling, Kiel, 1886).

Tzetzes het Homeros se *Ilias* aangevul met 'n werk wat begin met die geboorte van Paris en die verhaal voortsit tot die Achajers se terugkeer huis toe.

Die *Homeriese Allegorieë*, in "politieke" vers en aanvanklik opgedra aan die Duits-gebore keiserin Irene en daarna aan Konstantyn Cotertzes, is twee didaktiese gedigte, Die eerste is gebaseer op die *Ilias* en die tweede is gebaseer op die *Odusseia* waarin Homeros en die Homeriese teologie uiteengesit word en dan verduidelik word deur middel van drie soorte allegorieë: euhemeristies (), anagogies () en Kosmogonies (). Hierdie werke is in 2015 en 2019 in Engels vertaal deur Adam J. Goldwyn en Dimitra Kokkini.

In die *Antehomerica* roep Tzetzes die gebeure in herinnering wat voor Homeros se *Ilias* plaasgevind het. Hierdie werk is gevolg deur die *Homerica*, wat die gebeure van die *Ilias* dek, en die *Posthomerica*, wat die gebeure wat tussen die *Ilias* en die *Odusseia* plaasgevind het dek. Al drie is tans in Engelse vertalings beskikbaar.

Tzetzes het ook kommentaar op 'n aantal Griekse skrywers gelewer, waarvan die belangrikste dié is wat  die obskure *Cassandra* of *Alexandra* van die Hellenistiese digter Lycophron verhelder of toelig, gewoonlik genoem "Oor Lycophron" (geredigeer deur K.O. Müller, 1811). Daar kan ook melding gemaak word van 'n dramatiese skets in jambiese vers, waarin die grille van geluk en die ellendige lot van die geleerdes beskryf word; en van 'n jambiese gedig oor die dood van keiser Manuel I Komnenos, wat merkbaar is omdat dit aan die begin van elke nuwe reël gebruik maak van die laaste woord van die voorafgaande reël (beide in Pietro Matranga, *Anecdota Graeca* 1850).

Vir die ander werke van Tzetzes sien J. A. Fabricius, *Bibliotheca graeca* (red. Harles), xi.228, en Karl Krumbacher, *Geschichte der byz. Litt.* (2de druk, 1897); en die monografie deur G. Hart, "De Tzetzarum nomine, vitis, scriptis," in Jahn se *Jahrbucher für classische Philologie. Supplementband xii* (Leipzig, 1881). 

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* Gautier, Paul (1970), *La curieuse ascendance de Jean Tzetzes*. *Revue des Études Byzantines*, 28: 207–20.
* Goldwyn, Adam, Kokkini, Dimitra (2015), *Allegories of the Iliad*. Drukpers van Harvard-universiteit.

## Eksterne skakels 
* Tzetzes se Allegoriae Iliadis. 1851-uitgawe by die Internet Archive
* Scolia oor Lycophroon, 1811-uitgawe by Google Books
* Tzetzes, Briewe. 1851-uitgawe by die Internet Archive
* Ioannis Tzetzae Antehomerica, Homerica et posthomerica. 1793-uitgawe by Google Books
* Chiliades. 1826-uitgawe by Google Books
* Tzetzes, Miscellanea, in die Estense digitale biblioteek