open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Glenys Lynne

**Glenys Lynne Mynott** (* 5 Mei 1945) is 'n Suid-Afrikaanse sanger, later deel van Four Jacks and a Jill, wat bekend is vir treffers soos *Ramaja*, *Haai Casinova* en *Een, twee, drie*.

Lynne het op twaalf begin sing. Haar ma het haar aangespoor en sy het lesse by Al Preston geneem. Op vyftien wen sy 'n landwye talentkompetisie en kort daarna behaal sy 'n tweede plek op LM Radio se *Talent Parade*. Haar eerste album, *Teenage Time*, is op sestien vrygestel.

Ná skool sing sy sewe maande lank saam met die *Harold Roy Band* in Benoni, waarna sy saam met Johnny Kongos en die G-Men deur Suid-Afrika toer. In 1962 speel sy in Gordon Vorster se rolprent, Jy’s lieflik vanaand, waarin sy die liedjie *‘n Bietjie te jonk* sing. Haar eerste enkelspeler, ''Not Because I'm Bad*, is in 1963 vrygestel.

In 1964 begin sy saam met *The Zombies'', Suid-Afrika se eerste rockgroep met lang hare, te sing. Die groep het hul naam later na Four Jacks and a Jill verander.

In die 1970's begin Lynne om Afrikaanse albums op te neem, wat haar gewildheid 'n hupstoot onder 'n wyer deel van die Suid-Afrikaanse bevolking gegee. Sy het ook 'n aantal geestelike albums vrygestel.

Haar grootste sukses was met *Ramaja*, wat in Julie 1976 op Springbokradio se Top 20-treffersparade gedebuteer het, en vir drie weke in die nommer een-posisie was.

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
*
Observatory, Johannesburg

[duimnael|links|190px|Ds. [Hendrik Snijders|H.J. Snijders het die NG kerk Johannesburg-Sterrewag se hoeksteen op 26 November 1972 gelê. Minder as 10 jaar later, in 1978 toe die gemeente 14 jaar oud was, is dit by Johannesburg-Noord ingelyf.]]

**Observatory** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Geskiedenis 
Observatory is ’n groot tuinvoorstad, sowat 6&nbsp;km oosnoordoos van die Johannesburgse stadsaal. Die Transvaalse Sterrewag is in 1903 gebou op die rif wat Berea, Yeoville en Bertrams van Bezuidenhoutsvallei skei en wat destyds ’n helder en rookvrye atmosfeer gehad het. ’n Pad moes na die eensame observatorium gebou word en weerskante daarvan het ’n voorstad begin vorm aanneem. Dit is nou, saam met Observatory Uitbreiding, geleë in ’n breë vallei tussen Observatory-koppie in die suide, Bellevue-Oos in die weste, Orange Grove in die noorde, en Cyrildene en Dewetshof in die ooste. Die Observatory-gholfbaan is in die middel van die voorstad, en die noordelike gaping in die rif staan bekend as Sylviapas, wat lei na Linksfield.

## Godsdiens en onderwys 
Observatory was 1964 tot 1978 die tuiste van die NG gemeente Johannesburg-Sterrewag. In laasgenoemde jaar is dit saam met die NG gemeente Noordoosrand by Johannesburg-Noord ingelyf. In dié voorstad het die NG Kerk die Maria Kloppers-kinderhawe tot stand gebring. Dis ook die tuiste van die Hoër Meisieskool Athlone, wat reeds sedert kort ná 1994 hoofsaaklik swart leerders het. Die gelyknamige seunskool is suid van Observatory in Bezuidenhoutsvallei geleë. Ook die Laer Meisiekool Observatory het geen meer leerders uit die geledere van Observatory se wit inwoners nie. Dié skool maak daarop aanspraak dat hy een van net twee openbare primêre skole vir meisies is, maar die Laer Meisieskool La Rochelle in die Paarl, die Laer Meisieskole Rustenburg en Oakhurst in Rondebosch, die Laer Meisieskool Wynberg en die Christelik en Nasionale Primêre Meisieskool Oranje in Bloemfontein is almal laerskole net vir meisies.

## Demografie 
Volgens die sensus van 2011 het Observatory toe 4 076 inwoners gehad, van wie 1 786 swart was, 1 415 wit, 482 Asies of Indiërs en 209 bruin. In 2001 was die totale inwonertal 3 940, toe 1 915 wit was, 1 564 swart, 283 Asies of Indiërs en 177 bruin. Altesaam 184 het hulself as ander geklassifiseer. Net 191 het hul huistaal in 2011 as Afrikaans aangedui, dieselfde getal as in 2001. Met ’n grootte van net oor die 3 km² is dit een van Johannesburg se grootste voorstede.

## Bron 
*  Potgieter, D.J. (ed.) 1973. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*, volume 8. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).

## Verwysings
Springfield

**Springfield** is 'n klein voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Verwysings
Kashima Antlers

is ’n professionele sokkerklub gebaseer in Kashima, Ibaraki, Japan. Hulle speel tans in die J1 Liga, die hoogste vlak van professionele sokker in Japan. Die klub geniet finansiële ondersteuning van Mercari, ’n Japannese e-handelsmaatskappy.

Sedert die ontstaan van die J.Liga en die bekendstelling van professionele sokker in Japan in 1993, het Kashima hulle bewys as verreweg Japan se suksesvolste sokkerklub in terme van trofeë. Hulle het reeds ’n rekord van 8 J1 Liga-titels gewen, 6 J.Liga-bekers (ook ’n rekord), 5 Keiserbekers en 6 Japanse Superbekers (nog ’n rekord), wat neerkom op altesaam negentien groot binnelandse titels — ’n ongeëwenaarde prestasie.

Op kontinentale vlak het Kashima in 2018 die AFC Kampioensliga gewen en sodoende Asiatiese kampioene geword. Die klub het ook twee keer die J.Liga-beker / Copa Sudamericana-kampioenskap gewen — in 2012 en 2013.

Internasionaal het Kashima twee keer aan die FIFA Klubwêreldbeker deelgeneem. In die 2016-uitgawe het hulle as gasheer gekwalifiseer en het hulle geskiedenis gemaak deur as die eerste klub ooit vanaf die eerste rondte tot in die eindstryd deur te dring. Daar het hulle uiteindelik 4–2 na ekstra tyd teen die 2015–16 UEFA Kampioensliga-wenners, Real Madrid, verloor, met Gaku Shibasaki wat albei doele vir Kashima aangeteken het.

Kashima is ook een van slegs twee klubs wat sedert die ontstaan van professionele topvlak-sokker in Japan elke jaar in die hoogste afdeling meegeding het — die ander is Yokohama F. Marinos.

## Klubname 
* 1947–1992 **Sumitomo Metal**
* 1992– **Kashima Antlers**

## Erelys 
* **J1 Liga (9)**
: 1996, 1998, 2000, 2001, 2007, 2008, 2009, 2016, 2025

## Beroemde sokkerspelers 
## Verwysings
Urawa Reds

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Saitama-prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1950–1992 **Mitsubishi Motors**
* 1992– **Urawa Reds**

## Erelys 
* **Japanse Sokkerliga (4)**
: 1969, 1973, 1978, 1982
* **J1 League (1)**
: 2006

## Beroemde sokkerspelers 
## Eksterne skakels
JEF United Chiba

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Chiba-prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1946–1992 **Furukawa Electric**
* 1992–2004 **JEF United Ichihara**
* 2005– **JEF United Chiba**

## Erelys 
* **Japanse Sokkerliga (2)**
: 1976, 1985/86

## Beroemde sokkerspelers
Tokyo Verdy

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Tokio, Japan.

## Klubname 
* 1969–1992 **Yomiuri**
* 1992–2000 **Verdy Kawasaki**
* 2001–2007 **Tokyo Verdy 1969**
* 2008– **Tokyo Verdy**

## Erelys 
* **Japanse Sokkerliga (5)**
: 1983, 1984, 1986/87, 1990/91, 1991/92
* **J1 Liga (2)**
: 1993, 1994

## Beroemde sokkerspelers
Yokohama F. Marinos

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Kanagawa Prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1972–1992 **Nissan Motors**
* 1992–1998 **Yokohama Marinos**
* 1999– **Yokohama F. Marinos**

## Erelys 
* **Japan Sokkerliga (2)**
: 1988/89, 1989/90
* **J1 Liga (3)**
: 1995, 2003, 2004, 2019, 2022

## Beroemde sokkerspelers
Yokohama Flügels

was 'n Japannese sokkerklub in die stad Kanagawa Prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1964–1992: **All Nippon Airways**
* 1992–1998: **Yokohama Flügels**

## Beroemde sokkerspelers
Nagoya Grampus

is 'n Japannese sokkerklub, gesetel in die stad Aichi Prefektuur in Japan.

## Klubname 
* 1939–1992 **Toyota Motors**
* 1992–2007 **Nagoya Grampus Eight**
* 2008- **Nagoya Grampus**

## Erelys 
* 2010: **J1-liga (1)**

## Beroemde sokkerspelers
Gamba Osaka

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Osaka-prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1980–1992 **Matsushita Electric**
* 1992– **Gamba Osaka**

## Erelys 
* **J1 Liga (2)**
: 2005, 2014

## Beroemde sokkerspelers
Sanfrecce Hiroshima

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Hiroshima-prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1938–1980 **Toyo Industries**
* 1981–1992 **Mazda**
* 1992– **Sanfrecce Hiroshima**

## Erelys 
* **Japanse Sokkerliga (5)**
: 1965, 1966, 1967, 1968, 1970
* **J1 Liga (3)**
: 2012, 2013, 2015

## Beroemde sokkerspelers
Shonan Bellmare

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Kanagawa-prefektuur, Japan. 

## Klubname 
* 1968–1974 **Towa Real Estate**
* 1975–1993 **Fujita Industries**
* 1994–1999 **Bellmare Hiratsuka**
* 2000– **Shonan Bellmare**

## Erelys 
* **Japanse Sokkerliga (3)**
: 1977, 1979, 1981

## Beroemde sokkerspelers
Júbilo Iwata

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Shizuoka Prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1970–1993 **Yamaha Motors**
* 1994– **Júbilo Iwata**

## Erelys 
* **Japanse Sokkerliga (1)**
: 1987/88
* **J1 Liga (3)**
: 1997, 1999, 2002

## Beroemde sokkerspelers
Kashiwa Reysol

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Chiba-prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1940–1992 **Hitachi**
* 1993– **Kashiwa Reysol**

## Erelys 
* **Japanse Sokkerliga (1)**
: 1972
* **J1 Liga (1)**
: 2011

## Beroemde sokkerspelers
Cerezo Osaka

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Osaka Prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1957–1993 **Yanmar Diesel**
* 1994– **Cerezo Osaka**

## Erelys 
* **Japanse sokkerliga (4)**
: 1971, 1974, 1975, 1980

## Beroemde sokkerspelers
Kyoto Sanga FC

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Kioto-prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1922–1993 **Kyoto Shiko Club**
* 1994–2006 **Kyoto Purple Sanga**
* 2007– **Kyoto Sanga FC**

## Beroemde sokkerspelers
Vissel Kobe

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Hyogo-prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1966–1994 **Kawasaki Steel**
* 1995– **Vissel Kobe**

## Beroemde sokkerspelers
Menslikepapilloomvirus-infeksie

**Menslikepapilloomvirus-infeksie** is ’n infeksie deur die menslike papilloomvirus (MPV). 

## Simptome 
Die meeste MPV-infeksies veroorsaak geen simptome nie en klaar spontaan op. 

Byna alle gevalle van servikale kanker is te wyte aan MPV, met twee tipes – MPV16 en MPV18 – wat verantwoordelik is vir 70&nbsp;persent van gevalle. Tussen 60 en 90&nbsp;persent van die ander bogenoemde kankers word ook met MPV verbind. Dit moet dus voor infeksie toegedien word en daarom is die aanbevole ouderdom tussen 9 en 13 jaar. Vratte kan met vriesing verwyder word. Sowat 85% hiervan het in die ontwikkelende wêreld voorgekom. Hoewel gevalle van vratte sedert die tyd van Antieke Griekeland aangeteken is, is hul virale aard eers in 1907 ontdek.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Menslike papilloomvirus by DMOZ 
* 
* Inentings teen die menslike papilloomvirus, Amerikaanse Nasionale Kankerinstituut, 22 Otober 2009
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Avispa Fukuoka

is 'n Japannese sokkerklub in die stad Fukuoka Prefektuur, Japan.

## Klubname 
* 1982–1993 **Chuo Bohan**
* 1994 **Fujieda Blux**
* 1995 **Fukuoka Blux**
* 1996– **Avispa Fukuoka**

## Beroemde sokkerspelers 
## Eksterne skakels
Innes en Franna Benadé

**Innes en Franna Benadé** is 'n Afrikaanse sangpaar en broers. Hulle het in 1985 die ATKV se Crescendo-kompetisie gewen en in 1987 wen hulle die TV *Debuut*-kompetisie, wat die publiek aan nuwe talent in Afrikaanse musiek voorgestel het. Hulle eerste album, *Ek weet ek kan*, het die twee liedjies wat hulle tydens die Debuut-kompetisie gesing het, *Pretoria* en *By my vanaand*, ingesluit. Hierna het hulle deur die land getoer en talle langspeelplate uitgereik.

## Franna Benadé 
Franna in 1962 op Nylstroom gebore. In 1989 sluit hy by die Suid-Afrikaanse Polisiediens aan en in 1992 stel hy sy eerste solo-album vry. Hy begin in 1995 om druiwe op 'n plaas in Nylstroom te verbou. In Mei 2001 verhuis hy en sy gesin na Harrismith waar hy die aanbiddingsleier in hul gemeente was. Aan die begin van 2008 trek hulle terug na Nylstroom, waar hy met wild boer.

## Innes Benadé 
Innes is in 1958 gebore. Hy het later 'n predikant geword.

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars

## Verwysings
Oakdene

[duimnael|links|270px|Die [NG gemeente Townsview, gestig in 1953, se kappiekerk in Hexrivierweg, naasaan Townsview.]]
[duimnael|links|270px|Die kerkgebou van die destydse [Gereformeerde kerk Klipriviersberg, nou die tuiste van die Gereformeerde kerk Johannesburg-Suid, wat hierheen verhuis het omdat dit 'n beter buurt as Turffontein is.]]

**Oakdene** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Verwysings
Riviergras

Die **riviergras** (*Arundinella nepalensis* Trin.) is 'n grasspesie wat inheems aan Suid-Afrika is. Dit kom in die provinsies Noord-Wes, Vrystaat, Gauteng, Limpopo, Mpumalanga, KwaZulu-Natal, Oos-Kaap en Wes-Kaap voor. Op die SANBI-rooilys is dit as 'veilig' (LC) gelys. Dit het 'n groot voorkomsgebied wat in Afrika noordelik tot Kenia reik en westelik tot Senegal. Verder kom dit in Indië, Nepal, die suide van China en in Australië voor.

Dit is 'n immergroen plant wat regop groei en 0,9 – 2&nbsp;m  of selfs tot 3&nbsp;m hoog word. Dit het 'n kort geskubde wortelstok. Die halme word soms geoes om vir grasdakke gebruik te word.

## Fotogalery 

Arundinella nepalensis flowerhead Jenene Kidston5 (9099525872).jpg
Arundinella nepalensis habit Jenene Kidston1 (9097292399).jpg
Arundinella nepalensis habit Jenene Kidston21 (9097293315).jpg
Arundinella nepalensis seedhead.jpg
Arundinella nepalensis.jpg

## Verwysings
Sekelgras

Die **sekelgras** (*Pogonarthria squarrosa*) is 'n grasspesie ins die Poaceae familie. Op die SANBI-rooilys is dit as 'veilig' (LC) gelys. 

## Verspreiding 
Die spesie is inheems is aan Suid-Afrika. Dit kom veral in die provinsies Noord-Wes, Vrystaat, Gauteng, Limpopo, Mpumalanga, KwaZulu-Natal en die ooste van Noord-Kaap voor. Dit is ook inheems in Angola, Benin, Botswana, Burundi, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Ghana, Ivoorkus, Kenia, Lesotho, Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Namibië, Niger, Nigerië, Soedan, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Beskrywing 
Dit is 'n meerjarige plant wat regop groei en 1,2&nbsp;m hoog word. Dit het 'n opvallende bloeiwyse wat tot 40&nbsp;cm lank kan word. Dit het 'n as wat reguit groei met talle kort en opwaarts gebuigde sytakkies, wat soos 'n visgraat lyk. Daarom heet dit in Engels die *herringbone grass*.

Sekelgras groei veral op versteurde grond. Dit is 'n harde en onsmaaklike subklimaksspesie en word as 'minder gewens' vir beweiding beskou.

## Verwysings
DNS-virus

**DNS-virusse** is ’n groep virusse wat so genoem word omdat hul erflike materiaal uit DNS (deoksiribonukleïensuur) bestaan, in teenstelling met RNS-virusse.

Die DNS-virusse word soos volg onderverdeel:
*ssDNA (enkelstringvirusse, 6 families) – "ss" staan vir *single strand*
*dsDNA (dubbelstringvirusse, 22 families) – "ds" staan vir *double strand* 

*DNA* is die Engels vir DNS.
RNS-virus

**RNS-virusse** is ’n groep virusse wat so genoem word omdat hul erflike materiaal uit RNS (ribonukleïensuur) bestaan, in teenstelling met DNS-virusse.

Die RNS-virusse word soos volg onderverdeel:
*dsRNA (dubbelstringvirusse, 7 families) – "ds" staan vir *double strand*
*(-)ssRNA (enkelstringvirusse met ’n negatiewe polariteit, 7 families) – "ss" staan vir *single strand* 
*(+)ssRNA (enkelstringvirusse met ’n positiewe polariteit, 24 families)  

*RNA* is die Engels vir RNS.

## Sien ook 
*Retrovirus (RT-virus)
Peniskanker

**Peniskanker** is ’n kwaadaardige groeisel aan die vel of weefsel van die penis. Sowat 95&nbsp;persent van peniskankers is plaveiselselkarsinoom (PSS). Ander soorte is taamlik skaars.

## Klassifikasie 
Plaveiselselsarkinoom word in die volgende soorte geklassifiseer:
*Basaloïed (4%)
*Vratagtig (6%)
*Gemeng vratagtig/basaloïed (17%)
*Vol vratte (8%)
*Tepelvormig (7%)
*Ander PSS gemeng (7%)
*Sarkomatoïed (1%)
*Ander, nie gespesifiseer (49%)

## Vorming en simptome 
Soos baie ander kwaadaardige gewasse kan peniskanker deur die liggaam versprei. Dit is gewoonlik die primêre bron van kanker, wat beteken die kanker ontstaan in die penis. Dit is selde ’n sekondêre kwaadaardigheid, wanneer die kanker van ’n ander plek na die penis versprei.

Die menslike papilloomvirus kom voor in tot 40&nbsp;persent van peniskankergevalle. MPV16 is die soort wat die meeste peniskankers veroosaak – sowat 63&nbsp;persent van MPV-positiewe gewasse. In die geval van vratagtige/basaloïede kankers is die voorkoms van MPV 70 tot 100&nbsp;persent, terwyl dit in ander gevalle sowat 30&nbsp;persent is.
*’n Uitslag aan die penis
*’n Afskeiding met ’n slegte reuk Die menslike papilloomvirus is ’n groot faktor in die ontwikkeling van dié kanker Daar is meer as 120 soorte MPV. Genitale vratte verhoog die kans van peniskanker met tot 3,7 keer as dit langer as twee jaar voorgekom het.

### Higiëne en beserings 
Swak higiëne kan die kans op peniskanker vergroot. Smegma, ’n kombinasie van afgeskeide stukkies vel en olie wat onder die voorhuid kan saampak, word verbind met ’n groter voorkoms van peniskanker. Die Amerikaanse Kankervereniging reken smegma kan nie kanker veroorsaak nie, maar verhoog die risiko omdat dit ’n irritasie en inflammasie van die penis veroorsaak. Daar is voorgestel die afname in risiko in eersgenoemde geval word veroorsaak deur ’n kleiner kans op voorhuidvernouing, Die presiese oorsaak van die siekte is onbekend en daar is dus geen bekende manier om dit te voorkom nie. die Amerikaanse Kankervereniging noem egter hoe skaars die siekte is en dat nie die Amerikaanse of Kanadese akademie van pediaters die roetinebesnydenis van babas aanbeveel nie.

Voorhuidvernouing kan voorkom word deur die toepassing van behoorlike higiëne en die terugtrek van die voorhuid oor die eikel op ’n gereelde grondslag. Parafimose kan voorkom word deur die voorhuid nie vir lang tydperke teruggetrek te hou nie.

## Behandeling 
Verskeie soorte behandeling is beskikbaar na gelang van die stadium van die kanker. Dit sluit in chirurgie, bestraling, chemo- en biologiese terapie. Die gewas en van die omringende weefsel kan ook verwyder word, die kankerselle kan met laserlig weggebrand word, die voorhuid kan besny of die penis of ’n deel daarvan weggesny word.

Meer gevorderde kankers kan ’n kombinasie van chirurgie, bestraling en chemoterapie vereis.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ormonde

**Ormonde** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Verwysings
Retrovirus

**Retrovirusse** is enkelstring-RNS-virusse met ’n positiewe polariteit en ’n DNS-tussenstadium. By die infeksie van die gasheer vervaardig die virus DNS van sy RNS-genoom – die teenoorgestelde proses as normaalweg, waar DNS in RNS omgesit word (dus "retro", omgekeerd). 

Hul naam word aangedui met "RT" agteraan gevoeg. ’n Voorbeeld is die MI-virus, wat ’n ssRNA-RT-virus is.
Vrat

duimnael|180px|Verskeie vratte op iemand se groottoon.

**Vratte** is gewoonlik klein, growwe, harde groeisels wat dieselfde kleur as die res van die vel het.

## Oorsaak en diagnose 
Vratte word veroorsaak deur ’n infeksie deur die menslike papilloomvirus (MPV).

## Voorkoms en behandeling 
Sonder behandeling verdwyn die meeste soorte vratte binne ’n paar maande tot ’n paar jaar. Hulle kan behandel word met onder meer salisielsuur wat aan die vel gesmeer word en met hipotermiese behandeling. Hippokrates het dit al in 400 v.C. beskryf. Die huidige geraamde voorkoms vir niegenitale vratte onder die algemene publiek is 1-13&nbsp;persent. Dit kom veral by jong mense voor.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Vaginale kanker

**Vaginale kanker** is ’n soort kanker wat in die weefsel van die vagina voorkom. Primêre vaginale kanker is skaars en is gewoonlik ’n plaveiselselkarsinoom (PSS). Dit is meer algemeen dat die kanker van ander dele van die liggaam na die vagina versprei.

Vaginale kanker word veral aangetref by vroue bo 50 jaar, maar kan op enige ouderdom voorkom, selfs by babas. Dit kan dikwels genees word as dit betyds ontdek word. Chirurgie of ’n kombinasie van chirurgie en bestraling word gewoonlik gebruik om dit te behandel.

## Tekens en simptome 
Daar is dikwels geen simptome nie en die kanker word meestal opgespoor tydens ’n roetine-ondersoek. As daar wel simptome is, is dit gewoonlik abnormale vaginale bloeding, wat ná seks of tydens, voor of ná menstruasie kan voorkom.

Ander, minder spesifieke tekens sluit in moeilike of pynlike urinering, pyn tydens seks en pyn in die bekkenarea. Die verskillende fases is:

Beeld:Diagram showing stage 1 vaginal cancer CRUK 194.svg|Fase 1
Beeld:Diagram showing stage 2 vaginal cancer CRUK 210.svg|Fase 2
Beeld:Diagram showing stage 3 vaginal cancer CRUK 223.svg|Fase 3
Beeld:Diagram showing stage 4A vaginal cancer CRUK 237.svg|Fase 4A
Beeld:Diagram showing stage 4B vaginal cancer CRUK 240.svg|Fase 4B

## Diagnose 
Verskeie toetse word gebruik om vaginale kanker te diagnoseer, soos:

* Fisieke ondersoek
* Bekkenondersoek
* Papsmear
* Biopsie
* Kolposkopie

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Clearinghouse of Information for DES daughters and Sons
* National Cancer Institute: Vaginal Cancer
* UK vaginal cancer statistics
* Cancer.Net: Vaginal Cancer
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Benjamin Bennett

**Benjamin Bennett** (1904–1985) was ’n Suid-Afrikaanse misdaadskrywer en joernalis. Hy het talle boeke gelewer en was ook die spookskrywer van *Looking At My Heart* (1968), die biografie van die hartoorplantingspasiënt Philip Blaiberg.

Bennett is in 1904 in Kimberley gebore en matrikuleer van die Kimberley Boys' High School. Van 1925 tot 1975 werk hy as 'n joernalis vir die Cape Argus, daarna as nuusredakteur en uiteindelik as die redakteur van *Argus Action*. Hy is in 1985 oorlede.

## Publikasies 
Boeke uit sy pen:

* ''Down Africa's Skyways* (1932)
* *Up For Murder* (1934) met François Pierre Rousseau
* *Famous South African Murders* (1938)
* *Hitler Over Africa* (1939)
* *Too Late For Tears* (1948)
* *The Clues Condemn* (1949)
* *The Evil That Men Do* (1950)
* *Murder Is My Business* (1951)
* *Why Did They Do It?* (1953)
* *And Your Verdict?* (1954)
* *Destiny Comes Too Soon* (1955)
* *Freedom Or The Gallows* (1956)
* *This Was A Man* (1958)
* *Genius For the Defence* (1959)
* *Murder Will Speak* (1962)
* *Why Women Kill* (1965)
* *Why Men Kill* (1965)
* *The Amazing Case of the Baron von Schauroth* (1966)
* *The Cohen Case* (1971)
* *They Crossed My Path* (1972)
* *Some Don't Hang* (1973)
* *The Noose Tightens* (1974)
* *Was Justice Done? The Scissors Murder'' (1975)

## Verwysings
Bentley

**Bentley** is 'n Britse vervaardiger van groot, gerieflike en baie duur motorkarre, soortgelyk aan die Rolls-Royce. In 1998 het Volkswagen Bentley vir £ 430&nbsp;000&nbsp;000 gekoop.

Die maatskappy is op 18 Januarie 1919 deur Walter Owen Bentley (1888–1971) in Engeland gestig. Ná die Eerste Wêreldoorlog was Bentley bekend vir sy sportmotors wat aan die Le Mans-wedrenne deelgeneem en dikwels ook gewen het. Bentley is in 1931 deur Rolls-Royce oorgeneem, waarna die produksie vir twee jaar gestaak is. Sedert 1998 word Bentley egter deur die Duitse Volkswagen-groep besit. Sedert 2012 is hulle grootste afsetgebied die Volksrepubliek China.

## Modelle 
### Moderne modelle 
duimnael|Kenteken op die masjienkap van 'n Bentley S2.
duimnael|Die Bentley Continental Flying Spur
duimnael|Bentley Arnage T.
duimnael|Bentley 4½-liter (1928)
duimnael|Bentley (1929)
* 2015: *Bentley Bentayga*, hulle eerste  die eerste sportnutsvoertuig, geloods in September 2015.
* 2013: *Bentley Flying Spur*
* 2012: 2de generasie *Bentley Continental GTC*
* 2011: 2de generasie *Bentley Continental GT*
* 2010: *Bentley Mulsanne 2010*
* 2009: *Bentley Continental GTC Speed*
* 2008: *Bentley Continental Flying Spur Speed*
* 2008: *Bentley Continental GT Speed*
* 2008: *Bentley Brooklands*
* 2006: *Bentley Continental GTC*
* 2006: *Bentley Azure*
* 2005: *Bentley Continental Flying Spur*
* 2003: *Bentley Continental GT*
* 2002: *Bentley State Limousine*
* 1998: *Bentley Arnage*

### Ouer modelle 
* 1921–1929: *Bentley 3 Litre*
* 1926–1930: *Bentley 4½ Litre & "Blower Bentley"*
* 1926–1930: *Bentley 6½ Litre*
* 1928–1930: *Bentley 6½ Litre Speed Six*
* 1930–1931: *Bentley 8 Litre*
* 1931: *Bentley 4 Litre*
* 1933–1937: *Bentley 3½&nbsp;Litre*
** 1936–1939: *Bentley 4¼&nbsp;Litre*
* 1939–1941: *Bentley Mark V*
** 1939: *Bentley Mark V*
* 1946–1952: *Bentley Mark VI*
* 1952–1955: *Bentley R Type*
* 1955–1959: *Bentley S1*
* 1959–1962: *Bentley S2*
* 1962–1965: *Bentley S3*
* 1965–1980: *Bentley T-series*
** 1965–1977: *Bentley T-series*
** 1977–1980: *Bentley T-series*
* 1971–1984: *Rolls-Royce Corniche*
** 1984–1995: *Rolls-Royce Continental Convertible*
*** 1992–1995: *Rolls-Royce Continental Turbo*
* 1975–1986: *Rolls-Royce Camargue*
* 1980–1987: *Bentley Mulsanne*
** 1984–1988: *Bentley Mulsanne L* Limousine
** 1982–1985: *Bentley Mulsanne Turbo*
** 1987–1992: *Bentley Mulsanne S*
** 1984–1992: *Bentley Eight*
** 1985–1995: *Bentley Turbo R*
** 1991–2002: *Bentley Continental R*
*** 1999–2003: *Bentley Continental R Mulliner*
*** 1994–1995: *Bentley Continental S*
** 1992–1998: *Bentley Brooklands*
*** 1996–1998: *Bentley Brooklands R*
** 1994–1995: *Bentley Turbo S*
** 1995–1997: *Bentley Turbo R*
*** 1996: *Bentley Turbo R Sport*
** 1995–2003: *Bentley Azure*
*** 1999–2002: *Bentley Azure Mulliner*
** 1996–2002: *Bentley Continental T*
*** 1999: *Bentley Continental T Mulliner*
** 1997–1998: *Bentley Turbo RT*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Papilloom

’n **Papilloom** of **papilloma** is ’n goedaardige gewas wat uitwaarts groei in ’n tepel- of vingervorm. In hierdie sin verwys "papil" na die vorm van die groeisel en nie ’n gewas op ’n bestaande papil (soos die tepel) nie.

## Beskrywing 
Wanneer die term buite verband gebruik word, verwys dit dikwels na infeksies wat deur die menslike papilloomvirus (MPV) veroorsaak word, soos vratte. MPV-infeksies is ’n groot oorsaak van servikale kanker, hoewel die meeste MPV-infeksies nie kanker veroorsaak nie. Daar is egter ’n paar ander toestande benewens MPV wat papillome veroorsaak, sowel as ’n paar onbekende oorsake.

’n Goedaardige papilloom is ’n groeisel uit die boonste laag van die vel of slymvlies wat van ’n paar weke tot 10 jaar kan bly. Dit kan wit of ’n normale kleur wees, met ’n deursnee van tussen 1 en 5&nbsp;cm.

Die groeisels is blomkoolvormig en kan "steeltjies" hê of nie. Die mees algemene plekke waar hulle voorkom, is aan die verhemelte/kleintongetjie, gevolg deur die tong en lippe. Hulle word ook op ander dele van die liggaam aangetref.

## Prognose 
Daar is geen bewyse dat papillome kwaadaardig kan word nie. Behandeling sluit uitsnyding in; hulle keer selde terug.

## Eksterne skakels 
*Verskeie definisies
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
ICD-O

Die **Internasionale Klassifikasie van Siektes vir Onkologie** (**ICD-O**) is ’n domeinspesifieke uitbreiding van die ICD-10 vir siektes waarby gewasse betrokke is. Dié klassifikasie word algemeen deur kankerregisters gebruik. Die huidige weergawe is die derde een (ICD-O-3). ICD-10 sluit ’n lys morfologiese kodes in. Hulle kom uit die tweede weergawe van die ICD-O (ICD-O-2) wat ten tyde van publikasie gegeld het.

## Asse 
Twee asse word vir die indeling van siektes gebruik: morfologie en topografie.

;Morfologie
Die morfologie-as is vir die vorm en struktuur van die gewas. Dié as is veral belangrik omdat SNOMED (’n versameling mediese terme) die ICD-O-klassifikasie van morfologie gebruik. 

;Topografie
Die topografie-as is vir die ligging van die gewas aan die liggaam. Dit stem ooreen met seksie C van die ICD-10 en het dieselfde gebly as in die ICD-O-2.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste by die Wêreldgesondheidsorganisasie
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ben-Hur

**Ben-Hur** is ’n historiese roman deur die Amerikaanse skrywer Lewis Wallace wat op 12 November 1880 deur Harper & Brothers gepubliseer is. Dit is die eerste werk van fiksie wat die seën van 'n pous ontvang het.

Die roman speel in die tyd van Jesus in Antieke Rome en Antieke Judea af. Dit vertel die verhaal van twee mans – 'n Joodse prins (Ben-Hur) en 'n Roomse volkstribuun – wie se lewenslange vriendskap tot bittere haat versuur. Teen die einde beleef Ben-Hur die kruisiging van Jesus en bekeer hom tot die Christendom.

duimnael|links|Charlton Heston in die lokprent van *Ben-Hur*, 1960.

Die boek was Amerika se topverkoper-roman tot *Gone with the Wind* in 1936 verskyn het. Ná die vrystelling van die Ben-Hur-fliek in 1959 (met Charlton Heston in die hoofrol) het die roman se verkope weer die hoogte ingeskiet, en die van *Gone with the Wind* oortref.  Talle ander flieks is van die storie gemaak, onder andere in 2016 met Morgan Freeman in die hoofrol.

Die verhaal is deur H.J.M. Redelinghuys in Afrikaans vertaal.

## Verwysings
Theta, Johannesburg

**Theta** is 'n piepklein voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Verwysings
The Hill, Johannesburg

**The Hill** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Verwysings
Parktown

**Parktown** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë. Parktown het met die aanlê daarvan die oorspronklike spogbuurte van die Goudstad, Doornfontein en Belgravia, vervang as die stad se mees gesogte buurt.

[duimnael|links|*[Villa Arcadia, Parktown|Villa Arcadia* in Parktown, een van die voorstad se bekende herehuise, is oorspronklik in 1909 deur sir Herbert Baker en sy vennoot, Masey, ontwerp. Die argitek Joseph Solomon het die eienaar lady Florence Phillips met die binneversiering gehelp.]]

Parktown, wat aangelê is op die plaas Braamfontein, begin sowat 2&nbsp;km noord van die Johannesburgse stadsaal en strek die hele ent van Empireweg noordwaarts tot amper by die Johannesburgse Dieretuin. Aan die oostekant word dit begrens deur Houghton en in die weste deur Westcliff. Dit het die onderskeiding dat dit die eerste voorstad is wat nie beplan is om soveel moontlik erwe te verkoop ten einde wins te maak nie, maar vir die gerief en gemak van sy inwoners. Die gebied is in 1891 opgemeet deur die Eckstein-group (Corner House) met kontoerpaaie en standplase van sowat 'n halwe hektaar elk en met straatserwitute in die titelaktes om die insypeling van handel of nywerheid te voorkom. So is dit beplan om die stad se voortreflikste voorstad te wees. Die huise op Houghtonrif het 'n onbelemmerde uitsig van 50 km tot by Pretoria en die Magaliesberg. Van die magtigste magnate het hier gewoon, onder wie sir J.B. Robinson, sir Lionel en lady Florence Phillips, kol. C.L. Andersson en sir George Albu.

Parktown se water het oorspronklik gekom van die fontein by Sans Souci en is gepomp na twee hoë staalwatertenks, 'n treffende baken tot hulle in 1908 afgetakel is. In 1901 het lord Alfred Milner in Sunnyside kom woon, 'n paleisagtig woning, nou 'n privaat hotel. Die eerste motorbusse in Johannesburg het in 1904 van Corner House na Parktown geloop.

## Let Wel
In Pretoria is daar ook 'n woonbuurt genaamd Parktown. Dit is in 1903 gestig en is so 'n 5 km noord van Kerkplein.

## Bron 
* Cole, Madden C.: Parktowwn 1892 - 1972. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 22, nr. 3, Maart 1973
*  Potgieter, D.J. (ed.) 1973. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*, volume 8. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Pepergras

**Pepergras** (*Ranunculus muricatus*) is 'n uitheemse plant aan Suid-Afrika. Die plant stam uit die Middellandse Seegebied, maar kom nou ook in ander gebiede van die wêreld voor soos in Engeland en die Verenigde State.

Dit is 'n eenjarige kruidgewas – nie 'n gras nie – wat 15–50&nbsp;cm hoog kan word. Dit het afwisselende blare en alleenstaande blomme wat geel van kleur is. Hulle word deur vlieë bestuif. Die stele is lank en die plant het 'n pepersmaak wat sy naam verklaar. Alle dele van die plant is giftig, en dit bevat 'n sterk suur sap wat velblase veroorsaak. Verhitting en droging vernietig die gif.

## Fotogalery 

Ranunculus muricatus flower2 DC (15220688174).jpg|blom
Ranunculus muricatus leaf2 DC (15655575170).jpg|blaar
Ranunculus muricatus plant1 DC (15657150497).jpg|loof

## Verwysings
Moerasgras

Die **moerasgras** (*Leersia hexandra* Sw.) is 'n  plant wat inheems aan Suid-Afrika is en wat in alle provinsies behalwe die Noord-Kaap voorkom.

Moerasgras het 'n pantropiese voorkomsgebied, ongeveer tussen 30 grade noord en suid. Dit kom veral in moerasse op kleigrond voor. In Suid-Amerika is dit die gunstelingkos van die kapibara *Hydrochoerus capybara*. Dit is goed vir beweiding en baie smaaklik wanneer dit jonk is.

Dit is 'n skarrelende meerjarige plant met blare wat 5 – 13&nbsp;mm wyd en 40 – 60&nbsp;cm lank word. Die blare is heldergroen en onaangenaam om te hanteer, wat die naam *moerashaakblaar* verklaar. Dit is naverwant aan rys en sy stekeltjies lyk ook baie soos rys, maar hulle is veel kleiner, ru en het vir grasse 'n ongewone kleur wat 'n bietjie baksteenrooi of oranje uitsien.
Dit het risome en uitlopers en groei dikwels in digte matte. Die stingels se knope is omkring deur kort hare. Die plant kan soms drywende eilande vorm en groei in water tot 1,8&nbsp;m diep. Hierdie eilandjies bied dekking aan klein vissies. In rysvelde kan dit 'n onkruid word.

## Fotogalery 

Leersia hexandra habit2 (8236312460).jpg|Groeiwyse
Leersia hexandra flowerhead8 (8236290516).jpg|Bloeiwyse
Leersia hexandra flowerhead4 (8235239925).jpg
Leersia hexandra spikelets3 (8235255063).jpg|Stekeltjies
Leersia hexandra node2 (8235252703).jpg|Knopie

## Verwysings
Tirreense-Adriatiese sklerofiele en gemengde woude

Die **Tireense-Adriatiese sklerofiele en gemengde woude** vorm 'n WWF-ekostreek wat dele van die vasteland van Italië, asook die eilande Korsika, Sisilië, Malta en die Dalmatiese eilande omvat.

## Fauna 
Daar is twee endemiese subspesies van herkouers: mouflon (*Ovis aries musimon*) en die Korsikaanse rooihert (*Cervus elaphus corsicanus*) en heelparty voëls soos *Silvia sarda*, *Gyps fulvus*, *Falco eleonorae*, *Falco biarmicus*, *Accipiter brevipes*, *Hieraaetus fasciatus*.

## Verwysings
Krummelgras

duimnael|Botaniese tekening.
**Krummelgras** (*Eragrostis echinochloidea* Stapf) is 'n grasspesie wat inheems is aan Suid-Afrika (Limpopo, Noord-Wes en Noord-Kaap). Op die SANBI-rooilys is dit as 'veilig' (LC) gelys. Dit kom ook in Zimbabwe, Botswana en Namibië voor.

Dit is 'n meerjarige onvertakte polgras wat regop of knielend groei. Die blaarskedes is gekield en papieragtig en die blaarrande het versonke kliertjies. Die bloeiwyse is 'n nouliks vertakte pluim met diggepakte stekeltjies op alleenstaande takkies. Die stekeltjies is vir mense en bobbejane eetbaar. Hierdie spesie is droogtebestand en groei op versteurde veld of klipperige hellings.

In Deception Valley, een van die drie droë rivierbeddings wat die Sentraal Kalahari Wildreservaat van Botswana deursny, is hierdie spesie saam met *Enneapogon desvauxii* en *Sporoborus iocladus* die volopste grasspesie wat die rivierbedding in die  reëntyd (tussen November en April/Mei) bedek.

## Beweiding 
Die beweidingswaarde is matig

## Verwysings
Agdaegras

**Agdaegras** (*Enneapogon desvauxii* P.Beauv.)  is 'n grasspesie wat inheems is aan Suid-Afrika, Botswana en Namibië. Dit kom veral in die Nama-Karoo en die Kalahari voor. Op die SANBI-rooilys is dit as 'veilig' (LC) gelys.

## Beweiding 
Die naam het betrekking op die vinnige groei van die plant ná reënval. Dit kan agt dae later reeds bewei word. Die beweidingswaarde is nogtans gering.

## Verwysings
Berber

**Berber** kan na een van die volgende verwys:

* Berbers, 'n nomadiese groep mense in Noord-Afrika, wat in die deel tussen Marokko en Tunisië woon.
* Berbertale, een van die tale wat dié mense praat.
* 'n Perderas wat liggebou en vinnig is.
Sentraal Kalahari Wildreservaat

duimnael|'n Kameelperd

Die **Sentraal Kalahari Wildreservaat** (Tswana: *Lefelo la diphologolo la Central Kalahari*) is 'n uitgebreide nasionale park in die Kalahariwoestyn van Botswana. Die park is in 1961 gestig en beslaan 'n gebied van 52&nbsp;800 vierkante kilometer ('n elfde van Botswana se oppervlakte), wat dit die tweede grootste wildreservaat ter wêreld maak.

Die landskap is meestal plat of stadig golwend met bosse en gras wat die sandduine bedek, asook dele met groter bome. Baie van die riviervalleie is tot soutpanne gefossileer. Vier versteende riviere kronkel deur die reservaat, insluitend *Deception Valley*, wat 16&nbsp;000 jaar gelede begin vorm het.

Boesmans (die San) het die land vir duisende jare as nomadiese jagters bewoon. Sedert die 1990's probeer die Botswana-regering om die Boesmans van die reservaat te verwyder, omdat hulle blykbaar 'n drein op finansiële hulpbronne is, ten spyte van hul inkomste uit toerisme. In 1997 is 'n driekwart van die San-bevolking uit die reservaat verskuif, en in Oktober 2005 het die regering hul gedwonge verskuiwing na kampe buite die park voortgesit, totdat slegs sowat 250 permanente inwoners oorgebly het.

In 2014 is 'n diamantmyn (Ghaghoo-myn, wat deur *Gem Diamonds* bedryf word) in die suidooste van die reservaat geopen. Die maatskappy beraam dat die myn tot $4.9 miljard se diamante kan lewer.

Van die diere wat hier voorkom: buffels, savanne-olifante, witrenosters, gevlekte hiënas, strandwolwe (bruin hiëna), ratels, graatjiemeerkatte, witkwasmuishonde, vlakvarke, jagluiperde, rooikatte, wildehonde, rooijakkalse, bakoorjakkalse, silwerjakkalse, luiperde, leeus, blouwildebeeste, bontkwaggas, elande, swartwitpense, gemsbokke, springbokke, steenbokke, rooibokke, koedoes, erdvarke, waaierstertmeerkatte, vlakhase, ystervarke, bobbejane, rooihartbeeste en volstruise.

## Galery 

Lêer:Myrmecocichla formicivora -Central Kalahari Game Reserve, Botswana -female-8.jpg|Swartpiek wat miere vreet.
Lêer:Children of the Kalahari.jpg|Kinders van die Kalahari.
Lêer:Central Kalahari Game Reserve - panoramio.jpg|Grasdakgebou in die reservaat

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Botswana se toerisme-webwerf
*
Bog van Benin

Die **Bog van Benin** of **Baai van Benin** is 'n baai langs die kus van Wes-Afrika in die noordweste van die Golf van Guinee, wat in die Atlantiese Oseaan lê. Dit strek van Kaap Three Points in Ghana in die weste tot aan die Nigerdelta in Nigerië in die ooste, waar die baai in die Golf van Bonny oorgaan. Daartussen lê die lande Togo en Benin.

Die baai is bekend vir sy dreigende getye en was vir lank met die slawehandel verbind. Talle mense is in die tyd in die baai oorlede. Die oewers van die baai staan as die Goudkus en die Slawekus bekend.
Golf van Bonny

Die **Golf van Bonny** of **Baai/Bog van Biafra** is 'n golf of baai langs die kus van Afrika in die ooste van die Golf van Guinee, wat in die Atlantiese Oseaan lê. Die golf strek van die Nigerdelta in Nigerië in die noordweste tot aan Kaap Lopez in Gaboen in die suidooste.

Die golf se naam is in 1972 in Nigerië van die "Bog van Biafra" na die "Bog van Bonny" verander. Die rede hiervoor was dat die Nigeriese regering, ná die Biafra-oorlog, alle geografiese name wat na die separatistiese Biafra verwys het wou verwyder. Die naam Bonny kom van die gelyknamige hawestad in die ooste van die Nigerdelta.

Die grootste riviere wat in die golf invloei is die Niger-, Sanaga- en die Ogooué-riviere. Die eilande Bioko, Corisco en Principe lê in of aan die golf. Daarnaas lê die volgende lande in of aan die Golf van Bonny:
* Nigerië
* Kameroen
* Ekwatoriaal-Guinee
* São Tomé en Príncipe
* Gaboen
Bergpredikasie

duimnael|*Die Bergrede*, deur Carl Bloch.

Die **Bergpredikasie** (of **Bergrede**) is ’n rede (onderwysing) waarin Jesus sy godsdienstige idees vanaf 'n berg uiteensit. Dit is een van die bekendste gedeeltes in die Nuwe Testament van die Bybel en bevat ’n reeks stellings bekend as die Saligsprekinge, waarin Jesus groepe mense wat "geseënd" is noem.

Die bergrede kom in die Evangelie volgens Matteus (Mat. 5 tot 7) voor. In die Evangelie volgens Lukas (Luk. 6: 17-49) preek Jesus min of meer dieselfde boodskap, maar dan op 'n vlakte in die ope veld. Die Lukas-weergawe staan daarom ook as die *Veldrede* bekend.

Die Bergrede begin met die agt Saligsprekinge. Jesus kom vir arm en swakker mense op en spreek hulle salig. Daarna volg daar praktiese voorskrifte. Mense word opgeroep om, in navolging van God en Christus, barmhartigheid te toon, goeie werke en dade te verrig sonder om iets daarvoor te verwag, rusies en verskille by te lê, nie egbreuk te pleeg nie, nie te sweer of 'n eed af te lê nie, nie kwaad met kwaad te vergeld nie, nie iets uit te leen en iets terug verwag nie, 'n pasifistiese houding te demonstreer, lief te hê in plaas van te haat, te bid en te vas, aalmoese te gee, niemand te veroordeel nie, nie oor aardse sake te bekommer nie, nie skynheilig op te tree nie, en om standvastig in die geloof te staan.

Matteus 5 word afgesluit met die woorde "*Wees julle dan volmaak soos julle hemelse Vader volmaak is.*" Die Onse Vader word in Mat. 6 aangetref en die Bergrede word in hoofstuk 7 afgesluit.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Anale kanker

**Anale kanker** is ’n kanker (kwaadaardige gewas) wat in die menslike anus, die distale opening van die spysverteringskanaal, voorkom. Dit is ’n ander soort siekte as die meer algemene kolonkanker.

Anale kanker is gewoonlik ’n plaveiselselkarsinoom wat dikwels met infeksie deur die menslike papilloomvirus (MPV) verbind word. 

## Tekens en simptome 
Simptome van anale kanker kan insluit pyn of druk die anus of rektum, ’n verandering in opelyfgewoontes, ’n knop naby die anus, rektale bloeding, ’n gejeuk of afskeiding. Bloeding kan erg wees.

## Risikofaktore 
*Menslike papilloomvirus: Ondersoeke het getoon ’n groot aantal pasiënte met anale kanker toets positief vir soorte MPV wat ook met servikale kanker verbind word. Na aanleiding van studies in Denemarke en Swede word geraam 90 persent van gevalle van anale kanker word aan MPV toegeskryf.
*Seksbedrywighede: Kontak met verskeie seksmaats verhoog die risiko om aan MPV blootgestel te word. Die ontvanger van anale seks, mans en vroue, het ’n sewe keer groter kans op MPV-infeksie as ander mense.
*Rook: Mense wat op ’n gegewe tydstip rook, se kans om anale kanker te kry, is verskeie kere groter as nierokers s’n.
* ’n Geskiedenis van servikale, vaginale of vulva-kanker.

Die stadiums van anale kanker is:

Beeld:Diagram showing stage 1 anal cancer CRUK 189.svg|Fase 1
Beeld:Diagram showing stage 2 anal cancer CRUK 204.svg|Fase 2
Beeld:Diagram showing stage 3 anal cancer CRUK 217.svg|Fase 3
Beeld:Diagram showing stage 4 anal cancer CRUK 227.svg|Fase 4

## Behandeling 
Anale kanker is voorheen met chirurgie behandel. Die probleem daarmee was dat die interne en eksterne anale sluitspier verwyder moes word en pasiënte daarna inkontinent was. Baie moes ná hul operasies permanente kolostomieë dra.

Tans word chemoterapie en bestraling dikwels gebruik om die noodsaaklikheid van chirurgie uit te skakel. Die sluitspier kan dan ongeskonde bly en die pasiënt se lewe is ná behandeling van ’n hoër gehalte as vroeër. Die kans op heling en oorlewing is uitstekend en baie pasiënte se sluitspier is daarna nog in ’n werkende toestand. Sommige pasiënte kan egter ná ’n kombinasie van chemoterapie en bestraling inkontinent wees. 

### Metastatiese of terugkerende siektes 
Sowat 10 tot 20&nbsp;persent van pasiënte wat vir anale kanker behandel is, sal daarna ’n metastatiese siekte ontwikkel (waar die siekte na ’n ander deel van die liggaam verplaas word). Metastatiese of terugkerende anale kanker is moeilik om te behandel en vereis gewoonlik chemoterapie. Bestraling kan ook gebruik word vir spesifieke dele van die liggaam wat probleme ondervind. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*American Cancer Society&nbsp;– Gids oor anale kanker 
*Anale vratte, anale kanker en anale Papsmere
*Anale kanker en MPV in mans wat met mans seks het
*Cancer.Net: Anale kanker
*Die Stigting vir MPV en Anale Kanker
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sohail Inayatullah

duimnael|Sohail Inayatullah

**Sohail Inayatullah** is 'n Pakistans-Australiese toekomsstudiesnavorser en besoekende professor verbonde aan die Graduate Institute of Futures Studies (Tamkang Universiteit) in Taipei, Taiwan.

## Akademiese bydraes 
Inayatullah is veral bekend vir die ontwikkeling en bekendstelling van die toekomsstudiesmetodiek van kousale gelaagde analise (KGA).

KGA word vir die eerste keer as 'n toekomsstudiestegniek voorgestel in sy artikel in die toekomsstudiesvaktydskrif *Futures* in 1998.  Kousale gelaagde analise is 'n tegniek wat gebruik maak van analise op vier verskillende vlakke, gefokus op 'n onderwerp onder beskouing, in 'n poging om 'n geïntegreerde insig in veral moontlike toekomsbeelde en -tendense te verkry. Volgens Inayatullah is die uitdaging om die navorsing te doen terwyl op en af tussen die verskillende lae (vlakke) beweeg word. KGA help om inklusief te wees ten opsigte van die verskillende maniere van kennisverkryging. Inayatullah het twee werke oor KGA en die toepassing daarvan saamstel naamlik die *CLA Reader* in 2004 en *CLA 2.0* in 2015.

## Akademiese posisies 
Buiten sy rol aan die  Tamkang Universiteit, is Inayatullah 'n hulpprofessor aan die "Centre for Policing, Intelligence and Counter-Terrorism", Macquarie Universiteit, Sydney, asook hulpprofessor aan die Universiteit van die Sunshine Coast (Fakulteit van Sosiale Wetenskappe en die Kunste).

## Rol in akademiese publikasies en webpublikasies 
Inayatullah was 'n mederedakteur (saam met Clement C.P. Chang en Jian-Bang Deng) van die  *Journal of Futures Studies*, 'n toekomsstudiesvaktydskrif. Hy is ook geassosieerde redakteur van die *New Renaissance* en op die redaksionele raad van *Futures*, *Development, Peace and Democracy in South Asia*, en *Foresight*.

Inayatullah en sy eggenote, Ivana Milojevic, bestuur ook die webwerf Metafuture.org.

## Ander Affilasies 
Inayatullah is lid van die  "World Future Society" en die "World Futures Studies Federation".

## Bronne 
* Inayatullah, S. & Milojević, I. (Eds.). 2015. *CLA 2.0: Transformative Research in Theory and Practice*. Tamkang: Tamkang University Press.
* Inayatullah, Sohail (January–February 2014). "*Causal Layered Analysis Defined*". *The Futurist*. World Future Society. 48 (1).
* Inayatullah, S. 2004. *Causal Layered Analysis: Theory, Historical Context and Case Studies.* In Inayatullah, S. (Ed.), *The Causal Layered Analysis (CLA) Reader: Theory and Case Studies of an Integrative and Transformative Methodology.* Tamkang: Tamkang University Press.
Leonard Bernstein

**Leonard Bernstein** (1918–1990) was ’n Amerikaanse musikus, bekend as dirigent van klassieke musiek en komponis van gewilde musiekblyspele soos *West Side Story* en operas soos *Candide*.

## Beknopte biografie 
Louis Bernstein is op 25 Augustus 1918 in Lawrence, Massachusetts in die Verenigde State van Amerika van Oekraïens-Joodse ouers gebore. Hy studeer aan Harvard en aan die *Curtis Institute of Music* in Philadelphia.

Bernstein het verskeie musiekblyspele in die jare veertig opgevoer. Hy word vir die eerste keer in 1943 bekend toe hy as dirigent by 'n konsert in New York vir die siek Bruno Walter moes instaan. Sy blyspele, *West Side Story*, het hom egter internasionaal bekend gemaak.

Hy het vir jare 'n opvoedkundige program oor klassieke musiek op TV aangebied. Van 1958 tot 1969 was hy die eerste dirigent en artistieke leier van die New York Filharmoniese-orkes, waar hy al Gustav Mahler se simfonieë opgevoer het. Hy het ook gereeld die Wiener Philharmoniker, die Koninklike Konsertgebouorkes en die Boston Simfonie-orkes gedirigeer.

Bernstein se grootste prestasies as dirigent was die wêreldwye première van die Turangalîla-simfonie van Olivier Messiaen in 1949. Op 23 Desember 1989 en op 25 Desember 1989 dirigeer Bernstein die Negende Simfonie van Ludwig van Beethoven. Die tweede konsert is wêreldwyd op televisie ter viering van die val van die Berlynse Muur uitgesaai. Vir dié optrede het Bernstein die teks van die slotkoor verander en die woord *Freude* (vreugde) met *Freiheit* (vryheid) vervang.

Bernstein was 'n swaar roker wat aan emfiseem gely het. Hy is op 14 Oktober 1990 aan 'n hartaanval in New York oorlede. Hy was 72 jaar oud.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
* 
*
Reuven

**Reuven** is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.

## Verwysings