open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bixbyïet

**Bixbyïet** is 'n mineraal met formule  wat genoem is na die Amerikaanse myner Maynard Bixby (1853-1935).  

Hierdie mineraal word op verskillende plekke in Suid-Afrika gevind, veral in Noord-Kaap, soos in die Postmasburgse mangaanveld of die Kalahari mangaanveld.

## Kristalstruktuur 
Bixbyïet se kubiese struktuur is die argetipe van die strukturbericht-klassifikasie se D5-struktuur. Daar is verskeie lantaniedoksiede wat hierdie struktuur het en dit word soms die tipe C-lantaniedoksiedstruktuur genoem.

## Verwysings
Vilt

duimnael|'n Wolvesel in 'n elektronmikroskoop
**Vilt** is een van die oudste soorte tekstiel. Dit word gewoonlik van wol vervaardig.

Wolvesels het 'n geskubde oppervlak. Indien die wol verhit word, byvoorbeeld in warm water en geknie, sal die vesels se skubbe inmekaar gryp. Die stof krimp en word digter.

duimnael|links|200px|Skotse vroue wat vilt vervaardig
Tot die 18de eeu het 'volders' of 'vollers' dit met die hand of eintlik met die voet gedoen. Die wol is in 'n bak warm water met urine en vollersaarde (byvoorbeeld bentoniet-klei) gedompel en dan met die voete bewerk. Die klei het die onsuiwerhede van die wol opgeneem.

Hierdie werk was swaar en vuil. Die bewerking het baie lank geduur. Spesiale liedjies is dikwels onder die werk gesing – op die Hebride byvoorbeeld die *waulking songs* – om die werk te veraangenaam. Later is dit met 'n perde- of watermeul gedoen.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Marizanne Kapp

**Marizanne Kapp** (gebore 4 Januarie 1990) is 'n Suid-Afrikaanse internasionale krieketspeler wat 146 Internasionale eendagwedstryde en 113 Twintig20 Internasionale wedstryde vir die Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan gespeel het sedert haar debuut in 2009.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
The Comedy of Errors

duimnael|Robson & Crane in Shakespeare se "Comedy of Errors"; Metropolitan Litho. Studio, 1879

**The Comedy of Errors** is 'n komiese toneelstuk deur William Shakespeare wat handel oor twee pare identiese tweelinge. Talle verwarrende en amusante situasies ontstaan omdat die karakters dink een van die tweeling is die ander.

Dit is een van Shakespeare se eerste toneelstukke wat hy omstreeks 1592–1594 geskryf het. Dit is ook sy kortste toneelstuk, en die enige een wat die woord 'comedy' in die titel bevat. Hoewel dit vir die eerste keer in 1623 in die Eerste folio gepubliseer is, is dit reeds in op 28 Desember 1594 in ''The Gray's Inn* opgevoer.

[duimnael|links|*The Comedy of Errors'' in die [Eerste folio van 1623.]]

Die verhaal is 'n aaneenryging van komiese misverstande toe twee pare identieke tweelinge, wat by geboorte per ongeluk van mekaar geskei is, mekaar weer na 'n lang tyd raakloop. Antipholus van Sirakuse en sy dienaar Dromio van Sirakuse kom in Efese aan, wat die tuiste van hulle tweelingbroers, Antipholus van Efese en sy dienaar Dromio van Efese, blyk te wees. Toe hulle hul broers se gesinne en vriende ontmoet, ontstaan 'n reeks ongelukke, die verkeerde een word gearresteer, asook beskuldigings van ontrou, diefstal, waansin en besetenheid.

André P. Brink het die drama in Afrikaans as *Kinkels innie kabel* verwerk. Die verwerking speel in 'n plaaslike milieu, naamlik die denkbeeldige vissersdorpie Witbaai naby Kaapstad af.

## Verwysings
Comanche

Die **Comanche** is ’n inheemse Amerikaanse stam. Hulle het in ongeveer 1700 van die *Wind River Shoshoni* of Oostelike Shoshone afgesplinter en bewoon ’n groot gebied in die suidweste van die Verenigde State van Amerika. Die Comanche noem hulself *Neme-ne* (Nʉmʉnʉʉ) en was veral as goeie perderuiters en krygers bekend.

Die Comanche bestaan uit 'n aantal groepe: Yampareekuh, Penaterkuh, Nawjekuh, Kwerarenuh en Kutsoteko. Die stam se woongebied strek van die huidige Nieu-Meksiko, gedeeltes van Texas, Oklahoma, tot die suide van Colorado en Kansas. In hul bloeityd was die stam waarskynlik 20&nbsp;000 lede sterk. Deesdae bestaan die stam uit ongeveer 10&nbsp;000 lede.

Die naam Comanche kom van die Meksikane, wat hulle *komantsia* (vyand, vreemdelinge) genoem het. Hulle was die dominante stam op die Suidelike Vlaktes en het dikwels lede van swakker stamme tydens oorlogvoering gevange geneem. Hulle het ook jare lank teen die wit setlaars geveg, totdat hulle in 1875 oorgegee het.

Die stam se vroue het Indianetente gemaak en wilde aartappels, vrugte, neute en bessies versamel. Hulle het ook gekook, skoongemaak en klere gemaak. Die klere is van beer-, takbok-, bison-, buffel-, wolf- en coyote- (prêriewolf) velle gemaak.

## Sien ook 
* Indiane

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Comanche  op *indianen.eu*
*
Laura Wolvaardt

**Laura Wolvaardt** (gebore 26 April 1999) is 'n Suid-Afrikaanse krieketspeler, wat haar land verteenwoordig in Internasionale Vroue-eendagkrieket. Sy is 'n openingskolwer, en in plaaslike krieket speel sy vir die Westelike Provinsie-vroue. Sy studeer tans aan Parklands College.

In Augustus 2016 word Wolvaardt die jongste centurion, manlik of vroulik, vir Suid-Afrika in internasionale krieket. As 'n 17-jarige het die aanvangskolwer 'n wedstrydwenner van 105 gemoker teen Ierland se vrouespan om 'n 67-lopie oorwinning te verseker in Malahide, Ierland.

In Mei 2017 is sy aangewys as "Vroue-nuweling van die Jaar" by Krieket Suid-Afrika se jaarlikse toekennings.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Laura Wolvaardt by ESPNcricinfo
Phil Collins

**Phillip David Charles „Phil“ Collins** (gebore 30 Januarie 1951) is ’n Britse rocksanger en musiekvervaardiger. Hy was die tromspeler van die rockgroep *Genesis* en het die hoofsanger geword nadat Peter Gabriel die groep verlaat het. As lid van Genesis was hy 'n suksesvolle solosanger, en so ook nadat hy die groep verlaat het. Onder sy treffers tel "*In the Air Tonight*", "*You Can’t Hurry Love*" en "*Easy Lover*".

Collins se bekendste album is *No Jacket Required*, waarvan meer as tien miljoen eksemplare in die Verenigde State verkoop is. Daar is lank bespiegel dat die liedjie "*In the Air Tonight*" oor 'n verdrinking wat hy meegemaak het handel. Collins het ook in die fliek *Buster* (1988) gespeel.

Vir sy liedjie "''You'll Be in My Heart''" is hy met 'n Oscar en 'n Golden Globe bekroon. Die liedjie is in die fliek *Tarzan* (1999) gebruik.

## Lewensloop 
Philip David Charles Collins is op 30 Januarie 1951 in Chiswick in Hounslow, Middlesex gebore. Hy was drie keer getroud, maar al sy huwelike het op egskeidings uitgeloop.

In 1975 trou hy met die Kanadese aktrise Andrea Bertorelli. Hulle het mekaar tydens 'n dramaklas in Londen ontmoet. Hulle seun, Simon Collins, is in 1976 gebore en het ook later 'n sanger en tromspeler geword. Collins was so ook die stiefpa van Bertorelli se dogter, Joely, wat 'n Kanadese aktrise is.

Collins ontmoet sy tweede vrou, Jill Tavelman, in 1980. Hulle was van 1984 tot 1996 getroud en het een dogter, Lily Collins, wat in 1989 gebore is.

Collins trou in 1999 met sy derde vrou, Orianne Cevey. Hulle het twee seuns, Nicholas en Matthew. Hulle het 'n huis in Begnins, Switserland met 'n uitsig op die meer van Genève gekoop. Op 16 Maart 2006 kondig hulle hul egskeiding aan, en is op 17 Augustus 2008 amptelik geskei.

## Diskografie 
### Solo-albums 
* *Face Value* (1981)
* *Hello, I Must Be Going!* (1982)
* *No Jacket Required* (1985)
* *...But Seriously* (1989)
* *Both Sides* (1993)
* *Dance into the Light* (1996)
* *Testify* (2002)
* *Going Back* (2010)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*  Genesis se webtuiste
*
Mignon du Preez

**Mignon du Preez** (* 13 Junie 1989, Pretoria) is 'n Suid-Afrikaanse krieketspeler, wat die SA-vrouespan se kaptein was in al 3 vorme van krieket: Toets, Eendag- en Twintig20 van 2011 tot 2016. As 'n regterhandse kolwer en aflos-paaltjiewagter, het du Preez in Januarie 2007 op die ouderdom van 17 haar debuut vir die Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan gemaak.

Benewens die feit dat sy die Suid-Afrikaanse speler met die meeste wedstryde as kaptein is in beide EDI en Twintig20, is sy ook die voorste lopiemaker vir Suid-Afrikaanse vroue in Twintig20 en die tweede hoogste in EDI.

Op 21 Februarie 2016 het sy die eerste Suid-Afrikaanse vrou geword om 1&nbsp;000 loopbaanlopies in T20I aan te teken, tydens 'n wedstryd teen Engeland. Op 21 Junie 2016 het sy besluit om die Suid-Afrikaanse vrouekapteinskap op te sê, nadat sy die span vir byna 5 jaar (sedert 2011) gelei het in een toets, 46 eendagwedstryde en 50 T20Is.

## Studie 
Sy studeer vir 'n graad in bemarking by die Universiteit van Pretoria.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Mignon du Preez by CricketArchive
* Mignon du Preez by ESPNcricinfo
* Mignon du Preez – vir ewig Kaptein Fantasties  – profiel op *Wisden India*
Dane van Niekerk

**Dane van Niekerk** (14 Mei 1993, Pretoria) is 'n Suid-Afrikaanse krieketspeelster. Sy het skoolgegaan by Hoërskool Centurion. As 'n bybreekdraaibouler, het sy in een Toets, 107 Internasionale eendagwedstryde (EDI) en 86 Internasionale Twintig20's (T20I) vir Suid-Afrika gespeel. Sy was die vrouespankaptein in al drie vorms (Toets, EDI en T20I) tussen 2016 en 2021. Sy was die eerste bouler van Suid-Afrika om 100 paaltjies in vroue-EDIs te neem. Sy het haar uittrede uit internasionale krieket op 16 Maart 2023 aangekondig.

## Vroeë lewe en loopbaan 
Van Niekerk het plaaslik vir Highveld Vroue en Noordelikes Vroue gespeel, voor sy een van die eerste twee Suid-Afrikaanse vroue word (saam met Marizanne Kapp) om ingesluit te word in die Oostelike Provinsie krieketspanakademie (mansspan). Sy is gekies as deel van die Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan vir die 2009 Vroue-Wêreldbekerkriekettoernooi in Australië. Sy het in die 2013 Vroue Krieketwêreldbeker gespeel, sowel as Suid-Afrika verteenwoordig by die Vrouewêreldbeker Twintig20 in 2009, 2010, 2012, 2014 en 2016.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Dane van Niekerk by ESPNcricinfo
Trisha Chetty

**Trisha Chetty** (gebore 26 Junie 1988, Durban), is 'n Suid-Afrikaanse krieketspeler en lid van die Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan. Sy het twee Toetse, en meer as 165 beperkte boulbeurtwedstryde vir Suid-Afrika gespeel sedert 2007. Aanvanklik het sy op nommer sewe of agt gekolf, maar is vinnig bevorder tot die toporde, en van die middel-2008 af open sy met die kolf.

Sy het saam met Shandre Fritz die rekord van 170 lopies opgestel vir die hoogste openingstelling ooit in die geskiedenis van vroue-T20I.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Henri Comrie

**Henri Comrie** is 'n Suid-Afrikaanse argitek. Saam met sy vennoot Chris Wilkinson het hy die Gordonsinstituut, ’n universiteitskapel in Vereeniging en die stedelike konteks van die Kaapse Millennium-stadion ontwerp. Hulle is ook vir die hernuwing van die Kaapse stasie en die ontwerp van verskeie kontemporêre woonhuise verantwoordelik.

Henri Pierre Comrie is op 22 Desember 1965 in Pretoria gebore. In 1991 ontvang hy 'n Baccalaureusgraad in argitektuur aan die Universiteit van Pretoria. In 1996 ontvang hy 'n meestersgraad in stadsontwerp (Universiteit van die Witwatersrand) en in 2003 'n PhD in stadsontwerp van die Universiteit van Greenwich.

Hy het talle pryse vir sy ontwerpe ontvang,onder andere:
* 1995: SWABOU-gebou in Namibië
* 1995: PFG-gebou
* 1998: Melrose Arch
* 2006: Kapel van lig
* 2008: Kantore vir die Premier van die Oos-Kaap
* 2009: Gordonsinstituut (fase 2)
* 2013: Sol Plaatje Universiteit (akademiese geboue)

## Verwysings
Chloe Tryon

**Chloe-Lesleigh Tryon** (gebore 25 Januarie 1994), is 'n Suid-Afrikaanse vrouekrieketspeler. Sy speel vir Suid-Afrika in al die formate van die spel. In haar debuut vir Suid-Afrika, 'n Internasionale Twintig20 teen die Wes-Indiese Eilande in die 2010 Vrouewêreldbeker Twintig20, het sy twee paaltjies in haar eerste beurt geneem. In dieselfde wedstryd word sy die eerste en enigste vrouekrieketspeler om 'n paaltjie te neem met die eerste bal van haar loopbaan in vroue-T20I. Sy het saam met Suné Luus die rekord opgestel vir die hoogste 6de paaltjie vennootskap ooit in die geskiedenis van vroue-EDI (142 lopies).

Sy is aangewys in die Suid-Afrikaanse groep vir die 2024 IKR Vroue T20 Wêreldbeker en vir hul multi-formaat tuisreeks teen Engeland in November 2024.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Christo Compion

**Christo Compion** was ’n Suid-Afrikaanse toneelspeler en draaiboekskrywer. Hy het drama aan die Universiteit van Kaapstad gestudeer en daarna vir die destydse Swaruk (Suidwes-Afrikaanse Raad vir die Uitvoerende Kunste) en Sukovs (Streeksraad vir die Uitvoerende Kunste van die Oranje-Vrystaat) gewerk, onder meer as verhoogbestuurder vir Cobus Rossouw en Sandra Kotzé.

Hy het in verhoogproduksies soos *Die Goue Kring* (1976), *Die Goeie Mens van Sezuan* (1976) en die *Twaalfde Nag* (1984) gespeel. In *Harold en Maude* (1986), wat onder regie van Hannes Horne in Windhoek en verskeie sentra in Suid-Afrika aangebied is, het hy meegespeel om die tagtigste verjaardag van Anna Neethling-Pohl te herdenk. In 1990 is hy as voltydse akteur by Sukovs aangestel, waar hy uitgeblink het as Claire in Jean Genet se *Diensmeisies* (1991; verwerk deur Wim Vorster) en in die titelrol van Reza de Wet se *Nag, Generaal* (1991) onder spelleiding van Ernst Eloff.

Hy het ook die draaiboeke van Susanna van Biljon en Egoli: Afrikaners is plesierig geskryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Lizelle Lee

**Lizelle Lee** (gebore 2 April 1992 te Ermelo, Mpumalanga) is 'n Suid-Afrikaanse krieketspeler wat haar debuut vir die Suid-Afrikaanse nasionale vroue-eendagkrieketspan op 20 September 2013 gemaak het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Lizelle Lee by ESPNcricinfo
Nadine de Klerk

**Nadine de Klerk** (gebore 16 Januarie 2000) is 'n Suid-Afrikaanse vroue-krieketspeler. Sy het haar debuut in  Internasionale eendagkrieket vir Suid-Afrika teen Indië gemaak in die 2017 Suid-Afrikaanse Vierhoekige Reeks op 9 Mei 2017 en haar Vroue Twintig20 Internasionale krieketdebuut teen Indië op 13 Februarie 2018.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Nadine de Klerk by ESPNcricinfo
Krenneriet

**Krenneriet** is 'n mineraal met chemiese formule  of  wat na die Hongaarse myner J.A. Krenner (1839-1920) genoem is. Dit is taamlik seldsaam, maar 'n gewilde goud- en silwererts.

Dit kom gewoonlik saam met calaveriet, gedeë goud, silvaniet, petziet, piriet en kwarts voor, dikwels in hidrotermale are saam met ander telluriede.

In Suid-Afrika word krenneriet in die Waaikraal-goudafsetting naby Rustenburg in Noordwes gevind.

## Kristalstruktuur 
Die krennerietstruktuur is die argetipe van die strukturbericht-klassifikasie se C46-struktuur

Dit is 'n taamlik ingewikkelde struktuur wat geskryf kan word as ; x≈0,8. Daar is drie verskillende metaalposisies. Een daarvan is net deur goud beset en word deur [4+2] telluuratome omring. Die ander twee word statisties deur Ag en Au beset. Die omringing is [2+2+2]. Dit weerspieël die voorkeur van Au en Ag om lae omringingsgetalle te hê. Die helfte van die telluuratome vorm -ditelluriedpare soos dit ook in piriete aangetref word. Maar daar is ook 'n -tritelluriedgroep en 'n -telluriedanioon. Die metaalatome vorm golwende lae ewewydig aan die b-as. Die lae word deur die mono-, di- en tritelluried-groepe aanmekaar verbind.

## Verwysings
Mangaanfosfied

'n **Mangaanfosfied** is 'n chemiese verbinding van mangaan en fosfor.

Daar is verskillende fases bekend:
*  tetragonaal; ontbind peritekties 1378&nbsp;K
*  heksagonaal; smeltpunt 1600&nbsp;K
*  – lae temp. metastabiel (stabiel: 1275&nbsp;K-1358&nbsp;K)
*  mangaanmonofosfied ortorombies; smeltpunt 1420&nbsp;K
*  triklien

Dit is vaste stowwe wat soms meer as legerings beskou word, hoewel hulle 'n welbepaalde stoigiometrie en kristalstruktuur besit.  en  kan as Mn(III) en Mn(II)-fosfiede beskou word, maar die binding is dalk te metallies om 'n beskrywing in terme van oksidasietoestande nuttig te maak. Die fases  en  bevestig hierdie gevolgtrekking.

Die Mn-P-fasediagram het in die bereik van 0 – 50 at% P twee eutektikums. Die eerste is by 13,1% en 1233K. Die tweede 42,5% en 1263K.

## Verwysings
Mangaanmonofosfied

**Mangaanmonofosfied** (ook: mangaan(III)fosfied) is 'n chemiese verbinding van mangaan en fosfor met formule .

Die verbinding kan uit die elemente vervaardig word deur mangaanpoeier en fosforpoeier te meng, in 'n Vycor-buis onder vakuum af te sluit en 15-20 uur lank by 700 °C te verhit. 

MnP is 'n ferromagneet met Tc=291K. Onder hierdie temperatuur word 'n verskeidenheid van magnetiese rangskikkings gevind vanweë die groot magnetiese anisotropie wat hierdie stof besit.

## Kristalstruktuur 
Die MnP-struktuur was aanvanklik die argetipe van die strukturbericht-klassifikasie se B31-tipe struktuur en in die literatuur word dikwels hierdie kode gebruik vir die talle pniktiede en chalkogeniede wat hierdie struktuur besit. Die struktuur van FeAs wat later as die taamlik onbekende mineraal westerveldiet in die natuur gevind is, was die argetipe vir B14. Die FeAs-struktuur was aanvanklik nie goed bekend nie. Later het geblyk dat FeAs en MnP dieselfde struktuur besit. Die TYPIX-lys verwys daarom van B31 na B14. Hierdie struktuur word nogtans teenswoordig gewoonlik "MnP-tipe" genoem.

Die MnP-struktuur (B14) is 'n ortorombiese vervorming van die NiAs-struktuur (B8₁). Die vervorming van die a/b grondvlak van die heksagonale NiAs-sel skep kort afstande tussen die metaalatome en tussen die fosforatome. Die gevolg is die vorming van sigsag-kettings: -M-M-M- en -P-P-P-. 
 Die fosfiedketting kan as 'n polimere anioon  beskou word, oftewel as  Ander fosfiede wat die B14-struktuur het, is CrP, MoP. WP, FeP, RuP, CoP en IrP. Die metaalatome het almal 11 - 14 valenselektrone. Monofosfiede van elemente met 9 of 10 v.e. soos TiP, VP ens. het die onvervormde NiAs-struktuur. 

Daar is stowwe, soos vanadiummonosulfied VS wat by hoë temperature 'n oorgang MnP-tipe (B14) --> NiAs-tipe (B8) ondergaan en dit kan 'n fase-oorgang van tweede orde wees. 

## Verwysings
Malindi

**Malindi** (voorheen bekend as Melinde) is 'n stad by die monding van die Galanarivier aan die kus van Kenia langs die Indiese Oseaan. Die dorp is 120&nbsp;km noordoos van Mombasa. Die bevolking was 207&nbsp;253 tydens die 2009-sensus.

## Sien ook 
* Lys van nedersettings in Kenia
Andesien

duimnael|332x332px|Andesien (veldspaat.).
**Andesien** is 'n silikaatmineraal wat ’n lid van die plagioklaasveldspaat soliede oplossingsreeks is. Die chemiese formule is (Ca, Na) (Al, Si) 4O8, waar Ca / (Ca + Na) (% anortiet) tussen 30% -50% is. Die formule kan geskryf word as Na0.7-0.5Ca0.3-0.5Al1.3-1.5Si2.7-2.5O8.  Al1.3-1.5Si2.7-2.5O8.

Die plagioklaasveldspate is 'n deurlopende soliede oplossingsreeks, en akkurate identifikasie van individuele lede vereis dus gedetailleerde optiese studies, chemiese analise of digtheidsmetings. Brekingsindekse en relatiewe digtheid verhoog direk met die kalsiuminhoud. 

Dit word soms as 'n halfedelsteen gebruik. 

## Naam en ontdekking 
Andesien is die eerste keer in 1841 beskryf vir die voorkoms daarvan in die Marmato-myn, Marmato, Cauca, Chocó Department, Colombia. Die naam is vir die Andes omrede dit volop voorkom in die Andesiet-lawa in die berge.

## Voorkoms 
Andesien kom voor in intermediêre stollingsgesteentes soos dioriet, sïeniet en andesiet. Dit kom kenmerkend voor in metamorfe gesteentes van granuliet tot amfibolietfasies wat gewoonlik anti-periettekstuur vertoon. Dit kom ook voor as korrels in sedimentêre gesteentes. Dit word algemeen geassosieer met kwarts, kaliumveldspaat, biotiet, horingblende en magnetiet.

## Sien ook 
*Veldspaat
*Tekto-silikate
*Geologie
*Silikaatminerale

## Verwysings
Kootjie Snyman

duimnael|Generaal Kootjie Snyman.
duimnael|'n Jonger Kootjie "Hamerkop" Snyman.
Boeregeneraal **Jacobus Philippus (Kootjie) Snyman** (29 Januarie 1838 – 19 Desember 1925) word beskou as die swakste generaal van die Anglo-Boereoorlog. 

In die oorlog was hy aanvanklik kommandant van die Zeerust-kommando, en later generaal van die Rustenburgse en Marico-burgers. By die Beleg van Mafeking was hy onder bevel van generaal Piet Cronje, maar is met voorgenoemde se vertrek op 18 November 1899 in bevel oor die beleg gestel. Snyman kon egter geen welslae behaal nie. Weens sy besluiteloosheid en swak toepassing van dissipline, is baie van sy manskappe doodgeskiet, gewond of gevange geneem.

Na die Slag van Diamond Hill digby Pretoria, is hy weens growwe pligsversuim van sy rang onthef, en is vir lafhartigheid op die slagveld tot tronkstraf gevonnis. 

Hy is op ouderdom 87 te Doornhoek, Marico, oorlede.

## Verwysings
Anortoklaas

Die mineraal **anortoklaas** ((Na, K) AlSi3O8) is 'n kristallyne vaste oplossing in die alkali-veldspaatreeks waarin die natrium aluminiumsilikaat lid in groter verhouding bestaan. Dit bestaan uit tipies tussen 10 en 36 % van KAlSi3O8 en tussen 64% en 90% NaAlSi3O8. 
[duimnael|links|upright|'n Anortoklaaskristal vanaf berg [Erebus (berg)|Erebus, Antarktika.]]

## Struktuur en stabiliteit 
Anortoklaas is 'n intermediêre lid van die hoë albiet- en sanidien- alkaliveldspaat soliede oplossingsreeks. Die intermediêre lede van hierdie reeks, hoë albiet, anortoklaas en hoë natrium-sanidien is stabiel teen temperature van 600 ° C en hoër. Onder 400 tot 600 ° C is daar slegs 'n baie beperkte oplossing (minder as ongeveer 5% op beide die lae albiet- en mikroklien eindpunte.  Anorthoclase en hoë albiet vertoon trikliene simmetrie, terwyl sanidien en die lae temperatuur ortoklaasas 'n monokliene simmetrie het.  As die hoë temperatuur intermediêre samestelling alkali veldspare toegelaat word om stadig af te koel, ontstaan uitwissing wat tot ‘n pertiet struktuur lei. 

## Voorkoms 
Anortoklaas kom voor in hoë temperatuur natriumryke vulkaniese en hipabyssale (vlak intrusiewe) gesteentes. Die mineraal word tipies gevind as 'n bestanddeel van 'n fynkorrelige matriks of as klein fenokriste wat as los kristalle in 'n verweerde rots kan voorkom.

Dit is eers in 1885 aangedui om op Pantelleria-eiland, Trapani-provinsie, Sisilië voor te kom. Die naam kom van die Griekse αν, ορθός en κλάσις (nie reghoekige splyting), vir sy skuinssplyting.

## Sien ook 
*Veldspaat
*Silikaatminerale
*Tekto-silikaat
*Alkali-veldspaat

## Verwysings
Stikstofoksied

'n **Stikstofoksied** is 'n chemiese verbinding van stikstof en suurstof ().

Daar is heelparty stikstofoksiede:

* -- distikstofoksied (laggas)
* -- stikstofmonoksied
* -- stikstofdioksied
* -- distikstoftrioksied
* -- distikstoftetroksied
* -- distikstofpentoksied

Stikstofmonoksied wat deur verbranding ontstaan, sal in die atmosfeer skielik met suurstof reageer volgens:

:N_2 + O_2 \to 2NO
:2NO + O_2 \to 2NO_2

Hierdie proses is 'n belangrike stap in lugbesoedeling en daar sal altyd 'n mengsel van NO en NO2 teenwoordig wees. Hierdie mengsels word dikwels met  of *stikstofoksiede* aangegee.
Ga-Mashashane

**Ga-Mashashane** is 'n Swart nedersetting in Aganang Plaaslike Munisipaliteit, in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit is noordwes van Polokwane geleë.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Stikstofdioksied

duimnael|links|Stikstofdioksied se vorme is afhanklik van temperatuur.
**Stikstofdioksied** is 'n chemiese verbinding van stikstof in sy +4 oksidasietoestand en suurstof met die formule .

Dit is 'n triatomiese molekulêre stof, wat 'n radikaal is en 'n geboë vorm het. Hierdie bruin gas maak 'n belangrike deel uit van lugbesoedeling en word in die atmosfeer maklik uit stikstofmonoksied gevorm.

:2NO +O_2 \to 2NO_2

Die stof kan dimeriseer en die kleurlose distikstoftetroksied vorm wat nie 'n radikaal is nie:
:2NO_2 \rightleftharpoons N_2O_4
Hierdie dimerisasie is 'n ewewig wat na regs skuif by laer temperatuur.

## Kristalstruktuur
Stikstofdioksied is 'n vastestof onder -11,2 °C en kristalliseer in 'n kubiese struktuur wat die argetipe van die C26-struktuur van die strukturbericht-klassifikasie is. 

:SO_2(g) + NO_2(g) + H_2O(g) \rightarrow H_2SO_4(l) + NO(g)

Die gevormde stikstofmonoksied kan met suurstof weer die dioksied vorm:

:2NO(g) + O_2(g) \rightarrow 2NO_2(g)
Met fluoor kan  'n nitrielfluoried vorm:
:2NO_2(g) + F_2(g) \to 2 NO_2F(g)
Hierdie gas is 'n kragtige fluorineringsmiddel.

## Besoedeling 
duimnael|links|Besoedeling met  bo Europa in 2020
Die vrystelling van die gas in die atmosfeer is 'n belangrike vorm van lugbesoedeling.

'n Groot hoeveelheid gesondheidswetenskaplike literatuur dui aan dat blootstelling aan  nadelige gesondheidseffekte kan veroorsaak. Daar is aangetoon dat -blootstelling reaksies op allergene by allergiese asmalyers kan versterk. Daarbenewens het 'n aantal epidemiologiese studies verbande getoon tussen -blootstelling en voortydige dood, kardiopulmonêre effekte, verminderde longfunksiegroei by kinders, respiratoriese simptome en verskerpte allergiese reaksies.

Die hoofbron van stikstofdioksied is menslike aktiwiteite soos die verbranding van fossielbrandstowwe (steenkool, gas en olie), veral brandstof wat in motors en skepe gebruik word. Dit ontstaan ook by die vervaardiging van salpetersuur, sweiswerk, die gebruik van plofstof, raffinering van petrol en metale, kommersiële produksie en die landbou.
Natuurlike bronne van ander stikstofoksiede, waaruit  gevorm kan word, sluit vulkane en bakterieë in.

## Verwysings
Siemens

**Siemens** kan een van die volgende wees:

* Siemens AG, 'n multinasionale elektriese en elektronikamaatskappy. 
* Siemens (eenheid), 'n erkende SI-eenheid
* Werner von Siemens
* Siemens Mobile
* Siemens Velaro
Elizabeth Connell

**Elizabeth Connell** (1946–2012) was ’n Suid-Afrikaanse sopraan. Sy was veral bekend vir die vertolking van die heldinne in groot operas deur Strauss, Verdi en Wagner. Tydens die *Equity*-kunsboikotjare is sy verhinder om in Suid-Afrika op te tree. Ná haar dood is die Elizabeth Connell-prys vir jong dramatiese soprane ingestel.

## Lewensloop 
Frances Elizabeth Connell is op 22 Oktober 1946 in Port Elizabeth gebore. Sy was die dogter van Raymond Connell en Elizabeth Scott. Sy studeer aan die Londense Opera Sentrum en maak haar debuut in 1972 as 'n mezzo-sopraan by die Wexford-feesopera in Ierland. In dieselfde jaar het sy die Maggie Teyte-prys gewen.

Is 1973 is sy genooi om tydens die opening van die operahuis in Sydney, in die eerste opvoering van Sergei Prokofiëf se *War and Peace* te sing. In 1980 maak sy haar debuut in Bayreuth, Duitsland, as Ortrud in Wagner se *Lohengrin* en later as Bragáne in sy *Tristan und Isolde*. Sy was vir vyf jaar aan die Engelse Nasionale Opera verbonde, waarna sy 'n vryskutkunstenaar geword het. In 1981 het sy al haar optredes gestaak. Sy het weer in 1983 begin sing, maar die keer as 'n sopraan.

Connell het in die operahuise van Londen, Parys, Wene, Berlyn, München, Hamburg, New York (by die Metropolitaanse Opera), San Francisco, Milaan (in La Scala), Napels en Genève opgetree. Sy het 'n wye verskeidenheid opera-rolle vertolk en by talle groot opera-feeste opgetree. Sy het ook 'n aantal opnames van haar optredes gemaak.

Sy gee haar laaste vertoning op 27 November 2011 in Hastings, Engeland. In 2012 moes sy by die Opéra de Toulon optree, maar het weens siekte nooit verskyn nie. Connell is op 18 Februarie 2012 in Londen aan kanker oorlede.

Elizabeth Connell het $20&nbsp;000 vir 'n opera-prys in haar naam agtergelaat. Dramatiese soprane van alle identiteite kan aan die kompetisie deelneem. Die eerste kompetisie het op 13 September 2014 in Sydney plaasgevind. Die wenner ontvang ook 'n oudisie in die Royal Opera House (Covent Garden) as deel van die prys.

## Verwysings
Distikstoftrioksied

**Distokstoftrioksied** is 'n chemiese verbinding van stikstof en suurstof met formule . Dit is die anhidraat van nitroësuur.

Die eerste chemikus wat dit vervaardig het, is Gay-Lussac in 1816. Dit is 'n giftige en reaktiewe gas wat onder ligte druk 'n vloeistof vorm. By 'n temperatuur laer as -100,1&nbsp;°C is dit 'n ligteblou vastestof wat smelt tot 'n diepblou vloeistof. By 'n temperatuur van omtrent 0&nbsp;°C kry dit 'n groen kleur omrede daar in hierdie vloeistof 'n ontbindingsewewig plaasvind:

: N_2O_3 \rightleftharpoons NO + NO_2
en
: 2NO_2 \rightleftharpoons N_2O_4

Die tetroksied is gelerig en saam met die blou kleur gee dit groen.

Die stof reageer met water en vorm nitroësuur. Hierdie reaksie is in ewewig:

: 2HNO_2 \rightleftharpoons N_2O_3 + H_2O

Die ewewigskonstante
: K = \frac{[N_2O_3]}{[HNO_2]^2} \approx  3,0 x 10^{-3}

 kan uit NO en  by -20&nbsp;°C vervaardig word. 'n Ander metode is om 1:1 verdunde salpetersuur op arseen(III)oksied te drup teen 70&nbsp;°C:

: 2HNO_3 + 2H_2O + As_2O_3 \to N_2O_3 + 2H_3AsO_4

Distikstoftrioksied kan gebruik word om nitrosielsoute van sterk sure te vervaardig, soos ,  of 

## Verwysings
Distikstofpentoksied

**Distikstofpentoksied** is 'n stikstofoksied met formule . In hierdie verbinding met suurstof het stikstof die hoogste oksidasietoestand N(V). Dit is die anhidraat van salpetersuur. Dit is 'n vastestof met 'n lae smeltpunt, wat daarna ontbind, soms met 'n ontploffing.

## Reaktiwiteit 
 kan gevorm word deur salpetersuur op fosforoksied te drup:
:4HNO_3(l) + P_4O_{10} \to 2N_2O_5(s) + 4HPO_3(l)

 is 'n sterk oksideermiddel en word gebruik om watervrye nitrate te vervaardig, bv: 
:N_2O_5(s) + Na(s) \to NaNO_3(s) + NO_2(g)

 reageer vryelik met water, byvoorbeeld vog in die lug, om salpetersuur te vorm:

:N_2O_5 + H_2O \to 2HNO_3

 word soms opgelos in suiwer salpetersuur. Hierdie oplossing verhoed die ontstaan van water, omdat dit onmiddellik deur die pentoksied in salpetersuur omgesit sal word.  ondergaan 'n dissosiasie-ewewig in hierdie oplossing en vorm ione:
:N_2O_5 \leftrightharpoons NO_2^+ + NO_3^-

Dit kom ooreen met die heksagonale kristalstruktuur wat uit plat driehoekige nitraat-ione en lineêre nitroniumione bestaan. Dit is in der waarheid 'n *sout*: nitroniumnitraat. Die damp bestaan nogtans uit -O--molekule. 

-oplossings in salpetersuur kan gebruik word om watervrye metaalnitrate te vervaardig. 'n Toriumnitraathidraat gee aanvanklik 'n adduk:

:Th(NO_3)_4\bullet4H_2O + 5N_2O_5 \to  Th(NO_3)_4\bullet2N_2O_5 + 8HNO_3(l)

Die adduk kan in vakuum verhit word tot 150-160&nbsp;°C om die watervrye  vry te stel.

## Verwysings
Distikstofmonoksied

links|duimnael|*Whippets* gaskapsules met  om slagroom te maak
**Distikstofmonoksied** of **distikstofoksied** of **laggas** is 'n verbinding van stikstof en suurstof met formule .

Dit is 'n kleurlose, taamlik onreaktiewe gas wat soeterig smaak en narkotiese eienskappe het. Dit word as dryfgas gebruik om vinnige slagroom te maak.

## Vorming en reaktiwiteit 
Laggas is termodinamies 'n sterk oksideermiddel, maar dit is kineties gehinder. Daarom is dit taamlik onreaktief. Laggas kan by ontploffings van ammoniumnitraat gevorm word:
:NH_4NO_3(s) \to N_2O(g) + 2H_2O(g)
Hierdie reaksie is spontaan termodinamies (\Delta_r G^{\ominus} = -168 kJ/mol) en verloop ná detonasie baie vinnig. 

## Kweekhuisgas en osoongat 
Die aarde se atmosfeer word aan laggas blootgestel. Daar is natuurlike bronne, maar die mens het die blootstelling duidelik vergroot.

Die geskiedenis van die aardatmosfeer se laggasvlakke is nie so goed bekend as ander gasse s'n nie, maar ons weet dat die vlakke van 1 n.C. tot omtrent 1850 n.C. op ongeveer 270 dele per miljard amper konstant gebly het. Vanaf 1850 het dit egter begin styg en is nou ongeveer 320 dpmj. Die mens se bydrae kom uit die landbou, soos landboubemesting en veevoer, maar ook van die verbranding van biomassa en uit die nywerheid.

Laggas is taamlik stabiel in die troposfeer, maar in die stratosfeer is die halfleeftyd ongeveer 120 jaar. Daar kan dit fotochemies ontbind en atomêre suurstof in die (1D)-opgewekte elektroniese toestand vorm:

:N_2O + h\nu \to N_2 + O(^1D)

Dit vernietig 'n laggasmolekuul wat 'n kragtige kweekhuisgas is, maar dit skep ook 'n ander probleem. Die suurstofatoom wat gevorm word is baie reaktief. Dit kan 'n tweede laggasmolekuul aanval

:O(^1D) + N_2O \to N_2 + O_2 (40%)
of:
:O(^1D) + N_2O \to 2NO (60%)

Die stikstofmonoksied wat gevorm word kan osoon vernietig en het reeds 'n groot bydrae tot die osoongat gelewer.

## Verwysings
Pieter Bleeker

**Pieter Bleeker** (10 Julie, 1819, Zaandam – 24 Januarie, 1878, Den Haag) was 'n Nederlandse dokter, igtioloog en herpetoloog. Hy is ook bekend vir sy boek, *Atlas Ichthyologique des Orientales Neerlandaises*, sy groot werk oor visse in oos-Asië wat tussen 1862 en 1877 gepubliseer is.

## Lewe en werk 
Hy het gewerk as 'n mediese offisier in die Koninklike Nederlandese Oos-Indiese Leër van 1842 tot 1860 in Indonesië. Gedurende hierdie tyd het hy die meeste van sy igtiologie werk gedoen terwyl hy in die leër gewerk het. Hy het die meeste van sy spesies van die plaaslike vissers gekry maar het ook 'n groot netwerk van kontakte opgebou in verskeie staats buiteposte oor die eiland wat ook vir hom spesies verskaf het. Hy het oor die 12,000 spesies versamel waarvan die meeste tans in die *Natural History Museum* in Leiden is. Hy het ook met Auguste Duméril gekommunikeer in Parys. Sy werk oor igtiologie en tropiese medisyne is beloon met twee ere-doktorate deur Leiden Universiteit in 1846 en Utrecht Universiteit in 1849.

Nadat hy terug gekeer het na Nederland in 1860, het hy sy *Atlas Ichthyologique des Indes Orientales Néerlandaises* gepubliseer. Dit is 'n omvattende dokument oor studies in Indonesië gedoen met 1,500 illustrasies. Dit was gepubliseer in 36 volumes tussen 1862 tot en met sy dood in 1878 . die meeste van hulle beskryf in *Reptilien van Agam*.

In 1855 word hy 'n korrespondent van die Koninklike Nederlandse Akademie vir Kuns en Wetenskappe, departement Natuurkunde en in 1862 word hy 'n lid.
 In 1856 was hy verkies as die korrespondent vir die ''Muséum national d'histoire naturelle* in Parys. In Januarie 1864 ontvang hy Franse ridderskap van die *Légion d'honneur*.

## Galery 

File:Pieter Bleeker.gif
Pieter Bleeker - Royal Dutch Academy of Sciences.jpg
Pieter-Bleeker-1819-1878.jpg

## Verwysings 
## Verdere naslaanwerk 
*Beolens B, Watkins M, Grayson M. 2011. *The Eponym Dictionary of Reptiles*. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. . ("Bleeker", p.&nbsp;28).
*  P. Bleeker, *Levensbericht'' in: Jaarboek, 1877, Amsterdam, pp. 5-159 (Autobiography of Bleeker with an introduction by Pieter Harting)
* 
* 
*
Klavierconcerto nr. 6 (Mozart)

**Klavierkonsert nr. 6** in B-mol-majeur, K. 238, is 'n klavierkonsert wat deur die 20-jarige Wolfgang Amadeus Mozart in 1776 gekomponeer is.

## Sien ook 
* Klavierkonserte van Wolfgang Amadeus Mozart

## Eksterne skakels 
* 
*
Imraan Coovadia

**Imraan Coovadia** (1970-) is ’n Suid-Afrikaanse skrywer en akademikus. Hy het aan Harvard en Yale studeer en was ’n sleutelfiguur in die Universiteit van Kaapstad se program vir skeppende skryfwerk.

Sy eerste roman, *The Wedding*, is in 2001 gelyktydig in die VSA en Suid-Afrika gepubliseer, en is ondertussen in Hebreeus en Italiaans vertaal. Sy ander romans sluit in *Green-eyed Thieves*, *High Low In-between* (wat die Sunday Times-fiksieprys en die Universiteit van Johannesburg-prys gewen het) en *The institute for Taxi Poetry*. Hy het ook 'n akademiese monografie, *Authority and Authorship in V.S. Naipaul*, geskryf.

## Publikasies 
* *The Wedding* (2001)
* *Green-Eyed Thieves* (2006)
* *Authority and Authorship in V.S. Naipaul* (2009)
* *High Low In-Between* (2009)
* *The Institute of Taxi Poetry* (2012)
* *Transformations: Essays* (2012)
* *Tales of the Metric System* (2014)

## Verwysings
Masabata Klaas

**Masabata Klaas** (gebore 3 Februarie 1991) is 'n internasionale krieketspeler wat 52 Internasionale Eendag- en 43 Twintig20 Internasionale wedstryde vir Suid-Afrika se nasionale vrouekrieketspan gespeel het sedert haar debuut in 2010.

## Verwysings
Ayabonga Khaka

**Ayabonga Khaka** (gebore 18 Julie 1992) is 'n internasionale krieketspeler wat 44 Internasionale Eendag- en 11 Twintig20 Internasionale wedstryde vir Suid-Afrika se nasionale vrouekrieketspan gespeel het sedert haar debuut in 2012.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Maureen Connolly

**Maureen Connolly** (1934–1969) was ’n Amerikaanse tennisspeler. Sy het nege Grand Slam-enkelspeltitels in die 1950's gewen. In 1953 was sy die eerste vrou wat dit reggekry het om Wimbledon, die Amerikaanse Ope en die Franse Ope in een jaar te wen.

Connolly is op 17 September 1934 in San Diego, Kalifornië gebore. Sy is in 'n perdry-ongeluk beseer en moes haar tennisloopbaan op die ouderdom van 19 beëindig. Sy was van 1955 tot haar dood met Norman Brinker getroud. Die egpaar het twee dogters gehad. Sy is in 1966 met ovariale kanker gediagnoseer, wat na haar maag versprei het. Connolly is op 21 Junie 1969 in Dallas oorlede. Sy was 34 jaar oud.

## Grand Slam-toernooie 
### Enkelspel 
### Vrouedubbelspel 
### Gemengde dubbelspel 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Herpetologie

**Herpetologie** is 'n afdeling van dierkunde wat handel oor reptiele en amfibieë. 'n Persoon wat herpetologie beoefen is 'n herpetoloog.

## Herpetologie in Suid-Afrika 
Daar is 'n groot verskeidenheid van reptiele in Suid-Afrika met meer as 363 spesies waavan 130 endemies is. Van 2005 tot 2009 het herpetoloë van Suid-Afrika en die buurlande die SARCA-projek afgehandel om die status van hierdie diere beter te leer begryp.

## Verwysings
Tuinstad

duimnael|300px|Sir Ebenezer Howard se Tuinstadkonsep het voorsiening gemaak vir residensiële nedersettings wat kringvormig rondom 'n kernstad geleë is en met dié sentrale nedersetting deur paaie, spoorweë en 'n moltreinnetwerk verbind word, met 'n bykomende kringvormige padnetwerk wat die satellietstede met mekaar verbind
Die **Tuinstad** was 'n nuwe konsep van stadsbeplanning waarmee die Britse stadsbeplanner Sir Ebenezer Howard (1850–1928) in sy werk *Tomorrow: A Peaceful Path to Social Reform* in 1898 na vore gekom het. Howard se konsep het voorsiening gemaak vir beplande en selfonderhoudende stedelike nedersettings wat in funksionele residensiële, industriële en landboukundige sones onderverdeel en deur groen gordels omring sou word. Howard se "nuwe stad" sou 'n oplossing bied vir 'n verskeidenheid knellende vraagstukke wat met die ongekende en onbeplande groei van stedelike nedersettings sedert die nywerheidsomwenteling verbind is - oorbevolking, verkeersopeenhopings, substandaardbehuising, lae lewensgehalte en sosiale ellende aan die een, en die ontvolking van die platteland aan die ander kant.

Howard se boek, wat in 1902 onder die titel *Garden Cities of To-morrow* herdruk is, is geïnspireer deur die Amerikaanse joernalis en skrywer Edward Bellamy (1850–1898) se utopiese roman *Looking Backward: 2000–1887*, wat in 1888 gepubliseer is, en die Amerikaanse politieke ekonoom en joernalis Henry George (1839–1897) se werk *Progress and Poverty* (1879). Howard se geïdealiseerde tuinstad met 'n kenmerkende konsentriese uitleg en oop ruimtes, openbare parke en ses radiale lane met 'n wydte van 120 voet (37 m) wat vanuit die stadskern sou loop, sou 'n bevolking van 32&nbsp;000 op 'n oppervlakte van 6&nbsp;000 akkers (2&nbsp;400 hektaar) huisves. 

Elke tuinstad is as selfvoorsienende gemeenskap beplan. Sodra dit sy maksimale bevolking sou bereik, sou 'n nuwe tuinstad in die nabyheid ontstaan. 'n Vol-ontwikkelde nuwe stad sou volgens Howard uit enkele tuinstede bestaan wat as satellietstede rondom 'n sentrale nedersetting met 58&nbsp;000 inwoners geleë was en deur paaie en spoorweë met mekaar verbind is. In 1903 is die eerste tuinstad ontwikkel wat op Howard se konsep berus het. Letchworth, wat sowat 30 myl noord van Londen in die Engelse graafskap Hertfordshire ontstaan het, was 'n sukses. In 1920 is 'n tweede tuinstad, Welvyn Garden City, naby Letchworth gevestig.

Howard se konsep, waarin stedelike en landelike elemente in 'n beplande stad met 'n voorafbepaalde grootte en inwonertal gekombineer is, het aanklank gevind by stadsbeplanners en bewoners en die beplanning van latere nuwe stede grootliks beïnvloed. Enkele van Howard se kernbeginsels - die skepping van groen gordels rondom woongebiede en die beperking van bevolkingsdigthede - het 'n integrale bestanddel van moderne stads- en voorstadbeplanning geword. In Suid-Afrika is die uitleg van Pinelands, 'n voorstad van Kaapstad, deur Howard se konsep beïnvloed.

## Eksterne skakels 
* Oliver Wainwright: *The garden city movement: from Ebenezer to Ebbsfleet*. In: *The Guardian*,  17 Maart 2014. Besoek op 23 Julie 2017
Sanidien

duimnael|316x316px|Sanidienkristal wat carlsbad-vertweelinging vertoon.
duimnael|Sanidien uit die Pili-myn, Municipio Saucillo, Chihuahua, Meksiko.
**Sanidien**  is die hoëtemperatuurvorm van kaliumveldspaat met 'n algemene chemiese formule van KAlSi3O8.  Sanidien word meestal aangetref in felsiese vulkaniese gesteentes soos obsidiaan, rhioliet en tragiet. Sanidien kristalliseer in die monokliene kristalstelsel. Ortoklaas is 'n monokliene polimorf wat stabiel is teen laer temperature. By nog laer temperature is mikroklien ('n trikliene polimorf van kaliumveldspaat) weer stabiel.

As gevolg van die hoë temperatuur en vinnige afkoeling kan sanidien meer natrium in sy struktuur bevat as die twee polimorfe wat by laer temperature ewewig bereik het. Sanidien en hoë albiet vorm 'n soliede oplossingsreeks met intermediêre samestelling wat anortoklaas genoem word. Uitwissing van 'n albietfase kom voor. Die gevolglike kriptopertiet kan die beste in elektronmikroskoopbeelde waargeneem word.

## Verwysings 
* Hurlbut, Cornelius S .; Klein, Cornelis, 1985, * Handleiding van Mineralogie *, 20ste uitg., Wiley, 

## Sien ook 
*Veldspaat
*Silikaatminerale
*Tekto-silikaat
Marie von Ebner-Eschenbach

**Marie von Ebner-Eschenbach** (* 13 September 1830 te kasteel Zdislawitz naby Kremsier in Morawië, Oostenryk-Hongarye as *Marie Dubský von Třebomyslice*; † 12 Maart 1916 in Wene) was 'n Morawies-Oostenrykse skrywer wat as een van die vernaamste 19de eeuse verhaalskrywers in die Duitssprekende literatuur beskou word. Sy het veral bekendheid verwerf met haar romans en novelles, wat dikwels 'n sielkundige dimensie het, en haar insigvolle aforismes (as bundel in 1880 gepubliseer) waarvan die mees treffende ingang gevind het tot die algemene Duitse spreekwoordeskat.

In haar prosawerk lewer Von Ebner-Eschenbach 'n lewendige beskrywing van die Oostenryks-Hongaarse samelewing in die tyd van keiser Franz Joseph I. Die protagoniste van haar romans, waarin sy vanuit 'n sosiaal-psigologiese standpunt dikwels kritiek op maatskaplike toestande lewer, kom uit alle lae van die samelewing.

As dogter van die Rooms-Katolieke majoor Franz Baron Dubsky is Marie von Ebner-Eschenbach in 'n ou Boheemse adellike familie gebore. Haar moeder Maria (née Freifrau (Barones) von Vockel) wat oorlede is kort nadat sy geboorte aan haar geskenk het, was uit 'n Saksies-Protestantse familie afkomstig. Danksy Tsjeggiessprekende bediendes en Duits- en Franssprekende goewenantes het Marie, wat haar kinderjare en jeug in Zdislawitz en Wene deurgebring het, in 'n meertalige omgewing groot geword. Eugénie Bartenstein, haar eerste stiefmoeder, is oorlede toe Marie sewe jaar oud was. Drie jaar later het haar vader met grawin Xaverine Kolowrat-Krakowsky, 'n buitengewoon goed opgeleide adellike, in die huwelik getree. 

Die gesin het elke jaar meerdere maande in Wene deurgebring waar Xaverine haar stiefdogter na opvoerings in die Burgtheater saamgeneem en haar belangstelling vir literatuur gewek het. Op die ouderdom van agttien het Marie met haar neef Moritz von Ebner-Eschenbach getrou wat vyftien jaar ouer was as sy en tot 1850 as professor aan die Weense *Ingenieur-Akademie *gedoseer het. Vervolgens het hy as veldmaarskalk-luitentant gedien en 'n lid van die Akademie van Wetenskappe geword. Uit die huwelik is geen kinders gebore nie so dat Marie haar vrye tyd aan haar skryfwerk kon wy. Moritz von Ebner-Eschenbach het die literêre ambisies van sy vrou bevorder.

Onder die titel *Aus Franzensbad* ('n verwysing na die bekende Boheemse hersteloord, tans Františkovy Lázně in die Tsjeggiese Republiek) het Marie von Ebner-Eschenbach in 1858 'n anonieme satiriese briefroman oor adellikes en selftevrede burgers gepubliseer. Twee jaar later het die toneelstuk *Maria Stuart in Schottland* gevolg, maar dié drama was, net soos haar ander toneelstukke, allesbehalwe 'n groot sukses. 

Haar literêre deurbraak het eers in 1879 met die verhaal *Lotti, die Uhrmacherin* ("Lotti, die horlosiemaker") gekom wat in die maandelikse tydskrif *Deutsche Rundschau *afgedruk is (Marie von Ebner-Eschenbach het in dieselfde jaar 'n opleiding as horlosiemaker ontvang).

In 1900 was Marie von Ebner-Eschenbach die eerste vrou wat 'n eredoktorsgraad van die Universiteit van Wene ontvang het.

## Verwysings
Bulterriër

duimnael|220px
Die **Bulterriër** is 'n honderas wat 'n kruising is tussen die buldog en verskillende andere honderasse, soos die inmiddels uitgestorwe *White English terrier*.

## Geskiedenis 
Die bulterriër, soos dit deesdae bekend staan, het omstreeks 1860 in Engeland ontstaan. Deur buldogs of bulmastiffs met terriërs te kruis ontstaan daar 'n klein, vinnige, ratse, maar tog sterke veghond, wat aanvanklik "Bull-and-Terrier" genoem is. 

## Uiterlik 
Die bulterriër is 'n gespierde, kragtiggeboude hond, dit word ook 'die gladiator onder die honde' genoem. Die dier het 'n sterk uiterlike en 'n diep, breë bors. Kenmerkend van die ras is die eiervormige kop. Vanaf die agterkop tot by die neuspunt loop die skedel afbollend na onder, die ekstra sterke, neerwaartse welving van die voorste helfte van die snoet is beduidend. Die ore is klein, dun en staan altyd regop. Die oë is versonke in hul kaste en is driehoekig. Hulle is diepbruin of swart van kleur; ligte oë is nie gewens nie. Die vag is kort en glad en het min 'los' vel. 

## Kleure 
Die bulterriër kom in verskillende kleure voor. By wit honde is gekleurde vlekke nie gewens nie, behalwe aan die kop. By gekleurde honde moet die hoofkleur die grootste oppervlakte van die vag uitmaak; dit kan swart, gestreep, rooibruin, ligbruin of swart-en-taan wees. Blou en lewerkleur kom nie juis voor nie.

## Fotogalery 

File:Bulterier i miniatura LM.jpg|Miniatuur bulterriër (regs)
File:Bull Terrier Chico 10.jpg|'n Gestreepte-en-wit bulterriër
File:Bull Terrier R 01.jpg|'n Wit bulterriër
File:Close up of a Bull Terrier.jpg|Rooi-en-wit bulterriër
File:Bullterrier standing in garden.jpg|Modern-gekleurde bulterriër
Michael Cope

**Michael Cope** (1952-) is 'n Suid-Afrikaanse digter, skrywer, ontwerper en goudsmid. Sy romans is *Spiral of Fire* en *Goldin: A Tale*, en sy digbundels sluit in *Scenes and Visions* en *Ghaap, Sonnets from the Northern Cape*. Hy is die seun van die gesiene skrywer Jack Cope. Sy werk beskryf meestal mense, hul stories en omgewingsbeelde.

## Werke 
Romans:
* *Spiral of Fire*, 1986
* *Goldin: A Tale*, 2005

Digbundels:
* *Scenes and Visions*, 1990
* *Birds of Different Feather*, 1992
* *Crossing the Desert*, 1993
* *Back View*, 1996
* *Ghaap, Sonnets from the Northern Cape*, 2005

Memoires:
* *Intricacy: A Meditational Memory*, 2005 (oor sy familie, veral sy kunssinnige ma)

## Verwysings
Presbiteriaanse Kerk in Ierland

Die **Presbiteriaanse Kerk in Ierland ** (Engels: *Presbyterian Church in Ireland*, kort *PCI*; Iers: *Eaglais Phreispitéireach in Éirinn*, Ulster-Skots: *Prisbytairin Kirk in Airlann*) is die grootste Presbiteriaanse denominasie in Ierland en die grootste Protestantse denominasie in Noord-Ierland. Soos die meeste ander Christelike kerke is dit op 'n gesamentlike grondslag vir die hele eiland georganiseer, in beide Noord-Ierland en die Republiek Ierland. Die Presbiteriaanse Kerk het sowat 225&nbsp;000 lidmate in 536 gemeentes wat van Bushmills in die Noord-Ierse graafskap Antrim tot Aghada in die graafskap Cork, Republiek Ierland strek.

Die Presbiteriaanse Kerk in Ierland is in 1840 gestig met die samesmelting van twee Presbiteriaanse kerke, die *General Synod of Ulster* en die *Secession Synod*, tydens die eerste Algemene Vergadering van die Presbiteriaanse Kerk in Ierland in Belfast op 10 Julie 1840. 

Ierse Presbiterianisme het sy oorsprong in die Skotse migrasiegolwe na Ulster in die vroeë 17de eeu. Die oudste gemeente in Noord-Ierland is die Presbiteriaanse Kerk van Ballycarry wat in 1613 gestig is. Die jongste, die Presbiteriaanse Kerk Donabate in die graafskap Dublin, is in 2010 gevestig.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Presbyterian Historical Society of Ireland (PHSI)*