open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maria Steyn

duimnael|regs|200px|Suster Maria Steyn.

**Maria Steyn** (Steynsburg, Kaapkolonie, 24 Mei 1886 – onbekend) was ’n vroueleier in die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, in haar eie gemeente, Colesberg, sowel as nasionaal.

Maria Steyn was die oudste dogter van J.N. Labuschagne en sy eggenote van Steynsburg. In 1916 is sy getroud met Izak Steyn van Colesberg. Die stigting van ’n Gereformeerde Vrouevereniging op Colesberg is lank druk bespreek tot Francina van der Walt besluit het om die voortou te neem en die susters van die Gereformeerde gemeente byeen te roep. Op 26 Februarie 1916 was ’n groot getal susters teenwoordig en so is besluit om die eerste vereniging te stig, die Gereformeerde Sustershulpvereniging (GSHV), wat dit ten doel gehad het om die Gereformeerde kerk van Colesberg te steun. 

Van die begin af het Maria Steyn aktief deelgeneem aan die GSHV van Colesberg. Met die gemeente se eeufeesviering in 1960, 46 jaar later, kon sy nie meer die stigting van die vereniging onthou nie, maar wel dat sy ywerig gewerk het vir die eerste verkoping, wat 'n reuse sukses was. Sy kon ook goed onthou hoe hard die susters gewerk het vir die orrel wat in Januarie 1922 geïnstalleer is. Heel gou is sy gekies in die bestuur van die GSHV. In Mei 1930 is sy gekies as voorsitster en van toe toe minstens die eeufeesviering in1960 het sy ononderbroke as voorsitster of visevoorsitster opgetree. 

In Junie 1936 het Colesberg se susters besluit om by die Gereformeerde Sustersbond (GSB), wat toe gestig is, aan te sluit. Maria Steyn is tot die hoofbestuur van Kaapland verkies en het jare lank as visevoorsitster van die GSB van Kaapland gedien, tot sy moes bedank weens haar ouers se siekte. In 1957 het sy in samewerking met 'n ouderling en die orrelis 'n bedrag van by die £2 000 ingesamel. Daarmee is 'n nuwe preekstoel en nuwe banke in die kerk gesit. Hoewel haar gesondheid met tye nie goed was nie, was sy dekades lank nooit afwesig by die vergaderings nie en was sy altyd hulpvaardig en pligsgetrou. 

In die gemeente Colesberg se eeufeesgedenk boek het suster Magdalena Venter van Maria Steyn geskryf: "Tant Maria met haar mooi sagte geaardheid is vir ons almal 'n inspirasie en voorbeeld in die Vereniging. Sy is vriendelik in haar omgang en kalm maar beslis in haar optrede. Sy is 'n baie bekwame en taktvolle leidster asook 'n baie knap organiseerster, waar sy dan ook altyd haar deel ruim bydra. Haar deursettingsvermoë is te bewonder. Geen taak is vir haar te groot om aan te pak vir haar kerk en organisasie nie." 

## Bronne 
*  Coetsee, ds. A.J. (voorsitter: redaksiekommissie). 1961. *Eeufees Gedenkboek Gereformeerde kerk Colesberg K.P.* Colesberg: Die eerwaarde kerkraad van die Gereformeerde kerk Colesberg.
Vlugsone van diere

duimnael|Vlugafstand (buffer van kritieke wildleefarea).

Die **vlugsone** van 'n dier is die gebied rondom 'n dier waar inbreuk deur 'n potensiële roofdier of 'n bedreiging, insluitend mense, ervaar word. Betreding van hierdie gebied sal veroorsaak dat die dier alarm maak en ontsnapgedrag toon. Die vlugsone word bepaal deur die dier se **vlugafstand**, soms genoem **vluginstellingafstand** (VIA) wat horisontaal van die dier af strek, maar soms vertikaal. Dit kan ook **ontsnapafstand**, of **waarskuwingafstand** genoem word.

## Verwysings
Paramagnetisme

duimnael|Diagram van 'n paramagneet met en sonder 'n magneetveld
**Paramagnetisme** is die magnetiese eienskap van 'n materiaal wat ongepaarde elektronspins bevat wat nie aan mekaar gekoppel is nie.

'n Paramagnetiese materiaal sal by blootstelling aan 'n uitwendige magneetveld met sterkte H 'n magnetisasie M genereer wat direk eweredig is aan die veld. Die eweredigheidskonstante word die vatbaarheid of susseptibiliteit genoem.

:M= \chi H

Die magnetiese vatbaarheid volg gewoonlik Curie-Weiss se wet wat sê dat dit omgekeerd eweredig met die (absolute) temperatuur is:

:\chi = {C \over T}

Hierin is C die Curie-konstante wat bepaal word deur die grootte en die aantal van die magnetiese momente (spins) in die materiaal:

:C = \mu_o {N \over V} {\mu^2 \over 3k_B}
::Die magnetiese deurdringbaarheid van die vakuum:  \mu_o 
::Die aantal spins per volume: {N \over V} 
::Die magnetiese moment van die spins: \mu
::Konstante van Boltzmann: k_B

## Verwysings
Waterstofperoksied

**Waterstofperoksied** is 'n chemiese stof met formule .

## Vervaardiging 
### Bariumperoksiedproses 
Die industriële vervaardiging van waterstofperoksied gaan terug na die stof se isolering deur L.J. Thenard in 1818. Hy het bariumperoksied met salpetersuur laat reageer en dit het 'n verdunde oplossing van waterstofperoksied opgelewer. Later is soutsuur gebruik:
:: BaO_2 + 2HCl \to H_2O_2 + BaCl_2
Die bariumchloried, wat ook in water oplosbaar is, kan deur byvoeging van swaelsuur uit die oplossing verwyder word omrede die bariumsulfaat wat gevorm word nie oplosbaar is nie. Hierdie vervaardigingsmetode is steeds in die middel van die 20ste eeu gebruik. Die nadeel van die hierdie proses is dat net swak oplossings van waterstofperoksied (~3%) verkry kan word.

### Elektrolitiese proses 
Reeds in 1853 het Meidinger gevind dat die stof ook elektrolities uit 'n waterige oplossing van swawelsuur vervaardig kan word. Navorsing van Berthelot het getoon dat peroksodiswawelsuur  as 'n intermediêre stof in hierdie reaksie optree.
Die *Österreichische Chemische Werke* in Weissenstein was in 1908 die eerste besigheid wat hierdie proses gebruik het. Later is ammoniumsulfaat  of kaliumsulfaat  aan elektrolise onderwerp. Dit lewer die peroksodisulfate  en  op. Hierdie vastestowwe kan gehidroliseer word, wat waterstofperoksied in suiwere vorm kan oplewer.

### Antrokwinoonproses 
In 1953 het Dupont de Nemours begin om suiwere waterstofperoksied met 'n ander proses te vervaardig. 'n Oplossing van 'n 2-alkielantrakwinoon word katalities gehidrogeneer tot die ooreenkomstige 2-alkiel*hidro*antrakwinoon. Hierdie produk word geskei van die katalis en met saamgeperste lug geoksideer, wat die 2-alkielantrakwinoon teruggee saam met waterstofperoksied.
Later is nog baie ander prosesse voorgestel.

## Eienskappe 
Waterstofperoksied is 'n kleurlose vloeistof wat geheel en al mengbaar is met water. Dit vorm ook geen aseotroop met water nie, en kan daarom deur distillasie tot naby 100% gesuiwer word. Die suiwere stof word egter net in klein hoeveelhede in die akademiese wêreld gebruik. In die nywerheid word dit selde gebruik of vervaardig. 'n Uitsondering is die gebruik vir vuurpylaandrywing, ens.

## Ontbinding en gevare 
Die stof in alle vorme is termodinamies onstabiel en kan maklik ontbind in water en suurstof:
:: 2H_2O_2 \to 2H_2O + O_2
Dit kan tot ontploffings lei omrede die ontstane suurstof 'n hoë druk kan opbou in 'n geslote vat. Die handelsproduk verloor gewoonlik minder as 1% m/m per jaar, maar dit kan steeds tot probleme lei. Die ontbinding versnel vinnig by hoër temperature en kan ook gekataliseer word. Mangaandioksied is 'n bekende katalis vir hierdie reaksie. Hoë en lae pH kan dit ook versnel.
Waterstofperoksied is goed oplosbaar in van die organiese oplosmiddels soos esters, maar hierdie oplossings kan gevaarlik wees. Die stof is 'n baie reaktiewe sterk oksidant en kan organiese stowwe aanval. Dit kan tot ontploffings lei. Byvoorbeeld die plofkrag van 85%/gliserol is 46, amper nitrogliserien s'n (52), maar sy gevoeligheid is 10-15 kg.cm, nitrogliserien s'n slegs 2-5 kg.cm.

## Verwysings
Bom

duimnael|'n MOAB-bom, een van die kragtigste nie-kernbomme.

'n **Bom** is 'n plofbare toestel wat sy energie baie vinnig vrystel en 'n skokgolf veroorsaak. Bomme word al vir eeue lank gebruik. Sommige bomme veroorsaak skrapnel (gevaarlike metaalfragmente) wat die wêreld vol skiet, terwyl ander vuurbomme is.

'n Bom is gewoonlik 'n soort houer wat met plofbare materiaal gevul is en ontwerp is om dinge te vernietig wanneer dit afgesit word. Die woord "bom" kom van die Griekse woord *βόμβος* (bombas), 'n klanknabootsende term, byna dieselfde as "boem".

Die meeste bomme bevat nie meer energie as gewone brandstof nie, behalwe in die geval van 'n kernwapen. Hulle stel egter hul energie baie vinniger vry, en is dus baie kragtiger. Bomme kan met behulp van 'n klok afgesit word ('n tydbom), of met 'n afstandbeheer. Bomme wat uit 'n vliegtuig gewerp word kan met 'n hoogtesensor, deur radar, of deur impak met die grond afgesit word.

Lugmagte stuur bomwerpers om vyandelike teikens te vernietig. Terroriste gebruik bomme in selfmoord-aanvalle. Plofbare materiaal wat in mynbou gebruik word (soos dinamiet) werk op dieselfde manier, maar word gewoonlik nie bomme genoem nie.

'n Paar bekende bomme is die Tsaar Bomba, Little Boy, Fat Man, Tallboy en Grand Slam-bom.

## Sien ook 
* Molotofbom
* Pypbom
* Trosbom

## Eksterne skakels 
*
Canon EF-180 mm f/3.5L Makro USM-lens

Die **Canon EF 180/3.5 L Makro USM lens** is die langste makrolens gemaak deur Canon in die EF-lenspassing en is een van slegs twee Canon makrolense wat deel is van die L-reeks. Hierdie lens is versoenbaar met die Canon Extender EF tele-omsetter.
Canon EOS 40D

raam|80px

Die **Canon EOS 40D** is 'n 10,1-megapieksel semi-professionele digitale enkellensreflekskamera. Dit is teen die einde van Augustus 2007 vrygestel. Dit is die opvolger van die EOS 30D, en is opgevolg deur die EOS 50D. Dit kan EF en EF-S lense pas. Soos sy voorganger, maak dit gebruik van 'n APS-C-grootte beeldsensor, wat 'n 1.6 x kropfaktor op die sigveld lewer.

## Verbeterings 
Veranderinge aan die 30D sluit 'n hoër resolusie van die sensor in (10,1 megapieksel in plaas van 8,2). Die sensor het ook beter geraasbeheer as die vorige modelle. Die 40D het 'n groter geheuebuffer, dus kan meer foto's in 'n enkele sessie geneem word sonder 'n stadiger raampietempo. Rame per sekonde is verhoog vanaf 5 tot 6,5.

## Oorsig en funksies 
regs|duimnael|Rugkant van die Canon EOS 40D kamera
Die nuutste funksie van die 40D is *Live View* (voorheen gebruik op die EOS 20Da), wat fotograwe in staat stel om die LCD-skerm as hul soeker te gebruik. Dit is baie nuttig vir die neem van foto's laag teen die grond, wanneer die oog nie die soekvenster kan bereik nie. Die sluitergeluid is ook stiller in hierdie modus. 

## Eienskappe 
* 10.1 megapieksel APS-C CMOS sensor
* DIGIC III verwerker
* 3.0&nbsp;duim LCD Monitor
* 14-bis verwerker
* Lewendige kykmode 
* Wye 9-punt AF (al die punte is kruistipe met die sentrumpunt met 'n bykomende f/2.8 sensitiewe kruistipe-sensor diagonaal geplaas)
* Kiesbare AF en metingmodes
* Ingeboude flits
* EOS Geïntegreerde Skoonmaakstelsel
* ISO 100-1600 (3200 met persoonlike funksie)
* Deurlopende skiet tot 6.5 rame/s (75 beelde (JPEG), 17 beelde (RAW))
* Canon EF/EF-S lense
* Canon EX Speedlites
* PAL/NTSC video uitset
* Lêerformate sluit in: JPEG, RAW, sRAW (beide RAW-formate is 14-bit)
* RAW & JPEG gelyktydige opname
* USB 2.0 rekenaarkoppelvlak
* BP-511/BP-511A of BP-512/BP-514 Battery Tipes (BP-511A battery verskaf)
* sterk binnemetaaldop (magnesiumlegering)
* Massa ongeveer 0.822&#x20;kg

## Verwysings
BMW R1100GS

Die **BMW R1100GS** is 'n dubbelsportmotorfiets wat bekendgestel is in 1993, en vervaardig is vanaf 1994 tot 1999 deur BMW Motorrad in Berlyn, Duitsland.

Die fiets het 'n 1085&nbsp;cc plattweeling (bokser) enjin, die eerste keer gesien in die R1100RS wat van stapel gestuur is in 1992, en was die eerste lid van die GS familie wat 'n lug-en-olieverkoelde enjin gebruik het, eerder as die vroeëre lugverkoelde enjins wat gebruik is op BMW motorfietse sedert die R32 in 1923.

'n Kleiner kapasiteit sustermodel, die 848&nbsp;cc R850GS, is van hierdie model afgelei van 1996 tot 2001.

In 1999 is die R1100GS vervang deur die R1150GS.

Vorige BMW motorfietse gebruik die lugkop-enjins soos die tipe 247 lugverkoelde plattweeling met twee stootstang-geaktiveerde kleppe per silinder. Die R1100GS enjin is bekendgestel met gedeeltelike olieverkoeling en vier kleppe per silinder wat gereël word deur 'n enkele kettinggedrewe nokas. Motronic brandstofinspuiting is ingesluit in plaas van die vergassers op vroëre fietse gevind. Die agtervering en dryfas gebruik dieselfde Paralever swaai-armstelsel as die vorige fietse, maar met die toevoeging van afstandverstelbare voorvragaanpassing op die skokbreker. Die voorvering gebruik 'n nuwe A-armstelsel genaamd Telelever. Opsies het ingesluit verhitte stuurhandvatsels en 'n sluitweer-remstelsel (ABS).

## Verwysings
BMW R1100RS

duimnael|300px
Die **BMW R1100RS** was 'n sporttoermotorfiets wat deur BMW Motorrad vervaardig is tussen 1993 en 2001, en was die eerste BMW motorfiets om van die nuwe R259 "Oilhead" bokserenjin gebruik te maak.

## Ontwerp 
Die R259 1,085&nbsp;cc plattweelingenjin het 'n maksimum uitset van 67 kW (90 perdekrag). Die enjin het die naam "Oilhead" gekry omrede dit lugverkoelde silinders gehad het, maar olieverkoelde silinderkoppe. 

Die BMW R1100RS het 'n raamlose ontwerp wat deur die enjin as 'n gestresde lid ondersteun word, 'n benadering wat BMW vir al sy daaropvolgende oilheads gebruik het (behalwe die R1100S). In plaas van konvensionele teleskopiese vurke, het die R1100RS BMW se eie Telelever-suspensie benut wat direk aan die enjin vasbout. Die Telelever-ontwerp het 'n oppervlakkig soortgelyke voorkoms as teleskopiese vurke, maar remkragte word horisontaal teruggeneem, wat "vurkduik" minimaliseer. 'n Agterste subraam ondersteun die ryer, passasier en enige bagasie. Beide ten volle en half-geskorte variante was beskikbaar.

In 1993 is die enjin aangepas vir die BMW R1100GS. In 1999 is 'n meer kragtige sesgangweergawe van die R259-enjin gepas in die BMW R1100S. In 2013 het BMW vloeibare verkoeling vir hul plat-tweeling motorfietsenjins bekend gestel, maar die maatskappy het nog steeds oilhead bokserenjins op roadsters soos die R nineT en die R1100R gepas.

## Toekennings 
Die R1100RS is vanaf 1994 in die Verenigde State bemark, waar dit aangewys is as *Cycle World* se beste standaardmotorfiets van 1994.

## Verwysings
Tallboy (bom)

regs|300px|'n Tallboy bom
**Tallboy** was 'n aardbewing-bom met 'n gewig van 5,400 kg  wat deur die Britse ingenieur Barnes Wallis ontwikkel is vir die Britse Lugmag in 1944. Dit was slegs gedra deur die Avro Lancaster-bomwerper. Dit is meestal gebruik teen harde strukture bv. beton. Die sukses van Tallboy het aanleiding gegee tot die ontwikkeling van die Grand Slam-bom.
Eochaid

**Eochaid** (volle naam: **Eochaid mac Run**; omstreeks 860 – ná 889) was moontlik van 878 tot 889 koning van Skotland. Hy was ’n seun van Run, koning van Strathclyde, en sy ma kon ’n dogter gewees het van Kenneth MacAlpin. Hy het vermoedelik saam met Giric regeer.

Bewyse van Eochaid se bewind word in die Kronieke van die Konings van Alba gevind, waar gesê word: *En Eochodius, seun van Run, koning van die Britte, kleinseun van Kenneth deur sy dogter, het 11 jaar lank regeer; hoewel ander sê Ciricium (Giric), die seun van iemand anders, het in dié tyd regeer, want hy het Eochaid se pleegpa en beskermer geword.

*En in sy tweede jaar het Aed, seun van Niall, gesterf.

*En in sy negende jaar, op die dag van sint Cirici (Cyrus), het ’n sonsverduistering plaasgevind. Eochaid en sy pleegpa is toe uit die koninkryk verban.*
 

Dit is min af meer al wat bekend is van Eochaid se bewind. Die dood van Aed, seun van Niall Caille, word geraam op 20 November 879 en die sonsverduistering op 16 Junie 885. Die woorde "ander sê" dui daarop dat daar in dié tyd al verwarring oor Eochaid was. 

Sommige weergawes van die Kronieke van die Konings van Alba sluit Eochaid uit, en die Duan Albanach laat hom en Giric albei uit (Áed word gevolg deur Donald II, seun van Konstantyn I). Die Duan sluit egter ook sommige vroeëre konings uit en dit is nie seker of dit per ongeluk of met opset is nie. Sommige geleerdes meen Giric het wel regeer, maar nie Eochaid nie. Laasgenoemde se inskrywing in die Kronieke kan byvoorbeeld verwyder word sonder dat dit aan die leesbaarheid verskil maak, maar nie Giric s’n nie – dit noem Giric se naamdag as die dag waarop die sonsverduistering plaasgevind het.

Daar is dus geen konsensus oor of Eochaid koning van Skotland, koning van Strathclyde of glad nie koning was nie.

## Bronne 
* Dumville, David, Kronieke van die Konings van Alba in Simon Taylor (red.), *Kings, clerics and chronicles in Scotland 500–1297.* Fourt Courts Press, Dublin, 2000. 
* Duncan, A.A.M., *The Kingship of the Scots 842&ndash;1292: Succession and Independence.* Edinburgh University Press, Edinburg, 2002. 
* Hudson, Benjamin T., *The Prophecy of Berchán: Irish and Scottish High-Kings of the Early Middle Ages.* Greenwood, Londen, 1996.
* Smyth, Alfred P., *Warlords and Holy Men: Scotland AD 80&ndash;1000.* E.J. Arnold, Londen, 1984 (deur Edinburgh UP herdruk). 

## Eksterne skakels 
*Kronieke van die Konings van Alba
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Konstantyn II van Skotland

**Konstantyn II** (volle naam: **Constantín mac Áeda**, Skots-Gaelies: *Còiseam mac Aoidh*; omstreeks 874&nbsp;– 952) was die seun van koning Áed en self koning van Skotland, wat toe bekend was as Alba. Die Koninkryk Alba, waarvan die oorsprong teruggespeur kan word na die tyd van Konstantyn, was in Noord-Brittanje. 

## Lewe 
Konstantyn se oupa, Kenneth MacAlpin, was die eerste lid van die familie wat sover bekend ’n koning was, maar hy is koning van die Pikte genoem. Die verandering in die titel "koning van die Pikte" in "koning van Alba" was deel van ’n groter transformasie van Piktland.

Konstantyn II se bewind is, nes dié van sy voorgangers, oorheers deur die bedrywighede van die Wikings in wat vandag Brittanje is. Tydens Konstantyn se bewind het die heersers van die suidelike koninkryke Wessex en Mercië, later die Koninkryk van Engeland, hul grondgebied noordwaarts uitgebrei tot in die betwiste koninkryke van Northumbrië. Konstantyn het eers met die suidelike heersers saamgespan teen die Wikings, maar mettertyd het konflik ingetree. Die Engelse koning Athelstan het Konstantyn in 927 en 934 suksesvol onderwerp, maar die twee het weer in 937 gebots toe Konstantyn, in ’n bondgenootskap met die Strathclyde-Britte en die Wikings van Dublin, Athelstan se koninkryk binneval. Hy is egter verslaan. In 943 het Konstantyn geabdikeer en in ’n klooster afgetree, waar hy in 952 oorlede is. Hy is opgevolg deur sy voorganger, Donald II, se seun Malcolm I.

Konstantyn het tot met die vereniging van die koninkryke in 1603 die langste in Skotland regeer naas Willem die Leeu. Sy bewind het vermoedelik ’n beslissende rol gespeel in die vergaelisering van Piktland. In sy tyd is die woorde "Skots" en "Skotland" die eerste keer gebruik om te verwys na ’n deel van wat vandag Skotland is. 

## Sien ook 
*Lys van monarge van Skotland

## Bron 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Malcolm I

**Malcolm I** (volle naam: **Máel Coluim mac Domnaill**; omstreeks 895-954) was van 943 tot 954 koning van Skotland nadat sy neef Konstantyn II afgetree het om ’n monnik te word. Hy was die seun van Donald II.

## Lewe 
Sy pa is in 900 oorlede en Malcolm kon dus nie later as 901 gebore gewees het nie. Teen die 940's was hy dus nie meer ’n jong man nie en het hy dalk ongeduldig geword om die troon te bestyg. Volgens die *Profesie van Berchán* uit die 11de eeu, ’n geskiedenis in die vorm van ’n veronderstelde profesie, is Konstantyn II dus gedwing om in 943 te abdikeer en ’n klooster te gaan aftree sodat Malcolm kon koning word.

In 945 het Edmund I van Engeland ’n ooreenkoms met Malcolm aangegaan en in ruil daarvoor Strathclyde aan hom afgestaan. Volgens die Kronieke van die Konings van Alba het Malcolm Moray aangeval en Cellach verslaan, maar dit is onbekend wie Cellach was. Dit lyk of Malcolm by sy ooreenkoms met Edmund gehou het en of dit hernu is deur Edmund se opvolger, Edred. In 950 het Malcolm volgens die Kronieke van die Konings van Alba Engeland geplunder tot by die Teesrivier en beslag gelê op baie mense en beeste. Konstantyn se naam word ook aan die plundertog gekoppel, maar Woolf glo dit is ’n latere toevoeging. 

Volgens die Annale van Ulster is Malcolm in 954 gedood. Hy is op die eiland Iona begrawe. Sy twee seuns, Dub en Kenneth, was albei later konings.

## Verwysings 
## Bronne 
*
*

## Eksterne skakels 
* CELT: Elektroniese teks by die University College Cork, onder meer die Annale van Ulster en Chronicon Scotorum
* Kronieke van die Konings van Alba 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Focke-Wulf Fw 200 Condor

Die **Focke-Wulf Fw 200 Condor** was 'n Duitse viermotorige bomwerper tydens die Tweede Wêreldoorlog wat aanvanklik ontwerp is as 'n passasiersvliegtuig. Die Fw 200 V I prototipe het op 27 Julie 1937 sy nooiensvlug voltooi. Die vliegtuig was oorspronklik ontwerp as 'n 26-sitplek passasiershandelsvliegtuig vir *Deutsche Lufthansa*. Voor die Tweede Wêreldoorlog is die modelle Fw 200A en Fw 200B deur Deense en Brasiliaanse operateurs gebruik.

## Tegniese besonderhede 
## Bron 
* *Bombers 1939–1945* Kenneth Munson, Bounty Books 2012
BMW Motorrad

regs|duimnael|300px|BMW se besverkopermotorfiets, die R1200GS
**BMW Motorrad** is die motorfietsmerk van die Duitse motormaatskappy BMW, deel van sy korporatiewe en handelsmerkontwikkelingafdeling. Die huidige direkteur-generaal van die eenheid is Hendrik von Kuenheim.
BMW Motorrad produseer motorfietse sedert 1923, en sy inkomste vir 2009 was €1&nbsp;069 miljoen uit die verkoop van 87&nbsp;306 motorfietse, 'n afname in die 2008-syfer van €1&nbsp;230 miljoen uit die verkope van 101&nbsp;685 motorfietse.
In Mei 2011 is die 2&nbsp;000&nbsp;000ste motorfiets deur BMW Motorrad vervaardig, 'n R1200GS.

## Geskiedenis 
duimnael|links|BMW se eerste motorfiets, die R32
Die maatskappy het begin as 'n vliegtuigenjinvervaardiger in die vroeë 20ste eeu en tydens die Eerste Wêreldoorlog. BMW het sy eerste motorfiets vervaardig in 1923, die R32, wat gekenmerk is deur'n plattweelingbokserenjin. BMW Motorrad maak nog steeds gebruik van die plattweelingbokseruitleg, maar vervaardig deesdae ook motorfietse met 'n verskeidenheid enjinkonfigurasies.

## Huidige produksie 
duimnael|BMW K1200S
links|duimnael|2014 BMW S1000R
Al BMW Motorrad se motorfietse word by sy aanleg in Berlyn, Duitsland vervaardig,
hoewel sommige enjins ook in Oostenryk, China en Taiwan vervaardig word. Die meeste van die huidige motorfietse in BMW Motorrad se reeks is ontwerp deur David Robb, wie die maatskappy se hoofontwerper was van 1993 tot 2012 toe hy vervang is deur Edgar Heinrich.

In 2008 het BMW die DOHC Bokser HP2 Sport vrygestel, en toegetree tot die ernstige veldrykompetisie-motorfietsmark met die vrystelling van die BMW G450X motorfiets.

## Verkope 
BMW Motorrad het in 2015 rekordverkope behaal vir die vyfde jaar na mekaar. Met 'n totaal van 136&nbsp;963 fietse verkoop in 2015, het BMW 'n 10,9% toename in verkope geregistreer in vergelyking met 2014. Die grootste enkele mark in 2015 was weer Duitsland (23&nbsp;823 eenhede), gevolg deur die VSA (16&nbsp;501 eenhede), Frankryk (12&nbsp;550 eenhede), Italië (11&nbsp;150 eenhede), die Verenigde Koninkryk (8&nbsp;200 eenhede) en Spanje (7&nbsp;976 eenhede).

## Verwysings
Tiffindell Ski-oord

duimnael|Tiffindell in die somer.
duimnael|Tiffindell in die somer.

**Tiffindell Ski-oord** is die enigste ski-oord in Suid-Afrika en een van slegs twee ski-oorde in Suider-Afrika (die ander een is Afriski in Lesotho). Dit is in 1993 in die suidelike Drakensberg gestig. Die oord is sedert 2012 onder nuwe bestuur en het in 2013 heropen.

Tiffindell is 24&nbsp;km (15 myl) bokant die dorpie Rhodes en omtrent 212&nbsp;km (132 myl) oos van Aliwal-Noord, 'n groot dorp. Dis op 'n hoogte van 2720&nbsp;m (8920 voet) aan die suidekant van Ben Macdhui, die hoogste berg in die Oos-Kaap met 'n hoogte van 3001&nbsp;m (9846 voet), geleë. Die oord het ski-hellings van 2&nbsp;km op 'n perseel van 15 hektaar.

Die oord beskik oor masjiene wat sneeu maak om die ski-gebiede in stand te hou. In 'n gemiddelde winter (Junie-Augustus) strek die kunsmatige sneeu oor 'n gebied van meer as 1000 meter (3300 voet). Die oord het ook 'n sneeubedekte pret-park. Toerusting kan daar gehuur word en vriendelike instrukteurs is beskikbaar om die besoekers op dreef te kry.

## Sien ook 
* Ski
* Sneeuplankry

## Verwysings
Afriski

duimnael|Sneeubedekte hellings by Afriski.
duimnael|Afriski in die somer.

**Afriski** is die enigste ski-oord in Lesotho en een van slegs twee ski-oorde in Suider-Afrika (die ander een is die Tiffindell Ski-oord in Suid-Afrika). Afriski is op 'n hoogte van 3050&nbsp;m bo seevlak (net onder Mahlasela-pas; 3222&nbsp;m) in die Malutiberge, naby die noordelike grens van Lesotho en Suid-Afrika geleë.

Die oord kan in 4.5 uur per motor vanaf Johannesburg of Pretoria bereik word. Dit lê op die A1-snelweg oor die steil, maar geteerde Moteng-pas en die Mahlasela-pas.

Die oord kan huisvesting aan ongeveer 250 besoekers bied. Dit beskik oor 'n ski-helling van 1&nbsp;km, asook 'n sagte helling vir beginners. Die ski-baan is slegs gedurende die wintermaande (Junie-Augustus) oop.

## Sien ook 
* Ski
* Sneeuplankry

## Verwysings
Petlyakov Pe-8

Die **Petlyakov Pe-8** was 'n Russiese viermotorige bomwerper wat voor die Tweede Wêreldoorlog ontwerp is. Dit was Rusland se eerste viermotorige bomwerper en ook die enigste een wat hulle gedurende dié oorlog gebou het. Die prototipe het sy nooiensvlug op 27 Desember 1936 voltooi. Vladimir Petlyakov het die ontwerpspan gelei.

## Tegniese besonderhede 
Hier is die besonderhede van die Pe-8:

## Bron 
* *Bombers 1939–1945* Kenneth Munson, Bounty Books 2012
Ski

[duimnael|'n Skiër wys sy slag in die [Alpe.]]
duimnael|'n Ski-hyser neem skiërs tot by die wegspringplek.
duimnael|Met velle omhoog loop.

**Ski** is 'n metode van vervoer en 'n wintersport waar mense met behulp van ski's oor sneeu of ys gly. Mense wat ski word skiërs genoem. Spesiale toerusting word hiervoor benodig, onder andere 'n paar ski-stewels met bypassende ski-planke (waaraan die skoene kan hak). Warm klere, insluitende 'n mus en handskoene, is noodsaaklik om die skiër teen die koue te beskerm.

In Suider-Afrika is daar slegs twee oorde wat ski-geleenthede bied, die Tiffindell Ski-oord in Suid-Afrika en Afriski in Lesotho.

## Geskiedenis 
Mense ski al vir eeue lank. Moderne vorme van ski het in Skandinawië ontstaan, maar mense het moontlik al as so vroeg as 600 v.C. in China geski.

Die woord "ski" kom van Noorweë en word internasionaal gebruik. Dit is van die Oudnoorse woord "skíð" afkomstig, wat "verdeelde stuk hout" of "brandhout" beteken. Hoewel ski's oorspronklik van hout gemaak is, word hulle deesdae eerder van veselglas of ander saamgestelde materiale vervaardig. Soms word 'n kombinasie van hout en saamgestelde materiale gebruik.

Asimmetriese ski's is ten minste tot die laat 19de eeu in die noorde van Finland en Swede gebruik. Die skiër het 'n lang reguit, nie-geboë ski aan die een been gedra, en 'n kort ski aan die ander waarmee hy kon skop. Die onderkant van die kort ski was ontbloot of met diervel bedek, terwyl die lang ski (wat die skiër se gewig moes dra) met diervet gesmeer is (soortgelyke aan moderne ski-was).

Aanvanklik het skiërs slegs een paal of stok gebruik. Die eerste uitbeelding van 'n skiër met twee ski-stokke is in 1741.

Tot die middel van die 19de eeu was ski hoofsaaklik vir vervoer gebruik. Sedertdien word dit ook vir ontspanning en sport aangewend. Ski-oorlogvoering is in die 18de eeu in Noorweë bestudeer en militêre ski-wedrenne is gehou. Soos toerusting ontwikkel het en ski-hysers ontstaan het, het twee hoofvorme van ski die laat 19de en vroeë 20ste eeu ontstaan, Alpyns (afdraande ski, met lang dun ski's) en Nordies (landloop-ski en spronge).

## Vorme 
Daar bestaan verskeie vorme van ski. Van die skisporte sluit in:

Alpyns, ski en sneeuplank
* Alpeski (*alpine skiing*)
* Vryski (*freestyle skiing*)
* Sneeuplankry (*snowboarding*)

Nordies
* Tweekamp (*biathlon*)
* Heg-en-steg-ski (*cross country skiing*)
* Skansspring (*ski jumping*)
* Noorse kombinasie (*nordic combined*).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Duncan I

**Duncan I** (volle naam: **Donnchad mac Crinain**, Skots-Gaelies: *Donnchadh mac Crìonain*; omstreeks 1001 – 14 Augustus 1040), met die bynaam **An t-Ilgarach**, "die Sieke", 

Een weergawe van die Kronieke van die Konings van Alba dui "Suthen" aan as sy vrou. Wie ook al sy vrou was, Duncan het minstens twee seuns gehad. Die oudste, Malcolm III, was van 1058 tot 1093 koning en die jongste, Donald III, daarna. Máel Muire, Graaf van Atholl, was moontlik ’n derde seun van Duncan, maar dit is onseker.

Duncan se vroeë heerskappy het blykbaar sonder groot omwentelinge verloop, moontlik vanweë sy jong ouderdom. Macbeth was volgens sommige bronne sy *dux*, wat vandag as "hertog" vertaal word maar toe nog die Romeinse betekenis "oorlogsleier" gehad het.

In 1039 het Duncan ’n groot Skotse leër na die suide aangevoer om Durham te beset, maar die ekpedisie was ’n ramp. Duncan het oorleef, maar die volgende jaar noord opgeruk na Moray, Macbeth se domein, oënskynlik as ’n strafekspedisie teen Moray. Daar het hy by Bothnagowan, nou Pitgaveny, gesneuwel aan die hand van ’n leër onder Macbeth se bevel, moontlik op 14 Augustus 1040. Hy is vermoedelik by Elgin begrawe voordat sy oorskot later na die eiland Iona verskuif is.

## Stamboom 
## Verwysings 
## Bronne 
* Anderson, Alan Orr, *Early Sources of Scottish History AD 500 to 1286, volume one.* Herdruk met korreksies, Paul Watkins, Stamford, 1990. 
* Broun, Dauvit, "Duncan I (d. 1040)", *Oxford Dictionary of National Biography*, Oxford University Press, 2004 URL besoek op 15 Mei 2007
* Duncan, A.A.M., *The Kingship of the Scots 842–1292: Succession and Independence.* Edinburgh University Press, Edinburg, 2002. 
* Oram, Richard, *David I: The King Who Made Scotland.* Tempus, Stroud, 2004. 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Lulach

**Lulach** (volle naam: **Lulach mac Gille Coemgáin**, Skots-Gaelies: *Lughlagh mac Gille Chomghain*; omstreeks 1033 – 17 Maart 1058), met die byname **Tairbith**, "die Ongelukkige", en **Fatuus**, "die Swaksinnige", was tussen 15 Augustus 1057 en 17 Maart 1058 koning van Skotland.

Lulach was die seun van Gruoch uit haar eerste huwelik met Gille Coemgáin, mormaer van Moray, en dus die stiefseun van Macbeth. Nadat Macbeth op 15 Augustus 1057 in die Slag van Lumphanan gesneuwel het, het die koning se volgelinge Lulach op die troon geplaas. Hy was die eerste koning van Skotland van wie besonderhede oor sy kroning bekend is: Hy is, moontlik op 8 September 1057, by Scone gekroon. Dit lyk of Lulach ’n swak heerser was, soos sy naam aandui, en hy het net ’n paar maande lank regeer voordat hy in ’n sluipmoordaanval deur Malcolm III gesterf en deur hom opgevolg is. Hy is vermoedelik op die eiland Iona begrawe, maar dit is nie bekend presies waar nie.

Lulach se seun Máel Snechtai was mormaer van Moray, terwyl Óengus van Moray die seun van Lulach se dogter was. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Alkalimetaal

duimnael|Alkalimetale
'n **Alkalimetaal** is 'n chemiese element van die eerste groep in die periodieke tabel. Saam met die aardalkalimetale vorm dit die s-blok van die tabel.

Dit bevat die elemente litium (Li), natrium (Na), kalium (K), rubidium (Rb), sesium (Cs) en die radioaktiewe element frankium (Fr).

Partykeer word ook die eerste element van die tabel waterstof (H) tot hierdie groep gereken. Dit het nogtans taamlik afwykende eienskappe.

## Eienskappe 
Die kenmerkende eienskap van hierdie elemente is dat hulle elektronkonfigurasie bestaan uit 'n edelgaskonfigurasie plus een valenselektron in 'n s-tipe orbitaal wat baie deur die edelgaskonfigurasie se volle skille afgeskerm word. Byvoorbeeld het kalium een 4s-elektron wat maklik deur ionisasie verwyder word. Dié elemente het die laagste elektronegatiwiteit van die tabel. Dit neem verder af na die onderkant van die kolom. Die gevolg is dat hulle baie reaktiewe metale en sterk reduksiemiddels is wat gewoonlik 'n 1+ katioon vorm in verbindings wat deur ioonbinding gekenmerk word. Hierdie gevormde stowwe is gewoonlik goed in water oplosbaar.

Die metale self is so reaktief dat hulle van die lug afgesluit moet word, anders sal hulle met die vog daarin reageer, met die suurstof en partykeer selfs met die stikstof van die atmosfeer. Hulle word daarom onder olie of in afgeslote glasbuisies gestoor.

## Eksterne skakels 
*
F-blok

Die **f-blok** is 'n deel van die periodieke tabel van die elemente wat uit 2*14=28 elemente bestaan. Wetenskaplikes stem nogtans nie altyd saam oor waar dit begin of eindig nie.

In hierdie blok raak die 4f en die 5f subskil van die elektronkonfigurasie gevul, nadat twee s-elektrone en een d-elektron reeds gevul is. 'n Geïsoleerde lantaanatoom in die grondtoestand het 'n elektronkonfigurasie  [Xe]6s25d1(4f0). Dit vorm -ione wat die edelgaskonfigurasie [Xe] besit. Die element word daarom dikwels as 'n oorgangsmetaal van die skandiumgroep gesien. Die f-blok begin dan met serium, wat -ione vorm met 'n [Xe]4f1 konfigurasie.

Ander wetenskaplikes sien juis lutesium met [Xe]6s24f145d1 as die oorgangsmetaalelement wat op die plek onder yttrium behoort te staan. Hulle laat die blok met lantaan begin.

Die 4f-elemente (van lantaan tot met lutesium) word ook lantaniede genoem en die 5f-elemente (van aktinium tot met lawrensium) die aktiniede. Omrede die f-orbitale twee periodes later as die s-orbitale opgevul raak is hulle dikwels kleiner as die buitenste s-skil wat reeds gevul is (6s en 7s). Die gevolg is dat die f-elektrone gewoonlik min invloed op die chemiese eienskappe het. Dit is veral vir die 4f-elemente die geval. Hulle word daarom dikwels as lede van die skandiumgroep beskou en om die tabel nie te breed te maak nie, onderaan die tabel weergegee. Die 4f-elektrone tree selde as valenselektrone op en die atoom vorm gewoonlik net 3+ katione. 'n Uitsondering is byvoorbeeld serium wat wel 4+ ione kan vorm. By die aktiniede geld dit baie minder. Die energie van die 5f en 6d-orbitale wedywer meer en die elemente vertoon hoër oksidasietoestande soos uraan wat U(VI)-verbindings soos  vorm.

Alle aktiniede asook die lantanied prometium is radioaktiewe elemente.

## Verwysings
S-blok

Die **s-blok** is 'n deel van die periodieke tabel van die elemente. Saam met die p-blok vorm dit die hoofgroepelemente.

Hierdie blok bevat die eerste twee groepe van die tabel: die alkali- en die aardalkalimetale. In hierdie blok raak die s-subskil van die elektronkonfigurasie gevul. Omrede hierdie s-elektrone deur die edelgasskil wat eerder gevul is, goed afgeskerm word, is hierdie elemente metale wat baie reaktief is. Dit geld veral vir die alkalimetale. Hulle vorm veral oplosbare soute met -ione. Die elemente van die tweede kolom vorm soute met -ione wat nie altyd oplosbaar is nie. Bariumsulfaat  is byvoorbeeld onoplosbaar.

'n Uitsondering is die element helium. Sy konfigurasie is 1s2, maar omdat 1p-orbitale nie bestaan nie, het dit 'n volle skil en is dit 'n edelgas wat hoegenaamd nie reaktief is nie.
Halogeen

'n **Halogeen** is 'n chemiese element wat in die 17de kolom van die periodieke tabel voorkom.

Hierdie groep omvat die elemente fluoor (F), chloor (Cl), broom (Br), jodium (I) en die minder bekende en radioaktiewe elemente astaat (At) en tennessien (Ts). Die groep is deel van die p-blok van die hoofgroepelemente.

Die eerste element van die tabel, waterstof (H) word meestal by die alkalimetale gereken, maar dit kan ook hidried-anione (H-) vorm wat amper so groot as 'n chloried-ioon is en vergelykbare strukture vorm. Daarom word hierdie element soms ook as 'n erelid van die halogene beskou, hoewel dit geen p-elektrone het.

## Kenmerke 
Kenmerkend vir hierdie elemente is dat hulle 'n elektronkonfigurasie het waarin die p-subskil amper gevul is: […]**np5**. Daar ontbreek steeds een elektron om 'n edelgaskonfigurasie te vorm. Dit verklaar waarom hierdie elemente dikwels eenwaardige anione X1- met 'n volle skil […]**np6** vorm. 'n Ander gevolg is dat hulle gewoonlik 'n diatomiese molekulêre struktuur besit: F2, Cl2, Br2 en I2 wat 'n enkele kovalente binding het. Dit geld ook vir waterstof H2. Hulle is gasse, behalwe broom wat 'n vloeistof en jodium wat 'n (vlugtige) vastestof is.

## Fotogalery 

Fluorine liquid -196 °C.jpg|Fluoor, vloeistof -196&nbsp;°C
Chlorine liquid and gas.jpg|Chloor, vloeistof en gas
Brom amp.jpg|Broom, vloeistof en damp
Iod.jpg|Jodium, damp
Iod Kristallin doppeltsublimiert.JPG|Jodium vaststof

## Eienskappe 
Deur die slegte afskerming van die p-elektrone wat in hierdie blok reeds opgevul is het die elemente 'n hoë elektronegatiwiteit en is baie reaktief. Dit is veral die geval aan die bokant van die kolom. Fluoor is die element met die hoogste elektronegatiewiteit van alle elemente. Dit is 'n uiters sterke oksidant en vertoon net die oksidasietoestande 0 (in die element) en 1- (in sy verbindings, die fluoriede). Die ander lede van die groep vertoon ook hierdie waardes en vorm chloriede, bromiede en jodiede, maar in teenwoordigheid van 'n element wat  elektronegatiewer is as hulself kan ook ander waardes van die oksidasiegetal (OX) bereik word. Byvoorbeeld chloor het OX=7+ in perchloraat ClO4-, 5+ in chloraat ClO3-, 3+  in chloriet ClO2- en 1+  in hipochloriet ClO-.

## Waterstofhalogeniede 
Met waterstof vorm die elemente HF, HCl, HBr en HI wat almal monoprotiese sure is. Deurdat die jodiumatoom die grootste deursnee het en die elektrostatiese aantrekking van die proton daardeur die minste is, is HI die sterkste suur en HF die swakste. Maar dit wil nie sê dat HF minder gevaarlik of reaktief is nie: dit kan selfs glas oplos.

: 4HF + SiO_2 \to 2H_2O + SiF_4

## Interhalogeenverbindings 
duimnael| se kristalstruktuur.
Twee halogene kan reageer en gemengde molekules vorm, byvoorbeeld:

: Cl_2 + I_2 \to 2ICl

Die gevormde stof ICl word 'n interhalogeenverbinding genoem. Van hierdie verbindings vertoon ook ander oksidasietoestande soos BrF5 wat 'n Br(V)-verbinding is.

## Pseudohalogene 
Daar bestaan party verbindings wat eienskappe besit wat op die halogene s'n lyk, soos (CN)2. Hulle word die pseudohalogene genoem.

## Eksterne skakels 
*
P-blok

Die **p-blok** is 'n deel van die periodieke tabel. Saam met die s-blok vorm dit die hoofgroepelemente. In hierdie blok raak die p-orbitale gevul en in die laaste kolom is die atoom se skil vol. Hierdie element word die edelgasse genoem. Van die elemente van die 7de periode se eienskappe is min bekend.

Die blok bestaan uit die groepe 13 tot met 18 van die tabel. Die hoogste oksidasietoestand (of die getal valenselektrone) van die element kan gewoonlik gevind word deur 10 van die groepsnommer af te trek. Binne hierdie blok neem die elektronegatiwiteit in die diagonale rigting van tallium (links onder) na fluoor (regs bo) sterk toe. In die hoek regs bo is die elemente nie-metale, in die hoek links onder is dit metale.

In die periodes n= 4, 5, 6, en 7 bevat die atoom se elektronewolk 'n volle (n-1)d10-subskil waarvan die energie laag genoeg is om as kernelektrone beskou te kan word. Die periodes n=6 en 7 het 'n volle (n-2)f14-subskil wat ook geen rol in die chemiese eienskappe speel nie.
Malcolm III

**Malcolm III** (volle naam: **Máel Coluim mac Donnchada**; omstreeks 26 Maart 1031 – 13 November 1093) was van 1058 tot 1093 koning van Skotland. Hy het later die bynaam **Canmore** (Skots-Gaelies vir "Groot Hoofman") gekry. Malcolm se lang bewind van 35 jaar het die begin van die Skots-Normandiese tydperk voorafgegaan. Die karakter met dieselfde naam in William Shakespeare se toneelstuk *Macbeth* is op hom geskoei.

## Lewe 
Malcolm se koninkryk het nie oor die hele moderne Skotland gestrek nie; die noorde en weste van Skotland was onder Skandinawiese, Noors-Gaeliese en Gaeliese heerskappy. Malcolm III het verskeie oorloë teen die Koninkryk van Engeland gevoer, moontlik met die doel om Northumbrië te verower. Dié oorloë het nie ’n merkwaardige uitbreiding suidwaarts tot gevolg gehad nie. Malcolm se grootste prestasie was om die dinastie wat Skotland baie jare lank regeer het, voort te sit. Sy rol as stigter van die dinastie was eerder danksy propaganda deur sy jongste seun, David I, en sy afstammelinge as vanweë die geskiedenis.

Malcolm se tweede vrou, sint Margaret, is Skotland se enigste koninklike heilige. Malcolm self het geen reputasie gehad dat hy vroom was nie; hy word nie juis met groot godsdienstige stigtings of hervormings verbind nie.

Malcolm is op 13 November 1093 dood terwyl hy noordwaarts opgeruk het; hy is in ’n lokval gelei deur die Graaf van Northumbrië, wie se grondgebied hy verwoes het, en is deur Arkil Morel, die hofmeester van Bamburgh-kasteel, doodgemaak. Sy oudste seun by Margaret en moontlik sy erfgenaam, prins Edward, is in dieselfde geveg dood. Volgens die Annale van Ulster het Margaret nege dae nadat sy die nuus van haar man en seun se dood gehoor het, self gesterf van verdriet. 

## Stamboom 
## Verwysings 
## Bronne 
*Anderson, Alan Orr, *Scottish Annals from English Chroniclers.* D. Nutt, London, 1908.
* Broun, Dauvit, *The Irish Identity of the Kingdom of the Scots in the Twelfth and Thirteenth Centuries.* Boydell, Woodbridge, 1999. 
* Burton, John Hill, *The History of Scotland*, New Edition, 8 vols, Edinburgh 1876
*Hammond, Matthew H., "Ethnicity and Writing of Medieval Scottish History", in *The Scottish Historical Review*, Vol. 85, April, 2006, pp.&nbsp;1–27
* Magnusson, Magnus, *Scotland: The Story of a Nation.* Atlantic Monthly Press, 2000. 
* Oram, Richard, *David I: The King Who Made Scotland.* Tempus, Stroud, 2004. 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ducati SuperSport

120px|links
Die Ducati **SuperSport** en **SS** is 'n reeks lugverkoelde vierslag desmodromiese 2-klep 90° V-tweelingmotorfietse deur Ducati vervaardig van 1988 af. 'n Beperkte uitgawe SuperSport genaamd die SuperLight is in 1992 verkoop. Die naam dateer terug na die rondekas 1973 Ducati 750 Super Sport, en die 1975 vierkantige kas 750 en 900 Super Sport. Die benaming "SS" is slegs van toepassing op die latere bandgedrewe (Pantah) gebaseerde modelle.

## Super Sport-prototipe 
Die eerste amptelike Super Sport-prototipes benut die 750 Sport- en GT 750-modelle as hul basis, maar spog met 'n bakstyl soortgelyk aan die Imolafietse. Die raam was blou geverf, terwyl die veselglaspetroltenk, bedekking en boonste helfte van die windskerm silwer was. Die petroltenk is ook gekenmerk deur 'n unieke deurskynende strook, waardeur daar vinnig bepaal kon word wat die brandstofvlak was.

## 1975–1981 Square Case Super Sport 
In 1975 is twee weergawes van die Super Sport beskikbaar gestel wat gebaseer is op die 864&nbsp;cc "square-case" 90-grade tweesilinderenjin. Die 1975 Super Sport het voortgegaan om die regterkantse ratskuiwer te gebruik, ten spyte van die VSA-regulasie van 1974 dat alle motorfietse se ratskuiwer aan die linkerkant van die enjin moet sit. Ten spyte hiervan het 'n handvol van die regterkantse Super Sports die Verenigde State van Amerika bereik.

## Ducati SuperSport en SS (1988–2007) 
Die Ducati SuperSport, aangekondig in 1988, gebruik 'n Pantah gebaseerde 904&nbsp;cc lugverkoelde 90° V-twin, tweeklep "Desmodue" enjin met krukkaste afgelei van die 851 enjin. Dit is gemonteer in 'n buisgevormde tralieraamwerk. Die opbloeiing was hoofsaaklik as gevolg van Ducati wat deur Cagiva uitgekoop is, en die eerste wedergebore SuperSport is vrygestel as 'n 750 Sport. Dit het egter misluk as gevolg van sy 16-duimwiele en 'n gorrelende Weber vergasser en krakende swaaiarms.

Lêer:900supersport.jpg|Square Case Ducati Super Sport
Lêer:Ducati 900SuperSport.JPG|900 Supersport
Lêer:1981 Ducati 900SS (SuperSport) Italian v-twin Motorcycle.jpg|1981 900SS (VK spes.) – met hersiene stertkant, kantpanele, Campagnolo gegote wiele en 40&nbsp;mm Dell'Orto vergasser, met Conti-replika uitlaat en Mike Hailwood windskerm
Lêer:Ducati Supersport 620.jpg|Ducati Super Sport
Chalkogeen

'n **Chalkogeen** is 'n chemiese element wat tot groep 16 van die periodieke tabel behoort.

Hierdie elemente word daardeur gekenmerk dat 'n atoom se elektronkonfigurasie in die grondtoestand 'n gedeeltelik gevulde p-subskil met 4 elektrone bevat **[…]np4**. Die atoom het net twee elektrone minder as 'n edelgas van dieselfde periode.  Die elemente vorm dikwels verbindings met elemente wat 'n laer elektronegatiwiteit het neem daarin 'n oksidasietoestand 2- aan. Hulle eie elektronegativiteit neem egter van die kolom se bokant na die onderkant baie af.

Suurstof word gewoonlik as 'n paramagnetiese diatomiese molekuul  in die gasvorm aangetref, hoewel daar ook 'n triatomiese vorm  bestaan: osoon. Die ander elemente is vastestowwe. Swawel bestaan uit ringvormige molekule  hoewel daar ook afstande is tussen atome wat tot twee buurringe behoort, wat korter is as die vanderwaalsafstande van twee swawelatome. Die struktuur is dus nie 100% molekulêr nie. Seleen en telluur is halfgeleiers wat spiraalvormige ketens bevat wat egter ook korter afstande as vanderwaalsafstande vertoon. Polonium is een van die baie min stowwe wat 'n eenvoudigkubiese rooster besit. Dit is 'n elektriese geleier.  Van Livermorium se moontlike eienskappe is min bekend omrede dit baie onstabiel en radioaktief is.

## Chalkogeniede 
Die mees algemene verbindings wat hierdie elemente vorm is chalkogeniede met 'n -oksidasietoestand. Dit is veral die geval wanneer die element met 'n elektropositiewe element soos 'n alkalimetaal of 'n aardalkalimetaal kan reageer. Daar bestaan saam met sink byvoorbeeld 'n homoloë reeks , ,  en : magnesium oksied, sulfied, selenied en telluried. Die verwantskap van die sulfied en die selenied se eienskappe is nogtans sterker as van die ander twee verbindings. Die suurstofatoom is baie minder polariseerbaar ("harder") as die ander atome. Die telluuratoom is swaar genoeg dat relatiwistiese effekte begin om 'n rol te speel.
Cherbourg-Octeville

**Cherbourg-Octeville** is ‘n hawestad, vlootbasis en vakansieoord in wes Frankryk op die punt van die Cotentin-skiereiland in die Engelse Kanaal.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Magnetisasie

Die **magnetisasie** is 'n belangrike
vektorgrootheid in die beskrywing van magnetisme en Maxwell se vergelykings

Dit kan gedefinieer word as:

:: M = {\mu_{totaal} \over V}

Dit is die digtheid van \mu_{totaal}, die netto magnetiese dipoolmomente, in 'n volume V van 'n materiaal.

## Spontane en geïnduseerde magnetisasie 
By dia- en paramagnetiese stowwe is sonder 'n opgelegde magneetveld die magnetisasie nul, omrede die magnetiese momente in die materiaal ewekansig in alle rigtings verdeel is en die vektorsom \mu_{totaal} dan nul oplewer. In hierdie stowwe tree net 'n magnetisasie op indien dit deur 'n opgelegde magneetveld geïnduseer word. Hierdie reaksie is dikwels baie swak, en oppervlakkig lyk dit of die materiaal nie magneties is nie

In ferro- en ferrimagmetiese stowwe kan daar deur die ordening van die spins (magnetiese momente) ook sonder 'n uitwendige veld 'n -dikwels groot- spontane magnetisasie teenwoordig wees. Dit maak die magnetiese reaksie van hierdie materiale uiters sterk. Dit is materiale wat gewoonlik onder 'magnete' verstaan word.

## Dia- en paramagnetisme 
duimnael|In diamagnete (links) probeer die materiaal die veldlyne buite te sluit; in paramagnete is dit omgekeer.

### Veldsterkte en induksie 
Indien 'n eksterne veld met veldsterkte H aan hierde stowwe opgelê word, sal daar 'n magnetiese induksie B ontstaan wat gedeeltelik deur die geïnduseerde magnetisasie M veroorsaak word:

:: B = \mu_o(H+M)

Die konstante \mu_o word die magnetiese veldkonstante genoem. Dit is in die S.I.-eenheidstelsel per definisie:
:: \mu_o = 4\pi 10^{-7} {kg.m \over C}

### Magnetiese susseptibiliteit 
In hierdie materiale is die magnetisasie gewoonlik eweredig met die veldsterkte. Die eweredigheidskonstante word die susseptibiliteit genoem:

: M=\chi H

: B = \mu_o(H+M) = \mu_o(1+\chi)H = \mu H 

Die susseptibiliteit is positief vir paramagnete en negatief vir diamagnete.
Dit kan by paramagnte goed  aan die kompetisie toegeskryf word van:
# die aangelegde veld **H** wat die teenwoordige spins in een rigting wil trek
# die temperatuurbeweging wat die rigtings lukraak ewekansig wil hou.

Indien die veld uiters sterk is tree by paramagnetisme versadiging op en is die lineêre gedrag nie meer geldig nie. By diamagnete induseer 'n sterker veld ook sterker kringstroompies wat die veld teenstaan.

## Spontane magnetisasie 
In ferri- en ferromagnete is die verband tussen **B** en **H** nie eenvoudig nie omrede daar *histerese* optree: die magnetisasie hang af van die geskiedenis van die materiaal.

## Verwysings