open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
BC Cygni

**BC Cygni** (afgekort as **BC Cyg**), ook bekend as **HIP 100404** en **BD + 37 3903**, is 'n rooisuperreus en pulserende veranderlike ster van spektraaltipe M3,5Ia in die sterrebeeld Swaan.

Dit word beskou as deel van die Cygnus-OB1-assosiasie en lê binne die oop sterreswerm Berkeley&nbsp;87. Dit beteken dit is sowat 5&nbsp;000 ligjare van die Son af. Dit lê minder as 'n graad noord van 'n ander veranderlike rooisuperreus, BI Cygni.

BC Cygni se berekende effektiewe temperatuur wissel van 2&nbsp;858 tot 3&nbsp;614 K tussen 'n ligsterkte van 112&nbsp;000 tot 145&nbsp;000 keer dié van die Son. Sy grootte in sy helderste en koelste fase is bereken op sowat  in vergelyking met sy grootte op sy dofste en warmste fase van . BC&nbsp;Cygni is een van die grootste bekende sterre. As dit in die plek van die Son geplaas sou word, sou dit tot anderkant Jupiter se wentelbaan gestrek het as hy op sy maksimum radius van  was. Met sy massa van sowat , word bereken dat sy massaverlies sowat  per jaar is.

BC Cyg se helderheid wissel tussen skynbare magnitudes 9 en 10,8 met 'n pulseringstydperk van 720 ± 40 dae. Tussen omstreeks 1900 en die jaar 2000 het sy gemiddelde helderheid met omtrent 0,5 magnitudes toegeneem.

## Verwysings
## Skakels
Chrysocoma obtusata

***Chrysocoma obtusata*** is 'n meerjarige struik wat deel is van die *Asteraceae* familie. Die spesie is inheems aan Botswana, Namibië en Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom die plant in Gauteng, Limpopo, Noord-Kaap, Noordwes, Vrystaat en die Wes-Kaap voor.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Roelna Louw Bashew

**Roelna Louw Bashew** (geboortenaam **Roelna Louw**) is 'n Suid-Afrikaanse beeldhouer, rolprentregisseur en draaiboekskrywer. In die 1990's het sy na die Verenigde State verhuis en woon tans in Santa Clarita, Kalifornië.

Onder Louw Bashew se bekendste werke as regisseur en draaiboekskrywer is die Afrikaanstalige kindertelevisiereekse Woepies Wurm, Mof en Mat en Doffel, Babbel en Bekkie wat deur haar man Howard Bashew vervaardig is. Sy het ook kinderprogramme in Engels en Zoeloe geskep.

## Verwysings
Bashew

**Bashew** is 'n Suid-Afrikaanse van. Dit kom van die Jiddisje van *Shabashewitz* wat deur die Litause Joodse broers Mordecai en Tsvi verkort is nadat hulle na die Kaapkolonie geëmigreer het. Noemenswaardige mense met die van sluit die volgende in:

* Marx Bashew (1876–1949), Suid-Afrikaanse ondernemer.
* Roelna Louw Bashew, Suid-Afrikaanse beeldhouer, regisseur en draaiboekskrywer.
Sarnami

**Sarnami** is 'n taal wat deur ongeveer 150.000 persone van Hindostaanse afkoms in Suriname gepraat word.

Die taal is veral 'n dogter van Bhojpuri, 'n taal wat in die Bhojpur-Purvanchal streek van Bihar, India en die Terai streek van Nepal gepraat word. Dis nie baie nou aan Hindi verwant nie. Maar daar is ook invloede van Avadhi, 'n dialek van Purva-Hindi.

## Verwysings
W Mensae

**W Mensae** (afgekort as **W&nbsp;Men**) is 'n buitengewone geelsuperreus in die Groot Magellaanse Wolk in die suidelike sterrebeeld Tafel. Dt is 'n R Coronae Borealis-veranderlike waarvan die helderheid periodiek met verskeie magnitudes afneem.

W Men is 'n baie verafgeleë ster en lê in die naburige sterrestelsel die Groot Magellaanse Wolk. Dit behoort tot die baie skaars soort veranderlike sterre wat in die R&nbsp;Coronae Borealis-klas val; hulle word dikwels "omgekeerde novas" genoem omdat hulle soms baie verdof. Op sy maksimum helderheid het W&nbsp;Men 'n fotografiese (blou) magnitude van minder as 18,3, wat beteken dit kan dan nie op fotografiese plate bespeur word nie. Die algehele helderheid van die ster verander egter vermoedelik nie, want die afname in helderheid word waarskynlik veroorsaak deur stof wat die ster tydelik verberg. Kort golflengtes van lig word geabsorbeer en as infrarooi hervrygestel. Baie R&nbsp;CrB-sterre het kort pulseringstydperke; W&nbsp;Men het 'n tydperk van sowat 67 dae.

## Verwysings
## Skakels
Russenorsk

**Russenorsk** is 'n uitgestorwe Germaans-Slawiese pidgintaal. Dit is in die 18de en 19de eeu deur Russiese handelaars en Noorse vissers in die Noordpoolgebied gepraat. As 'n "beperkte pidgin" was Russenorsk nie die moedertaal van enige bevolkingsgroep nie; dit is slegs tydens oorgrenshandel en samewerking gebruik.

## Voorbeelde 
## Verwysings
Solombala-Engels

**Solombala-Engels** is 'n uitgestorwe Engels-Russiese pidgintaal wat tussen die 18de en 20ste eeu gepraat is deur die plaaslike handelaars en buitelandse matrose in Archangelsk se hawebuurt Solombala.

Solombala-Engels se grammatika toon ooreenkomste met Russenorsk, 'n ander handelstaal wat eens in die Noordpoolgebied gebruik is. Volgens die taalkundige Johanna Laakso toon albei kontaktale die invloed van die gebied se inheemse Oeraalse tale. Daar word byvoorbeeld gesê dat die werkwoordagtervoegsel  'n Fins-Oegriese oorsprong het.

## Voorbeelde 
## Verwysings
Roet

[duimnael|regs|Emissie van roet in die [uitlaatgas van 'n groot diesel vragmotor, sonder partikelfilters.]]
**Roet** bestaan koolstofdeeltjies wat voortspruit uit die onvolledige verbranding van koolwaterstowwe.

Wanneer koolwaterstowwe verbrand, reageer dit met suurstof:

:Verbranding van metaan:    CH_4 + O_2 \rightarrow CO_2 + H_2 O

:Verbranding van koolwaterstowwe:  C_n H_m + (n+m) O_2 \rightarrow n CO_2 + \frac{m}{2} H_2 O

As daar egter nie genoeg suurstof is nie, sal koolwaterstowwe met mekaar begin reageer om aromatiese ringe te vorm. 'n Aromatiese ring is 'n ring van ses koolstofatome.

Die volgende is 'n baie eenvoudige voorstelling van hoe hierdie aromatiese ringe kan vorm:

:CH_4 + CH4 \rightarrow H_2 C = CH_2

:CH_2 + \ ander\ koolwaterstowwe \rightarrow C_6 H_6

Baie komplekse aromatiese ringe kan soms gesien word as 'n swart neerslag en word roet genoem.

Om roetvorming te voorkom, kan stoom bygevoeg word. In so 'n geval sal die stoom eerder reageer met die metaan volgens die stoom-metaan reaksie, eerder as om met ander koolwaterstowwe te reageer:

:CH_4 + H_2 O \rightarrow CO + 3H_2

Aangesien 'n aromatiese ring uit ses koolstofatome met dubbelbindings bestaan, is koolwaterstowwe met ses of meer koolstofstowwe of olefiene (dubbelbindings) meer geneig om aromatiese ringe te vorm. Dit is om hierdie rede dat daar meer stoom by 'n fakkel gevoeg word om swart rookvorming te voorkom wanneer die olefiene in die gas toeneem.

Ook, wanneer suurstof verhoog word, sal die verbranding van die koolwaterstofmolekules met suurstof verkies bo reaksie met ander koolwaterstofmolekules om roet te vorm.

## Kyk ook 
* Verbranding
* Selfontbrandingspunt
* Uitlaatgas
Stettynsberge

Die **Stettynsberge** is 'n bergreeks in die Boland, in die omgewing van Worcester en Villiersdorp.

## Ligging
Hierdie bergreeks loop van noord na suid van nagenoeg 33° 40′ suid tot 33° 55′ suid en 19° 20′ oos tot 19° 25′ oos. Aan die noordekant daarvan is die Du Toitsberge (met die Du Toitskloofpas en die Hugenotetonnel), die Stettynskloof, die Stettynskloofdam en die Holsloot wat in die Breederivier uitmond. Wes daarvan is die Limietbergnatuurreservaat, noordwes die Wemmershoekberge, suid  die Kaaimansgat-viertrekroete (by 33° 55′ suid, 19° 17′ oos) en die Theewaterskloofdam. Langs die R43-pad is die Stettyn-wynkelder.

## Pieke
*Voorsorgberg, 787 m, is wes van die Brandvleidam en kyk uit oor Worcester
*Koningin Victoriapiek, 1300 m is net wes van die Brandvlei-gevangenis
*Waboomberg, 1951 m
*Kweekkraalberg, 1400 m
*Stettynsberg, 1820 m
*Kroonlandpiek, 1673 m
*Aasvoëlberg, 1581 m, wat uitkyk op Villiersdorp

## Vliegramp
In 1963 het ‘n Avro Shackleton van die Suid-Afrikaanse Lugmag in hierdie berge neergestort met ‘n lewensverlies van 13.

## Bibliografie
*mountainpassessouthafrica.co.za
*piscator.co.za
*Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 10. Kaapstad: Nasou, 1974. 
*Slingsby, Peter: Cape Winelands, the map. Muizenberg: Baardskeerder, 2010.
Chrysocoma cernua

***Chrysocoma cernua*** is 'n meerjarige struik wat deel is van die *Asteraceae* familie. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Noord- en die Wes-Kaap voor.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
HD 37974

**HD 37974** (of **R126**) is 'n veranderlike B[e]-hiperreus in die naburige sterrestelsel die Groot Magellaanse Wolk. Dit word omring deur 'n onverwagte stofskyf.

## Eienskappe
R126 is 'n swaar, helder ster met verskeie ongewone eienskappe. Dit toon die B[e]-verskynsel, waar ontoelaatbare emissielyne in die spektrum voorkom vanweë 'n groot hoeveelheid sirkumstellêre materiaal. Die spektrum toon ook normale (toelaatbare) emissielyne wat in digter materiaal naby die ster gevorm word, en dit dui op 'n sterk sterwind. Die spektrum toon ook lyne wat op 'n stowwerige skyf dui. 

Dit sal na verwagting oor 'n paar honderduisend jaar tot 'n Wolf-Rayetster ontwikkel.

## Stowwerige skyf
Die stofskyf om R126 is verbasend, want sulke swaar sterre word beskou as ongeneë om planete te vorm vanweë die sterk sterwinde wat dit moeilik maak vir deeltjies om saamgepers te word. Die nabygeleë superreus HD 268835 toon dieselfde eienskappe en het vermoedelik ook 'n stofskyf.

## Veranderlikheid
R126 se helderheid wissel onvoorspelbaar met sowat 0,6 magnitude oor tydperke van tientalle tot honderde dae. Die vinniger wisselings is tipies van α&nbsp;Cygni-veranderlikes, ongereeld pulserende superreuse. 

Die stadiger wisselings gaan gepaard met veranderings in die ster se kleur: rooier wanneer dit helderder is – tipies van die S Doradus-fases van helder blou veranderlikes.

## Notas
## Verwysings
## Skakels
Mikhail Krutikov

**Mikhail Krutikov** (gebore 23 Maart 1957 in Moskou,  Sowjetunie; Afrikaanse transliterasie: Michail Kroetikof) is 'n Amerikaanse letterkundige, joernalis en Jiddisjis. Hy is 'n professor in Joodse studies, Slawiese tale en letterkunde aan die Universiteit van Michigan.

## Publikasies 
Krutikov is 'n lid van The Forward se redaksie en permanente rubriekskrywer vir die koerant se Jiddisje afdeling. Sy artikels het verskyn in die tydskrifte *Di Pen* en *Di Tsukunft*. Saam met Gennadi Estraich is hy een van die twee redakteurs van die akademiese joernaal *East European Jewish Affairs*.

## Verwysings
Rukhl Schaechter

**Rukhl Schaechter** (Jiddisj: שׂרה־רחל שעכטער) is 'n Amerikaanse Jiddisjis en Jiddisje joernalis. Sy is die hoofredakteur van die Jiddisje afdeling van The Forward, die eerste vrou in die 126-jarige geskiedenis van die koerant om die posisie te beklee.

## Vroeë lewe 
Schaechter is in 1957 in New York gebore. Haar vader Mordkhe Schaechter was 'n Jiddisje taalkundige en haar tante Beyle Schaechter-Gottesman is 'n beroemde Jiddisje digter en liedjieskrywer. Rukhl Schaechter het in The Bronx grootgeword en sielkunde aan Barnard College gestudeer. Sy het ook in Israel gewoon waar sy aan Herzliya se Joodse Onderwysersseminarie gestudeer het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Rukhl Schaechter se publikasies in Jiddisj
Nitronium

**Nitronium** is 'n komplekse katioon met formule . 

Die ioon is onstabiel en baie reaktief. Dit word gevorm in nitreersuur: 'n mengsel van gekonsentreerde salpetersuur en gekonsentreerde swawelsuur. Die meganisme word voorgestel as:

Lêer:Formation nitronium.png

Die ioon word gebruik in reaksies wat nitrering genoem word. Die produkte is dikwels plofstowwe.

Die ioon word ook in vastestowwe soos N_2O_5  aangetref. Stikstofpentaoksied se vaste struktuur kan voorgestel word as nitroniumnitraat: NO_2^+NO_3^-, hoewel die damp molekulêr is. Hierdie verbinding is baie onstabiel.  

## Nitroniumsoute
Die ioon kan soute vorm, maar alleen as die anioon geen nitraatesters kan vorm nie. Die eerste nitroniumsout wat gevind is, was nitroniumperchloraat NO_2ClO_4 deur Hantsch. Die Ingold-groep het vasgestel dat sy materiaal 'n mengsel was, maar daarna het hulle die suiver perchloraat bereid. Hierdie stof is egter explosief. Later het Olah en Kuhn nitroniumtetrafluoroboraat vervaardig uit:
:HNO_3 + HF + 2BF_3 \to NO_2BF_4 + BF_3.H_2O
Hierdie reagense moet watervry wees want nitroniumsoute is baie higroskopies en word deur vog ontleed. Die tetrafluoroboraat is taamlik stabiel en ontleed sonder om te sublimeer by 170°C. Die heksafluoroantimonaat NO_2SbF_6 is nog stabieler. Hierdie soute kan by kamertemperatuur onbeperk bewaar word en is belangrike reagense vir nitrering.

## Verwysings
Birobidzhaner Shtern

**Birobidzhaner Shtern** (Jiddisj: ביראָבידזשאַנער שטערן, Russies: Биробиджанер Штерн) is 'n tweetalige Jiddisj-Russiese koerant wat sedert 1930 in Birobidzjan gepubliseer word. Saam met die Amerikaanse koerant The Forward is dit een van net twee sekulêre Jiddisjtalige periodieke publikasies in die wêreld wat tot vandag toe aktief is. Die koerant word deur die streeksregering van die Joodse Outonome Oblast ondersteun en gefinansier.

Birobidzhaner Shtern se hoofredakteur is Elena Sarasjefskaja wat geen Joodse wortels het nie en Jiddisj geleer het tydens haar universiteitsjare.

## Verwysings
## Eksterne skakels 
*  Birobidzhaner Shtern se aanlyn argief
Morris Hoffman

**Morris Hoffman** (1885 – 1940) was 'n Suid-Afrikaanse skrywer wat poësie en prosa in Jiddisj en Hebreeus geskryf het.

## Biografie 
Hoffman is in 'n Joodse familie gebore in die Letse dorpie Preiļi, destyds deel van die Russiese Ryk. Jiddisj was sy moedertaal, maar hy het ook van jongs af Hebreeus gepraat, omdat hy die Talmoed bestudeer het. As jong man het hy artikels, gedigte en kortverhale geskryf vir Oos-Europa se Joodse koerante en tydskrifte.

In 1906 het hy na die Kaapkolonie geëmigreer om sy verpligte militêre diensplig in Rusland te ontduik. Hoffman het hom in De Aar in vandag se Noord-Kaap gevestig. Daar was Hoffman die grootste deel van sy lewe 'n winkelier, maar hy het voortgegaan om sy werke in Suid-Afrikaanse Joodse pers te publiseer. Sy boek *Volgungs-Klangen* ("Dwaaleggo's") is Suid Afrika se eerste wêreldklas poëtiese werk in Jiddisj genoem.

## Boeke 
*
*

## Verwysings
Gideons

Die **Gideons** is ‘n internasionale welsynsorganisasie met die doel om die evangelie van Christus te versprei.

## Lede
Slegs sakelui en slegs mans is lid van die vrywilllige vereniging. Dit is ‘n leke-organisasie. Dus is geestelike leiers uitgesluit van lidmaatskap. Geld vir die aankoop van Bybels kom van finansiële bydraes deur die lede self en van kollektes in kerke.

## Bybels
Die organisasie plaas Bybels of Nuwe Testamente en Psalms in hotelkamers, hospitale, ouetehuise, wagkamers, gevangenisse, koshuise, klinieke, kwartiere vir verpleegpersoneel en weermagbasisse. Elke jaar  word ‘n Nuwe Testament aan elke graad 8-leerling verskaf.

## Naam
Die naam Gideons vir die organsiasie kom uit Rigters 6.

## Geskiedenis
John Nicholson, ‘n 12-jarige seun van Janesville, Wisconsin in die VSA het aan sy ma op haar sterfbed belowe om elke dag in die Bybel te lees en te bid. In September 1898 is John ‘n handelsreisiger en loseer in ‘n hotel in Biscobel, Wisconsin. Omdat die hotel vol was, moes hy ‘n kamer deel met ‘n vreemdeling. So ontmoet hy Samuel Hill, ook ‘n gelowige. Die gevolg was die stigting van ‘n Christen-handelsreisigervereniging, wat uitloop op die Gideons as ‘n wêreldwye organisasie. In 1947 is die eerste takke buite die VSA gestig en in 1950 in Suid-Afrika. Die Suid-Afrikaanse hoofkantoor is is Pretoria en Bybels word van hier af in verskeie landstale versprei.

## Bibliografie
*Botha, Roelof: Gideons gee 'n groot geskenk. In: Die Burger, 28 Desember 2023
*gideons.co.za
Joodse Papiaments

**Joodse Papiaments** is 'n bedreigde etnolek van die kreoolse taal Papiaments wat deur die Sefardiese Jode van die Karibiese eiland Curaçao gepraat is. Dit is waarskynlik die enigste Joodse diasporataal wat ook 'n kreooltaal is.

Die Sefardiese etnolek en die algemene taal van die eiland se nie-Joodse bevolking is wedersyds verstaanbaar, maar daar is stilistiese en leksikale verskille, insluitend baie leenworde uit Hebreeus en Aramees.

## Voorbeelde 
## Verwysings
Vuurhoutjie

duimnael|Sweedse vuurhoutjies

'n **Vuurhoutjie** is 'n gereedskap waarmee maklik vuur gemaak kan word.

In 1827  het 'n Brit, John Walker, houtjies in swawel gedoop saam met 'n stof wat maklik suurstof vrygestel het. Maar hierdie vuurhoutjies was hoegenaamd nie veilig nie. Hulle het dikwels spontaan ontbrand. 'n Sweedse chemikus Gustaf Erik Pasch het in die "Säkerhets Tändstickor", die veiligheidsvuurhoutjies, uitgevind wat hierdie probleem in 1844 opgelos het. In die vuurhoutjie se kop bring hy kaliumchloraat aan en in 'n strokie skuurpapier op die dosie word fosfor aangebring. Die houtjies het net ontbrand as hulle teen die strykvlak afgestryk word. Vandag bestaan die kop vir die helfte uit kaliumchloraat en 5% uit swawel en die strykvlak bevat rooi fosfor en glaspoeier. 

Vuurhoutjies word dikwels van die vuurhoutjiepopulier se hout vervaardig. Dit is 'n Noord-Amerikaanse boomspesie wat vir hierdie doeleindes in Suid-Afrika ingevoer is. Hy is nou in alle nege provinsies ingeburger.

## Kyk ook
* Vuurhoutjiebos

## Verwysings
Kristangs

**Kristangs** is 'n Portugees-gebaseerde kreooltaal wat deur die mense van gemengde Europese en Asiatiese afkoms in Maleisië en Singapoer gepraat word. Dit word in beide lande as 'n bedreigde minderheidstaal beskou. Klein diasporagemeenskappe van Kristangssprekendes bestaan ook in Australië, Kanada en die Verenigde Koninkryk.

## Etimologie 
Die taal se endoniem *Papia Kristang* kom van die Portugese *papear cristão*, waarvan die letterlike betekenis is "om in Christeliks te gesels". Die werkwoord *papear* het ook die naam gegee aan Papiaments, 'n ander Portugeesgebaseerde kreools wat in Wes-Indië gepraat word.

## Geskiedenis 
Die kreooltaal het in die vroeë 1500's ontstaan nadat die Portugese Ryk Malakka verower het en 'n handelspos in die stad gevestig het. Alhoewel Malakka in 1642 deur die Nederlandse Verenigde Oos-Indiese Kompanjie oorgeneem is en later 'n Britse kolonie geword het, het die Katolieke identiteit wat deur die Portugese gebring is en die taal wat op hulle s'n gebaseer is tot vandag toe bewaar gebly.

## Verwysings
Kollektiewe veiligheid

**Kollektiewe sekuriteit** of **kollektiewe veiligheid** kan verstaan word as 'n veiligheidsreëling, polities, streeks- of wêreldwyd, waarin elke staat in die stelsel aanvaar dat die veiligheid van een die bekommernis van almal is, en daarom verbind tot 'n kollektiewe reaksie op dreigemente vir en oortredings van vrede. Kollektiewe sekuriteit is meer ambisieus as stelsels van alliansieveiligheid of kollektiewe verdediging deurdat dit poog om die totaliteit van state binne 'n streek of inderdaad wêreldwyd te omvat, en om 'n wye reeks moontlike bedreigings aan te spreek. Terwyl kollektiewe sekuriteit 'n idee met 'n lang geskiedenis is, het die implementering daarvan in die praktyk problematies geblyk. Daar moet aan verskeie voorvereistes voldoen word om 'n kans te hê om te werk. Dit is die teorie of praktyk van state wat onderneem om mekaar te verdedig om aggressie af te skrik of om 'n oortreder te teiken indien internasionale orde geskend is.

Daar word ook na kollektiewe sekuriteit verwys met die frase "'n aanval op een is 'n aanval op almal". Die gebruik van hierdie frase verwys egter ook gereeld na Artikel 5 van die Noord-Atlantiese Verdrag, die kollektiewe veiligheidsbepaling in NAVO se handves.

## Geskiedenis 
### Vroeë vermeldings
Kollektiewe sekuriteit is een van die mees belowende benaderings vir vrede en 'n waardevolle instrument vir magbestuur op 'n internasionale skaal. Kardinaal de Richelieu het in 1629 'n skema vir kollektiewe veiligheid voorgestel, wat gedeeltelik in die 1648 Vrede van Wesfale weerspieël is. In die agtiende eeu is baie voorstelle gemaak vir kollektiewe veiligheidsreëlings, veral in Europa.

Die konsep van 'n vreedsame gemeenskap van nasies is in 1795 in Immanuel Kant se *Perpetual Peace: A Philosophical Sketch* uiteengesit. Kant het die idee van 'n liga van nasies uiteengesit wat konflik sal beheer en vrede tussen state sal bevorder. Hy pleit egter vir die vestiging van 'n vreedsame wêreldgemeenskap nie in 'n sin dat daar 'n wêreldregering moet wees nie, maar in die hoop dat elke staat homself sal verklaar as 'n vrye staat wat sy burgers respekteer en buitelandse besoekers as mede-rasionele wesens verwelkom. Sy sleutelargument is dat 'n unie van vrye state vreedsame samelewing wêreldwyd sal bevorder: daarom kan daar, na sy mening, 'n ewigdurende vrede wees wat deur die internasionale gemeenskap gevorm word eerder as deur 'n wêreldregering.

## Verwysings
Internasionalisme

**Internasionalisme** is 'n politieke beginsel wat groter politieke of ekonomiese samewerking tussen state en nasies voorstaan. Dit word geassosieer met ander politieke bewegings en ideologieë, maar kan ook 'n leerstelling, geloofstelsel of beweging op sigself weerspieël.

Ondersteuners van internasionalisme staan bekend as internasionaliste en glo oor die algemeen dat mense oor nasionale, politieke, kulturele, rasse- of klasgrense moet verenig om hul gemeenskaplike belange te bevorder, of dat regerings moet saamwerk omdat hul wedersydse langtermynbelange van groter belang is as hul korttermyn geskille.

Internasionalisme het verskeie interpretasies en betekenisse, maar word gewoonlik gekenmerk deur opposisie teen nasionalisme en isolasionisme; ondersteuning vir internasionale instellings, soos die Verenigde Nasies; en 'n kosmopolitiese uitkyk wat ander kulture en gebruike bevorder en respekteer.
Die term is soortgelyk aan, maar verskil van, globalisme en kosmopolitisme.

## Verwysings
Tiosianaat

'n **Tiosianaat** is 'n sout wat die anioon SCN^- bevat of 'n organiese verbinding wat 'n -SCN funksionele groep bevat. 

Die tiosianaatioon is 'n swakke basis; sy gekonjugeerde suur, tiosiaansuur of waterstoftiosianaat HSCN is 'n sterke suur en het 'n pKa van 1,1 by 20°C.

Kaliumtiosianaat kan vervaardig word deur swawel in gesmelte kaliumsianied op te los:

: S(s) + KCN(l) \to KSCN(l)

Kaliumsianaat is oplosbaar in water en die aanwesigheid van die tiosianaatioon kan aangetoon word deur toevoeging van 'n oplossing van FeCl_3:

:Fe^{3+} + 3SCN^- \to Fe(SCN)_3 \downarrow 

Die ontstane yster(III)tiosianaatneerslag het 'n bloedrooi kleur.

## Eienskappe
### Dentisiteit
Die tiosianaatioon is 'n ambidentate ligand. Dit kan sowel met sy swawel- as met sy stikstofkant aan 'n metaalioon aanheg, hoewel die N-kant gerbuikliker is. 
### Optiese absorpsie
Tiosiaatoplossings is self kleurloos maar dit is 'n belanrike hulpmiddel in die spektrofotometrie. Komplekse met hierdie ioon is dikwel intens gekleurd en dit help baie om die absorpsie van lig waar te neem by kleine konsentrasies. Die ioon word veral gebruik vir die bepaling van Fe(III), Mo, W, Nb, Re, Co, U en Ti.

## Organiese tiosianate
duimnael|fenieltiosianaat
Molekulêre verbindings wat 'n -SCN-funksionele groep bevat word ook tiosianate genoem.

## Kyk ook 
*Lys van anione

## Verwysings
Joeri Selenski

**Joeri Selenski** (Russies: Юрий Селенский, 1922 – 1983) was 'n Sowjetse Russiese skrywer en joernalis wat fiksieboeke oor sy tuisdorp, Astrachan, geskryf het.

## Biografie 
Selenski is gebore in die familie van Wasili Gaslisjnikof en Aleksandra Boedarina wat uit Woronezj-oblast na Astrachan verhuis het. Sy oorspronklike van was Galisjnikof, maar hy het onder die skuilnaam Joeri Selenski gepubliseer. Hierdie van kom van sy tuisbuurt se naam, Selenije. 

Hy het in die Tweede Wêreldoorlog in die Rooi Leër gedien. Ná demobilisasie het hy na Astrachan teruggekeer en 'n joernalis by die plaaslike radiostasie geword. Later het hy ook vir die gebied se hoofkoerant, *Wolga*, geskryf.

## Boeke 
Selenski se bekendste boek is *Не расти у дороги* (*Ne rasti u dorogi*, letterlik "Moenie naby die pad groei nie"), 'n outobiografiese beskrywing van sy kinderjare in Astrachan.

## Verwysings
Oirat-Kalmikiese Volkskongres

duimnael|Kalmikië

Die **Oirat-Kalmikiese Volkskongres** (Russies: Конгресс ойрат-калмыцкого народа *Kongress ojrat-kalmitskogo naroda*, Kalmikies: Чуулһн *Tsjoeoelhn*) is 'n separatistiese organisasie wat hom beywer vir die onafhanklikheid van die Republiek van Kalmikië, 'n deelgebied van die Russiese Federasie waar die Boeddhistiese en Mongoolssprekende Kalmikiërs 'n meerderheid van die bevolking vorm.

## Geskiedenis 
Alhoewel Kalmikiese pro-onafhanklikheidsbewegings in die Sowjet-era bestaan het en in die 1990's gewild geword het, het die eerste amptelike vergadering van die kongres onder sy huidige naam in 2015 plaasgevind. Nog twee sessies van die kongres is gehou vordat sy lede deur die Russiese polisie gedreig is en uit die land moes vlug.

In Maart 2022 het die voorsitter van die Oirat-Kalmikiese Volkskongres Arslang Sandzjijef en sy adjunkte Batir Boromangnajef, Wladimir Dowdanof en Adoetsje Erdnijef 'n resolusie onderteken wat die Russiese inval in Oekraïne veroordeel. Sandzjijef het verklaar dat die Kalmikiërs aan die Russiese kant geveg het in talle oorloë in die afgelope 400 jaar, maar hierdie aggressiewe oorlog nie kan ondersteun nie.

In Januarie 2023 het die Volkskongres se lid Daavr Dordzhin 'n toespraak in die Europese Parlement in Brussel gehou oor Russiese kolonialisme en die stryd van Rusland se etniese minderhede.

## Verwysings
Letgallies

Die term **Letgallies** kan na twee verskillende tale verwys:

# Die taal van die Letgalle in 'n deel van die huidige Letland. Letgallies het aan die oostelike groep van die Baltiese tale binne die Indo-Europese tale behoort. Histories het Lets ontwikkel uit Letgallies met invloede van ander tale, onder wie Koers en Semigallies.
# Deesdae word veral na die Letgalliese taal (*latgalīšu volūda*) verwys wat in Oos-Letland gepraat word; dit word soms as 'n outochtone taal van Letland beskou en soms as 'n dialek van Lets. Die moderne Letgallies het ontstaan as gevolg van die politieke afsondering van Letgallen van die res van Letland oor eeue heen. Dit word veral in Oos-Letland in die historiese streek Letgallen langs die grens met Rusland en oorkant die grens deur sowat 200&nbsp;000 mense gepraat. Volgens die Letlandse grondwet geniet dit wettige status in dié land.

## Skryfstelsel 
## Verwysings 
## Eksterne skakels
Fladderpapiertjie

Die **Fladderpapiertjie** (*Leptosia alcesta* Stoll.) is 'n vlinder wat in Suid-Afrika voorkom.

## Verwysings
Daavr Dordzhin

**Daavr Dordzhin** is 'n Kalmikiese politikus en regsgeleerde. Hy is een van die stigters van die North Caspian Institute en 'n lid van die Oirat-Kalmikiese Volkskongres, 'n separatistiese organisasie wat hom beywer vir die onafhanklikheid van die Republiek van Kalmikië, tans 'n deelgebied van die Russiese Federasie.

## Biografie 
Dordzhin is in 'n Boeddhistiese Kalmikiese familie in Elista gebore, maar het in Moskou grootgeword, waarheen sy ouers verhuis het toe hy 'n kind was. Hy het regte aan die Hoër Ekonomiese Universiteit gestudeer. Later het hy as besoekende dosent in regsfilosifie en regsvergelyking aan dieselfde universiteit gewerk. Hy het ook as regspesialis gewerk vir verskeie nieregeringsorganisasies op die gebied van menseregte, soos Memorial en OVD Info.

Na die Russiese inval in Oekraïne in Februarie 2022 het hy om veiligheidsredes uit Rusland na Armenië geïmmigreer. Hy werk tans as buitelandse beleidsadviseur vir die Europese Party van Armenië. In Januarie 2023 het hy 'n toespraak namens die Oirat-Kalmikiese Volkskongres in die Europese Parlement in Brussel gehou oor Russiese kolonialisme en die stryd van Rusland se etniese minderhede.

## Verwysings
Pinus canariensis

Die **Kanariese den** (*Pinus canariensis*) is 'n indringerplant in Suid-Afrika wat deel is van die *Pinaceae* familie. Die plant is endemies aan die Kanariese Eilande.

## Galery

Pinares canarios de El Hierro 04.jpg
Pinus canariensis kz19.jpg
Pinus canariensis kz20.jpg|jong plant
Pinus canariensis 3c.JPG|stuifmeelkeëls
Pinus canariensis (Canary Islands pine) - Flickr - S. Rae.jpg|oop keël
P.canariensis-seed-1.jpg|vlerksade

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Verwysings
Achterek

**Achterek** (Russies: Ахтерек) is 'n Kasakse dorpie in Astrachan-oblast, Rusland. Die naam van die dorpie kom van die Kasakse Ақ терек. wat "wit boom" in die plaaslike dialek beteken.

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 276 inwoners op Achterek. Die etniese samesetelling van die dorpie was amper homogeen: 273 Kasakke (98,9%) en 3 Russe (1,1%).

## Verwysings
Soldeerbaarheid

Die **soldeerbaarheid** van 'n substraat is 'n maatstaf van die gemak waarmee 'n soldeerlas aan daardie materiaal gemaak kan word. Goeie soldeerbaarheid vereis benatting (lae kontakhoek) van die substraat deur die soldeersel. 

## Metale 
Soldeerbaarheid hang af van die tipe soldeerlegering onder oorweging. Die bespreking wat volg is slegs van toepassing op ongespesifiseerde elektroniese soldeersels (wat soldeersels kan insluit wat lood bevat, en wat nou verbied is vir gebruik in byna alle elektroniese toerusting wat in die EU vervaardig of verkoop word). Soldeerbaarheid met loodvrye legerings kan aansienlik verskil van soldeerbaarheid met loodbevattende legerings .

Edelmetale kan maklik wees om te soldeer, maar hulle het bros lasse. Die metale in die goeie groep benodig 'n groot hoeveelheid hitte, daarom is oksidasie 'n probleem. Om dit te oorkom, is 'n vloeimiddel nodig. Vir koolstofstaal, laelegeringsstaal, sink en nikkel skep die teenwoordigheid van swael bros verbindings; laer temperature word gebruik om hierdie probleem te oorkom. Die oksiede op die oppervlak van aluminium veroorsaak benattingsprobleme en spesiale soldeersels moet gebruik word om galvaniese korrosieprobleme te voorkom. Vlekvrye staal en hoëlegeringstaal het 'n lae soldeerbaarheid omdat die chroomlegeringselement oksiede skep wat aggressiewe vloeimiddels vereis. Die enigste manier waarop die groep gesoldeer kan word, is deur voorafplatering met 'n metaal wat soldeerbaar is. 

## Toets van soldeerbaarheid 
Beide kwantitatiewe en kwalitatiewe toetse vir soldeerbaarheid bestaan. Die twee mees algemene toetsmetodes is die 'doen en kyk'-metode en **benattingsbalansanalise** . In albei hierdie toetse ondergaan die gesoldeerde stukke 'n versnelde verouderingsproses voordat dit vir soldeerbaarheid getoets word, om die tyd wat 'n komponent gestoor was in ag te neem voor finale montering in 'n samestelling. Die doen en kyk metode is 'n kwalitatiewe toets. Een vorm daarvan word gespesifiseer as Mil-Std-883 Method 2003. Aan die ander kant is die benattingsbalansanalise 'n kwantitatiewe toets wat die benattingskragte tussen gesmelte soldeersel en die toetsoppervlak as 'n funksie van tyd meet.

## Verwysings
Samogities

**Samogities** (*Žemaitiu kalba*) word soms as 'n taal van Litaue beskou en soms as 'n dialek van Litaus, die amptelike taal van Litaue. Samogities word veral in Wes-Litaue in die historiese streek Samogitië deur sowat 500&nbsp;000 mense gepraat.

## Skryfstelsel 
## Verwysings 
## Eksterne skakels
Adichan Sjadrin

**Adichan Sjadrin** (Russies: Адихан Шадрин, 1929 – 2011) was 'n Sowjetse en Russiese skrywer van Tartaarse oorsprong wat fiksieboeke oor die lewe in Astrachan-oblast se dorpies gesrkyf het.

## Biografie 
Sjadrin is gebore in 'n Tartaarse familie in die dorpie Jandowisjtsje in Mordowië, destyds deel van Rusland se Penza-oblast. Toe hy 'n paar maande oud was, is sy vader gevange geneem weens 'n gefabriseerde saak. Sjadrin se moeder het met haar kinders, insluitend Adichan, na Astrachan verhuis. Hy het die grootste deel van sy kinderjare in die vissersdorpie Nowokrasnoje in Wolodarski-rajon, Astrachan-oblast deurgebring.

Tydens sy universiteitsjare aan die Astrachanse Pedagogiese Instituut het Sjadrin kortverhale oor sy tuisdorpie se inwoners begin skryf vir die gebied se hoofkoerant *Wolga*, waarby 'n ander plaaslike skrywer, Joeri Selenski, destyds gewerk het.

## Boeke 
**Die eerste jag*, 1955
**Tolja en Kolja*, 1958
**Wowka die matroos*, 1964
**Die reuk van teer*, 1968
**Spore op die water*, 1970
**Lizaweta*, 1976

## Verwysings
Tsjoerkin

**Tsjoerkin** (Russies: Чуркин) is 'n nedersetting in Astrachan-oblast, Rusland. Dit is op 'n eiland in die Wolga-rivierdelta geleë. Die meerderheid van die inwoners is Moslems, maar daar is 'n Ortodokse Christelike klooster op die dorpie.

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 60 inwoners op Tsjoerkin, van wie 44 Kasakke (73,3%) en 16 Russe (26,7%) was.

## Verwysings
Jaak

**Jacques Jacobs**, beter bekend onder sy verhoognaam **Jaak**, was 'n Afrikaanse kletsrymer van Paarl, Wes-Kaap wat rapliedjies oor die lewe van sy tuisdorp se bruin mense geskryf het. Sy musiek is deur Kaapstad se plaatetiket *Pioneer Unit Records* opgeneem en vervaardig.

## Diskografie 
### Albums 
**Koekemakranka*, 1998
**Hipe Presents: Fl​ê​tse Maniere*, 2009

### Enkelsnitte 
**Gielie* EP, 2014
**Frans* EP, 2015

## Verwysings
Populus deltoides

Die **vuurhoutjiepopulier** (*Populus deltoides*) is 'n boom wat deel is van die *Salicaceae* familie. Die plant is endemies aan Amerika, Kanada en Meksiko.

Hierdie spesie se hout word gebruik om vuurhoutjies van te vervaardig, wat sy naam verklaar. Die boom is nie inheems aan Suid-Afrika nie maar die subspesie *P. d. deltoides* is ingevoer vanweë sy hout, en is nou langs die water in alle provinsies ingeburger.

## Subspesies 
Die spesie het drie subspesies:
* *Populus deltoides subsp. deltoides*
* *Populus deltoides subsp. monilifera* (Aiton) Eckenw.
* *Populus deltoides subsp. wislizeni* (S.Watson) Eckenw.

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Pinus elliottii

Die **basden** (*Pinus elliottii*) is 'n indringerplant in Suid-Afrika wat deel is van die *Pinaceae* familie. Die plant is endemies aan Amerika en kom in die deelstate van Alabama, Florida, Georgië, Louisiana, Mississippi en Suid-Carolina voor.

Die spesie het twee subspesies:
* *Pinus elliottii var. densa* Little & K.W.Dorman
* *Pinus elliottii var. elliottii*

## Galery

Slash Pine (2) (43998390921).jpg
Pinus elliottii1.jpg|groeiwyse en bas
Pinus elliottii cone.JPG|toe keël
Pinus elliottii cone Georgia.jpg|oop keël
Pollen cones on a Slash Pine.jpg|stuifmeelkeëls
Georgia Pinus elliottii.jpg|naalde en jong keëls

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Moringa arborea

***Moringa arborea*** is 'n boom wat deel is van die *Moringaceae* familie. Die plant is endemies aan Kenia.

## Bron 
* Plants of the World Online
Stari Altinzjar

**Stari Altinzjar** (Russies: Старый Алтынжар) is 'n klein Kasakse dorpie in Astrachan-oblast, Rusland. Soos baie ander nedersettings in Wolodarski-rajon, is dit op 'n eiland in die Wolga-rivierdelta geleë.

## Geskiedenis 
Die oorspronklike naam van die dorpie was net Altinzjar. Dit kom uit die Kasakse Алтын жар wat "goue rivieroewer" of "goue krans" beteken. Toe 'n groep plaaslike inwoners verder na die suide getrek het en 'n groter nedersetting gestig het, het daardie nuwe dorpie die naam Altinzjar gekry. Die ou dorpie se huidige amptelike naam, Stari Altinzjar, kombineer die aanvanklike Kasakse naam met die Russiese woord vir "ou".

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 97 inwoners op Stari Altinzjar. Etniese Kasakke vorm 100% van die dorpie se bevolking.

## Verwysings
Delta (Astrachan-oblast)

**Delta** (Russies: Дельта) is 'n klein dorpie in Astrachan-oblast, Rusland. Dit is in die Wolga-rivierdelta geleë, waarvan sy naam afgelei is.

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 70 inwoners op Delta. Ten spyte van die nedesersetting se klein bevolking, is dit etnies baie divers.

## Verwysings
Julian Roup

**Julian Roup** is 'n Suid-Afrikaanse skrywer wat sedert die 1980's in die Verenigde Koninkryk woon en boeke in Engels skryf.

## Biografie 
Julian Roup is in Kaapstad gebore in die familie van Leon Roup, 'n Joodse immigrant uit Rusland, en Elise Louw, 'n Christen-Afrikaner van Paarl. Onder Roup se bekendste werke is die outobiografiese boek "Boerejood", waarin hy praat oor sy komplekse etniese en kulturele identiteit en sy lewe in die apartheidsera.

## Boeke 
*"Boerejood", 2004
*"A Fisherman in the Saddle: Horse Medicine, Seawitched", 2005
*"Life in a Time of Plague: A Coronavirus Lockdown Diary", 2020
*"First Catch Your Calamari: Travels with an Appetite", 2022

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*
Bryum argenteum

**Silwermos** (*Bryum argenteum* Hedw.) is 'n blaarmosspesie wat in Suid-Afrika voorkom. Dit het 'n wêreldwye verspreiding.

Die blare is silwerig groen en dit kan in tuine en op sypaadjies en opritte aangetref word. Die plant vorm baie digte kussinkies. Hulle is kleinerig 1 -25 mm lank. Die bokant van die blare is deurskynend. Die sporofiete is geel tot rooierig bruin. Die plan is meerjarig.

Die plant kan in stedelike gebiede aangtref word, selfs waar baie lugbesoedeling heers. Dit kan tussen teëls en op dakke gevind word. Die plant het hom baie aan die mens en sy omgewing aangepas en groei dalk meer daar as in sy natuurlike omgewing.

## Beelde 

31-05-2002 aspect of the Bryo-Saginetum procumbentis.jpg
Bryum argenteum (a, 144651-474818) 4382.jpg
Bryum argenteum (c, 144650-474818) 2894.JPG

## Verwysings
Zeljoni Ostrof (Astrachan-oblast)

**Zeljoni Ostrof** (Russies: Зелёный Остров) is 'n klein dorpie in Astrachan-oblast, Rusland. Soos baie ander nedersettings in Wolodarski-rajon, is dit op 'n eiland in die Wolga-rivierdelta geleë. Die dorpie se naam kom van die Russiese woorde vir "groen eiland".

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 184 inwoners op Zeljoni Ostrof. Etniese Kasakke vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.

## Verwysings
Opilia

***Opilia*** is 'n genus van plante wat behoort tot die familie *Opiliaceae*. Die genus is inheems in Afrika, Asië en Australië.

## Bron 
* Plants of the World Online
Ontvoering

[duimnael|regs|Die ontvoering van [Dinah, (waterkleur, rondom 1896–1902 deur James Tissot)]]
In die strafreg is **ontvoering** die onwettige ontvoering, vervoer en inperking van 'n persoon teen hul wil. Ontvoering word tipies maar nie noodwendig deur gebruik van geweld of vrees bewerkstellig nie; dit wil sê, dit behels ook gewoonlik dreigement/aanranding maar dit is steeds ontvoering sonder daardie bykomende elemente, of as 'n persoon gelok word om die voertuig gewillig te betree.

Ontvoering kan gedoen word om losprys te eis in ruil vir die vrylating van die slagoffer, of vir ander onwettige doeleindes. Ontvoering kan gepaard gaan met liggaamlike besering wat die misdaad verhef tot ontvoering met verswarende omstandighede. 

Ontvoering van 'n kind staan bekend as kinderontvoering, wat 'n aparte wetlike kategorie is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Opilia amentacea

***Opilia amentacea*** is 'n rankplant wat inheems is in Afrika, Asië en Australië. In Afrika kom die spesie in Angola, Benin, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ethiopië, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Madagaskar, Malawi, Mali, Mosambiek, Nigerië, Rwanda, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Sri Lanka, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bron 
* Plants of the World Online
Altinzjar

duimnael|regs|Koermangasi-museum

**Altinzjar** (Russies: Алтынжар) is 'n Kasakse dorpie in Astrachan-oblast, Rusland en die setel van die Altinzjar Plaaslike Munisipaliteit. Soos baie ander nedersettings in Wolodarski-rajon, is dit op 'n eiland in die Wolga-rivierdelta geleë.

## Geskiedenis 
Die dorpie is in die 1930's gestig deur setlaars van die nabygeleë nedersetting, Stari Altinzjar, waarvan die naam van die Kasakse Алтын жар kom en "goue rivieroewer" of "goue krans" beteken. In die 19de eeu het die huidige Altinzjar se grondgebied 'n hoofsaaklik Kalmikiese bevolking gehad en is dit Koerli genoem.

Die beroemde komponis Koermangasi is in 'n mausoleum op Altinzjar begrawe. Daar is 'n museum met uitstallings oor sy lewe en die Kasakse kultuur op die dorpie.

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 998 inwoners op Altinzjar. Etniese Kasakke vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.

## Verwysings
Liebesnächte in der Taiga

***Liebesnächte in der Taiga*** (Engels: *Love Nights in the Taiga*) is 'n Wes-Duitse rillerfilm uit 1967 geregisseer deur Harald Philipp en met Thomas Hunter, Marie Versini en Stanislav Ledinek in die hoofrolle. Dit is ook bekend onder die alternatiewe titel van *Code Name Kill*.

Die film se stelle is ontwerp deur die kunsregisseur Robert Stratil. Dit is 'n verwerking van die 1966-roman met dieselfde titel deur Heinz G. Konsalik.

## Opsomming
Op die hoogtepunt van die Koue Oorlog stuur die CIA 'n Russiessprekende Baltiese Duitser na die Sowjetunie vermom as 'n Switserse modejoernalis. Sy eintlike missie is om intelligensie te versamel op 'n missielbasis in Siberië wat tussen die taiga geleë is. Hy ontvang bystand van 'n Sowjet-vrou wat op hom verlief raak.

## Rolverdeling 
*Thomas Hunter as Frank Heller
*Marie Versini as Ludmilla Barankova
*Stanislav Ledinek as Colonel Karpuchin
*Ivan Desny as Kolonel Kirk
*Rolf Boysen as Karpuchin
*Biggi Freyer as Marta Barinskaya
*Hellmut Lange as Kaptein Jimmy Braddock
*Walt Barnes as Jurij
*Magda Konopka as Bibi Randall
*Christiane Nielsen as Tanja
*Kurd Pieritz as Kusnezoff
*Sandra Prinsloo as Nadja
*Marius Weyers as Markjoff

## Verwysings 
## Bibliografie 
*Peter Cowie & Derek Elley. *World Filmography: 1967*. Fairleigh Dickinson University Press, 1977.
Amfiproties

duimnael|Die amfiprotiese eienskappe van bikarbonaat; by hoë en by lae pH vorm dit sy gekonjugeerde basis of suur
'n Chemiese molekuul of ioon word **amfiproties** genoem as dit sowel 'n proton kan afstaan as dit kan opneem. 'n Amfiprotiese molekuul of ioon word 'n **amfoliet** genoem.

Die begrip is veral belangrik in die Brønsted-Lowry-teorie van sure en basisse.

'n Goeie voorbeeld van 'n amfiprotiese molekuul is ammoniak. Dit kan as protonakseptor optree en die ammonium-ioon vorm:

: NH_3 + H^+ \to NH_4^+

Maar dit kan ook as protonskenker optree, 'n proton verloor en 'n amied-ioon vorm:

:NH_3 \to NH_2^- +H^+

'n Voorbeeld van 'n amfiprotiese ioon is die waterstofkarbonaat-ioon (of bikarbonaat):

:H_2CO_3 \leftrightharpoons H^+ + HCO_3^- \leftrightharpoons 2H^+ + CO_3^{2-}

Die bikarbonaatioon het dus H_2CO_3  as sy gekonjugeerde suur en CO_3^{2-} as gekonjugeerde basis. 
Watter reaksie sal plaasvind hang af van die heersende pH. Koolsuur H_2CO_3  is nie stabiel nie en ontleed in CO_2 en water.

## Amfiproties en amfoteries
Die begrip is verwant aan die (ouer) begrip **amfoteries** maar nie identies nie. Amfoteries het betrekking op stowwe, nie op mulekule of ione nie, en dit vereis nie die teenwoordigheid van waterstof nie. 'n Voorbeeld is aluminiumoksied Al_2O_3. Amfoteries beteken dat 'n stof as suur sowel as basis kan reageer. Die stof kan 'n Lewis-suur of -basis wees.

## Verwysings
Sachma

**Sachma** (Russies: Сахма) is 'n Kasakse dorpie in Astrachan-oblast, Rusland wat tot die Sizi Boegor Plaaslike Munisipaliteit behoort. Soos baie ander nedersettings in Wolodarski-rajon, is dit op 'n eiland in die Wolga-rivierdelta geleë.

Die beroemde Kasakse komponis Koermangasi het sy laaste jare op Sachma deurgebring, maar is op 'n ander dorpie, Altinzjar, begrawe. 

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 375 inwoners op Sachma. Etniese Kasakke vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.

## Verwysings
Aluminiumoksied

**Aluminium(III)oksied** of **alumina** is 'n chemiese verbinding van aluminium en suurstof. Die formule is .

Die stof kom in die natuur voor as die mineraal korund. Alumina word egter veral verkry uit die erts bauxiet. 'n Belangrike bestanddeel hiervan is die mineraal boehmiet (ook: böhmiet) wat 'n oksied-hidroksied van aluminium is: . Dit kan onder verhitting in alumina omgesit word:

:2AlO(OH) \to Al_2O_3 + H_2O \uparrow

Die oksied kan ook gevorm word deur oksidasie van die metaal deur suurstof in die lug:

: 2Al(s) + 3O_2(g) \to 2Al_2O_3(s) 

Maar dit vorm net 'n dun, geslote laag wat die reaksie tot stilstand bring. Hierdie stagnasie is baie belangrik omdat dit die metaal stabiliseer en bruikbaar maak. Vir allooie van aluminium word 'n anodisasieproses soms vereis om dit te bereik.

## Polimorfie
Aluminiumoksied kom in verskeie kristalstrukture voor.

:\alpha-Al_2O_3 is romboëdries met ruimtegroep Rc en (heksagonale) asse a=475,3pm en c=1299,3pm
:\beta-Al_2O_3 is heksagonaal met ruimtegroep P63/mmc (194) en asse a= 564 en c=2265pm (D5)
:\gamma-Al_2O_3 is kubies met Fdm (227) en 'n a-as= 789.4pm

\beta-Al_2O_3 is egter in der waarheid 'n fase wat alkalimetaalione bevat, soos Na_2Al_{11}O_{34} of K_2Al_{11}O_{34}. Hierdie ioon kan dalk uitgewissel word deur hidronium.
## Aanwending
#Die stof word in die vervaardiging van keramiese materiale aangewend.

## Verwysings
Jegin-Aoel

**Jegin-Aoel** (Russies: Егин-Аул) is 'n klein Kasakse dorpie in Astrachan-oblast, Rusland wat tot die Altinzjar Plaaslike Munisipaliteit behoort. Soos baie ander nedersettings in Wolodarski-rajon, is dit op 'n eiland in die Wolga-rivierdelta geleë.

In die Sowjetera was die dorpie se amptelike Russiese naam "Jagin-Aoel". Die ortografie van die naam is in 2000 na "Jegin-Aoel" verander om die inheemse Kasakse uitspraak beter te weerspieël.

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 185 inwoners op Jegin-Aoel. Etniese Kasakke vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.

## Verwysings
Karagali

**Karagali** (Russies: Карагали) is 'n dorpie in Astrachan-oblast, Rusland en die setel van die gelyknamige plaaslike muinisipaliteit. Die dorpie se Russiese naam kom van die Tartaarse woord каргалык (kargalik), waarvan die letterlike betekenis "'n plek met baie kraaie" is.

## Demografie 
Volgens Sensus 2021 was daar 3&nbsp;064 inwoners op Karagali. Etniese Tartare en Nogais vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.

## Verwysings
Koelpa

**Koelpa** (Russies: Кульпа) is 'n klein Kasakse dorpie in Astrachan-oblast, Rusland wat tot die Birjoekofka Plaaslike Munisipaliteit van Priwolzjski-rajon behoort en op die grens met Wolodarski-rajon se dorpie Achterek lê. Soos baie ander nedersettings in die gebied, is dit op 'n eiland in die Wolga-rivierdelta geleë.

## Demografie 
Volgens Sensus 2010 was daar 153 inwoners op Koelpa. Etniese Kasakke vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.

## Verwysings
Irina Proess

**Irina Proess** (Russies: Ирина Прусс) is 'n Kasakstanse en Russiese joernalis en opvoeder van Joodse en Duitse afkoms. Sy het vir baie jare as die wetenskaplike redakteur gewerk by die Sowjetse en Russiese tydskrif *Kennis is mag*. In die 1990's was sy besoekende dosent in Russies as vreemde taal aan die Moskouse Staatsuniversiteit en Connecticut se Wesleyaanse Universiteit.

## Biografie 
Irina Proess is in 1943 gebore in die familie van Waldemar Proess, 'n Baltiese Duitser, en Moesja Sjkljar, 'n Litause Jodin. Haar ouers is om politieke redes deur die Sowjetregime gedwing om na die Kasachstanse SSR te verhuis. In die 1950's het die Proess-familie na Koergan-oblast verhuis, waar Irina se pa as professor in geskiedenis gewerk het.

## Verwysings
Hyphaene

***Hyphaene*** is 'n genus van plante wat behoort tot die familie *Arecaceae*. Die genus is inheems in Afrika en Asië.

## Spesies 
Daar is agt spesies wat tot die genus hoort:
* *Hyphaene compressa* H.Wendl.
* *Hyphaene coriacea* Gaertn.
* *Hyphaene dichotoma* (D.White bis ex Nimmo) Furtado
* *Hyphaene guineensis* Schumach. & Thonn.
* *Hyphaene macrosperma* H.Wendl.
* *Hyphaene petersiana* Klotzsch ex Mart.
* *Hyphaene reptans* Becc.
* *Hyphaene thebaica* (L.) Mart.

## Bron 
* Plants of the World Online
Hyphaene reptans

***Hyphaene reptans*** is 'n struik wat deel is van die *Arecaceae* familie. Die plant is inheems in Jemen, Kenia en Somalië.

## Bron 
* Plants of the World Online