Rooi Terreur

duimnael|Wagte by die graf van Moisei Uritsky. Petrograd. Vertaling van die banier: "Dood van die bourgeois en hul helpers. Lank lewe die Rooi Terreur."
Die **Rooi Terreur** (Russies: красный террор, *krasniij terror*) verwys na die moorde, marteling en onderdrukking van burgerlikes en krygsgevangenes deur die Bolsjewistiese kommuniste tydens die Russiese Rewolusie en die Russiese Burgeroorlog. Skattings van die aantal sterftes wat deur die Rooi Terreur veroorsaak is, wissel van 50 000 tot een en 'n half miljoen. Die Wittes het soortgelyke dade gepleeg, wat bekend staan as die Russiese Wit Terreur.

## Periode voor September 1918 
[links|duimnael|Wladimir Lenin, [polisiefoto van 1895.]]
Onmiddellik na die Oktober-rewolusie het Wladimir Lenin geglo dat geweld teen die teenstanders van die Bolsjewiste gebruik moet word. Op 26 Oktober 1917 het Lev Kamenev voorgestel om die doodstraf af te skaf. Volgens Leon Trotsky het Lenin gesê: “Watter nonsens! Hoe kan jy 'n rewolusie voltooi sonder teregstellingsgroepe? So hoe is jy veronderstel om van jou vyande ontslae te raak? Deur hulle te ontwapen? Watter ander middele van onderdrukking is daar nou? Gevangenisse? Wat help dit tydens 'n burgeroorlog? "

In Desember 1917 het Lenin die artikel gepubliseer "Hoe om kompetisie te organiseer?" wat gesê het: “Op een plek sal die rykes, die skelms, die werkers wat nie wil werk nie, in die tronk beland. (...) Op 'n ander plek sal hulle gedwing word om die latrines skoon te maak. Maar elders sal hulle ná hul tronkstraf ’n geel merk kry, sodat almal weet hulle is skadelik en hulle kan dophou. Maar elders kan een uit tien leeglêers geskiet word.” Op 7 Desember is die Tsjeka gestig met Feliks Dzerzjinski as leier, wat ten tyde van sy stigting gesê het: “Moenie dink dat ek mik nie vir revolusionêre geregtigheid nie. Ons het nie nou geregtigheid nodig nie.”
duimnael|Feliks Dzerzjinski
Die Voorlopige Regering het die verkiesings van die Russiese Grondwetgewende Vergadering vir November 1917 geskeduleer. Teen Lenin se wense het die kommunistiese regering besluit om met die verkiesings voort te gaan. Die Bolsjewiste het 24% van die stemme gekry. Die dekreet het gelei tot kritiek van die koalisievennoot Linkse Sosiale Revolusionêre Party. Volgens die linkse Sosialisties-Revolusionêre Volkskommissaris van Justisie Isaac Steinberg het hy self woedend na Lenin gegaan nadat hy die dekreet gelees het. Steinberg het teen die dekreet geprotesteer en aan Lenin gesê: “Waarvoor het ons dan 'n Kommissariaat van Justisie nodig? Kom ons noem dit dan maar eerlik die “Kommissariaat van Maatskaplike Uitwissing” en mors nie meer woorde daarop nie!” Volgens Steinberg het Lenin geantwoord: “Ja, dit is eintlik presies wat ons moet doen – net ons kan dit nie erken nie.”

Lenin het die slagspreuk "Plunder die Plunderaars" bekendgestel waarin die bevolking opgeroep is om die "bourgeoisie" aan te val en te beroof. In Taganrog is vyftig liberale lewendig in 'n staaloond gegooi. In die Moskou-sirkus was daar die nar Bim-Bom, wat grappies oor die Bolsjewiste gemaak het. Tydens 'n optrede het Tsjeka -polisiebeamptes die sirkus bestorm om die nar te arresteer. Die nar het probeer vlug en is deur die Tjeka-polisiebeamptes in die rug geskiet. Honderde mense het by die nar se begrafnis opgedaag, wat in 'n betoging ontaard het. Van Desember 1917 tot Julie 1918 is 884 berigte van kommunistiese teregstellings in die pers gemaak.

## Amptelike terreurveldtog 
Die amptelike veldtog genaamd Rooi Terreur het begin as 'n vergelding vir die sluipmoord op Tsjeka-leier Mosei Uritsky op 17 Augustus 1918 en die mislukte sluipmoordpoging op Lenin op 30 Augustus 1918 deur Fanny Kaplan. Die kommunistiese regering het vyfhonderd lede van die "bourgeoisie" onmiddellik na die sluipmoordaanval op Uritsky tereggestel. Die *Krasnaya Gazetta* het op 1 September gepubliseer: “Ons sal ons vyande genadeloos hanteer. Ons sal hulle by die honderde doodmaak. Of laat daar duisende van hulle wees, laat hulle verdrink in hul eie bloed. Laat riviere van bourgeois bloed vloei in vergelding vir die bloed van Lenin en Uritsky – of meer bloed, soveel as moontlik.”

Die eerste amptelike aankondiging van die Rooi Terreur is in die *Izvestia* gepubliseer. Op 5 September 1918 is die "Besluit oor Rooi Terreur" uitgevaardig. Martin Latsis, Oekraïense Tjeka-leier, het sy medewerkers die volgende instruksies via die "Rooi Terreur"-koerant gegee: "Moenie na bewyse soek dat die beskuldigde enigiets teen die Sowjets gedoen of gesê het nie. Vra hom eers aan watter klas hy behoort, wat sy sosiale agtergrond is, sy opleiding en sy beroep. Dit is die vrae wat die lot van die beskuldigde moet verseël. Dit is die ware betekenis van die Rooi Terreur.” Die kommunis Grigory Zinoviev het in September 1918 beweer dat die Bolsjewiste steun van ongeveer 90 miljoen van Rusland se 100 miljoen inwoners moes kry en dat die res uitgeroei moes word.

Volgens Tsjeka-dokumente is meer as 800 mense in September 1918 in Petrograd tereggestel, hoewel daar moontlik 1 300 teregstellings in Petrograd gedurende hierdie tydperk was.

Trotsky het militêre diensplig ingestel om genoeg soldate te bekom. In 1918 het meer as 1 miljoen soldate van die Rooi Leër verlaat. Teen 1919 het ongeveer 2 miljoen soldate amptelik van die Rooi Leër verlaat.

Lenin se dekreet van 15 Februarie 1919 het 'n beroep op plaaslike Tsjeka-agente gedoen om gyselaars uit die kleinboere te neem in streke waar die spoorweë nog nie in die verlangde mate van sneeu skoongemaak is nie, met die gyselaars om doodgemaak te word as die spoorweë nie bevredigend skoongemaak word nie.

Tydens die onderdrukking van die Tambov-opstand het die kommuniste gifgas gebruik. Konsentrasiekampe is gevestig waar ongeveer 50 000 burgerlikes gyselaar gehou is, insluitend duisende kinders. Hele dorpe is in kampe geplaas of doodgeskiet of na die Arktiese Sirkel gedeporteer. Ongeveer 15 000 mans is doodgeskiet ná arrestasie en sonder enige vorm van geregtelike proses. Die kommuniste het ook 'n amnestie belowe aan diegene wat hulself oorgegee het. Ongeveer 6 000 opstandelinge wat gehoor gegee het, is doodgeskiet of in die tronk gegooi. Die onderdrukking van die Tambov-opstand van 1920 en 1921 het daartoe gelei dat ongeveer 100 000 kleinboere in ballingskap aangehou of gedeporteer is. Konsentrasiekampe is opgerig, wat 'n geskatte 70 000 mense in September 1921 opgesluit het, hierdie syfer sluit nie gevangenes in opstandige provinsies soos Tambov in nie. Swak toestande in hierdie kampe het tot hoë sterftesyfers gelei.

### Stede 
links|duimnael|Kommunistiese plakkaat van 1921 oor die doodmaak van “Wittifus-besmette luise”.
In die herfs van 1918 is meer as honderd stakers sonder enige vorm van geregtelike proses doodgeskiet.

Op 18 Maart 1921 het die Kronstadt-opstandelinge oorgegee en daardie nag is 500 gevangenes in opdrag van Zinovjef doodgeskiet. Oor die volgende maande is nog 2 000 gevangenes sonder verhoor tereggestel, terwyl talle ander na die konsentrasiekampe op die Solovetsky-eilande gestuur is. Sowat 8 000 opstandelinge het daarin geslaag om na Finland te vlug, maar hulle is daar gevange gehou. Baie is later terug na Rusland gelok met die belofte van amnestie, net om met hul terugkeer na 'n konsentrasiekamp geskiet te word.

Tussen 1921 en 1925 is ongeveer 800 sinagoges deur die kommuniste gesluit. In April 1921 is die eerste sinagoges in Vitebsk gesluit. Die plaaslike Joodse gelowiges het teen die sluiting geprotesteer deur die geboue te beset en daar gebedsdienste te hou. Gevolglik is die sinagoges deur die kommuniste aangeval en dosyne godsdienstige Jode is vermoor. Onder leiding van Lawrenti Beria is 12 578 mense in Georgië doodgeskiet ná arrestasie tussen 29 Augustus en 5 September 1924.

### de-"Kosakisasie" 
Die Kosakke het baie gely tydens die Rooi Terreur as gevolg van die de-"Kosakisasie"-veldtog. Meer as 8 000 Kosakke is tussen middel Februarie 1919 en middel Maart 1919 vermoor. Die Tsjeka in Pyatigorsk het 'n dag van Rooi Terreur georganiseer en 300 mense op een dag doodgemaak. Om by die getal driehonderd uit te kom, is besluit om ook mense wat in die hospitaal was dood te maak. In totaal is tussen 300 000 en 500 000 Kosakke in 1919 en 1920 vermoor of gedeporteer.

## Die organisasie en metodes van die Tsjeka 
In 1921 het die Tjeka ongeveer 200 000 lede gehad. Hierdie Tsjeka-afdelings het die konsentrasiekampe beman, op kos beslag gelê en opstande deur werkers en kleinboere onderdruk. Muitery in die Rooi Leër is ook deur die Tsjeka gestraf. Drosters is gestraf deur die teregstelling van hulself of van hul familielede wat deur die Bolsjewiste as gyselaar geneem is. Toestande in die konsentrasiekampe was swak, wat tot 'n hoë dodetal gelei het. Volgens Tsjeka-leier, Martin Latsis, het mense in die kampe soos vlieë gesterf weens die koue en voedseltekorte. Wagte het gearresteerde vroue as prostitute gebruik in ruil vir dinge wat die vroue toegelaat het om te oorleef. In Odesa is mense aan planke vasgeketting en stadig in 'n oond of 'n tenk vol kookwater gedruk. In Voronezh Oblast is slagoffers naak in vate wat met spykers besaai is, geplaas en teen 'n heuwel afgerol. In Armavir is slagoffers 'n leerband gegee met 'n ysterbal om hul koppe gedraai, wat styfgetrek is om hul skedels te vergruis. Op ander plekke is slagoffers kaal buite geplaas in temperature ver onder nul, waarna emmers water oor die slagoffers gegooi is, sodat die slagoffers op die duur niks meer as lewelose bevrore “standbeelde” was nie.

## Verwysings