Ferreira-inval

Die **Ferreira-inval** was 'n insident in 1906 wat die reeds gespanne verhoudings tussen die Britte, Boere en Duitsers in Suider-Afrika ná die Anglo-Boereoorlog verder gekompliseer het. Volgens Tilman Dedering het die inval op 6 November 1906 plaasgevind toe 'n groep Transvaalse Boere onder leiding van John Ferreira die Kaapkolonie vanuit Duits-Suidwes-Afrika binnegekom het. Hulle het twee polisiestasies naby Zwartmodder aangeval en twee polisiemanne gewond, waarvan een later oorlede is. Hierdie gebeurtenis het onmiddellik groot kommer en opwinding in die Kaapkolonie en in Londen veroorsaak.

Die vrees vir 'n "Tweede Boereoorlog" het hoog geloop. Die Britte was bekommerd dat die Boere in die Noordwes-Kaap, wat steeds ontevrede was oor die Britse bewind ná die oorlog, met die Duitsers in Suidwes-Afrika sou saamwerk om weerstand te bied. Die teenwoordigheid van die Duitsers in Suidwes-Afrika het die Britse angs verder aangevuur. Winston Churchill, destyds die ondersekretaris in die Koloniale Kantoor, moes selfs vrae oor die Ferreira-inval in die Britse Laerhuis beantwoord. Die situasie was besonder sensitief omdat die Transvaal en die Oranjerivierkolonie op daardie stadium besig was om selfregering te bereik, en enige teken van 'n nuwe rebellie kon die hele proses ontwrig.

Die inval het ook die reeds moeilike verhoudings tussen Duitsland en Brittanje versuur. Die Britte het geglo dat Duitsland 'n rol gespeel het in die aanmoediging van die Boere om in opstand te kom. Die Duitse *Burenbegeisterung* of pro-Boer-entoesiasme, wat tydens die Anglo-Boereoorlog sterk was, het die Britse agterdog verder gevoed. Nasionalistiese groepe in Duitsland, soos die Pan-Duitse Vereniging, het die oorlog gebruik om 'n aggressiewer koloniale beleid te bepleit. Tog was die Duitse regering huiwerig om 'n openlike konfrontasie met Brittanje oor 'n minder belangrike saak te soek. Die Kaiser se weiering om Paul Kruger tydens sy besoek aan Duitsland in 1900 te ontvang, het reeds die Duitse onwilligheid om die Boeresaak ten volle te ondersteun, blootgelê.

Die situasie aan die grens tussen die Kaapkolonie en Duits-Suidwes-Afrika was al lank gespanne. Boerkommando's het tydens die Anglo-Boereoorlog die Duitse grens oorgesteek om Britse troepe te ontwyk, en die Duitsers het geweier om hulle uit te lewer. Tydens die oorlog tussen die Duitsers en die Herero en Nama tussen 1904 en 1907 het die Kaapse owerhede dieselfde argument gebruik en geweier om Afrikane wat Britse grondgebied binnegevlug het, oor te dra. Die Britse militêre attachés wat aan die Duitse Schutztruppe verbonde was, het hul ernstige suspisie uitgespreek oor die groot aantal Duitse soldate wat in die oorlog teen die Nama-guerrillas betrokke was. Hulle het gewonder of die Duitsers dalk sinistere bedoelings gehad het en besig was om voor te berei vir 'n toekomstige konflik met Brittanje.

Die Britse owerhede was ook bekommerd oor die groot aantal Boere wat na Duits-Suidwes-Afrika verhuis het ná die Anglo-Boereoorlog. Baie van hulle het onder die Duitsers gedien tydens die onderdrukking van die Afrika-opstand van 1904 tot 1907. Britse intelligensieverslae het dikwels gesinspeel dat die werwing van Boere vir Suidwes-Afrika slegs 'n voorwendsel was vir Manie Maritz, 'n bekende Boerekommandant, om 'n formidabele gevegsmag op te bou wat teen die Britte gebruik sou word. Die Britse hoë kommissaris in Suid-Afrika, Lord Selborne, het in 1905 gewaarsku dat die groot aantal Duitse soldate en hul swaar militêre toerusting, tesame met die groot werwing van Afrikaners, daarop dui dat moeilikheid in Suidwes-Afrika broei.

Die vrese was nie ongegrond nie. Talle Afrikaners in die Noordwes-Kaap was ontevrede en het simpatie gehad met die Boere wat teen die Britse bewind gekant was. Die Britse regering was bewus van die onlojaliteit in hierdie afgeleë gebied en het dit as 'n potensiële brandpunt beskou. Daar was ook gerugte van 'n verstandhouding tussen die Duitsers en die Boere in Duits-Suidwes-Afrika, waarvolgens die Duitsers Betsjoeanaland en Gordonia sou kry in ruil vir hulp aan die Boere om Suid-Afrika van Engeland af te neem. Alhoewel baie van hierdie berigte op gerugte en oordrywings gebaseer was, is hulle in Kaapstad en Londen ernstig opgeneem.

Die Ferreira-inval het die reeds bestaande spanninge tussen die Britte, Boere en Duitsers duidelik blootgelê en het gedien as 'n voorspel tot die Maritz-rebellie van 1914. Dit het die Britse vrees vir 'n herlewing van Boereweerstand teen Britse invloed in Suid-Afrika bevestig en het die komplekse politieke verhoudings in die streek verder gekompliseer. Die gebeurtenis word beskryf as 'n weerspieëling van die spanninge tussen die Britte, Boere en Duitsers, wat selfs meer dramaties sou uitbars tydens die Afrikaner-rebellie in 1914. Die inval kan beskou word as 'n kikotiese repetisie vir die 1914-rebellie, wat getoon het dat die rekonstruksie ná die Anglo-Boereoorlog nie die Boereweerstand teen Britse invloed in Suid-Afrika beëindig het nie.

## Sien ook 
* Maritz-rebellie
* Jameson-inval

## Verwysings