open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rimpel-klipvis

Die **rimpel-klipvis** (*Pavoclinus laurentii*) is 'n vis wat endemies is aan Suid-Afrika. Dit kom voor vanaf die Oos-Kaap tot by die suide van Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Rippled klipfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 13&nbsp;cm lank en die vis se kleur kan ook varieer. Hulle is gewoonlik rooibruin, groen, grys groen en pienkerig. Die kleure  is dof en daar is 7 tot 8 getande, gebroke breë strepe wat horisontaal oor die lyf strek, dit kom ook op die dorsalevin voor. Daar is klein, ligte kolletjies op die onderkant. Daar is 'n diep keep tussen die derde en vierde dorsale stekels.

Hulle leef in die rots kusareas en tussengetypoele wat baie seegras bevat in water wat 0.5 tot 2&nbsp;m diep is. Hulle skuil gewoonlik in die seegras en is moeilik om te sien. Die klipvis is alleenlopers en kom ook soms in pare voor. Hulle vreet ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Pavoclinus-laurentii.html
Bhumibol Adulyadej

**Bhumibol Adulyadej** (Thai: ภูมิพลอดุลยเดช, *Phumiphon Adunyadet*, [pʰūː.mí.pʰōn ʔà.dūn.já.dèːt] ; (1927–2016), bekend as **koning Bhumibol die Grote**, was die negende koning van Thailand. Hy was ook bekend as Rama IX, want hy was die negende monarg van die Chakri-dinastie. Hy het sedert 9 Junie 1946 geheers en was die wêreld se langsdienende staatshoof en die langsregerende vors in Thailand se geskiedenis.

duimnael|links|upright|Bhumibol Adulyadej in 2010
Koning Bhumibol is op 5 Desember 1927 in Cambridge, Massachusetts in die Verenigde State van Amerika gebore. Hy het in Switserland studeer. Hy was ook 'n musikant, kunstenaar en matroos.

Bhumibol was 'n miljardêr en het van sy geld gebruik om meer as 3000 ontwikkelingsprojekte, meestal in landelike gebiede, te befonds. As gevolg hiervan was hy baie gewild in Thailand en is deur sommige as 'n semi-goddelike figuur beskou.

Ná 'n tydperk van swak gesondheid, sterf Bhumibol op 13 Oktober 2016 aan nierversaking by die Siriraj hospitaal in Bangkok. Hy was 88 jaar oud.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Arbeidersparty

'n **Arbeidersparty** is 'n politieke party wat maatskaplike toestande wil verbeter, veral vir die werkersklas. Hulle het meestal 'n sosialistiese agenda.

Die term word wêreldwyd vir verskillende politieke partye gebruik, insluitend:
* Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910), party wat van 1910 tot ongeveer 1958 in Suid-Afrika bestaan het.
* Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1969), party vir Kleurlinge wat van 1969 tot 1994 in Suid-Afrika bestaan het.
* Arbeidersparty (Verenigde Koninkryk), 'n sentrum-linkse politieke party in die Verenigde Koninkryk.
* Arbeidersparty (Nieu-Seeland), 'n sentrum-linkse politieke party in Nieu-Seeland (amptelik: *Nieu-Seelandse Arbeidersparty*).
* Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty, 'n regse radikale politieke party in Duitsland tussen 1919 en 1945.
* Partij van de Arbeid, Nederlandse sosiaal-demokratiese party wat in 1946 gestig is.
* Daar is (of was) ook arbeiderspartye in België, Israel, Switserland en verskeie ander lande.

## Verwysings
Praktiseer

**Praktiseer** (deesdae **Tubatse** genoem) is 'n dorp in die Sekhukhune-distriksmunisipaliteit van die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika. 

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Anerley

**Anerley** is 'n oord en dorpie aan die Indiese Oseaankus in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.

Die N2 nasionale pad gaan naby die dorpie verby met Durban 111 km noordoos en Port Shepstone 10 km suidwes van Annerly.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Kelso, KwaZulu-Natal

**Kelso** is 'n klein kusdorp geleë in uMdoni Plaaslike Munisipaliteit ongeveer 65 km suid van Durban in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
 
## Ontspanning 
Kelso is bekend vir sy pragtige goue strande en branders wat puik toestande lewer vir branderplankry. Verskeie kompetisies vind jaarliks hier plaas, asook 'n deel van die "South Coast Surf Carnival".

Diepseehengel is ook 'n gewilde tydverdryf.

## Vervoer 
Kelso word bedien deur die spoorlyn van Durban na Port Shepstone en het voorheen 'n taklyn na Umzinto gehad, voordat dit in 1987 gesluit is.

Vir motors en padvervoer is die hoofweë die N2-snelweg en die ouer R102-pad.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Thornhill, Enoch Mgijima

:*Vir die dorp in Kouga Plaaslike Munisipaliteit, sien Thornhill, Kouga*

**Thornhill** is 'n landelike nedersetting in Enoch Mgijima Plaaslike Munisipaliteit van die Chris Hani-distriksmunisipaliteit in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Onder die vorige politieke bedeling (tot 1994) was dit in die Ciskei-tuisland geleë.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Arbeidsgenot

duimnael|280px|Arbeidsgenot

**Arbeidsgenot** was die huis van die Afrikaanse skrywer C.J. Langenhoven op Oudtshoorn in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Hy en sy familie het van 1903 tot 1950 in die huis gewoon. Vandag is dit 'n huismuseum wat in Jan van Riebeeck-straat nommer 217 geleë is.

Die Langenhoven-egpaar het dié woning in 1903 betrek en die res van hul lewes hier gewoon. Mev. Langenhoven het tot met haar dood in 1950 hier aangebly. Kragtens haar testament het Arbeidsgenot daarna volksbesit geword. Die Langenhoven-gedenkfonds is toe onder voorsitterskap van doktor E.G. Jansen gestig. Uit hierdie fonds is 'n bedrag van £1500 (R3000) vir die aankoop van die huis bewillig om dit as 'n Langenhoven-museum in te rig. Die gedenkfonds was ook vir die onderhoud van die woning verantwoordelik.

Op 21 April 1955 is die huis amptelik vir die publiek oopgestel. Die plegtigheid is deur die toenmalige goewerneur-generaal, doktor E.G. Jansen waargeneem.

Die huis en tuin lyk vandag nog soos wat mev. Langenhoven dit nagelaat het.

## Verwysings 
## Bibliografie
* Kannemeyer, J.C.: Arbeidsgenot. 'n Besoekersgids. 
* Scannell, Jan: Arbeidsgenot, die woonhuis van C.J. Langenhoven. Bellville: Langenhovengedenkfonds, 1984. 

## Eksterne skakels 
* Webtuiste van die Langenhoven huismuseum
Republiek van Zoid Afrika

***Republiek van Zoid Afrika*** is 'n gewilde TV-program wat sedert 10 Julie 2014 op kykNET (DStv kanaal 144) uitgesaai word. Die program word deur Karen Zoid aangebied, met spesiale gaste. Elke week word die program afgesluit met groot treffers van die gaste saam met Karen Zoid. Na afsluit van die episode is die liedjie beskikbaar aanlyn op ITunes.

Reeks 1-3 was Donderdae aande om 20:30 op KykNET uitgesaai.

Reeks 4 was Dinsdae aande om 20:30 op KykNET uitgesaai.

Reeks 5 en 6 word Donderdae om 20:00 op KykNET uitgesaai.

***Republiek van Zoid Afrika*** is ook aanlyn beskikbaar op Showmax en DStv Now.

## Reekse 

## Episodes 
### Reeks 1 (2014) 
### Reeks 2 (2015) 
### Reeks 3 (2016) 
### Reeks 4 (2016) 
### Reeks 5 (2018) 
### Reeks 6 (2020) 
## Musiek 
### Vol. 1 (2015) 
### Vol 2 (2015) 
### Vol 3 (2016) 
### Vol 4 (2016) 
### Vol 5 (2018) 
### Vol 6 (2020)
Apiesdoring, Limpopo

: *Die artikel handel oor die dorp in Suid-Afrika. Vir die boomsoort, sien Apiesdoring.*

**Apiesdoring** is 'n nedersetting in Limpopo, Suid-Afrika. Die woonbuurt lê 4&nbsp;km noord van Burgersfort.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Graansorghum

**Graansorghum** (*Sorghum bicolor*) is 'n grasspesie wat verbou word vir sy graan, en gebruik word as voedsel vir mens en dier, en benewens vir etanolproduksie. Dit is een van etlike *Sorghum*-spesies, waar *Sorghum* 'n genus van die grasfamilie *Poaceae* is.

Graansorghum staan ook as besemkoring of grootmanna bekend, en word in ander wêrelddele durra, jowar of milo genoem. In die vorige eeu is dit ook kafferkoring genoem, en in Zoeloe en Ndebele staan dit onderskeidelik as Infe en Nabele bekend. Die graan word ook onder die Engelse handelsnaam **sorghum** bemark.

## Oorsprong 
Graansorghum is omstreeks 3000 v.C. in Ethiopië mak gemaak, het hiervandaan oor die hele Afrika versprei en word nou wyd verbou in tropiese en subtropiese streke. Om en by 2000 v.C. is graansorghum ook in Sentraal-Indië verbou. In Egipte is dit reeds vanaf die vroeg-Islamitiese tyd 'n belangrike kultuurplant. Slawe uit Afrika het graansorghum aan die begin van die 17de eeu na die Verenigde State gebring. Sedertdien word dit in die meeste dele van die wêreld verbou en het mielies grotendeels as veevoer vervang.

## Gebruike 
Graansorghum is die wêreld se vyfde belangrikste graan ná rys, koring, mielies en gars. *S. bicolor* is tipies eenjarig, maar sommige kultivars is meerjarig. Dit groei in polle wat meer as 4 m hoog kan word. Die graan is klein, wat wissel van 3–4&nbsp;mm in deursnee. Soetriet is graansorghumkultivars wat hoofsaaklik gekweek word vir die blare, stroopproduksie en etanol; hulle is langer as dié wat gekweek word vir graan.

*Sorghum bicolor* is die verboude spesie van graansorghum, en sy wilde naverwante maak die plantgenus *Sorghum* uit.

## Galery 

Sorghum head in India.jpg|'n Saadkop van graansorghum in Indië
Turpan Millet.jpg|'n Graansorghumplant in Xinjiang, China
Sorghum bicolor Moderne MHNT.BOT.2015.34.152.jpg|*Sorghum bicolor Moderne*

## Verwysings
Bosniake

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Bosnies. Moenie verwar word met Bosniërs nie.*

duimnael|links|Vlag van die Bosniake
[duimnael|links|Verspreiding van Bosniake en [Bosnies in die destydse Sosialistiese Republiek van Joego-Slawië in 1991]]

Die **Bosniake** (Bosnies: *Bošnjaci*/Бошњаци, [boʃɲǎːt͡si]; manlike enkelvoud: *Bošnjak*/Бошњак, vroulike enkelvoud: *Bošnjakinja*/Бошњакиња) is 'n Slawiese nasie en etniese groep inheems aan Bosnië en Herzegowina en aangrensende lande van die Balkanskiereiland, wat Bosnies, 'n Suid-Slawiese taal, as moedertaal praat. Hulle vorm volgens die grondwet saam met Kroate en Serwiërs die titulêre nasie van Bosnië en Herzegowina en maak volgens die laaste sensus van 1996 omtrent 46% van dié land se bevolking uit. Daarbenewens vorm Bosniake belangrike minderhede in Kosowo, Kroasië, Montenegro en Serwië.

Die meeste Bosniake is aanhangers van die Soennitiese Islam. Die Islamisering van Bosnië het met die Ottomaanse verowering in die 15de en 16de eeu begin.

Wêreldwyd leef tussen 2,8 en 4,6 miljoen Bosniake, waarvan sowat 1,8 miljoen in Bosnië en Herzegowina. Die Bosniese diaspora het veral as gevolg van drie gebeure in Bosnië en Herzegowina se geskiedenis in die buiteland gevestig:
* die anneksasie van die destyds Ottomaanse gebied van Bosnië deur Oostenryk-Hongarye in 1908,
* die twee wêreldoorloë wat ook Bosnië geskud het en
* die Bosniese oorlog van die vroeë 1990's.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1969)

Die **Arbeidersparty** was 'n politieke party vir Kleurlinge wat van 1969 tot 1994 in Suid-Afrika bestaan het en jare lank deur Allan Hendrickse gelei is. Hoewel hulle uitgesproke teen apartheid gekant was, het hulle aan die Verteenwoordigende Kleurlingraad deelgeneem. Hulle was egter teen Umkhonto we Sizwe se guerrillastryd en die oproep om internasionale sanksies teen Suid-Afrika gekant.

Die party het later die Raad van Verteenwoordigers in die Driekamerparlement (sedert die stigting daarvan in 1984 tot in 1992) oorheers. Hulle wen 76 van die 80 setels tydens die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1984 en 69 setels tydens die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1989.

Toe die Nasionale Party onder leiding van F. W. de Klerk besluit om nie-Wit lede te aanvaar, het talle Arbeiders oorgeloop en by die Nasionaliste aangesluit. In 1992 het 'n groep van 36 oudlede, gelei deur Jac Rabie, 'n mosie van wantroue teen Hendrickse uitgebring.

## Verkiesingsresultate 
## Partyleiers 
* M.D. Arendse
* Sonny Leon
* Eerwaarde Allan Hendrickse

## Verwysings
Zebra-dikkop

Die **Zebra-dikkop** (*Ptereleotris zebra*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Zebra dartfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 11&nbsp;cm lank. Die lyf is groenerig-grys met verskeie nou, pienk vertikale strepe waarvan die kante blou is oor die lyf. Daar is 'n persagtige area net onder die oë en op die kieudeksel. Daar is ook blou rante op beide dorsale vinne.

Die vis leef in vlak koraalriwwe in water wat 2 tot 12 m diep is. Hulle leef gewoonlik in groepe saam oor harde substraat. Die mannetjie laat sak die bekkenvinne en klap dit saam tydens paartyd. Hulle vreet hoofsaaklik soöplankton. Hierdie spesie is skaars en skaam.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=4384&genusname=Ptereleotris&speciesname=zebra&AT=Ptereleotris+zebra&lang=English
Swartstert-dikkop

Die **Swartstert-dikkop** (*Ptereleotris heteroptera*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Spot-tail dartfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 12&nbsp;cm lank en is lank en skraal. Die lyf is lig blou-grys met 'n swart kol op die geel stertvin. Daar is 'n iriserende blou ring om die oë‎.

Hulle leef in tropiese strandmere en koraalriwwe in water wat 7 tot 46m diep is. Die vis is gewoonlik alleenlopers maar leef ook in pare of groepe saam. Hulle verkies sand en klipperige bodems waar hulle gewoonlik net bo die bodem rond beweeg naby hulle skuiling. Die visse vreet soöplankton. Die visse is sku en gaan vinnig veiligheid soek in hul skuiling sodra hulle genader word.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* https://www.fishbase.de/summary/Ptereleotris-heteroptera.html
494 v.C.

## Gebeure 
*Op die Mons Sacer word die leier van die plebejers, L. Sicinius Bellutus die eerste volkstribuun.
*Slag van Lade - Met steun van die Fenisiese vloot val die Perse onder Darius I die Ioniese Grieke en die stad Miletus aan. 

## Verwysings
Volkstribuun

duimnael|regs|250px|Die Onttrekking van die Volk na die Mons Sacer, gravure deur B. Barloccini, 1849
'n **Volkstribuun** het 'n belangrike amp in die Romeinse Republiek van die vyfde of vierde eeu v.C. beklee.

Dié amp het in 494 v.C. op die Mons Sacer, die heilige heuwel oorkant die Aniene-rivier, ontstaan. Die leier van die plebejers, L. Sicinius Bellutus, is hier as eerste volkstribuun aangestel. In 470 is hulle vir die eerste keer deur die *comita tributa* gekies, en C. Sicinius word as tribuun aangestel.

Volkstribune het die plebs teenoor die patrisiërs verteenwoordig. Hulle het nie oor die reg beskik om 'n leër aan te voer nie, maar wel oor die *ius intercessionis*, wat die uitvoering van enige bevel of vonnis van die patrisiërs kon veto. Verder het hulle die *ius auxilii* gehad, die reg om plebejers teen die patrisiese magistrate te beskerm. Hulle is onder goddelike beskerming van die godin Ceres geplaas en was onskendbaar. Wie hulle aanval sou deur die gode bestraf word en kon deur iedereen straffeloos gedood word.

Aanvanklik was daar twee tribune, later vyf en uiteindelik tien. Die feit dat hulle *sacrosancti* verklaar is, was belangrik vir die  amp se ontwikkeling. Aanvanklik het hulle geen magte of regte nie, maar hulle roep die plebs byeen en neem wette aan of hulle die reg het aldan nie. Onder meer bereg en veroordeel hulle ook die patrisiërs of hulle die reg daartoe het aldan nie. Hierdeur het hulle aansienlike mag verkry en kon hulle deelneem aan die senaat se vergaderings.

Sulla se hervorming in 81 v.C. (die *Lex Cornelia*) het die mag van die tribune grootliks beperk. Hulle het die reg verloor om in die vergadering van die plebejers wette te bespreek of aan te neem. Die enigste reg wat oorgebly het was die vetoreg.

## Verwysings
Enkelvin-dikkop

Die **Enkelvin-dikkop** (*Ptereleotris monoptera*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, en aan die ooskus van Afrika tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Monofin dartfish*. Die vis het sy naam gekry omrede all dikkoppe twee dorsaalvinne het behalwe hierdie spesie.

## Identifikasie 
Die vis word tot 15&nbsp;cm lank en sy lyf is ligblou tot groen tot geel. Daar is 'n blou skynsel oor die maag en dik, breë, swarterige streep onder die oog. Die analevin is rooierig. Die volwasse visse se stertvin lobbe ontwikkel lang filamente.

Hulle leef in klein tot groot groepe saam in koraalriwwe in water wat 10 tot 25m diep is waar hulle net bo die rif rondswem. Hulle skuil in holtes in die riwwe of gate in die sand. Die visse vreet soöplankton. Die visse is ook sku en is redelik volop in Sodwanabaai.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Ptereleotris-monoptera.html
Kleurspeling

duimnael|Die iriserende oppervlak van seepbel.
duimnael|'n Goudwesp.
[duimnael|Iriserende [skulp.]]

**Kleurspeling** (ook **irisering** of **opalessensie** genoem) is 'n speling van reënboogkleure wat van een kleur na 'n volgende oorgaan. Kleurspeling is 'n fisiese eienskap van somme oppervlaktes, wat dit laat lyk of dit van kleur verander soos die hoek van die oog of die beligting daarop verander. Die woord is van die Griekse *iris*, wat reënboog beteken, afgelei.

Irisering kom algemeen in die natuur voor. Mens kry skulpe wat iriseer en olie op water het 'n iriserende skynsel. Ander voorbeelde is die vlerke van sommige skoenlappers, seepbelle en sommige minerale.

Iriserende kleure is die gevolg van die breking en interferensie van lig in of op die oppervlak van 'n voorwerp wat uit verskillende lae met verskillende brekingswaardes bestaan. Dit is die resultaat van meervoudige refleksies in 'n (semi-) deursigtige materiaal. Hierdeur ontstaan faseverskuiwings in die refleksie van die uittredende liggolwe. Deur onderlinge interferensie (inmenging) van hierdie golwe ontstaan modulasieverskille, wat sommige golflengtes versterk en ander weer verswak.

Omdat die effek van die kykhoek afhang, kan die dinamiese karakter van irisering nie met fotografie vasgevang word nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Tian Meyer

**Tian Meyer** (* 20 September 1988, Pietermaritzburg) is ’n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat in die Superrugbyreeks vir die Cheetahs, en in die Curriebeker vir die Vrystaat Cheetahs op skrumskakel speel.

Hy het voorheen vir die Pumas, Goue Leeus, Natalse Haaie en Griekwas in die Curriebekerkompetisie uitgedraf, en ook vir die Lions in die Superrugbykompetisie. In 2014 het hy ’n tweejaarkontrak met die Griekwas onderteken. Na afloop van sy kontrak met die rugbyunie in Kimberley het hy hom by die Vrystaat aangesluit.

## Eksterne skakels 
* 

## Verwysings
Geelvin-doktervis

Die **Geelvin-doktervis** (*Acanthurus xanthopterus*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille Oseaan en Indiese Oseaan; ook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Yellowfin surgeonfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 62&nbsp;cm lank en is die grootse doktervis. Dit is blou-grys tot bruin met onreëlmatige, horisontale gebroke bruin tot donkergrys strepe wat oor die lyf strek. Daar is 'n kenmerkende geel vlek oor die oog. Die pektoralevinne is geel terwyl daar klein, fyn, ligte bruin strepies op die dorsale- en analevinne is. Die stertvin is blouerig met 'n wit ring om die stertvinbasis. Daar is ook 'n swart kol op die basis van die stertvin. Die vis kan sy kleur varieer tot lig blougrys, afhandgende van sy gemoedstoestand. Dit gebeur by die skoonmaak stasies.

Die vis leef in tropiese strandmere en ook aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 15 tot 90m diep is. Hulle swem dikwels oor sanderige gebiede naby die riwwe waar hulle alge soek.

Die vis kan maklik verwar word met die Lang doktervis (*Acanthurus mata*).

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=1261&genusname=Acanthurus&speciesname=xanthopterus&AT=Acanthurus+xanthopterus&lang=English
Luitenant-doktervis

Die **Luitenant-doktervis** (*Acanthurus tennentii*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Indiese Oseaan; ook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Lieutenant surgeonfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 30&nbsp;cm lank. Die kleur van die vis kan varieer van lig grys-bruin tot donkerbruin afhangende van die vis se gemoedstoestand. Daar is 'n kenmerkende paar swart, horisontale strepe agter die bokant van die kieuedeksel. Daar is ook 'n swartkol met 'n blourand op die basis van die stertvin. Die stertvin is holrond met 'n ligblou rant. Die anale- en bekkenvin het blou rante.

Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 10 tot 40m diep is. Hulle is alleenlopers maar kan ook in klein groepies voorkom en vreet alge wat op die rif groei.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=1259&genusname=Acanthurus&speciesname=tennentii&AT=Acanthurus+tennentii&lang=English
Gupta

**Gupta** (/ˈɡuːptə/; Devanagari: गुप्ता) is 'n algemene familienaam van Indiese oorsprong.

Volgens party akademici is die naam Gupta afgelei van die Sanskrit *goptri*, wat 'beskermer' of 'goewerneur' beteken. Volgens die bekende historikus R. C. Majumdar is die familienaam Gupta op verskillende tye deur verskillende gemeenskappe in die noordelike en oostelike dele van Indië aangeneem..

Dit kan na die volgende persone verwys:
* Arjun Gupta, Amerikaanse akteur
* Rati Gupta, Amerikaanse akteur

## Sien ook 
* Guptafamilie

## Bronne
Zubaida Tharwat

**Zubaida Tharwat** (Arabies: زبيدة ثروت, [zebeːda sarwat]; (15 Junie 1940 - 13 Desember 2016) gebore in Alexandrië, Egipte was 'n Egiptiese aktrise.

## Lewensloop 
Tharwat het haar loopbaan op die ouderdom van 16 jaar begin. Sy het bekend geword nadat sy 'n skoonheidswedstryd gewen het. In haar eerste film het sy naas Abdel Halim Hafez gewerk. Tharwat het haar loopbaan tot 1987 voortgesit. Tydens haar loopbaan het sy naas ander bekende Egiptiese akteurs en aktrises soos Soad Hosny en Omar Sharif gewerk.

Die jong Tharwat word dikwels met Jennifer Lawrence vergelyk.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
André Arendse

**André Arendse** (gebore 27 Junie 1967) is 'n voormalige doelwagter van die Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan. Sy eersterangse loopbaan strek oor 14 seisoene (1991–2004) en hy verteenwoordig sy land in 67 internasionale wedstryde (1995–2004). Omdat al Bidvest Wits se doelwagters beseer was, speel hy in 2013 in die Premier Sokkerliga (PSL) en word hy op 46 die oudste speler nóg in dié liga.

Arendse maak sy debuut in 1991 vir die Cape Town Spurs in die destydse NSL (Nasionale Sokkerliga). In 1992 speel hy as leenspeler vir Santos Kaapstad. Hy het later professionele sokker vir Oxford United, Fulham (beide in Engeland), Santos, Mamelodi Sundowns en Supersport United gespeel.

Hy staak se sokkerloopbaan in 2009 nadat hy (as 'n lid van SuperSport United) die Premier-sokkerliga wen. In Mei 2013 keer hy tot die spel terg, om Bidvest Wits met 'n noodsituasie te help. Die klub se doelwagters (Steven Hoffman, Jackson Mabokgwane, Emile Baron en Ryan Harrison) was almal beseer. Dit maak hom die oudste speler in PSL-geskiedenis, en oortref hy Bruce Grobbelaar se vorige rekord.

Arendse maak sy internasionale debuut in 1995 en het 67 keer vir Suid-Afrika uitgedraf. Hy was aanvanklik in die groep vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998, maar moes as gevolg van 'n besering onttrek. Sy plaasvervanger, Paul Evans, het ook weens beserings onttrek en is deur Simon Gopane vervang. Hy het later aan die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 deelgeneem, en tree in 2004 uit internasionale sokker uit. Hy was ook deel van die span wat die Afrikanasiesbeker in 1996 gewen het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Profiel op national-football-teams.com
Sjokolade-doktervis

Die **Sjokolade-doktervis** (*Acanthurus thompsoni*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille Oseaan en Indiese Oseaan; ook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by noord KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Chocolate surgeon*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 27&nbsp;cm lank en is donkerbruin tot lig met 'n wit stert. Daar is 'n donker kol by agterkant van die dorsalevin wat slegs sigbaar is wanneer die vis sy ligter kleur variasie vertoon, soos by die skoonmaak stasies. Die onvolwasse vissies het ligte geel vinne.

Hulle leef in aflandige koraalriwwe in water wat 4 tot 22m diep is en leef loserige groepe saam. Die visse vreet soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=4734&genusname=Acanthurus&speciesname=thompsoni&AT=Acanthurus+thompsoni&lang=English
Langdoktervis

Die **Langdoktervis** (*Acanthurus mata*) is 'n vis wat wydverspreid in die Stille Oseaan, Indiese Oseaan en die Rooisee voorkom; ook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Elongate surgeon*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 50&nbsp;cm lank en sy lyf is blou tot bruin met verskeie dun, horisontale, golfvormagtige strepies op die lyf en kop. Volwasse visse het 'n geel vlek oor die oog wat later verander na twee strepe voor die oog. Die boonste lip is geel en daar is 'n swart kol op die stertvin se basis. Die dorsale- en anale vinne is lig bruingeel. Die vis kan ook sy kleur verander na ligblou na aanleiding van sy gemoedstoestand. Die onvolwasse vissies het duideliker strepe en 'n wit streep op die stertvin se basis.

Hulle leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 5 tot 40 m diep is. Hulle leef in klein groepies saam of in groter skole in oop water naby riwwe. Hulle word ook gesien by skoonmaakstasies. Die visse vreet hoofsaaklik soöplankton.

Die vis word maklik verwar met die geelvin-doktervis (*Acanthurus xanthopterus*).

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=1255&genusname=Acanthurus&speciesname=mata&AT=Acanthurus+mata&lang=English
Serwiërs

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Serwies.*

[duimnael|links|Verspreiding van Serwiërs (en [Montenegryne) in die destydse Sosialistiese Republiek van Joego-Slawië in 1981 (sonder Masedonië)]]
duimnael|links|Verspreiding van die Serwiese diaspora
Die **Serwiërs** (Serwies: Срби/*Srbi*, [sr̩̂bi]) is 'n Slawiese nasie en etniese groep inheems aan Serwië en aangrensende lande van die Balkanskiereiland, wat Serwies, 'n Suid-Slawiese taal, as moedertaal praat. Hulle vorm die titulêre nasie van Serwië en maak volgens die laaste sensus van 2011 omtrent 83% van dié land se bevolking uit. Daarbenewens vorm Serwiërs volgens die grondwet saam met Bosniake en Kroate die titulêre nasie van Bosnië en Herzegowina en maak volgens die laaste sensus van 1996 omtrent 38% van dié land se bevolking uit.

Wêreldwyd leef tussen 11,5 en 12,5 miljoen Serwiërs, waarvan byna 6 miljoen in Serwië en 1,4 miljoen in Bosnië en Herzegowina. Daarbenewens vorm Serwiërs belangrike minderhede in Kosowo, Kroasië, Noord-Masedonië en Slowenië.

Die meeste Serwiërs is aanhangers van die Serwies-Ortodokse Kerk, waarna die drie-vinger saluut oorspronklik verwys. Hierby word die duim, wysvinger en middelvinger aan die uitgestrekte arm getoon, wat die Drie-eenheid van die vader, die seun en die Heilige Gees simboliseer.

Na die einde van die Tweede Wêreldoorlog het Wes-Duitsland in die 1950's en 1960's sy grootste ekonomiese opswaai beleef, die sogenaamde "Wirtschaftswunder", en die regering het Serwiërs genooi om in dié land te gaan werk en woon. Sulke kontrakte het Joego-Slawië onder andere met Europese lande soos Frankryk, Oostenryk, Swede en Switserland gesluit.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Jacques du Toit

**Jacques du Toit** (* 19 November 1993, Bloemfontein) is ’n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat in die Superrugbyreeks vir die Cheetahs, en in die Curriebeker vir die Vrystaat Cheetahs op haker speel. 

## Loopbaan 
### Jeug/Varsitybeker/Vodacombeker 
In 2011 is Du Toit gekies vir die Vrystaatse o/18 Cravenweekspan wat in Kimberley meegeding het. Hy was in twee wedstryde in die beginspan en die Vrystaat is as nie-amptelike wenners van die toernooi aangewys nadat hulle die Goue Leeus met 28–17 in die hoofwedstryd geklop het.

Na sy hoërskoolloopbaan hy Du Toit hom by die Vrystaat Cheetahs Akademie aan die Universiteit van die Vrystaat aangesluit en was hy die eerstekeuse haker vir die Vrystaatse o/19-span gedurende die 2012 O/19 Provinsiale Kampioenskap waar hy in tien wedstryde in die beginspan was en ’n drie gedruk het in die span se wedstryd teen die SWD Arende.

In 2012 is hy gekies vir die Shimlaspan in die Varsitybekerkompetisie en het hy in een wedstryd teen Wits gespeel.

Daarna is hy gekies vir die Suid-Afrikaanse nasionale o/20-span wat in Frankryk aan die 2013 IRR Juniorwêreldkampioenskap deelgeneem het. Het het in dieselfde jaar vir die Vrystaatse o/21-span in die O/21 Provinsiale Kampioenskap gespeel en het ’n drie gedruk in hulle wedstryd teen die Luiperds.

In 2014 het hy weer vir die Shimlas gespeel, hierdie keer in sewe wedstryde. Hierna is hy opgetrek na die Vodacombekerspan van die Vrystaat vir die 2014-seisoen. Hy het sy eersterangse debuut teen die Keniaanse uitnodigingspan, Simba XV, wat die Vrystaters met 77-10 gewen het. Hy het ook in 2014 se O/21 Provinsiale Kampioenskap vir die Vrystaat uitgedraf.

Teen die einde van die 2015 Varsitybekerkompetisie het Du Toit weer vir die Shimlas gespeel en was onder meer plaasvervanger in die eindstryd wat die Shimlas met 63-33 teen die NWU Pukke gewen het vir hul eerste titel in die toernooi. Daarna het hy weer vir die Vrystaatse Vodacombekerspan gespeel.

### Vrystaat Cheetahs 
Du Toit is by die Vrystaat Cheetahs se Curriebekerspan vir die 2015-seisoen ingesluit.

## Eksterne skakels 
*

## Verwysings
Guptafamilie

duimnael|A protes plakkaat wat Atul Gupta uitbeeld by 'n *Zuma Must Fall*-betoging in Kaapstad. Die slagspreuk "#Not My President" op die plakkaat verbind Atul Gupta met President Zuma.

Die **Guptafamilie** is 'n Indies-Suid-Afrikaanse sakefamilie. Die merkwaardigste lede van die familie is die broeders Ajay, Atul en Rajesh "Tony" Gupta. Die familie bly omstrede vir hul noue verhouding met die voormalige Suid-Afrikaanse president Jacob Zuma. Die bande het gelei tot wydverspreide bewerings van korrupsie, onbehoorlike invloed en staatskaping - 'n term wat gebruik word om te beweer dat die regering bedrywighede en besluite onderneem, sekere hoëvlakaanstellings bepaal, en die beheer van sommige staatsondernemings bepaal vir die Gupta-familie se direkte of indirekte voordeel, of in ooreenstemming met hierdie gesin se goedkeuring.

Die Guptafamilie besit 'n sakeryk wat rekenaartoerusting, media en mynbou insluit. In 1993, kort voor die land se eerste demokratiese verkiesing, het die gesin van die Indiese deelstaat van Uttar Pradesh na Suid-Afrika verhuis. Hulle het kort daarna die maatskappy *Sahara Computers* gestig. Die familie het in die Sahara Estate in Saxonwold, Johannesburg gewoon. Dit is 'n kompleks wat uit ten minste vier wonings bestaan. 

Die hele gesin het sedertdien uit Suid-Afrika na die Verenigde Arabiese Emirate gevlug, waar hulle uitlewering deur die Suid-Afrikaanse regering versoek is.

## Sien ook 
**How to Steal a Country* 
*''The President's Keepers'' (in Engelse wikipedia)

## Bronne
London Docklands

[380px|duimnael|'n Lugaansig van London Docklands, met die sakedistrik [Canary Wharf aan die linker- en die O2-arena aan die regterkant]]

**London Docklands** is die naam vir 'n gebied in die ooste en suidooste van Londen, Engeland. Dit maak deel uit van die administratiewe distrikte (*boroughs*) Tower Hamlets, Lewisham, Newham en Greenwich. Die plaaslike dokke het oorspronklik deel uitgemaak van Londen se hawe wat op sy hoogtepunt die grootste ter wêreld was, maar is intussen herontwikkel om hoofsaaklik as woon- en sakebuurt te dien. 
duimnael|links|300px|Die laaste lig van 'n besige werkdag weerkaats in die kantoorvensters van Canary Wharf
Die naam *London Docklands* is vir die eerste keer in 'n regeringsverslag oor die beplande herontwikkeling van die gebied in 1971 gebruik. Tans word dit algemeen gebruik om na dié voorheen benadeelde gebied in die ooste van die Britse hoofstad te verwys. Sowel die naam asook die herontwikkelingsprojek, wat daarmee verbind word, is nie heeltemal onomstrede nie. So is die *London Docklands Development Corporation (LDDC)*, wat in 1981 in die lewe geroep is om die herontwikkeling van die Docklands te behartig, daarvan beskuldig dat dit met sy klemtoon op luukse eiendomsprojekte eerder na die belange van welgesteldes omgesien het as na dié van plaaslike gemeenskappe wat onder die tekort aan bekostigbare behuising gely het.
Leer

**Leer** kan na een van die volgende verwys:

* Leer (stof), materiaal wat van die vel van diere gemaak word.
* Leer (toestel), toestel met trappe waarmee daar teen goedere opgeklim word.
* Leer (stad), 'n stad in die Duitse deelstaat Nedersakse.
* Doktrine, leer of versameling leerstellings.
* Teorie, 'n geheel van denkbeelde, hipoteses en verklarings.

Pas op om nie *leer* met *leër* of *lêer* te verwar nie. 'n Leër is 'n krygsmag (troepe met hul wapens) terwyl 'n lêer 'n omslag vir dokumente is.

## Eksterne skakels 
*
Nasinae

**Nasinae** – ook bekend as die **Eenhoringvisse** – is 'n sub-familie wat hoort tot die familie Acanthuridae. Daar is slegs een genus wat hoort tot die sub-familie. Die kenmerk van die sub-familie is die horingagtige uitgroeisel op die voorkop (vandaar die groepnaam) terwyl by sommige spesie daar slegs 'n ronde knop uitgroei. Hierdie uitgroeisel verskyn eers na die vis volwassenheid bereik het. By sommige spesies kom die verskynsel slegs by die mannetjies voor. Nog 'n kenmerk van die sub-familie is dat daar twee of soms een hoekagtige, skerp plate weerskante van die stertvin basis is. Hierdie plate is in werklikheid skubbe. Die vis kan die plate gebruik vir verdediging. Die sub-familie kan hulle kleure varieer afhangende van hul gemoedstoestand.

## Genus 
Daar is slegs een genus met agttien spesies wat hoort tot dié sub-familie en twaalf van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

* *Naso*
::* *Naso brachycentron* – Boggel-eenhoringvis
::* *Naso brevirostris* – Gespikkelde eenhoringvis
::* *Naso elegans* – Oranje stekel-eenhoringvis
::* *Naso fageni* – Perdgesig-eenhoringvis
::* *Naso hexacanthus* – Geenhoringvis
::* *Naso unicornis* – Bloustekel-eenhoringvis

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Leer (stad)

**Leer** is 'n stad en munisipaliteit in Oos-Friesland, in die noordwestelike deel van die Duitse deelstaat Nedersakse. Dit is die hoofstad (kreisstad) van die gelyknamige distrik (Landkreis). Die stad het 33&nbsp;925 inwoners.

Leer het oorspronklik aan die Leda-rivier ontstaan, maar het geleidelik na die oewers van die Eems-rivier uitgebrei. As gevolg hiervan kan die stad deur skepe per see bereik word. Dit is per spoor en snelweg aan Groningen (in Nederland), Emden, Bremen en die Suide (Rheine en die industriële Ruhrgebied) verbind.

## Bestuurlike indeling 
Die munisipaliteit is in nege dele verdeel:
* Bingum (Reiderland)
* Heisfelde
* Hohegaste
* Leer (kernstad)
* Leerort
* Loga
* Logabirum
* Nettelburg
* Nüttermoor

## Fotogalery 

Lêer:LeerStreet.jpg|Straat in Leer
Lêer:LeerHarbour.jpg|Hawe
Lêer:Große Kirche in Leer (Ostfriesland), Ansicht von Südosten.jpg|Grote Kerk (evangelies-gereformeerd)
Lêer:Leer, voetgangersbrug.JPG|Voetgangersbrug
Lêer:Leer (Ostfriesland), Bahnhof.jpg|Stasie
Lêer:Leer, stadhuis foto11 2010-05-17 09.19.JPG|Stadshuis
Lêer:Mennonitenkirche-Leer.jpg|Mennonietekerk

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Die stad se webtuiste
*
Vercingetorix

**Vercingetorix** (ca. 72 v.C. – Rome 46 v.C.) was 'n Galliese leier en bevelhebber. Hy was Julius Caesar se grootste teenspeler tydens die Galliese oorlog wat beskryf word in Caesar se *De Bello Gallico*.

Hy was die leier van die Arverni, 'n Galliese stam in die Massif Central, 'n gebied wat steeds weinig van Caesar se veroweringe gesien het, omrede sy veldtog meer in die noorde plaasgevind het. Die oorlog word in 52 v.C. beslis in Alesia, vandag Alise-Ste Reine. Die Galliërs is verskans in 'n *oppidum* wat die saamstroming van twee riviere domineer. Vercingetorix bied uiteindelik aan homself oor te gee aan Caesar om sy mans te spaar. Hy word gevange geneem en na Rome gelei waar hy moet deelneem aan Caesar se triomftog. Daarná word hy gedood.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
78 v.C.

## Gebeure 
* Gaius Cosconius kry 'n prokonsulêre *imperium* om teen die Delmatae op te tree. Hy verower Salona in Illyria.
* M. Aemilus Lepidus word konsul. Hy probeer die lewering van goedkoper graan aan die volk van Rome te herstel, wat Sulla onderdruk het. Ook wil hy amnestie vir Marius hulle hê. Sy voorstel word verwerp.
* Slag van Gibraltar – Sertorius se vloot verslaan Cotta.

## Sterftes 
* Sulla, 'n Romeinse diktator (* 138 v.C.).

## Verwysings
Beamish Museum

200px

**Beamish**

**The Living Museum of the North**

----

**Ligging**

Beamish naby Stanley
Graafskap Durham

----

**Stigting**

1970

----

**Direkteur**

Richard Evans

----

**Webtuiste**
*beamish.org.uk*

**Beamish, The Living Museum of the North** is 'n opelugmuseum in Beamish naby Stanley in die Engelse graafskap Durham. Die primêre doel van die museum is om 'n indruk te gee van die alledaagse lewe in stedelike en landelike streke van Noordoos-Engeland op die hoogtepunt van die industrialisering in die vroeë 20ste eeu.

Baie van die museum se restorasiewerk en vertonings is aan die laat Victoriaanse en die Edwardiaanse tydperk gewy, terwyl besoekers ook 'n indruk kry van die plattelandse lewe onder die invloed van die nywerheidsomwenteling in omstreeks 1825. Die museum maak op sy terrein van 120 hektaar (300 akkers) gebruik van 'n mengsel van geboue wat uit ander dele van Engeland hierheen verskuif is, asook oorspronklike plaaslike strukture en geboue wat herbou is; 'n groot versameling van voorwerpe, werkende voertuie en toerusting; asook vee en personeel in historiese kleredrag.

Aan die museum is sedert sy opening in 1972 'n reeks pryse toegeken, waaronder dié van Europese Museum van die Jaar in 1987, terwyl dit ook as voorbeeld vir ander "lewende museums" gedien het. Naas sy funksie as opvoedkundige bron lewer die museum ook 'n belangrike bydrae tot die bewaring van tradisionele Noord-Engelse en skaars veerasse.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* ''People's Collection''
Leer (toestel)

duimnael|'n Verlengbare leer

'n **Leer** is 'n toestel met trappe waarmee daar teen hoë voorwerpe op- of afgeklim word. 'n Leer bestaan uit twee ewewydige balke of toue met dwarsstukke (sporte) waarop getrap word as 'n mens klim. Die klimmer hou met sy hande aan die balke vas, terwyl hy met sy voete van die een trap na die volgende beweeg.

duimnael|links|'n Vrystaande houtleer
Lere kan van metaal, hout of selfs van tou gemaak word. Daar is hoofsaaklik twee soorte lere: rigiede (stewige) lere en toulere.

Rigiede lere kan rond gedra word, maar word soms permanent geïnstalleer, soos in swembaddens of teen torings en stapelbeddens. Nie-permanente lere word teen voorwerpe gestut, of kan vrystaande gebruik word. Sommige lere kan verleng of opgevou word, wat dit makliker maak om hulle op te slaan en weg te bêre.

Toulere word meestal gebruik om teen bome of rotswande te klim. Sulke lere moet ten minste aan die bokant aan iets vasgebind wees. Dit is moeiliker om 'n touleer as 'n rigiede leer te gebruik. 'n Touleer kan egter maklik opgerol en weggebêre word.

Traplere word hoofsaaklik in en om die huis gebruik om dinge wat nie te hoog is nie by te kom, soos om gordyne te hang of goedere uit 'n hoë kas te haal. Hulle is gewoonlik in die vorm van 'n onderstebo "V" met 'n platform bo-op waarop mens kan staan.

duimnael|links|'n Brandweerwa met draaibare leer.
Lere word algemeen op brandweerwaens gemonteer. Hierdie lere kan na enige kant gedraai word, vanwaar die brandweermanne die brand onder beheer kan bring.

## Eksterne skakels 
*
Blouband-doktervis

Die **Blouband-doktervis** (*Acanthurus lineatus*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille Oseaan en Indiese Oseaan; ook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Bluebanded surgeonfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 38&nbsp;cm lank en is opmerklik in die water. Daar is verskeie horisontale, bloue strepe met swart rante op die vis se lyf wat strek van die kop tot by die stertvin se basis. Daar is geel strepe tussen die blou strepe. Die pens is persagtig terwyl al die vinne helder blou rante het. Die stertvin is holrond.

Die vis leef in rotskus areas en ook vlak riwwe waar die water onstuimig is. Hulle beweeg bokant die riwwe rond in water wat 1 tot 12m diep is. Die onvolwasse vissies word soms gevind in tussengety poele. Hulle vreet alge en is alleenlopers maar kan ook in klein groepies gevind word. Die vis aggressief.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=1258&genusname=Acanthurus&speciesname=lineatus&AT=Acanthurus+lineatus&lang=English
Geenhoringvis

Die **Geenhoringvis** (*Naso hexacanthus*) is 'n vis wat voorkom in die weste van die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Sleek unicornfish* of die *Nohorn unicorn*. Alhoewel die vis deel vorm van die Eenhoringvisse het dit glad nie 'n horing nie.

## Identifikasie 
Die vis word tot 50&nbsp;cm lank en die lyf is bruin tot blou-grys aan die bokant terwyl die onderkant liggeel is. Die stert is blou en daar is swart strepe op die wange wat strek tot by die kieuedeksel. Die vis kan sy kleur verander na ligblou.

Hulle leef in skole saam naby steil hellings van riwwe en slaap in skeure in die riwwe snags. Hulle verkies water wat 15 tot 135 m diep is en vreet soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Nico Smith

**Nico Smith** (1929 - 19 Junie 2010) was 'n Suid-Afrikaanse leraar en prominente teenstander van apartheid. Smith was 'n professor in teologie aan die Universiteit van Stellenbosch, 'n lid van die Afrikaner Broederbond, en 'n predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk. In die 1980's het Smith sy leefstyl verruil om in Mamelodi, 'n verarmde en gesegregeerde swart gemeenskap in Pretoria, te gaan woon, waar hy die swart gemeenskap ondersteun het in hul stryd teen apartheid. Smith het by die NG Kerk in Afrika (NGKA), 'n afsonderlike tak van die NG Kerk vir nie-blankes, aangesluit, as gevolg van die NG Kerk se verbintenis tot apartheid. 

## Vroeë lewe en loopbaan 
Smith het grootgeword in die Oranje-Vrystaat, en is grootgemaak met die konvensionele Afrikanerstandpunte oor die minderwaardigheid van bruin- en swartmense in daardie dae. Hy het deelgeneem aan die vieringe toe die Nasionale Party die 1948-verkiesing gewen het. Smith het vir sewe jaar aan die Universiteit van Pretoria gestudeer, waar hy ‘n graad in teologie bekom het, en daarna is hy as 'n predikant van die NG Kerk georden. Die uitruiling was aangeval as "'n poging om Marxisme te bevorder", in die tyd toe  byna enige teenstand teen apartheid gesien was as 'n kommunistiese komplot om die land te destabiliseer. Smith het ook gevra vir 'n ondersoek na die verdagte moorde op anti-apartheidsaktiviste. 

In 1989 verhuis hy terug na 'n blanke voorstad van Pretoria. en inspireer die *Jewish-Palestinian Living Room Dialogue Group* in die Verenigde State.

## Later Jare 
Na die val van apartheid, het Smith gehelp bou aan 'n veelrassige gemeente in Pretoria. In 2009 skryf hy die boek *Die Afrikaner Broederbond: Belewinge van die Binnekant*, waarin hy kritiek uitspreek teenoor die Afrikaner Broederbond.

Nico Smith is op 19 Junie 2010 oorlede aan 'n hartaanval. Hy was 81 jaar oud. African National Congress woordvoerder Jackson Mthembu het hulde aan hom gebring as 'n "dapper vegter, en [ons] sal die bydrae wat hy gemaak het in die stryd om bevryding en die bou van ons demokrasie, vir ewig koester."

## Bronne 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

## Verwysings
Tweekol-borseltand

Die **Tweekol-borseltand** (*Ctenochaetus binotatus*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan, die Indiese Oseaan en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by Durban. In Engels staan die vis bekend as *Twospot bristletooth*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 22&nbsp;cm lank. Die kop en lyf is oranje-bruin tot donkerbruin terwyl daar verskeie, fyn, dun, dowwerige, blouerige strepies oor die lyf is. Daar is ook klein blouerige kolletjies op die kop en keel area. Daar is swart kolle op die agterkant van die basis van die dorsale en anale vinne.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=6012&genusname=Ctenochaetus&speciesname=binotatus&AT=Ctenochaetus+binotatus&lang=English

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings