open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Swartkol-kurper

Die **Swartkol-kurper** (*Microctenopoma intermedium*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Okavangorivier, die boonste en onderste gedeeltes van die Zambezirivier, St. Lucia en die suidelike sytakke van die Kongorivier. In Engels staan die vis bekend as die *Blackspot climbing perch*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n elipsvormige lyf met 'n gepunte kop en 'n klein bek. In die bek is skerp, konies gevormde tande. Die vis is normaalweg donkerbruin of swart en daar is donker strepe wat uitstraal van die oë. Op die lyf is 7 -1 3 donker, vertikale bane met 'n swart kol op die basis van die stertvin. Daar is wit strepe in die dorsale en anale vinne. Mannetjies wat broei word pers met donker strepe. Die vis word 55&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in vlak water in redelike digte plantegroei van riviere, mere en kanale van moerasse en vloedvlaktes. Hulle vreet insekte en ander klein organismes. Die mannetjies bou 'n nes vol lugborrels wat op die water se oppervlak dryf waaronder hulle paar. Die eiers dryf en word in die nes bewaar deur die mannetjie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Kurper
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* Fishbase - *Microctenopoma intermedium*

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Microctenopoma

**Microctenopoma** is 'n genus van visse wat aan die familie Anabantidae behoort. Hierdie genus het 12 spesies wat in Sentraal-Afrika voorkom waarvan een in Suider-Afrika voorkom. Hierdie genus is onlangs eers bevestig. Kenmerkend; die spesie bou lugborrel neste en is oor die algemeen donker bruin of swart van kleur.

## Spesie 
Die enigste spesie wat hoort tot die genus en voorkom in Suider-Afrika:
::* *Microctenopoma intermedium* - Swartkol-kurper

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Jacques Bessenger

**Jacques Bessenger** is 'n Suid-Afrikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rol as Renier de Kock in die SAUK2 se drama-reeks, *Erfsondes* (2009–2012). Hy het ook die rol van Matthew Dekker in die SAUK2 se mini-reeks, *Huis van Liefde*, in Maart 2008 vertolk.

## Filmografie 
Rolprente:
**Verraaiers*, 2013 as Robert Machlachlan
* *Wolwedans in die skemer*, 2012 as Armand
* ''Ballade vir 'n Enkeling*, 2015 as Jan-Paul (senior)

TV-optredes:
**Huis van Liefde*, 2008 as Matthew Dekker
**Song vir Katryn*, 2008 as Mossie
**Erfsondes*, 2009 tot 2012 as Renier de Kock
* *Niggies'' as Dries Fourie (2025)

## Eksterne skakels 
* 
*
Lelia Etsebeth

**Lelia Etsebeth** is 'n Suid-Afrikaanse aktrise. Etsebeth het 'n Mtech-graad in Drama- en Film-studies van die Tshwane-Universiteit van Tegnologie verwerf. Sy het in TV-programme soos *Getroud met Rugby*, *Last say on Sunday*, *Erfsondes II* en *III* en rolprente soos *Superhelde*, *Bakgat 2!* en *Bloedspoor* opgetree.

## Filmografie 
### Rolprente 
* *Bakgat 2!*, 2010 as Liezl
* '''n Saak van geloof*, 2011 as Marietjie Naudé
* *Ek joke net*, 2011
* *Superhelde*, 2011 as Saskia
* *Wolwedans in die skemer*, 2012 as Maggie
* *Molly & Wors*, 2013 as Bokkie Botha
* *Bakgat!* as Liezl du Plessis

### TV-optredes 
* *Getroud met rugby*, 2012
* *Vir beter of baie beter*, 2014
* *Last say on Sunday*
* *Erfsondes II* en *III''
Stekelrige kurper

Die **Stekelrige kurper** (*Ctenopoma multispine*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Okavangorivier, die boonste en onderste gedeeltes van die Zambezirivier, Kafuerivier en kusriviere in Mosambiek en noordelike KwaZulu-Natal. Dit kom ook voor in Quanza in Angola en die suidelike sytakke van die Kongorivier. In Engels staan die vis bekend as die *Manyspined climbing perch*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n lang lyf en die oë is ver vorentoe. Daar is 'n goed ontwikkelde lug-asemhalingsorgaan in 'n holte bokant die kieue. Die vis het onreëlmatige donkerbruin of swart kolle en strepe oor die lyf. Die vis word tot 135&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in stiller water van riviere, vloedvlaktes, panne en moerasse wat baie plantegroei bevat. Hulle vreet klein diertjies soos insekte en vissies. Die vis is goed gekamoefleer en vang die prooi deur hul stadig te bekruip. Hulle kom in groepe saam om te broei; die eiers word wyd verstrooi en word nie opgepas nie. Die vis kan warm, stilstaande water verduur en verlaat die water en beweeg oorland na alternatiewe woonplekke gedurende die nag of in nat weerstoestande.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Kurper
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* Fishbase - *Ctenopoma multispine*

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
André Roothman

**André Roothman** is 'n Suid-Afrikaanse akteur. Roothman is bekend vir onder meer sy rolle in die TV-reekse *Arende* en *Known Gods* en Afrikaanse rolprente soos *Bloedsuiers*, *Wolwedans in die skemer* en *Verraaiers*.

## Opleiding 
Hy gradueer  in 1978 met 'n BA-graad aan die Universiteit van Stellenbosch.

## Loopbaan 
Hy was 'n onderwyser in Kaapstad aan die Cloetesville Sekondêre Skool en bestuur hul Dramagroep totdat hy in 1983 by die Kaaplandse Raad vir die Uitvoerende Kunste (Kruik) aangesluit het. Hy het ook vir Ben Dehaeck en die Klein Libertas Teater opgetree. In 1983 word hy 'n professionele akteur, en speel hy in talle toneelstukke (bv. *Provost in Measure for Measure*, *Maynardville* (1987)), TV-reekse en films.

In die *My Zinc Bed*-programnotas word hy beskryf: "Met die onortodokse begin in die gemeenskapsgebaseerde satiriese teater (*The Breughel Theatre*) gedurende die 1970's, het André die nasionale televisie-opsies in Arende en Ballade vir 'n Enkeling ondersoek. André het hom egter altyd tuis gevoel op ons verhoog wat die onmiddellike behoeftes van transformasie in ons land dien."

## Filmografie 
* Verraaiers, 2013 as Douthwaite
* Wolwedans in die skemer, 2012 as Jan
* Bloedsuiers as Konraad
* 7de Laan (TV-reeks), 2008 as Cas van Graan
* To Be First (TV-fliek), 2007 as David Prince
* Charlie Jade (TV-reeks), 2005 as Horace Ipstak
* Charlie, 2004 as Gordon Winter
* Dissonances, 2003 as Peter
* Consequence, 2003 as Crawley
* Pavement, 2002 as Professor Taric
* Global Effect, 2002 as Doktor Bennett 
* Home Alone 4 (TV-fliek), 2002 as King
* The Diamond Hunters (TV-reeks), 2001 as Victor Geleste
* Voete van Goud, Afrikaanse televisiedrama reeks op SABC2, eerste episode November 1998
* Arende III (TV-reeks), 1993 as P.J. Buys
* Arende II (TV-reeks), 1992 as P.J. Buys
* Cape Rebel (TV-reeks), 1989 as P.J. Buys
* Survivor, 1987 as hoof reguleerder
* Ballade vir ’n Enkeling as Emile Human (tussen 1987 en 1993)

## Verwysings
Multan

**Multan** (Pandjabi en Oerdoe: مُلتان) is 'n stad in die ooste van Pakistan. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;566&nbsp;932 in 2009 gehad en is die vyfde grootste stad van die land ná Karatsji, Lahore, Faisalabad en Rawalpindi. Multan is geleë net oos van die Indusrivier en suid van Faisalabad. Multan is een van die oudste stede ter wêreld. Reeds Alexander die Grote het die stad in 326 v.C. verower, gevolg deur Islamitiese soldate in die 7de eeu en Sikhs in die 18de eeu. Die belangrikste moedertaal is Saraiki, gevolg deur Pandjabi en Oerdoe.

## Eksterne skakels 
*  
*  
*   Amptelike webwerf
Gujranwala

**Gujranwala** (Pandjabi en Oerdoe: گوجرانوالہ) is 'n stad in die noordweste van Pakistan. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;526&nbsp;168 in 2009 gehad en is die sesde grootste stad van die land ná Karatsji, Lahore, Faisalabad, Rawalpindi en Multan. Gujranwala is net wes van die grens tot Indië en noord van Lahore is geleë. Gujranwala het 'n lang geskiedenis en het tussen 1799 en 1802 as hoofstad van die Sikh-ryk gedien. Met die verdeling van dié ryk het die stad deel van Brits-Indië geword en maak sedert 1947 deel uit van Pakistan.

Gujranwala was een van die gasheerstede tydens beide die Krieketwêreldbeker 1987 en Krieketwêreldbeker 1996.
Donkerslaper

Die **Donkerslaper** (*Eleotris fusca*) is 'n vis wat aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die Transkei voorkom. Die vis kom ook voor in die Indiese-Pasifiese area. In Engels staan die vis bekend as die *Dusky sleeper*.

## Voorkoms 
Die vis is donkerbruin tot swart van kleur met 'n reeks horisontale lyne op die lyf en word tot 260&nbsp;mm groot. Die vis het 'n groot bek.

## Habitat 
Die vis word onder boomstompe en wortels gevind in modderige areas van strandmere en wortelboommoerasse en ook in varswaterstrome wat in die see uitmond.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Eleotris-fusca.html
Eleotridae

**Eleotridae** (slapers) is 'n vis-familie van die orde Perciformes. Die familie leef op die bodem en het twee aparte dorsale vinne. Dit is 'n redelike groot familie van 150 spesies wat voorkom in vlak kuswaters, strandmere en partykeer varswater. Drie van die spesies kom voor in Suider-Afrika.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies is deel van die familie:
* Eleotris
::* *Eleotris fusca* - Donkerslaper
::* *Eleotris melanosoma* - Breëkopslaper

* Hypseleotris
::* *Hypseleotris cyprinoides* - Goue slaper

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings
Pesjawar

**Pesjawar** (Engels: *Peshawar*; Persies, Pandjabi en Oerdoe: پشاور; letterlik: "stad aan die grens", Pasjtoe: پېښور) is 'n stad in die noordooste van Pakistan. Die stad het 'n bevolking van 3&nbsp;055&nbsp;254 in 2010 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 1&nbsp;257&nbsp;km². Pesjawar is geleë net oos van die grens tot Afghanistan en noordwes van Islamabad en Rawalpindi.

Pesjawar is meer as 2500 jaar gelede deur die konings van Gandhara gestig en het weens se geografiese ligging eeue lank as belangrike handelsentrum tussen Indië, Persië en Sentraal-Asië gedien. Die stad word as die Pasjtoene se tweede belangrikste kulturele sentrum ná Kandahar beskou.

Pesjawar was een van die gasheerstede tydens beide die Krieketwêreldbeker 1987 en Krieketwêreldbeker 1996.

## Eksterne skakels
Eleotris

**Eleotris** is 'n genus van visse wat aan die familie Eleotridae behoort. Hierdie genus het 2 spesies wat in Suider-Afrika voorkom in strandmere en ook varswater.

## Spesies 
Die spesies wat hoort tot die genus en voorkom in Suider-Afrika:
::* *Eleotris fusca* - Donkerslaper
::* *Eleotris melanosoma* - Breëkopslaper

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Vyfster: Die Slot

**Vyfster: Die Slot** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1985 vrygestel is. Die rolprent volg die suksesvolle TV-reeks Vyfster II op. Dieselfde regisseur, draaiboekskrywers en akteurs wat in die TV-reeks gebruik is, was ook by die rolprent betrokke. Baie mense was ontstoke oor die TV-reeks se stomp einde en die blatante advertering van die rolprent vir diegene wat wou weet hoe die storie ten einde loop.

## Genre 
Die rolprent is 'n drama. Dit het geen ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word vir jong kinders aanbeveel.

## Hoofrolspelers 
* George Ballot as Skollie
* Patrick Mynhardt as Pappa
* Emgee Pretorius as Priester
* Werner Roberts as Johnny
*Paul Eilers as Polka
En andere.

## Storielyn 
Waar die TV-reeks Vyfster II ophou, begin die fliek, *Vyfster, Die Slot*...

Skollie (George Ballot) is weer op vrye voet maar met net een brandende begeerte: om sy seuntjie, Johnny (Werner Roberts) weer te sien. Maar die wêreld buite die tronk is anders as wat Skollie onthou. In die tronk sit Pappa (Patrick Mynhardt) weer sy getroue trawante soos Priester (Emgee Pretorius) en Polka (Paul Eilers) aan die werk om Skollie te keer dat hy nie by sy seun uitkom nie. Hiervoor sal Pappa sorg, al moet hy Skollie ook vermoor - en sy seuntjie as lokaas gebruik.

Vir Skollie is daar net een uitweg: as hy weer sy laaitie wil sien, moet hy by die wortel van die kwaad uitkom – Pappa. Maar om by Pappa uit te kom moet Skollie weer terug in die tronk kom – ongesiens. En as hy Pappa kry, weet Skollie: dis sy lewe vir die van Pappa.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings
Chittagong

**Chittagong** (Bengaals: চট্টগ্রাম, *Caṭṭagrām*, *Chattagram*), amptelik **Chattogram**, is 'n stad in die ooste van Bangladesj. Die stad het 'n bevolking van 8&nbsp;440&nbsp;000 in 2016 gehad en is die tweede grootste stad van die land ná die hoofstad Dhaka. Chittagong is geleë net wes van die land se grens met Indië en Mianmar. Die stad lê aan die Golf van Bengale naby die monding van die Ganges- en Brahmaputra-riviere in die Indiese Oseaan.

## Sport 
Chittagong beskik met die M.A. Aziz- en Zohur Ahmed Chowdhury-stadion oor twee toetskrieketstadions. Die Bengaalse nasionale krieketspan speel van sy tuiswedstryde in die stad. Op die Zohur Ahmed Chowdhury-stadion is onder andere wedstryde tydens die Krieketwêreldbeker 2011 en die T20I-wêreldbeker 2014 aangebied.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*   Amptelike webwerf
*
Khulna

**Khulna** (Bengaals: খুলনা, *Khulnā*) is 'n stad in die weste van Bangladesj. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;000&nbsp;000 in 2010 gehad en is die derde grootste stad van die land ná die hoofstad Dhaka en Chittagong. Khulna is geleë net oos van die grens tot Indië en noord van die Golf van Bengale. Die stad lê wes van die monding van die Ganges en die Brahmaputra in die Indiese Oseaan.
Goue slaper

Die **Goue slaper** (*Hypseleotris cyprinoides*) is 'n vis wat voorkom aan die kus van KwaZulu-Natal noordwaarts tot by die Kosibaai. In Engels staan die vis bekend as die *Golden sleeper*.

## Voorkoms 
Die stertvin is bolrond en die vis is half deurskynend met 'n goue skynsel. Daar is 'n breë bruin band oor die lengte van die vis; van die bek tot by die basis van die stertvin. Die vis word tot 77&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in vlak areas met plantegroei in varswater strome wat in strandmere invloei. Hulle vreet muskiete en ander insekte. Die vis kan oorleef in akwariums.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Hypseleotris-cyprinoides.html
Hai Phong

**Hai Phong** (Viëtnamees: *Hải Phòng*) is 'n stad in die noorde van Viëtnam. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;884&nbsp;685 gehad en is die derde grootste stad van die land ná die hoofstad Hanoi en Ho Chi Minh-stad.

Hai Phong is geleë net suidwes van die grens met die Volksrepubliek China en suidoos van Hanoi. Die stad lê aan die monding van die Rooirivier in die Golf van Tonkin. Hai Phong is die tweede belangrikste hawestad van Viëtnam ná Ho Chi Minh-stad en dien as hawe van Hanoi.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
Varswater-dikkop

Die **Varswater-dikkop** (*Awaous aeneofuscus*) is 'n varswater vis wat voorkom in riviere en strandmere aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by Algoabaai. In Engels staan die vis bekend as die *Freshwater goby*.

## Voorkoms 
Die stertvin is bolrond en die vis is bruin of groenbruin met donker bruin vlekke en golwende strepe op. Daar is twee bruin strepe wat na vore op die vis se kop strek. Die stert is vol donker kolle en die vis word tot 260&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in poele en vloeiende water gewoonlik oor sanderige bodems waar hy homself begrawe sodat net die oë en kop uitsteek. Die vis vreet ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Awaous-aeneofuscus.html
Grawende dikkop

Die **Grawende dikkop** (*Croilia mossambica*) is 'n varswater vis wat voorkom in mere en strandmere in KwaZulu-Natal en suidelike Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Burrowing goby*.

## Voorkoms 
Die vis het glad nie skubbe nie. Die kop en lyf is lank met groot uitpeul oë en die stertvin is gepunt. Die vis is deurskynend met bruin kolle op die dorsale vin en kop. By die mannetjie het die stertvin vertikale strepe op en die wyfie het 'n enkele horisontale streep op die onderste rand. Die vis word tot 64&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in uitgrawings in skoon sand, baie kere saam met die Gewone sandgarnaal in 'n simbiose verhouding. Hulle vreet bodem ongewerweldes en broei gedurende die somer. Die mannetjie is territoriaal van aard.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Croilia-mossambica.html
Can Tho

**Can Tho** (Viëtnamees: *Cần Thơ*) is 'n stad in die suide van Viëtnam. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;121&nbsp;000 gehad en is die vierde grootste stad van die land ná die hoofstad Hanoi, Ho Chi Minh-stad en Hai Phong. Can Tho is geleë net suid van die grens tot Kambodja en suidwes van Ho Chi Minh-stad. Die stad lê aan die monding van die Mekongrivier in die Suid-Chinese See.
Rawalpindi

**Rawalpindi** (Pandjabi en Oerdoe: راولپنڈی) is 'n stad in die noorde van Pakistan. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;933&nbsp;933 in 2009 gehad en is die vierde grootste stad van die land ná Karatsji, Lahore en Faisalabad. Rawalpindi is geleë net suid van die hoofstad Islamabad en wes van die grens tot Indië. Rawalpindi was tydens die bou van Islamabad tussen 1960 en 1969 die tydelike hoofstad van Pakistan (ná Karatsji) en is nou die setel van die Pakistanse Weermag.

Rawalpindi was een van die gasheerstede tydens die krieketwêreldbekertoernooie in 1987 en 1996 asook die Kampioenetrofee 2025.
Internasionale Sterrekundige Vereniging

duimnael|Logo van die Internasionale Sterrekundige Vereniging.
duimnael|Nasionale lede van 73 lande.
[duimnael|Die openingseremonie van die XXVIste algemene vergadering in [Praag, Tsjeggië.]]

Die **Internasionale Sterrekundige Vereniging** of **Internasionale Astronomiese Unie** (**IAU**) (Frans: *Union astronomique internationale* of *UAI*) is ’n groep professionele sterrekundiges met doktorsgrade wat navorsing en opvoeding in sterrekunde doen. Dit word internasionaal beskou as die owerheid wat name aan hemelliggame (sterre, planete, asteroïdes, ens.) gee, asook aan enige strukture op hul oppervlak. Hul hoofdoel is om die sterrekunde in al sy aspekte te bevorder en beskerm deur middel van internasionale samewerking.

Die vereniging is lid van die Internasionale Raad vir Wetenskap (ICSU) en het vriendskaplike betrekkinge met organisasies wat amateursterrekundiges as lede insluit. Hul hoofkwartier is op die tweede verdieping van die ''Institut d'Astrophysique de Paris'' in die 14de arrondissement van Parys, Frankryk, en die amptelike taal is Frans. Afdelings sluit in die werkgroepe vir die naamgewing van planetêre stelsels, van sterre en van meteoorreëns, asook die Kleinplaneetsentrum. 

## Geskiedenis en samestelling
Die IAU is op 28 Julie 1919 in Brussel, België, gestig. Die sewe stigterstate was België, Kanada, Frankryk, Brittanje, Griekeland, Japan en die VSA. Hulle is gou daarna gevolg deur Italië en Mexiko.

Die IAU se algemene vergadering sluit al die lede in en bepaal die vereniging se beleid, keur sy verordenige goed en verkies verskeie komitees. Stemreg van die lede hang af van die saak wat voor die vergadering dien – soms stem net die individuele lede en soms net die nasionale lede.

## Algemene vergaderings 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*  XXVIde algemene vergadering 2006
*  XXVIIde algemene vergadering 2009
*  XXVIIIste algemene vergadering 2012 
*  XXIXde algemene vergadering 2015 
*  XXXste algemene vergadering 2018
*  XXXIste algemene vergadering 2021
Rivier-dikkop

Die **Rivier-dikkop** (*Glossogobius callidus*) is 'n varswater vis wat voorkom in riviere aan die ooskus van Afrika vanaf Mosambiek tot by Swartvlei in die Wes-Kaap.

## Voorkoms 
Die kop is ietwat plat met 'n lang snoet en 'n gepunte stertvin. Die vis deurskynend bruin kleurig met swart x-merke op die sye. Daar is ook 'n swart kol op die agterste membraan van die eerste dorsale vin. Die vis word tot 120&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in poele op die bodem tussen rotse of plantegroei. Hulle vreet insekte en ongewerweldes en broei in die somer. Hulle eiers is ovaalvormig.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Glossogobius-callidus.html
Stofsuier

duimnael|'n Stofpomp (*"Dedusting pump"*) soos dit omstreeks 1906 bemark is
duimnael|'n Stofsuier
duimnael|regs|Die *Electrolux Trilobite*, 'n robot-stofsuier.
'n **Stofsuier** is 'n apparaat wat gebruik word om huise skoon te maak deur stof en ander vuilgoed op te suig. Meeste stofsuiers is van 'n sterk elektriese motor voorsien wat 'n sentrifugale pomp laat draai en dan 'n suigaksie veroorsaak. Die stof word gewoonlik in 'n stofsak of waterbak opgevang, wat af en toe skoongemaak moet word.

Die stofsuier is in ongeveer 1900 uitgevind, maar eers vanaf 1960 het stofsuiers so bekostigbaar geword dat hulle deur die massamark aanvaar is. Voor dit is matte meestal gevee of buite met 'n matklopper uitgeslaan.

## Sien ook 
* Electrolux, maatskappy wat stofsuiers vervaardig.
Messier-katalogus

duimnael|180px|Charles Messier

Die **Messier-voorwerpe** is ’n lys sterrekundige voorwerpe wat aanvanklik in 1771 saamgestel is deur die Franse sterrekundige Charles Messier. Messier het die ruimte gefynkam vir komete en is gefrustreer deur voorwerpe wat soos komete lyk, maar dit nie is nie. Hy het toe ’n katalogus van hulle saam met sy assistent Pierre Méchain saamgestel  om sy navorsing te vergemaklik.

In die eerste uitgawe is 45 voorwerpe gelys, van M1 tot M45. Messier se uiteindelike katalogus het 103 voorwerpe bevat, maar die lys is later bygewerk deur ander sterrekundiges wat gemotiveer is deur aantekeninge in Messier en Méchain se tekste wat aandui dat hulle van die voorwerpe geweet het. Die eerste aanpassing is in 1921 gedoen deur Nicolas Camille Flammarion, wat Messier 104 bygevoeg het nadat hy ’n aantekening van Messier in dié se 1781-eksemplaar gevind het. M105 tot M107 is in 1947 bygevoeg deur Helen Sawyer Hogg, M108 en M109 in 1960 deur Owen Gingerich en M110 in 1967 deur Kenneth Glyn Jones. M102 is deur Méchain waargeneem en hy het Messier daaroor ingelig. Later het Méchain self erken dat die voorwerp nie bestaan nie, maar ’n herwaarneming van M101 is. Sommige bronne identifiseer die sterrestelsel NGC 5866 as M102, maar die beskrywing stem nie ooreen met dié in Méchain se aantekeninge nie.

Dié voorwerpe is steeds bekend onder hul Messier-nommers volgens sy lys.

Messier het sy navorsing in Frankryk gedoen waar hy gewoon het, en sy waarnemings sluit dus net voorwerpe in wat in die Noordelike Halfrond sigbaar is. Baie indrukwekkende voorwerpe wat net in die Suidelike Halfrond sigbaar is, soos die Groot en die Klein Magellaanse Wolk, kom nie daarop voor nie.

Al die Messier-voorwerpe is met verkykers of klein teleskope sigbaar en is dus gewild onder amateur-sterrekykers. Vroeg in die noordelike lente kom sterrekundiges soms byeen vir "Messier-marathons", wanneer al die voorwerpe in een nag gesien kan word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS se Messier-databasis 
:* Charles Messier 
* Geskiedenis van die katalogus
* Foto's
* Die Messier-katalogus 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Illse Roos

**Illse Roos** (soms gekrediteer as **Ilse Roos**) is 'n Suid-Afrikaanse aktrise en sangeres. Sy is veral bekend vir haar rol as Lynette Strydom in M-Net se sepie *Egoli* vanaf 1991 tot 2002.

## Filmografie 
* *Vir altyd*, 2016 film as Marietjie Botha
* *Wolwedans in die skemer*, 2012 as Arista
**Erfsondes* (TV-reeks), 2012 as Melinda Joubert
* *7de Laan* (TV-reeks), 2008-2009 as Isabelle Moolman
**Amalia*, 2005-2006 as Amalia Malan (in die eerste seisoen) en Eleanor Joubert (in die tweede seisoen)
* *Die Prince van Pretoria*, 1993
* *Egoli: Plek van Goud* (TV-reeks), 1991-2002 as Lynette Strydom Vorster Makropoulos Malan
* *Agter Elke Man*, 1990 as Elna le Roux

## Diskografie 
**Blou Kafee*, 2006

## Eksterne skakels 
*
Blokkies-dikkop

Die **Blokkies-dikkop** (*Redigobius dewaali*) is 'n klein varswatervis wat in riviere aan die ooskus van Afrika voorkom, vanaf die Limpoporivier suidwaarts tot by suidelike KwaZulu-Natal. Daar is ook geïsoleerde rekords van die vis in Knysna en Kariega-strandmeer in die Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die *Checked goby*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n bolronde stertvin en die kop is plat, die oë en die bek is groot. Die vis is deurskynend olyfbruin met swart kolle of strepe op die lyf. Op die basis van die dosale vin is daar twee swart kolle en op die basis van die eerste dorsale vin is 'n groot swart kol. Die vis word tot 56&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in helder water met baie plantegroei in vloedvlakte panne, mere en strandmere. Die visse vreet ongewerweldes en inseklarwes. Hulle broei gedurende die somer.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Redigobius-dewaali.html
Tenk-dikkop

duimnael|260px|'n Illustrasie van *Glossogobius giuris*, 1927

Die **Tenkdikkop** (*Glossogobius giuris*) is 'n varswatervis wat voorkom in riviere aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die Transkei. Dit kom ook in die Indies-Pasifiese area voor en mag honderde kilometers land-in in groot riviere voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Tank goby*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n platterige kop met 'n groot bek. Die stertvin is bolrond. Die vis is deurskynend bruinkleurig met donkerbruin of swart vlekke en kolle aan die bokant en die sye. Daar is swart kolle op die dosale vin en die vis word tot 400&nbsp;mm lank. Die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 195&nbsp;gram.

## Habitat 
Die vis leef in kalm water, gewoonlik by sandbanke in strome en vloedvlakte panne. Die onvolwassene vreet ongewerweldes wat op die bodem leef terwyl die groter visse klein vissies en paddavissies vreet. Hulle broei in varswater en strandmere gedurende die somer.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronnelys 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakels 
* http://fishbase.org/summary/Glossogobius-giuris.html
Sibayi-dikkop

Die **Sibayi-dikkop** (*Silhouettea sibayi*) is 'n klein varswater vis wat voorkom in die Sibayameer en Kosimeer in KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Sibayi goby*.

## Voorkoms 
Die vis het langerige, skraal lyf met 'n platterige kop. Die eerste dorsale vin is lank en gepunt en die stertvin is bolrond. Die vis is deurskynend bleek met bruin en rooi vlekke op. Daar is ook skuins rye kolle op die lyf en 'n groot vertikale wit streep op die eerste dorsale vin. Die vis word tot 40&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef oor sandbanke in water wat tot 20&nbsp;m diep is. Die vis begrawe homself in die sand totdat net die eerste dorsale vin uitsteek.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Silhouettea-sibayi.html
Eiebeweging

**Eiebeweging** is die booghoek wat ’n ster in een jaar beweeg soos gesien van die middel van die sonnestelsel. Dit word gemeet in boogsekondes per jaar, waar 3&nbsp;600 boogsekondes een graad is. 

Die beweging is nie heeltemal eie aan die ster nie, maar sluit in ’n komponent vanweë die beweging van die sonnestelsel self. 

Weens die onveranderlike snelheid van lig, kan die ware beweging van verafgeleë sterre nie bepaal word nie; die oënskynlike beweging weerspieël die beweging van die ster op die tyd dat die lig van die bron uitgestraal is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Hipparcos: High Proper Motion Stars
* Edmond Halley: Discovery of proper motions
Riana Wilkens

**Riana Wilkens** is 'n Suid-Afrikaanse aktrise.

## Filmografie 
* Wolwedans in die skemer, 2012 as Diana
* Agter Elke Man as Tersia Hofmeyer
Shirerivier

duimnael|links|250px|Veerboot in Mosambiek

Die **Shirerivier** is 'n rivier in Malawi en Mosambiek. Die rivier is die uitloop van Malawimeer en vloei in die Zambezirivier in. Dit is 402&nbsp;km lank en die riviervallei is deel van die Groot Skeurvallei. 

Die stroomsterkte van die Shire hang van die watervlak van die Malawimeer af. Normaalweg vloei die rivier die hele jaar, maar daar is vermeldings uit die jare 30' wat aandui dat die rivier tydens 'n droogte van verskeie jare droog geloop het. 

Die Shirerivier gaan deur die Malombemeer.

## Vislewe 
Daar is baie vis spesies in die rivier; van die bekendste is die Shire-kurper en die Shire-stekelpaling.
Croilia

**Croilia** is 'n genus van visse wat aan die familie Gobiidae behoort. Die genus is skubloos en het slegs een spesie wat in Suider-Afrika voorkom.

## Spesie 
Spesie wat hoort tot die genus en voorkom in Suider-Afrika:
::* *Croilia mossambica* - Grawende dikkop

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings
Gevlekte-sandbabertjie

Die **Gevlekte-sandbabertjie** (*Zaireichthys rotundiceps*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunene-, Okavango-, Zambezi-, Punge-, Buzi- en Saverivier stelsels. Dit kom ook voor in die opvanggebied van Malawimeer.

## Voorkoms 
Die vis is deurskynend tot wit met onreëlmatige grys *skadus* en merke op die lyf. Die stert-, anale- en pektorale vinne het swart strepe op. Die vis word tot 40&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef by sand, gewoonlik begrawe onder die sand met net die oë wat uitsteek. Hulle vreet klein organismes.

Hierdie spesie verteenwoordig tans 'n komplekse klomp spesies en verdere navorsing moet gedoen word.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Zaireichthys-rotundiceps.html
Akona Ndungane

**Akona Ndungane** (gebore in Mthatha op 20 Februarie 1981) is 'n rugbyspeler wat vir die Bulls in superrugby en die Blou Bulle in die Curriebeker op vleuel speel. Hy het in 2006-2007 elf toetse vir die Springbokke gespeel en het ook voorheen vir die Grens Bulldogs gespeel.

## Eksterne skakels 
*Akona Ndungane op SA Rugby
*Akona Ndungane op bluebulls.co.za 
*Akona Ndungane op itsrugby.co.uk
Breëstert-bergbaber

Die **breëstert-bergbaber** (*Amphilius laticaudatus*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Buzirivierstelsel in Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Broadtail mountain catfish*.

## Voorkoms 
Die vis is dofbruin en romerig wit aan die onderkant op die pens en onder die kop. Die vis word tot 51&nbsp;mm lank. Die pektorale- en stertvinne is wyd en lyk amper soos 'n vlerk terwyl die stertvin gevurk is. Die kop is plat met klein oë en daar is drie pare baarde om die mond.

## Habitat 
Die vis leef in vlak, vinnigvloeiende water oor rotse en klippe.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Amphilius-laticaudatus.html
Indiër (sterrebeeld)

Die **Indiër** (Latyn: *Indus*) is ’n sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Dit was een van die 12 sterrebeelde wat in die 16de eeu deur Petrus Plancius geskep is na aanleiding van waarnemings deur Pieter Dirkszoon Keyser en Frederick de Houtman. Dit is nie bekend of die naam verwys na ’n inboorling van Noord-Amerika of van Nederlands-Indië nie.

## Ruimtevoorwerpe 
Die Indiër bevat nie enige helder sterre nie. Alpha Indi is die helderste ster; dit is ’n oranje reus met ’n magnitude van 3,1 en is sowat 101 ligjare van die Aarde af. Epsilon Indi is een van die naaste sterre aan die Aarde, sowat 11,8 ligjare weg. Dit is ’n oranje dwerg van 4,7&nbsp;mag, effens kleiner en kouer as die son.

Daar is een helder dubbelster in die Indiër, Theta Indi. Dit bestaan uit twee wit sterre van 4,5 en 7&nbsp;mag en is 97 ligjare van hier. Die enigste helder veranderlike ster is T&nbsp;Indi, ’n rooi reus 1&nbsp;900 ligjare van die Aarde af met ’n periode van 11 maande. Sy minimum magnitude is 7&nbsp;mag en sy maksimum 5&nbsp;mag.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Starry Night Photography: Indus Constellation
* The clickable Indus
* Star Tales–Indus
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Natalse bergbaber

Die **Natalse bergbaber** (*Amphilius natalensis*) is 'n varswatervis wat voorkom vanaf die oostelike hooglande van Zimbabwe suidwaarts tot by die Umkomaasrivierstelsel in KwaZulu-Natal en die Ruorivier in Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Natal mountain catfish*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n lang en slanke lyf. Die stertvin is gevurk en daar is drie pare baarde om die mond. Die kleur van die vis wissel; gewoonlik is dit dof bruin tot bruin met kolle op. Ander kere is die vis bruin tot swart. Die vis word tot 125&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef tussen klippe en rotse in vinnigvloeiende water. Hulle is naglewend en vreet bodem stroom ongewerweldes. Die vis broei in die somer en is 'n prooi vir forelle.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* *Amphilius natalensis* by FishBase
Gewone bergbaber

Die **Gewone bergbaber** (*Amphilius uranoscopus*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Okavango- en Zambezirivier stelsels. Dit kom ook voor in die ooskusriviere van Suider-Afrika suidwaarts tot by Mkuze in KwaZulu-Natal. Die vis is ook inheems aan Sentraal- en Oos-Afrika. In Engels staan die spesie bekend as die *Common mountain catfish* of *Stargazer mountain catfish*.

## Voorkoms 
[duimnael|links|Uit 'n sytak van die [Assegaairivier, Mpumalanga|Assegaairiviernaby Piet Retief, Mpumalanga]]
Die vis het 'n lang skraal lyf en die stertvin is ietwat gevurk. Die vis is normaalweg geelbruin van kleur of grysbruin. Die vis word tot 170&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in helder, vinnigvloeiende water in rotsatige omgewings. Hulle vreet insekte en ander klein organismes van die rotse af en broei in die somer. Hulle is die prooi vir forelle.

## Trivia 
Die naam *uranoscopus* verwys na die oë wat bo-op die kop is - Engels *stargazer*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Amphilius-uranoscopus.html
Lier (sterrebeeld)

Die **Lier** of **Harp** (Latyn: *Lyra*) is ’n klein sterrebeeld in die noordelike hemelruim. Dit is een van die 48 konstellasies wat deur die 2de-eeuse sterrekundige Ptolemeus beskryf is en is steeds een van die 88 moderne sterrebeelde.

Die sterrebeeld is in die Suidelike Halfrond in die winter sigbaar, laag in die noordelike naghemel.

## Ruimtevoorwerpe 
links|duimnael|Messier 56 (M56) bestaan uit ’n groot aantal sterre wat dig bymekaargehou word deur swaartekrag.
Die Lier se helderste sterre sluit in Vega (α Lyr), die vyfde helderste ster in die ruimte; dit is ’n A0&nbsp;V-tipe en is net 25,3 ligjare van die Aarde af.

Die voorwerpe Messier 56, M57 en Kuiper 90 kom in die Lier voor. M56 is ’n taamlike los bolvormige sterreswerm sowat 32&nbsp;900 ligjare van die Aarde af. Dit het ’n deursnee van 85 ligjare en ’n oënskynlike magnitude van 8,3&nbsp;mag.

M57, ook bekend as die Ring-newel of NGC 6720, het ’n deursnee van een ligjaar en is 2&nbsp;000 ligjare van hier. Dit is een van die bekendste planetêre newels en die tweede een wat ontdek is – in 1779 deur Antoine Darquier, 15 jaar nadat Charles Messier die Handgewig-newel ontdek het. Sterrekundiges het bepaal dat dit tussen 6&nbsp;000 en 8&nbsp;000 jaar oud is.

NGC 6745 is ’n onreëlmatige spiraalsterrestelsel sowat 208&nbsp;miljoen ligjare van die Aarde af. Verskeie miljoene jare gelede het dit met ’n kleiner stelsel gebots en so is ’n streek met jong, warm blou sterre gevorm. Sterrekundiges weet nie of dit ’n vlugtige botsing was of die voorloper van ’n volle samesmelting van die twee stelsels nie

Verskeie planete is reeds in die Lier ontdek, so onlangs as in Januarie 2010 deur die Kepler-sending. ’n Groot deel van die Kepler-ruimtesterrewag se waarnemings word in die Lier gedoen en daar word verwag dat nog baie ander planete hier ontdek sal word.

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Net (sterrebeeld)

Die **Net** ot **Netjie** (Latyn: *Reticulum*) is ’n klein, dowwe sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Die Latynse naam verwys na die kruisdraad voor die oogstuk van ’n teleskoop wat gebruik word om sterposisies te meet. Die sterrebeeld bevat geen helder sterre nie. Net twee sterre is helderder as 5 mag: Alpha en Beta Reticuli.

Die sterrebeeld is in 1621 geskep deur Isaac Habrecht II, wat dit "Rhombus" genoem het. Die Franse sterrekundige Nicolas-Louis de Lacaille het dit in die 18de eeu tydens ’n besoek aan Kaapstad hernoem na "Réticule Rhomboide" om die kruisdraad van sy teleskoop te gedenk. Dit is later na die Latynse "Reticulum" verander in sy sterkatalogus *Coelum Australe Stelliferum*. Die sterrebeeld is in 1922 vir die eerste keer erken.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Reticulum
* The clickable Reticulum
* Star Tales – Reticulum

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Amphilius

**Amphilius** (bergbabers) is 'n genus van visse wat aan die familie Amphiliidae behoort. Die visse is klein met sagte lywe wat leef in helder vloeiende strome; meestal tussen die rotse. Die dosale vin is kort en die pektorale en anale vinne lyk soos vlerke. Die kop is plat met klein ogies en daar is drie pare baarde om die mond. Daar kom drie spesies in Suider-Afrika voor.

## Spesies 
Spesie wat hoort tot die genus en voorkom in Suider-Afrika:
::* *Amphilius laticaudatus* - Breëstert-bergbaber
::* *Amphilius natalensis* - Natalse bergbaber
::* *Amphilius uranoscopus* - Gewone bergbaber

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings
Geiser (bron)

[duimnael|240px|[Old Faithful gedurende 'n uitbarsting]]

'n **Geiser** of **spuitbron** is 'n natuurlike warmwaterbron wat deur aardhitte verhit word en op min of meer vasgestelde tye 'n mengsel van warm water en stoom die lug in spuit. Dit is 'n vulkaniese verskynsel.

Die naam *geiser* kom van *Geysir*, die naam van die bekendste geiser in Ysland, wat op sy beurt afgelei is van die werkwoord *að gjósa* wat ''spuit/spuwe (van 'n vulkaan of termiese bron)'' beteken.

duimnael|links|Strokkurgeiser, Ysland

## Sien ook 
* Geiser, huishoudelike toestel wat warm water lewer.

## Eksterne skakels 
*
Damavand

**Damavand** (Persies: دماوند, [dæmävænd], ) is 'n rustende, maar potensieel aktiewe vulkaan in die Elboers-bergreeks van Iran. Die piek, wat in die noordelike provinsie Māzandarān geleë is, is op 'n hoogte van 5&nbsp;610&nbsp;m die hoogste in Iran en die hele Nabye Ooste.  Dit is een van die Vulkaniese Sewe Kruine.

## Geografie 
duimnael|links|Damavand in die winter
Die Damavand verrys as 'n slapende vulkaankeël, wat tans slegs klein hoeveelhede rook uit sy krater blaas, sowat 70&nbsp;km oos-noordoos van Teheran en suid van die Kaspiese See en toring bo die Elboers-reeks uit. Dit is naas Kilimandjaro in Kenia een van die hoogste vrystaande bergpieke ter wêreld. Die hoogteverskil tussen sy voet en sy spits beloop 4&nbsp;700&nbsp;m en dus aansienlik meer as dié van Berg Everest in die Himalajaberge.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*
Geiser

**Geiser** kan na een van die volgende verwys:

* Geiser, warmwaterbron wat deur aardhitte verhit word en op vasgestelde tye water en stoom die lug in spuit.
* Geiser, huishoudelike toestel wat warm water voorsien.

Strokkur geyser eruption, close-up view.jpg|Strokkurgeiser, Ysland
FEMA - 63 - Photograph by Dave Saville taken on 10-04-1999 in North Carolina.jpg|'n Elektriese geiser.
Zane Kirchner

**Zane Kirchner** (gebore in George op 16 Junie 1984) is 'n oud-Springbokrugbyspeler wat lank vir die Blou Bulle in die Curriebeker en die  in Superrugby gespeel het. Hy was ook deel van Suid-Afrika se span tydens die Rugbywêreldbeker 2015.

Kirchner gaan skool op PW Botha-kollege in sy tuisdorp en speel op losskakel vir die skoolspan; hy word eers op heelagter gekies tydens die 2002 Cravenweek. Hy begin sy provinsiale rugbyloopbaan by die Wildeklawer Griekwas, en draf 58 keer vir hul uit sedert sy Curriebekerdebuut in 2003 voordat hy na die Blou Bulle skuif in 2007. Hy maak sy debuut vir die  in 2008 en behaal 105 punte vir hul in 82 wedstryde.

Gedurende April 2013 word daar aangekondig dat Kirchner die Bulls verlaat om aan te sluit by die Ierse klub Leinster op 'n tweejaar-kontrak. Hy het nie daarna weer teruggekeer na plaaslike rugby nie.

Op 7 Maart 2017 het Kirchner by die Dragons geteken vir die Walliese streek van die Pro 12-reeks vanaf die 2017–18 seisoen.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* Zane Kirchner  by Bulls
* Zane Kirchner by itsrugby.co.uk
Clarias

**Clarias**, is 'n visgenus wat hoort tot die familie *Clariidae*. Die genus word maklik herken aan die kop van been, lang sagte dorsale en anale vinne, groot mond met vier pare baarde en die kamer bo die kieue met die asemhaalorgaan daarin. Daar is 32 spesies van die genus in Afrika waarvan ses in Suider-Afrika voorkom.

## Spesies 
Die volgende spesies kom in Suider-Afrika voor:
::* *Clarias cavernicola* - Spelonkbaber
::* *Clarias gariepinus* - Skerptandbaber
::* *Clarias liocephalus* - Sagkopbaber
::* *Clarias ngamensis* - Stomptandbaber
::* *Clarias stappersii* - Gevlekte baber
::* *Clarias theodorae* - Slangbaber

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Gevlekte baber

Die **Gevlekte baber** (*Clarias stappersii*) - In die Caprivi bekend as die *Witsy baber* – is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunenerivier, Okavangorivier, die boonste gedeelte van die Zambezirivier en Kafuerivier. In Engels staan die vis bekend as die *Blotched catfish*.

## Voorkoms 
Die vis se kop is groot en plat met vier paar baarde. Twee smal tandplate met skerp tande is in die bokaak aanwesig, die agterste langer as die voorste, die vorm is dieselfde.

Die rugvin is lank en hoog, ongeveer die helfte van die vis lengte en hou net voor die stertvin op. Daar is geen vetvin nie. Die stertvin is goed ontwikkel en rond. Die anale vin is lank en hou net voor die stertvin op. die buikvin is gepaard en goed ontwikkel. Die borsvin is gepaard en goed ontwikkel.  Sy liggaamsvorm (profiel) is lomp met die wydste deel net agter die kiewe. Die skubbe is mikroskopies klein in slym.

Die vis is bedek met baie, donker bruin en swart vlekke, die sylyn is wit en die pens en kop is wit aan die onderkant. Die wit streep (sylyn) loop van bokant sy borsvinne tot by sy stert, vandaar sy Caprivi naam.

Die vis word 410&nbsp;mm groot.

## Habitat 
Die vis leef in stadig vloeiende rivier sytakke en vloedvlaktes wat vol plantegroei is.

Hulle vreet ongewerweldes en vis en broei in die somer reën seisoen. Hulle behoort met enige vleisaas, visaas, insekaas of erdwurms gevang te word, mits dit klein genoeg is.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengel Visse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Clarias-stappersii.html
Stomptandbaber

Die **Stomptandbaber** (*Clarias ngamensis*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunenerivier, Okavangorivier, die boonste gedeelte van die Zambezirivier, Kafuerivier, Saverivier, onderste gedeelte van Shirerivier, Limpoporivier en  Pongolarivier. In Engels staan die vis bekend as *Blunttooth catfish*.

## Voorkoms 
Die Stomptandbaber het ‘n plat kop met 4 pare snorbaarde, wat ongeveer 'n kwart van sy lyflengte lank is. Hy het ‘n tandplaat  met ‘n tweede halfmaanvormige (wit) plaat daaragter, in die bokaak.

Die rugvin is lank, begin amper net agter die kop, maar hou heelwat voor die stertvin op. Die stertvin is rond en baie goed ontwikkel. ‘n Vetvin is aanwesig tussen die rugvin en die stertvin, maar nie baie duidelik nie. Sy anale vin is lank en hou net voor die stertvin op. Die buikvin is gepaard terwyl die borsvin gepaard en goed ontwikkel is.

Sy liggaamsvorm is lomp, iewat plomper as ‘n skerptandbaber. Hy het mikroskopiese klein skubbe in slym.

Die vis is grys tot donker bruin, swart, van kleur met 'n wit tot room kleurige onderkant. Die vis word 730&nbsp;mm groot en kan tot 4&nbsp;kg weeg.

## Habitat 
Die vis verkies diep, stil poele met goeie en volop skuilplek, verkieslik waterplante. Hy is baie aktief tussen 16h00, regdeur die nag, tot 10h00.

Hy vreet vleis, vis, insekte en wurms, maar aan die klein kant. Hengelaars gebruik ook stadige klein kunsaas en donker loodkoppe.

## Algemeen 
Hy is baie volop waar hy voorkom maar die meeste hengelaars sien hom aan as ‘n gewone baber (skerptandbaber). Hy is egter baie sterker, meer veglustig, en baklei soos ‘n gewone baber twee maal sy grootte.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengel Visse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Clarias-ngamensis.html