Outoritarisme

**Outoritarisme** is 'n vorm van regering wat gekenmerk word deur die verwerping van politieke pluraliteit, die gebruik van 'n sterk sentrale mag om die politieke status quo te bewaar, en vermindering van die oppergesag van die reg, skeiding van magte en demokratiese verkiesings. Politieke wetenskaplikes het baie tipologieë geskep wat variasies van outoritêre regeringsvorme beskryf.

In 'n invloedryke 1964-werk het die politieke wetenskaplike Juan Linz outoritarisme gedefinieer dat dit vier eienskappe besit:

# Beperkte politieke pluralisme, gerealiseer met beperkings op die wetgewer, politieke partye en belangegroepe.
# Politieke legitimiteit gebaseer op 'n beroep op emosie en identifikasie van die regime as 'n noodsaaklike euwel om "maklik herkenbare samelewingsprobleme, soos onderontwikkeling of opstand" te bekamp.
# Minimale politieke mobilisering en onderdrukking van aktiwiteite teen die regering.
# Swak gedefinieerde uitvoerende magte, dikwels vaag en verskuiwend, wat die mag van die uitvoerende gesag uitbrei.

Minimaal omskryf, het 'n outoritêre regering nie vrye en mededingende direkte verkiesing van wetgewers nie, geen vrye en mededingende direkte of indirekte verkiesings vir uitvoerende leiers nie, of albei. Breed gedefinieerde, outoritêre state sluit in lande wat nie burgerlike vryhede het nie, soos godsdiensvryheid, of lande waarin die regering en die opposisie nie minstens een keer na die vrye verkiesing van die mag wissel nie. Outoritêre state kan nominaal demokratiese instellings bevat, soos politieke partye, wetgewers en verkiesings, wat daarin slaag om outoritêre bewind te verskans en bedrieglike, nie-mededingende verkiesings kan voorkom. Sedert 1946 het die aandeel van outoritêre state in die internasionale politieke stelsel toegeneem tot in die middel van die 1970's, maar het van toe af gedaal tot in die jaar 2000.

## Eienskappe
Outoritarisme word gekenmerk deur hoogs gekonsentreerde en gesentraliseerde regeringsmag wat deur politieke onderdrukking gehandhaaf word en die uitsluiting van potensiële uitdagers. Dit gebruik politieke partye en massa-organisasies om mense te mobiliseer rondom die doelstellings van die regime. Adam Przeworski het geteoretiseer dat 'outoritêre ewewig hoofsaaklik op leuens, vrees en ekonomiese welvaart berus'.

Outoritarisme is ook geneig om die informele en ongereguleerde uitoefening van politieke mag te behels, 'n leierskap wat 'selfaangestel is en selfs as verkies nie deur burgers se vrye keuse deur mededingers verdring kan word nie, die arbitrêre ontneming van burgerlike vryhede en min verdraagsaamheid vir sinvolle opposisie.  Grondwette in outoritêre state kan verskillende rolle vervul, insluitend "bedieningshandleiding" (wat beskryf hoe die regering moet funksioneer); "advertensiebord" (teken van die bedoeling van die regime), "bloudruk" (uiteensetting van toekomstige regimeplanne) en "vensterbedekking" (materiaal wat bedoel is om te verdoesel, soos bepalings waarin vryhede uiteengesit word wat nie in die praktyk gehuldig word nie). Outoritêre grondwette kan help om regimes te legitimeer, versterk en konsolideer. 'n Outoritêre grondwet "wat regeringsoptrede suksesvol koördineer en volksverwagtinge definieer, kan ook help om die bewind van die regering te konsolideer deur weer koördinasie op 'n ander stel reëlings te belemmer". Anders as demokratiese grondwette, plaas outoritêre grondwette nie direkte perke op uitvoerende gesag nie; in sommige gevalle kan sulke dokumente egter as maniere vir elites funksioneer om hul eie eiendomsreg te beskerm of die gedrag van outokrate te beperk.

Die konsep van 'outoritêre konstitusionalisme' is ontwikkel deur die regsgeleerde Mark Tushnet. Tushnet onderskei outoritêre konstitusionalistiese regimes van 'liberale konstitusionalistiese' regimes ('die soort wat bekend is in die moderne Weste, met kernverbintenisse tot menseregte en selfregering wat deur middel van verskillende institusionele meganismes geïmplementeer word') en van suiwer outoritêre regimes (wat die idee verwerp) van menseregte of beperkings op leiers se mag. Carles Boix, Susan Stokes, Dietrich Rueschemeyer, Evelyne Stephens en John Stephens voer aan dat ekonomiese ontwikkeling die waarskynlikheid van demokratisering verhoog. Adam Przeworski en Fernando Limongi voer aan dat hoewel ekonomiese ontwikkeling demokrasieë minder geneig is om outoritêr te word, daar onvoldoende bewyse is om tot die gevolgtrekking te kom dat ontwikkeling demokratisering veroorsaak ('n outoritêre staat in 'n demokrasie verander).

Eva Bellin voer aan dat onder sekere omstandighede die burger en arbeid meer geneig is om demokratisering te bevoordeel, maar minder onder ander omstandighede. Ekonomiese ontwikkeling kan die steun van die publiek vir outoritêre regimes op kort tot mediumtermyn verhoog.

Volgens Michael Albertus word die meeste grondhervormingsprogramme geneig om geïmplementeer te word deur outoritêre regimes wat gevolglik eiendomsreg van die begunstigdes van die grondhervorming weerhou. Outoritêre regimes doen dit om dwingende hefboomwerking oor landelike bevolkings te verkry.

### Instellings
Binne outoritêre stelsels is daar moontlik demokratiese instellings soos politieke partye, wetgewers en verkiesings, maar dit word op so 'n manier bestuur dat outoritêre regimes verskans word.

Struikelblokke vir vrye en regverdige verkiesings in outoritêre stelsels kan die volgende insluit: In die 2010's het die regering van Kazakhstan onsuksesvol probeer om burgers en polisie te mobiliseer om saam te werk deur die nulverdraagsaamheid teenoor klein misdade.

### Manipulasie van inligting 
Volgens 'n studie van 2019 deur Sergei Guriev en Daniel Treisman het outoritêre regimes mettertyd minder afhanklik geword van geweld en massa-onderdrukking om beheer te behou. Die studie toon eerder dat sodanige leiers toenemend gebruik maak van inligting as 'n beheermiddel. Owerhede probeer toenemend 'n voorkoms van goeie prestasies skep, die onderdrukking van die staat verberg en "demokrasie" navolg.

### Sistemiese swakheid en weerstandigheid
Andrew J. Nathan merk op dat "regime-teorie" meen dat outoritêre stelsels inherent broos is as gevolg van swak legitimiteit, oormatige afhanklikheid van dwang, oormatige sentralisering van besluitneming en die oorheersing van persoonlike mag bo institusionele norme. [...] Min outoritêre regimes - hetsy kommunisties, fascisties, korporatisties of persona-gedrewe - het dit reggekry om ordelike, vreedsame, tydige en stabiele opvolging te bestuur”.

Politieke wetenskaplike Theodore M. Vestal skryf dat outoritêre politieke stelsels verswak kan word deur onvoldoende reaksie op populêre of elite eise, en dat die outoritêre neiging om op uitdagings te reageer deur strenger beheer uit te oefen, in plaas van deur aan te pas, die legitimiteit van 'n outoritêre staat kan benadeel en lei tot die ineenstorting daarvan.

Outoritêre state kan gebruik maak van maatreëls wat staatsgreepbestand genoem word (strukture wat dit moeilik maak vir enige klein groep om die bewind omver te werp). Staatsgreepwerende strategieë sluit in die strategiese plasing van familie-, etniese en godsdiensgroepe in die weermag; die skep van 'n gewapende mag parallel met die staande weermag; en die ontwikkeling van verskeie interne veiligheidsagentskappe met oorvleuelende jurisdiksie wat mekaar voortdurend monitor.  Navorsing toon dat sommige strategieë vir staatsgreepbestendigheid die risiko van staatsgrepe verminder. Staatsgreepbestendigheid verminder egter die militêre doeltreffendheid, en beperk die voordeel wat 'n posbekleër kan verkry. 'n Studie uit 2016 toon dat die implementering van opeenvolgingsreëls die voorkoms van staatsgreeppogings verminder.  Daar word geglo dat opvolgreëls die koördineringspogings tussen staatsgreepbeplanners bemoeilik deur elite te oortuig wat meer het om te verkry deur geduld as deur iets te beplan. In 'n studie uit 2017 word bevind dat lande se staatsgreepbestrydingstrategieë sterk beïnvloed word deur ander lande met soortgelyke geskiedenis.  In 'n 2018-studie in die Journal of Peace Research is bevind dat leiers wat staatsgreeppogings oorleef en daarop reageer deur bekende en potensiële mededingers te suiwer, waarskynlik langer termyn as leiers sal hê.  'n Studie uit 2019 in Conflict Management and Peace Science het bevind dat persona gedrewe diktature meer geneig is om staatsgreepwerende maatreëls te tref as ander outoritêre regimes; die outeurs voer aan dat dit is omdat "persona gedrewe leiers gekenmerk word deur swak instellings en 'n nou steunbasis, 'n gebrek aan verenigende ideologieë en informele bande met die heerser".

Volgens 'n studie uit 2019 is persona gedrewe diktature meer onderdrukkend as ander vorme van diktatuur.

## Verwysings 
## Notas