Frankryk

**Frankryk** (Frans: *France*, [fʁɑ̃s], ), amptelik die **Franse Republiek** (*République française*, [ʁepyblik fʁɑ̃sɛːz], ), is 'n sentralistiese, demokratiese republiek in Wes-Europa, begrens deur België, Luxemburg, Duitsland, Switserland, Italië, Monaco, Spanje en Andorra. Dit beslaan 'n oppervlakte van 643&nbsp;801&nbsp;km² en het in 2024 'n bevolking van 68&nbsp;374&nbsp;591 gehad.

## Etimologie 
Die naam "Frankryk" het oorspronklik na die hele Frankiese Ryk verwys en is ontleen aan die Latynse *Francia*, "ryk van die Franke". Die moderne Frankryk word in Italiaans en Spaans steeds *Francia* genoem, terwyl die Afrikaanse "Frankryk", die Duitse *Frankreich*, die Nederlandse *Frankrijk* en die Noorse asook Sweedse *Frankrike* almal na die "land/ryk van die Franke" verwys.

Die naam van die Franke is verwant aan die Engelse woord *frank* ("vry"): laasgenoemde stem ooreen met die Ou Franse *franc* ("vry", "edel", "opreg") wat oorspronklik ontleen is aan die Middeleeuse Latyn *francus* ("vry", "van diens vrygestel"; "vryman", "Frank"), 'n veralgemening van die stamnaam wat 'n Laat Latynse leenwoord van die gerekonstrueerde Frankiese endoniem **Frank* is. Volgens 'n teorie is die betekenis van "vry" oorgeneem omdat, nadat die verowering van Gallië, slegs die Franke belastingvryheid geniet het, of meer algemeen omdat hulle die status as vrye mans geniet het in teenstelling met bediendes of slawe. hoewel dié wapens dalk weens hul gebruik deur die Franke só genoem is en nie andersom nie. Hollande is in 2017 opgevolg deur die sosiaalliberale Emmanuel Macron.

## Politiek 
[duimnael|links|upright|[Sébastien Lecornu, sedert September 2025 die eerste minister van Frankryk]]
duimnael|Die *Palais Bourbon*, setel van die *Assemblée nationale* (Nasionale Vergadering) in Parys
duimnael|Die *Palais du Luxembourg*, setel van die *Sénat* (Senaat) in Parys
Frankryk is sedert die jaar 1875 'n republiek met 'n parlementêre stelsel. Vandag is die land 'n sentralistiese, demokratiese republiek met 'n semi-presidensiële regeringstelsel. Die grondwet van die Vyfde Republiek van Oktober 1958 verleen meer gesag aan die Staatspresident, wat regstreeks deur die volk vir 'n ampstermyn van vyf jaar verkies word.

Die Franse President het die meeste bevoegdhede van alle staatshoofde in die Europese Unie. Hy benoem die eerste minister en die kabinet, het 'n vetoreg op die besluite van die parlement en die reg om die parlement te ontbind. Hy is die opperbevelvoerder van die Franse Weermag en koördineer die veiligheids- en verdedigingsbeleid en buitelandse beleid van Frankryk. Danksy die Franse kernwapens en die vetoreg in die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad oefen hy groot invloed op die internasionale politiek uit. In krisistye het hy selfs onbeperkte bevoegdhede. Die President kan vir 'n onbeperkte aantal ampstermyne herverkies word en het as gevolg van 'n wysiging van die Franse grondwet in Februarie 2007 immuniteit tydens sy ampstermyn. Tans is Emmanuel Macron die sewende Staatspresident van die Franse Republiek.

Die regering onder die leiding van die eerste minister, sedert September 2025 Sébastien Lecornu, bepaal die beleid van die republiek.

Die parlement bestaan uit twee kamers, die Nasionale Vergadering (*Assemblée nationale*) met 577 vyfjaarliks direk verkose afgevaardigdes en die Senaat (*Sénat*) met 331 lede, wat indirek verkies word. Die parlement kontroleer die regering en beraadslaag en besluit nasionale wette.

Die oorsese gebiede word deur 22 afgevaardigdes in die Nasionale Vergadering en 14 in die Senaat verteenwoordig. 'n Bykomende 12 senatore word deur Franse burgers in die buiteland verkies.

### Buitelandse beleid 
[duimnael|Die Franse kernaangedrewe [vliegdekskip *Charles de Gaulle*]]
Frankryk is 'n permanente lid van die Verenigde Nasies (VN) se Veiligheidsraad en beskik oor die vetoreg. Die buitelandse beleid van die land konsentreer op die noue bande met Duitsland binne die strukture van die Europese Unie en sy belangrike betrekkinge met voormalige kolonies in Afrika. In baie Afrikalande tree die Franse regering met 'n soort ordende gesag op.

Frankryk staan skepties teenoor die Verenigde State se beleid as die enigste oorblywende supermoondheid en maak steeds eie voorstelle in verband met internasionale vraagstukke. Volgens sy eie internasionale rol-konsep is Frankryk een van die oorblywende groot moondhede vanweë sy vetoreg in die Veiligheidsraad, sy kernwapenarsenaal en sy vermoë om wêreldwyd as 'n militêre mag op te tree.

Die land probeer steeds op internasionale vlak as onafhanklike moondheid optree en sodoende by internasionale aktiwiteite en vraagstukke betrokke te raak. Die land se buitelandse beleid kan dus naas "aktiwisme" met sleutelwoorde soos *grandeur*, *rang* en *gloire* ("grootheid", "rang" en "glorie"), maar ook trots, prestige en waardigheid opgesom word.

### Verdediging 
duimnael|Die Franse Dassault Mirage 2000 vegvliegtuig
Die land was in 1949 een van die stigterslede van die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO) en is op militêre gebied deur die Verenigde State beskerm. Met die presidentskap van generaal de Gaulle in 1958 het die betrekkinge met die Verenigde State en die Amerikaans-oorheerste NAVO egter begin verander. Frankryk het die militêre afdeling van die NAVO in 1968 verlaat, maar gaan steeds voort om 'n aktiewe rol by die politiese aktiwiteite van die organisasie speel.

Onder die leiding van de Gaulle het Frankryk vanaf 1960 sy eie kernwapens ontwikkel. As 'n kernmoondheid het die land vanaf 1965 met sy *Force de Frappe* op vyftig vliegtuie met kernwapens gesteun, en in 1968 het die Franse weermag reeds oor agttien lanseerplatforms vir middelafstandmissiele beskik, wat in die jare 1970 en 1971 met kernmissiele toegerus is.

In die sewentigerjare is die *Force de Frappe* versterk deur duikbote met sestien middelafstandmissiele.

Diensplig is sedert die Algeriese Oorlog geleidelik afgeskaal en uiteindelik in 2001 deur Jacques Chirac opgeskort. Frankryk beskik tans oor 'n beroepsweermag van sowat 359&nbsp;000 soldate. Die land se militêre begroting beloop sowat 2,6 persent van sy bruto geografiese produk, effens meer as die Verenigde Koninkryk met 2,4 persent, en is die hoogste in die Europese Unie waar lidstate gewoonlik slegs 'n gemiddelde van minder as 1,5 persent aan verdediging bestee. Dit beteken dat die Franse en Britse begroting sowat 40 persent van die EU se totale militêre uitgawes beloop. Frankryk belê sowat tien persent van sy militêre begroting in sy *force de frappe* (kernwapens). Die militêre uitrusting word oorwegend plaaslik vervaardig.

## Ekonomie 
### Hoofkenmerke 
|}

[duimnael|links|Die nuwe [Airbus A380 is op 18 Januarie 2005 in die Franse stad Toulouse bekend gestel]]
Frankryk is 'n lid van die G8-groep van leidende nywerheidslande en is tans die vyfde grootste ekonomie ter wêreld, na die Verenigde State, Japan, Duitsland en die Verenigde Koninkryk, asook die tweede grootste nywerheidsland in Europa na Duitsland. Frankryk het by nog 11 ander EU-lede aangesluit om die Euro as nuwe gemeenskaplike geldeenheid te gebruik vanaf 1 Januarie 1999. Die Euromunte en -banknote het die Franse Franc totaal vervang in 2002.

Die Franse ekonomie steun sowel op die private entrepreneurskap (met meer as 2,5&nbsp;miljoen geregistreerde ondernemings) asook staatsbeheerde bedrywe. Alhoewel die invloed van die staat nou geleidelik verminder word, beheer publieke ondernemings nog 'n groot deel van die Franse infrastruktuur, met name die spoorweë (SNCF), elektrisiteit, lugvaart en telekommunikasie. Die regering is tans besig om sy aandele aan Air France, France Télécom, versekerings-, bank- en krygstuigbedrywe te verkoop. Ekonomiese patriotisme, dirigisme, sentralisering en hiërargiese strukture bly egter tipiese kenmerke van die Franse ekonomie.

Desondanks die patriotiese tendense van die land se ekonomiese beleid is 46 persent van aandele in ondernemings, wat in die CAC 40 gelys word, in buitelandse besit. Maar sedert die Sosialistiese oorwinning in die verkiesing van die jaar 1981 het Frankryk se ekonomiese beleid duidelik in 'n ander rigting beweeg as dié van byvoorbeeld die Verenigde Koninkryk of Duitsland. Die Franse regering het in die verlede aktief opgetree teen vyandige oornames van Franse ondernemings en meer aandag aan sosiale vraagstukke gegee as aan die stabiliteit van sy geldeenheid.

### Buitelandse handel en beleggings 
[duimnael|Die eksklusiewe ekonomiese sone van Frankryk en sy [Franse oorsese gebiede|oorsese gebiede]]
Die hoofsaalike uitvoergoedere is motors, vliegtuie, farmaseutiese produkte, elektroniese toerusting en wyn. Volgens die OESO was Frankryk in 2004 die vyfde grootste uitvoerder van vervaardigde produkte, ná die Verenigde State, Duitsland, Japan en die Volksrepubliek China. Tegelykertyd is dit die vierde grootste invoerder van vervaardigde goedere (ná die Verenigde State, Duitsland en die Volksrepubliek China).

In 2005 het Frankryk se uitvoere €355&nbsp;miljard beloop. Uitvoere na die Verenigde State het met nege en uitvoere na Asiatiese lande selfs met sestien persent gegroei. Nogtans voer die land minder goedere en dienste uit as ander vergelykbare nywerheidslande.

Die statistieke van die OESO toon in 2003 dat Frankryk die lidstaat met die meeste direkte buitelandse beleggings is (met die uitsondering van Luxemburg, waar buitelandse beleggings grotendeels in die vorm van geldtransaksies van internasionale banke met 'n setel in Luxemburg gemaak word). Met buitelandse beleggings ter waarde van 47 miljard VSA-dollar oortref Frankryk selfs die Verenigde State met 39,9&nbsp;miljard VSA-dollar, Duitsland (12,9 miljard VSA-dollar) en Japan (6,3 miljard VSA-dollar).

### Ekonomiese sektore 
duimnael|La Défense, die sakesentrum van Parys
Die vernaamste sektore van die Franse ekonomie is die motornywerheid, ruimte- en lugvaartnywerheid, masjienbou, chemiese nywerheid en die inligtings- en kommunikasietegnologie. Die metropolitaanse gebied van Parys is die grootste nywerheids- en handelsentrum. Ander belangrike sentrums is Lyon, Marseille, Lille, Toulouse, Bordeaux, Straatsburg, Nantes, Nice en Rennes.

Landbou en toerisme is eweneens hoogs ontwikkel. Sedert 1969 het die landbousektor 'n positiewe handelbalans, en Frankryk het tot die tweede grootste uitvoerder van landbouprodukte op die wêreldmark ontwikkel, met wyn, dranke, graan, suiwelprodukte en suiker as sy vernaamste uitvoergoedere. Die land produseer jaarliks 55&nbsp;miljoen hektoliter wyn en is met meer as 75 miljoen buitelandse besoekers in 2003 die belangrikste toeristebestemming ter wêreld, nog voor Spanje (52,5&nbsp;miljoen toeriste) en die Verenigde State (40,4&nbsp;miljoen toeriste). Frankryk lok met sy kulturele erfenis in historiese stede soos Parys, lang strande en gesofistikeerde vakansieoorde langs sy kuslyn, ski-oorde in die Sentraalmassief, die Alpe en die Pireneë en landelike gebiede wat met hulle natuurskoon en rustigheid bekoor en gewild is by ekotoeriste.

### Die luukse goederebedryf 
[duimnael|*Louis Vuitton*-bybehore in die vertoonvenster van 'n [Hongkongse winkel]]
Die Franse luukse goederebedryf het oor die eeue 'n mededingende posisie op internasionale markte gehandhaaf. Sy suksesverhaal berus op die tradisionele samewerking tussen staat, ambagsbedryf en samelewing wat in die afgelope jare met 'n uiters doeltreffende strategie van ondernemings in dié bedryf gepaard gegaan het. Groot eiendomsmaatskappye en handelsmerke van wêreldfaam verseker dat Frankryk se aandeel op die wêreldmark vir tradisionele luukse goedere meer as 'n derde beloop.

Luukse is oorspronklik verbind met oorvloed, veelvuldigheid en afwisseling, waarby die klemtoon in Frankryk dikwels op sinlike genot en lewensvreugde val. Onafhanklik van al die emosionele en maatskaplike aspekte van luukse het die belangrikheid van luukse goedere in Frankryk sy wortel in suiwer ekonomiese oorwegings. In die 17de eeu, die tydperk van Lodewyk XIV, die Sonkoning, het die Franse minister van finansies, Jean-Baptiste Colbert, die verhoging van uitvoere bepleit om 'n oorskot op die handelsbalans aan te teken en sodoende die staat se skatkis te vul.

Colbert het die stigting en uitbreiding van fabrieke bevorder wat hoogwaardige produkte sou vervaardig om hulle na die buiteland uit te voer, waaronder edele tekstielstowwe en porselein. Die luukse goederebedryf het gaandeweg tot 'n soort nasionale kultuurgoed ontwikkel wat in die Franse bewussyn veranker is. Toe die bedryf in 2009 weens die internasionale finansiële krisis in 'n resessie gedompel is, was die Franse staat dan ook bereid om dit met belastinggeld te subsidieer.

Dit is veral kleding, bybehore, juweliersware, horlosies, parfuums, kosmetiek en meubels waarmee die bedryf sukses op die wêreldmark behaal. Volgens die tydskrif *Forbes* se ranglys van welvarende persoonlikhede in 2011 was vier verteenwoordigers van die Franse luukse goederebedryf onder die top vyf rykste mense in die land: Bernard Arnault (*LVMH*-groep), Liliane Bettencourt (dogter van die stigter van ''L'Oréal*), François Pinault (voormalige voorsitter van *Pinault-Printemps-Redoute/PPR*) en die Gebroeders Wertheimer (eienaars van *Chanel''). Die enigste nyweraar was Serge Dassault (lug- en ruimtevaart) wat die vierde plek beklee het.

Die sterk uitvoergerigte Franse luukse goederebedryf dra sowat een persent tot die land se bruto geografiese produk by en het 200&nbsp;000 werknemers in diens. In 2012 het kopers wêreldwyd sowat €200 miljard (ZAR2,7 miljard) aan luukse goedere bestee, waarvan veertig persent aan Frans-vervaardigde produkte. Tien persent van alle luukse goedere word na Japan uitgevoer, terwyl uitvoere na nuut geïndustrialiseerde lande stewig groei. Hier word sekere luukse goedere in tye van ekonomiese onsekerheid of hoë inflasiekoerse as 'n veilige belegging beskou. Vervaardigers en klante heg daarnaas groot waarde aan eksklusiwiteit sodat luukse merke ook tydens 'n ekonomiese insinking nie by uitverkope betrokke raak nie.

Een van die belangrikste bates van die bedryf naas eksklusiwiteit is dan ook die beheer oor die handelsmerk, die prysvlak en die vervaardiging van produkte. Baie Franse vervaardigers van luukse goedere beskik oor hul eie winkelkettings sodat prysvlakke beheer kan word en plaas nie die vervaardiging van hul produkte uit nie (sowat tagtig persent van Franse luukse goedere word deur ondernemings in dié bedryf self vervaardig). Baie ondernemings is steeds in familiebesit, alhoewel die bedryf deur groot beheermaatskappye oorheers word. Die hoofstad Parys word as die wêreldhoofstad van luukse goedere beskou – 'n groot persentasie ondernemings in die bedryf het sy hoofkwartiere in die sogenaamde "Goue Driehoek" (''Triangle d'or'') tussen die Rue du Faubourg Saint-Honoré, die Avenue Georges-V en die Avenue Montaigne, of in die Rue de la Paix en op die Place Vendôme.

Die luukse goederebedryf word naas die lug- en ruimtevaartbedryf, die farmaseutiese bedryf en die landbousektor by die suksesvolste ekonomiese sektore van die land gereken wat grootskaals na die buiteland uitvoer en 'n stabiele oorskot op die handelsbalans toon – terwyl die nywerheidsektor se bydrae tot die Franse BGP tussen 2000 en 2011 van agttien tot twaalf persent gedaal het.

### Infrastruktuur 
[duimnael|'n TGV-hoëspoedtrein in die stasie van [Lyon]]
Frankryk het 'n goed ontwikkelde infrastruktuur wat in sy metropolitaanse gebiede en nywerheidsentrums selfs as uitstekend beskryf kan word. Die uitgebreide netwerk van snelweë sluit 'n groot persentasie privaat tolpaaie in. Die land beskik tans ook oor die grootste spoorwegnetwerk vir hoëspoedtreine wat steeds verder uitgebrei word. Nuwe spoorlyne vir Franse TGV- en Duitse ICE-hoëspoedtreine tussen Parys en Saarbrücken, Straatsburg, Frankfurt am Main, Stuttgart en München is in 2007 in bedryf gestel. Tot en met 2020 sal 2&nbsp;000 kilometer se nuwe hoëspoedspoorlyne gebou word.

Die Franse regering het vir homself daarnaas 'n ambisieuse doelwit gestel om die aantal elektriese motors teen die jaar 2020 tot twee miljoen te verhoog.

## Demografie 
Teen die begin van 2019 is die bevolking van metropolitaanse Frankryk en die oorsese gebiede op sowat 67 &nbsp;miljoen beraam. Die bevolkingsdigtheid was 116 inwoners per vierkante kilometer.

duimnael|links|Die volkskleredrag van Batz-sur-Mer (Loire-Atlantique)
duimnael|Verspreiding van plaaslike tale en dialekte in Frankryk
Daar is tans 73 stede wat saam met hulle voorstede 'n inwonertal van meer as 100&nbsp;000 het. Die grootste stedelike gebiede is Parys (12,3 miljoen), Lyon (2,3&nbsp;miljoen), Marseille (1,7&nbsp;miljoen), Toulouse (1,3&nbsp;miljoen), Lille (1,2&nbsp;miljoen), Bordeaux (1,2&nbsp;miljoen), Nice (1&nbsp;miljoen), Nantes (0,9&nbsp;miljoen), Straatsburg (0,8&nbsp;miljoen) en Rennes (0,7&nbsp;miljoen).

Frankryk het naas Duitsland die tweede grootste bevolking in die Europese Unie (EU). Anders as in Duitsland is daar 'n aansienlike natuurlike bevolkingsgroei, met 828&nbsp;000 geboortes teenoor 542&nbsp;600 sterfgevalle in 2010. Frankryk toon ná die Republiek Ierland die tweede gunstigste demografiese ontwikkeling in die EU. In 2003 is 280&nbsp;300 huwelike gesluit.

Op 1 Januarie 2004 is 25,3&nbsp;persent van die Franse jonger as twintig en 16,2 persent ouer as 65 jaar. Die gemiddelde lewensverwagting van vroue is 83,8 jaar, terwyl dié van mans 76,7 jaar is.

Die amptelike taal in metropolitaanse Frankryk en die oorsese gebiede is Frans, tog praat die grootste deel van die Franse bevolking 'n plaaslike dialek. Naas Frans bestaan daar 'n aantal inheemse tale soos (Baskies, Bretons, Katalaans, Korsikaans, Nederlands (Vlaams), Duits (Elsassiese Duits) en Oksitaans), maar die Franse regering en skoolstelsel het die gebruik van hierdie tale sterk afgeraai tot redelik onlangs.

### Buitelandse bevolking 
duimnael|Mense volgens geboorteland wat in Frankryk woon, soos in 1999
Vanweë die stadige bevolkingsgroei was daar reeds teen die middel van die 19de eeu 'n knellende tekort aan mannekrag in Frankryk. So het reeds met die begin van die nywerheidsomwenteling gasarbeiders uit ander Europese lande soos Italië, Pole, Duitsland, Spanje en België na Frankryk gekom om hulle in die metropolitaanse gebied van Parys of in die mynboustreke en swaar nywerheidsgebiede van Nord-Pas-de-Calais en Lotaringe te vestig.

Vanaf 1880 het die buitelandse bevolking sowat een miljoen beloop, en immigrante het tussen sewe en agt persent van die ekonomies aktiewe bevolking verteenwoordig.

Die demografiese fenomeen van massa-emigrasie, wat in hierdie tydperk kenmerkend vir byvoorbeeld Duitsland was, was in Frankryk heeltemaal onbekend. In die tyd van die Eerste Wêreldoorlog was sowat drie persent van die bevolking van buitelands afkoms, en onverdraagsaamheid teenoor vreemdelinge het geleidelik begin toeneem. Die aantal buitelanders het in die volgende jare verder toegeneem en in 1931 6,6 persent van die totale bevolking beloop. Nog tot en met 1974 was Frankryk se immigrasiebeleid relatief liberaal. In 2006 was 5,8 persent van die bevolking van buitelandse afkoms, naas 'n bykomende 4,3 persent wat in die buitelande gebore was en ingeburger is (die sogenaamde *Français par acquisition*).

Ten opsigte van die herkomslande was daar groot verskuiwings. Terwyl in 1931 meer as 90 persent van die buitelandse bevolking van Europese afkoms was, veral uit Italië en Pole, het hulle aandeel in die 1970's tot sowat 60 persent gedaal. Intussen was Portugese die belangrikste groep immigrante.

In 2010 was 6,7 miljoen inwoners in die buiteland gebore – sowat elf persent van die totale bevolking. Dit maak van Frankryk die sesde belangrikste immigranteland ter wêreld ná die Verenigde State (42,8 miljoen), die Russiese Federasie (12,3 miljoen), Duitsland (9,1 miljoen), Saoedi-Arabië (7,3 miljoen), Kanada (7,2 miljoen), maar nog voor die Verenigde Koninkryk met 6,5 en Spanje met 6,4 miljoen immigrante.

Kinders van immigrante – met een of twee buitelandse ouers – het in 2008 elf persent van die totale bevolking of 6,5 miljoen beloop. By drie miljoen van hulle is albei ouers van buitelandse herkoms. Tans is die meeste immigrante uit die Europese Unie (34 persent, veral Portugese, Italianers en Spanjaarde), die Magreb-lande van Noord-Afrika (Algerië, Marokko en Tunisië, 30 persent), Asië (14 persent, waarvan 'n derde uit Turkye) en Afrika suid van die Sahara (elf persent) afkomstig.

## Geloof 
[duimnael|Die [Mont-Saint-Michel aan die Bretons-Normandiese grens]]
Frankryk is 'n laïsistiese republiek waar staat en godsdienstige gemeenskappe streng van mekaar geskei word volgens die grondwetlike beginsel van sekularisme. Religieuse gemeenskappe beoefen hul geloof volgens die wet van 2 Januarie 1907 oor openbare geloofsbeoefening as verenigings volgens die wet van 1901 oor verenigings en/of die wet van 1905 oor die skeiding van staat en kerk. So is daar geregistreerde religieuse verenigings volgens albei regsvorme. Geen kerk of religieuse vereniging word deur die staat amptelik as sulks erken nie.

Die staat hou geen statistiek oor die geloof van sy burgers nie, en alle gegewens berus op skattings of inligting wat deur die gemeenskappe self verskaf word. Die 2003 CIA World Factbook lys die gelowe van Frankryk as: Katoliek 83–88%, Protestants 2%, Joods 1%, Moslem (Noord-Afrikaanse werkers) 5–10%, ongebonde 4%.

Volgens skattings, wat op demoskopiese navorsing gebaseer is, is daar 5 miljoen Moslems, 1 miljoen Protestante, 600&nbsp;000 Boeddhiste, 600&nbsp;000 Jode en 150&nbsp;000 ortodokse Christene.

Sedert die Franse Rewolusie en volgens latere wetgewing is alle Rooms-Katolieke kerkgeboue, wat voor 1905 opgerig is, in staatsbesit en word gewoonlik deur plaaslike owerhede beheer. Weens 'n tekort aan fondse het honderde kerkgeboue te duur geword vir dorpe wat dikwels twee of meer sakrale geboue moet onderhou sodat 'n paar burgemeesters in 2007 gedreig het om hulle te laat afbreek. Tans word 2&nbsp;800 van sowat 15&nbsp;000 kerkgeboue op die platteland bedreig.

### Die Joodse gemeenskap 
duimnael|Verskillende kleredragte van Middeleeuse Franse Jode
Frankryk se Joodse gemeenskap is die derde grootste ter wêreld naas die Verenigde State en Israel. Hulle verskil egter van ander Joodse gemeenskappe in Europa deur hulle oorwegend Noord-Afrika-Sefardiese herkoms (60 tot 70 persent). Die Joodse bevolking het veral uit die voormalige kolonies Algerië, Marokko en Tunisië na Frankryk gekom. Die sogenaamde Crémieux-dekreet het Algerynse Jode in 1870 tot Franse burgers verklaar en hulle het ná die onafhanklikwording van Algerië in 1962 saam met die *Pieds noirs*, die Europese setlaars, na Frankryk gevlug.

## Administratiewe verdeling 
duimnael|Die nuwe administratiewe verdeling van Frankryk sedert 1 Januarie 2016
duimnael|Die Rhônedelta in Suid-Frankryk
duimnael|Landskap in Bourgogne
duimnael|La Défense, Parys
Frankryk was vanaf 1956 in administratiewe opsig in 27 administratiewe geweste (Frans: *régions*) verdeel, wat verder in 100 departemente (Frans: *départements*) verdeel is. Die departemente is (hoofsaaklik alfabeties) genommer en hierdie nommer word in o.a. poskodes en motor-registrasienommers gebruik. Die getal administratiewe geweste is volgens hervormings wat op 1 Januarie 2016 in werking getree het, verminder tot agttien – dertien in metropolitaanse Frankryk (die Europese kernland met die eiland Korsika) en vyf oorsee, wat verder in 102 departemente verdeel is. Die departemente word verder verdeel in 342 *arrondissemente* en 2.054 *kantons*. Daar is 35.416 munisipaliteite.

## Kultuur 
### Sport 
[duimnael|links|450px|[Tour de France 2004 in Parys]]
[duimnael|Die [Stade de France tydens die eindstryd van die Coupe de France 2010/11 tussen Lille OSC en Paris Saint-Germain]]
[duimnael|links|Die Franse nasionale sokkerspan nadat hulle die [FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018 in Rusland gewen het]]
[duimnael|Rugbywedstryd tussen Frankryk en Wallis tydens die [Sesnasies-toernooi in 2007]]
Sokker is die gewildste sportsoort in Frankryk, en die nasionale span – wat bekend staan as die *équipe tricolore* of *les Bleus* – spel ook 'n belangrike rol as 'n identiteitskeppende band tussen die verskillende sosiale en etniese groepe van die land. Die meeste internasionale wedstryde van die nasionale sokkerspan word op die Stade de France in Saint-Denis naby Parys beslis. Die span van Paris Saint-Germain is tans die Franse sokkerkampioen. Frankryk het reeds twee keer die FIFA Sokker-Wêreldbeker aangebied, in 1938 en in 1998, en ook twee keer gewen (in 1998 en 2018). Daarbenewens het dié land reeds drie keer die UEFA Europa-beker (in 1960, 1984 en 2016) aangebied, meer as enige ander Europese land, en die *Coupe Henri Delauney* twee keer gewen (in 1984 en 2000). Frankryk het ook die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2003 aangebied én gewen, waardeur hulle hul 2001-titel suksesvol verdedig het. Ook die Vrouesokkerwêreldbeker 2019 is in Frankryk beslis.

Voor die Tweede Wêreldoorlog was rugby die gewildste sportsoort in Frankryk wat deur Britte tydens die 19de eeu ingevoer is en onder meer by die mynwerkers van die suide gewild geraak het. Rugby is sedertdien gedeeltelik deur sokker verdring. In Suid-Frankryk is dit egter steeds die gewildste sportsoort. Die Franse nasionale rugbyspan – bekend as *XV de France*, *Les Tricolores* of *Les Bleus* – wat soos sy sokkereweknie 'n idenditeitsfaktor het, neem aan die jaarlikse Sesnasies-toernooi deel, saam met Engeland, Ierland, Italië, Skotland en Wallis. Frankryk het die kampioenskap reeds 20 keer gewen, insluitend tien Grand Slams (*Grand Chelem*) – en nog agt titels gedeel. Frankryk word as een van die beste rugbyspanne wêreldwyd gereken en het by elke rugbywêreldbekertoernooi minstens die kwarteindstryd gehaal. Hulle word gereeld as een van die gunstelinge op die Webb Ellis-beker beskou, maar het dit tot dusver nie verower nie; hulle het drie keer as naaswenner geëindig (in 1987, 1999 en 2011). In 2023 was Frankryk gasheer van die tiende Rugbywêreldbeker en een van die gunstelinge op die titel, maar hulle het die kwarteinstryd teen die verdedigende en latere wêreldkampioen Suid-Afrika naelskraap met 28–29 verloor. In 2007 het Frankryk as die gasheerland van die Rugbywêreldbeker opgetree – die eerste toernooi in 'n Franssprekende land – en in die vierde plek geëindig. In 1991 en 1999 het dié land as medegasheer opgetree, saam met Engeland, Ierland, Skotland en Wallis. Daarbenewens het Frankryk die Vrouerugbywêreldbeker 2014 alleenlik aangebied. Die vroue-eweknie neem aan die jaarlikse Sesnasies-vrouetoernooi deel wat deur dieselfde rugbyunies bestuur word en hulle kwalifiseer ook gereeld vir vrouerugbywêreldbekertoernooie.

Die Tour de France is die bekendste fietswedren ter wêreld. Die Tour vind sedert 1903 gereeld oor drie weke in Julie plaas en is net tydens die Eerste en Tweede Wêreldoorlog gekanselleer. Alhoewel die roete jaarliks gewysig word, lei dit deur heel Frankryk en aangrensende lande.

Ander gewilde sportsoorte is atletiek, Formule 1-motorwedrenne (met die Franse Grand Prix wat sedert 2018 weer gehou word) en tennis (met die Franse Ope in Parys). Val Thorens en Chamonix is net twee bekendes van 'n groot aantal ski-oorde in die Franse Alpe.

Olimpiese Spele het verskeie kere in Frankryk plaasgevind: Somerspele in 1900 en 1924 in Parys, Winterspele in Chamonix-Mont-Blanc (1924), Grenoble (1968) en Albertville (1992). Met die aanbieding van die Olimpiese Somerspele in 2024 het Parys naas Londen die tweede stad geword wat vir 'n derde keer as gasheerstad van Olimpiese Somerspele opgetree het. Die Olimpiese Winterspele 2030 sal in die Franse Alpe en Nice aangebied word.

### Televisie 
duimnael|ARTE se setel in Straatsburg
Net soos baie ander Europese lande beskik Frankryk oor publiekregtelike en privaatregtelike televisiekanale. Die publiekregtelike uitsaaikorporasie *France Télévisions* behels die kanale France 2, France 3, France 4, France 5 en France Ô (vroeër RFO).

France Télévisions is ook 'n aandeelhouer van TV5, ARTE en die nuuskanaal EuroNews. TV5 is 'n Franstalige gemeenskaplike kanaal van Frankryk, België en die Franssprekende gebiede van Kanada en Switserland en ná die BBC, CNN en MIV die vierde grootste televisienetwerk ter wêreld. ARTE is 'n Duits-Franse kanaal wat deur ARTE France saam met die Duitse publiekregtelike uitsaaikorporasies ARD en ZDF beheer word.

Die privaatregtelike uitsaaikorporasie TF1 is die grootste televisiekanaal in Frankryk. TF1 was tot by 1987 publiekregtelik. Die korporasie beheer ook die sportkanaal Eurosport.

BFM is 'n onafhanklike privaatregtelike nuuskanaal, wat ook op die internet uitgesaai word – net soos die Frans- en Engelstalige nuuskanaal France24, wat sedert Desember 2006 uitsaai en deur TF1 en France Télévisions beheer word.

### Ander kulturele onderwerpe 
* Académie française
* Franse kookkuns

## Allerlei 
duimnael|Die Sallanchesvallei (Haute-Savoie)
Die hoofstad en mees bekende stad Parys is ook die tuiste van die Eiffeltoring, 'n toring van staal opgerig in 1889. Frankryk beskik oor 265 verskeie soorte kaas, 400 skigebiede, 3&nbsp;430&nbsp;km kuslyn en die hoogste berg van Europa, Mont Blanc (4&nbsp;810&nbsp;m). Daar is ook sowat 11&nbsp;000 kampeerterreine en 120&nbsp;000&nbsp;km wandelpaaie.

## Verwysings 
## Bronnelys 
; Algemeen
----
*  
*  
* *Kennis*, 1980, , volume 3, bl. 579

; Buitelandse beleid en Verdediging
----
*  Krotz, Ulrich: *National Role Conceptions and Foreign Policies: France and Germany Compared*. Program for the Study of Germany and Europe – Working Paper 02.1. Cambridge, MA: Minda de Gunzburg Center for European Studies, Harvard University

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike toerisme-webwerf
*  Amptelike webwerf van die regering
*  Amptelike webwerf van die parlement