open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Huis van Sakse-Koburg en Gotha

[duimnael|upright|[Leopold I van België|Leopold I, prins van Sakse-Koburg-Saalfeld; die eerste koning van België]]
[duimnael|upright|Detail van ’n portret van [George I van Groot-Brittanje, Godfrey Kneller.]]

Die **Huis van Sakse-Koburg en Gotha** (dikwels **Sakse-Koburg-Gotha**; Duits: Sachsen-Coburg und Gotha) is een van die Duitse dinastieë waarvan lede oor verskillende Europese lande regeer het.

Die dinastie het ontstaan uit die hertoghuis Sakse-Koburg-Saalfeld (uit die Huis van Wettin), wat in 1826 die dubbelhertogdom Sakse-Koburg en Gotha in besit geneem het. Kinders uit hierdie geslag het in die 19de eeu oor verskillende ander lande begin regeer:

## België 
Toe België in 1830 onafhanklik word, wou hulle ’n koning hê. Uiteindelik het die jonger broer van hertog Ernst I van Sakse-Koburg en Gotha, Leopold, die kroon aanvaar. Hy is op 21 Julie 1831 gekroon as koning Leopold I.

In 1920 het koning Albert I besluit om die titel Hertog van Sakse en die familienaam Sakse-Koburg-Gotha nie meer te gebruik nie vanweë die wandade van die Duitse troepe in die Eerste Wêreldoorlog in België. Die Belgiese koningshuis heet sedertdien amptelik "van België".

* 1831–1865: Leopold I
* 1865–1909: Leopold II
* 1909–1934: Albert I

## Portugal 
Op 1 Januarie 1836 het Ernst se neef Ferdinand getrou met koningin Maria II van Bragança en het hy Ferdinand II van Portugal geword. So het ’n Portugese lyn van die Huis van Bragança-Sakse-Koburg en Gotha ontstaan, wie se nakomelinge tot 1910, toe die monargie opgehef is, onder die naam Sakse-Koburg en Gotha regeer het.

* 1853–1861: Peter V
* 1861–1889: Lodewijk I
* 1889–1908: Karel I
* 1908–1910: Emanuel II

## Verenigde Koninkryk 
Die seun van hertog Ernst I, Albert, het op 10 Februarie 1840 getrou met koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk. Die Britse koningshuis het van toe af amptelik bekend gestaan as Sakse-Koburg-Gotha. In 1917 het koning George V die naam verander na die Huis van Windsor.
* 1901–1910: Edward VII
* 1910–1936: George V

## Bulgarye 
’n Ander lid van die familie, Ferdinand van Sakse-Koburg-Gotha-Koháry, het na die aftrede van vors Alexander, Prins van Hessen, op 7 Julie 1887 prins en later koning van Bulgarye geword. Die laaste koning, Simeon II (gebore op 16 Junie 1937), het ook die van Sakse-Koburg-Gotha (Bulgaars: Sakskoboerggotski) gehad en was van 2001 tot 2005 premier van Bulgarye.

* 1887–1918: Ferdinand
* 1918–1943: Boris III
* 1943–1946: Simeon II

## Sakse-Koburg en Gotha 
Ernst I is in 1844 dood en is opgevolg deur sy seun Ernst II. In 1893 is Ernst II kinderloos dood en sou die troon eintlik gaan na die Prins van Wallis (die latere Edward VII van die Verenigde Koninkryk). Edward het egter afstand gedoen van sy reg op die hertogdom se troon en het dit oorgegee aan sy jonger broer Alfred, die Hertog van Edinburg.

Alfred se enigste seun, ook Alfred, het in 1899 selfmoord gepleeg. Toe eersgenoemde ’n jaar later sterf, is hy opgevolg deur sy neef Karel Eduard, kleinseun van koningin Victoria. Hy moes in 1918 afstand van die troon doen.

* 1826–1844: Ernst I
* 1844–1893: Ernst II
* 1893–1900: Alfred
* 1900–1918: Karel Eduard
Angoulême

**Angoulême** (Saintongeais: *Engoulaeme*) is 'n Suid-Wes-Franse stad in die administratiewe gewes Nieu-Akwitanië en die prefektuur of hoofstad van die département Charente. Angoulême is op 'n heuwel aan die Charente-rivier geleë en beslaan 'n oppervlakte van 21,85 vierkante kilometer met 42&nbsp;242 inwoners (2009).

Angoulême het internasionale bekendheid verwerf met sy strokiesprent-sentrum ''Centre national de la bande dessinée et de l'image* en die strokiesprent-fees *Festival International de la Bande Dessinée d'Angoulême*. Die stad is daarnaas met die amptelike titel *Ville d'art et d'histoire'' ("Stad van kuns en geskiedenis") vereer en het tot 'n gewilde toeristetrekpleister ontwikkel.

As hoofstad van die historiese provinsie Angoumois, wat grootliks met die huidige département Charente ooreenkom, was Angoulême eeue lank 'n versterkte nedersetting by die kruispunt van belangrike handelsroetes wat verskeie kere beleër is. Vandag maak die stad deel uit van een van die mees geïndustrialiseerde streke in die gewes. Vanaf die 16de eeu was papiervervaardiging die belangrikste bedryf, later het ook metaalgieterye en elektromeganiese nywerhede ontstaan.
Nowosibirsk

:*Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam, sien Nowosibirsk-oblast.*

**Nowosibirsk** (Russies: Новосиби́рск, "Nuwe Siberië") is die derde grootste stad in Rusland na Moskou en Sint Petersburg en die grootste stedelike nedersetting in Siberië met 'n bevolking van meer as 1,6 miljoen in 2019. Nowosibirsk, wat as setel van die gelyknamige administratiewe streek of oblast en as Siberië se industriële, wetenskaplike en kulturele sentrum dien, het sy stigting in 1893 aan die destydse grootskaalse uitbreiding van die Russiese Tsareryk se spoorwegnet te danke. 'n Brug van die Transsiberiese Spoorweg oor die Ob-rivier, wat hier byna een kilometer breed is, was die beginpunt van 'n vinnige stedelike groei. Tans is daar in die stadsgebied ses brûe oor die Ob.
[duimnael|links|Die silhoeët van Nowosibirsk se hooftreinstasie versinnebeeld 'n [stoomlokomotief]]
duimnael|links|'n Moderne woonstelkompleks
duimnael|links|Nowosibirsk se Tolmatsjewo-lughawe
Die huidige stad se bakermat was 'n klein nedersetting aan die Ob se linkeroewer, Kriwosjtsjekowo, wat as geskikte bouplek vir 'n spoorwegbrug geag is. Naby die dorpie het 'n werkerskamp ontstaan. In 1895 is die nuwe nedersetting ter geleentheid van tsaar Nikolaas II se troonbestyging *Nowonikolajefsk* genoem. Twee jaar later is die spoorwegbrug voltooi, en reeds in 1903 is stadstatus aan die snelgroeiende nedersetting toegeken. In 1926 is die stadsnaam gewysig na Nowosibirsk.

Nowosibirsk se industriële sektor het gedurende die Tweede Wêreldoorlog sterk groei ervaar namate nywerheidsaanlegte ná die Duitse aanval op die Sowjetunie ooswaarts na Siberië verskuif is. Ook baie kunsskatte uit Moskou is hier in veiligheid gebring en tot die einde van die oorlog gestoor.

Stadsbeplanners het Nowosibirsk van breë strate en buitengewoon groot pleine voorsien. Die hoofstraat Krasni-prospekt is sowat 10 km lank. Hier is die grootste operahuis in Eurasië geleë met 'n oppervlakte van 65&nbsp;000 m².

## Susterstede 
* 21px Minneapolis-St. Paul, VSA (1989)
* 21px Sapporo, Japan (1990)
* 21px Changchun, Volksrepubliek China (1994)
* 21px Daejeon, Suid-Korea (2001)
* 21px Warna, Bulgarye (2008)
* 21px Minsk, Wit-Rusland
* 21px Doncaster, Verenigde Koninkryk

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Wiki-webtuistes
----

;Media
----
* *YouTube.com: Vadim Makhorov - Novosibirsk, Siberia 2018 (hommeltuigopnames in 1080p)*
;Koerantberigte
----
*  *Neue Zürcher Zeitung (NZZ), 18 November 2017: Nowosibirsk wagt den Aufbruch aus der Mitte Sibiriens*
Huis van Bernadotte

duimnael|180px|Wapen van die Huis van Bernadotte

Die **Huis van Bernadotte**, die huidige koningshuis van Swede, regeer sedert 1818. Tussen 1818 en 1905 was dit ook die koningshuis van Noorweë.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Wapen van Jean-Baptiste Bernadotte, stigter van die Huis van Bernadotte.
Ná die Finse Oorlog in 1809 het Swede Finland verloor. Laasgenoemde land het eeue lank die oostelike helfte van die Sweedse Ryk uitgemaak. Die woede en griewe teenoor koning Gustaf IV Adolf het ’n staatgreep bespoedig en Gustav Adolf se oom, die kinderlose Karl XIII, het hom vervang. Dit was net ’n tydelike oplossing en in 1810 het die Sweedse Riksdag die Deense prins Christian August van Augustenborg as troonopvolger gekies. As Sweedse kroonprins het hy die naam Karl August aangeneem; hy is egter later dieselfde jaar dood.

Omdat Napoleon I keiser van Frankryk was en direk of indirek oor ’n groot deel van kontinentale Europa geheers het, het die Sweedse parlement gedink dit sou net prakties wees om ’n koning te kies wat Napoleon sou goedkeur. Op 21 Augustus 1810 het die Riksdag Jean-Baptiste Bernadotte, maarskalk van Frankryk, as nuwe troonopvolger gekies.

Bernadotte, wat gebore is in die dorp Pau in die provinsie Béarn, Frankryk, se suster was getroud met Joseph, Napoleon se ouer broer, en hy is in 1804 tot maarskalk van Frankryk bevorder.

As kroonprins van Swede het hy die naam Karl Johan aangeneem en amptelik as regent waargeneem tydens die res van Karl XIII se bewind. Hy het in 1814 ’n gedwonge vereniging tussen Swede en Noorweë bewerkstellig in die Veldtog teen Noorweë. Jean-Baptiste Bernadotte het van 5 Februarie 1818 tot met sy dood op 8  Maart 1844 as koning Karl XIV van Swede en Karl III Johan van Noorweë regeer.

Die Huis van Bernadotte het oor albei lande regeer tot in 1905 met die ontbinding van die unie tussen Swede en Noorweë. Prins Karl van Denemarke, ’n kleinseun van koning Karl XV, is toe as Noorweë se nuwe koning gekies.

## Konings van Swede en Noorweë 
duimnael|150px|Wapen van die Unie tussen Swede en Noorweë.
duimnael|150px|Koninklike wapen van Swede.

## Bron 
* Jean-Marc Olivier, "Bernadotte Revisited, or The Complexity of a Long Reign (1810–1844)", in Nordic Historical Review, nommer 2, Oktober 2006, pp. 127-137.

## Verwysings 
:''Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:House of Bernadotte

## Eksterne skakels 
* Die Bernadotte-stamboom op Kindo
Jekaterinburg

**Jekaterinburg** (Russies: Екатеринбу́рг) is ’n stad in Rusland en die hoofstad van die federale deelgebied Swerdlofsk-oblast. Die bevolking in 2021 was 1&nbsp;495&nbsp;066.

Die stad, wat in 1723 gestig is, se naam was tussen 1924 en 1991 **Swerdlofsk**. Dit was een van die gasheerstede tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018.

## Susterstede 
*  Pilsen, Tsjeggië
*  Wuppertal, Duitsland (1993)
*  Guangzhou, Volksrepubliek China (2002)
*  Genua, Italië
*  Ferentino, Italië
*  San Jose, Verenigde State (1992)

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webtuiste
*  Nieamptelike webtuiste 
*  Foto's en geskiedenis

*  
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Omsk

:*Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam, sien Omsk-oblast. Moenie verwar word met Tomsk nie.*

**Omsk** (Russies: Омск) is 'n stad in Rusland en die hoofstad van die Omsk-oblast. Die stad het in 2014 'n bevolking van 1&nbsp;166&nbsp;092 gehad. Dit is 2&nbsp;700&nbsp;km van Moskou af. Dit is aan die samevloeiing van die Omrivier en die Irtisj geleë.

## Susterstede 
*21px Puchov, Slowakye
*21px Karlovy Vary, Tsjeggië
*21px Kaifeng, Volksrepubliek China
*21px Jinju, Suid-Korea
*21px Petropawlowsk, Kasakstan
*21px Pawlodar, Kasakstan
*21px Nowosibirsk, Rusland
*21px Kaliningrad, Rusland
*21px Tsjeljabinsk, Rusland
*21px Milwaukee, VSA
Eldoret

**Eldoret** is 'n stad in die weste van Kenia met 'n bevolking van 193&nbsp;830 in 1999. Tussen 1902 en 1908 het baie Afrikaners na die gebied getrek en vir hulle is NG gemeente Vergenoeg in laasgenoemde jaar gestig.

## Verwysings
EUR

Die afkorting **EUR** kan verwys na:

* die Europese geldeenheid euro of
* die sakekwartier *Esposizione Universale di Roma* in die suide van Rome.
Wildernis, Wes-Kaap

duimnael|links|230px|Wildernisstrand
[duimnael|links|230px|Wildernis vanaf die [Kaaimansrivierpas gesien]]
duimnael|links|230px|Landskaptoneel in die Nasionale Wildernispark

**Wildernis** (Engels *Wilderness*) is 'n gewilde vakansiedorp langs die N2 nasionale hoofweg en die Tuinroete in die Wes-Kaap, Suid-Afrika, sowat 15&nbsp;km oos van George en 450&nbsp;km oos van Kaapstad geleë. Sy wit sandstrand met 'n totale lengte van agt&nbsp;kilometer en die warm waters van die Indiese Oseaan maak van Wildernis onder meer 'n bestemming vir watersportentoesiaste.

Die N2 nasionale pad verdeel Wildernis in twee - terwyl 'n klein aantal huise en hotelle in 'n duinegebied naby die strand opgerig is, is die sakekern en die res van die dorp langs die grootpad en die strandmeer geleë. Die strandmeer se bergagtige landkant pronk met 'n ryk flora in sy bosgebiede, soos erikas, varings, melkhoutbome, orgideë en proteas. Die soetwater van bergriviere en die Indiese Oseaan se seewater skep daarnaas ook 'n geskikte habitat vir waterdiere, onder meer dolfyne.

Die Nasionale Wildernispark met 'n oppervlakte van 2&nbsp;612 hektaar is oos van die dorp geleë en strek 28 kilometer langs die see. Hier is al 230 dierespesies geregistreer, waaronder 79 van Suid-Afrika se 95 watervoëlspesies.

Wildernis was die aftreeplek vir voormalige staatspresident PW Botha.

## Bibliografie
*Leggatt, Hugo: Wilderness - gateway to the Garden Route. Wildernis: uitgegee deur die skrywer, 2020.

## Sien ook 
* Ongewenste Vreemdeling, rolprent wat hier verfilm is.
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Huis van Liechtenstein

Die **Huis van Liechtenstein**, van wie die prinsdom sy naam gekry het, is die familie wat oor die prinsdom van Liechtenstein heers.

## Geskiedenis 
links|duimnael|110px|Karl I, die eerste Prins van Liechtenstein.

Karl I (30 Julie 1569 – 12 Februarie 1627) was die eerste Prins van Liechtenstein en dus die stigter van die dinastie. Keiser Rudolf II van die Heilige Romeinse Ryk het hom aangestel as hoofopsigter, ’n belangrike posisie aan sy hof. Karl het dit beklee tot in 1607.

In ’n dispuut oor land tussen die keiser en die troonopvolger, aartshertog Mathias, het Karl hom by Mathias geskaar en dié het hom in 1608 ’n erfprins gemaak uit dankbaarheid vir sy hulp.

Die familie het die Liechtenstein-kasteel in Laer-Oostenryk ten minste sedert 1140 tot die 13de eeu besit en weer vanaf 1807. Deur die eeue het die dinastie groot grondgebiede bygekry, hoofsaaklik in Morawië, Laer-Oostenryk, Silesië en Stiermarke. Al die gebiede was egter leengrond. Sonder enige grondgebied wat direk onder die dinastie geval het, het hulle nie gekwalifiseer vir ’n setel in die keiserlike ryksdag nie.

Die familie wou bitter graag die groter mag hê wat ’n setel in die keiserlike regering sou meebring, en eindelik het hulle die klein "Herrschaft" Schellenberg en graafskap Vaduz (in 1699 en 1712 onderskeidelik) van die Hohenems-familie gekoop.

Op 23 Januarie 1719 het Charles VI, Heilige Romeinse Keiser, bepaal dat Vaduz en Schellenberg verenig is en verhef is tot die status "Fürstentum" (prinsdom) met die naam "Liechtenstein" ter ere van sy "getroue dienskneg Anton Florian van Liechtenstein". Op dié datum het Liechtenstein ’n soewereine lidstaat van die Heilige Romeinse Ryk geword.

## Die hede 
[regs|duimnael|100px|[Hans-Adam II, Prins van Liechtenstein|Hans-Adam II.]]

Die huidige hoof van die dinastie is Hans-Adam II. Sy oudste seun, Alois, is die regmatige troonopvolger.

Op 15 Augustus 2004 het prins Hans-Adam die mag om regeringsbesluite te neem aan Alois oorgegee as ’n manier van oorgang na ’n nuwe geslag. Hans-Adam is egter nog die amptelike staatshoof.

## Prinse van Liechtenstein 
## Eksterne skakels 
* Die Huis van Liechtenstein (amptelike webtuiste)
* [Artikel in die ABD](http://mdz.bib-bvb.de/digbib/lexika/adb/images/adb018/@ebt-link?target=idmatch(entityref,adb0180616))
* Amptelike biografie van Karl I 

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikels :en:Princely Family of Liechtenstein, :en:List of princes of Liechtenstein en :en:Karl I, Prince of Liechtenstein.*
Suikers

regs|duimnael|250px|Suikers
**Suikers** is soet en oplosbare koolhidrate met die algemene formule Cx(H2O) wat in twee hoofgroepe, mono- en disakkariede, verdeel kan word.

## Monosakkariede 
Monosakkariede kan nie verder afgebreek word deur middel van hidrolise nie en bevat 'n enkele ketting van koolstofatome. Hulle benamings het meestal die agtervoegsel -ose en 'n voorvoegsel wat van Griekse telwoorde afgelei is en die lengte van hul koolstofketting aandui – trioses, tetroses, pentoses, heksoses en heptoses bevat sodoende onderskeidelik drie, vier, vyf, of sewe koolstofatome.

Monosakkariede, wat algemeen in die natuur voorkom, sluit heksoses (C6H12O6, waaronder ook glukose) en pentoses (C5H10O5, waaronder xilose) in. Daar is 'n groot aantal isomere van hierdie suikers, waarvan die name dikwels ook hul oorsprong of eienskappe aandui: Fruktose kom in die natuur in vrugte voor, arabinose in die plantekstrak Arabiese gom en xilose ('n pentose) in hout.

## Disakkariede 
Disakkariede bevat twee eenhede van monosakkariede wat deur 'n suurstofbrug met mekaar verbind word. Hul chemiese en fisiese eienskappe kom grootliks ooreen met dié van monosakkariede. Die belangrikste disakkariede is sukrose (algemeen bekend as tafelsuiker, wat as riet- of beetsuiker aangebied word), laktose en maltose.

## Soetheid 
Indien aan sukrose of tafelsuiker 'n teoretiese waarde van 100 ten opsigte van sy soetheid toegeken word, kan die soetheid van ander suikers en sakkarien, 'n kunsmatige versoeter wat in plaas van suiker gebruik word, soos volg bepaal word:

## Eksterne skakels 
* 
*
Huis van Nassau-Weilburg

Die **Huis van Nassau-Weilburg** het regeer oor ’n deel van Nassau, wat van 1344 tot 1816 ’n staat in die huidige Duitsland was. Die heersers van die huis het daarna oor die Hertogdom van Nassau regeer tot in 1866, en sedert 1890 regeer hulle oor die staat Luxemburg. Die manlike lyn van die Huis van Nassau-Weilburg het uitgesterf met die dood van groothertogin Charlotte in 1985. Die naam het egter behoue gebly vir die regerende dinastie, hoewel die heersers van vaderskant afstam van die Huis van Bourbon-Parma.

## Luxemburg 
[duimnael|upright|[Charlotte van Luxemburg|Groothertogin Charlotte]]
Die Groothertog van Luxemburg is die staatshoof van die staat Luxemburg, die enigste oorblywende soewereine groothertogdom ter wêreld. Die land het dié status in 1815 gekry ná sy vereniging met Nederland onder die Huis van Oranje-Nassau.

Die gebiede van die Nassau-familie in die Heilige Romeinse Ryk was gedeeltelik onderworpe aan die Saliese wet, wat die troonbestyging van vroue of deur vroulike lyne net toegelaat het as daar geen manlike erfgename was nie. Toe Willem III van Nederland sterf met net ’n dogter, Wilhelmina, as erfgenaam, het die troon van Nederland, wat nie aan dié wet onderworpe was nie, na Wilhelmina gegaan. Die troon van Luxemburg het egter gegaan na ’n manlike lid van ’n ander tak van die Huis van Nassau: Adolf, hoof van die Nassau-Weilburg-tak.

In 1907 het Adolf se enigste seun, Guillaume IV van Luxemburg, ’n wet laat deurvoer wat die reg van sy oudste dogter, Marie-Adélaïde, bevestig om hom op te volg aangesien daar geen manlike erfgenaam van die Huis van Nassau was nie. Sy het die land se eerste vroulike heerser geword ná haar pa se dood in 1912. Toe sy in 1919 abdikeer, is sy opgevolg deur haar jonger suster Charlotte. Charlotte het met ’n lid van die Huis van Bourbon-Parma getrou en dus is haar opvolgers, wat sedert haar abdikasie in 1964 oor Luxemburg regeer, ook van vaderskant lede van die Huis van Bourbon.

## Heersers van die Huis van Nassau-Weilburg 
### Nassau 
#### Grawe van Nassau-Weilburg 
duimnael|Wapen van die Grawe van Nassau-Weilburg
duimnael|Wapen van die Groothertogdom Luxemburg

#### Vorstelike grawe van Nassau-Weilburg 
#### Hertoë van Nassau 
### Luxemburg 
#### Groothertoë van Luxemburg 
## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikels :en:House of Nassau-Weilburg en :en:List of Grand Dukes of Luxembourg.*
Dong Hoi

[duimnael|links|250px|[Lughawe Dong Hoi|Dong Hoi-Lughawe]]
duimnael|links|250px|Dong Hoi

**Dong Hoi** (in Viëtnamees: *Đồng Hới*) is 'n stad in die Viëtnam, met sowat 104&nbsp;000 inwoners (2006) en hoofstad van die provinsie Quang Binh. Die stadsgebied strek oor 'n oppervlakte van 156 km². Dong Hoi Stad is naby die Nhat Le-rivierdelta geleë. Die stadskern is aan die oewer van die Nhat Le-rivier geleë, 1&nbsp;km van die Suid-Chinese See en 500&nbsp;km suid van Hanoi. Dong Hoi-lughawe is ses&nbsp;kilometer noord van Dong Hoi geleë. Phong Nha-Ke Bang Nasionale Park is 50&nbsp;kilometer noord van Dong Hoi geleë.
Oos-Friesland

duimnael|links|'n Kaart van Oos-Friesland
duimnael|Vlag van Oos-Friesland
duimnael|Wapen van Oos-Friesland

**Oos-Friesland** (Duits: *Ostfriesland*, Oos-Friese Platduits: *Oostfreesland*) is 'n streek in Nedersakse in die uiterste noordweste van die Bondsrepubliek Duitsland en behels die administratiewe distrikte Aurich, Leer en Wittmund asook die selfregerende stad Emden. Die huidige streek kom grootliks ooreen met die historiese Vorstedom Oos-Friesland wat tot in die jaar 1744 bestaan het.

Oos-Friesland is aan die Noordsee geleë en behels naas sy vastelandse gedeelte ook die Oos-Friese eilande Borkum, Lütje Hörn, Memmert, Juist, Norderney, Baltrum, Langeoog en Spiekeroog. Met 'n oppervlakte van 3&nbsp;144,26 vierkante kilometer en 'n bevolking van sowat 465&nbsp;000 is Oos-Friesland in vergelyking met ander Duitse streke yl bevolk. Kenmerkend vir die gebied is die ontbreking van 'n groot stedelike sentrum. Vyf middelgroot stede - Emden, Aurich, Leer, Norden en Wittmund - en vyf kleiner stedelike nedersettings gee naas 'n groter aantal dorpe 'n besondere demografiese struktuur aan Oos-Friesland.

Die streek is eeue lank deur landbou, vissery en - in sy klein aantal stede - ook handel oorheers. Seehandel het 'n belangrike rol in die Oos-Friese hawestede gespeel. Die bou van seedyke en grondverbetering het die landboukundige gebruik van die uitgestrekte, moerasagtige oorgangsgebiede tussen land en see langs die kus en die binnelandse moerasgebiede moontlik gemaak. Alhoewel die landbousektor nog steeds 'n beduidende rol in Oos-Friesland speel, lewer intussen ook toerisme (veral op die eilande en in die nedersettings langs die kus) en enkele nywerheidsgebiede 'n belangrike bydrae tot die plaaslike ekonomie. Die streek gaan nogtans onder strukturele probleme gebuk. 'n Hoë werkloosheidsyfer en die afhanklikheid van 'n klein aantal ekonomiese sektore en 'n handjievol groot ondernemings is kenmerkend vir die Oos-Friese ekonomie.

Oos-Friesland is eeue lank deur die uitgestrekte moerasgebiede in sy suide van ander Duitse streke geskei en het sodoende 'n selfstandige, seewaartse ontwikkeling getoon. Die streek probeer sy karakter in kulturele en politieke opsig steeds handhaaf
en is vandag een van die hoofsaaklike Nederduitse taalgebiede in Duitsland. Volgens skattings praat sowat die helfte van die bevolking nog Oos-Friese Plat- of Nederduits as huistaal.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike toeristewebwerf van Oos-Friesland
Trudie Taljaard

**Trudie Taljaard** (1948 – 31 Januarie 2009) was ’n bekende Afrikaanse verhoog- en TV-aktrise en toneelafrigter. Sy het haar eie dramaskool, ACTA (Another Centre for Training Actors), gehad en was ook speels bekend as die tweejaarwaarborg-tannie nadat sy lank in ’n bekende meubelwinkel se advertensies opgetree het.

## Biografie 
Trudie het in Melville, Johannesburg, grootgeword en daarna aan die Universiteit van Pretoria drama studeer. Sy was getroud met die akteur Errol Roelofsz en daarna met die akteur Nico Liebenberg. Sy het drie dogters gehad: Marlene, Justine en Eloise.

Sy is op 31 Januarie 2009 op 60-jarige ouderdom oorlede nadat sy in 2007 met beenkanker gediagnoseer is.

## Verhoog, TV en rolprente 
Van die toneelstukke waarin Trudie oor meer as twintig jaar opgetree het, is ’n Seder Val in Waterkloof, Die Potlooddief en die Engel, Die Vrek, Drie Seisoene, Die Ander Man, Die Wonderwerk, Raka, Droomsmokkelaar, Treinstories en die omstrede eenmanstuk Kombuis-blues van die skrywer Jeanne Goosen. Sy het veral vir laasgenoemde groot lof gekry en is vir ’n paar pryse benoem vir haar toneelspel.

Op TV was sy onder andere te sien in Dokter, Dokter, Sonkring, Home Affairs, Tekwan, Die Hartseerwals, Arende III, Suburban Bliss, Pastorie-petaljes, People Like Us, Dit Wat Stom Is en Saartjie. Haar laaste rol was as matrone Netta Nortjé se suster Esther in die Afrikaanse sepie 7de Laan.

Van haar rolprente sluit in Elsa se Geheim (1979), Broer Matie (1984), Windprints (1990), The Long Run (2000) en Hitchhiker (2007).

## Pryse en benoemings 
Trudie is vir verskeie pryse benoem en het onder andere in 1991 die Star Tonight!-prys vir Beste Aktrise gewen vir haar rol as Charlene Brits in die TV4-komediereeks People Like Us en in dieselfde jaar die Computicket-prys vir haar spel in Kombuis-blues.

Ander pryse waarvoor sy benoem is, is die Dalro-teaterprys as Beste Aktrise in ’n Afrikaanse hoofrol (1991), die Fleur du Cap-toneelprys (1991), IGI Life se Vita-toneelprys vir Natal (1992) en die Artes-prys (1989).

## Lys werke 
### Toneel 
* ’n Seder val in Waterkloof
* Die potlooddief en die engel
* Die vrek
* Drie seisoene
* Die ander man
* Die wonderwerk
* Raka
* Droomsmokkelaar
* Treinstories
* Kombuis-blues

### TV 
* Dokter, Dokter
*Phoenix en Kie
*Mattewis en Meraai
* Tekwan
* Die hartseerwals
* Pastorie-petaljes
* Arende III
* Suburban Bliss
* People Like Us
* Dit wat stom is
* Home Affairs
* Sonkring
* Saartjie
* 7de Laan

### Rolprente 
* Elsa se Geheim (1979)
* Grensbasis 13 (1979)
* Broer Matie (1984)
* Windprints (1990)
* The Long Run (2000)
* Beat the Drum (2003)
* Hitchhiker (2007)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Trudie Taljaard* op die *Internet Movie Database*
Tsjeljabinsk

:*Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam sien Tsjeljabinsk-oblast.*

**Tsjeljabinsk** (Russies: Челя́бинск) is 'n stad in Rusland wat in 1736 gestig is. Dit is die hoofstad van die Tsjeljabinsk-oblast en het in 2014 'n bevolking van 1&nbsp;169&nbsp;982 gehad.

## Meteoor 
Op 15 Februarie 2013 het 'n meteoor naby Tsjeljabinsk ontplof.

## Susterstede 
* 21px Columbia, Verenigde State
* 21px Ramla, Israel

## Eksterne skakels
Kano Motonobu

**Kano Motonobu** (Japannees: 狩野 元信; 28 Augustus 1476 – 5 November 1559) was 'n Japannese skilder. Hy was 'n lid van die Kano-skool van skilderkuns, wat deur sy vader, Kano Masanobu, gestig is.

## Galery 

Lêer:Kano White-robed Kannon, Bodhisattva of Compassion.jpg|"White-robed Kannon, Bodhisattva of Compassion"
Ashikaga Yoshihisa.jpg|Portret van Kano Masanobu deur Kano Motonobu, 1489.
Hosokawa Sumimoto.jpg|Portret van Sumimoto Hosokawa deur Kano Motonobu, 1507.
Hosokawa Takakuni.jpg|Portret van Hosokawa Takakuni deur Kano Motonobu, 1543.

## Eksterne skakels
Akureyri

**Akureyri** [ˈaːkʰʏrˌeiːrɪ] is met 'n bevolking van 17&nbsp;304 mense die vierde grootste stad van Ysland ná Reykjavik, Kópavogur en Hafnarfjördur. Dit is die tweede grootste stedelike gebied buite die hoofstadgewes van Reykjavik en die beduidendste kulturele, nywerheids-, dienste- en handelsentrum in Noord-Ysland. Danksy 'n groot aantal skole en die Universiteit van Akureyri, wat in 1987 geopen is, fungeer die stad ook as 'n opvoedkundige sentrum vir die gebied. Akureyri is langs die Yslandse Ringpad 1 geleë en beskik oor sy eie see- en lughawe.

## Geografie 
Akureyri is in die noordooste van Ysland en aan die westelike oewer van die fjord Eyjafjörður, wat 90 kilometer ver na die binneland strek, en die Glerárivier geleë, net sowat 50 kilometer van die Noordpoolsirkel wat dwarsoor die eiland Grímsey loop. Die stad word deur berge omring, waarvan Súlur (1&nbsp;213 meter) en Hlíðarfjall (1&nbsp;116 meter) die hoogstes is. Die kusvlakte beslaan net 'n smal landstrook, terwyl die grootste deel van die omgewing berg- en heuwelagtig is. 
duimnael|links|250px|Die fjord Eyjafjörður met Akureyri aan die regterkant
Die stad se ligging aan die einde van 'n lang fjord en tussen hoë bergspitse, wat Akureyri teen sterk winde beskerm, skep 'n mikroklimaat met kontinentale trekke. Akureyri ondervind dus in vergelyking met ander bewoonde gebiede in Ysland aansienlike temperatuurskommelinge tussen die winter- en somerseisoene, met kouer winters en relatief warm somers waartydens die kwik tot by 25&nbsp;°C kan styg. 

In die afgelope eeue is enkele landtonge (Yslands: *eyri*, *Akureyri* is 'n samestelling van *akur* "veld, akker" en *eyri*) deur die see oorstroom, tog het die bewoners intussen baie grond van die see herwin en sodoende 'n reëlmatige kuslyn geskep. Die enigste oorgeblewe natuurlike landtong, Oddeyri, is deur die Glerárivier geskep.

Die seegebied tussen Oddeyri en die fjord se eindpunt staan as Pollurinn bekend. Hierdie natuurlike diepseehawe het danksy sy kalm winde al vroeg Deense koopmans gelok wat hier 'n handelspos gestig het.
Huis van Braganza-Sakse-Koburg en Gotha

Die **Huis van Braganza-Sakse-Koburg en Gotha** of **Braganza-Sakse-Koburg en Gotha**, was 'n tak van die Huis van Sakse-Koburg en Gotha wat oor die Koninkryk van Portugal regeer het – van 1853 tot dit in 1910 'n republiek geword het.

## Geskiedenis 
duimnael|links|100px|Manuel II, laaste koning van Portugal.
Die koningshuis is deur prins Ferdinand van Sakse-Koburg en Gotha gestig. Hy het op 9 April 1836 getrou met koningin Maria II van Portugal van die Huis van Bragança en so Ferdinand van Sakse-Koburg-Gotha-Koháry van die Huis van Wettin geword. Lede van die koningshuis het die titels Infante/Infanta van Portugal en Hertog/Hertogin van Sakse gehad.

Op 15 November 1853 is koningin Maria II dood en deur haar oudste seun opgevolg as Pedro V, die eerste koning van die Braganza-Sakse-Koburg en Gotha dinastie.

Die familie sou op die troon bly tot met die begin van die 5 Oktober 1910-rewolusie in Portugal toe koning Manuel II afgesit is en die Eerste Portugese Republiek gestig is. Manuel II het 'n banneling geword en is op 2 Julie 1932 dood.

Vandag gebruik die afstammelinge van prinses Theresa van Sakse-Koburg en Gotha (1902–1990), wat die kleindogter van prinses Leopoldina van Brasilië van die Huis van Bragança was, steeds die van *Tasso de Saxe-Coburgo e Bragança*. Dit word ook gebruik deur Maria Pia van Sakse-Koburg en Gotha Braganza, 'n vrou wat beweer sy is die buite-egtelike kind van koning Carlos I.

## Heersers 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Museum van die Huis van Braganza-Sakse-Koburg en Gotha
Huis van Zogoe

Die **Huis van Zogoe** is ’n Europese koningshuis wat gestig is deur Zogoe Pasja, wat in die laat 15de eeu na Mati, Albanië, geïmmigreer het en aangestel is as goewerneur van Mati. Dit het ’n erflike posisie in die Zogoe-familie geword.

Die beroemdste lid van die dinastie was Zog I, Skanderbeg III, wat in 1928 koning van Albanië geword het. Hy het geheers tot die Italiaanse inval in 1939, waarna hy deur Victor Emmanuel III van Italië afgesit is. Victor Emmanuel het toe heerser van Albanië geword.

Prins Leka II, die enigste lewende manlike afstammeling van Koning Zog I en die hoof van die koninklike huis vanaf 2020, het geen seuns nie. Die huidige vermoedelike erfgenaam van Prins Leka II is Skënder Zogoe, sy neef.

## Eksterne skakels 
* Maison Royale d’Albanie Amptelike webtuiste van die Huis van Zogoe, in Frans.
* Albanese koningsgesin

## Verwysings 
## Nota
*Hierdie artikel is vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel*
Rektum

150px|links|Die agterste deel van die rektum.

Die **rektum ** (van die Latyn *rectum intestinum*, "reguit ingewande") is die finale, reguit gedeelte van die dikderm in sekere soogdiere wat eindig in die anus. Die menslike rektum is sowat 12&nbsp;cm lank.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:Rectum*

## Eksterne skakels 
*
Perineum

regs|duimnael|Die spiere van die vroulike perineum.
regs|duimnael|Die spiere van die manlike perineum.

Die **perineum** in menslike anatomie is die deel tussen die bene wat tussen die geslagsdele en die anus geleë is.  Definisies verskil: Dit kan na die oppervlakkige strukture van dié liggaamsdeel verwys of na die dieperliggende strukture.

By mans is die perineum twee keer so lank as by vroue. In Alfred Kinsey se 1967-verslag is beweer dat die perineum een van mans se ses hoof-erogene sones is.

## Verwysings
Planktonkrefie

**Planktonkrefies** is garnaalagtige, ongewerwelde seediere. Hierdie klein skaaldiertjies is deel van die soöplankton en is belangrike organismes, veral as voedsel vir baardwalvisse, mantas, walvishaaie, seehonde en sommige seevoëlspesies wat se dieet uitsluitlik uit planktonkrefies bestaan.

Planktonkrefies kom in al die wêreld se oseane voor. Hulle word as 'n sleutelspesie naby aan die onderkant van die voedselketting beskou: hulle vreet fitoplankton (plantaardige plankton) en soms ook ander soöplankton, waardeur hulle dit omsit na 'n gepaste vorm sodat dit deur ander, groter diere, wat se dieet hoofsaaklik uit planktonkrefies bestaan, verteer kan word. In die Suidelike Oseaan vorm een spesie, die Antarktiese planktonkrefie (*Euphausia superba*) 'n beraamde biomassa van meer as 500 miljoen ton - omtrent twee keer soveel as die mens. Meer as die helfte hiervan word jaarliks deur walvisse, seehonde, pikkewyne, inkvisse en visse gevreet en word vervang deur voortplanting en groei. Meeste planktonkrefiespesies vertoon 'n daaglikse vertikale migrasie: snags word hulle deur diere naby aan die oppervlak gevreet en bedags trek hulle na dieper waters.

Planktonkrefies word ook vir kommersiële doeleindes gevang in die Suidelike Oseaan en die kusgebiede van Japan. Die totale wêreldwye vangs beloop jaarliks 150 000 – 200 000 ton; die meeste hiervan is van die Scotiasee naby Antarktika afkomstig. Die diertjies word gebruik as voedsel in waterboerdery en akwariums; as aas in visvangs en in die farmaseutiese nywerheid. In Japan en Rusland word planktonkrefies ook deur mense genuttig.

## Verwysings 
## Bronnelys 
̇* Siegfried, W. Royː Krill - the last unexploited food resource. Inː Optima. Deel 33, nr. 2, Junie 1985
Prostaatmassering

duimnael|200px|'n Mediese ondersoek van die prostaat.
**Prostaatmassering**, in Engels ook *prostate milking* genoem (gewoonlik in ’n seksuele verband), is die massering van die prostaatklier by mans, vir óf mediese óf seksuele doeleindes.

Die prostaatklier, ook bekend as die P-kol (die manlike G-kol), is deel van die seksproses by mans en is noodsaaklik vir ejakulasie. Dit is net agter die rektale wand geleë en kan met die hand gestimuleer word. Vloeistof wat in die prostaatklier opgehoop het, word tydens orgasme uitgewerp.

## Mediese prostaatmassering 
Prostaatmassering is deel van uroloë se vingerondersoek vir mans om te soek na knoppies van prostaatkanker en om ’n prostaatafskeiding te kry vir ondersoek onder die mikroskoop.

In die laat 1990's het sommige dokters prostaatmassering saam met antibiotika gebruik vir die behandeling van chroniese bakteriese prostaatontsteking, maar die resultate was onseker. Daarom word prostaatmassering vandag nie gebruik vir die behandeling van enige mediese toestand nie en dit moet nooit toegepas word op mense met akute prostaatontsteking nie omdat die infeksie na die res van die liggaam kan versprei.

## Seksuele prostaatmassering 
Die massering van die prostaat met ’n gesmeerde vinger, prostaatmasseerder of mediese instrument kan lei tot die uitwerping van saadvog sonder die stimulering van die penis. Die prostaatklier kan ook uitwendig gemasseer word deur die perineum, hoewel dit nie noodwendig tot die uitwerping van saadvog sal lei nie.

Baie ligte massering moet gebruik word. Die indeksvinger en ’n lateks-handskoen moet gebruik word om die lobbe weerskante van die prostaatklier te masseer. Voorsorg moet getref word om nie die senuwees in die middel van die klier te wild te vryf nie.

As die klier vol is en seksueel gestimuleer word, kan dit saamtrek en so saadvog uitwerp nes tydens ’n gewone ejakulasie.

Prostaatmassering in ’n seksuele verband kan verwys na óf as deel van masturbasie óf soos uitgevoer deur ’n seksmaat as deel van gewone seks. Die intensiteit van die man se ejakulasie en orgasme word verhoog deur die stimulasie van die prostaatklier en die anus self. Die hoeveelheid saadvog word ook vergroot en dit verhoog die plesier van die ejakulasie.

## Risiko 
Prostaatmassering kan gevaarlik wees as dit nie korrek uitgevoer word nie of as dit te wild gedoen word.

### Toerusting 
’n Prostaatmasseerder is ’n toestel wat te koop is om in die anus te gebruik om die prostaatklier te stimuleer, hoofsaaklik vir seksuele doeleindes.

Die vorm van die toestel is dieselfde as dié van ’n vinger omdat prostaatmassering gewoonlik met die vinger gedoen word. Dit het gewoonlik ’n effens gebuigde kop om die prostaatklier doeltreffend te stimuleer. Die korrekte gebruik is gewoonlik ’n ligte, herhalende massering of sirkulêre beweging; die toestel moet nie in en uit die anus beweeg word nie.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:Prostate massage*

## Eksterne skakels 
* Prostate massage, die mediese prosedure
* http://www.whitelotuseast.com/SacredSpotMassage.htm  Manlike P-kol
Barre (stad), Vermont

**Barre** (/ˈbæri/) is 'n stad in die administratiewe distrik Washington County, deelstaat Vermont, in die Verenigde State. Volgens die VSA-sensus van 2010 het die stad 'n bevolking van 9&nbsp;052 mense gehad. Die stadsgebied van Barre City word byna volledig deur die susterdorp Barre omsluit wat 'n onafhanklik geïnkorporeerde nedersetting vorm.

In die plaaslike media- en sakebedryf word Barre City dikwels as 'n susterstad van Montpelier behandel. Die twee stede word deur die grootpaaie U.S. Route 302 en Interstate 89 met mekaar verbind. Barre is ook die beduidendste stad in die gelyknamige mikropolitaanse gebied met 59&nbsp;564 inwoners - die derde grootste in Vermont ná Burlington en Rutland. Barre is daarnaas die grootste stad in Washington County en die vierde grootste in Vermont, asook dié deelstaat se tiende grootste munisipaliteit.

## Geskiedenis 
### Granietbedryf
Barre is die wêreld se selfverklaarde "Graniethoofstad" (*Granite Center of the World*) en is oorspronklik ná die ontdekking van graniet by Millstone Hill kort ná die Anglo-Amerikaanse Oorlog van 1812 gestig. Die granietbedryf en Barre City het met die koms van die spoorweg 'n ekonomiese opswaai beleef.

Die nuus van Barre se granietdagsoom, wat volgens sommige geoloë oor 'n basis met 'n lengte van vier myl, 'n wydte van twee myl
en 'n diepte van tien myl strek, het vinnig ook Europa en Kanada bereik. 'n Groot aantal immigrante uit Italië, Skotland, Spanje, Skandinawië, Griekeland, Libanon, Kanada en 'n aantal ander lande het na Barre gestroom. Barre se bevolking het van 'n skrale 2&nbsp;060 mense in 1880 gegroei tot 6&nbsp;790 in 1890 en 10&nbsp;000 in 1894. Teen die eeuwisseling het Barre as Vermont se mees multi-etniese gemeenskap bekend gestaan.
 
Veral die Italiaanse steengroefwerkers het 'n radikale, grotendeels anargistiese arbeidersbeweging na Barre saamgebring. Hulle was oorspronklik by die *Socialist Labor Party* (Sosialistiese Arbeidersparty) geaffilieer en het later by die *Industrial Workers of the World* aangesluit. In 1916 het hulle 'n kandidaat van die Sosialistiese Party van Amerika as burgemeester van Barre verkies. Die radikales se ou *Labor Hall* staan nog steeds en is in 2000 deur die *National Register of Historic Places* gelys.

"Barre Gray"-graniet is dwarsoor die wêreld gewild danksy sy fyn korrelagtige en egalige struktuur en ook vanweë sy baie goeie weerbestandheid. Baie beeldhouers gee die voorkeur aan Barre-graniet vir hulle buitemuurse skulpture.

'n Groot verskeidenheid beeldhouwerke kan op Barre se Hope-begraafplaas besigtig word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *City of Barre - Amptelike webwerf*
* *Die webwerf van Aldrich Public Library*
Pylinkvis

**Pylinkvisse** is koppotiges in die orde *Teuthida*; hierdie orde bevat ongeveer 300 spesies wat in die wêreld se oseane aangetref kan word. Soos ander koppotiges het pylinkvisse 'n opmerklike kop, tweesydige simmetrie, 'n mantel en arms. In teenstelling met seekatte, maar soortgelyk aan inkvisse, het pylinkvisse tien ledemate: agt arms en twee voelers wat in pare in 'n kring om hulle mond gerangskik is. (Die enigste bekende uitsondering is die pylinkvisse wat aan die genus *Magnapinna* behoort: hulle het tien baie lang, dun arms wat ewe lank is.)

Pylinkvisse beskik oor die vermoë om ink uit te skiet wanneer hulle bedreig word. Hulle skelet bestaan uit 'n enkele vlak chitienplaat, binne-in hulle sagte weefselstruktuur. Pylinkvisse is uitsluitlik vleisetend en hulle dieet bestaan uit ongewerweldes en ander visse. Hulle gebruik hulle twee verlengde voelers, of tentakels, om hul prooi te vang. Die voelers (en ook die dier se arms) besit suiers.

## Sien ook 
* Gewone pylinkvis
* Tjokka
Msjatta-fasade

duimnael|regs|250px|Die Msjatta-fasade

Die **Msjatta-fasade** is die reliëf-versierde fasade van die Jordaanse woestynkasteel Msjatta wat teen die middel van die 8ste eeu n.C. ontstaan het. Die fasade het deel uitgemaak van die paleis van Msjatta, waarvan die bouvalle sowat dertig kilometer suid van die Jordaanse hoofstad Amman geleë is. Oorblyfsels van die gebou kan nog steeds op die terrein van Amman se lughawe besigtig word.

Die paleis het oorspronklik as Oemajadiese winterkwartier gedien, en boubedrywighede het waarskynlik tydens die regentskap van kalief Al-Walid II (743-744) begin. Ná vdie moord op die kalief het die paleis onvoltooi gebly en is 'n kort tyd later deur 'n aardbewing verniel. Die benaming Msjatta is van plaaslike Bedoeïne oorgeneem aangesien die oorspronklike naam nie oorlewer is nie.

Die bouvalle van die paleis is in 1840 ontdek. Weens vrese dat waardevolle dele van die kasteel vir die bou van die Hedjas-spoorweg gebruik sou kon word, is die Osmaanse soeltan Abdülhamit II oorreed om die fasade aan die Duitse keiser Wilhelm II te skenk. Groot dele daarvan is in 1903 na die Kaiser-Friedrich-Museum (tans Bodemuseum) geneem wat destyds nog in aanbou was. In 1932 is die fasade in die Pergamonmuseum opgebou. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die boukunswerk ernstig beskadig.
 
Die Msjatta-fasade is tans naas die Aleppo-kamer een van die hooftrekpleisters in die Museum vir Islamitiese Kuns, 'n afdeling van die Pergamonmuseum te Berlyn. Die fasade is hier oor 'n lengte van 33 meter en 'n hoogte van vyf meter met twee torings heropgebou en is 'n goeie voorbeeld van vroeë Islamitiese boukuns.

## Eksterne skakels 
## Verwysings
Pous Benedictus XII

**Benedictus XII** was die 197ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk en die derde pous wat in Avignon gebly het, van 1334 tot 1342.

## Biografie 
**Pous Benedictus XII** is gebore as **Jacques Fournier** tussen 1280 en 1285 in Saverdun, Frankryk, die seun van 'n bakker of 'n meulenaar. Hy word 'n Cistercienser monnik en studeer aan die Universiteit van Parys waar hy 'n doktorsgraad in teologie behaal. In 1311 word hy ab van Fontfroide en raak bekend vir sy intellek en organisatoriese talent. Op 19 Maart 1317 word hy biskop van Pamiers. Hier het hy die Kathare help vervolg. Sy optrede teen die Kathare van Montaillou in Ariège het hy sorgvuldig opgeteken in die Fournier Register wat hy in die Vatikaan se argief laat opneem het. Op 3 Maart 1326 word hy biskop van Mirepoix in Ariège. Op 18 Desember 1327 maak Pous Johannes XXII hom kardinaal van Sint Prisque. Op 20 Desember 1334 volg hy Pous Johannes XXII op en regeer tot sy dood op 25 April 1342. Hy word opgevolg deur Pous Clemens VI. Die naam ‘Benedictus’ beteken 'geseënde'.

## Pontifikaat 
duimnael|links|Die Palais des Papes in Avignon
**Pous Benedictus XII** is verkies met die eerste stemming van die konklaaf. Hy word gekroon op 8 Januarie 1335. Hy het nie die beleid van sy voorganger voortgesit nie. Hy het vrede gemaak met keiser Lodewyk IV en met die Franciskane.

Benedictus was hervormings gesind en het probeer om die luukses van die kloosters te beperk. Hy die pouslike paleis (Palais des Papes) in Avignon laat bou. Hy het hom veral besig gehou met die teologie en baie van die sienings van Pous Johannes XXII verwerp. In die bul “Benedictus Deus”, gedateer op 29 Januarie 1336, leer hy dat die siele van die gestorwenes dadelik na die dood hul ewige bestemming bereik eerder as om te moet wag tot die Laaste Oordeel. Hy het lang teologiese debatte met William van Ockham en Meester Eckhart gevoer.

### Bulle en Ensiklieke 
* 29 Januarie 1336 – Benedictus Deus. Oor die lewe na die dood.

## Bibliografie 
* Duff, Eamon (2001). *Saints and Sinners: A History of the Popes*, Yale University Press. .
* Maxwell-Stuart, P. G. (2002). *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present*, Thames & Hudson. .

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.

## Opvolging 
|}
Vinwalvis

Die **vinwalvisse** (*Balaenopteridae*) is die grootste groep baardwalvisse, met nege spesies in twee genera, *Balaenoptera* en *Megaptera*. Vinwalvisse kom in al die wêreld se oseane voor.

Sommige lede van die groep behoort tot die grootste diere wat ooit bestaan het: die blouwalvis, wat tot 150 ton kan weeg, word as die grootste dier ooit beskou. Twee ander spesies skuif ook met gemak verby die 50 ton-merk en selfs die kleinste walvis in die groep, die Noordelike minkewalvis, weeg tot 9 ton.

Vinwalvisse het hulle naam te danke aan die klein, dog opvallende rugvin, wat agter op die rug aangetref word. Van die ken tot die naeltjie loop groewe (of ventrale plooi), wat tydens die vangs van plankton uitsit. 

Wyfies is ietwat groter as mannetjies en die vis se kop beslaan by baie soorte ongeveer 'n kwart van die totale liggaamslengte. Bo-kant die kop is 'n dubbel spuitgat.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes
Huis van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg

**Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg** (Deens: **Slesvig-Holsten-Sønderborg-Glucksborg**), van Glücksburg in Noord-Duitsland, is ’n lyn van die Huis van Oldenburg wat afstam van koning Christiaan III van Denemarke. Sy lede sluit in die koningshuise van Denemarke en Noorweë, die afgesette koningshuis van Griekeland en die erfgename van die trone van die Verenigde Koninkryk en vyftien ander Statebondryke.

[duimnael|links|100px|[Christiaan IX van Denemarke.]]

Hierdie spesifieke lyn kom van die Hertoë van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Beck. Die laaste een van hulle het die Hertog van Glücksburg geword en sy titel verander na Frederik Wilhelm, Hertog van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg. Hy was getroud met prinses Louise Caroline van Hesse-Kassel, ’n kleindogter van koning Frederik V van Denemarke.

Nie Hertoë van Beck of van Glücksburg was soewereine heersers nie – hul grond was leengrond van die soewereine Hertoë van Sleeswyk en Holstein – die konings van Denemarke en (voor 1773) die Hertoë van Holstein-Gottorp.

duimnael|150px|Koninklike wapen van Denemarke.
duimnael|150px|Koninklike wapen van Griekeland (1936–1973).
duimnael|150px|Koninklike wapen van Noorweë.
Christiaan IX, die vierde seun van Frederik Wilhelm, is deur die kinderlose koning Frederik VII van Denemarke as opvolger gekies omdat Christiaan getroud was met Frederik se niggie, Louise van Hesse-Kassel. Wilhelm, die tweede seun van kroonprins Christiaan en kroonprinses Louise, is op 30 Maart 1863 gekies as koning van Griekeland. Hy het George I van Griekeland geword. Sy pa het op 15 November 1863 koning van Denemarke geword as Christiaan IX. Prins Karel, die tweede seun van Frederik VIII van Denemarke, Christiaan IX se oudste seun, het op 18 November 1905 koning van Noorweë geword as Haakon VII. Christiaan IX se dogters  Alexandra van Denemarke en Dagmar (wat Maria Fjodorowna geword het) het getrou met onderskeidelik Edward VII van die Verenigde Koninkryk en Aleksander III van Rusland. Teen 1914 was Christiaan IX se afstammelinge net so algemeen op Europese trone as dié van koningin Victoria.

## Konings van Denemarke, 1863 – hede 
## Konings van Griekeland, 1863–1973 
## Konings van Noorweë, 1905 – hede 
## Verwysing 
:''Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel :en:House of Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg