Naòmi Morgan

**Naòmi Morgan** is 'n prominente figuur in die akademiese en literêre wêreld, veral bekend vir haar bydraes tot Franse studies en literêre vertalings. Sy beklee die titel van Chevalier des Arts et des Lettres de la République française, 'n gesogte eerbewys wat haar beduidende bydraes tot die Franse kultuur en letterkunde erken. Hierdie erkenning spreek tot haar toewyding en impak in die oorbrugging van taalkundige en kulturele gapings. Tans dien Naòmi Morgan as 'n navorsingsgenoot in die Departement Afrikaans, Nederlands, Frans en Duits aan die Universiteit van die Vrystaat in Bloemfontein, Suid-Afrika. Haar vertaling van Antoine de Saint-Exupéry se *Die klein prinsie* vir 'n Woordkunsproduksie by die Vrystaat Kunstefees in 2017 het daartoe gelei dat Chris van Niekerk die Beste Vrystaatse Kunstenaarsprys gewen het, wat die impak van haar vertaalwerk verder demonstreer. Haar bydrae tot die vertaling van kinderliteratuur is ook erken deur die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut, wat haar in 2015 die prys vir Uitnemendheid in Kinderliteratuurvertaling vir die voorgenoemde Schmitt-tekste toegeken het. Hierdie toekennings beklemtoon haar bekwaamheid en vaardigheid om Franse literêre werke toeganklik te maak vir Afrikaanssprekende gehore en sodoende die kulturele landskap te verryk.

Naòmi Morgan se kundigheid is nie beperk tot drama nie. Sy is betrokke by verskeie navorsingsvelde, insluitend woord- en beeldstudies, historiese romans, chansonvertaling, kreatiewe skryfwerk en die Franse Rewolusie. Haar navorsingsuitsette is uitgebreid, met talle artikels wat in geakkrediteerde tydskrifte gepubliseer is. Haar werk oor *Oskar en die pienk tannie*, soos gesien in haar artikel in die *Tydskrif vir Geesteswetenskappe*, ondersoek die reis van 'n Franse toneelstuk na 'n Afrikaanse verhoog en die uitdagings wat tydens die vertaalproses ondervind word. Hierdie artikel dien as 'n gevallestudie in praktiese dramavertaling, met Sirkku Aaltonen se "Tyddeling op die verhoog" as raamwerk. Die artikel delf in die kompleksiteite van die domestisering van vertalings vir 'n ander gehoor en die redes vir die verskillende Afrikaanse weergawes van die oorspronklike Franse teks. Die sukses van die Afrikaanse produksie, wat toekennings vir Beste Aktrise, Regisseur en Produksie by verskeie kunstefeeste gewen het, beklemtoon die belangrikheid en impak van haar vertaling.

## Publikasies
Sy het haar navorsing wyd gepubliseer, insluitend artikels in tydskrifte soos *Stilet*, *Acta Academica*, *French Studies in Southern Africa*, en *Literator*. Hierdie publikasies dek uiteenlopende onderwerpe, wat wissel van Franse skrywers soos Alphonse Daudet en JMG Le Clézio tot studies oor historiese romans, boekillustrasie en chansonvertaling. Haar werk aan Jean-Marie le Clézio se ''L'Africain'' en die vertaling daarvan in Afrikaans illustreer veral haar diepgaande betrokkenheid by kontemporêre Franse letterkunde en die verspreiding daarvan na ander taalgemeenskappe. Haar kundigheid in chansonvertaling is ook duidelik, met artikels wat die proses van die vertaling van Afrikaanse liedjies in Frans en Franse chansons in Afrikaans bespreek. Haar projek "Afri-Frans CD- en kabaretprojek" is daarop gemik om kulturele brûe tussen Suid-Afrika, Frankryk en Madagaskar te bou, en beklemtoon haar toewyding aan kruiskulturele uitruiling.

Behalwe vir akademiese artikels, het Naòmi Morgan hoofstukke tot boeke bygedra en talle konferensiereferate by nasionale en internasionale geleenthede aangebied. Haar aanbiedings dek 'n wye reeks onderwerpe, insluitend literêre vertaling, Franse skrywers, koloniale geskiedenis en kulturele volhoubaarheid. Sy het ook gaslesings oor verskeie onderwerpe gelewer, soos haar intreerede oor *Van Frans na Afrikaans: 100 jaar van byna eenrigting-vertaalverkeer* en haar hoofrede oor *Die veranderende gesig van vertaling* by die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut. Haar betrokkenheid by boekbekendstellings, paneelbesprekings en openbare lesings demonstreer verder haar aktiewe betrokkenheid by die literêre en kulturele gemeenskap.

## Onderrig
*1965-1971	President Brand Laerskool, Bloemfontein.

*1966-1976	Hoërskool, Christelike en Nasionale Meisieskool Oranje.

*1979 		BA Tale met onderskeiding, Universiteit van die Vrystaat.

*1980		Niveau III: 2me degré met onderskeiding (Institut Catholique de Paris).

*1982		BA Honneurs (Frans), Universiteit van die Vrystaat.

*1984		MA in Frans, Universiteit van die Vrystaat, Titel: *La porte et la fenêtre sur scène: une technique maeterlinckienne*.

*1990 		Doctorat ès lettres met onderskeiding (Université de Genève, Suisse). Titel: ''Les mots et leur image: la relation entre le texte et l'illustration dans quelques textes du XIXe siècle*.

*1994		Quarto Grado, Università per Stranieri, Perugia, Italië.

## Loopbaan
*1981-1982	Onderwyser: Alliance Française, Bloemfontein, en Akademiese assistent: Departement Vergelykende Letterkunde, Universiteit van die Vrystaat.

*1983		Junior dosent: Departement Romaanse Tale, Universiteit van die Vrystaat.

*1985-1986	Franse onderwyser vir diplomatieke personeel: Suid-Afrikaanse Sending, Genève.

*1987-1988	Hoof van die Franse Afdeling: Victor Ebner Institut Video Langues taalskool.

*1989-2000	Dosent / Senior Dosent: Departement Frans, Universiteit van die Vrystaat.

*1998-2000	Waarnemende hoof: Departement Frans, Universiteit van die Vrystaat.

*2000-2002	Medeprofessor in Frans: Departement Romaanse Tale; Hoof van die Franse Afdeling, Universiteit van Suid-Afrika.

*2002-2016	Medeprofessor in Frans: Departement Afrikaans, Nederlands, Duits en Frans, Universiteit van die Vrystaat; Hoof van die Franse Afdeling.

*2016-2024	Volprofessor in Frans: Departement Afrikaans, Nederlands, Duits en Frans, Universiteit van die Vrystaat; Hoof van die Franse Afdeling.

## Boeke
*Morgan, Naòmi. 2025. *Die ander dogter* (Afrikaanse vertaling van *L'autre fille*) deur Annie Ernaux. Naledi.
*Morgan, Naòmi. 2024. *Ons wag vir Godot* (Afrikaanse vertaling van En attendant Godot / Waiting for Godot) deur Samuel Beckett. Naledi.

*Morgan, Naòmi. 2023. Van Parys na Pretoria: Bartho Smit se dramavertalings uit Frans. In Tempel Hauptfleisch en Marisa Keuris (reds.). *Bartho Smit – Koorddanser tussen triomf en tragedie*. Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.

*Morgan, Naòmi en Odendaal, Bernard. 2023. *Piaf en Brel: Luisterryk! Chanson omdigtings*. Imprimatvr Uitgewers.

*Morgan, Naòmi. 2021. Nous n’irons plus au Congo: traduction et censure du voyage congolais de Tintin en langue afrikaans, in Tilleuil, Jean-Louis, Porret, Michel, Preyat, Fabrice en Roche, Olivier (reds.). *Tintin aujourd’hui. Images et imaginaire*. Chêne-Bourg, Georg.

*Morgan, Naòmi. 2013. Translation x2: Yasmina Reza’s Le Dieu du carnage from French to Afrikaans, from Script to Stage. In Gratzke, Michael, Hutton, Margaret-Anne en Whitehead, Claire (reds). *Readings in Twenty-First-Century European Literatures*. Peter Lang. .

*Morgan, Naòmi. 2008. De l’île Robben à l’île Maurice. L’histoire de la fille d’Éva Krotoa dans deux romans historiques\ afrikaans in Dodille, Norbert (red), *Idées et représentations coloniales dans l’Océan Indien*. Presses universitaires de Paris-Sorbonne: Paris. Pp. 267-281.

## Toekennings
*2012		Kunstetrustprys toegeken aan *Oskar en die pienk tannie* vir Beste Debuutproduksie (Drama, Vryfees 2012).

*2012		Van Rensburg Patoloë-prys toegeken aan Naòmi Morgan vir Beste Vrystaatse Kunstenaar (Drama) vir die vertaling van *Oskar en die pienk tannie* (Vryfees 2012).

*2013		Toegeken met die rang van Chevalier de l’ordre des Arts et Lettres (Ridder van die orde van Kunste en Lettere) deur die Franse Ministerie van Kultuur en Kommunikasie.

*2015		Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut-prys vir Uitnemendheid in Kinderliteratuurvertaling vir *Oskar en die pienk tannie* en *Monsieur Ibrahim en die blomme van die Koran.*

*2022		*Tom gaan plaas toe* (*Tom à la ferme*) deur Michel Marc Bouchard wen die Vrystaat Kunstefees-toekenning vir die Beste Debuutproduksie.

*2025		*Ons wag vir Godot (En attendant Godot)* deur Samuel Beckett (toneelstuk, vertaling) bekroon met die Fiësta vir Beste Vertaling.
*2025		*Kuns (Art)'' deur Yasmina Reza (toneelstuk, vertaling) bekroon met die Kanna vir Beste Literêre Bydrae.

## Verwysings
## Eksterne skakels 
* Naòmi Morgan op LitNet