open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vervoerband

duimnael|'n Vervoerband in 'n fabriek of pakhuis
**Vervoerbande** is installasies waarmee goedere en materiale oor kort afstande vervoer word. Die arbeidsbesparing wat dit meebring, vergoed binne 'n kort tyd vir die oprigtingskoste van die band. Moderne vervoerbande (roltrappe) word ook vir die vervoer van mense in gebouekomplekse gebruik.

Vervoerbande word vir die deurlopende vervoer van goedere gebruik sonder om van byvoorbeeld trollies, waens of ander voertuie gebruik te maak. Dit word veral vir massavervoer (graan, steenkool, sement, ensovoorts) en by verpakkingsaanlêe gebruik. In spesiale gevalle word dit ook vir die vervoer van onderdele in monteringsaanlêe en vir die vervoer van mense gebruik. Die vervoerband bestaan gewoonlik uit 'n aaneenlopende band of 'n band met segmente (rusperband) wat oor rollers beweeg. Die band word aan die kante deur skuinsstaande rollers ondersteun ten einde te voorkom dat iets daaruit val.

Gebruiklike vervoerbande is die volgende:

* 'n Hyserband, met bakkies daaraan, vir vertikale vervoer.
* 'n Houerband, wat horisontaal loop maar houers dra wat vertikaal hang.
* 'n Aaneenlopende band, wat teen 'n helling van tot 35° loop.
* 'n Rollerbaan, waarby geen band gebruik word nie, maar die goedere op rollers aangeskuif word.
* 'n Glybaan, wat in werklikheid 'n geut is waarin materiaal afgly.

## Bronnelys 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 28, bl. 136, 137

## Eksterne skakels 
* Wiki oor alle soorte Vervoerbande
* Webwerf met inligting oor swaardiens-vervoerbande vir die steenkool- en mynbedryf
* Beste vervoerband vervaardigers
Konstantyn Laskaris

**Konstantyn Laskaris** (Grieks: Κωνσταντίνος Λάσκαρης) was moontlik vir ’n paar maande van 1204 tot vroeg 1205 keiser van die Bisantynse Ryk, tydens die tweede en finale beleg van Konstantinopel deur die deelnemers aan die Vierde Kruistog. 

## Lewe
Alexios V Doukas het in Februarie 1204 deur ’n staatsgreep aan die bewind gekom en sy voorgangers, Isak II Angelos en Alexios IV Angelos, in die proses doodgemaak. Hy het hard probeer om Konstantinopel teen die Kruisvaarders te verdedig, maar op die ou einde het hulle besluit om die stad finaal aan te val.

Die Kruisvaarders het deur die stad se mure gebreek. Alexios V het die inwoners se steun probeer wen teen die Kruisvaarders, maar kon nie. Hy het in die nag van 12 April 1204 gevlug, en Konstantyn Laskaris is in die Hagia Sophia tot keiser verklaar. Hy kon egter ook nie die inwoners oorreed om te bly veg nie en het self vroeg die oggend van 13 April gevlug. Konstantinopel was nou onder beheer van die Kruisvaarders. Hulle het die Latynse Ryk gestig, wat Konstantinopel die volgende 57 jaar beheer het. 

## Loopbaan by Nicea
Griekse weerstand teen die Latynse veroweraars het feitlik onmiddellik begin onder die leierskap van Theodorus Laskaris, en Konstantyn het gou by sy broer aangesluit. Theodorus het hom saam met ’n groot afdeling soldate na Konstantinopel gestuur, maar die Kruisvaarders het van die plan gehoor en was dus voorbereid. Die twee leërs het op Saterdag 19 Maart 1205

Niks is hierna oor Konstantyn bekend nie, en daar word aangeneem hy is ook gedood of gevang.

## Historiese onsekerheid
Die hoofbron van Konstantyn Laskaris se opkoms is Nicetas Choniates, ’n ooggetuie van die val van Konstantinopel. Konstantyn se ondergeskikte rol onder sy broer Theodorus in 1205 laat historici soos sir Steven Runciman en Donald Queller glo dit was eintlik Theodorus wat daardie dag in die Hagia Sophia was en nie Konstantyn nie en dat Theodorus dus aangewys is om Alexios V op te volg.

Hierdie onsekerheid, asook die feit dat Konstantyn nooit gekroon is nie, bring mee dat hy nie altyd as ’n Bisantynse keiser beskou word nie.

## Verwysings 
## Bronne
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Elisabeth Leonskaja

duimnael|regs|Elisabeth Leonskaja met die Finse tjellis Arto Noras en haar man, die Russiese violis Oleg Kagan in 1967.

**Elisabeth Leonskaja** (gebore op 23 November 1945) (In Russies: Елизавета Ильинична Леонская) is 'n Sowjetse en Oostenrykse pianis. Sy was gebore in 'n gesin van Joodse en Poolse afkoms wat in Tbilisi gewoon het, wat toe die hoofstad van die Georgiese Sowjet Sosialistiese Republiek was. Toe Leonskaja ses en 'n half jaar oud was, was haar ouers daartoe in staat om vir haar, haar eerste regopstaande klavier te koop. Teen die ouderdom van sewe jaar het sy die toelatingseksamen van een van Tbilisi se sestig musiekskole geslaag. Teen elfjarige leeftyd het sy haar orkestrale buiging gemaak met Beethoven se Klavierconcerto in C Majeur (Op. 15), teen 13 jarige leeftyd het sy haar eerste solo uitvoering gegee. Teen veertienjarige leeftyd het sy met 'n intensiewe vierjaar tydperk van studies by die sekondêre skool begin met 'n nuwe klavieronderwyser van Kiev, beïnvloed deur die Russiese Skool van Klavier. In 1964 het Elisabeth Leonskaja die Enesco Internasionale Klavierkompetisie in Boekarest gewen. Die lede van die beoordelingspaneel het die komponis en dirigent Aram Khachaturian en die pianis Arthur Rubinstein ingesluit.

In 1964 het Leonskaja met haar studies by die Moskouse Konservatoria begin. Gedurende haar jare by die konservatoria het sy pryse gewen tydens die  *George Enescu-fees*, *Long-Thibaud-Crespin kompetisie* en die *Koningin Elisabeth Musiekkompetisie* in Boekarest, Parys en Brussel.Leonskaja het die Sowjetunie in 1978 verlaat en woon sedertdien in Wene. 'n Noemenswaardige opname van Leonskaja is Edvard Grieg se klavierverwerkings van Mozart se klaviersonates K. 545 en K. 533/494, begelei deur Sviatoslav Richter, saam met wie sy 'n naby vriendskap en samewerking opgebou het. Sy het verskeie jare vir Teldec opnames gemaak, maar maak nou opnames vir die Duitse plate-etiket MD en gee ook baie meesterklasse.

## Eerbewyse en pryse
* Oostenrykse Kruis van Eer vir Wetenskap en Kuns, 1ste klas(2005)
* Ereburger van Deutschlandsberg (1999)

## Verwysings
## Eksterne skakels
*Elisabeth Leonskaja. Amptelike webwerf met amptelike fotos en biografie
*Q&A: Elisabeth Leonskaja (4 Desember 2010)
Maria Kliegel

**Maria Kliegel** (14 November 1952 -) is 'n Duitse tjellis.

## Professionele loopbaan
Kliegel is in Dillenburg, Hesse gebore. Sy het op die ouderdom van negentien jaar onder Janos Starker begin studeer. Sy het eerste prys gewen tydens die Amerikaanse Kollege Kompetisie, Eerste Duitse Musiekkompetisie en Concours Aldo Parisot, en was ook die Grand Prize wenner tydens die tweede Mstislav Rostropovich Internasionale Tjello Kompetisie in 1981.

Die Russiese komponis Alfred Schnittke het haar interpretasie van sy Eerste Concerto vir Tjello en Orkes, toe Kliegel dit in 1990 opgeneem het, as die standaard opname daarvan aanvaar. Bo en behalwe laasgenoemde, het sy ook verskeie opnames vir Naxos gemaak, insluitende concertos en ander werke deur Beethoven, Bloch, Brahms, Bruch, Dohnányi, Dvořák, Elgar, Lalo, Saint-Saëns, Sjostakowitsj, Schumann, Tavener en Tsjaikofski. Sy het ook 'n groot volume kamermusiek deur Brahms, Chopin, Demus, Gubaidulina, Kodály, Mendelssohn en Schubert opgeneem. 

Sy neem binnekort Beethoven se volledige werke vir tjello en klavier, Haydn se tjelloconcertos en Bach se solo tjello suites op. Sy het voorheen 'n Stradivarius bespeel wat bekend geword het as die *ex-Gendron*, na die bekende Franse tjellis Maurice Gendron. Sy bespeel tans 'n tjello wat deur Carlo Tononi in Venesië in c. 1730 gemaak was. Sy gee sedert 1986 meesterklasse by die Hochschule für Musik Köln.

## Verwysings
## Eksterne skakels
*Maria Kliegel biografie en diskografie by Naxos
Theodorus I Laskaris

**Theodorus I Komnenos Laskaris** (Grieks: Θεόδωρος Α' Λάσκαρις, *Theodōros I Laskaris*; omstreeks 1174/'75 - 1221/Augustus 1222) was van 1204 tot 1221/'22 keiser van die Niceense Ryk. 

Hy is omstreeks 1174 gebore in die Laskaris-familie, ’n adellike maar taamlik onbekende Bisantynse familie van Konstantinopel. Hy was die seun van Manuel Laskaris en sy vrou, Ioanna Karatzaina.

## Bewind
In 1198/'99 is Theodorus getroud met Anna Angelina, dogter van die afgesette Bisantynse keiser Alexios III Angelos. Hy het hom bewys tydens die Kruisvaarders se beleg van Konstantinopel (1203-1204). Hy het in die stad gebly totdat die Latyne die stad binnegeval het en toe oor die Bosporus gevlug. Terselfdertyd is sy broer Konstantyn Laskaris deur sommige van die inwoners verklaar tot keiser, maar hy het self gevlug. Theodorus het hom gevestig in Nicea, wat die bymekaarkomplek geword het van mense wat teen die Latyne was.

Theodorus het nie aanvanklik die titel keiser opgeëis nie, tot nadat hy Dawid Komnenos in Paflagonië en Manuel Maurozomes in Frigië in 1205 verslaan het. Daarna is hy tot keiser verklaar en het hy Michael IV Autoreianos as nuwe patriarg aangestel, wat hom in Maart 1208 gekroon het.

Intussen is Theodorus se leër onder aanvoering van sy broer Konstantyn by Adramyttion deur die Latyne verslaan. Hy het egter in 1209 ’n verowering behaal. Die Nicene het ook sultan Kaykhusraw I van die Seldjoekse kanaat Rum in 1211 verslaan en Theodorus het die sultan vermoor. In Oktober van dié jaar het keiser Hendrik van Vlaandere Theodorus verslaan en sy mag uitgebrei tot by die suidelike kus van die See van Marmara. Ondanks dié terugslag het Theodorus sy beheer tot in Paflagonië uitgebrei.

In 1214 het Theodorus ’n vredesooreenkoms met die Latynse Ryk gesluit en in 1219 is hy getroud met Marie de Courtenay, ’n susterskind van keiser Hendrik en ’n dogter van die nuwe Bisantynse regent, Yolanda van Vlaandere. Theodorus is in November 1221 dood en is opgevolg deur sy skoonseun Johannes III Doukas Vatatzes. 

Aan die einde van sy bewind het hy regeer oor ’n gebied wat min of meer ooreenstem met die ou Romeinse provinsies Asia en Bithynia. Hoewel geen bewyse bestaan van ander vermoëns as staatsman nie, het sy militêre vernuf en dapperheid gehelp dat die Bisantynse volk nie net voortbestaan het nie, maar ook dat hulle eindelik die Latyne uit Konstantinopel verdryf het.

## Verwysings 
## Bronne
*Chisholm, Hugh, red. (1911), "Andronicus I", Encyclopædia Britannica, 1 (11de uitg.), Cambridge University Press, pp. 975–976
* Jonathan Harris, *Byzantium and the Crusades*, Bloomsbury, 2de uitg., 2014. 
*Head, C. (1980) *Physical Descriptions of the Emperors in Byzantine Historical Writing*, Byzantion, Vol. 50, No. 1 (1980), Peeters Publishers, pp. 226-240 
**The New Cambridge Medieval History*, Vol. V, Cambridge University Press, 1995. , 9780521362894
*
* 
* 
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Johannes III Doukas Vatatzes

**Johannes III Doukas Vatatzes** (Grieks: Ιωάννης Γ΄ Δούκας Βατάτζης, *Iōannēs III Doukas Vatatzēs*; omstreeks 1193 - 3&nbsp;November 1254) was van 1222 tot 1254 keiser van die Niceense Ryk. 

Hy was ’n suksesvolle soldaat uit ’n militêre familie en is omstreeks 1216 deur keiser Theodorus I Laskaris gekies as die tweede man van sy dogter, Irene Laskarina, en erfgenaam van die troon ná die dood van haar eerste man, Andronikos Palaiologos. Hierdie reëling het lede van die Laskaris-familie van die troonopvolging uitgesluit en toe Johannes III in Desember 1221 keiser word, moes hy teenstand teen sy bewind onderdruk. Die stryd het in 1224 geëindig toe hy sy teenstanders verslaan het ondanks steun van die Latynse Ryk van Konstantinopel. 

## Bewind
thumb|170px|links|Sint Johannes die Genadige, keiser van die Niceense Ryk.
In 1230 het Johannes III ’n bondgenootskap met Iwan Asen II van Bulgarye teen die Latynse Ryk gesluit. In 1235 het die Bulgare en Nicene teen die Latynse Ryk opgeruk en in 1236 het hulle probeer om Konstantinopel te beset. In 1247 het Johannes ’n effektiewe vesting teen Konstantinopel gebou. 

Johannes III het die binnelandse vooruitgang en ekonomie van sy ryk versigtig ontwikkel en regverdigheid en welsynwerk aangemoedig. 

Hy was in beide oorlogs- en vredestyd ’n aktiewe leier en het daarop aanspraak gemaak dat hy die ware erfgenaam van die Romeinse Ryk was.

’n Halfeeu ná sy dood is hy tot heilige verklaar, as **Johannes die Genadige**. Sy feesdag is op 4 November.

## Verwysings 
## Bykomende bronne
**The New Cambridge Medieval History*, Vol. V, Cambridge University Press, 1995. , 9780521362894
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
John Edmond

**John Edmond** (gebore 18 November 1936) is een van die bekendste Rhodesiese musikante en volksangers. Hy het in die 1970's bekend geword vir sy patriotiese Rhodesiese liedjies en was 'n baie gewilde musikant tydens die Rhodesiese Bosoorlog. Sy bekendste liedjies sluit in treffers soos *The Battle of Bembezi*, *The Last Word in Rhodesian*, *The UDI Song* and *The Regiment Lives On*. Hy het ook Afrikaanse liedjies oor die Boereoorloë gemaak.

Edmond se ouers het van Skotland gekom, en hy het in beide Skotland, Noord- en Suid-Rhodesië en Suid-Afrika in sy kinderjare gewoon. Hy bly nou in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika, waar hy en sy vrou die *Kunkuru*-bosvakansieoord in die omgewing van Warmbad (Bela-Bela)  besit.

## Verwysings
K2-18b

**K2-18b**, ook bekend as **EPIC 201912552 b**, is ’n eksoplaneet wat om die rooidwerg K2-18 wentel, 124 ligjare van die Aarde af. Die planeet, wat aanvanklik met die Kepler-ruimteteleskoop ontdek is, het ’n massa van sowat agt keer die Aarde s’n en is dus ’n superaarde. Dit wentel elke 33 dae om sy moederster en is binne die bewoonbare sone. Dit is egter waarskynlik onbewoonbaar.

In 2019 het twee onafhanklike navorsingstudies, wat data van die ruimteteleskope Kepler, Spitzer en Hubble gekombineer het, bevind daar is aansienlike hoeveelhede waterdamp in die planeet se atmosfeer, wat ’n eerste vir ’n planeet in die bewoonbare sone is.

## Geskiedenis
K2-18b is een van meer as 1&nbsp;200 eksoplanete wat ontdek is as deel van die Keplerprogram se "Second Light" K2-sending. Dit is in 2015 ontdek en wentel om ’n rooidwerg (nou bekend as K2-18) met ’n spektraaltipe van M2,8 sowat 124&nbsp;ligjare (38&nbsp;parsek) van die Aarde af. Dit is opgespoor vanweë wisselings in die ster se ligkurwe wat veroorsaak word deur die oorgang van die planeet voor die ster verby, soos van die Aarde af gesien. Die planeet is "K2-18b" genoem omdat dit die 18de planeet was wat tydens die K2-sending ontdek is. 

In 2017 het data van die Spitzer-ruimteteleskoop bevestig dat die planeet in sy moederster se bewoonbare sone om hom wentel. Sy wentelperiode van 33 dae is kort genoeg om verskeie omwentelingsiklusse van K2-18b waar te neem en die statistiese beduidenis van die sein te verbeter. Dit het gelei tot wydverspreide belangstelling in die voortgesette waarneming van K2-18b.

Latere studies met die HARPS- en CARMENES-instrumente het ook ’n moontlike tweede eksoplaneet, K2-18c, opgespoor met ’n geraamde massa van  in ’n kleiner wentelbaan met ’n periode van nege dae. 

Een studie is in die tydskrif *Nature Astronomy* gepubliseer; die ander studie, wat nog nie hersien is nie, is die dag tevore op arXiv.org gepubliseer. Die eerste studie het water waargeneem met ’n statistiese beduidenis van 3,6 standaardafwykings, wat gelyk is aan ’n moontlikheid van 99,97%.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*
*K2-18 b Confirmed Planet Overview Page NASA Exoplanet Archive
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ludwig Strykkwartet

Die **Ludwig Strykkwartet**, somtyds ook eenvoudig na verwys as die **Ludwig Kwartet**, is 'n Franse strykkwartet wat in 1985 gestig is nadat dit eerste prys tydens die *Conservatoire National Supérieur de Musique de Paris* verower het. Na die stigting daarvan het die lede van die Ludwig Kwartet hul vaardighede met Bruno Pasquier begin opskerp. Hulle het ook baat gevind by voorstelle en advies van die dirigent Sergiu Celibidache sowel as deur samewerking met die Berg-, Tokio-, Amadeus-, LaSalle- en Kolish-kwartette. Nadat hulle verskeie pryse by internasionale kompetisies gewen het (Menuhin Stigting, Portsmouth-kompetisie, Arthur Honegger-kompetisie, Vittorio Gui-kompetisie in Florence), is die Ludwigs uitgenooi om 'n jaar aan die Universiteit van Yale met die Tokio Kwartet te spandeer voordat hulle die inwonende kwartet van die *Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse* van Parys geword het.

## Lede 
* Thierry Brodard, 1ste Viool
* Manuel Doutrelant, 2de Viool
* Padrig Faure, Altviool
* Anne Copery, Tjello

## Pryse en toekennings 
Die Quatuor Ludwig beskik oor 'n ryk en uitgebreide biblioteek van opnames wat reeds verskeie toekennings verower het, insluitende die Grand Prix du Disque lyrique, die Grand Prix de l'Académie du Disque Français, die Grand Prix International du Disque de l'Académie Charles Cros en die Grand Prix du Midem. 'n Opname van die strykkwartette No 1, 3 en 8 van Dmitri Sjostakowitsj is in Oktober 2011 vrygestel onder die Calliope plate-etiket.

## Diskografie 
* Dmitri Sjostakowitsj - Kwartette n° 1 - 3 - 8 - 2011 - (Calliope - CAL 1102)
* Joseph Haydn se - *Die Sewe Laaste Woorde van Christus* - Heruitreiking 2009 - (CSM 0007)
* Johannes Brahms - Kwartette No. 1 en 2 - (Naxos 8.554271)
* Johannes Brahms - Kwartet No. 3 en Kwintet met klarinet - (Naxos 8.554601)
* Johannes Brahms - Strykkwintette - (Naxos 8.553635)
* César Franck - Kwintet met klavier - Ernest Chausson Kwartet Opus 35 - (Naxos 8.553645)
* Berg-Dutilleux-Webern - (Timpani 1C1005)
* Honegger - Volledige Kwartette - (Timpani C 1011)
* Debussy-Ravel - (EMS AAOC 93812)
* Jehan Alain - Kwintet - Sekstet (Arion 68321)
* Jehan Alain - Messe modale - (SISYPHE004 3760002130118 - 2) 
* Jehan Alain - *Jehan Alain retrouvé* - (Arion) - Diapason d'or van die jaar 2005
* Ernest Chausson - *Les mélodies* met Billy Eidi - klavier, Sandrine Piau (sopraan), Brigitte Balleys (mezzo-sopraan) - Jean-François Gardeil - (baritoon). (Timpani 2C2132)
* Michaël Levinas - Kwintet met twee altviole met Gérard Caussé
* Thierry Escaich - "Chorus" - met Florent Héau (klarinet), Bertrand Chamayou (klavier).
* Carnet de Voyage (AMESON)

## Webblad 
* Amptelike Webwerf (Tuisblad)

## Verwysings
Danubius Kwartet

Die **Danubius Strykkwartet** of **Danubius Kwartet** is in 1983 in Hongarye gestig.

Die lede daarvan is die violiste Judit Tóth (voorheen Mária Szabó) en Adél Miklós, die altviolis Cecilia Bodolai (voorheen Agnes Apró) en die tjellis Ilona Wibli, welke onder artistieke leiding van die violis Vilmos Tátrai staan. Die kwartet het in die vroeë jare van sy stigting 'n aantal toekennings gewen; en het onder meer die strykkwartet nr. 1 van Reményi vir Hungaroton, die volledige strykkwartette van Villa-Lobos vir Marco Polo, en vir Naxos die Mozart en Brahms klarinetkwintette, die Boccherini Kitaarkwintette en Louis Spohr se Op. 33 strykkwintette, opgeneem. 

## Verwysings
József Balogh

[duimnael|Jószef Balog tydens die Nuwejaarskonsert van 2016 in [Warburg]]

**József Balogh** (gebore in 1956) is 'n Hongaarse klarinettis.

Balogh was 'n student van Béla Kovács by die Franz Liszt Kollege van Musiek in Boedapest. Hy is 'n solo klarinettis in die Boedapest Opera en Boedapest Radio-simfonieorkes. Hy is sedert 1994 die president van die Hongaarse Klarinetgenootskap.

## Verwysings
Tipe 214-klas duikboot

duimnael|regs|280px|Die Griekse duikboot, *Papanikolis S-120*, te HDW in Kiel, 2008
Die **Tipe 214-klas duikboot** is 'n konvensionele diesel-elektriesaangedrewe duikboot van die Duitse Vloot. Hierdie klas is 'n verdere ontwikkeling van die Tipe 212-klas duikboot deur *HDW*. Die duikbote het 'n verbeterde romp wat meer druk kan weerstaan en kan dieper as 400 m duik. Vier van die agt torpedobuise het die vermoë om ook missiele te kan lanseer. Die aandrywingstelsel is ook verbeter, dit is toegerus met twee Siemens brandstofselle wat 120 kW per module produseer en die duikboot 'n onderwatervermoë van ten minste twee weke gee. 

Die romp se vorm is verbeter en dit is ook toegerus met 'n laeruisskroef. Die duikboot se missies kan tot twaalf weke duur waarvan drie onderwater kan wees sonder om eenkeer na die oppervlakte te kom vir suurstof. 

Die Griekse Vloot het vier duikbote bestel in 2006. Die eerste eenheid, *Papanikolis S-120* is in Kiel, Duitsland gebou. Die *Hellenic Skeepswerf*, gekoop deur *HDW* in 2002, het eenhede *Pipinos S121*, *Matrozos S122* en *Katsonis* gebou. Suid-Korea het ook drie eenhede bestel wat onderskeidelik in 2007, 2008 en 2009 in diens gestel is. Hierdie drie duikbote is deur *Hyundai Heavy Industries* gebou. In 2008 het hulle nog ses eenhede bestel. 

Die Griekse duikbote is toegerus met die *WASS Black Shark* swaargewigtorpedo.

## Tegniese besonderhede 
## Bron 
* *The Illustrated Encyclopedia Of Destroyers Frigates & Submarines*, Bernard Ireland en John Parker, 2015,
Boris Rener

**Boris Rener** (gebore in  1973, Ljubljana) is 'n Sloweense klarinettis en musikale bestuurder. 

## Biografie
Boris Rener het wat betref sy voor- en nagraadse studie onderrig ontvang vanaf professor Slavko Goričar aan die Akademie vir Musiek in Ljubljana (Sloweens:Akademiji za glasbo v Ljubljaniin). Hy behaal die *Prix de Perfectionnement* by die *Conservatoire National de Versailles*, waar hy onder professor Philippe Cuper promoveer. In 1996 ontvang hy die gesogte Fulbright Beurs waarmee hy studeer in die Verenigde State aan die *Hartt School of Music* onder professor Charles Russo. Hy verower die Kunstenaarsdiploma en die spesiale toekenning vir "Uitnemendheid in kamermusiek". Hy het die beroemde Amerikaanse Emerson Strykkwartet Kompetisie gewen, wat aan hom 'n kans verleen het om tydens 'n openbare konsert saam met die kwartet te speel. Hy het homself ook aan die gehore in Ljubljana bekend gemaak tydens 'n silwer seisoen in 1997/98. Gedurende die somer van 1998 woon hy met 'n spesiale beurs van Yale-universiteit die *Summer Chamber Music Festival* in Norfolk, Connecticut (VSA), by, waar hy saam met kunstenaars soos Frank Morelli, Wiliam Purvis, Sydney Harth en andere optree. 

Tydens hierdie fees ontmoet hy een van die beroemdste Franse strykkwartette, die Ludwig Strykkwartet. Hy het suksesvol saam met hulle in Frankryk opgetree en is uitgenooi om 'n CD op te neem met Brahms se Kwintet vir klarinet en strykkwartet vir Naxos. In 2000 is hy deur die beroemde Amerikaanse *Coolidge Strykkwartet* uitgenooi om saam met hulle te speel in Oostenryk en Slowenië. In 2012 tree hy as solis saam met die Manhattan Strykkwartet op tydens die Sarajevo Kamermusiekfees. Hy het tydens die Ljubljana-fees saam met die *Camerata Emonica* opgetree. In Slowenië het hy ook opgetree saam met kunstenaars soos Aci Bertoncelj, Andrej Jarc, Milan Hudnik, Hermina Hudnik, Alenka Zupan, Tomaž Petrac, Andrej Petrac, Anton Nanut, en andere. Saam met die klarinet studeer hy ook die klavier, mondfluit, saxofoon , orrel, en tree hy as sanger op saam met die Ave-kamerkoor, Slovenicum-kamerkoor, die Sloweense Oktet sowel as drie jaar agtereenvolgens as lid van Wêreld-jeugkoor in Europa, Kanada en Suid-Amerika. Hy het reeds opgetree in sy vaderland, Oostenryk, Frankryk, Italië, Duitsland en die VSA as solis, en as lid van kamerorkes groepe en orkeste. By al die optredes het hy lof ontvang vir sy subtiele musikale uitvoerings. Van 2001 tot 2012 was hy die regisseur van die musiekproduksies van RTV Slovenië. Sedert 2012 werk hy as musiekvervaardiger vir die Simfonieorkes RTV Slovenië. Hy was etlike jare lid van die kunsteraad van Cankarjev dom in Ljubljana, en sedert 2017 was hy lid van die raad van die Slovenske filharmonije en ook adjunkpresident daarvan. In 2015 word hy lid van die Antiphonus-vokale en instrumentale ensemble in Zagreb.

## Verwysings
Yushio-klas duikboot

Die **Yushio-klas duikboot** is 'n konvensionele diesel-elektriesaangedrewe duikboot van die Japannese Maritieme Selfverdedigingsmag (Japannese Vloot). Vanaf die laat 1960's het Japan 'n vloot van sestien duikbote bedryf. Japan het baie ontwikkelingswerk en eksperimente met hulle duikbootvloot gedoen. Die Yushio-klas is een van hul grootste klasse en is volgens die traandruppelontwerp gebou. Hierdie klas is in 1975 in diens gestel. Daar is tien duikbote in die klas gebou. Hulle is ook almal reeds uit diens onttrek en vervang met die Harushio-klas.

Elke eenheid afgelewer was beter as die vorige een; dit is duidelik uit die koste van die duikbote. Die eerste model het  gekos, die laaste een was . Van die verbeteringe is die vermoë om die *Harpoon*-missiel te lanseer en later is die navigasiebeheerstelsel verbeter. Die duikbote is later met 'n sewelemskroef voorsien om dit stiller te maak. Al die verbeteringe het tot gevolg gehad dat die duikboot 406 ton meer geweeg het.

## Tegniese besonderhede 
## Galery

Lêer:JMSDF-KureMuseum.jpg|*Akishio* te JMSDF Kure Museum
Lêer:JMSDF AKISHIO.JPG|*Akishio* te JMSDF Kure Museum
Lêer:JMSDF Kure Museum-JS Akishio SS-579.jpg|Gang

## Bron 
* *The Illustrated Encyclopedia Of Destroyers Frigates & Submarines*, Bernard Ireland en John Parker, 2015, 

## Eksterne skakels
Suk Kwartet

Die **Suk Strykkwartet** of **Suk Kwartet** (Tsjeggies: *Sukovo Kvarteto*) is 'n strykkwartet wat in 1968 gestig is en vernoem is na die Tsjeggiese komponis Josef Suk. Hulle het o.a. vir die *Supraphon* plaatetiket opnames gemaak van Beethoven se Strykkwintette Opusse 4 en 104 saam met Karel Špelina.

## Lede 
* Ivan Štraus
* Jan Štros
* Karel Řehák
* Vojtěch Jouza

## Verwysings
Trio Italiano d'Archi

Die '''Trio Italiano d'Archi''' is 'n stryktrio wat klassieke musiek speel.

Die trio, bestaande uit Alessandro Milani (viool), Luca Ranieri (altviool) en Pierpaolo Toso (tjello), is in 2004 gestig, en het die naam van die klassieke ensemble wat deur Franco Gulli gelei is laat herleef; met Bruno Giuranna en Giacinto Caramia wat die hoof-werke van die stryktrio repertorium in die 60's en 70's gespeel en opgeneem het.Die trio het reeds Beethoven se volledige stryktrios vir Deutsche Grammophon opgeneem  en maak ook opnames vir die *Brillant Classics* plate-etiket.

## Lede
* Alessandro Milani (Viool)
* Luca Ranieri (Altviool)
* Pierpaolo Toso (Tjello)

## Eksterne skakels
* Trio Italiano d'Archi se Tuisblad

## Verwysings
Versnelren

'n **Versnelren** is 'n wedren tussen spesiaal gemodifiseerde motors op 'n gelyk, reguit baan oor 'n afstand van sowat 402 m (tradisioneel ŉ kwartmyl). Die motors word gewoonlik met remvalskerms toegerus en maak dikwels van kragtige alkoholbrandstof gebruik.

Die sportsoort het in die twintigerjare in Kalifornië in die VSA ontstaan. Feitlik elke soort motorvoertuig, selfs motorfietse en bate, word vir versnelrenne gebruik, maar die algemeenste is versnelmotors. Die motors het 'n raamwerk van ligte buismetaal, met die enjin (soms is daar twee) so ver moontlik na agter gemonteer. Die bestuurder sit feitlik bo-op of net voor die enjin en word deur rolstawe (rondom die sitplek) beskerm. Die 2 voorwiele is motorfietswiele en die 2 agterwiele is baie breed en van 'n spesiale soort rubber gemaak wat sag en klewerig word wanneer dit warm word, sodat die motor aan die begin van die ren beter kan wegspring.

Versnelmotors word in verskillende klasse ingedeel volgens die soort brandstof wat gebruik word. Die vinnigstes is die wat 'n mengsel van suiwer alkoholbrandstof (gewoonlik metanol en nitrometaan) gebruik, en hulle kan snelhede van meer as 400&nbsp;km/h haal. Versnelmotors wat van konvensionele petrolbrandstof gebruik maak, is effens stadiger. 'n Derde klas is die "grapmotors", met dieselfde soort raamwerk en enjin, maar met ŉ veselglasbak wat 'n namaaksel van 'n outydse produksiemotor is.

Versnelrenne word in reekse uitdunkompetisies beslis, sodat net die 2 beste motors in elke klas uiteindelik teen mekaar te staan kom. Net 2 versnelmotors ding op 'n slag met mekaar mee. Daar word van gevorderde elektroniese toerusting by die wegspringplek asook by die wenstreep gebruik gemaak, sodat snelhede en plektoekenning noukeurig aangedui kan word. Wanneer die motors verby die wenstreep is, word hulle met behulp van valskerms op 'n rembaan van sowat 800 m tot stilstand gebring. Daar is gewoonlik ook 'n terugkeerbaan parallel met die renbaan vir motors wat hulle beurt gehad het.

## Bronnelys 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 28, bl. 132, 133

## Eksterne skakels
De Nederlandsche Leeuw

***De Nederlandsche Leeuw*** is 'n tydskrif oor genealogie en heraldiek wat sedert 1883 verskyn, aanvanklik maandeliks en teenwoordig kwartaalliks. Dit is 'n orgaan van die Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde. Aanvanklik rig die tydskrif hom veral op die bestudering van adellike en koninklike families. Na die Tweede Wêreldoorlog kry ook ander families aandag en word die wetenskaplike standaard van die tydskrif verhoog.

## Sien ook 
* *Bijblad van de Nederlandsche Leeuw* (1950–1986)
* *Nederlandse genealogieën* (1989–)

## Eksterne skakels 
*
Ondrej Lenárd

**Ondrej Lenárd** (Gebore op 9 September 1942, Krompachy, Slowakye) is 'n Slowaakse dirigent. Hy was van 1977 tot 1990 hoofdirigent van die Tsjeggo-Slowaakse Radio-simfonieorkes, en vanaf 1991 tot 2001 ook hoofdirigent van die Slowaakse Filharmoniese Orkes waar sy konsertwerk uitvoerings van Ján Levoslav Bella se *Wieland der Schmied* ingesluit het.  Sy opnames sluit 'n Marco Polo uitgawe van die Simfonie No. 1 van Havergal Brian, en 'n Naxos opname van die volledige musiek van die ballet, *Neutkraker*, van P. Tsjaikofski, in.

## Diskografie
* Eugen Suchoň: *Krútňava*
* Antonín Dvořák: *Simfonie No. 9 "Nuwe Wêreld"* (1988, Gold Fidelity, Pacific Music Co., Ltd.)
* Pavol Habera: *Svet lásku má* (1996, Polygram)
* Pjotr Tsjaikofski: Swanemeer (1989 Naxos)
* Pjotr Tsjaikofski: Tsjeggo-Slowaakse Radio-simfonieorkes, Ondrej Lenárd ‎– Simfonie No.6 "Pathétique" (Naxos)

## Verwysings
Adrian Leaper

**Adrian Leaper** (gebore in 1953) is 'n Engelse dirigent.

## Biografie 
Leaper het dirigeerstudies asook die studie van die horinginstrument by die Koninklike Akademie van Musiek onderneem. Hy was vir agt jaar mede-hoof horingspeler van die *Philharmonia Orchestra*. Hy was van 1994 tot 2001 hoofdirigent van die *Orquesta Filarmónica de Gran Canaria*, waarna hy tot 2010 dirigent van die RTVE Simfonieorkes in Madrid was.

Leaper het reeds verskeie opnames vir die Naxos etiket gemaak. Hy het ook reeds al vier van die grootste Londense orkeste gedirigeer, sowel as die Moskouse, Weense, en Praagse Simfonieorkeste, bykomend tot baie ander radio, filharmoniese, en simfonieorkeste van regoor die wereld.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Tedi Papavrami

**Tedi Papavrami**, (gebore op 13 Mei 1971) is 'n Albanese professionele violis.

## Biografie
Papavrami was gebore in Tirana in 1971 en het begin om op die leeftyd van vier jaar die viool te speel. Hy het saam met sy vader studeer, te wete die bekende Professor Robert Papavrami, wat 'n groot rol gespeel het in die artistieke toekoms van sy seun. Teen die ouderdom van agt jaar het die jong Papavrami reeds Pablo de Sarasate se *"Arie Bohemienne"* saam met die Filharmoniese Orkes van Tirana geïnterpreteer en gespeel, en drie jaar later Niccolò Paganini se eerste vioolconcerto. In September 1982, danksy die fluitspeler Alain Marion, het die Franse regering aan Papavrami 'n beurs gebied ten einde aan die *Conservatoire de Paris* onder die leiding van Pierre Amoyal te kan speel. In 1985 het hy die Internasionale Rodolfo Lipizer Vioolkompetisie in Gorizia gewen, en in 1986 het hy met 'n eensydige stem die "Eerste Prys" van die Paryse Konservatoria van Parys gewen. In 1987 het hy 'n graad ontvang van die Lausanne Konservatoria. Papavrami het daarna voortgegaan met sy musikale studies onder die leiding van Zino Francescatti en Viktoria Mullova. In 1992 het hy die prys wat deur Sacem "George Enescu" toegeken word en in 1993 die eerste prys en spesiale prys tydens die "Internasionale Kompetisie Sarasate" in Pamplona, gewen.

Bykomend tot sy internasionale loopbaan as violis het Papavrami ook verskyn in *Les Liaisons dangereuses* (TV minireeks), 'n 2003 Franse rolprent wat vir televisie gemaak is, in die rol van Raphael Danceny, die musikale tutor van Cécile de Volanges (gespeel deur Leelee Sobieski). Hy het ook sedertdien die dood van Jusuf Vrioni die Franse vertaler van Ismail Kadaré se literêre werke geword. Tedi Papavrami het reeds in Europa, Suid-Afrika, Turkye, Japan, Israel, en wat betref orkeste saam met die Simfonieorkes van Bologna, die *Bamberger Symphoniker*, die *Orchestre de Paris* en andere gespeel. Hy het onder dirigente soos Kurt Sanderling, C.Hogwood, Antonio Pappano, L.Langree, G.Varga, Z.Macal en Jean-Claude Casadesus gespeel. Tydens the 2000-2001 seisoen het hy saam die *Orchestre de Nice*, die *Orquesta Sinfonica de Galicia*, die Orchestre Philharmonique de Liege en andere gespeel. Hy het op verskeie toere in Japan gegaan met die speel van die "24 capricci" van Paganini. Tedi Papavrami speel gereeld saam met kamermusiekvennote soos P.Bianconi, H.Sermet, M.Rubackyte, P.Meyer, E.Lesage, Raphaël Oleg en G.Hoffman.

## Diskografie
*Franck & Faure, Sonates pour violin et piano (met Nelson Goerner) 2016
*Prokofiëf, Vioolconcertos Nos. 1 en 2, Sonate vir solo viool saam met die Poolse Nasionale Radio-simfonieorkes onder leiding van Antoni Wit, Naxos 
*Paganini 24 caprices (1997 opgeneem by die *Theatre des Quatres saisons a Gragignan*) CD-(geen etiket word genoem nie)

## Eksterne skakels
* Amptelike webblad van Tedi Papavrami
Harushio-klas duikboot

duimnael|regs|*Wakashio*
Die **Harushio-klas duikboot** is 'n konvensionele diesel-elektriesaangedrewe duikbootklas van die Japannese Maritieme Selfverdedigingsmag (Japannese Vloot). Dit is ontwikkel uit die Yushio-klas duikboot en daar is sewe duikbote in die klas gebou.

## Eksterne skakels
Beaux Arts Trio

duimnael|The Beaux Arts Trio in 1980
Die **Beaux Arts Trio** was 'n gerekende klaviertrio en een van die voorste musikale groepe wat bewonder en gevier was vir hul emosionele diepte en wye repertorium. Die trio het hul debuut op 13 Julie 1955 tydens die Berkshire Musiek-fees in Lenox, Massachusetts, Verenigde State - welke vandag bekend staan as die Tanglewood Musiek-fees- gemaak. Hulle finale Amerikaanse konsert was gehou te Tanglewood op 21 Augustus 2008. Dit was lewendig op die internet uitgesaai (webcast), en was op NPR Music geargiveer. Die trio se finale konsert het in Luzern, Switserland op 6 September 2008 plaasgevind.

Die Beaux Arts Trio het die gehele klaviertrio repertorium opgeneem. In 2005 het die trio sy 50ste bestaansjaar gevier met twee spesiale CD uitreikings. Een van die CDs het hul mees gewilde uitreikings gedurende hulle lang jare van opnames bevat (uitgereik deur Philips Records), en die ander het 'n herdenkings-versameling van nuwe musiek bevat (vrygestel deur Warner Records). Die trio was regdeur sy bestaan bymekaar gehou deur Menahem Pressler, die stigterslid en pianis. Die oorspronklike lede van die trio by die stigting daarvan in 1955 was soos volg:

*Klavier: Menahem Pressler
*Viool: Daniel Guilet
*Tjello: Bernard Greenhouse

Die viool- en tjello-lede het gereeld verander, met latere lede as volg:

* Viool: Isidore Cohen (1968–1992; voormalig tweede violis van die Juilliard Strykkwartet), Ida Kavafian (1992–1998), Yung Uck Kim (1998–2002), Daniel Hope (2002–2008)
* Tjello: Peter Wiley (1987–1998; hy het daarna aanbeweeg na die Guarneri Kwartet), Antonio Meneses (1998–2008)

In Julie 2015 het Decca Classics 'n 60-CD boksstel vrygestel om die trio se 60ste herdenking te vier.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Beaux Arts Trio webwerf
* Beaux Arts Trio konserte en onderhoude op NPR radio (veral die laaste konsert)
* 'n Lewendige uitvoering op YouTube van Dvořák se *Dumky-trio*, soos gespeel op 20 April 2008 by die Herbst-teater, San Francisco
Alfredo Perl

duimnael|regs|200px|Alfredo Perl tydens die *Rheingau Musik-fees*
**Alfredo Perl** (gebore in Santiago de Chile in 1965) is 'n Chileens-Duitse klassiek pianis en dirigent, wat die bekendste is in die Verenigde Koninkryk, Australië and Duitsland. Hy is bekend om sy uitvoerings van Beethoven se sonates. Hy dien tans as die dirigent van die Detmold Kamerorkes.

## Biografie 
Perl het vanaf 'n jong ouderdom die klavier begin speel. Hy het by die Chileense Nasionale Konservatoria onder Carlos Botto Vallarino, en later onder Günter Ludwig in Duitsland en Maria Curcio in Londen studeer. Sedertdien het Perl saam met Mitsuko Uchida, Pierre-Laurent Aimard, Martha Argerich en Daniel Barenboim gewerk. Hy het in 1992 sy buiging in die Internasionale Klavierreeks by die Koningin Elizabeth-saal in Londen gemaak. Perl het sedertdien by verskeie luisterryke liggings in die Verenigde Koninkryk gespeel. Van belang is sy uitvoerings van Beethoven se werke by die Wigmore Hall en 'n Chopin uitvoering by die Hopetoun Huis in Edinburgh in 2003. Ander noemenswaardige liggings waar Perl verskyn het sluit Wene se Musikverein, Praag se Rudolfinum, München se Herkulessaal, Osaka se Izumi-saal en Buenos Aires se Teatro Colón en die Groot Saal van die Moskouse Konservatoria, in . Perl het ook solo werke deur Schumann, Liszt en Busoni opgeneem, en concertos deur Grieg, Szymanowski en Liszt. Hy is 'n bekroonde pianis in 'n aantal lande, insluitende die Verenigde Koninkryk, Australië, Duitsland en Rusland, en het reeds saam met verskeie orkeste opgetree, insluitende die Londen Simfonieorkes, die Koninklike Filharmoniese Orkes, die BBC Simfonieorkes, die Sydney Simfonieorkes en die Melbourne Simfonieorkes.Die *The Age* koerant in Melbourne het geskryf, "[die] Chileense pianis Alfredo Perl versprei effektiewelik die musiek se elegansie. Sy interpretasie was nie geforseer tydens die cadenza (kadens) materiaal van die werk óf die hoofliggaam daarvan nie...die hoogtepunt van die konsert".

Perl dien tans as die dirigent van die Detmold Kamerorkes, en woon reeds vir 'n aansienlike tydperk in beide München en Hamburg. Hy het ook as lid van die beoordelingspaneel tydens verskeie klavierkompetisies gedien, soos bv. die 2009 *Bonn Beethoven Kompetisie en die 2010 *Skotse Internasionale Klavierkompetisie''.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Perl se uitvoering van Chopin se Prelude no.15 in D-moll majeur by Hopetoun House
Wihan Kwartet

Die **Wihan Kwartet** (Tsjeggies: **Wihanovo kvarteto**) is 'n Tsjeggiese strykkwartet wat tans inwonend is by die *Trinity College of Music* in Londen. Die kwartet was in 1985 gestig by die Akademie van Uitvoerende Kunste in Praag deur Leoš Čepický (viool), Jan Schulmeister (viool), Jiří Žigmund (altviolis) en Aleš Kaspřík (tjello). Die groep se onderwyser was Antonín Kohout van die Smetana Kwartet. Die kwartet het die naam van Hanuš Wihan (1855–1920) geneem, te wete die tjellis en *spiritus rector* van die *Boheme Kwartet*. 

Die kwartet het reeds die Praag-lente Internasionale Musiekkompetisie (1988), die kamermusiekkompetisie te Trapani, Sisilië (1990), en die Londen Internasionale Strykkwartet Kompetisie (1991), gewen. Sedertdien toer dit uitgebreid, insluitende verskynings by die grootste feeste in Europa en die Verre-Ooste, asook verskeie toere na die Verenigde State, Japan, Australië, en Nieu-Seeland. Die groep het besondere prys ontvang vir hul uitvoerings en opnames van die werke van Dvořák en Janáček. Die kwartet het ook sukses gehad met die kwartette van Beethoven, welke die kwartet almal opgeneem het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Amptelike webwerf
*Wihanovo kvarteto - Tsjeggiese Televisie
Eerste Minister van Thailand

duimnael
Die **Eerste Minister van Thailand** is die regeringshoof van Thailand. Die Eerste Minister is ook die voorsitter van die Kabinet van Thailand. Die pos bestaan sedert die rewolusie van 1932, toe die land 'n grondwetlike monargie was. 

Voor die staatsgreep word die premier met 'n eenvoudige meerderheid genomineer deur 'n stem in die Thaise Huis van Verteenwoordigers, en word hy daarna deur die koning van Thailand aangestel en ingeëdig. Die keuse van die huis is gewoonlik gebaseer op die feit dat die eerste minister die leier van die grootste politieke party in die laerhuis is, óf die leier van die grootste koalisie van partye. In ooreenstemming met die grondwet kan die premier slegs twee keer aangestel word en is hy dus beperk tot 'n maksimum van twee opeenvolgende termyn. Die huidige eerste minister is Anutin Charnvirakul, wat die amp op 7 September 2025 aangeneem het ná die verwydering van Paetongtarn Shinawatra.

## Lewende eerste ministers van Thailand 

Lêer:Anand Panyarachun.jpg|Anand Panyarachun1991–1992, weer in 1992 
|Suchinda Kraprayoon1992
Lêer:Chuan Leekpai 2010-04-01.jpg|Chuan Leekpai1992–19951997–2001
Lêer:Chavalit Yongchaiyudh 18 May 2018 01 cropped.jpg|Chavalit Yongchaiyudh1996–1997
Lêer:Thaksin DOD 20050915.jpg|Thaksin Shinawatra2001–2006
Lêer:Surayud cropped 2007.jpg|Surayud Chulanont2006–2008
Lêer:Somchai Wongsawat 15112008.jpg|Somchai Wongsawat2008
Lêer:Abhisit Vejjajiva 2009 official.jpg|Abhisit Vejjajiva2008–2011
Lêer:9153ri-Yingluck Shinawatra.jpg|Yingluck Shinawatra2011–2014
Lêer:Prayuth 2018 cropped.jpg|Prayut Chan-o-cha2014–2023
Lêer:Srettha_Thavisin_at_Pheu_Thai_Party_headquarters,Bangkok,_7_September_2023.jpg|Srettha Thavisin2023–2024
Lêer:PM Paetongtarn of Thailand (2024) 01 (cropped) (cropped).jpg|Paetongtarn Shinawatra2024–2025

## Eksterne skakels 
* Amptelike Webwerf, webwerf vir die Koninklike Thai-regering
* Geskiedenis van Thai Eerste Ministers, 'n gedetailleerde lys van Eerste Ministers
Papenburg

duimnael|links|'n Lugaansig van die *Meyer-Werft*
**Papenburg** [ˈpaːpn̩bʊɐ̯k] is 'n stad in die administratiewe distrik Emsland van die Noord-Duitse deelstaat Nedersakse, geleë aan die Eemsrivier. Papenburg is in die eerste helfte van die 17de eeu as sogenaamde veendorp gestig - 'n nedersetting in 'n uitgestrekte moerasgebied wat deur koloniste droog gelê is. Woongeboue het geleidelik langs kanale ontstaan, sonder 'n funksionele middestad. Winkels en openbare geboue is dus oor meerdere stadsdele versprei. Die stadsnaam is afgelei van 'n waterkasteel (*Papenborch*) wat omstreeks 1250 deur die biskop van Münster hier opgerig is.

Die oorsprong van die huidige stadsdeel Aschendorf strek verder terug. Hier is omstreeks 800 'n doopkerk gevestig. Die Emsland, waarvan die stad deel uitmaak, is een van min oorwegend Rooms-Katolieke streke in Noord-Duitsland. Sy bande met die Rooms-Katolieke Kerk spruit uit sy politieke geskiedenis as deel van die Vorsbisdom Münster in Wesfale voort.

Dit staan veral bekend vir een van die grootste skeepswerwe ter wêreld wat op plesierbote fokus, die *Meyer-Werft*, 'n onderneming wat sedert 1795 in familiebesit is. Die bou en tewaterlating van reuse oseaanskepe het tot toeristeaantreklikhede ontwikkel. Nog tot in die vroeë 21ste eeu het Papenburg ook as die «Gordynehoofstad van Duitsland» bekend gestaan. In 1954 is Europa se voorste vervaardiger van gordyne, *ADO Goldkante*, in die stadsdeel Aschendorf as familie-onderneming gestig. Aschendorf het sy naam aan die onderneming en handelsmerk verleen. In sy laaste jare het die gordynefabriek as *Deutsche Textilfabrik (DTF)* bekend gestaan. Die aanleg se sluiting op 28 Februarie 2014 het die laaste 300 medewerkers werkloos gelaat.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Luís Suárez (dubbelsinnig)

**Luis Suárez** (gebore 1987) is 'n Uruguaanse sokkerspeler wat tans vir Inter Miami speel.

**Luis Suárez** kan ook verwys na:
* Luis Ruiz Suarez (1913–2011), Spaans-gebore Macanese Jesuïete priester en sendeling
* Luis Suárez (baseball) (1916–1991), Kubaanse bofbalspeler
* Luis Suárez (bishop), 16de eeu, Italiaanse Rooms-Katolieke biskop
* Luis Suárez Fernández (gebore 1924), Spaanse historikus
* Luis Suárez (sokkerspeler, gebore 1935), (gebore 1935), voormalige FC Barcelona, Inter Milaan en Spaanse sokkerspeler en bestuurder
* Luis Fernando Suárez (gebore 1959), voormalige Colombiaanse sokkerspeler en huidige bestuurder van die Honduras nasionale voetbalspan
* Luis Javier Suárez Charris (gebore 1997), Colombiaanse sokkerspeler
Gianfranco Zola

**Giafranco Zola** is 'n voormalige Italiaanse sokkerspeler en afrigter, wat as aanvaller vir die Italiaanse nasionale sokkerspan, Nuorese, A.S.D. Torres, S.S.C. Napoli, Parma, Chelsea F.C. en Cagliari gespeel het. Hy het sedert 2006 verskeie sokkerspanne afgerig, insluitend die engelse sokkerklubs West Ham United en Watford F.C..

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Visteelt

duimnael
Hoewel die Chinese reeds duisende jare gelede begin het met die teel van vis, lewer **visteelt** vandag steeds 'n relatief geringe bydrae tot die voorsiening van voedsel aan die wêreld. In Suid-Afrika is veral die teel van karp en forel van belang. Jag en visvang het in die oertyd die vernaamste bydrae gelewer ten opsigte van die voeding van die mens.

Dierlike voedsel wat so verkry is, is dikwels aangevul met plantaardige materiaal wat in die veld versamel is. Vanweë die toenemende bevolkingsdigtheid het die mens egter oorgegaan tot die kweek van voedingsgewasse, soos graan en peulvrugte, en die domestisering van diere, soos beeste, skape en hoenders. Die situasie ten opsigte van voedsel uit die water het egter deur die eeue min verander. Hoewel die Chinese reeds duisende jare gelede al met welslae vis geteel het, word 95 % van alle vis wat vandag in die wêreld verbruik word, verkry deur hulle te vang.

Visvangtegnieke het geweldig verbeter, maar die natuurlike hulpbronne is beperk.  Sommige visse, soos die sardyne langs die weskus van Suider-Afrika, word reeds deur oorbenutting bedreig. Die enigste manier waarop die opbrengs betekenisvol verhoog kan word, is om vis te teel en deur die toepassing van basiese ekologiese en landboubeginsels groot getalle vis in beperkte volumes water te produseer. Visteelt het baie potensiaal, maar word tans nog deur 'n relatief onontwikkelde tegnologie en ekonomiese probleme gekortwiek.

## Die teel van verbruikersvis 
Die karp kan beskou word as die baanbrekervis wat die teel van vis vir menslike gebruik betref. Die jaarlikse kunsmatige produksie van karp en verwante spesies word op meer as 2 miljoen ton geskat, waarvan die grootste deel in China, Indië en Indonesië geteel word. Karpteelt is ook van praktiese belang in Israel en enkele Oos-Europese lande waar rooivleis en vars seevis baie skaars en duur is.

Suid-Afrika het in die laaste paar jaar ook na vore begin tree as ŉ grootskaalse teler van karp en ander varswatervissoorte (veral kurpers). 'n Groot voordeel by die teel van karp en kurper is dat hierdie visse nie hoë eise aan hul omgewing stel nie. Die vissoorte kan albei selfs in verdunde rioolwater leef en hulle ondergaan 'n verrassend vinnige massatoename in sulke waters.

Buiten die teel van karp en kurper is veral die teel van forel van belang in Suid-Afrika. Forelle word geteel in gebiede waar voldoende varswater met 'n lae temperatuur aanwesig is. Ander lande wat ook baie forelle teel, is Frankryk, Italië, die Skandinawiese lande, Japan, Kanada en die VSA. Die belangrikste verteenwoordiger van hierdie vissoort is die reënboogforel (*Salmo* *gairdneri*), hoewel die bruinforel (*Salmo trutta*) en die beekforel (*Salvelinus fontinalis*) albei ook baie geskik is vir kunsmatige teling.

## Bronnelys 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 28, bl. 164

## Eksterne skakels
Robot

duimnael|regs
duimnael|regs
'n **Robot** is 'n masjien, veral een wat deur 'n rekenaar programmeerbaar is, wat in staat is om 'n ingewikkelde reeks aksies outomaties uit te voer. Robotte kan deur 'n eksterne beheertoestel gelei word, of die beheer kan binne die robot ingebed wees. Robotte kan gebou word sodat hulle soos mense lyk, maar die meeste robotte is masjiene wat ontwerp is om 'n taak uit te voer sonder om hul estetika in ag te neem.

Robotte kan outonoom of semi-outonoom wees. Deur 'n lewensgetroue voorkoms na te boots of bewegings te outomatiseer, kan 'n robot 'n gevoel van intelligensie of eie gedagtes oordra. Dit word verwag dat outonome dinge in die komende dekade sal vermeerder, met tuisrobotika en outonome-karre as van die belangrikste drywers.

Die tak van tegnologie wat handel oor die ontwerp, konstruksie, werking en toepassing van robotte, sowel as rekenaarstelsels vir die beheer, sensoriese terugvoer en inligtingverwerking staan bekend as robotika.

## Etimologie 
Die woord robot is deur die Tsjeggiese tussenoorlogskrywer Karel Čapek aan die publiek bekendgestel in sy toneelstuk Rossumovi Univerzální Roboti (Rossum se Universele Robotte), wat in 1920 gepubliseer is.
 Karel noem egter sy broer Josef Čapek as die ware uitvinder van die term robot. Die woord 'robot' self was nie nuut nie, omdat dit reeds in die Slawiese taal *robota* (dwangarbeider) was, 'n term wat die kleinboere wat verplig was tot diens onder die feodale stelsel geklassifiseer het. Die fiktiewe verhaal van Čapek postuleer die tegnologiese skepping van kunsmatige menslike liggame sonder siele, en die ou tema van die feodale *robotota*-klas pas goed met die verbeelding van 'n nuwe klas vervaardigde kunsmatige werkers.

## Verwysings 
## Eksterne skakels