Cor Dirks

**Justus Cornelias Dirks** beter bekend as **Cor Dirks** (*28 Februarie 1911, Volksrust – †15 Oktober 2000, Johannesburg), was 'n Afrikaanse skrywer van jeugboeke.

## Lewe en werk 
### Herkoms en vroeë lewe 
Justus Cornelias Dirks is op 28 Februarie 1911 op ’n plaas naby Volksrust gebore. Sy pa se naam is Justus. Die naam Cornelias is afgelei van sy ma se naam, Cornelia, en die eerste deel daarvan, Cor, word sy noemnaam. Hy het ’n broer wat tien jaar- en ’n suster wat ses jaar ouer is as hy. Kort na sy geboorte verhuis die gesin na die dorp, waar hy grootword en sy hele skoolopleiding ondergaan. Hy matrikuleer in 1928 aan die Volksrust Hoërskool en speel op skool reeds vir die dorp se eerste rugbyspan.

### Verdere studie 
Vanaf 1929 bekwaam hy homself as onderwyser aan die Potchefstroomse Universiteitskollege en Potchefstroomse Normaalkollege. Hy doen die gekombineerde BAO2 (B.A.-graad en Onderwysdiploma), wat hy in 1932 verwerf. By die Normaalkollege dien hy op die Studente Verteenwoordigende Raad. Hy speel ook vir die eerste rugbyspan en die gekombineerde rugbyspan van die universiteit en die normaalkollege. Sy hoofvakke vir sy B.A.-graad is Engels en Geskiedenis. Aan die einde van 1932 gaan hy saam met ’n vriend na Makwassie in die destydse Wes-Transvaal om diamante te delf. Sy opbrengs uit hierdie ekskursie is genoeg om sy studiegelde vir die teoretiese deel van sy M.A.-graad in Geskiedenis te betaal, wat hy eindelik in 1937 aan sy alma mater verwerf met ’n verhandeling oor *Die juridiese stryd tussen Hoofregter J.G. Kotze en die Volksraad van die Zuid-Afrikaansche Republiek*.

#### *Otter*-reeks 
Na aftrede skryf Cor Dirks ook die *Joof*-reeks en die *Otter*-reeks, maar hierdie reekse word nie een so gewild soos die *Uile* nie.

Die *Otter*-reeks het ’n bende bestaande uit Buks, Litte en Kassie in ’n skoolkoshuis op die platteland as tema. *Die Otters* stel ons voor aan die hoofkarakters wanneer hulle by die koshuis aanmeld. Hier vind hulle gou uit hulle moet saamstaan om te kan oorwin. Dan word hulle daarvan beskuldig dat hulle opsetlik ingebreek en die koshuisspens besteel het. In *Die Otters se veldskoolavonture* gaan die maats veldskool toe, maar kom hier af op tekens van ’n ou beskawing. Hulle ontdek ’n donker tonnel, ’n gevaarlike grot en ’n vervalle kasteel, wat lyk of dit tog in die verlede met mekaar verbind was.

*Die Otters en die huis op die krans* vertel van die maats se see-vakansie. Hier maak ’n groep plaaslike seuns die wêreld vir hulle warm en gou kom hulle agter dat die plaaslike seuns verbind is met die geheimsinnige huis op die krans. Wanneer hulle nader ondersoek instel, kom hulle agter dat hier mense woon wat weinig respek het vir ander mense se lewens.

In *Die Otters in die Okavango-moeras* vertrek die Otters saam met hul pa’s en Gerrie-hulle op ’n kampeervakansie na Moremi, ’n wildreservaat in die oostelike gedeelte van die Okavango-delta. Die pad soontoe loop egter lang draaie deur vreemde plekke, deur die Makgadikgadipanne en ’n doolhof van waterkanale by Matlapaneng tot in die woestynstreek waar net die San kan oorleef. Hulle vakansiedroom verander in ’n nagmerrie toe Giel en sy wrede trawante op die toneel verskyn.

#### *Joof*-reeks 
Die *Joof-*reeks verhaal die uiteenlopende avonture van vier maats (Joof, Evert, Kosie en Loot). Hulle raak onder andere betrokke by ivoordiewe in die Caprivi, vang smokkelaars by die see en beleef avonture in die Bosveld. Hierdie agtergrond gee die skrywer die geleentheid om feitlik ongemerk inligting oor die milieu aan sy lesers oor te dra.

Die reeks begin met *Joof van Doringkop*, waar Joof van Doringkop in die Laeveld verhuis stad toe, waar hy dit moeilik vind om maats te maak en aan te pas, maar hy staan sy man en ontdek wat ware vriendskap is.

In *Joof en sy maats onder die koeëls* gaan stap hulle in die maanskyn langs die see, maar Loot word gevang en vasgebind. Hy het onverwags op spioene van Rusland afgekom.

In *Joof en sy maats se bergavontuur* bevind die maats hulle tydens ’n vakansie op ’n plaas in die Laeveld. Hulle het gehoor van goud wat daar in die omgewing begrawe is, maar in hulle soektog loop hulle in die skuilplek van terroriste vas.

### Ander skryfwerk 
Hy publiseer ’n aantal kortverhale, die eerste op 16 Julie 1957 in *Die Jongspan* onder die titel *Die raad van onraad*. Daarop volg verhale in *Die Huisgenoot*, *Die Naweek*, *Die Huisvrou*, *Die Brandwag* en *Die Ruiter*. Hierdie is hoofsaaklik speur- en spanningsverhale, met ’n bietjie humor en liefde bygelas.

Vir 10-Plus skryf hy op versoek in 1979–80 kinderverhale, wat later in die publikasie *Daardie rooiwang appeltjies* opgeneem is.

By wyse van afwisseling skryf hy ook vir die radio en televisie en met die openingsaand van televisie in Suid-Afrika in 1976 word sy spanningsdrama *Die dubbele alibi* gebeeldsend. Hierdie stuk is gebaseer op ’n verhaal wat in 1947 in die eerste uitgawe van *Die Ruiter* verskyn het onder die titel *Om sewe-uur*.

Ook in 1976 word sy radiovervolgverhaal *Die honde van Donkerkrans* oor die Afrikaanse sender van die SAUK uitgesaai.

## Eerbewyse 
In 1999 ontvang hy by die Aardklop Kunstefees op Potchefstroom ’n Akademie-oorkonde as erkenning vir sy jeugboeke.

## Publikasies 
Werke wat uit sy pen verskyn sluit in:

## Bronnelys 
### Boeke 
* Kannemeyer, J.C. *Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2*. Academica. Pretoria, Kaapstad en Johannesburg.  Eerste uitgawe. Eerste druk, 1983.
* Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) *Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom.* Lapa-Uitgewers. Eerste uitgawe. Tweede druk, 2005.

### Tydskrifte en koerante 
* Anoniem. *Cor Dirks het steeds ’n vonkel in die oë*. Beeld, 4 Desember 1989.
* Hagelskamp, Elsa. *Dié liefdes oorwin.* Rapport-Tydskrif, 13 Februarie 1994.
* Korrespondent. *Skrywer van jeugverhale sterf*. Die Volksblad, 16 Oktober 2000.
* Oosthuizen, Mia. *Die wonder van die reeksboek.* Rapport, 2 Februarie 2014.
* Page, Madelaine. *Ná 45 boeke wil Cor nog skryf.* Die Transvaler, 28 Julie 1992.
* Roodt, P.H. *Cor Dirks ’n sport-entoesias*. Hoofstad, 22 November 1982.
* Rousseau, Leon. *Uile oud, maar nog lank nie koud.* Rapport, 28 Augustus 2011.

### Internet 
* Steenkamp, Lizel Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2000/10/16/5/4.html
* Volksblad: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2000/10/16/4/12.html

### Ongepubliseerde dokumente 
* Dirks, Cor. *Lewenskets*. Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein

## Verwysings