open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maansverduistering

duimnael|280px|Die algehele maansverduistering van Junie 2011.
’n **Maansverduistering** vind plaas wanneer die maan direk agter die Aarde in sy skaduwee inbeweeg. Dit kan net gebeur as die son, Aarde en maan in ’n reguit of byna reguit lyn lê met die Aarde in die middel – dus net met volmaan. Die soort en duur van die verduistering hang af van die maan se ligging in verhouding met sy wentelbaanknoop. 

Anders as ’n sonsverduistering, wat net in ’n redelik klein deel van die wêreld gesien kan word, kan ’n maansverduistering gesien word vanaf enige plek aan die nagkant van die Aarde. ’n Maansverduistering duur ’n paar uur, terwyl ’n sonsverduistering net ’n paar minute op enige gegewe plek duur vanweë die kleiner grootte van die maan se skaduwee. ’n Maansverduistering kan ook met die blote oog bekyk word, aangesien dit nooit helderder as ’n gewone volmaan word nie (of eintlik altyd dowwer is). 

## Soorte maansverduisterings 
duimnael|280px|Skematiese voorstelling van die Aarde se skaduwee. In die volskadu is die maan heeltemal beskut teen die sonstrale, maar in die halfskadu net gedeeltelik.
Die Aarde se skaduwee kan in twee dele verdeel word: die volskadu (umbra) en die halfskadu (penumbra). In die volskadu is geen sonweerkaatsing nie, maar weens die son se grootte word die weerkaatsing net gedeeltelik geblokkeer in die buitenste deel van die skaduwee, en daarom word dit die halfskadu genoem.

’n **Halfverduistering** vind plaas wanneer die maan deur die Aarde se halfskadu beweeg. Die halfskadu veroorsaak ’n effens verdonkering van die maan se oppervlak. ’n Spesiale soort halfverduistering vind plaas wanneer die maan presies binne die Aarde sa halfskadu lê, maar dit gebeur selde. 

’n **Gedeeltelike maansverduistering** vind plaas as net ’n deel van die maan binne die volskadu lê. As die maan heeltemal in die volskadu inbeweeg, word dit ’n **algehele maansverduistering** genoem. 

Die maan se snelheid deur die skaduwee is sowat 1&nbsp;km/s en kan sowat 107&nbsp;minute lank heeltemal verduister wees. Van die maan se eerste kontak met die skadu tot die laaste kontak kan egter tot vier uur duur. Die relatiewe afstand van die maan van die Aarde af tydens die verduistering kan ook die duur daarvan beïnvloed. Veral as die maan naby sy apogeum is (die verste punt van die Aarde af in sy wentelbaan), is sy wentelspoed die stadigste. Die deursnee van die volskadu verander nie noemenswaardig tydens die veranderinge in die afstand tussen die Aarde en die maan nie, en daarom sal ’n verduistering naby die maan se apogeum langer duur.

## Galery 

File:Lunar-eclipse-09-11-2003-cropped.jpeg|Die begin van die maansverduistering in November 2003.
File:Lunar Eclipse by Jiyang Chen.jpg|In Desember 2010.

## Verwysings 
## Verdere leestof 
*Bao-Lin Liu, *Canon of Lunar Eclipses 1500 B.C.-A.D. 3000*, 1992
*Jean Meeus en Hermann Mucke, *Canon of Lunar Eclipses*. Astronomisches Büro, Wene, 1983
*Espenak, F., *Fifty Year Canon of Lunar Eclipses: 1986-2035.* Nasa-publikasie 1216, 1989

## Eksterne skakels 
* "Lunar Eclipse Essentials": Nasa-video
* Amerikaanse vloot se maansverduisteringsrekenaar 
* Nasa-blad oor verduisterings
* Fotografiewenke
Maanknoop

[duimnael|regs|Die maanknope uitgebeeld met 'n oordrewe [Baanhelling|inklinasie tussen die sonnebaan (of ekliptika) en maanbaan]]
’n **Maanknoop** is waar die wentelbaan van die maan die sonnebaan kruis. Die **klimmende knoop** of noordknoop is wanneer die maan die sonnebaan van "onder" na "bo" kruis (dus van suid na noord) en die **dalende knoop** of suidknoop wanneer dit die sonnebaan van  "bo" na "onder" kruis (dus van noord na suid).

Verduisterings vind net plaas wanneer die maan deur een van die knope beweeg: ’n sonsverduistering wanneer die beweging deur die knoop tydens die nuwemaan plaasvind en ’n maansverduistering tydens die volmaan. 

## Drakoniese maand 
Die gemiddelde tyd tussen twee opeenvolgende deurgange van die maan deur die klimmende knoop word ’n drakoniese maand of nodale tydperk genoem. 

Die maan se wentelbaan vertoon vanweë die aantrekkingskrag van die son ’n presessie. Die maansknope neem dus geen vaste posisie in nie, maar maak in 18,6 jaar ’n volledige omwenteling oor die sonnebaan, in ’n teenoorgestelde rigting as wat die maan om die Aarde draai. ’n Drakoniese maand, van 27,212 dae, is daarom korter as ’n sideriese maand, en wel ongeveer 2,5 uur.

## Sien ook 
*Sonsverduistering
*Maansverduistering
Rooi-ivoor

Die **Rooi-ivoor** (*Berchemia zeyheri*) is 'n middelgroot boom (tot 15&nbsp;m hoog) wat inheems is in Botswana, Eswatini, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika en Zimbabwe. In Suid-Afrika word dit aangetref in klipperige bosveld vanaf die suide van KwaZulu-Natal, noordwaarts tot in die suide van Zimbabwe en weswaarts tot in Kimberley. Sy blare lyk net soos die bruinivoor s'n. Die hout van die boom is 'n dowwe rooi en kieries en knopkieries van die hout mag tradisioneel slegs deur Zoeloe-koninklikes gebruik word.

Die boom kom voor op die lys van Suid-Afrikaanse beskermde bome. Dit mag dus nie sonder amptelike toestemming verwyder of beskadig word nie.

## Verspreiding
Die rooi-ivoor groei hoofsaaklik in suidelike subtropiese gebiede. In Suid-Afrika kom die boom voor in die provinsies Limpopo, Noord-Kaap, Noordwes, KwaZulu-Natal en Mpumalanga. 

## Aanplanting
Die boom kan redelik maklik van saad gekweek word. Alhoewel dit stadig groei, kant dit ‘n hoogte van ‘n 15m bereik. Dit is nie teen lae temperature opgewassse nie. In groot tuine kom die mooi boom goed tot sy reg. Voëls en vrugtevlermuise word gelok na die smaaklike geel, bruin, rooierige en soms selfs pers steenvrug.

## Hout
Die hardheid van die hout is ‘n besondere kenmerk. Ook het dit ‘n opvallende helder pienk tot rooi kleur. Dit word gebruik vir die maak van meubels en veral snoeker- en biljartstokke en hewwe van messe. Rooi-ivoor was tot die Anglo-Zoeloeoorlog die koninklike boom van die Zoeloe-volk. Gebruik van die hout was voorbehou tot lede van die koninklike familie en die hoofmanne. Dele van die boom is ook verwerk in tradisionele medisyne.

## Name
* Wetenskaplike naam: *Berchemia zeyheri*. 
* Tswanas verwys na die boom as die *moye*.
* Zoeloes ken dit as die *umncaka*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
* PlantZAfrica
* Landbouweekblad, 5 Mei 2022

## Verwysings
Yasuhito Endo

**Yasuhito Endo** (遠藤 保仁, Endō Yasuhito; gebore 28 Januarie 1980) is ’n voormalige Japannese sokkerspeler wat as ’n middelvelder gespeel het.

Endō se sokkerloopbaan het geheel en al in Japan afgespeel, waar hy vir 20 jaar met Gamba Osaka geassosieer was. Hy het sy internasionale debuut in 2002 gemaak en Japan in drie Wêreldbekertoernooie en drie Konfederasiebekers verteenwoordig. Gedurende hierdie tyd het hy meer as 150 keer vir die Japannese nasionale span uitgedraf en 15 doele aangeteken, en hy hou die rekord vir die meeste verskynings vir Japan se nasionale span. Hy is ook een van die min spelers wat meer as 1 100 amptelike wedstryde gespeel het, en hy hou die rekord vir die meeste J.Liga-verskynings in die geskiedenis met 672 wedstryde.

Sy broer, Akihiro Endō, is ook ’n voormalige sokkerspeler, maar geen van hulle is verwant aan Wataru Endō nie.

## Verwysings
Juraj Dobrila-Universiteit van Pula

Die **Juraj Dobrila-Universiteit van Pula** (Kroaties: *Sveučilište Jurja Dobrile u Puli*) is ’n Kroatiese universiteit in Pula in Istrië. Dit is in 2006 gestig en het 2465 studente.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die Juraj Dobrila-Universiteit van Pula
Yuichi Komano

**Yuichi Komano** (gebore 25 Julie 1981) is 'n Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.

## Internasionale loopbaan 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Japan National Football Team Database
Kwartêr

Die **Kwartêr** of **Kwarternêr** is op die geologiese tydskaal die jongste geologiese periode. Dit beslaan die afgelope 2,58&nbsp;miljoen jaar tot op hede en is die laaste onderverdeling van die era Kainosoïkum. Dit volg op die Neogeen en is onderverdeel in twee tydvakke: die Pleistoseen en Holoseen.

Die Kwartêr is in 1760 as die "vierde onderverdeling" voorgestel deur Giovanni Arduino Die voorafgaande periode is eers die "Tersiêr" genoem, maar dit word nie meer as ’n amptelike periode beskou nie hoewel die term nog algemeen gebruik word.

## Eienskappe 
Omdat Antarktika al sedert die begin van die Kwartêr met ys bedek is, word die hele periode as ’n ystydperk beskou. Binne die Kwartêr kom verskeie kouer periodes (ystye of glasiale tydperke) voor wanneer groot dele van die Aarde met ys bedek is. Hulle word afgewissel deur warm periodes (tussen-ystye of interglasiale tydperke) wanneer die ysbedekkings kleiner word.

Die Holoseen is die laaste 11&nbsp;000 jaar van die Kwartêr en die tydvak waarin die Aarde hom nou bevind. Dit is ’n interglasiale tydperk.

Die Kwartêr word verder gekenmerk deur die uitsterwing van talle plant- en diersoorte, deur die vinniger evolusie van bepaalde groepe soogdiere en deur die groot migrasiebewegings van talle organismes, alles as gevolg van die groot klimaatsveranderings. Dit is ook die periode waarin die moderne mens sy verskyning gemaak, geëvolueer en oor die Aarde versprei het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Epog (geologie)

’n **Epog** is op die geologiese tydskaal ’n tydperk wat korter as ’n periode en langer as ’n tydsnede is. Die Aarde is tans in die Holoseen-epog van die Kwartêre periode. Rotslae wat tydens ’n epog agtergelaat word, word ’n serie genoem. Series is onderafdelings van die stratigrafiese kolom wat nes epogs ’n onderverdeling van die geologiese tydskaal is. Nes ander geochronologiese verdelings, word epogs normaalweg onderskei deur aansienlike veranderings in rotslae.

Epogs word veral gebruik vir die jonger Kainosoïkum-era, waarvan talle fossiele gevind is; paleontoloë het dus meer gedetailleerde kennis van gebeure in dié tyd. Die term word minder algemeen gebruik vir die ander eras en eons, aangesien minder fossiel-getuienis bestaan wat die mens ’n duidelike beeld van dié tydperke gee.

## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Periode (geologie)

’n **Periode** is op die geologiese tydskaal ’n tydperk wat korter as ’n eon of era is. Periodes kan wissel van 23&nbsp;miljoen tot 250&nbsp;miljoen jaar en word weer verdeel in epogs.
Tydsnede (geologie)

’n **Tyd** of **tydsnede** is op die geologiese tydskaal ’n tydperk waarin epogge verdeel word. 

Die Paleogeen-periode bestaan byvoorbeeld uit die epogge Paleoseen, Eoseen en Oligoseen en die epog Paleoseen uit die tydsnedes Danium, Selandium en Tanetium.
Era (geologie)

’n **Era** is op die geologiese tydskaal ’n tydperk wat korter as ’n eon is en op sy beurt verdeel word in periodes.

## Bronnelys 
* Felix M. Gradstein, James G. Ogg, Mark D. Schmitz & Gabi M. Ogg: . Vol. 1 & 2. Elsevier, Amsterdam 2020,  .
* North American Commission on Stratigraphic Nomenclature: . In: . Band 89, 1983, ISSN 0149-1423, S. 1547–1591, doi:10.1306/07050504129 (, usgs.gov [PDF; 1,1 MB]).
* Fritz F. Steininger, Werner E. Piller: . In: . Band 209, 1999, ISSN 0341-4116, S. 1–19.
Eon (geologie)

’n **Eon** is op die geologiese tydskaal ’n tydperk wat korter as ’n super-eon is en word weer verdeel in eras, periodes, epogs, tydsnedes en chrons. 

Die stratigrafiese terme eonoteem, erateem, sisteem, serie, etage en chronosone word gebruik vir die rotslae wat ooreenstem met hierdie geologiese tydperke in die Aarde se geskiedenis.
Ciabatta

duimnael|regs|Ciabatta-brood
duimnael|regs|Opgesnyde Ciabatta-brood met sy kenmerkende opgepofte tekstuur
**Ciabatta** [tʃaˈbatːa] is 'n broodsoort van Italiaanse oorsprong wat van koringmeel, sout, gis, water en olyfolie berei word. Die Italiaanse naam beteken in Afrikaans "pantoffel" en verwys na die plat en langwerpige vorm van die brood. Ciabatta is oorspronklik van suurdeeg berei, maar tans word dikwels gis as rysmiddel gebruik. Die vroegste voorloper van Ciabatta-brood het sy oorsprong in die provinsie Como in Lombardye, Noord-Italië.

Tipiese kenmerke van Ciabatta is die stewige kors en opgepofte tekstuur. Tradisionele Ciabatta het 'n sterk aroma aangesien bakkers die deeg tot drie ure in 'n koel plek laat rus - in teenstelling met industrieel vervaardigde Ciabatta. Klaargebakte Ciabatta-brood word in 'n groot verskeidenheid variante aangebied wat onder meer met okkerneute, gedroogde tamaties, pepperoni, olywe, kruie soos oregano en tiemie en ander speserye gegeur word.

## Eksterne skakels 
**Resepte**
* *www.sarie.com: Ciabatta sonder moeite*
Waarde (plek)

**Waarde** is 'n dorp in die munisipaliteit Reimerswaal in die Nederlandse provinsie Zeeland, geleë op Suid-Beveland.
Plaattektoniek

duimnael|350px|Die huidige plate
**Plaattektoniek** is die teorie wat die geografiese ligging van kontinente, oseane, berge en ander
strukture in die aardoppervlak verklaar. Dit dek ook die voorkoms van aardbewings, vulkane, oseaantrôe en mid-oseaanriwwe. Volgens die teorie is die buitenste laag van die Aarde, die litosfeer (sowat 100&nbsp;km dik), verdeel in tektoniese plate wat vir die laaste 3 tot 4 miljard jaar onafhanklik van mekaar oor die aardoppervlak beweeg. Die model bou voort op die begrip kontinentskuiwing, 'n idee wat in die eerste dekades van die 20ste eeu ontwikkel is. Plaattektoniek is deur geowetenskaplikes aanvaar nadat uitdying van die seevloer in die mid- tot laat 1960's bevestig is.

## Die plate 
Daar is sewe groot tektoniese plate.
# Noord-Amerikaanse plaat
# Eurasiese plaat
# Afrika-plaat
# Suid-Amerikaanse plaat
# Pasifiese plaat
# Australiese plaat
# Antarktiese plaat

Daar tussen in is 'n paar kleiner plate:
# Skotiaplaat
# Nazcaplaat
# Juan de Fuca-plaat
# Cocosplaat
# Karibiese plaat
# Filippynse plaat
# Indiese plaat
# Arabiese plaat

Aardbewings, vulkane, berge en oseaniese trôe kom aan die grense van hierdie plate voor, wat tussen 0&nbsp;mm en 100&nbsp;mm per jaar skuif.

## Geskiedenis 
Alfred Wegener het in die twintigerjare reeds begin om die teorie van plaattektoniek te ontwikkel. Hy het dit kontinentverskuiwing genoem. Hy het veral na die kontinente se vorms gewys. Afrika en Suid-Amerika het byvoorbeeld kusvorms wat min of meer aanmekaar pas. Ongelukkig kon hy nie verduidelik hoe hele kontinente oor duisende kilometers kon verskuif nie en sy teorie is deur die meeste geoloë verwerp. Dit was veral die vooraanstaande Amerikaanse geoloë Bailey Willis en Charles Schuchert wat in 1932 die teorie met minagting verwerp het. Alexander du Toit in Suid-Afrika was 'n uitsondering. Hy het voortgegaan om die geologie van Suid-Amerika en Suider-Afrika te bestudeer en te vergelyk en het opmerklike ooreenkomste gevind en gepubliseer. Maar in die geologiese wêreld is geen notisie van sy werk geneem nie.

In die jare 1960–'70 het dit verander. Magnetiese navorsing van die bodem van die Atlantiese Oseaan het aangetoon die mid-oseaniese rif is die jongste deel van die bodem en dat die vorming van meer bodem die kontinente aan die kant skuif. Die spoed waarmee dit gebeur, kan gemeet word. Die meganisme is nou ook bekend. Dit word veroorsaak deur die konveksie wat in die Aarde se mantel plaasvind.

## Sien ook
* Rotssiklus
* Superkontinent
* Wilsonsiklus

## Verwysings
Golf van Oman

Die **Golf van Oman** (Arabies: خليج عُمان‎, Persies: دریای ایران *Irannese See* of دریای فارس‎ *Persiese See*) 'n golf van die Arabiese See. Dit is tussen Oman en die Verenigde Arabiese Emirate aan die noordweste van die Arabiese Skiereiland en die lande Iran en Pakistan in die noorde geleë.

Die Golf van Oman is deur die Straat van Hormuz met die Persiese Golf verbind. Dit vorm 'n belangrike seestraat vir die transport van ruolie. Belangrike hawestede wat hier geleë is: Maskat in Oman, Chabahar in Iran en Gwadar in Pakistan.

## Fotogalery 

Qantab Beach and small boats.JPG|Qantabstrand met klein bote in Oman
Ománský rybář.jpg|'n Visserman in Oman
Street in Khor Fakkan.jpg|'n Straattonnel in Khor Fakkan, VAE
Aerial view of Beris, 2004-02-01.jpg|Die Irannese kus van die Golf van Oman

## Eksterne skakels 
*
As jy sing

***As jy sing*** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 12 November 2013 in Suid-Afrika vrygestel is. Die hoofrolle word deur Bobby van Jaarsveld en Leah van Niekerk vertolk. Die rolprent het goed by die loket gevaar en het sewe persent meer verdien in sy openingsnaweek as die vorige jaar se treffer, Semi-soet.

## Genre 
Die rolprent is 'n musiekblyspel. Dit het geen ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word aanbeveel (taalgebruik).

## Hoofrolspelers 
* Naas Botha as homself
* Solomon Cupido as Murg
* Franja du Plessis as Marna
* Juanita du Plessis as haarself
* Corine du Toit as Juffrou Van Vaagen
* Hanna Grobler as Mev. Cecelia Bredenkamp
* Arno Jordaan as Militêre Aap no. 5
* Tiaan Kelderman as Abe, Junior
* Georic Lomas as Morné
* André Lötter as Militêre Aap no. 1
* Katlego Maboe as Duma
* Hendri Myburgh as Been
* San-Mari Nel as Skaai
* Danie Putter as Militêre Aap no. 2
* Marco Spaumer as Militêre Aap no. 4
* Bok van Blerk as Sersant-Majoor Fourie
* Chanell van den Bergh as Liesl-Lee
* Bobby van Jaarsveld as Mnr. Stefan Conradie
* Karlien van Jaarsveld as Juliette
* Leah van Niekerk as Elize du Bruin
* Johan Venter as Militêre Aap no. 3
*Dewald Wasserfall as homself
* Robbie Wessels as Mnr. Bertie Bredenkamp

## Storielyn 
Mnr. Conradie is 'n konvensionele musiek-onderwyser wat lewe vir sy sanggroep, die bekfluitjies. Die bekfluitjies verteenwoordig die verstotelinge van hulle sport-mal skool. Omstandighede forseer hulle om te baklei vir dit waarin hulle glo – hulle musiek – want as hulle sing, maak die lewe net meer sin!

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
* 
* 
*
Slag van Helvetia

Die **Slag van Helvetia** het op 29 Desember 1900 tydens die Tweede Vryheidsoorlog plaasgevind by Helvetia, 10km noord van Machadodorp. Hier het die Boeremagte onder leiding van generaals Ben Viljoen en Chris Muller 'n oorwinning oor die Britse Magte, onder leiding van Majoor Cotton, behaal. Die Boere mag was 350 man en die Britse mag 350 man sterk en die Britte het een kanon van 120mm tot hulle beskikking gehad.

## Die Slag 
Vroeg die oggend van 29 Desember het die Boere die kamp van Cotton gelyktydig uit die ooste en die weste aangeval. Die Britte was houtgerus en het nie wagte uitgeplaas nie. Die Boere het die kamp in die donker bereik en die Britte in hulle pajamas gevang. Die Britte het gou oorgegee. Boere verliese was drie gesneuweldes en vyf gewond terwyl die verliese aan Britse kant elf gesneuweldes en 29 gewondes, onder andere ook Majoor Cotton, was. Die Boere het ook 235 Britse soldate gevange geneem. Hulle het ook die kanon gebuit. Na die slag het die Boere alle voorrade verbrand en toe gevlug nadat hulle verneem het dat 'n groot Britse mag op pad was.

## Sien ook 
* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog

## Bronne 
* Grobler, J.E.H.: *The War Reporter*. Jonathan Ball Publishers. 2004. . In Engels.
* . Bladsij 493. Viljoen verras Britse garnisoen by Helvetia, Oos-Transvaal.

### Eksterne skakels
* 
* 
* 
*  
* 
*
Slag van Silkaatsnek

Die **Slag van Silkaatsnek** het op 11 Julie 1900 tydens die Tweede Vryheidsoorlog plaasgevind by Silkaatsnek, digby die hedendaagse Hartbeespoortdam. Hier het die Boere Magte onder leiding van generaal Koos de la Rey 'n klinkende oorwinning oor die Britse Magte, onder leiding van Kommandant H.R. Roberts, behaal.

## Sien ook 
* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog

## Bron 
* *The War Reporter*. J.E.H. Grobler. Jonathan Ball Publishers. 2004.
Río Orinoco

duimnael|links|Die Río Orinoco in die Venezolaanse deelstaat Amazonas
[duimnael|links|Satellietbeeld van die Río Caroní se monding in die Río Orinoco by [Ciudad Guayana]]
duimnael|links|Stroomversnellings in die Río Orinoco naby die Lughawe Puerto Ayacucho in Venezuela
Die **Río Orinoco** is 'n groot noordoos-vloeiende rivier in Suid-Amerika. Die rivier, met 'n lengte van 2&nbsp;140&nbsp;km, is die vierde langste rivier in Suid-Amerika na die Amesonerivier, die Río Paraná en die Rio São Francisco. Met 'n gemiddelde afloop van 33&nbsp;000&nbsp;m³/s is dit die wêreld se vierde grootste rivier en na die Amesonerivier, Suid-Amerika se tweede grootste rivier.

Die Río Orinoco ontspring in Cerro Delgado-Chalbaud in die Sierra Parima, in die suide van die Venezolaanse deelstaat Amazonas net wes van die grens tot die Brasiliaanse deelstaat Amazonas. Aansluitend vloei die rivier in oostelike rigting en vorm later die grens tot Colombia. Vanaf hier vloei die Río Orinoco in oostelike rigting deur die sentrale Venezuela tot die Atlantiese Oseaan. Die twee grootste stede, wat aan die rivier geleë is, is Ciudad Bolívar en Ciudad Guayana. Beide die stede is in Venezuela geleë. Twee derdes van die rivier se stroomgebied is in Venezuela en 'n derde in Colombia geleë.

Die monding van die Río Orinoco is reeds op 1 Augustus 1498 deur die ontdekkingsreisiger Christophorus Columbus tydens sy derde reis ontdek. Hy het die groot afloop van die rivier opgemerk en aangeneem dat die rivier deur 'n groot kontinent moet vloei. Gevolglik het Columbus vermoed dat hy die kus van Asië bereik het. In werklikheid het hy die noordelike deel van die rivier se delta ontdek.

In 1800 het die Duitse natuurkundige Alexander von Humboldt saam met die Franse botanikus Aimé Bonpland 'n ekspedisie van die Río Apure se monding tot die bo vallei van die Río Orinoco onderneem en die Fauna en Flora van die rivier ondersoek en beskryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Faan se trein

**Faan se Trein** is ’n 2014-rolprent gebaseer op die verhoogstukke, **Faan se Trein** en **Faan se Stasie**, deur Pieter Fourie. Dit speel af in die laat vyftigerjare en gaan oor ’n eenvoudige middeljarige man op ’n klein Karoodorpie wat nooit verby die onskuld en eenvoud van ’n jong kind ontwikkel het nie. Wanneer sy pa sterf, los hy al sy besittings om tussen Faan en die kerk verdeel te word. Onmiddellik verskeur gierigheid die gemeenskap… totdat liefde hulle weer tot hulle sinne bring.

Die rolprent is gebaseer op die gelyknamige toneelstuk wat in 1970 deur Pieter Fourie geskryf is. Tydens die openingsnaweek het dit R1,4 miljoen by die loket verdien, toe sowat 32&nbsp;000 mense daarna gaan kyk het.

## Hoofrolspelers 
* Willie Esterhuizen as Faan
* Deon Lotz as Dr André Dippenaar, die burgemeester
* Anel Alexander as Truia
* Marius Weyers as die draadsitter-dominee
* Nicola Hanekom as Beatrice Dippenaar, die burgemeester se vrou
* AJ van der Merwe as die sersant
* Cobus Rossouw as Oom Frik
* Sandra Kotzé as Tante Magriet

## Pryse 
Die rolprent het tydens die tweede kykNET Silwerskermfees nege toekennings ontvang, insluitend:
* Beste film
* Beste regisseur (Koos Roets)
* Beste akteur (Willie Esterhuizen)
* Beste manlike byspeler (Deon Lotz)
* Beste vroulike byspeler (Anel Alexander)
* Beste draaiboek (Pieter Fourie en Koos Roets)
* Beste kinematografie (Amelia Henning)
* Beste redigering (Nicholas Costaras)
* Beste klankontwerp (Barry Donnely)

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Lokprent: Helena Spring Kanaal
* Facebook-blad
* Twitter-blad
Die ballade van Robbie de Wee

**Die Ballade van Robbie de Wee** is die storie van ’n musiekvervaardiger wat ’n nuwe talent in die alternatiewe rock-wêreld ontdek, en van hom ’n ster maak.  Dinge loop skeef vir die nuwe ster en die storie bied ’n blik op die onderwêreld van die musiekbedryf.

## Hoofrolspelers 
* Neil Sandilands as Len van Jaarsveld
* Rolanda Marais as Louise van Jaarsveld
* Anna-Mart van der Merwe as Erna Verwey
* Marno van der Merwe as Robbie de Wee
* Sarah Theron
* Altus Theart
* Chris de Clercq
* Leandri Scholtz

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
* 
* Facebook-blad

## Verwysings
Slag van Nooitgedacht

Die **Slag van Nooitgedacht** het op 13 Desember 1900 tydens die Tweede Vryheidsoorlog plaasgevind op die plaas Nooitgedacht. Nooitgedacht is aan die suidekant van die Magaliesberg, ongeveer 30km noordwes van Krugersdorp geleë. Hier het magte van die drie Boere generaals Koos de la Rey, Christiaan Beyers en Jan Smuts 'n Britse Mag, onder beheer van generaal Clements, 'n gevoelige neerlaag toegedien. Die Boeremag was ongeveer 2500 man en die Britse mag 2000 man sterk. Die Boeremagte het oor die gebruik van vyf en die Britse Mag dié van 10 kanonne beskik. 

## Voorbereiding 
Op 12 Desember het generaal Beyers die Magaliesberg by Boschfontein gekruis en kragte met die ander twee generaals saamgesnoer. Die drie generaals het vanaf die kruin van die Magaliesberg die Britse kamp bespied en gesien dat daar tekortkominge in die verdedigingstelsel van die Britte was. Hul plan was dat generaal Beyers die Britse Mag op die kruin van die berg met 1000 Burgers sal aanval en dat genls. Smuts en De la Rey die Britse Magte, wat onder die berg gevestig was, met 700 Burgers elk sou aanval. Die Britse magte, op die kruin, het weerskante van 'n ravyn gekamp.

## Die Slag 
Om 3:30 die oggend generaal De la Rey se Burgers die eerste skote geskiet. Generaal Beyers se Burgers het om 5:00 tot die slag toegetree en om 7:00 was die Britse Magte op die kruin verslaan. Die Boere kon toe vanaf die bokant van die berg op die Britse Mag skiet. Die meeste Britse soldate het op die vlug geslaan na die fort by Vaalkop.

## Ongevalle 
Die Boereverliese was as volg: 32 gesneuweldes en 46 gewond terwyl daar 109 Britse soldate gesneuwel het, 186 gewond was en 35 gevange geneem was. Die Boere het ook 70 waens vol met voorraad, 200 tente, 700 perde en muile, 500 trekosse en baie ammunisie buitgemaak. Generaal Clements kon daarin slaag om te ontsnap.

## Sien ook 
* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog

## Bronne 
* *The War Reporter*. J.E.H. Grobler. Jonathan Ball Publishers. 2004. 
* Evans, Martin Marix. *The Boer War: South Africa 1899-1902.* Oxford: Osprey, 1999. 
* Pakenham, Thomas. *The Boer War.* New York: Avon Books, 1979.
Samaná Engels

**Samaná Engels** is 'n vorm van Engels wat deur omtrent 8&nbsp;000 mense op die Samaná-skiereiland in die Dominikaanse Republiek gepraat word. Hulle word ook Samaná Amerikaners genoem. Hierdie sprekers is die afstammelinge van vrygemaakte Swart Amerikaners wat in 1824 na Hispaniola begin emigreer het.

Die taal is soortgelyk aan Karibiese Engels wat op ander eilande gepraat word, maar dit bevat nog aspekte van Swart Amerikaanse Engels wat reeds in die Verenigde State verdwyn het.

## Eksterne skakels 
*  Ethnologue report for English; Samaná Engels word onder die opskrif "Dominican Republic" bespreek.
Pad na jou hart

***Pad na jou hart*** is ’n Afrikaanse romantiese-avontuurkomedie oor ’n jong, aantreklike en selfvoldane sakeman wat vyf dae het om by sy pa se begrafnisdiens in Kaapstad uit te kom. Hy moet egter sekere take voltooi op hierdie reis voordat hy die suksesvolle familie-maatskappy kan oorneem. Sy enigste kans om betyds daar aan te kom, is ’n saamrygeleentheid met die beeldskone boheemse meisie.

Die skrywer François Bloemhof het die draaiboek in ’n roman verwerk wat in November 2013 bekendgestel is. Van die kunstenaars wat op die klankbaan te hore is, sluit in Adam, Joe Foster, Foto na Dans, Die Heuwels Fantasties en Karen Zoid.

## Hoofrolspelers 
* Ivan Botha as Basson van Rensburg junior
* Donnalee Roberts as Amory
* Marius Weyers as Basson van Rensburg senior
* Franci Swanepoel as Gerda
* Marcel van Heerden as Dawn
* Lida Botha as Ouma Poppie
* Hélène Truter as Magriet van Rensburg
* Anton Dekker as André
* David James as Hein

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
* 
* Facebook-blad
Holbeinpferd

duimnael|links|Wollbeinpferd ('n gebreide wol-been-perd), 22 September 2013
duimnael|17 Maart 2012

**Holbeinpferd** is die informele naam vir die beton beeldhouwerk van 'n perd in die stadsbuurt Wiehre van Freiburg im Breisgau, Baden-Württemberg in Duitsland. Dit is op die hoek van Günterstal- en Holbein-staat geleë.

## Eksterne skakels 
* www.holbein-pferd.de
* www.atlasobscura.com: Holbein Horse 

## Verwysings
Petrus Liebenberg

**Petrus Johannes Liebenberg** (29 September 1857 – 5 Maart 1950) was 'n Boeregeneraal tydens die Tweede Vryheidsoorlog. Hy is naby Hoopstad gebore. Sy ouers was Christiaan J Liebenberg en Catharina Petronella van der Westhuizen. Gedurende 1874 het hy op die plaas Witpoort in die distrik van Klerksdorp gewoon. Hy het deelgeneem aan verskeie veldtogte teen swart gemeenskappe en het ook aan die Eerste Vryheidsoorlog deelgeneem.

## Tweede Vryheidsoorlog 
Met die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog het Liebenberg op die Wesfront diens gedoen en het deelgeneem aan die Slag van Kraaipan. Hy het ook deelgeneem aan die Slag van Modderrivier en die Slag van Magersfontein. Hy was ook by die Beleg van Mafikeng betrokke. Tot op daardie stadium was sy rang die van 'n kommandant. Gedurende Januarie 1900 is hy bevorder tot generaal. Hierna het hy die Kaap binnegeval. Na die Britse besetting van Bloemfontein keer hy terug na Griekwaland-Wes met sy hoofkwartier te Rooidam. Hy het ook deelgeneem aan die Slag van Donkerhoek.

## Bron 
* *The War Reporter*. J.E.H. Grobler. Jonathan Ball Publishers. 2004. 

## Verwysings
Slag van Willow Grange

Die **Slag van Willow Grange** het op 23 November 1899 tydens die Tweede Vryheidsoorlog plaasgevind by Willow Grange naby Estcourt. Hier het die Boere Magte onder leiding van generaal Piet Joubert 'n oorwinning oor die Britse Magte behaal. Die slag was geveg in slegte weer; die weerlig het een Burger dood en twee ander bewusteloos geslaan en ook ses perde doodgeslaan. Een Britse soldaat was ook getref deur die weerlig.

## Ongevalle 
Die Britse Mag het 115 soldate verloor en was 49 gewond terwyl aan die Boere Mag twee soldate gesneuwel het en twee gewond is.

## Sien ook 
* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog

## Bron 
* *The War Reporter*. J.E.H. Grobler. Jonathan Ball Publishers. 2004.
Trope

duimnael|350px|Wêreldkaart wat die trope aandui.

Die **trope** is die gebied tussen die kreefskeerkring in die Noordelike Halfrond en die steenbokskeerkring in die Suidelike Halfrond. Hierdie gebied word gekenmerk deur 'n geringe verskil tussen die lengte van dag en nag. Die eilandryk van Indonesië, suidelike Asië, die noordelike helfte van Australië, Middel-Amerika en die grootste deel van die kontinente Afrika en Suid-Amerika is in die trope.

Let op dat daar 'n verskil is tussen die trope en tropies. Die "trope" verwys na 'n gebied terwyl "tropies" na 'n warm en vogtige klimaat verwys. Plante groei goed in 'n tropies klimaat, vandaar die tropiese reënwoude. 'n Klimaat kan tropies genoem word as die maandtemperatuur van die koudste maand nie onder die 18&nbsp;°C daal nie.

Dit is dus nie so dat die trope noodwendig altyd 'n tropiese klimaat het nie.

## Sien ook 
* Tropiese sikloon
* Reënwoud
Nanotegnologie

**Nanotegnologie** is die manipulasie van materie op ’n atomiese en molekulêre skaal. Die vroegste, algemeen gebruikte beskrywing van nanotegnologie het verwys na die manipulasie van atome en molekules vir die vervaardiging van produkte op ’n makroskaal (waarna nou ook as molekulêre nanotegnologie verwys word). ’n Breër beskrywing is later opgestel deur die National Nanotechnology Initiative wat dit nou definieer as die manipulasie van enige deeltjes in die grootteorde van nanometers (afkorting nm, ’n miljardste van ’n meter).

Dit dek dus nou ’n baie wye veld wat in verskeie soorte wetenskap gebruik word, soos oppervlakwetenskap, organiese chemie, molekulêre biologie, mikrovervaardiging, ens. Die toepassing daarvan is ewe uiteenlopend.

Wetenskaplikes debatteer tans oor die toekomstige implikasies van nanotegnologie. Baie nuwe materiale kan daarmee geskep word soos medisyne, elektronika en biomateriale. Aan die ander kant word baie vrae daaroor gevra nes oor enige ander nuwe tegnologie, soos oor die vlakke van giftigheid en die uitwerking daarvan op die omgewing. Baie mense voel bogenoemde faktore regverdig spesiale maatreëls om nanotegnologie te reguleer.

## Sien ook
* Deblina Sarkar

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
C3-plant

’n **C3-plant** is ’n plant wat net gebruik maak van die basisvorm van fotosintese, waarby die koolsuurassimilasie van koolstofdioksied en water tot uiteindelik glukose as eerste tussenproduk ’n koolsuur oplewer met drie koolstofatome, 3-fosfogliseraat. Dit is een van drie soorte fotosinteseprosesse by plante, naas dié by C4- en CAM-plante. Sowat 95% van die plante op aarde bestaan uit C3-plante.

Daar is ook plante wat van die een soort assimilasie op die ander een kan oorskakel, byvoorbeeld brakslaai.
C4-plant

’n **C4-plant** is ’n plant wat nie net gebruik maak van die basisvorm van fotosintese soos C3-plante nie, maar eers ’n tussenstap uitvoer waarby ’n verbinding met vier koolstofatome gemaak word, vandaar die naam. By hierdie plante word die koolsuurassimilasie geskei van die verwerking daarvan tot glukose. 

Veral grasse en kruidagtige plante asook suikerriet behoort tot dié groep.

## Verwysings
Boer (landbou)

:*Hierdie artikel handel oor die **landbouer**. Vir die etniese bevolking, sien gerus **Boere**.*
[duimnael|300px|Boere besig met werk op 'n plaas in [Indië.]]

'n **Boer** is 'n persoon wat op 'n plaas gewasse kweek en verbou; asook vee (plaasdiere) teel en grootmaak om gewoonlik as voedsel vir mens en dier gebruik te word. Dit het 'n baie algemene beroep vir vele mense geword, reeds sedert die oorsprong van die beskawing.

## Wat boere doen 
Die woord *boer* of *landbouer* verwys gewoonlik na 'n persoon wat 'n stuk grond of 'n plaas besit met veld, boorde, landerye, of groentetuine waar voedsel geproduseer word. Hierdie voedsel word geëet (deur bestaansboere en hulle gesinne) of geoes en verkoop, gewoonlik aan 'n landboukoöperasie (kommersiële boere).

Soms verbou boere ook roumateriaal vir industriële gebruik, byvoorbeeld:
* graan vir alkoholiese drankies (bv. bier)
* velle (huide) van diere vir leer
* mielies vir plastiek en brandstof
* wol en katoen vir garing en materiaal vir klere en linne.

Meeste veeboere teel egter stoetdiere wat gebruik word in die produksie van vleis, melk, eiers en ander voedselsoorte.

## Galery van boere 

Farmer in bean field, Nicaragua.jpg|'n Trotse boer sit in sy boontjieland in Nicaragua.
Rice farmers.JPG|Rysboere oes in Java, Indonesië.
A sunnier outlook sunflowers oiling the local economy (6721493541).jpg|'n Ugandese boer in sy land met sonneblomme.
Somalia farmers3.jpg|Bestaansboere besig in 'n land van hongersnood. Somalië, 1993.
Lêer:Ploogh tool.jpg|Bestaansboere bewerk hulle landerye self met behulp van diere

## Sien ook 
* Landbou
Rio São Francisco

duimnael|links|Kloof van die Rio São Francisco
Die **Rio São Francisco** is 'n groot noordoos-vloeiende rivier in Suid-Amerika. Die rivier, met 'n lengte van 2&nbsp;914 km, is die vierde langste rivier in Suid-Amerika ná die Amesonerivier, die Río Paraná en die Rio Madeira. Ná die Amesonerivier is dit die tweede langste rivier in Brasilië en die langste, wat net in dié land vloei.

Die Rio São Francisco ontspring in die Serra da Canastra, in die Brasiliaanse deelstaat Minas Gerais. Aansluitend vloei die rivier hoofsaaklik in noordelike rigting deur die Três-Marias-dam en verder noordelik deur die Sobradinho-dam, aansluitend deur die Itaparica-dam op die grens tussen die deelstate Bahia en Pernambuco. Later draai die rivier maklik in suidoostelike rigting af en vorm die grens tussen Sergipe en Alagoas. Aansluitend mond die Rio São Francisco in die suidelike Atlantiese Oseaan uit.

Die Rio São Francisco is op 4 Oktober 1501 deur Amerigo Vespucci ontdek, wie die rivier na Franciskus van Assisi benoem het. Franciskus van Assisi se feesdag is op 4 Oktober gevier.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Artikel oor die Rio São Francisco saamgestel deur die Kooperation Brasilien
Takayuki Morimoto

**Takayuki Morimoto** (gebore 7 Mei 1988) is 'n Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.

## Internasionale loopbaan 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Japan National Football Team Database
Flip van der Merwe

**Flip van der Merwe** (gebore in Potchefstroom, 3 Junie 1985) is 'n Springbokrugbyspeler wat op slot speel vir die Blou Bulle in die Curriebeker en vir die Bulls in die Superrugbyreeks. Hy het voor 2010 ook vir die Cheetahs gespeel.

Van der Merwe maak sy eerste verskyning vir die Springbokke op ouderdom 25. Dit was in 'n toets teen Frankryk op 12 Junie 2010 te Nuweland in Kaapstad.

## Verwysings 
## Eksterne  skakels 
* 
* 
* Flip van der Merwe by itsrugby.co.uk
* Flip van der Merwe by thebulls.co.za
Pieter-Steph du Toit

**Pieter-Steph du Toit** (* 20 Augustus 1992, Kaapstad) is ’n Springbokrugbyspeler wat vir die  in die Superrugbykompetisie op slot of flank speel. Hy was deel van Suid-Afrika se span tydens die rugbywêreldbekertoernooie in 2015, 2019 en 2023. In 2019 is hy bekroon met Wêreldrugby se 2019 Wêreldmansrugbyspeler van die Jaar-titel.

Op 9 November 2013 het hy op die ouderdom van 21 jaar sy eerste toets vir die Springbokke in Cardiff teen Wallis gespeel. Op 2 Junie 2018 is hy eenmalig as die kaptein aangewys vir die toets teen Wallis.

## Eksterne skakels 
* 
* 
* Pieter-Steph du Toit  by die Sharks
* Pieter-Steph du Toit by itsrugby.co.uk
* IRR-profiel
Quinton de Kock

**Quinton de Kock** (gebore 17 Desember 1992 in Johannesburg) is 'n Suid-Afrikaanse internasionale krieketspeler. Hy is in 2019 as Suid-Afrika se toetskrieketspeler van die jaar aangewys. Hy het onder meer tydens die krieketwêreldbekertoernooie in 2015, 2019 en 2023, die T20I-wêreldbekertoernooie in 2014, 2016, 2021, 2022, 2024 en 2026, asook die Kampioenetrofee 2017 vir Suid-Afrika gespeel. Tydens die T20I-wêreldbeker 2024 kon Suid-Afrika vir die eerste keer die eindstryd van 'n krieket- of T20I-wêreldbekertoernooi vir mans haal, maar hulle het naelskraap met sewe lopies teen Indië verloor.

## Internasionale loopbaan 
Quinton de Kock se Internasionale eendagwedstryd-loopbaan begin op 20-jarige ouderdom op 19 Januarie 2013 in die Paarl vir die Proteas teen Nieu-Seeland. Hy het sesde op die kolforde kom kolf, teken 18 lopies aan en kry ook die taak as paaltjiewagter by. Vir die tweede wedstryd in Kimberley open hy die beurt met 25 lopies.

Op 18 Februarie 2013 moker hy die tweede hoogste T20 telling van 126 in Suid-Afrika.

## 2013 V.A.E. Toer teen Pakistan 
Tydens die November 2013-toer na die Verenigde Arabiese Emirate word hy gekies in die eerste XI vir Suid-Afrika teen Pakistan in die plek van Colin Ingram wat uit vorm was. De Kock teken 112 lopies aan vanaf 135 aflewerings op 'n moeilike kolfblad in Aboe Dhabi in die vierde EDI om sy eerste Internasionale Eendag-hondertal te behaal. Suid-Afrika wen die EDI-reeks 4-1. Die Proteas speel ook twee Twintig20-wedstryde teen Pakistan en de Kock behaal 48 n.u.n. in die eerste wedstryd terwyl hulle 'n hoë teiken jaag. Hulle wen die T20-reeks ook 2-0.

Hy speel hierna ook in al die EDI's en Twintig20-wedstryde vir die Proteas teen Pakistan en Indië, oorsee en tuis in Suid-Afrika in Nov-Des 2013. Tydens die EDI's behaal hy drie agtereenvolgende honderdtalle vir die Proteas met die kolf, 'n sonderlinge prestasie.

## Toetsloopbaan 
Hy maak sy toetsbuiging vir die Proteas op 20 Februarie 2014 teen Australië in Port Elizabeth. Hy stel teleur met slegs 7 lopies tydens sy debuutbeurt maar vaar effens beter met 34 die volgende dag.

Nadat hy vir die toetse in Indië uit die span gelaat is, keer hy terug as paaltjiewagter teen die besoekende Engeland op 2 Januarie 2016 in Kaapstad, maar gee weer sy paaltjie op 'n skinkbord prys met 'n skamele 5 lopies na ete op 5 Januarie.

## T20-reeks teen Australië in 2014 
In Maart 2014 het die Proteas 'n T20-tuisreeks teen Australië gespeel. De Kock is as die "Speler-van-die-reeks" bekroon, alhoewel Suid-Afrika die reeks met 0-2 verloor het.

## Rekords 
* Vinnigste Suid-Afrikaner om 1&nbsp;000 EDI-lopies aan te teken.
* Vinnigste paaltjiewagter, volgens wedstryde (35), om 150 Toetspaaltjies in te palm.
* Vinnigste paaltjiewagter, volgens wedstryde, om 200 ontslagte in Toetse te behaal (47).
* Vinnigste Suid-Afrikaner om 'n vyftigtal in T20I aan te teken (15 balle).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Quinton de Kock by CricketArchive
* Quinton de Kock by ESPNcricinfo
Jakkalsbessie

Die **jakkalsbessie** (*Diospyros mespiliformis*) is 'n middelgroot tot groot boom. Dit het 'n digte, geronde kroon en die bas is swarterig. Die boom kom voor in laag- en minder laagliggende bosveld, dikwels op miershope of aan die oewers van damme en riviere. 

## Verspreiding 
In Suider-Afrika word die boom aangetref vanaf KwaZulu-Natal, deur Limpopo en Mosambiek tot in Zimbabwe en weswaarts tot in die Kaokoveld in die noordweste van Namibië. Dit is ook inheems in Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Gambië, Ghana, Guinee, Ivoorkus, Jemen, Kameroen, Kenia, Malawi, Mali, Mauritanië, Mosambiek, Namibië, Niger, Nigerië, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Soedan, Tanzanië, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Benutting
Die ryp vrugte word deur verskillende diersoorte gevreet waar dit op die grond geval het. Daaronder tel ook roofdiere soos jakkalse, luiperds, leeus en wildehonde.

## Galery 

Diospyros mespiliformis, gebreekte vrug, a, Jan Celliers Park.jpg|gebreekte groen vrug
Diospyros mespiliformis.jpg|ryp vrugte, gedissekteer
Diospyros mespiliformis, vars loof, c, Jan Celliers Park.jpg|nuwe loof
Diospyros mespiliformis, blare, Jan Celliers Park.jpg|volgroeide loof

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World
* Landbouweekblad, 5 Mei 2022

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Akkerjakkalsbessie

Die **Akkerjakkalsbessie** (*Diospyros natalensis*) is 'n klein boom. Dit word aangetref in duine- en kuswoude en is beperk tot die kusstrook van die Indiese Oseaan vanaf Oos-Londen tot Kenia. Dit is inheems in Comore-eilande, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Kenia, Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Tanzanië, Uganda, Zambië, en Zimbabwe.

Die boom het klein ronderige blare met slanke stingels.

Die boom se FSA-nommer is 607. In Engels staan die boom bekend as *Small-leaved jackal-berry*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Krokodilbasjakkalsbessie

Die **Krokodilbasjakkalsbessie** (*Diospyros quiloensis*) is 'n boom met vrugte soortgelyk aan dié van die akkerjakkalsbessie, maar eersgenoemde se blare is groter. Die boom kom voor in Suidelike Afrika in die Zambeziriviervallei en Chimanimaniberge en groei dikwels in mopaniebosveld. Dit is inheems in Malawi, Mosambiek, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. Die boom se bas lyk soos die vel van 'n krokodil.

## Sien ook 
* Lys van uitheemse bome wat in Suid-Afrika voorkom
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
Sandsterappel

Die **sandsterappel** (*Diospyros loureiriana*) is 'n klein boom wat in bosveld en ruigtes op sandgrond in die noordooste van Suid-Afrika, ooste van Zimbabwe en die suide van Mosambiek, asook Kenia en Tanzanië voorkom. Die boom het taamlike groot blare 30 – 100&nbsp;mm met 'n breë, af gespitste punt en geronde basis. Die boom lyk baie soos en sy verspreiding oorvleuel met die bloubos s'n. Die boom se FSA-nommer is 604.1

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Emigrante-Tembuland

**Emigrante-Tembuland** is 'n historiese naam vir die gebied rondom die dorpe Xalanga, Cala, Southeyville en St. Marks in die Oos-Kaap. Dit het later met Tembuland en Bomvanaland saamgesmelt onder die naam Tembuland. 'n Groep Tembu's het in 1865 van wes van die Indwerivier daarheen verhuis.

## Bibliografie 
* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Kaapstad: Tafelberg vir die R.G.N., 1972 Naamkundereeks, nr. 1) 
* Raper, P.E.: Dictionary Of Southern African Place Names, p.429
* Theal, G. McC.: History of South Africa 1873 to 1884. Events in the Cape Colony from 1873 to 1877. Deel 10. Kaapstad: Struik, 1964.

## Sien ook 
* Lys van streeksname in Suid-Afrika
Ebbehoutghwarrie

Die **ebbehoutghwarrie** (*Euclea pseudebenus*) is 'n klein boom wat inheems in Angola, Namibië en Suid-Afrika is. Die spesie kom langs waterlope en in oewerstreke vanaf die Kunenerivier suidwaarts tot in Namakwaland voor. Die boom het neerhangende takke.

## Galery 

Euclea pseudebenus 2014 05 15 5402.JPG
Euclea pseudebenus 2014 05 15 5406.JPG

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Tembuland

duimnael|300px|Ou kaart van die Oos-Kaap wat Tembuland aandui.

**Tembuland** (Tamboekieland) is 'n historiese naam vir 'n landstreek in die Oos-Kaap wat saamgestel is uit die gebiede Tembuland, Emigrante-Tembuland en Bomvanaland.  Die oorspronklike Tembuland is rondom die dorpe Mthatha, Mqanduli, Ngcobo, Mjanyana, Dutywa en Willowvale en is die tradisionele tuiste van die Tembu-volk, 'n subgroep van die Xhosa.  Tembuland was 'n onafhanklike koninkryk. Verskeie oorloë is teen buurstamme geveg en na die Kaapse grensoorloë teen  Britse oorheersing.In 1876 is Ngcobo en Mjanyana tot landdrosdistrikte verklaar. Pogings deur die Britte om die  Tembu  te ontwapen lei tot die Tembu-rebellie van 1880-81.  Op 26 Augustus 1885 is die vergrote Tembuland deur die Kaapkolonie geannekseer. In Julie 1902 is dit amptelik as deel van die Transkei verklaar en tussen 1963 en 1994 was dit deel van die Republiek Transkei.

## Bibliografie 
* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Kaapstad: Tafelberg vir die R.G.N., 1972 Naamkundereeks, nr. 1) 
* Theal, G. McC.: History of South Africa 1873 to 1884. Events in the Cape Colony from 1873 to 1877. Deel 10. Kaapstad: Struik, 1964.

## Sien ook 
* Lys van streeksname in Suid-Afrika
Gewone ghwarrie

Die **Gewone ghwarrie** (*Euclea undulata*) is 'n klein boom of struik wat wydverspreid in Suidelike Afrika voorkom behalwe in die Weskus, Kalahari, grasveld en die grootste gedeeltes van Zimbabwe en Mosambiek. Amptelik kom dit in Botswana, Eswatini, Mosambiek, Namibië en Zimbabwe voor. 

Die boom verkies oop klipperige plekke waar dit soms stande vorm. Kenmerkend is die jong groei met klein roesbruin korrels bedek. Die plant se FSA-nommer is 601.

## Galery 

Euclea undulata - Gwarrie tree - KDNBG.jpg
File:Euclea undulata, loof en blomme, a, Faerie Glen NR.jpg|Loof van 'n ongekartelde variant
File:Euclea undulata, blomtakkie, Faerie Glen NR.jpg|Blomme aan raseem-agtige blomtakkie
Euclea undulata, blomtakkie, b, Faerie Glen NR.jpg
Euclea undulata, loof en blomme, a, Faerie Glen NR.jpg
Euclea undulata, loof en blomme, b, Faerie Glen NR.jpg

## Kyk ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Bomvanaland

**Bomvanaland** is 'n historiese naam vir die landstreek tussen die M'basherivier, die Mthatharivier en die see  in die Transkei, Oos-Kaap. Die grootste dorp in die gebied is Elliotdale en aan die kus is die bekende oorde Koffiebaai en Gat-in-die-muur (Hole in the Wall). Die area is vernoem na die Bomvanastam wat vroeg in die 19de eeu uit Pondoland verdryf is  en noord van die M'bashe  gaan woon het. Tydens die Kaapse grensoorloë was die Bomvanas te swak om hulle teen die Galekas te verdedig en het die Britse owerheid om hulp genader. In Februarie 1878 is die hele kontrei aan die Kaapkolonie oorgegee en in Desember 1878 ingelyf by Tembuland as die distrik Elliotdale. Elliotdale is na die stigting van die destydse Republiek Transkei herdoop tot Xhora.

## Bibliografie 
* Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Kaapstad: Tafelberg vir die R.G.N., 1972 Naamkundereeks, nr. 1) 
* Theal, G. McC.: History of South Africa 1873 to 1884. Events in the Cape Colony from 1873 to 1877. Deel 10. Kaapstad: Struik, 1964.

## Sien ook 
* Lys van streeksname in Suid-Afrika