Parafilie

**Parafilie** (voorheen bekend as **seksuele perversie** en **seksuele afwyking**) is intense seksuele prikkeling wat meegebring word deur atipiese voorwerpe, situasies, fantasieë, gedrag of individue. 

Geen konsensus bestaan oor ’n grens tussen ongewone seksuele en parafiliese belangstellings nie. Daar is ’n debat oor watter, indien enige, parafilies opgeneem moet word in diagnostiese handleidings soos die *Diagnostiese en Statistiese Handleiding van Geestesteurings* (DSM) of die Internasionale Statistiese Klassifikasie van Siektes en Verwante Gesondheidsprobleme (ICD).

Idees oor die aantal en soorte parafilies verskil; een bron noem tot 549 soorte. Die DSM-5 het spesifieke inskrywings vir agt parafiliese steurings. Money het parafilie beskryf as ’n "seksuo-erotiese optooiing, of alternatief, van die amptelike, ideologiese norm". Volgens die psigiater Glen Gabbard is die term "parafilie" egter steeds "in die meeste omstandighede verkleinerend". Die term kom van die Griekse παρά (*para*, "buite") en φιλία (''*, "vriendskap", "liefde").

Laat in die 19de eeu het sielkundiges en psigiaters begin om verskeie parafilies te kategoriseer, omdat hulle ’n meer beskrywende stelsel wou gehad het as die regs- en godsdienstige idees van sodomie en perversie. Voor die gebruik van die term "parafilie" in die DSM-III (1980) is die term "seksuele afwyking" in die eerste twee uitgawes van die handleiding gebruik. In 1981 is parafilie in ’n artikel in die *American Journal of Psychiatry'' beskryf as "herhaalde, intense seksueleopwekkingsfantasieë, seksuele drange of gedrag wat gewoonlik die volgende behels":
* Niemenslike voorwerpe
* Die lyding of vernedering van die self of die maat
* Kinders
* Seks sonder instemming

### Homoseksualiteit en nieheteroseksualiteit
Homoseksualiteit, wat nou algemeen as ’n normale variasie van menslike seksualiteit aanvaar word, is in ’n stadium as ’n seksuele afwyking beskou. Sigmund Freud en psigoanalitiese denkers ná hom het homoseksualiteit en parafilies beskou as spruitend uit psigoseksuele nienormatiewe verwantskappe aan die Oidipuskompleks. Daarom het die terme "seksuele perversie" en "pervert" histories na gay mans verwys, sowel as na ander nieheteroseksueles (mense wat beskou is as buite die waargenome norme van seksuele oriëntasie).

Teen die middel 20ste eeu het geestesgesondheidswerkers klassifikasies van "afwykende seksualiteit" in kategorieë begin plaas. Met die aanvanklike kode 000-x63 was homoseksualiteit boaan die klassifikasielys (Kode 302.0), totdat die Amerikaanse Psigiatriese Vereniging homoseksualiteit in 1973 uit die DSM verwyder het. Martin Kafka het geskryf: "Seksuele steurings wat eens as parafilies beskou is (byvoorbeeld homoseksualiteit) word nou beskou as variasies van normale seksualiteit."

Wat gedrag betref, word parafilies vermoedelik vroeg in die lewe gekondisioneer, tydens ’n ondervinding wat die parafiliese stimulus aan intense seksuele prikkeling koppel. Sodra die stimulus eers gevestig is, meen Susan Nolen-Hoeksema, versterk masturbasiefantasieë daaroor die parafiliese prikkeling.

Sommige groepe wat ’n groter begrip en aanvaarding van seksuele diversiteit voorstaan, beywer hulle vir veranderings aan die regs- en mediese status van ongewone seksuele praktyke en belangstellings. Charles Allen Moser, ’n geneesheer en verdediger van seksuele minderheidsgroepe, is een van die mense wat meen die diagnoses moet uit diagnostiese handleidings verwyder word.

Mediese geskrifte bevat verwysings na baie parafilies, waarvan net sommige in die DSM en ICD verskyn. Daar is onenigheid oor watter seksuele belangstellings as parafiliese steurings en watter as normale variasies van seksuele belangstelling beskou moet word. In Mei 2000 het die DSM-IV-TR gelui: "Omdat sommige gevalle van seksuele sadisme dalk nie ’n slagoffer leed aandoen nie (byvoorbeeld vernedering van ’n instemmende maat), behels die beskrywing van seksuele sadisme ’n mengsel van dié in die DSM-III-R en DSM-IV (dit is: "die persoon het op hierdie drange gereageer teenoor ’n nie-instemmende persoon, of die drange, seksuele fantasieë of gedrag het groot angs of interpersoonlike probleme veroorsaak").

Die DSM-IV-TR erken ook dat die diagnose en klassifikasie van parafilies oor kulture of godsdienste heen "gekompliseer word deur die feit dat wat in een kultuuropset as afwykend beskou word, in ’n ander opset aanvaarbaarder is”. Sommige mense meen dit is belangrik om verskillende kulture in ag te neem wanneer parafilies bespreek word, want daar is groot variasie in verskillende kulture oor wat seksueel aanvaarbaar is.

Aktiwiteite tussen instemmende volwassenes en volwasse vermaak wat rolvertolking en minder ernstige aspekte van seksuele fetisjisme behels of die gebruik van seksspeelgoed insluit, is nie noodwendig parafilies nie.

## Beheer sonder medisyne
Die meeste geneeshere en navorsers glo parafiliese seksuele belangstellings kan nie verander word nie, hoewel bewyse hiervoor nodig is. Daar was agter al ’n paar studies hieroor. Daar is bevind seksuele masochisme is die algemeenste parafilie onder vroue; sowat een uit elke 20 gevalle van seksuele masochisme is vroue. Die meeste studies oor parafilies betrek mense wat aan seksmisdade skuldig bevind is. Een van die redes dat so min navorsing oor vroue gedoen is, is dat baie meer mans as vroue hieraan skuldig bevind word. Die meeste studies is met mans gedoen. Dit kan lei tot ’n wanindruk by die publiek oor die negatiewe impak van seksuele verhoudings tussen jong seuns en volwasse vroue. John Hunsley meen die fisiologiese beperkings in studies oor vroulike seksualiteit moet ook in ag geneem word in navorsing oor parafilies. Volgens hom kan ’n man se seksuele prikkeling direk gemeet word aan sy ereksie, terwyl ’n vrou se seksuele prikkeling nie so duidelik is nie, en daarom is navorsing oor vroulike seksualiteit selde so doeltreffend as navorsing onder mans.

## Verwysings
;Bibliografie

* D. Richard Laws, William T. O'Donohue (red.), *Sexual Deviance: Theory, Assessment, and Treatment*, 2de uitg., Guilford Press, 2008, 

## Nog leesstof
* Kenneth Plummer, *Sexual stigma: an interactionist account*, Routledge, 1975, 
* Elisabeth Roudinesco, *Our Dark Side, a History of Perversion*, Polity Press, 2009, 
* David Morgan, *Married to the Eiffel Tower*. http://documentaryheaven.com/married-to-the-eiffel-tower

## Skakels
*DSM-IV en DSM-IV-TR se lys van parafilies
*Voorgestelde diagnostiese kriteria vir die afdelings seks en geslag in DSM5