open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Duitsers

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Duits.*

duimnael|links|*Germania*, nasionale personifikasie van Duitsland en die Duitsers. Skildery deur Philipp Veit in 1848
duimnael|links|Verspreiding van die Duitse diaspora
Die **Duitsers** (Duits: *Deutsche*) is 'n Germaanse nasie en etniese groep inheems aan Sentraal-Europa wat 'n gemeenskaplike Duitse afkoms, kultuur en geskiedenis deel, en Duits as moedertaal praat. Alternatiewelik is Duitsers diegene wat in Duitsland woon of in Duitsland gebore is. Volgens die grondwet van Duitsland is diegene wat oor die Duitse burgerskap beskik, 'n Duitser, ongeag van die etniese herkoms.

Duitsers vorm die titulêre nasie van Duitsland, waar hulle byna 93% van dié land se bevolking vorm en nog klein erkende minderhede soos Dene, Friese, Roma en Sorbe leef. Behalwe Duitsland kom Duitse minderhede nog in Europese lande soos België (Duitstalige Gemeenskap), Denemarke (Noord-Sleeswyk), Frankryk (Elsas en Lotaringe), Italië (Suid-Tirool), Kasakstan, Nederland, Pole (Silesië), Rusland (Ruslandduitsers) en Tsjeggië (Sudete) voor.

Nie alle mense wat Duits as moedertaal praat, beskou hulself as Duitsers nie. Byvoorbeeld het die Duitstalige bevolking in Liechtenstein, Luxemburg, Oostenryk en Switserland oor die eeue heen hul eie nasionale selfidentifikasie ontwikkel en beskou hulself nie as Duitsers nie, maar as Oostenrykers, Switsers, ens.

Wêreldwyd is daar tussen 100 en 150 miljoen Duitsers, waarvan omtrent die helfde in Duitsland woonagtig is. Daarbenewens het sowat 'n miljoen Duitsers hul in Noord- en Suid-Amerikaanse lande soos Argentinië, Brasilië, Kanada, die Verenigde State en Australië gevestig. Die aantal hang af van die definisie van die term Duitsers en die mense se selfidentifikasie.

Tydens die tydperk van die Duitse Keiserryk het sommige Duitsers hulle in gebiede van die Duitse koloniale ryk gevestig, veral in Duits-Suidwes-Afrika, waar in die huidige Namibië nog sowat 30&nbsp;000 mense van Duitse afkoms woon. In Suid-Afrika is omtrent 1,2 miljoen mense van Duitse afkoms, veral die Afrikaners wat naas Nederlandse ook van Duitse, Engelse en Hugenote afkomstig is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Terbium

|}

**Terbium** is 'n chemiese element met die simbool **Tb**.

Terbium is een van die lantaniede. Dit kan uit die mineraal monasiet verkry word waarvan dit 0.03% uitmaak. Ioonuitwisseling het die skeiding van hierdie element van die ander lantaniede moontlik gemaak en 'n reduksie van die anhidriese chloried of fluoriet met kalsiummetaal kan gebruik word om terbiummetaal te vervaardig.

Dit is 'n silwergrys metaal wat in twee modifikasies voorkom. Die oorgangstemperatuur is 1&nbsp;289&nbsp;°C.  Die metaal is in lug taamlik stabiel. Dit is smeebaar en kan met 'n mes gesny word. Die oksied is donkermaroen of sjokolade van kleur. Die element het 21 isotope met massa's tussen 145 en 165 au.

## Chemiese eienskappe 
Terbium onderskei hom van ander lantanoïede omrede van sy vermoë om vierwaardige verbindings te vorm. Dit hang saam met die feit dat die elektronkonfigurasie van 'n neutrale terbiumatoom in sy grondtoestand [Xe]6s5d4f is. Gewoonlik vorm Ln-metale met fluoor driewaardige fluoriede  omdat hulle die s- d-elektrone verloor maar nie hulle f-elektrone nie. Terbium reageer teen kamertemperatuur verder en verloor een f-elektron:
:2TbF_3(s) + F_2(g) \xrightarrow{300-400 C.} 2TbF_4
Die-ioon het die konfigurasie [Xe]6s5d4f. Soos gadolinium  is die f-skil vir die helfte gevul en dit stabiliseer hierdie konfigurasie. Terbium is nie heeltemal uniek nie. Serium kan ook  en doen dit reeds teen kamertemperatuur.

*Sien ook: :Kategorie:Verbindings van terbium

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  weblements.com/terbium
Serium

|}
**Serium** is 'n chemiese element met simbool (Ce). Dit is die mees algemene element van die lantanoiede en ook die eerste wat in suiwere vorm vervaardig is. William F. Hildebrand het dit in 1875 gepubliseer.

## Vervaardiging 
Die element kan uit 'n mineraal bastnäsiet verkry word, maar dit kom ook voor in pikblende, 'n bekende uraanerts en in monasiet wat ook ander lantanoiede bevat.
:2CeF_3(s) + F_2(g) \rightarrow 2CeF_4

Serium is nie heeltemal uniek nie. Terbium kan ook  vorm maar dit vereis temperature van 300-400 °C.

Die oranjegeel -ioon is stabiel in water. Dit is 'n sterk oksideermiddel en word in redoks-titrasies gebruik. Die -ioon is kleurloos.

## Gebruik 
### Legerings 
'n Allooi van ontrent 40% Ce, 25% La en 25% ander lantanoiede wat uit die ertse verkry word, word *mischmetal* genoem en dit word gebruik in aanstekers om vonke te veroorsaak. Dit word ook in die staalnywerheid gebruik.

4NO + 4NH_3 + O_2\xrightarrow{katalisator} 4N_2 + H_2O

 is 'n belangrike vorm van lugbesoedeling.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* webelements.com Serium
Torium

|}

**Torium** is 'n radioaktiewe chemiese element met simbool **Th**

## Vervaardiging 
duimnael|links|Verval van torium-232
Torium is 'n sterk elektropositiewe element en dit maak dit moeilik om die metaal te vervaardig. Toriumoksied kan met kalsium gereduseer word en  of  kan gereduseer word met Ca, Mg of Na-metaal. 'n Ander pad is die elektrolise van gesmelte soute. Torium het 'n hoë smeltpunt (1750 °C) en die gesmelte metaal is  baie reaktief. Fyn verdeelde toriumstof is pirofories en die vars oppervlak van 'n stuk metaal word vinnig dof.

## Chemiese eienskappe 
Torium vorm verbindings in sy +4 oksidasietoestand soos  (toria), ,,  en .
Toria is in die vroeë 20ste eeu dikwels gebruik in gloeikousies. As 'n toriumsout soos die nitraat met 1% seriumoplossing gemeng word en daarmee 'n manteltjie van fyn weefstof, soos kunssy, geïmpregneer word, vorm dit by verhitting 'n vuurvaste materiaal dat sterk lig uitstraal as dit deur 'n gas- of olievlam verhit word. Dit is as ligbron gebruik.

## Radioaktiwiteit 
Torium bestaan amper uit net een isotoop  torium-232 (99,98%). Dit is radioaktief en vorm deur alfaverval radium-228. Die halfleeftyd is egter baie lank:  14,05 miljard jaar en die element self is dus min aktief. Die dogterisotope het egter 'n baie korter halfleeftyd en die eindproduk is lood-208.

## Kernkrag 
Torium kan nes uraan gebruik word om kernkrag op te wek, maar dit is moeiliker om dit vir die vervaardiging van wapens te gebruik en die ontwikling van hierdie kragbron het min aandag gekry. Sedert 2004 was Kalpakkam die enigste plek waar 'n toriumproefreaktor in aanbou was. In 2017 het Nederland in Petten 'n toriumreaktor in bedryf gestel.  Torium word eers aan neutrone met 'n hoë energie blootgestel; dit vorm U-233 wat nes die gebruiklike U-235 kan splyt.  

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* webelements.com Torium
33 v.C.

## Gebeure 
### Romeinse Ryk 
* Die *triumvir* Marcus Antonius trek opnuut na die Araxes en sluit 'n ooreenkoms met die koning van die Mediërs wat 'n groot deel van Armenia aan die Mediërs gee. Hy laat Romeinse soldate agter en gaan na Egipte terug.
* Phraates IV verslaan die Mediërs en neem die Romeinse garnisoene gevange. Die Partiër is sterker as voorheen.
* Tiridates kom in opstand teen Phraates wat hom dwing om uit te wyk na die nomade van Sentraal Asië.
* 31 Desember – Amptelik is dit die einde van die vyfjarige termyn van die *triumviri*.

### Sjina 
*Chengdi (漢成帝) word keiser (Westelike Han) 

## Sterftes 
* Tiberius Claudius Nero – keiser Tiberius se vader.

## Verwysings
Windows 10 Mobile

**Windows 10 Mobile** is 'n mobiele bedryfstelsel wat deur Microsoft as voortsetting van sy Windows Phone-produklyn en opvolger van Windows Phone 8.1 ontwikkel is. Dit is ontwerp vir slimfone en klein tabletrekenaars met skerms van minder as agt duim. As deel van Microsoft se plan om die verskillende Windows-platforms tot een gemeenskaplike bedryfstelsel saam te smelt, word Windows 10 Mobile as 'n weergawe van Windows 10, Microsoft se bedryfstelsel vir persoonlike rekenaars, bemark.

So is Windows 10 Mobile se mikpunt om versoenbaar met sy eweknie vir persoonlike rekenaars te wees, insluitende uitgebreide sinchronisasie van inhoud, 'n nuwe universele platform wat die gebruik van een en dieselfde toepassing op verskillende Windows 10-toestelle soos persoonlike rekenaars, mobiele en Xbox-toestelle moontlik maak. Bepaalde mobiele toestelle sal met 'n eksterne skerm, muis en sleutelbord verbind kan word.

Microsoft het daarnaas werktuie ontwikkel waarmee programmeerders bepaalde toepassings van Apple se mobiele bedryfstelsel iOS maklik vir gebruik op Windows 10-toestelle sal kan aanpas.
Gouelint-seepvis

Die **gouelint-seepvis** (*Aulacocephalus temminckii*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Stille Oseaan gebied en weswaarts tot by KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Goldribbon soapfish*. Hierdie spesie is die enigste lid van die genus, die genus is dus monotipies.

## Identifikasie 
Die vis word tot 35&nbsp;cm lank. Die lyf is diepblou gekleur met 'n helder geel band wat strek vanaf die snoet, oor die rug tot by die stertvin.

Die vis leef op rotsriwwe in water wat 20 tot 120&nbsp;m diep is; dit kom gewoonlik dieper as 30&nbsp;m voor. Hierdie vis leef gewoonlik naby grotte en oorhange en vreet gewoonlik vis en garnale. Hulle verkies gewoonlik subtropiese water en is baie sku en word min gesien.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=7701&genusname=Aulacocephalus&speciesname=temminckii&AT=Aulacocephalus+temminckii&lang=English
Spikkel-seepvis

Die **spikkel-seepvis** (*Pogonoperca punctata*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Stille Oseaan area, Oos-Afrika suidwaarts tot by die suide van Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Spotted soapfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 35&nbsp;cm groot. Die lyf is bruin en dig bedek met klein wit kolletjies. Daar is vyf kenmerkende swart vlekke op die kop, rugkant en stertvin se basis. Daar is ook 'n kenmerkende los velletjie op die ken. Die visse is gewoonlik alleenlopers maar kom ook in pare voor.

Hulle leef in koraal gebiede se hellings in water wat 20 tot 120m diep is en vreet skaaldiere en klein vissies. Die spesie is seldsaam.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Pogonoperca-punctata.html
Paul Feyerabend

**Paul Karl Feyerabend** (Wene, 13 Januarie 1924 – Genolier (Switserland), 11 Februarie 1994) was  'n Oostenrykse gebore wetenskapsfilosoof, wat later in Engeland, die Verenigde State, Nieu-Seeland, Switserland en Italië woon. Onder sy belangrikste werke tel *Against Method* (gepubliseer in 1975), *Science in a Free Society* (gepubliseer in 1978) en *Farewell to Reason* ('n versameling artikels, uitgegee in 1987). Feyerabend het beroemd geword vanweë sy anargistiese visie van die wetenskap en sy ontkenning van die bestaan van universele metodologiese reëls. Hy is 'n invloedryke figuur in die filosofie van die wetenskap en ook van die sosiologie van wetenskaplike kennis.

## Anargistiese wetenskapsfilosofie 
In *Against Method* ontwikkel Feyerabend 'n teorie van wetenskaplike metodologie wat in kontras staan teen alle pogings van die  wetenskapsfilosowe soos Karl Popper, Imre Lakatos en die logiese-positiviste om 'n universele wetenskaplike metode te karaktiseer. Aan die hand van Galileo beweer Feyerabend dat wetenskaplike vooruitgang soms slegs kan plaasvind omdat wetenskaplikes alle wette breek. Galileo glo in teorieë wat weerlê was, hy gebruik die induksie metode halfhartig en gebruik meer propaganda as rasionele argumentering. Indien Galileo aldus Feyerabend, by sy tyd se metodes sou hou, het hy nie sy werk hoegenaamd erken gekry nie. Die enige wetenskaplike metode wat volgens Feyerabend nie die vooruitgang van die wetenskap sal belemmer nie is die anargistiese metode: *anything goes*.

## Wetenskap en politiek 
Feyerabend se anargisme het naas die metodologiese implikasie ook 'n politieke element. Sy ideaal is dat elke mens vry moet wees om te kies wat hy wil glo, op basis van sy eie oordeel. In die huidige kulturele dominansie van die wetenskap sien Feyerabend 'n gevaar vir hierdie ideal. Volgens hom word kinders verplig om te glo in die wetenskap wat aan hulle voorgehou word, en alternatiewe beskouings word verketter of doodgeswyg. Hy pleit vir 'n meer pluralistiese denkklimaat, wat in die eerste plek behaal sou word deur die skeiding tussen Staat en Kerk tot sy logiese gevolg te neem naamlik: 'n skeiding tussen Staat en Wetenskap.

## Bibliografie 
### Belangrikste werke
•	*Against Method: Outline of an Anarchistic Theory of Knowledge,*  New Left Books, Londen (1975) 

•	*Science in a Free Society* (1978)

•	*Farewell to Reason* (1987)

•	*Three Dialogues on Knowledge* (1991)

•	*Killing Time: The Autobiography of Paul Feyerabend* (1995) 

•	*Conquest of Abundance: A Tale of Abstraction versus the Richness of Being* (1999)

### Versamelde artikels 
•	*Realism, Rationalism and Scientific Method: Philosophical papers,* Volume 1 (1981)

•	*Problems of Empiricism: Philosophical Papers*, Volume 2 (1981)

•	*Knowledge, Science and Relativism: Philosophical Papers*, Volume 3 (1999)

## Eksterne skakels
Igbo (volk)

duimnael|links|Ligging van die Igboland in Nigerië
[duimnael|links|Die vlag van die [Biafra|Republiek van Biafra (1967–1970) word soms as die etniese vlag van die Igbo beskou.]]
Die **Igbo** ( Igbo: *Ṇ́dị́ Ìgbò*, letterlik: "Igbo-volk"), dikwels **Ibo** gespel en uitgespreek, is 'n etniese groep inheems aan Suid-Nigerië wat aan die laer Nigerrivier leef. Die etniese groep omvat sowat 32 miljoen mense en hulle praat Igbo as moedertaal en Engels as tweede taal. Dit is saam met die Hausa en die Joroeba een van die grootste etniese groepe in beide Nigerië en Wes-Afrika.

As gevolg van migrasie en die slawehandel is baie Igbo na Europese kolonies in die Amerikas en ander lande van Afrika gebring. Tydens die Britse koloniale heerskap is die meeste Igbo tot die Christendom bekeer. Chinua Achebe se *Things Fall Apart* is een van die mees bekende boeke wat oor die Igbo, hul kultuur en veranderinge onder kolonialisme handel.

Na Nigerië se onafhanklikheid het sekere konflikte met ander etniese groepe tot die Nigeriese Burgeroorlog (1967–1970) gelei, waartydens die kortstondige republieke Benin en Biafra uitgeroep is. Na die Nigeriese oorwinning is albei republieke weer by Nigerië ingelyf. Sedert 1999 veg die separatistiese beweging MASSOB vir die herstigting van 'n onafhanklike Igbo-staat.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Natalse spikkelrug

Die **Natalse spikkelrug** (*Pseudochromis natalensis*) is 'n vis wat voorkom aan die ooskus van Afrika vanaf die noorde van Mosambiek tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan dit bekend as die *Natal dottyback*.

## Identifikasie 
Hierdie vis word slegs 9&nbsp;cm lank. Sy lyf is olyfkleurig met 'n klein blou kolletjie op elke skub. Die vis leef in koraal- en rotsriwwe wat 10 tot 30m diep is.

Hulle word gewoonlik gesien op of langs die riwwe en verkies om in rommel en grasagtige gebiede te leef. Die vis is 'n alleenloper maar kom soms ook in pare voor. Hulle gaan nooit ver weg van hulle skuilings nie. Hulle vreet klein ongewerweldes en soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Pseudochromis natalensis* by FishBase
Digpakking

**Digpakking** is 'n belangrike begrip in die kristallografie.
[[Lêer:Dichteste Kugelpackung 2- proj.svg|duimnael|300px|'n Diggepakte laag bolletjies (A) met daarop die twee moontlike posisies van 'n volgende laag. Die groen lyn is die [110] rigting]]
Baie kristalstrukture het hul bestaan te danke aan die feit dat die deeltjies so dig moontlik in 'n laag gepak is en dat hierdie lae so dig moontlik opmekaar gestapel is. Dit word digpakking genoem. Veral by metale soos koper of magnesium lei dit tot taamlik eenvoudige kristalstrukture met 'n klein eenheidsel. In twee dimensies kan gelyke bolletjies net op een manier 'n digpakking vorm. Dit is maklik om te simuleer met 'n aantal gelyke muntstukke wat so dig moontlik op 'n tafel gerangskik word. Die eenheidsel daarvan is tweedimensioneel-heksagonaal.

links|duimnael|Die opbou van 'n digpakking
'n Tweede laag kan egter op twee verskillende maniere daarbo-op gelê word. Indien die posisie van die eerste laag deur A aangedui word, is daar twee putjies B en C waarin die volgende bolletjie gelê kan word. Dit is egter nie moontlik om beide putjies tegelyk te beset nie. Om 'n diggepakte laag te verkry moet dus net een stel putjies beset word. Indien die tweede laag in die B-putjies gelê word, kan 'n derde laag òf in A òf in C gelê word. Dus is daar verskeie digpakkings in driedimensies wat slegs in hul stapelvolgorde verskil. Dit kan byvoorbeeld ..-A-B-A-B-A-B-.. wees, maar ook ..-A-B-C-A-C-B.., ensomeer. Daar is twee stapelvorme wat baie gereeld voorkom, en sommige wat seldsamer is.

Tipes digpakkings wat 'n rol in kristallografie speel is:

*heksagonale digpakking -- A-B-A-B-A-B-A-B-A-B-A-B
*dubbele heksagonale digpakking -- A-B-A-C-A-B-A-C-A-B-A-C
*kubiese digpakking -- A-B-C-A-B-C-A-B-C-A-B-C

## [110] deursneë 
Vir die bespreking van strukture wat van digpakkings afgelei kan word is dit nuttig om 'n vertikale deursnee in die kristallografiese [110]-rigting te maak. Die vertikale lyne in die stapelrigting dui in hierdie weergawe die struktuur se drietallige simmetrieasse aan. Hierdeur kan die omringing van die atome afgelei word. 

### Omringing 
duimnael|links|Die verskil in omringing in 'n heksagonale en 'n kubiese digpakking
In die kubiese digpakking lê die rooi B atoom op 'n drietallige as. Onder is 'n A-atoom sigbaar wat egter in der waarheid deur die drietallige simmetrie 'n driehoek van A-atome onder die B-atoom verteenwoordig. Bo die B-atoom lê ook 'n driehoek van C-atome, maar die C-driehoek is 180 grade gedraai teenoor die A-driehoek. Saam vorm die twee driehoeke 'n oktaëder wat die B-atoom omring.
Die omringing is anders in die heksagonale digpakking. Bo en onder die rooi B-atoom lê nou twee A-driehoeke, wat dieselfde kant toe wys. Saam vorm hulle 'n trigonale prisma pleks van 'n oktaëder.
Renium

**Renium** is 'n chemiese element met simbool **Re**.

Renium is in 1925 deur Ida Tacke-Noddack, Walter Noddack en Otto Calr Berg ontdek. Hulle het die element spektroskopies in platinumertse en die minerale kolumbiet, gadoliniet en molibdeniet aangetoon. Dit is 'n taamlik seldsame element. In die aardkors is net ongeveer 0,7 \mu g per kilogram teenwoordig.
Vandag word dit as byproduk van die suiwering van koper en molibdeen vervaardig.

## Reniumchemie 
Renium kan in alle oksidasietoestande vanaf -1 tot +7 voorkom. Die belangrikste toestand is +7. Renium los vinnig op in salpetersuur en vorm perreensuur .

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Osmium

**Osmium** is 'n chemiese element met simbool **Os**. Dit is saam met iridium die stof wat die hoogste digtheid besit. 
## Chemiese eienskappe
Osmium is 'n metaal. Indien dit aan die lug blootgestel word kan dit 'n osmium(VIII)oksied vorm.

: Os + 2O_2 \to OsO_4

Hierdie oksied is taamlik vlugtig en daardeur het die metaal 'n sterke reuk. Die oksied is toksies en gevaarlik omdat dit die oë kan aantas.

'n Poeier van die metaal vorm die tetroksied reeds by kamertemperatuur, 'n blok bly tot ongeveer 400 C onaangetas. Die metaal reageer ook met fluoor of chloor bo 100 C, maar dit reageer nie met sure of met koningswater nie.

Osmium vorm die oplosbare kaliumosmaat  wanneer dit met 'n mengsel van kaliumhidroksied en kaliumnitraat saamgesmelt word. Rutenium reageer op dieselfde manier, maar iridium bly onaangetas. Dit word gebruik om Os en Ir te skei by die behandeling van fynverdeelde osmiridium.

Vir die vervaardiging van osmiumverbindings word dikwels uitgegaan van die tetroksied wat by kamertemperatuur in KOH opgelos word, wat die perosmaat  vrystel wat met alkohol gereduseer kan word tot kaliumosmaat .

Osmium word in 9 oksidasietoestande aangetref, soos in hierdie voorbeelde:

*Sien ook :Kategorie:Verbindings van osmium

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Tallium

**Tallium** is 'n chemiese element in die periodieke tabel met die simbool **Tl** en atoomgetal 81. Tallium is genoem ná die Griekse *thallos* wat "groen skiet/takkie" beteken. Tallium is in 1861 deur William Crookes ontdek. Nes die soortgelyke lood is die sagte, grys metaal uiters giftig.

## Produksie 
duimnael|links|Gekorrodeerde tallium-staaf
duimnael|links|Kristalle van hutchinsoniet (TlPbAs5S9)
Tallium is nie seldsaam nie. Dit kom met ongeveer 0,4&nbsp;dpm in die aardkors voor en word veral as byproduk van die ontginning van sinksulfied (sinkblende) verkry wat as grondstof vir swaelsuurproduksie gebruik word. Die fyn stof bevat  of , maar partykeer ook kadmium, telluur, seleen, indium en germanium. Die talliumverbindings kan opgelos en gesuiwer word. Uit die gesuiwerde produk word talliummetaal deur elektrolise vrygestel. Daar is ook minerale wat tallium bevat soos crookesiet  en lorandiet .

## Gebruik 
Tallium word in glase met 'n lae smeltpunt (125–150&nbsp;°C) en in bepaalde allooie gebruik. 'n Legering met lood is goed bestand teen sure. 'n Allooi met kwik het 'n smeltpunt van -60&nbsp;°C en word in die poolgebiede in termometers en ander instrumente gebruik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Oekraïense Nasionale Unie

Die **Oekraïense Nasionale Unie ** (afkorting: **ONU**, Oekraïens: Український Національний Союз) is 'n verregse bevrydingsorganisasie en politieke party in Oekraïne. Dit omvat ’n breë spektrum van politieke en meneseregte-organisasies, nasionalistiese en fascistiese groepe, asook individue. Daar is ook kleiner ONU-groepe in ander lande.  Die beweging is op 19 Desember 2009 in Charkif gestig. Die leier is Vitaly Krivosheev.

## Geskiedenis 
Die Oekraïense Nasionale Unie is in 2009 deur Oleg Goltvyansky gestig. Op 15 Julie 2012 is Vitaly Krivosheev tot die nuwe leier verkies. Op 27 April 2013 het hy die stigting van die politieke party aangekondig. 

### Verkiesings 
In 2015 het die party 5,88% van die stemme gekry en daarmee 2 van die 34 setels in die munisipaliteit Lyubotin se raad (naby Charkiv).

## Ideologie 
Die amptelike ideologie van die party is nasionalisme en patriotisme. Die Oekraïense Nasionale Unie verkondig die skepping van ’n ryk wat deur Oekraïne oorheers word en wat die hele Europa en Asië insluit. Dit is sterk gekant teen die Rusland se buitelandse beleid.

## Bekende lede van die ONU 
* Oleg Goltvyansky
* Vitaly Krivosheev
* Zorian Dobrovolsky

## Sien ook 
* Oekraïne
* Patriotisme

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
Tierklipkabeljou

Die **tierklipkabeljou** (*Epinephelus posteli*) is 'n vis wat voorkom in suidelike Madagaskar, Mosambiek en KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Tiger rockcod*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 100&nbsp;cm lank. Van ver af lyk die vis rooi, maar die lyf is bedek met klein, onreëlmatige rooibruin kolle wat geskei word deur ligter spasies tussenin. Vier ligte, nou strepe verskyn soms op die agterkant van die vis afhangende van sy gemoedstoestand.

Die vis leef in aflandige koraalriwwe in water wat 5 tot 50&nbsp;m diep is. Hulle is alleenlopers en rus soms op die koraalrif. Die vis vreet klein vissies en skaaldiere.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings
Antonin Scalia

**Antonin Scalia** (11 Maart 1936 in Trenton, New Jersey – 13 Februarie 2016 by Marfa, Texas) was 'n regter van die hooggeregshof van die Verenigde State.

Hy word in 1986 in die amp benoem. Hy was 'n baie konserwatiewe lid van die hof van nege regters wat in die Amerikaanse regsstelsel 'n groot rol speel omrede hulle wette aan die Amerikaanse grondwet kan toets en nietig verklaar. Scalia het 'n meer letterlike interpretasie van die grondwet geneem, wat die klem gelê het op wat die moontlike bedoelings van die sogenaamde *Founding Fathers* in die jare 1790 kon gewees het. Hy het gesê dat hy 'n dooie grondwet verkies bo 'n lewendige een wat mettertyd verander. Sy aanwesigheid in die hof oefen baie groot invloed uit op die wet en denke oor die wet. Sy skerp opmerkings oor liberale ideë word deur 'n generasie van jong konserwatiewes oorgeneem.

Sy dood in 2016 sorg vir 'n politieke probleem. Dit is die laaste jaar van Barack Obama se presidentskap en die hof is 5-4 verdeel tussen konserwatief en liberaal. Die Republikeine in die Kongres kondig aan dat 'n kandidaat wat Obama voorstel om die oop plek op te vul geblokkeer gaan word tot 'n nuwe president verkies word in Januarie 2017. Die Republikeine vrees dat Obama die karakter van die hof hiermee in 'n liberale rigting kan swaai.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Bruinspikkel-klipkabeljou

Die **bruinspikkel-klipkabeljou** (*Epinephelus chlorostigma*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan, Indiese-Stille Oseaan area, die Rooisee en langs die ooskus van Afrika tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Brownspotted rockcod*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 75&nbsp;cm lank. Die vis se lyf en vinne is ligbruin met donker, seskantige kolle wat digby mekaar is en die vis 'n net voorkoms gee. Die rant van die stertvin het nou, wit rand.

Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe asook seegras beddings in water wat 4 tot 150m diep is. Hulle kom meer voor in die dieper riwwe. Die vis is 'n alleenloper en vreet vis, krappe en tjokka.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Epinephelus-chlorostigma.html
Chiltern Hills

240px
**Chiltern Hills**

'***

----
**Maak deel uit van die**  
Suid-Engelse Krytformasie

----

**Strek oor**  
Oxfordshire
Buckinghamshire
Bedfordshire

----

**Geografiese gegewens**
Oppervlakte: 833 km²
Lengte: 74 km
Wydte: 18 km

----

**Ligging in Engeland**
200px

----

**Hoogste bergpieke**
Haddington Hill (267 m)
Coombe Hill (260 m)
Ivinghoe Beacon (249 m)
200px

Die **Chiltern Hills*' is 'n heuwelreeks in Suidoos-Engeland wat hoofsaaklik uit krytgesteentes bestaan. Die reeks strek vanuit die Teemsrivier in Oxfordshire in 'n suidwes-noordoostelike diagonaal dwarsdeur die hele Buckinghamshire tot by Dunstable in Bedfordshire. Die belangrikste riviere, wat in die reeks ontspring, is Lea, Ver, Misbourne, Chess en Gade.

Die heuwels, waarna plaaslik kort as "the Chilterns" verwys word, kom ooreen met die mees suidelike uitbreiding van die vergletsering tydens die Würmglasiaal en maak deel uit van die Suid-Engelse Krytformasie.

Die hoogste bergpiek in die reeks is Haddington Hill naby Wendover in Buckinghamshire op 'n hoogte van 267 m bo seevlak. Ander noemenswaardige pieke sluit Coombe Hill (260 m) en Ivinghoe Beacon (249 m) in. Die laasgenoemde is die uitgangspunt van twee voetslaanpaaie, *Icknield Way* en *The Ridgeway*. *The Ridgeway National Trail* word onder Groot-Brittanje se oudste paaie gereken en was reeds in die Ystertydperk in gebruik.

Vanweë hul steil hellings het die Dunstable Downs (243 m) in die uiterste ooste van die Chilterns gewild geraak by sweefvlieëniers. Die sagte hellings in die suidweste is dig bebos met beukebome wat hout van hoë gehalte oplewer en die basis vir 'n florerende stoelnywerheid in die omgewing van Chesham en High Wycombe vorm. Reeds in 1965 is 'n groot deel van die heuwelreeks as 'n landskap met uitstekende natuurskoon geklassifiseer (*Area of Outstanding Natural Beauty*).

Die reeks was naamgewend vir 'n administratiewe distrik in Sentraal-Buckinghamshire (die *Chiltern District*) en die Chiltern-opelugmuseum.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *National Trust: Chilterns Countryside*
34 v.C.

## Gebeure 
* Die Romeinse veldtog teen die Salassi in die Alpe by die St. Bernard-pas eindig sonder sukses.
* Die *triumvir* Marcus Antonius verower Armenia en neem koning Artavasdes gevange. Die koning word na Egipte geneem en deur Cleopatra vir sy verraad tereggestel.
* Marcus Antonius hou 'n triomftog in Alexandrië, hoewel triomftogte eintlik net in die hoofstad Rome gevier mag word. Gerugte doen die ronde dat hy die hoofstad na Egipte wil verplaas.
* Marcus Antonius skenk land aan sy geliefde, die Egiptiese koningin Cleopatra.

## Geboortes 
*

## Sterftes 
* Artavasdes II van Armenia

## Verwysings
Geelstert-goudvissie

Die **geelstertgoudvissie** (*Pseudanthias evansi*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese Oseaan, die kus van Oos-Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Yellowtail goldie*.

## Identifikasie 
Die vis word slegs 9&nbsp;cm lank. Die mannetjie is pers en die rug is heldergeel. Daar is klein geel kolletjies oor die hele lyf. Die wyfie is soortgelyk maar sonder die geel kolletjies.

Die vis leef in aflandige koraalriwwe in water wat 4 tot 40 m diep is. Hulle vreet plankton in groepe op die buitenste rante van die riwwe. Die spesie is seldsaam en kom meer voor in die tropiese streke.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Pseudanthias evansi* by Fishbase.
Silwerstreep-goudvissie

Die **silwerstreep-goudvissie** (*Pseudanthias cooperi*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan, die Indiese Oseaan en die kus van Oos-Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Silver-streak goldie*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 10&nbsp;cm lank. Die mannetjie het 'n rooi kop, stert en dorsale vin terwyl die lyf pienkerig en wit aan die penskant is. Die wyfie se lyf is rooibruin aan die bokant, die sye is bruinerig en wit aan die penskant.

Die vis vreet soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Pseudanthias-cooperi.html
Anthiinae

**Anthiinae** is 'n sub-familie van visse wat hoort tot die familie *Serranidae*. Hierdie visse is klein en helderkleurig. Hulle leef in groot skole saam bokant riwwe waar hulle soöplankton soek. Die mannetjies is meer kleurvol as die wyfies en die stertvinne en dorsale vinne is langer. Die meeste vissies in die sub-familie begin hulle lewens siklus as wyfies: harems word gevorm en die dominante wyfie ontwikkel in 'n mannetjie wat dan met die ander wyfies paar. Die visse is dus hermafrodieties.

Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

: *Acanthistius*
:: *Acanthistius sebastoides* – Koester

: *Nemanthias*
:: *Nemanthias carberryi* – Draadvin-goudvissie

: *Pseudanthias*
:: *Pseudanthias connelli* – Harlekyn-goudvissie
:: *Pseudanthias cooperi* – Silwerstreep-goudvissie
:: *Pseudanthias evansi* – Geelstert-goudvissie
:: *Pseudanthias squamipinnis* – See-goudvissie

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings
Internet van Dinge

duimnael|'n Deurklokkie met videokamera en internetverbinding - 'n voorbeeld van slim huisbestuur
Die sambreelterm **Internet van Dinge** ('n leenvertaling van die Engelse *Internet of Things*, kort *IoT*) verwys na bepaalde soorte tegnologieë wat interaksie tussen mens en elektroniese of huishoudelike toestelle, of outomatiese kommunikasie tussen hierdie toestelle. Hiervoor word gegewens deur sensors versamel.

Die Internet van Dinge maak deel uit van 'n tegnologiese ontwikkeling in die laat 20ste en vroeë 21ste eeu waarby fisiese voorwerpe toenemend in 'n netwerk van internetagtige strukture met mekaar verbind word en as nie-menslike internet-deelnemers begin optree. 'n Voorbeeld hiervan is slim huisbestuur.

Terwyl die belangrikheid van persoonlike rekenaars geleidelik afneem, word elektroniese en huishoudelike toestelle, geboue, voertuie en ander voorwerpe, wat met geskikte elektronika soos byvoorbeeld sensore en sagteware toegerus is, danksy hul inbedding in netwerkstrukture self in staat gestel om bepaalde toestande te analiseer, met mekaar te kommuniseer en aksies te loods.

Danksy die tegniese moontlikhede van die Internet van Dinge hoef huishoudings nie meer hul aandag aan alledaagse verrigtinge skenk nie. 'n Eenvoudige voorbeeld is 'n koelkas wat kosvoorrade self kan beheer en dophou om, wanneer nodig, aanlynbestellings te plaas.

Die Internet van Dinge voorsien die  basis waarop toenemend 'n samesmelting van tegnologieë gaan plaasvind wat die grense tussen die fisiese, digitale en biologiese sfere vervaag, waarna gesamentlik verwys word as kuber-fisiese stelsels. Op ekonomiese vlak het die Internet van Dinge 'n nuwe fase van gedigitaliseerde globalisering in die wêreldhandel ingelui waar die handel met en vervoer van fisiese goedere deur die handel met tegnologiese gegewens vervang word. Die massavervaardiging van gestandaardiseerde goedere, wat in houers verpak en oor groot afstande vervoer word, is minder doeltreffend as die uitruil van gedigitaliseerde bousketse waarmee nywerheidsrobotte en masjiene in die bestemmingsland geprogrammeer word om benodigde en individueel aangepaste goedere plaaslik te vervaardig.

Daar is ramings van 200 miljard toestelle wat in die nabye toekoms verbind sal word. Die mark se waarde word geprojekteer teen 80 miljard dollar.

### Suid-Afrikaanse mark vir slim huisbestuurtegnologie 
Die getal Suid-Afrikaanse huishoudings, wat gebruik maak van slim huisbestuurtegnologie, is in 2020 op 700&nbsp;000 beraam wat gelykstaan aan 'n markpenetrasie van 5,3 persent (dit sal na verwagting styg tot 9,9 persent teen 2023). Die verwagte omset in 2020 beloop VS$366 miljoen.

## Sien ook
* KadNap-botnetwerk

## Verwysings
Bafta

: *Hierdie artikel handel oor die rolprent- en televisieprys. Vir ’n artikel oor die akademie, sien Britse Akademie vir Rolprent- en Televisiekuns.*

'n **Bafta** of **BAFTA** is ’n prys van die Britse Akademie vir Rolprent- en Televisiekuns (Engels: *British Academy of Film and Television Arts*). Hierdie pryse word jaarliks op ’n luisterryke seremonie toegeken, onder meer vir die beste rolprente, TV-programme en akteurs. Van 2008 af word dit in die Royal Opera House in Sentraal-Londen gehou. Die 70ste Bafta-toekenningsaand is op 12 Februarie 2017 aangebied.

## Geskiedenis 
Die Britse Akademie vir Rolprent- en Televisiekuns is in 1947 as die Britse Rolprentakademie gestig deur David Lean, Alexander Korda, Carol Reed, Charles Laughton, Roger Manvell en andere. In 1958 het die akademie met die Gilde van Televisievervaardigers en -regisseurs saamgesmelt om die Rolprent- en Televisievereniging te vorm. Dit het in 1976 sy huidige naam gekry.

Die akademie se pryse is in die vorm van ’n teatermasker wat deur die Amerikaanse beeldhouer Mitzi Cunliffe ontwerp is. Die seremonie het voorheen in April of Mei plaasgevind, maar word sedert 2002 in Februarie elke jaar gehou om die Oscars vooraf te gaan. Die meeste pryse kan aan iemand van enige nasionaliteit toegeken word, maar daar is ’n prys vir 'n uitnemende Britse prent en uitnemende debuut deur ’n Britse skrywer, vervaardiger of regisseur. Slegs Britse prente kan wen in die kategorieë Britse kortprent en Britse kortanimasie.

Die seremonie word effens ná die tyd op dieselfde aand in Brittanje en oor die hele wêreld uitgesaai.

## Ander pryse (niemededingend) 
* Die Bafta-fellowship vir ’n lewenslange bydrae tot die televisie- en rolprentwese (sedert 1971)
* Die prys vir uitnemende bydrae tot die rolprentwese (van  1979 tot 2006 bekend as die Michael Balcon-prys)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste: www.bafta.org
* Bafta-prysdatabasis
* IMdb: Baftas 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Galectine-3

180px|duimnael|Struktuur van die proteïen
**Galectine-3** is 'n proteïen wat 'n lid van die lektien-familie is. Dit is ongeveer 30 kDa groot en speel 'n belangrike rol in sel-sel adhesie, angiogenese, metastase en apoptose.

## Verwysings
Goue Leeu

: *Hierdie artikel handel oor die Venesiese rolprentprys. Vir ’n artikel oor die Suid-Afrikaanse rugbyspan, sien Goue Leeus.*

Die **Goue Leeu** (Italiaans: ''Leone d'Oro*) is die hoogste prys wat op die Venesiese Rolprentfees aan ’n rolprent toegeken kan word.

## Geskiedenis 
Dit is in 1949 ingestel en word nou beskou as een van die rolprentbedryf se grootste pryse. In 1970 is ’n tweede Goue Leeu ingestel: ’n eerbewys vir mense wat ’n besonderse bydrae tot die bedryf gemaak het. Die prys verteenwoordig die goue leeu op die vlag van die  Venesiese Republiek.

Voorheen was die rolprentfees se hoogste prys die Groot Internasionale Prys van Venesië (*Gran Premio Internazionale di Venezia''); dit is in 1947 en 1948 toegeken. Voor 1942 was die hoogste prys die Mussolini-beker vir die beste Italiaanse en buitelandse rolprent.

## Sien ook 
* Goue Beer, die hoogste prys wat by die Berlinale toegeken word.
* Palme d'Or, die hoogste prys wat by die Cannes-rolprentfees toegeken word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste: www.labiennale.org
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
64 v.C.

## Gebeure 
* Seleucia aan die Eufraat, ook bekend as Zeugma, word deel van die koninkryk van Commagene.
* Antiochus XIII Asiaticus word deur Pompeius afgesit. Hy vlug na die hof van Sampsiceramus I van Emesa, maar word daar vermoor. Dit is die **einde van die Seleukidiese Ryk**.
*Filips II Philoromaeus regeer nog 'n rukkie oor dele van Syrië maar word ook afgesit. Of hy ook gedood word is nie duidelik nie.
## Geboortes 
*

## Sterftes 
*

## Verwysings
Boutros Boutros-Ghali

**Boutros Boutros-Ghali** (Arabies: بطرس بطرس غالي *Buṭrus Buṭrus Ghālī *, Egiptiese Arabies: [ˈbotɾos ˈɣæːli]; 1922–2016) was 'n Egiptiese politikus en van 1992 tot 1996 die sekretaris-generaal van Verenigde Nasies. Hy is veral gekritiseer omdat die VN nie by nie burgeroorlog en volksmoord in Rwanda ingegryp het nie. Van 1997 tot 2002 was hy die sekretaris-generaal van *La Francophone*, ’n internasionale organisasie vir Franssprekende lande.

## Lewensloop 
duimnael|links|upright|Boutros Boutros-Ghali in Davos, 1995
Boutros-Ghali is op 14 November 1922 in Egipte uit 'n ryk Kopties-Christelik geslag gebore. Sy grootvader was eerste minister van Egipte in 1910. Hy het vir die regerings van Anwar Sadat en Hosni Mubarak gewerk en het in 1977 Sadat na Jerusalem vergesel. Hy speel 'n belangrike rol in die Camp David-akkoorde se totstandkoming. Onder Mubarak werk hy om Egipte opnuut 'n rol te gee in die Organisasie vir Afrika-eenheid, die Beweging van Onverbonde Lande en die Organisasie van Islamitiese Samewerking.

In 1996 word hy Sekretaris-Generaal van die Verenigde Nasies. Die Koue Oorlog is verby en hierdie organisasie soek na sy nuwe rol in die wêreld. Hy is die eerste sekretaris-generaal van 'n land in Afrika en van die Arabiese wêreld. Hy probeer die groot probleme in Somalië aan te pak, veral die hongersnood die daar uitbreek, maar die resultate is nie bevredigend nie. Ook die situasies in Bosnië en Rwanda kan hy nie ontlont nie.

Hy poog ook die organisasie van die VN te hervorm. Hy ontslaan mense of verlaag hulle posisie op 'n manier wat hom die bynaam 'die farao' verleen.

Die Verenigde State is skepties oor hom en weier meer as $1 miljard (VS$) in agterstallige bydrae te betaal. In 1996 wil 10 lede van die Veiligheidsraad hom vir 'n tweede termyn voordra, maar Amerika spreek sy veto uit en hy word deur Kofi Annan vervang.

Hy sterf in die Al Salaam hospitaal in Kaïro op Dinsdag, 16 Februarie 2016. Hy was 93 jaar oud.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Serraninae

**Serraninae** is 'n sub-familie van visse wat hoort tot die familie *Serranidae*. Die familie is klein en die langste vis is 30&nbsp;cm groot. Hulle is bodem bewoners en leef op sand bodems en rots riwwe. Hulle verkies tropiese en gematigde water; vanaf die kus tot op dieptes van 200m.

In Engels staan die sub-familie as *Seabasses* bekend.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Serranus*
::* *Serranus knysnaensis* – Kammer

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings
Donkerspikkelrug

Die **donkerspikkelrug** (*Pseudochromis melas*) is 'n vis wat voorkom aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Dark dottyback*.

## Identfikasie 
Die vis word slegs 9&nbsp;cm lank en kom in twee kleur variasies voor. Die eerste variasie is waar die vis se lyf donkerblou is terwyl by die tweede variasie is die kop en rug donkerblou terwyl die sye liggeel is met 'n geel stertvin. Die vis het 'n lang lyf met 'n blou kol met 'n geel rant op die boonste kant van die kieue deksel.

Die vis leef in aflandige koraalriwwe, veral waar daar 'n mengsel van sand en rots is, in water wat 25 tot 40m diep is. Hulle is gewoonlik alleenlopers en dwaal nooit ver van hulle skuiling weg nie. Hulle vreet soöplankton en klein ongewerweldes. Die spesie is seldsaam.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Pseudochromis-melas.html
Emma Thompson

**Dame Emma Thompson DBE** (gebore op 15 April 1959) is ’n Britse aktrise, komediant en skrywer. Sy is bekend vir haar rolle in periodedramas en letterkunde-aanpassings asook karakters met ’n sin vir ironie. Sy word as een van die hoogs aangeskrewe Britse aktrises beskou.

## Loopbaan 
[duimnael|200px|links|In 2013 by die première van *The Love Punch* tydens die [Toronto-rolprentfees.]]

Nadat sy op universiteit by ’n toneelgeselskap aangesluit het, het sy in verskeie komedieprogramme verskyn. Sy het in 1987 die eerste keer algemeen aandag getrek in twee televisiereekse, *Tutti Frutti* en *Fortunes of War*. Sy het vir haar spel in albei die Bafta vir beste aktrise gewen. Haar eerste rolprentrol was in 1989 in die romantiese komedie *The Tall Guy*, en in die vroeë 1990's het sy dikwels saam met haar destydse man, die akteur en regisseur Kenneth Branagh, saamgewerk. Die paartjie het gewild geraak in die Britse media en het in verskeie prente saamgespeel, soos *Dead Again* (1991) en *Much Ado About Nothing* (1993).

In 1992 het Thompson verskeie pryse gewen, onder meer ’n Oscar en Bafta vir die periodedrama *Howards End*. Die volgende jaar het sy twee Oscar-benoemings gekry, vir haar rolle in *The Remains of the Day* en *In the Name of the Father*. Sy het die 1995-prent *Sense and Sensibility* se draaiboek geskryf en daarin gespeel, en het daarvoor ’n Oscar vir beste aangepaste draaiboek en ’n Bafta vir beste aktrise gewen. Dit word algemeen beskou as die gewildste en egste van talle aanpassings van Jane Austen se romans wat in die 1990's gemaak is.  

Ander noemenswaardige prente en TV-programme sluit in ''Peter's Friends* (1992), die *Harry Potter*-reeks, *Wit* (2001), *Love Actually* (2003), die minireeks *Angels in America* (2003), *Nanny McPhee* (2005), *Stranger than Fiction* (2006), *Last Chance Harvey* (2008), *Men in Black 3* (2012), *Brave* (2012) en *The Love Punch* (2013). In 2013 het sy ook groot lof en verskeie benoemings gekry vir haar vertolking van P.L. Travers in *Saving Mr. Banks''.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Joroeba (volk)

Die **Joroeba** (Joroeba: *Àwọn Ọmọ Yorùbá*, letterlik: "Joroeba-volk") is 'n etniese groep inheems aan Suidwes-Nigerië, Benin en Togo wat suidwes van die Nigerrivier leef. Die etniese groep omvat sowat 43 miljoen mense en hulle praat Joroeba as moedertaal en Engels of Frans as tweede taal. Dit is saam met die Hausa en die Igbo een van die grootste etniese groepe in beide Nigerië en Wes-Afrika.

duimnael|links|Ligging van die Joroebaland in Nigerië, Togo en Benin
duimnael|links|Verspreiding van die Joroeba in Nigerië en Benin
Die kultuur van die Joroeba is kenmerkend vir die vroeë stigting van stede. Reeds in die Middeleeue het die grootste stede 'n bevolking van omtrent 100&nbsp;000 gehad. Die nedersettingsgebied vorm nog vandag die digbevolkte kerngebied van Nigerië, waar hulle 21% van dié land se bevolking uitmaak. 22 van Nigerië se 50 grootste stede is daar geleë.

Die Joroeba-diaspora bestaan uit twee hoofgroeperings, een van hulle sluit relatief onlangse immigrante in, waarvan die meeste na groot ekonomiese veranderinge in die 1970's in die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk gevestig het; die ander is 'n veel ouer bevolking wat terug dateer tot die Atlantiese slawehandel. Hierdie ouer gemeenskap het takke in lande soos Kuba, St. Lucia, Brasilië, Grenada en Trinidad en Tobago.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*