open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blaise Nkufo

**Blaise Isetsima Nkufo** (gebore op 25 Mei 1975 in Kinshasa, ) is 'n voormalige Switserse professionele sokkerspeler. Hy is 'n aanvaller en het vir verskeie klubs gespeel, maar sy grootste suksesse by FC Twente behaal.

## Erelys 
* **Al-Arabi**
: 1x kampioen Qatar (1996)
* **Lausanne-Sport**
: 1x Schweizer Cup (1998)
* **FC Twente**
: 1x Intertoto beker (2006)
: 1x kampioen Nederland (2010)
* Seatlle Sounders
: 1x US Open Cup (2010)
Oupa en die plaasnooientjie

**Oupa en die Plaasnooientjie** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1960 uitgereik is en in swart en wit geskiet is. Die regisseur was Pierre de Wet.

## Genre 
Die rolprent is 'n drama en 'n romantiese komedie.

## Hoofrolspelers 
* Frederik Burgers as die oupa
* Miemsie Retief
* Jan Cronjé
En andere.

## Storielyn 
'n Ryk oupa besluit sy kleindogter moet leer hoe om in die stad te oorleef en neem haar self stad toe om stadsmaniere aan te leer - met skreeusnaakse gevolge.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Whittlesea

**Whittlesea** (vroeër bekend as Bulhoek) is 'n dorp in die landelike Oos-Kaap, Suid-Afrika. Onder die vorige politieke bedeling (tot 1994) was dit in die noordwestelike uithoek van die Ciskei-tuisland geleë. Die naaste groot dorp is Komani (voorheen Queenstown), 37&nbsp;km noordoos hiervan.

## Geskiedenis 
Die dorpie is in 1847 gestig as 'n militêre buitepos. Tydens die Agtste Grensoorlog, op 5 Maart 1851, het die koloniale garnisoen, wat hier gestasioneer was, bekendheid verwerf toe hulle 'n aanval afgeweer het van die Thembu Xhosas en sekere Khoikhoistamme. Die dorp is vernoem na sir Harry Smith se geboorteplek, Whittlesey. Die naam het Whittlesea geraak as gevolg van iemand se verkeerde spelling.

## Besighede 
Die dorpie se sakekern huisves 'n poskantoor, landdroshof, polisiestasie, twee vulstasies en verskeie kleinhandelaars. Die gerieflikste winkel is die *Spar* en 'n paar ander supermarkte, wat ook die groot banke se OTM's huisves.

Op die dae wanneer salarisse en pensioene uitbetaal word, ontplof die gehuggie in 'n warreboel van voetgangers, taxi's, busse en straatsmouse; dit alles weerskante van 'n groot provinsiale deurroete, die R67 tussen Komani en Grahamstad.

## Hospitaal 
'n Goed-gevestigde algemene hospitaal, by name Hewu Hospitaal, is slegs 3&nbsp;km buite die sakekern in die Ekuphumleni-buurt geleë.

## Distrik 
Die dorpie is aan die oewer van die Klipplaatrivier. Bees- en skaapboerdery word die meeste beoefen, terwyl etlike honderde boerbokke ook deur plaaslike bestaansboere in kuddes aangehou word.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Bulhoek-opstand
* Bulhoek (plaas)

## Bronne 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995. 

## Verwysings
Waterdowndam

Die **Waterdowndam** is geleë in die Klipplaatrivier 13&nbsp;km suid van Whittlesea in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Hierdie dam is in 1958 geopen. Die wal is 38&nbsp;m hoog en die bakmaat van die dam is 38.4&nbsp;miljoen&nbsp;m3. Die dam ontvang veral water van sneeu wat smelt van die hoë berge in die omgewing. Huishoudelike water word voorsien aan Komani en water word ook gebruik vir besproeiing aan die oewers van die Klipplaat- en Swart-Keiriviere.

Die dam is duidelik sigbaar vanaf 'n paar uitkykplekke (piekniekhaltes) langs die R67-streekroete.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Hlotse

duimnael|links|200px|Leribe se kunsvlyt-winkel.

**Hlotse** (ook bekend as Leribe) is 'n belangrike markdorp in Lesotho. Dit is geleë op die Hlotse-rivier, naby die grens met Suid-Afrika. Die dorp is in 1876 gestig deur 'n Britse sendeling, eerwaarde John Widdicombe. Dit was 'n koloniale sentrum tot Lesotho sy onafhanklikheid verkry het. Die bevolking in 2006 was 24&nbsp;710.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Qacha's Nek

'''Qacha's Nek''' is 'n dorp in Lesotho, slegs twee kilometer van die Suid-Afrikaanse grens. Dit is sedert 1888 die hoofstad (kampdorp) van Lesotho se Qacha's Nek-distrik. Die dorp is 1&nbsp;980 meter bo seevlak en het 'n bevolking van ongeveer 8&nbsp;000 mense (2004).

## Klimaat 
Die dorp ontvang gemiddeld sowat 900&nbsp;mm reën per jaar - die hoogste reënvalgemiddeld van al die distrikhoofstede van Lesotho. Dik wolke rol daagliks in vanaf die Indiese Oseaan, sodat dit gereeld mistig word in Qacha’s Nek. In die somer styg die dagtemperatuur gemiddeld tot slegs 17&nbsp;°C, terwyl dit in die hoofstad Maseru heelwat warmer op 24&nbsp;°C is.

## Infrastruktuur 
Daar bestaan geen teerpaaie wat vanaf Qacha’s Nek na die res van Lesotho strek nie. 'n Lughawe maak wel lugverbindings moontlik na en van Maseru.

Die enigste hospitaal in die distrik is in Qacha’s Nek te vinde.

## Sien ook 
* Grenspos: Qachasnek
* Grensposte van Suid-Afrika

## Eksterne skakels 
*
Teyateyaneng

**Teyateyaneng** is 'n dorpie in Lesotho en is die kampdorp (hoofstad) van die land se Berea-distrik. Die dorp se naam beteken "plek van vinnige sand" en word soms afgekort tot *TY*. In 2012 het dit 'n bevolking van 75&nbsp;115 mense gehad.

## Eksterne skakels 
*
Thaba-Tseka

**Thaba-Tseka** is 'n dorpie in Lesotho en is die kampdorp (hoofstad) van die land se Thaba-Tseka-distrik. Dit het 'n bevolking van ongeveer 15&nbsp;248 mense (2016-sensus).

## Infrastruktuur 
In Thaba-Tseka kan winkelgeriewe, 'n bank, 'n poskantoor, verskeie institute van hulporganisasies asook 'n hospitaal gevind word.

## Eksterne skakels 
*
Willem Christiaan Botha

**Willem ("Willie") Christiaan Botha** (31 Maart 1912) is 'n Suid-Afrikaanse atleet wat aan die Olimpiese Somerspele in 1936 deelgeneem het. Hy is op 31 Maart 1912 in Petrusburg in die Vrystaat gebore. 

Tydens die Olimpiese Spele van 1936 is hy in die eerste rondte van die 800m naellope uitgeskakel. Hy was ook deel van die Suid-Afrikaanse span wat aan die mans 4x400 meter aflos deelgeneem het. Die span is ook tydens die eerste rondte uitgeskakel.

By die *Empire Games* van 1934 wen hy 'n silwer medalje in die 880 jaart naellope. Hy neem ook aan die 440 jaart naellope deel, maar word uiteindelik uitgeskakel.

## Eksterne skakels 
* sports-reference.com
Krugerdag

duimnael|regs|250px|Foto van Paul Kruger (Krugerdag is na hom vernoem)
[duimnael|regs|250px|Met die beleg van [Makapansgat herwin 'n jong Paul Kruger sy gevalle aanvoerder se lyk uit die holkrans, waar hy ook met die vasgekeerdes probeer onderhandel het.]] 
**Krugerdag** was 'n openbare vakansiedag wat vanaf 1882 tot 1899 en weer vanaf 1952 tot 1993 jaarliks op 10 Oktober in Suid-Afrika waargeneem is. Die dag is vernoem na Paul Kruger, 'n Boere weerstandsleier teen Britse bewind en later president van die Zuid-Afrikaansche Republiek, wat sy verjaarsdag op 10 Oktober gevier het. Op die dag is gepoog om die waardes en beginsels in die Afrikanervolkslewe te onderstreep.

## Oorsprong en afskaffing 
Krugerdag is die eerste keer in 1882, terwyl Paul Kruger nog gelewe het gevier. Kruger was destyds die adjunkpresident, maar omdat hy soveel respek van sy volksgenote geniet het, is sy verjaardag met 'n feesdag gedenk. Dit is die daaropvolgende jaar amptelik as 'n openbare vakansiedag ingestel. Die gebruik het ten einde gekom nadat Brittanje die destydse Zuid-Afrikaansche Republiek verslaan het.

In 1910, met Uniewording, is die dag steeds nie as openbare vakansiedag erken nie. 'n Paar jaar na die Nasionale Party in Suid-Afrika aan die bewind gekom het, is die dag in 1952 as **Heldedag** ingestel. Van tyd tot tyd is dit amptelik deur opeenvolgende regerings as hetsy *Heldedag* of *Krugerdag* geproklameer, en op kalenders as sodanig aangedui.

Die dag is deur die ANC-regering wat in 1994 aan bewind gekom het opgehef.

## Sien ook 
* Lys van openbare vakansiedae in Suid-Afrika
* Paul Kruger, na wie die dag vernoem is

## Verwysings
Keiskammahoek

duimnael|links|200px|Die Sint Matthews-sendingstasie net buite Keiskammahoek. Die ou skoolgebou is so vervalle dat daar al bome in die mure groei.

**Keiskammahoek** is 'n dorpie in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorp lê in 'n kom in die Amatholeberge, 42 km noordwes van King William's Town. 

## Geskiedenis 
Die dorpie is tydens die Sewende Grensoorlog (Oorlog van die Byl, 1846-1847) as 'n voorpos gestig alhoewel daar reeds in 1830 'n sendingstasie hier naby gestig is. Die oorlog is hier met die oorgawe van die Xhosa-hoofmanne Sandile en Anta beëindig. Die dorp is eers in 1853 gestig na die Agtste Grensoorlog beëindig is.

## Distrik 
Alhoewel bees- en skaapboerdery en die kweek van tabak belangrik is, is bosbou (denne- en bloekombome) die belangrikste. Stutterheim is die naaste groot dorp, 37&nbsp;km weg. Die Keiskammarivier ontspring ook in hierdie omgewing.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Keiweg

**Keiweg** (Engels: **Kei Road**) is 'n klein dorpie in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is naby die N6 nasionale pad op die hoofspoorlyn tussen Oos-Londen en Bloemfontein. Die dorpie het ontstaan tydens die Kaapse grensoorloë as 'n skofpos op die militêre roete 27 km noordoos vanaf King William’s Town tot waar die gevegte ook al plaasgevind het. 

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995 

## Verwysings
Nqamakwe

**Nqamakwe** is 'n klein dorpie in die voormalige Transkeistreek van die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is gesetel op 'n koppie van 990&nbsp;m en is gestig as 'n administratiewe sentrum vir die gebied van die Fingo's. 

## Distrik 
Die distrik is 1 222&nbsp;km2 groot en die belangrikste ekonomiese aktiwiteit is bees- en skaapboerdery. Die naaste dorpe is Tsomo en Butterworth. Die bekende Blythswood Opleidingsentrum naby die dorp is deur die Fingo's self ontwikkel en in 1877 ingewy. Dit is na kaptein M Blyth vernoem. Hy was in daardie stadium die Britse agent in Fingoland.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Kentani

**Kentani** is 'n klein dorpie in die voormalige Transkeistreek van die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie lê tussen die kus en Butterworth. Die dorpie is vernoem na 'n plaaslike hoofman wat sy hoofkwartier op 'n nabygeleë koppie gehad het. Die koppie se naam was kwaCentane "die plek van Centane".

## Geskiedenis 
Dit is waar die laaste slag van die negende en laaste grensoorlog (1877-1878) plaasgevind het. Op 7 Februarie 1878 het ongeveer 5&nbsp;000 Gcaleka en Ngqika onder bevel van aanvoerders Sandile en Sarhili die fort aangeval. Kaptein R. Upcher was in bevel van die garnisoen van 'n 1&nbsp;000 man; die helfte was Fingo's. Die aanvallers is deur hulle toordokter oortuig dat hulle teen koeëls bestand was gevolglik het hulle 'n massa-aanval gedoen. Die gevolg was dat meer as 300 van die aanvallers dood is en die res verstrooi en tot in die berge agtervolg is. Hoofman Sandile het na die Groot-Keirivier gevlug.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronnelys 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Viedgesville

**Viedgesville** is 'n klein dorpie in die Transkeistreek, Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie lê langs die N2 nasionale pad en is vernoem na 'n Duitse handelaar wat homself hier gevestig het in die 19de eeu. Die pad na Koffiebaai draai hier af.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Mqanduli

**Mqanduli** is 'n klein dorpie in die Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is op die pad tussen Viedgesville en Koffiebaai. Bantu Holomisa is in die dorpie gebore.

## Geskiedenis 
Die dorpie is in 1876 gestig. Die dorp se naam beteken 'die vervaardiger van slypstene'. Dit is na aanleiding van 'n plaaslike vakman wie se reputasie as slypsteenmaker ver buite die grense van die distrik getrek het.

## Distrik 
Die distrik is 1 200&nbsp;km2 groot. Die belangrikste bedryf is skaapboerdery. 

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Gat-in-die-muur

duimnael|links|200px|Die Gat-in-die-muur.
duimnael|regs|300px|Die Gat-in-die-muur.

Die **Gat-in-die-muur** (beter bekend as **Hole in the Wall** ) is 'n buitengewone natuurverskynsel sowat 8&nbsp;km suid van Koffiebaai langs die Wildekus in die Transkeistreek, Oos-Kaap, Suid-Afrika. Hier het die natuur 'n gat in 'n rots gemaak groot genoeg vir 'n seilboot om deur te vaar. Die plaaslike bevolking noem die plek *esiKhaleni*, 'die plek van geraas'.

Die Santo Alberto het in 1593 naby die Gat-in-die-muur gestrand.

'n Luukse plesierboot, die *Oceanos* het die nag van 3/4 Augustus 1991 ongeveer 10&nbsp;km van Koffiebaai gestrand. Skipbreukelinge is per lugmaghelikopter gered en aan land gebring by Gat-in-die-muur en The Haven.

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus 1995. 
* Miller, Penny *Myths and Legends of Southern Africa* bl 117

## Verwysings
Pierre de Wet

[duimnael|250px|[Gert van den Bergh, Paula Styger, Pierre de Wet en Anna Neethling-Pohl in 'n toneel uit Sita se Die Goeie ou tyd (1944).]]

**Pierre Stephanus de Wet** (1909–1990)  Hy word as die *vader* van die Afrikaanse rolprentbedryf beskou. Hy het die Afrikaanse rolprentbedryf met karige middele byna man-alleen op die been gebring en ’n totaal van 21 Afrikaanse rolprente gedurende sy lewe vervaardig. De Wet was ook die skepper van *Kom Saam Vanaand* (1949), die eerste Suid-Afrikaanse en Afrikaanse musiekblyspel ooit.

Hy is in 1990 op 80-jarige ouderdom in 'n hospitaal in Johannesburg aan 'n hartaanval oorlede.

## Filmografie 
### As akteur 
* Pikkie se Erfenis, 1946
* Die kaskenades van Dr. Kwak, 1948 as Dr. Hendrikus Kwak
* Moedertjie, 1931 (eerste vollengte-rolprent met Afrikaanse dialoog)

### As skrywer 
* Dis Lekker om te Lewe, 1957
* ’n Plan is ’n Boerdery, 1954
* Hier’s ons weer, 1950
* Die kaskenades van Dr. Kwak, 1948
* Simon Beyers, 1947

### As regisseur 
* En die Vonke Spat, 1961
* Oupa en die plaasnooientjie, 1960
* Nooi van my hart, 1959
* Piet se tante, 1959
* Fratse in die vloot, 1958
* Dis Lekker om te Lewe, 1957
* Matieland, 1955
* Vadertjie Langbeen, 1955
* ’n Plan is ’n Boerdery, 1954
* Altyd in my drome, 1952
* Alles sal regkom, 1951
* Kom saam, vanaand, 1949 (eerste Suid-Afrikaanse en Afrikaanse musiekblyspel)
* Die kaskenades van Dr. Kwak, 1948
* Simon Beyers, 1947
* Geboortegrond, 1946
* Pikkie se Erfenis, 1946

## Toekennings 
* Vir sy spel in Moedertjie het hy die eerste Afrikaanse rolprentprys ontvang - ’n erepenning van die destydse Akademie vir Taal, Lettere en Kuns.

## Studies van Pierre de Wet 
* Senekal, B.A. 2014. An investigation of Pierre de Wet's role in the Afrikaans film industry using social network analysis (SNA), *Literator* 35(1) http://www.literator.org.za/index.php/literator/article/view/1099/1597

## Verwysings
Tsitsawaterval

Die **Tsitsawaterval** is 'n waterval in die boloop van die Tsitsarivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika op 'n hoogte van 669 m bo seevlak. 

Die waterval is naby die dorpie Qumbu in die voormalige Transkeistreek geleë. Die val is 26&nbsp;m hoog en 113&nbsp;m breed.

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
*  Tsitsarivier in LiquidJournal
Tinawaterval

Die **Tinawaterval** is in die Transkeistreek in die Tinarivier, Oos-Kaap, Suid-Afrika. Hierdie waterval is 100m hoog en baie moeilik bereikbaar. Die val is in die Ku Ndlovunkulu-berge en is naby Qumbu.

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Qamata

**Qamata** is 'n gehug in die voormalige Transkeistreek, Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is geleë op 'n takspoorlyn en die naaste groot dorp is Komani. Die Lubisidam is 20&nbsp;km noord van die dorp.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Ncora

**Ncora** is 'n nedersetting in die Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit lê op die oewer van die Tsomorivier en die Ncoradam is noord van die dorp. Die besproeiingskema onder die dam staan bekend as die Ncoraskema. Die naaste dorp is Tsomo.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Ngcobo

duimnael|links|'n Xhosa-steenmaker naby Ngcobo in die voormalige Transkei in 2007.

**Ngcobo** (voorheen *Engcobo* gespel) is 'n dorpie in die Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit is die geboortedorp van Walter Sisulu. Die naam van die dorp beteken 'plek van die lang gras'.

Ngcobo lê omtrent halfpad tussen die stede Komani (voorheen Queenstown) en Mthatha.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus 1995
De Graafschap

**De Graafschap** is 'n sokkerspan in Doetinchem, Nederland, wat in die Eredivisie speel. *De Graafschap* se tuisveld is De Vijverberg (kapasiteit: 12&nbsp;650 sitplekke). *De Graafschap* is vernoem na die streek Agterhoek waar die span speel en wat vroeër *Graafschap Zutphen* geheet het. Die klub is in 1954 gestig as een van die eerste tien professionele "wilde" sokkerspanne in Nederland (in die nuutgevonde NBVB-kompetisie). Baie ondersteuners van die span is boere, wat die klub die bynaam "Superboeren" besorg het.

## Erelys 
* **Kampioen Eerste divisie (3)**
: 1990/91, 2006/07, 2009/10
: (naaswenner (1): 1994/95)
* **Kampioen Tweede divisie (1)**
: 1968/69
: (naaswenner (1): 1965/66)

## Beroemde sokkerspelers 
*  Purrel Fränkel
*  Guus Hiddink
*  Klaas-Jan Huntelaar
*  Luuk de Jong
Slag van Jutland

Die **Slag van Jutland** het plaasgevind op 31 Mei 1916 in die Noordsee tydens die Eerste Wêreldoorlog toe die Britse *Grand Fleet* slaags geraak het met die Duitse *High Seas Fleet*.  Dit was die laaste keer dat twee lande se volledige vlote slaags geraak het. Die Britse Vloot het uit 148 skepe- en die Duitse vloot uit 99 skepe van alle tipes en grotes bestaan. Vise-Admiraal Reinhard Scheer was die bevelvoerder van die Duitse vloot en Admiraal Sir John Jellicoe was in beheer van die Britse vloot.

## Die Vlote 
## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1979.
NEC Nijmegen

**NEC** is 'n sokkerspan in Nijmegen, Nederland wat in die Eredivisie speel. Die klub is in 1900 gestig nadat Nijmegen en Eendracht saamgesmelt het. *NEC* se tuisveld is die Goffertstadion (kapasiteit: 12&nbsp;500 sitplekke). Die korrekte uitspraak van die klub se naam is baie belangrik vir die Nijmeegse ondersteuners. Hulle verwys na die klub as "N-E-C", waar die ander mense die klubnaam as "nek" uitspreek.

## Erelys 
* **Kampioen Eerste divisie (2)**
: 1974/75, 2014/15
: (naaswenner (2): 1966/67, 1993/94)
* **Kampioen Tweede divisie (1)**
: 1963/64
* **Kampioen Oos-Nederland (3)**
: 1938/39, 1945/46, 1946/47
* **KNVB-beker**
: (naaswenner (4): 1973, 1983, 1994, 2000, 2024)

## Beroemde sokkerspelers 
*  Mich d'Avray
*  Jermain Lens
*  Bram Nuytinck
*  Jonas Olsson
*  Lasse Schöne
*  Bjorn Vleminckx
RKC Waalwijk

**RKC** is 'n Nederlandse sokkerklub in Waalwijk, wat in die Eerste divisie speel. Die klub is in 1940 gestig en speel sedert 1984 professioneel sokker.

## Erelys 
* **Kampioen Eerste divisie (2)**
: 1987/88, 2010/11
: (naaswenner (2): 2007/08, 2008/09)

## Beroemde sokkerspelers 
*  Rick Hoogendorp
*  Hans Vonk
Purrel Fränkel

**Purrel Fränkel** (gebore op 8 Oktober 1976 in Paramaribo, Suriname) is 'n voormalige Nederlandse professionele sokkerspeler wat vir De Graafschap gespeel het. Hy is 'n verdediger.

## Klubs 
## Erelys 
* **De Graafschap**
: 1x *Kampioen Eerste divisie* (2009/10)
Bernard Parker

**Bernard Melvin Parker** (gebore op 16 Maart 1986 in Boksburg) is 'n Suid-Afrikaanse sokkerspeler wat vir Kaizer Chiefs speel. Hy het vantevore vir Thanda Royal Zulu, Rooi Ster Belgrado, FC Twente en Panserraikos FC gespeel. Hy het ook 68 keer vir die Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan uitgedraf, waartydens hy 23 doelpunte aangeteken het. In 2010 het hy as spanlid van FC Twente die kampioenskap van Nederland gewen.

## Verwysings
Kala

**Kala** (voorheen bekend as *Cala*) is 'n dorpie in die voormalige Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die naam beteken 'langs die berge'. Die dorpie lê langs die Tsomorivier noord van die Ncoradam. Die naaste groot dorp is Elliot.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
August Aimé Balkema

**August Aimé (Guus) Balkema** (Avereest, 6 Oktober 1906 – Rotterdam, 4 September 1996), kortweg **A.A. Balkema**, was 'n Nederlandse boekhandelaar en uitgewer in Amsterdam en Suid-Afrika. Hy speel 'n prominente rol in die Suid-Afrikaanse uitgewersbedryf en word vermeld in They shaped our century (1999), 'n lys van 100 mense wat die grootste invloed op Suid-Afrika in die 20ste eeu gehad het.

## Lewe 
### Suid-Afrika 
duimnael|220px|*Pictorial Africana. Cape Town* A.A. Balkema, 1975
Ná die einde van die oorlog het Balkema in 1946 sy boekwinkel in Amsterdam verkoop en na Suid-Afrika gegaan om 'n loopbaan as uitgewer daar te volg. In dieselfde jaar het hy sy eerste boek in Suid-Afrika gepubliseer, * Vyftig Gedigte * deur die Suid-Afrikaanse digter.C. Louis Leipoldt.

Balkema het vinnig sy naam gevestig deur spesialisboeke te publiseer wat dikwels deur die meer gevestigde uitgewerye geweier is. Dit sluit in sulke werke as die Hertzog-pryswenner *Die Vrou op die Skuit* deur Elise Muller (1957). Baie Suid-Afrikaanse skrywers het Balkema versoek om hul werk te publiseer. Dit sluit in Jan Rabie wie se *Ons, die afgod* die eerste Afrikaans anti-apartheid roman was, wat baie kritiek en omstredenheid opgeroep het toe dit in 1958 gepubliseer is. Balkema se status is beslis gevestig toe hy gevra is om die amptelike publikasie van die *Daghregisters* (joernale) van Jan van Riebeeck in 1952 te onderneem.

Balkema was bekend om die hoë gehalte van die boeke wat hy gepubliseer het, veral die tipografie en ontwerp. Hy was een van die eerste Suid-Afrikaanse uitgewers om oor te skakel na 'n IBM tikmasjien vir tikwerk.

Sy grootste bydrae was aan Afrikaanse romans. 'n Groot aantal boeke oor die Suid-Afrikaanse natuur, argitektuur, kultuur en geskiedenis is op sy inisiatief geskryf en gepubliseer en word steeds as standaardwerke in hul onderskeie velde beskou. Hy het ook Engelse letterkunde en akademiese boeke en tydskrifte gepubliseer.

## Verwysings
Sorabistiek

**Sorabistiek** is die wetenskap van die twee Sorbiese taalvariante en hul literatuur. Sorabistiek as 'n selfstandige wetenskaplike dissipline is in 1933 aan die Karels-universiteit te Praag, Tsjeggië gevestig en word daar tot vandag toe as studievak aangebied.

Die Universiteit van Leipzig in Sakse beskik oor die enigste akademiese instituut vir Sorabistiek in Duitsland. 'n Reeks wetenskaplike publikasies, die *Potsdamer Beiträge zur Sorabistik*, word deur wetenskaplikes van die Universiteit van Potsdam in Brandenburg uitgegee.

Die geskiedenis van institusionele Sorabistiek in Duitsland het eers met die stigting van die *Institut für Sorbische Volksforschung* in Bautzen en die Instituut vir Sorabistiek in Leipzig in die 1950's begin. Die wetenskaplike navorsing en studiefasiliteite aan die Universiteit van Leipzig is die enigstes van hul soort. Nogtans is daar 'n dringende behoefte aan gegradueerdes in Neder-Lausitz (Brandenburg) en Bo-Lausitz (Sakse) - twee streke waar Sorbiessprekendes as etniese minderheid amptelik deur die Duitse staat erken word. Sodoende het tussen 20&nbsp;000 en 40&nbsp;000 bewoners aanspraak op Sorbiese moedertaalonderrig vir hul kinders.

## Eksterne skakels 
* *Leerboek vir Bo-Sorbies*  
* *Universiteit van Leipzig: Instituut vir Sorabistiek*
Salvadoriaanse nasionale sokkerspan

Die **Salvadoriaanse nasionale sokkerspan** (Spaans: *Selección de fútbol de El Salvador*), ook die **Salvadoriaanse elftal** genoem, is die manssokkerspan wat El Salvador in internasionale kompetisies verteenwoordig. In 1899 speel die spanne van Santa Ana en San Salvador vir die eerste keer teen mekaar in 'n sokkerwedstryd met El Salvador as gasheer. El Salvador se nasionale sokkerspan se eerste wedstryd was in September 1921, toe hulle uitgenooi is om deel te neem aan 'n toernooi om die 100ste jaar van Sentraal-Amerikaanse onafhanklikheid te vier.

El Salvador het aan twee FIFA-Wêreldbeker eindtoernooie deelgeneem: eers in 1970 en weer in 1982, maar kon nog nooit verder as die eerste groepstadium van 'n eindtoernooi vorder nie. In 1943 word hulle CCCF-kampioene, en eindig in die tweede plek in die 1941- en 1961-kampioenskappe. Hulle het dertien keer meegeding in CONCACAF streeks-toernooie en eindig as naaswenners in 1963 en 1981. La Selecta ding ook mee in die tweejaarlikse UNCAF Nasies-sokkertoernooi, die Pan-Amerikaanse Spele en die Olimpiese Spele. Die span het reeds twee goue medaljes in die Sentraal-Amerikaanse en Karibiese Spele behaal.

Die Estadio Cuscatlan, ook bekend as "El Toledo Die Montserrat" of "La Catedral del espectaculo", is die amptelike stadion van die Salvadoriaanse nasionale sokkerspan met 'n kapasiteit van 52&nbsp;000 sitplekke. Sedert 2008, het die nasionale span 'n uitrustingborgkontrak met die Engelse verskaffer Mitre. Raúl Díaz Arce is die toppuntemaker met 39 doele, terwyl Leonel Cárcamo die rekord hou vir die mees gekose Salvadoriaanse speler met 84 wedstryde. Die Salvadoriaanse nasionale sokkerspan het in totaal al 41 spanbestuurders gehad en tans is die hoofafrigter Ruben Israel.

## Meeste verskynings 
## Top puntemakers
Richard Stuttaford

**Richard Stuttaford** (Kaapstad, 13 Junie 1870 - Stellenbosch, 19 Oktober 1945) was 'n Suid-Afrikaanse handelaar, kabinetsminister en die seun van Samson Rickard Stuttaford, 'n grondlegger van die afdelingswinkel Stuttafords.

Stuttaford ontvang sy opleiding in Engeland en Frankryk en sluit hom in 1892 aan by die handelsfirma, Thorne, Stuttaford & Co, wat sy pa help oprig het saam met sir William Thorne. Hy word die hoof van die maatskappy in 1917. Buiten as lid van die Kaapse stadsraad, van die Kaapstadse Kamer van Koophandel, waarvan hy voorsitter was van 1918 tot 1920, en voorsitter van die Vereniging van Kamers van Koophandel van Suid-Afrika (1921 tot 1923), het hy aanvanklik nie in die openbare lewe belang gestel nie, maar in 1924, toe hy 54 jaar oud was, word hy tot die Unie-Volksraad verkies as die lid vir Nuweland teen die Konstitusionele Demokraat, C.A. Lagesen met 'n meerderheid van 702 stemme. In 1929 is hy onbestrede verkies vir dieselfde kiesafdeling en in 1933 weer onbestrede, dié keer as S.A.P.-Koalisie-kandidaat vir Claremont, nadat Nuweland tydens 'n herafbakening afgeskaf is. In 1938 wen hy as kandidaat van die Verenigde Party ook in Claremont met 'n meerderheid van 2&nbsp;052 teen E.M.O. Clough van die Dominiumparty, wat toevallig dieselfde getal stemme op hom verenig het as Stuttaford se meerderheid.

In die Unie-Volksraad was sy kennis van die handel van groot waarde en genl. Jan Smuts nooi hom om deel te neem aan die onderhandelings met Britse kommersiële owerhede in Ottawa. Hy was minister sonder portefeulje van 1933 tot 1936. Van 1936 tot 1939 was hy minister van volkswelsyn en van 1939 tot 1942 van handel en nywerhede in genl. Smuts se oorlogskabinet.

Op 'n heel ander gebied het hy ook naam gemaak as die eerste grondlegger van 'n tuindorp in Suid-Afrika toe hy in omstreeks 1920 verantwoordelik is vir die stigting van Pinelands naby Kaapstad danksy 'n baie ruim skenking. Hy is in 1945 op Stellenbosch oorlede.

## Bronne 
* Potgieter, D.J. (red.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.
Geysdorp

**Geysdorp** is 'n dorpie in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika. Die dorpie is noordwes van Delareyville geleë.

## Geskiedenis 
Die Transvaalse regering het op 22 Januarie 1895 toestemming gegee vir die stigting van die dorp op die plaas Paardefontein, distrik Lichtenburg. Dit is onseker na wie die dorp genoem is, maar een moontlikheid is kmdt. N.C. Gey van Pittius (1837–1893), administrateur van die Republiek van Goosen.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* B.P.J. Erasmus. *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Frederick Struben

**Frederick P. Theophilus Struben** (Pietermaritzburg, 14 Junie 1851 - Devonshire, 7 September 1931) was die stigter van die eerste suksesvolle goudmynmaatskappy aan die Rand.

Struben verhuis in 1871 na Kimberley en gaan prospekteer van 1883 af op die Rand. Sy broer, Hendrik het hom by hom aangesluit en hulle vestig op die plaas Wilgespruit. In Maart 1884 is die Sterkfontein Junction Syndicate aan die Rand gestig. In September 1884 is die beroemde Confidence Reef ontdek en in Pretoria bekend gemaak tydens die volgende Junie. Die ontginning het in Desember 1885 begin. 

Struben het in 1888 afgetree om in Engeland te gaan woon waar hy 43 jaar later oorlede is.

## Bronne 
* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.
Hendrik Struben

**Hendrik Wilhelm Struben** (Duitsland, 9 Oktober 1840 - Kaapstad, 1915) was die broer van Frederick Struben, wat die eerste suksesvolle goudmynmaatskappy aan die Rand gevestig het.

Hy is in Duitsland gebore terwyl sy ouers, wat in Engeland gewoon het, daar op besoek was. Hy kom in 1850 na Suid-Afrika en word groot in Pietermaritzburg voor hy 'n tyd lank in Kimberley gaan woon. Hy sluit hom by sy broer aan toe dié op die plaas Wilgespruit in die teenswoordige Roodepoort gaan woon waar hy prospekteer. 

Ná die ontdekking van goud het hy hom onttrek en in Rosebank, Kaapstad, gaan woon waar hy in 1915 oorlede is.

## Bronne 
* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.
1 (dubbelsinnig)

**1** of **een** kan na die volgende verwys:

* 1, die jaar 1 n.C.
* 1 v.C., die jaar 1 v.C.
* 1 (getal), die getal een.
* Januarie, die eerste maand van die jaar.
Kenton-on-Sea

**Kenton-on-Sea** is 'n vakansieoord tussen die Kariega- en Boesmansriviere in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die twee riviermondings is net 2&nbsp;km van mekaar. Albei riviere is bevaarbaar met 'n boot. 

Daar is onsekerheid oor die naam van die dorp; dit is afgelei van òf die distrik Kenton in Kentucky òf die hoofstad van die distrik Hardin in Ohio. Kariega se hoofstrand is as 'n blouvlagstrand gesertifiseer.

## Padinfrastruktuur 
Die R72 provinsiale pad gaan deur die dorp. Die R343-streekroete begin hier en verbind die dorp met die N2-nasionale pad.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* B.P.J. Erasmus. *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995
Long Thanh Internasionale Lughawe

**Long Thanh Internasionale Lughawe** (Viëtnamees:*Sân bay Quốc tế Long Thành*) is 'n beplande lughawe wat in Viëtnam, 40 km noord van Ho Chi Minh-stad, in Long Thanh, Dong Nai gebou gaan word. Die lughawe sal 5&nbsp;000 hektaar grond beslaan. Konstruksie is in 2015 begin en behoort teen 2020 voltooi te wees. 

As die eerste fase voltooi is, sal die lughawe 2 aanloopbane hê (4&nbsp;000 m lank, 45 m wyd) en sal dit 25 miljoen passasiers per jaar kan bedien. Die lughawe sal uitgebrei word tot en met die jaar 2030. Vanaf 2030, sal dit 4 terminale en 4 aanloopbane hê, en in staat wees om 100&nbsp;miljoen passasiers per jaar en 5 miljoen ton vrag per jaar te vervoer. Dit sal die grootste lughawe in Viëtnam wees en een van die grootste lughawens in Suidoos-Asië word. Die totale koste vir die eerste fase beloop VS$ 6,7 miljard.
Alexandria, Oos-Kaap

*Hierdie artikel handel oor die dorp in die Oos-Kaap. Vir die stad in Egipte, sien Alexandrië*

[duimnael|regs|270px|Die kerksaal en kerkgebou van die [NG gemeente Alexandria.]]
**Alexandria** is 'n klein dorpie in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit is tussen Port Elizabeth en Port Alfred op die R72 hoofweg geleë. 

## Geskiedenis 
Die dorpie het ontstaan as 'n NG gemeente in 1856. Vanaf 1820 het die gebied as Olifantshoek bekend gestaan. In 1873 het die Kerk die gemeente Alexandria ter ere van ds. Alexander Smith genoem. Ds. Smith het in 1823 uit Skotland na die NG gemeente Uitenhage gekom as een van die vroegste Skotse predikante wat die tekort aan predikante in Suid-Afrika moes kom verlig. Alexandria se gemeente is van die NG gemeente Uitenhage afgestig. Die dorp het in 1940 'n munisipaliteit geword.

## Distrik 
Die distrik van 2 440&nbsp;km² is die enigste waar sigorei op 'n kommersiële skaal verbou word. Die Karel Landman Monument is ook in die omgewing.

## Sien ook 
* NG gemeente Alexandria
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995 

## Verwysings
Wesley

**Wesley** is 'n dorpie op die oewer van die Twecu, 'n sytak van die Chalumnarivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is aan die R72-hoofpad, en ongeveer 10 km wes van Hamburg en die kus geleë.

## Geskiedenis 
Die dorpie is in 1823 deur William Shaw gestig toe hy 'n Wesleyaanse sendingstasie opgerig het. Dit is waarskynlik na die stigter van die Wesleyaanse kerkgenootskap, John Wesley, vernoem.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bron 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Bell, Oos-Kaap

**Bell** is 'n klein dorpie in die Oos-Kaap van Suid-Afrika. Die dorpie is net noord van Wesley op die R72-hoofpad.

## Geskiedenis 
Die dorpie is in 1857 gestig vir uitgetrede soldate van die Koning se Duitse Legioen wat hier op plase gevestig is, nadat hulle in die Krimoorlog geveg het. Die nuwe nedersetting (sowel as Bellville) is na Charles Davidson Bell, die destydse landmeter-generaal vernoem.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Biebrza

Die **Biebrza** [ˈbʲɛbʒa] is 'n rivier in die noord-weste van Pole. Die sterk kronkelende Biebrza vloei noordwes van Białystok deur die Biebrza-moerasland, een van die grootstes van sy soort in Europa met 'n oppervlakte van 1&nbsp;290 km².

## Natuurbewaring 
Die Biebrza-riviervallei is 'n ongerepte landskap en natuurlike habitat vir talle plant- en dierspesies. Hier kom meer as 70 plantgemeenskappe en meer as 950 spesies van vaatplante voor. Die vallei dien as broeigebied vir meer as 270 voëlspesies.

Die Biebrza-moerasland maak deel uit van die Nasionale Biebrza-park wat in 1993 gestig is.

## Eksterne skakels 
* *Biebrzanski Park Narodowy - Amptelike webtuiste van die Nasionale Biebrza-park*
David Ben-Gurion

**David Ben-Gurion** (Hebreeus: דוד בן גוריון; Arabies: دافيد بن غوريون‎; gebore as *David Grün*; 16 Oktober 1886 in Płońsk, Kongres-Pole – 1 Desember 1973 in Tel HaSjomer, Israel) was ’n Israeliese politikus en een van die hoofrolspelers in die totstandkoming van die onafhanklike Joodse staat Israel. Hy was ook die eerste premier van Israel en een van die stigters van die sosiaal-demokratiese Arbeidersparty van Israel, Awoda. Tussen 1948 en 1963 het hy die amp van partyleier beklee.

Ben-Gurion het tussen 1948 en 1954 en nog eens tussen 1955 en 1963 as premier van Israel gefungeer. In 1948 het hy ook voorsitter van die Voorlopige Staatsraad (eintlik president) gewees. In 1955 het hy tydelik ook die amp van minister van verdediging beklee.

Die Ben Gurion Internasionale Lughawe in Tel Aviv is ter ere van hom vernoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*  David Ben-Gurion, webwerf van die Knesset.
Nasji

160pxNasji se kenteken
160pxNasji se vlag
**Nasji**Наши

'''Demokratiese Anti-fascistiese Jeugbeweging «Ons s'n» **

----

**Stigting**
15 April 2005

----

**Hoofkwartier**
Moskou

----

**Status**
Prakties ontbind (2009)

----

**Webtuiste'*
*www.nashi.su'' 

**Nasji** (Russies: Молодежное демократическое антифашистское движение, kort «Наши», "Demokratiese Anti-fascistiese Jeugbeweging «Ons s'n») is 'n politieke jeugbeweging in Rusland wat homself as demokratiese anti-fascistiese beweging definieer, 'n beskrywing wat in dié land se huidige politieke konteks van "beskadigde" of "bestuurde demokrasie" nie in die Westerse sin van die woord besef kan word nie.
duimnael|links|Lede van Nasji se **armija** of gewapende magte poseer vir 'n foto
Sy stigting in 2005 is deur leidende figure in die Russiese presidensiële administrasie aangemoedig. Laat in 2007 het Nasji se ledetal tot 120&nbsp;000 gegroei, meestal jongmense in die ouderdomsgroep tussen 17 en 25. Die organisasie word nie amptelik as die Russiese regeringsparty "Verenigde Rusland" se jeugorganisasie erken nie, maar steun die beleid van die Kremlin-bewind onder president Dmitri Medwedef en premier Wladimir Poetin.

Nasji is blykbaar as politieke instrument gebruik tydens die blokkade van die Estniese ambassade in Moskou in 2007 en word ook verantwoordelik gehou vir 'n kuberaanval op dié Baltiese land in dieselfde jaar ná 'n Russies-Estniese dispuut oor die verskuiwing van 'n militaristiese monument in Tallinn.

Westerse kritici het Nasji, wat uiteindelik 'n minder belangrike rol gespeel het en in 2013 prakties ontbind is, aan die Sowjet-jeugbeweging *Komsomol* en die Hitler-jeug van Nasionaal-Sosialistiese Duitsland gelykgestel.

Tans word die Molodaja Gwardija (Jong Garde) as opvolgorganisasie van Nasji beskou. In teenstelling met Nasji is hierdie beweging die amptelik erkende jeugorganisasie van die party Verenigde Rusland.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
**Video-dokumente**
* *youtube.com: The Putin Generation*
Bloukransrivier (Tsitsikamma)

*Hierdie artikel handel oor die rivier op die Tuinroete. Vir die sytak van die Kowierivier naby Grahamstad, sien gerus Bloukransrivier (Grahamstad).*

duimnael|links|250px|Die Bloukransrivierbrug oor die rivier.
Die **Bloukransrivier** is 'n rivier in die Tsitsikammastreek in Suid-Afrika. Die rivier is die grens tussen die Oos-Kaap en die Wes-Kaap waar dit onderdeur die N2 nasionale pad gaan. Die rivier ontspring in die Tsitsikammaberge en vloei suidwaarts deur 'n baie diep ravyn en mond in die Indiese Oseaan uit. Die Bloukranspas is met groot moeite in 1883 deur die ravyn gebou en is later deur die Bloukransrivierbrug (1983) vervang. Die Otterwandelpad steek die rivier by sy monding oor.

## Bronne 
* Passes & Poorts. 2010. Marion Whitehead 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Garden Route. MapStudio. 1st Edition.
Van Stadensrivier

Die **Van Stadensrivier** (Engels: *Van Stadens River*) is 'n rivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die rivier is tussen Port Elizabeth en Humansdorp. Die rivier is nie besonder lank nie maar het 'n diep ravyn uitgekerf op sy pad na die Indiese Oseaan waar dit uitmond. Vroeër jare moes reisigers deur die Van Stadensrivierpas gegaan het om die rivier oor te steek. Later is die Van Stadensrivierbrug gebou om die pas uit te skakel. Net noord van die Van Stadensrivierbrug is die Van Stadenskloofbrug vir die smalspoorlyn. Daar is 'n oord by die monding van die rivier. 

[duimnael|links|Die *Apple Express*-trein met 'n [Klas 91-diesellokomotief kruis die Van Stadensrivier, 6 April 2002.]]

## Bronne 
* Garden Route. MapStudio. 1st Edition. 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Stormsrivier

:*Die artikel bespreek die rivier, vir inligting oor die gelyknamige dorp, sien Stormsrivier, Oos-Kaap.*

Die **Stormsrivier** (Engels: *Storms River*) is 'n rivier in die Tsitsikamma (streek) van die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die rivier ontspring in die Tsitsikammaberge en mond uit in die Indiese Oseaan. Die rivier is nie baie lank nie maar het 'n diep ravyn uitgekerf. Reisigers kon altyd slegs die rivier oorsteek via die Stormsrivierpas. Die pas is egter uitgeskakel toe die Groot Stormsrivierbrug voltooi is in 1958. Daar is 'n oord by die rivier se mond en die natuur is ongelooflik mooi. Die Otterwandelpad begin hier by die riviermond. 

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Garden Route. MapStudio. 1st Edition.
Nasionale Selfmoord van Xhosas

[duimnael|regs|300px|[Nongquase (regs) met medeprofetes, Nonkosi.]]

Die **Nasionale Selfmoord van die Xhosas** was die sterf weens hongersnood van duisende Xhosas in 1857 in die Transkei. Nongquase, 'n veertienjarige profetes, het voorspel dat die dag sou aanbreek dat die Britte in die see gedryf sou word.

## Nongquase 
Sy is in die Kentani-distrik gebore en is deur haar toordokteroom, Mhlakaza, grootgemaak. Sy het beweer dat sy die geeste van die voorvaders in 'n poel in die Gxararivier gesien het. Hulle boodskap was dat al die Xhosas hulle beeste moes doodmaak en hul oeste moes vernietig. Op 'n sekere dag sou die son bloedrooi opkom, die beeste en oeste sou wonderbaarlik herstel word en die voorvaders sou saam met al die krygers uit hulle grafte opstaan en die Britte die see indryf.

## Hongersnood 
Ten spyte van pogings van die Britse owerhede en sendelinge het die Xhosas tussen 200&nbsp;000 en 300&nbsp;000 stuks vee doodgemaak en byna al hul oeste vernietig. Die groot dag was 18 Februarie 1857. Hierdie dag het egter soos enige ander dag gekom en gegaan. Die gevolg was dat duisende Xhosas oor die volgende paar maande van die honger gesterf het. Die ramp het die militêre mag van die Xhosas gebreek.

Nongquase is deur die Britte gevange geneem. Sy het 'n tydperk op Robbeneiland deurgebring en was later na die plaas Glen Shaw (distrik Alexandria) gebring waar sy die res van haar lewe deurgebring het. Sy is in 1898 oorlede en op die plaas begrawe.

## Sien ook 
* Grootste rampe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Bruwer, J.P. van S.: Nongquasi en die bloedrooi son. Johannesburg: Voortrekkerpers, 1962
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967
* Nicholas, Treive: In Search of Nongqawuse. Kaapstad: Kwela, 2025. 
* *Op Pad in Suid-Afrika*. B.P.J. Erasmus. 1995 
* Jeffrey Brian Peires: *The Dead will Arise*. Ravan Press, Johannesburg 1989, .
Donnybrook

**Donnybrook** is 'n klein dorpie in die suide van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika op die R612-streeksroete. Die dorp is uitgelê op die plaas van Robert Comrie. Hy het die dorp na 'n bekende voorstad in Dublin genoem. Die hoofekonomiese aktiwiteit is suiwelboerdery. Die spoorlyn van Pietermaritzburg na Franklin het Donnybrook in 1905 bereik.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
Bulwer

**Bulwer** is 'n klein dorp in die suidweste van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika, op die R617-streeksroete tussen Boston en Underberg.

## Geskiedenis 
Die dorp is in 1890 uitgelê en genoem na sir Henry Bulwer, goewerneur van Kolonie van Natal.

## Distrik 
Skaapboerdery is die belangrikste ekonomiese aktiwiteit en bosbou word ook beoefen.

## Die Ou Geelhoutkerk 
Die Ou Geelhoutkerk op Bulwer is in 1885 van handgesaagde geelhout gebou. Die kerk is in 1989 deur Mondi gerestoureer. 

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967

## Verwysings
IZingolweni

**iZingolweni** is 'n klein dorpie in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorpie lê langs die N2 nasionale pad in die verresuide van die provinsie. Die dorp is in die 1870's gestig as 'n polisie- en administrasiepos. Die naam is van Zoeloe-oorsprong en beteken glo "plek met baie vlak gate".

**LW**: Die dorpie moet nie verwar word met Zingolweni wat 'n rivier is in die verrenoorde van KwaZulu-Natal nie.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
*
Jan Kemp

Generaal **Jan Christoffel Greyling Kemp** (Amersfoort, Transvaal, 1872 - 1946) was 'n Suid-Afrikaanse soldaat en kabinetsminister.

Kemp ontvang sy skoolopleiding aan die Staatsgimnasium in Pretoria en bekwaam hom in 1889 as onderwyser. Twee jaar later aanvaar hy 'n betrekking in die onderwysdepartement van die Z.A.R. en word ook luitenant in die vrywilligers vir die distrik Krugersdorp. Hy dien in verskeie veldtogte teen inboorlingstamme en ook in die Jameson-inval. Hy onderskei hom in die Anglo-Boereoorlog en vorder tot die rang van generaal. Met die oprigting van die Unie-Verdedigingsmag in 1912 word hy offisier, maar sluit hom aan by die 1914-Rebellie, waartydens hy 'n geskiedkundige trek deur die Kalahariwoestyn onderneem saam met sy eenheid en ná die rebelle verslaan is, Duits-Suidwes bereik. Hy het hom later aan die Suid-Afrikaanse owerheid oorgegee. Hy is tronkstraf opgelê, maar in 1916 vrygelaat. 

In 1920 word Kemp Volksraadslid vir Wolmaransstad en in 1924 minister van landbou in genl. J.B.M. Hertzog se kabinet ná die bewindsoorname deur die Pakt-regering. Hy dien ook as minister van lande van 1936 tot 1939 tydens die bewind van die Verenigde Party. Sy outobiografie het onder die titel *Vir vryheid en vir reg* verskyn.

Jan Kempdorp is na hom vernoem.

## Bronne 
* Visser, Rud. P. (samesteller). 1957. Die Vaderland-Gedenkalbum. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel.
Eteriese olie

duimnael|regs|Laventelolie
**Eteriese olies** is vlugtige ekstrakte, wat in organiese oplossings oplosbaar is, of die organiese fase van distillate wat deur middel van stoomdistillasie uit plante of plantdele verkry is. Hierdie distillate deel die kenmerkende sterk geur van die plant waaruit hulle ontgin is.

Naas eteriese olies is daar ook hidrolate wat as neweproduk van stoomdistillasie ontgin word. Hulle bevat die wateroplosbare bestanddele van die gedistilleerde plante en spore van eteriese olies.

## Eksterne skakels
Roosolie

[duimnael|regs|Die Damasseense roos (*Rosa damascena*) is 'n hibriedroos wat reeds in die antieke tydperk in Klein-Asië gekultiveer en deur 13de eeuse kruisvaarders in [Frankryk ingevoer is. Dit word tans veral in Bulgarye gekweek]]
duimnael|regs|'n Deursigtige flessie met roosolie wat uit die bloeisels van *Rosa damascena* ontgin is
**Roosolie** is 'n kosbare eteriese olie wat deur middel van waterdamp-distillasie uit die blomblaartjies van vars rose verkry word. Die twee roos-soorte, waarvan die olie hoofsaaklik berei word (*Rosa centifolia* en *Rosa damascena*), word vandag veral in die Bulgaarse Vallei van Rose, in Frankryk, Turkye en Marokko gekweek. Daarnaas produseer ook Iran, Afghanistan, Georgië, die Oekraïense Krimskiereiland en die Russiese Federasie noemenswaardige hoeveelhede roosolie.

Ondanks sy hoë prys (in 2011 was die gemiddelde groothandelsprys sowat ZAR 300 tot ZAR 500 per 1 milliliter) en nuwe tegnieke vir organiese sintese is natuurlike roosolie steeds een van die mees gebruikte eteriese olies in die parfuumbedryf. Roosolie word daarnaas ook vir farmaseutiese en geneeskundige doeleindes gebruik en speel as geurmiddel 'n belangrike rol in die kookkuns van die Nabye Ooste, maar ook by die produksie van marsepein en sekere likeurs.

## Geskiedenis 
Voor die invoering van waterdamp-distillasie is die blomblaartjies met behulp van olies met hoë vetinhoud geëkstraheer. Die Griekse filosoof en natuurkundige Theophrastos van Eresos (omstreeks 370 v.C.) het in een van sy werke die ontginning van roosolie met behulp van sesaamolie beskryf. Roosolie is in die antieke tydperk onder meer as geurmiddel vir wyn gebruik. Volgens die Romeinse geleerde Plinius die Ouere was roosolie in die Romeinse wêreld 'n gewilde geurmiddel vir kos wat ook as parfuum gebruik is. 

Die kennis van roosolie-distillasie is oorspronklik uit Persië oorgelewer en vanaf omstreeks 1000 n.C. ook in Europa toegepas. Volgens historiese dokumente is in 810 sowat 30&nbsp;000 bottels rooswater uit die Persiese provinsie Faristan na Bagdad uitgevoer.

Die kultivering van rose het in die 17de eeu vanuit Persië na Indië, Noord-Afrika en Turkye uitgebrei. Vanaf 1710 is rose in Bulgarye in Kasanlak, sowat 200 kilometer oos van Sofia gekweek. Die streek tussen Kasanlak en Karlowo, wat ook as Vallei van Rose bekend staan, is sedert 1750 die beduidendste produksiegebied vir roosolie. In die vroeë 20ste eeu is die Bulgaarse roosoliebedryf nog deur sowat 2&nbsp;800 distilleerderye oorheers wat waterdamphouers vir tussen een en tien ton roosbloeisels vir die ontginning van roosolie ingespan het.

In Turkye is die plaaslike roosoliebedryf in 'n gebied tussen Burdur en Isparta in die suidweste van die land gekonsentreer. Die Marokkaanse bedryf is kort voor die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog in Ek-Kelâa M'Gouna gevestig.

Die wêreldproduksie van natuurlike roosolie het in 1938 nog jaarliks drie ton beloop. Dit het in 1955 gedaal tot 700 kilogram en in die vroeë 1980's weer gestyg tot tussen een en twee ton. Die Bulgaarse roosoliebedryf het in 2003 sowat 900 kilogram geproduseer.

## Eksterne skakels 
* *Die Burger: Leefstyl - Geur kos met rose, 2 Desember 2008*