Angela Gheorghiu

**Angela Gheorghiu** (Roemeense uitspraak: anˈd͡ʒela ɡe̯orˈɡi.u; née **Burlacu**; gebore op 7 September 1965) is 'n Roemeense sopraan.

Sy het sedert haar professionele debuut in 1990 die voorste rolle in verskeie operas gesing by liggings soos New York se Metropolitan Opera, London se Royal Opera House, die Weense Staatsopera, Milaan se La Scala en vele ander operahuise in Europa en die Verenigde State. Sy beskik oor 'n aansienlike diskografie wat hoofsaaklik met EMI Classics en *Decca Records* opgeneem is, en is veral bekend om haar opvoerings van operas deur Puccini.

## Vroeë lewe
Gheorghiu is in 1965 gebore in Adjud, Roemenië. Sy het saam met haar suster Elena Dan van vroeg af operamusiek gesing.   Op die ouderdom van 14 begin Gheorghiu sang te studeer aan die Nasionale Universiteit van Musiek in Boekarest, hoofsaaklik onder Mia Barbu. Sy gradueer in 1990 na die omverwerping van Nicolae Ceaușescu, wat haar in staat stel om onmiddellik 'n internasionale loopbaan na te jaag. Haar professionele operadebuut vind in 1990 plaas by die Cluj-Napoca Roemeense Nasionale Opera in die rol van *Mimi* in Puccini se *La bohème*, dieselfde jaar waarin sy derde prys tydens die Belvedere Internasionale Kompetisie wen. 

## Loopbaan 
### 1990's & 2000's
Gheorghiu maak haar internasionale debuut in 1992 by die Royal Opera House as *Zerlina* in *Don Giovanni*. Sy debuteer by die Weense Staatsopera as *Adina* in ''L'elisir d'amore* en by die Metropolitan Opera  as *Mimì* in *La bohème''. In 1994 het sy 'n oudisie gehad met die dirigent Georg Solti vir 'n nuwe produksie van *La traviata* by die Royal Opera House. Haar debuut as *Violetta* het haar internasionale roem besorg. Sy verskyn in 1998 weer by die *Met* vir ses opvoerings van Gounod se *Roméo et Juliette* saam met haar man, die tenoor Roberto Alagna, in die rol van *Roméo*. Sy het ook in 1999 tydens die Richard Tucker Opera Gala gesing. 

Gheorghiu en Alagna keer in 1999 terug na die *Metropolitan Opera* vir vyf opvoerings van Donizetti se ''L'elisir d'amore* en vir vier opvoerings van *Faust* in 2003. Gheorghiu het ook in 2000 by die *Met* die rol van *Liù* vertolk in Puccini se *Turandot*; as *Violetta* in *La traviata* teenoor Jonas Kaufmann in 2006 en 2007; as *Amelia* in Verdi se *Simon Boccanegra* in 2007; as *Mimì* in *La bohème* in 2008; as *Magda'' in die 2008/2009 seisoen in 'n mede-produksie van *La rondine* deur die Royal Opera House en die San Francisco Opera;  wat die eerste keer sedert 1936 was dat die *Met* die opera opgevoer het; en in die 2009/2010 seisoen verskyn sy as *Violetta*, en vervang daarmee haar vorige rol as *Marie Antoinette*, in 'n seldsame herlewing van John Corigliano se *The Ghosts of Versailles*, wat as gevolg van die resessie vervang is.

Gheorghiu se repertorium bestaan uit verskeie rolle, naamlik die van *Violetta*, *Mimì*, *Magda* in *La rondine*, *Adina* en *Juliette* in *Roméo et Juliette*. In 2003 debuteer sy as *Nedda* in *Pagliacci* en as *Marguerite* in *Faust*. As sopraan wat daartoe in staat is om 'n groot verskeidenheid rolle te sing, en wat oor 'n donker stem beskik,  is sy egter ook daartoe in staat om *spinto sopraan*rolle te sing. Sy het in 2006 haar eerste opvoering van die opera *Tosca* in die Royal Opera House, Covent Garden, gegee. Die opvoering was 'n fenomenale sukses, maar omdat die beroemde Zeffirelli produksie van 1964 vervang is deur 'n nuwe produksie (wat met haar begin is), was daar 'n vergelyking tussen die Toscas van Gheorghiu en Maria Callas, vir wie die Zeffirelli-produksie ontwerp is.

In Desember 2000 vertolk Gheorghiu die titelrol in die 2001 rolprent *Tosca*, met regie deur Benoit Jacquot, saam met Roberto Alagna en Ruggero Raimondi.  Een jaar later, in 2002, vertolk Gheorghiu die rol van *Juliette* in die rolprent *Roméo et Juliette*, saam met Roberto Alagna en Tito Beltrán, wat ook vrygestel is op DVD. 

In November 2007 maak Gheorghiu haar debuut by die San Francisco Opera, en ontvang gunstige resensies vir haar vertolking van *Magda* in *La rondine*, welke rol sy ook opgevoer het en die eerste opvoering van gegee het op 7 Mei 2002 in die Royal Opera House in Londen. 

Op 20 Junie 2008 het sy tydens die Met Summer-konsert in *Prospect Park*, Brooklyn, New York, opgetree.  In Oktober het sy gesing tydens 'n Gedenkkonsert vir Luciano Pavarotti in Petra, waar sy ook 'n onkonvensionele duet van "Là ci darem la mano" uit Mozart se *Don Giovanni* saam met Sting gesing het. 

Op 31 Desember 2008 het Gheorghiu die eerste opvoering van die nuwe produksie van *La rondine* by die Metropolitan Opera gesing saam met Roberto Alagna, Marius Brenciu, Lisette Oropesa en Samuel Ramey. Die opera is meer as 70 jaar gelede laas daar opgevoer. Sy het 'n paar gunstige resensies vir haar vertolking van *Magda* ontvang: "Gheorghiu is die verpersoonliking van die rol, beide  as aktrise en as sangeres, met haar oorvloedige natuurlike charisma."  

### 2010's
In November 2010 het Gheorghiu haar buiging in 'n nuwe produksie van Cilea se *Adriana Lecouvreur * in Covent Garden se Royal Opera House gemaak met kritiese sukses.

In Julie 2011 het Gheorghiu die titelrol in *Tosca* gesing in die Royal Opera House onder leiding van Antonio Pappano wat op DVD en BluRay uitgereik is, en die daaropvolgende September was sy terug vir die herlewing van *Faust*, wat regoor die wêreld regstreeks in teaters uitgesaai is. In April 2012 verskyn sy vir die eerste keer in die Teatro Colón in Buenos Aires in 'n konsert bestaande uit dette met Roberto Alagna. 

In Februarie 2012 was Gheorghiu die spesiale gas tydens die Weense Operabal, waar sy begelei is deur die dirigent Georges Prêtre en die orkes van die Weense Staatsopera. 

In Junie 2012 het sy 20 jaar sedert haar debuut op die verhoog van die Royal Royal House in Londen gevier, deur te sing in *La bohème* saam met Roberto Alagna. In Julie 2012 het sy haar eerste meesterklas gehou by die Georg Solti Accademia in Castiglione della Pescaia, Italië. Sy het in 2016 teruggekeer na Toskane vir 'n tweede meesterklas by die Georg Solti Accademia.  In November 2012 het sy teruggekeer na die San Francisco Opera om te sing in 'n opvoering van Puccini se *Tosca*.

Gheorghiu het in Desember 2014 na die Met teruggekeer om die rol van *Mimì* te sing in *La bohème* tot kritiese lof en erkenning, saam met Michael Fabiano. 

In Maart 2015 debuteer sy as Charlotte in Massenet se *Werther* by die Weense Staatsopera tot kritiese lof. Sy het ook die rol van *Charlotte* in Augustus tydens die Salzburg-fees met groot sukses gesing tydens 'n konsert. In Julie het Gheorghiu haar debuut tydens die Verbier-fees gemaak saam met die kitaarspeler Miloš Karadaglić in 'n spesiale opvoering by Die Église. 

In Oktober 2015 het Gheorghiu vir die eerste keer in Australië verskyn en opgetree tydens twee uitsonderlike galakonserte in die Sydney Operahuis en in Hammer Hall, Arts Centre, Melbourne. Later daardie maand het sy vir die eerste keer *Tosca* by die Metropolitan Opera opgevoer in die Luc Bondy produksie, met uitstekende resensies.  Tussen haar twee *Tosca*-opvoerings het sy gesing tydens die Richard Tucker Opera Gala by die David Geffen-saal wat op 5 Februarie 2016 uitgesaai is. 

In November 2015 het Gheorghiu gesing tydens die Elena Obraztsova Operabal by die Bolsjoi-teater in Moskou, Rusland.   Op 29 November het Gheorghiu opgetree tydens 'n humanitêre konsert wat in samewerking met die George Enescu Filharmoniese Orkes en koor en die dirigent Tiberiu Soare by die Roemeense Athenaeum georganiseer is om fondse in te samel vir die slagoffers van die Colectiv nagklubbrand.  In Desember het Gheorghiu saam met Ramón Vargas en Ghiță Petean gesing tydens 'n galakonsert by Opéra de Monte-Carlo. Al die opbrengste uit hierdie konsert het aan die *Fondo Memorial Eduardo Vargas* gegaan, ter nagedagtenis van die oorlede seun van die tenoor. 

In 2016 het Gheorghiu teruggekeer in die titelrol van Puccini se *Tosca* by die Royal Opera House wat met kritiese lof ontvang is.  Gheorghiu was geskeduleer om in 5 opvoerings te verskyn, maar het in totaal in 7 opvoerings gesing.  Sy het ook teruggekeer as *Tosca* by die Wiener Staatsoper saam met Jonas Kaufmann en Bryn Terfel   in April 2016. In September 2016 het Gheorghiu tydens 'n opvoering van *Tosca* by die Staatsoper Berlin gesing tot *harde en langdurige ovasies*. 

2017 was die 25ste jaar sedert Gheorghiu se internasionale debuut plaasgevind het in die Royal Opera House in 1992.  Sy het daar gesing in die opera *Adriana Lecouvreur* in Februarie 2017.  In Oktober daardie jaar het sy haar debuut gemaak by die Teatro Massimo in Palermo, weereens in die rol van *Adriana Lecouvrer*. 

## Spesiale opvoerings
Gheorghiu het in Desember 1999 tydens die heropeningsgala van die Covent Garden Royal Opera House    en die Teatro Malibran in Venesië in 2001 gesing. In 2002 het sy tydens die *Prom by the Palace*, ter viering van die goue jubileum van Elizabeth II gesing. In 2005 het sy gesing tydens die opening van die nuwe Operahuis in Valencia in die teenwoordigheid van koningin Sofia van Spanje, en tydens koningin Beatrix se jubilee gala in Amsterdam.

In 2009 is sy genooi om te sing ter ere van Grace Bumbry tydens die 32ste jaarlikse Kennedy sentrum eerbewyse, waar sy ''Vissi d'arte* uit Puccini se *Tosca* in die teenwoordigheid van Barack Obama gesing het. 

In 2012 was Gheorghiu die eregas tydens die Londense Royal Opera House-gala, wat gereël is om fondse in te samel vir die Royal Opera House-stigting, wat deur koningin Elizabeth II bygewoon is.

In Mei 2013 het sy die Roemeense volkslied, *"Deșteaptă-te române!"*, opgevoer op die dag toe die Vlag van Roemenië die Guinness World Records betree het as die "wêreld se grootste vlag". 

## Pryse en eerbewyse
Gheorghiu het in 2001 en 2010 die titel verower vir "vroulike kunstenaar van die jaar" tydens die *Classic Brit-toekennings*. 

Die EMI opname van Jules Massenet se *Manon* met Gheorghiu in die titelrol het die 2001 Gramophone-toekenning gewen vir "Beste opera-opname" en is genomineer vir "Beste opera-opname" tydens die Grammy-toekennings in 2002.  Die EMI-opname van *Tosca*, met Gheorghiu, Roberto Alagna en Ruggero Raimondi in die titelrolle, het aan haar die *Deutscher Schallplattenpreis* in 2002 besorg. In 2004 het Gheorghiu die *"Victoires de la musique classique"*-prys gewen vir die beste opera-opname vir Bizet se *Carmen* wat uitgereik is deur EMI Classics. 

Gheorghiu het 5 Gramophone-toekennings gewen, waarvan die mees onlangse toekenning vir *Madama Butterfly * in 2009 is.  Sy het ook *Gramophone*-toekennings in 1997 gewen vir Puccini se *La rondine* (Rekord van die jaar),  in 2000 vir haar album *"Verdi Heroines"* (Decca Records): beste opvoering, asook Classic FM se *"People's Choice"*-toekenning in 2000 en 2001.  In 2002 verower Gheorghiu die *Echo Klassik''-toekenning vir "Vrouesanger van die jaar".  Sy het ook Diapason d'Or-toekennings, die *"Choc du Monde de la Musique"* in Frankryk, die Cecilia-prys in België, die Italiaanse *"Musica e dischi"*, die *"Foreign Lyric Production"*-toekenning en die Amerikaanse *Critics*'-toekenning gewen.

Sy is vereer met die ligpers medalje van die stad van Parys, en is aangestel as offisier en *"chevalier"* van die *Ordre des Arts et des Lettres* deur die Franse Ministerie van Kultuur 

In Desember 2010 is Gheorghiu aangewys as *Doctor Honoris Causa* deur die George Enescu Nasionale Universiteit vir die Kunste   en ontvang sy die *orde van die ster van Roemenië*.  In Oktober 2012 het Gheorghiu die Nihil Sine Deo koninklike-dekorasie ontvang vanaf koning Michael I, ter erkenning van haar bydrae tot die wêreldwye bevordering van die Roemeense kultuur.  In 2013 is die DVD van *Adriana Lecouvreur* vrygestel deur Decca Records, waarin Gheorghiu die titelrol vertolk wat die Internasionale Klassieke Musiek-toekennings vir die beste DVD-opvoering gewen het. 

In Mei 2014 is Gheorghiu opgeneem in die *Gramophone Hall of Fame*   wat die invloedrykste en mees inspirerende opnames deur mans en vroue ter bevordering van die opname van klassieke musiek vier.   In Oktober 2014 het Gheorghiu die eretitel van *Doctor Honoris Causa* ontvang vanaf die Gheorghe Dima Musiekakademie in Cluj-Napoca.  In Oktober 2015 is Gheorghiu met die Europese Kultuurtoekenning vereer tydens 'n spesiale galaseremonie in Dresden. 

In Mei 2017 het sy die titel *Doctor Honoris Causa* vanaf die Universiteit van Boekarest ontvang.  In 2018 ontvang sy die ''Victoire d'Honneur*-toekenning in die *"Victoires de la musique classique"*  en die *Premio Puccini* toekenning van die Stigting Puccini-fees in Desember.  In Maart 2019 ontvang sy die Global Star-toekenning tydens die *BraVo'' Internasionale Professionele Musiek-toekennings, tydens 'n seremonie by die Bolsjoi-teater. 

## Opnames
## Publikasies
* 

## Verwysings
## Eksterne skakels
*Angela Gheorghiu by die Royal Opera House
*Angela Ghoerghiu by Warner Classics