Neurenberg-verhore

Die **Neurenberg-verhore** (Duits: *Nürnberger Prozesse*) was 'n reeks militêre tribunale wat deur die Geallieerde Magte van die Tweede Wêreldoorlog ingestel is. Die verhore het veral internasionale aandag getrek weens die vervolging van die leidende figure in die politieke, militêre, en ekonomiese leierskap van Nazi-Duitsland. Hulle was almal op een of ander manier betrokke by die beplanning en die uitvoering van die Sjoa (*Holocaust*) en ander oorlogsmisdade. Die verhore is in die Duitse stad, Neurenberg gehou. Die eerste, en die bekendste van al hierdie verhore is deur Norman Birkett beskryf as "die grootste verhoor in die geskiedenis". Hy was een van die Britse regters wat in die verhore gedien het, waartydens die vernaamste oorlogsmisdadigers vanaf 20 November 1945 tot 1 Oktober 1946 deur die Internasionale Militêre Tribunaal (IMT) verhoor is  Die Tribunaal se opdrag was om 23 van die belangrikste politieke en militêre leiers van die Derde Ryk vir oorlogsmisdade aan te kla. Een van die beskuldigdes, Martin Bormann, is egter in absentia verhoor, terwyl nog een, Robert Ley, 'n week nadat die verhore begin het, selfmoord gepleeg het.

Adolf Hitler, Heinrich Himmler, en Joseph Goebbels is nooit voor die hof gedaag nie want hulle het almal in die lente van 1945 selfmoord gepleeg, nog lank voordat die Geallieerdes klagstate teen hulle kon uitmaak.

In die tweede ronde verhore was die sogenaamde "minder ernstige" oorlogsmisdadigers ingevolge die Beheerraadwet 10 deur die Amerikaanse Neurenberg Militêre Tribunale (NMT) hanteer. Hier was die Nazi's se dokters en regters verhoor.

## Oorsprong 
Dit was teen die einde van die Eerste Wêreldoorlog wat die fondasie  gelê is vir die uiteindelike totstandkoming van die Tribunaal. Teen die einde van die Eerste Wêreldoorlog het die oorwinnaars onderling besluit om die oortreders wat oorlogsmisdade gepleeg het met die Leipzig Oorlogsmisdade-verhore (Leipzig War Crimes Trials) aan te kla. Hierdie verhore is in Julie 1921 in die *Reichsgericht* (Duitse Hooggeregshof) in Leipzig gehou. Hierdie eerste poging was op 'n baie beperkte skaal gehou en was inderwaarheid baie ondoeltreffend gewees. Aan die begin van 1940 het die Poolse regering-in-ballingskap die Britse- en Franse regering versoek om die Duitse militêre inval in hul land te veroordeel. Die Britte wou dit aanvanklik nie doen nie, maar in April 1940 is daar 'n gesamentlike Brits-Frans-Poolse deklarasie uitgevaardig. Hierdie deklarasie was egter maar ietwat van 'n halfhartige poging gewees."

Eers drie en 'n half jaar later het die gewilligheid om die Duitsers te straf begin gestalte kry toe die Sowjetunie, Verenigde Koninkryk en Die Verenigde State van Amerika op 1 November 1943 die Moskouse Deklarasies gesluit het. Ingevolge hiervan is  die Nazi's "behoorlik gewaarsku" dat die dag wat hulle verslaan word sal die Geallieerde Magte die oorlogsmisdadigers tot aan die einde van die wêreld jag om vir hul wandade te betaal."  Hierdie  verklaarde waarskuwing, dat reg en geregtigheid sal geskied teen oorlogsmisdadigers, was weereens tydens die Jalta-konferensie en in Berlyn in 1945 bekragtig.

Dokumente uit die Britse Oorlogskabinet, wat op 2 Januarie 2006 vrygestel is, wys dat daar reeds so vroeg as in Desember 1944 planne bespreek was oor die beleid vir die straf van Nazi-leiers wanneer hulle gevang word. Die Britse premier Winston Churchill het toe 'n beleid van "summiere teregstelling"  in sekere omstandighede voorgestaan. Hy het eers van sy drastiese planne afgesien nadat hy met die Russe en Amerikaners hieroor beraadslaag het. 

Laat in 1943, tydens 'n aandete van die drie staatsleiers by die Teheran Konferensie, het die Sowjet-leier, Josef Stalin, voorgestel dat 50 000 tot 100 000 Duitse stafoffisiere tereggestel word. Amerika se president Franklin D. Roosevelt het 'n grap gemaak en gesê 49 000 sal eerder die ding doen. Churchill, wat gedink het hulle was ernstig, het die idee afgeskiet as "die koelbloedige teregstelling van soldate wat vir hul land geveg het" en dat hy eerder  "self uitgesleep wil word om in die binnehof doodgeskiet te word", as om deel van so iets te wees. Hy het egter bygevoeg dat hy glo oorlogsmisdadigers moet boet vir hul dade en dat, volgens die bepalings van die Moskouse Deklarasies, wat deur homself opgestel is, hulle aangekla moet word op die plekke waar die misdade gepleeg is. Hy was totaal gekant teen teregstellings vir politieke gewin.

## Opstel van die howe 
Op 20 April 1942 het verteenwoordigers van die nege lande wat Duitsland beset het, die "Inter-Geallieerde Resolusie vir Duitse Oorlogsmisdade" saamgestel. Daar is reeds vooraf op die formaat van die straf wat toegepas sou word, deur die drie groot moondhede, Brittanje, die Sowjetunie en Amerika tydens die samesprekings in Teheran (1943), Jalta en Potsdam (1945) ooreengekom. Frankryk het ook 'n setel op die Tribunaal gekry.

Sowat 200 Duitse oorlogsmisdadigers is in Neurenberg verhoor, en 1 600 ander is op die tradisionele kanale van militêre reg verhoor. Omdat die hof beperk was tot die vervolging ingevolge die oorlogswette het dit nie die jurisdiksie gehad oor misdade wat gepleeg is voor die uitbreek van die oorlog op 1 September 1939 nie

### Plasing 
duimnael|Die hofgebou in Neurenberg waar die verhore gehou is.
Leipzig en Luxemburg was albei aanvanklik oorweeg vir die verhore.  Die Sowjetunie wou die hof in Berlyn gehad het omdat dit die hoofstad van die "fascistiese samesweerders" was, maar Neurenberg is gekies vir twee redes, met die eerste rede wat die deurslag gegee het:
# Die Paleis van Justisie (Neurenberg-hof) was ruim en baie min beskadig. Dit was een van die min geboue wat byna ongeskonde uit die Geallieerde bomaanvalle op Duitsland gekom het. 'n Groot tronk het ook deel van die kompleks uitgemaak.
# Neurenberg is gesien as die seremoniële geboorteplek van die NSDAP. Die party se jaarlikse propoganda-byeenkomste is daar gehou en die Reichstag se sittings is ook daar gehou. Dit was dus beskou as die ideale stad vir die NSdAP se simboliese ondergang.

### Deelnemers 
Elkeen van die vier moondhede kon een regter en 'n aflosregter en elkeen een aanklaer vir die verhore aanwys.

#### Regters 
duimnael|Die voorsittende regter by Neurenberg was v.l.n.r: Volchkov, Nikitchenko, Birkett, Sir Geoffrey Lawrence, Biddle, Parker, Donnedieu de Vabres en Falco.
* link=Soviet_Union|alt=Soviet Union|border|23x23pxGeneraal-Majoor Iona Nikitchenko (Sowjet-hoof)
* link=Soviet_Union|alt=Soviet Union|border|23x23px Luitenant-Generaal Alexander Volkchkov (Sowjet-aflos)
* link=United_Kingdom|alt=United Kingdom|border|23x23px Sir (Kolonel) Geoffrey Lawrence (Britse-hoof en ook President van die Tribunaal)
* link=United_Kingdom|alt=United Kingdom|border|23x23px Sir Norman Birkett (Britse-aflos)
* link=United_States|alt=United States|border|23x23px Francis Biddle (Amerika-hoof)
* link=United_States|alt=United States|border|23x23px John J. Parker (Amerika-aflos)
* link=France|alt=France|border|23x23px Professor Henn Donnedieu de Vabres (Franse-hoof)
* link=France|alt=France|border|23x23px Robert Falco (Franse-aflos)

#### Hoof-aanklaers 
* link=United_Kingdom|alt=United Kingdom|border|23x23px Prokureur-Generaal Sir Hartley Shawcross (Verenigde Koninkryk)
* link=United_States|alt=United States|border|23x23px Hooggeregshofregter Robert H. Jackson (VSA)
* link=Soviet_Union|alt=Soviet Union|border|23x23px Luitenant-Generaal Roman Andreyevich Rudenko (Sowjetunie)
* link=France|alt=France|border|23x23px François de Menthon (Frankryk), wat later vervang is deur Auguste Champetier de Ribes

## Die verhore 
duimnael|Seldsame  kleurfoto van die verhoor in Neurenberg met die beskuldigdes in die bank onder die bewaking van Amerikaanse militêre polisiebeamptes
Die Internasionale Militêre Tribunaal het op 19 November 1945 in die Paleis van Justisie in Neurenberg begin.   Die eerste sessie is deur die Sowjet regter, Nikitchenko aangehoor. Die aanklaer het die klagstaat teen die 24 vernaamste oorlogsmisdadigers en sewe organisasies- die leierskap van die NSdAP, die Rykskabinet, die Schutztaffel (SS), die Sicherheitsdienst (SD), die Gestapo, Sturmabteilung (SA) en die Generale Staf en Opperbevel- in die hof aan die beskuldigdes voorgelees.

Die aanklagte was:
# Die deelname in 'n gemeenskaplike plan of sameswering om misdade teen 'n vreedsame samelewing te pleeg
# Die beplanning en voer van 'n oorlog en ander misdade wat die vrede verstoor
# Oorlogsmisdade
# Misdaad teen die mensdom
Die 24 beskuldigdes, met betrekking tot elke aanklag, was, of aangekla, maar nie skuldig bevind nie (I), aangekla en skuldig bevind (G), of nie aangekla nie (-), soos die lys hier onder aandui: Die beskuldigde, die klag en die uiteinde daarvan.

regs|duimnael|250x250px|Die beskuldigdes volg die  hofverrigtinge met die hulp van oorfone in Duits

### Oorsig van die verhore 
[duimnael|[Hermann Göring in kruisverhoor]]
regs|duimnael|17 Oktober 1946. 'n Amerikaanse nuusfilm van die uitspraak in die Neurenberg-verhore

### Teregstellings 
Die ter dood veroordeeldes is op 16 Oktober 1946 opgehang met die sogenaamde "standaard-valmetode" pleks van die gebruiklike langer tou wat by sulke teregstellings gebruik word. Die Amerikaners het die aantygings ontken dat die tou te kort was vir die gebruiklike val van die slagoffer en dat dit die Duitse oorlogsmisdadigers dood gewurg het in plaas daarvan dat hul nekke van die val moes breek. Ondanks die ontkennings van die Amerikaanse owerheid was daar bewyse dat van die Duitsers 'n marteldood gesterf het waar hulle tussen 14 en 28 minute aan die tou gehang en stadig doodgewurg het. Die laksman, John C Woods, het 34 Amerikaanse soldate gedurende die oorlog opgehang waarvan verskeie ook verskriklik aan die galgtou gely het. Die teregstellings is in die gimnasium van die hofgebou uitgevoer waar die stellasie vir die galg spesiaal vir die doel gebou is. Die gebou is in 1983 gesloop.

Hoewel gerugte dit wil hê dat die lyke na Dachau vervoer en daar verbrand is, is die ware feite dat hulle inderdaad in 'n krematorium in München veras is en hul as is oor die Isar-rivier gestrooi. Die Franse regters het voorgestel dat Göring, Keitel en Jodl deur 'n vuurpeleton doodgeskiet moet word aangesien dit die standaard prosedure is vir 'n militêre krygshof. Biddle en die Sowjetunie se regters het geweier en geargumenteer dat die militêre offisiere hul militêre etos versaak het en dus nie die reg gehad het om op die eerbare wyse voor 'n vuurpeleton te sterf nie. Die gevangenes wat tronkstraf gekry het is in 1947 na die Spandau-tronk oorgeplaas.

## Kritiek 
Die Neurenberg-verhore kan sterk aanspraak daarop maak dat dit die belangrikste, sowel as 'n debatteerbare, gebeurtenis sedert die sluiting van vyandelikhede na die Tweede Wêreldoorlog is. Vir diegene wat die verhore steun, is dit die eerste noemenswaardige geval waar 'n wêreldwye regsbeginsel vir die straf van persone wat oorloë begin, of wat onaanvaarbare oorlogstaktieke gebruik, erken en toegepas is. 

Vir ander kritici blyk die verhoor en die verloop daarvan in baie opsigte egter 'n ontkenning van regsbeginsels te wees wat hulle as die kern van 'n stelsel van geregtigheid beskou. 

Daar bestaan regmatige besware oor die geldigheid van die verhore, gebaseer op bestaande regsreëls, omdat dit na bewering 'n gevaarlike presedent geskep het. Dit is so omrede die aanklagte en strawwe wat toegepas is tydens die verhore oor 'n *ex post facto* aard beskik. 

As dit gevolglik die enigste basis was vir die verhoor en straf van diegene wat Duitse burgers vermoor of gemartel het, sou dit 'n basis wees wat die meeste regspraktisyns nie sou bevredig nie. Dit sou soortgelyk wees aan die Nazi-wet van 28 Junie 1935, wat soos volg bepaal het: "Elke persoon wat 'n daad pleeg wat die wet tot straf verklaar of wat straf verdien ingevolge die fundamentele opvattings van die strafreg en die volksgevoel, sal gestraf word." Dit sou teenstrydig wees met die mees fundamentele reëls van strafregspleging naamlik, dat strafregtelike wette nie *ex post facto* sal wees nie en dat daar *"nullum crimen et nulla poena sine lege"* sal wees - geen misdaad en geen straf sonder 'n voorafgaande wet nie.

Die gevoel teen 'n wet wat ontwikkel is na die pleging van 'n misdryf, is diep gewortel. Demosthenes en Cicero het die bose aard van terugwerkende wette erken; filosowe so uiteenlopend soos Hobbes en Locke het hul vyandigheid daarteen uitbasuin; en feitlik elke grondwetlike regering beskik oor 'n verbod op ex post facto-wetgewing, welke dikwels gevind kan word in die woorde van die Magna Carta, of bv. artikel I van die Verenigde State se grondwet, of artikel 8 van die Franse Verklaring van die Regte van die Mens.

Die antagonisme teenoor ex-facto-wette is nie bloot maar gebaseer op die vooroordele of verknogtheid wat 'n advokaat mag hê ten opsigte van 'n Romeinse stelreël nie. Dit berus op die politieke waarheid dat as 'n wet na 'n oortreding geskep kan word, dit absoluut en arbitrêr is. Om terugwerkende wetgewing toe te laat, is om die beginsel van grondwetlike beperking te minag. Dit is om 'n beginsel te laat vaar wat gewoonlik as een van die wesenlike kernwaardes van die regsorde beskou word.

Maar, wat die moorde op Duitse minderhede betref, het die aanklag volgens sommige kommentators nie vereis dat 'n nuwe wet geskep word nie. Die aanklag het melding gemaak van spesifieke "interne strafwette." En hierdie wette sou volgens die mening voloende wees, gesien in die lig van die wyse waarop die vraag sou ontstaan tydens 'n strafregtelike proses. 

Onder universeel aanvaarde regsbeginsels kan die besetting van 'n vyandelike oorlogsmag dikwels ook eie tribunale instel om die binnelandse wetgewing van die besette land namens die inwoners te administreer. As Adolph dus Berthold doodgemaak het voordat die Amerikaanse Leër München beset het, sou dit normaal wees dat die Amerikaanse regering 'n militêre tribunaal opstel om Adolph te verhoor. Maar veronderstel dat Adolph as verweer die stelling opper dat hy optree volgens opdragte van meerderes (in militêre rang), wat die wet van Duitsland is.

Indien die verweer geopper is, en indien ons aanneem dat daar in Duitsland toepaslike verontskuldigende wette bestaan het, sou die regsbeginsel van opdragte wat vanaf jou meerderes ontvang word en wat derhalwe uitgevoer moes word, desondanks volgens bekende beginsels van die Duitse reg wat na die middeleeue terugdateer en van die huidige Anglo-Amerikaanse teorieë verskil, deur 'n hof wat Duitse reg toepas buite rekening gelaat kon word as synde 'n miskenning van "natuurlike reg" en derhalwe nietig.

Maar veronderstel verder dat Adolph as verweer die punt opper dat die oortreding so oud is dat dit deur die een of ander statuut beperk word. As daar so 'n statuut in Duitsland is, kan die beperking tersyde gestel word sonder om die ex post facto-beginsel te oortree, aangesien die tersydestelling van 'n beperkingstatuut nie die skepping van 'n nuwe misdryf is nie, en sodoende word die ex-pos facto reël nie oortree nie.

## Nalatenskap 
Die Tribunaal het die grondslag gevestig dat "misdade teen internasionale reg deur mense, en nie deur abstrakte entiteite gepleeg word nie, en deur die indiwidue te straf wat sulke misdade pleeg, kan die voorskrifte van die internasionale reg afgedwing word." Die skep van die Internasionale Militêre Tribunaal het die weg gebaan vir die verhore van die minder belangrike Nazi-amptenare en die Nazi-dokters wat eksperimente op mense in die aanhoudingskampe uitgevoer het. Die Internasionale Militêre Tribunaal was die model vir die Internasionale Militêre Tribunaal vir die Verre Ooste, waar Japannese amptenare vir misdaad teen vrede en teen die mensdom aangekla is. Dit was ook die model vir die Eichmann-verhoor en vir die hedendaagse howe in Den Haag waar die oorlogsmisdade van die negentigerjare in die Balkanlande en die verhore in Arusha vir die Rwandese volksmoord gebruik is.

Die Neurenberg-verhore het 'n groot invloed op die ontwikkeling van internasionale strafreg gehad. Die Opsommings van die Neurenberg-verhore het as modelle gedien vir::
* The Genocide Convention, 1948.
* The Universal Declaration of Human Rights, 1948.
* The Nuremberg Principles, 1950.
* The Convention on the Abolition of the Statute of Limitations on War Crimes and Crimes against Humanity, 1968.
* The Geneva Convention on the Laws and Customs of War, 1949; its supplementary protocols, 1977.

### Internasionale Strafhof 
Die Neurenberg-verhore het gesorg dat 'n permanente internasionale strafhof baie vinnig gevestig is. Dit het uiteindelik gelei tot die aanvaarding van die statuut van die Internasionale Strafhof. Die behoefte aan so 'n internasionale liggaam het na vore gekom tydens die verhore toe daar gevind is dat 'n oplossing gevind moes word vir die teenstrydige hofprosedures van die Duitse regstelsel en die Amerikaanse regstelsel. Die misdaad van sameswering was onbekend in die burgerlike regstelsels van Europa. Die Duitse verdedigingspanne het dit dus as onregverdig beskou dat die beskuldigdes aangekla is van 'n sameswering om misdade te pleeg waar regters in lande waar die gemenereg gebruik word, dit as vanselfsprekend en korrek beskou het.

## Sien ook 
* Neurenberg-beginsels
* Misdade teen die Mensdom

## Verwysings 
### Notas 
### Aanhalings 
#### Avalon Projek 
Hierdie aanhalings verwys na die dokumente van "The International Military Tribunal for Germany". *The Avalon Project: Documents in Law, History, and Diplomacy*. Yale Law School Lillian Goldman Law Library.

#### Ander 
* Fichtelberg, Aaron. "Fair Trials and International Courts: A Critical Evaluation of the NurembergLegacy." Criminal Justice Ethics 28.1 (2009): 5–24. ProQuest Criminal Justice. Web. 16 Oct. 2013.

### Bibliografie 
## Nog navorsingsmateriaal 
* Priemel, Kim C.; Stiller, Alexa, eds. (2012). *Reassessing the Nuremberg Military Tribunals: Transitional Justice, Trial Narratives, and Historiography*. Berghahn Books. .

## Buite-skakels 
* Documentary shown at the Nuremberg trial in November, 1945 exhibiting the horrors of the concentration camps
* The Nuremberg Trials on the Yad Vashem website
* Official records of the Nuremberg trials (The Blue series) in 42 volumes from the records of the Library of congress
* Donovan Nuremberg Trials Collection Cornell Law Library
* Nuremberg Trials Project: A digital document collection  Harvard Law School Library
* The Avalon Project
** Charter of the International Military Tribunal (Nuremberg trials)
* The Subsequent Nuremberg Trials 
* Special focus on The trials – USHMM 
* A Tree Fell in the Forest: The Nuremberg Judgments 60 Years On, JURIST
* Bringing a Nazi to justice: how I cross-examined 'fat boy' Göring, guardian.co.uk
* *The Nuremberg Judgments*, Chapter 6 from *The High Cost of Vengeance*, by Freda Utley, Henry Regnery Company, Chicago, (1948). Made available by "The Freda Utley Foundation"
* Francine Hirsch, The Soviets at Nuremberg: International Law, Propaganda, and the Making of the Postwar Order
* International Military Tribunal, Nuremberg trials transcripts and documentary evidence of German medical experiments in the commission of war crimes and crimes against humanity 1946–1947, United States National Library of Medicine
* "Nuremberg Trial Collection" The Northwestern University Special Collections archival collection amassed by Charles J. Gallagher, a court reporter at the trials.