open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Enid Blyton

**Enid Blyton** (1897–1968) was ’n Britse skrywer van kinderboeke. Sy is veral bekend vir haar reekse oor *Knikkie* (*Noddy*), die *Famous Five* en *Secret Seven*. Sedert die 1930's is meer as 600 miljoen eksemplare van haar boeke verkoop. Hoewel sy lank gelede oorlede is, is haar werk steeds gewild by kinders.

Blyton se werk bestaan onder andere uit boekreekse met terugkerende karakters vir verskillende ouderdomsgroepe. Haar boeke is verbeeldingryk, maar gewoonlik sonder towerkuns. Die boeke is in bykans 90 tale vertaal en is veral gewild in lande soos Engeland en Australië.

## Beknopte biografie 
duimnael|Twee van Blyton se karakters, Knikkie (*Noddy*) en Groot-ore (*Big Ears*).
duimnael|Plaket in Dulwich.
duimnael|Blyton se huis in Bourne End (Buckinghamshire).

Enid Mary Blyton is op 11 Augustus 1897 in East Dulwich in Suid-Londen as die oudste van drie kinders gebore. Haar eerste boek, *Child Whispers*, 'n versameling van gedigte, is 1922 gepubliseer.

Ná die kommersiële sukses van haar vroeë romans, soos *Adventures of the Wishing Chair* (1937) en *The Enchanted Wood* (1939) het sy 'n literêre ryk van haar eie opgebou. Sy het soms tot vyftig boeke per jaar geskryf, bo en behalwe haar produktiewe bydraes tot tydskrifte en koerante. Haar skryfwerk was onbeplan en het grootliks uit haar onderbewussyn opgespring. Sy het haar stories getik soos gebeure voor haar ontvou het.

In die 1950's was haar werk toenemend omstrede onder literêre kritici, onderwysers en ouers, omdat dit volgens hulle nie literêre meriete gehad het nie. Sommige biblioteke en skole het selfs haar werk verbied. Van die 1930's tot die 1950's het die BBC ook geweier om van haar werk uit te saai. Haar boeke is gekritiseer as elitisties, seksisties, rassisties, xenofobies en in stryd met die meer liberale omgewing van die opkomende, post-oorlogse Brittanje. Haar boeke was egter tot haar dood in 1968 topverkopers gewees.

Blyton het gevoel dat sy 'n verantwoordelikheid teenoor haar lesers het. Sy wou hulle van 'n sterk morele raamwerk voorsien, en het hulle aangemoedig om verdienstelike sake te ondersteun. Sy het onder andere klubs gestig en ondersteun wat fondse vir liefdadigheid en dierebeskerming insamel het.

Haar oeuvre bestaan uit ongeveer 600 titels. Daar word vertel dat sy soms 10&nbsp;000 woorde per dag geskryf het, wat daarop dui dat sy moontlik hulp van ander skrywers ontvang het. Sy het dit hewig ontken en dit is nooit bewys nie. Sy het later haar metode van werk in 'n onderhoud uiteengesit. Sy het gemeld dat sy die avontuur *Famous Five* in slegs vier dae op papier neergepen het.

Blyton is twee keer getroud en het twee dogters gehad. Sy is op 28 November 1968 in Hampstead (Londen) aan Alzheimer se siekte oorlede.

## Afrikaanse vertaling 
Die Noddy-reeks is in Afrikaans vertaal:
* Knikkie gaan na speelgoedland (boek no 1)
* Hoera vir klein Knikkie (boek no 2, nuwe uitgawe)
* Knikkie en sy kar (boek no 3)
* Wees dapper, klein Knikkie (boek no 4)
* Pas tog op, Knikkie (boek 5)
* Jy’s 'n goeie maat, Knikkie! (boek 6)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Brosdoring

Die **brosdoring** (*Phaeoptilum spinosum*), van die monotipiese genus *Phaeoptilum*, is 'n struik wat inheems is aan die dorre binnelandse streke van Suider-Afrika. Dit is ook die enigste verteenwoordiger van die tribus Bougainvilleeae, en is benewens die enigste spesie van die familie wat inheems is aan Suider-Afrika. Slegs 'n studie van die reproduktiewe kenmerke verraai die familie, waarvan dit 'n buitengewone lid is.

Die struik is meestal klein, maar kan by uitsondering drie meter hoog word. Dit het 'n houtagtige stam waaruit etlike dun en hangende takke in 'n radiale formasie groei. Die takke eindig in pendorings, wat ook al langs die takke aangetref word. Bondels linêere blare groei uit kort stompies op die takke.

Die bos dra bleekgeel tot groen-gelerige bloeisels in die lente, waarna die rooi, rosige of pers samaravrugte in Oktober te voorskyn kom. Die vrugte word maklik met dié van 'n *Combretum*-spesie verwar, maar is egter antokarpe, d.w.s. 'n soort byvrug. Die brosdoring se byvrug is 'n dopvrug wat grootliks deur die laer dele van die periant, oftewel die nie-reproduktiewe dele van die blom, omsluit word.

Die benaming **klaasasgat** vir hierdie spesie is na bewering daaraan te danke dat die hout wat goed brand, slegs as nalaat.

Die boom se FSA-nommer is 103.7.

## Galery

Phaeoptilum spinosum 2636.jpg
Naukluft Mountains-Phaeoptilum spinosum (1).jpg|Habitus in die Naukluft
Phaeoptilum spinosum00.jpg|Loof
Phaeoptilum spinosum01.jpg|Vrugte
Phaeoptilum spinosum02.jpg|Vrugte
Phaeoptilum spinosum00a, crop.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Galery
*Artikel 'Bäume an Rastplätzen und Fernstraßen'
Kameelgras

**Kameelgras** (*Cymbopogon schoenanthus* (L.) Spreng.) is 'n grasspesie wat in Noord-Afrika van Mauritanië tot Egipte en deur Arabië tot Indië voorkom.

Dit is 'n kompakte meerjarige polgras wat 30 – 60&nbsp;cm lank kan word. Die immergroen plant word versamel en soms ook gekweek vir sy essensiële olie wat medisinaal of in die parfumerie gebruik word. Die antieke Grieke en Romeine het dit reeds baie hoog geag. Dié gras word ook vir die maak van grasdakke gebruik.

Deelnemers aan die Dakar-tydren waardeer dit minder. Dit word as een van die grootste gevare op die roete beskou. Die woestyn is dikwels met droë polle kameelgras bedek. Renjaers moet verhoed dat hulle dit raakry, omrede dit die voertuig skielik sal rem.

## Verwysings
Steekkweek

**Steekkweek** (*Stipagrostis namaquensis* ) ook bekend as **Kalaharikweek**, **steekrietboesmangras**, **steekwiet**, of **bamboeskweek**, is 'n grasspesie wat inheems aan Botswana, Lesotho, Namibië en Suid-Afrika is. Dit kom veral in die Nama-Karoo voor. Op die SANBI-rooilys is dit as 'veilig' gelys.

## Beskrywing 
Dit is 'n meerjarige losse polgras met verlengde wortelstokke. Die skedes is behaard en die halms is geknie of liggend en 10 -20&nbsp;cm lank. Die blaarskedes is kaal of behaard en die blare regop 6 -10&nbsp;cm lank en 1 – 2&nbsp;mm breed. Die bloeiwyse is 'n pluim wat oop is of lansvormig saamgetrek. Dit kan 10-15 cm lank word. Die stekeltjies is 10 – 15&nbsp;mm lank.

## Beweiding 
Dit het goeie beweidingswaarde

## Verwysings
Langswenkgras

**Langswenkgras** (*Festuca arundinacea*) is 'n grasspesie wat uitheems aan Suid-Afrika is, maar wydverspreid in die Vrystaat en die Wes-Kaap en Oos-Kaap voorkom. Dit is inheems aan Europa, Noord-Afrika en Wes-Asië tot in Indië, maar dit is in talle gematigde streke ingevoer en word nou ook gevind in Japan, China, die Verenigde State, Kanada, op Hawaii, Haiti en Jamaika, in Suid-Amerika (Argentinië, Chile tot in Colombia), in Australië, Nieu-Guinea en Nieu-Seeland. Dit is veral vir gebruik in grasperke en vir beweiding ingevoer. 

Dit is 'n langlewende meerjarige polgras, 'n koelseisoengras en 'n C3-plant. Dit het gewoonlik net kort risome en geen uitlopers nie. Die halms is onvertak, glad en regop. Die plant word 45 - 120 cm lank of soms selfs 200 cm. Die laer skedes is nie saamgesmelt nie en die blare is donkergroen van kleur, styf en gewoonlik plat. Hulle word 10 - 60 cm lank, soms tot 105 cm. Die pluime is 10 - 50 cm lank en kan groen of pers van kleur wees. Die stekeltjies is ellipties tot langwerpig en 9 -18 mm lank. Hulle bevat 3-10 blommetjies.

In streke waar dit ingevoer is, kan hierdie gras in die wildernis 'n indringerplant word. Daar is bekend dat dit as gasheer vir endofiete optree en dit verklaar 'n deel van die plant se sukses. Hierdie endofiete produseer bio-aktiewe alkaloïede wat die plant teen insekte, groot grasvreters en selfs nematodes beskerming gee. Dié infeksie kan  toksisiteit onder die vee veroorsaak. Endofiet-vrye grasse is minder aggressiewe indringers as hulle besmette eweknieë   In die Suid-Afrikaanse saadbedryf word geen langswenkgras wat endofiete bevat, verkoop nie. In Suid-Afrika word dit dikwels in weidingsmengsels met ander grasspesies gebruik, soos meerjarige raaigras (*Lollium perenne*) of kropaargras (*Dactylis glomerata*)

## Fotogalery 

Festuca arundinacea - Berlin Botanical Garden - IMG 8538.JPG
Festuca arundinacea collar1 (7325848178).jpg
Festuca arundinacea flowerhead1 (7325811876).jpg
Festuca arundinacea leaf ribs1 (7325839440).jpg
Festuca arundinacea spikelet11 (7325808474).jpg|stekeltjies
Festuca arundinaceus (6166354379).jpg|groeiwyse

## Verwysings
Holywood

**Holywood** [ˈhɒliwʊd] is 'n nedersetting in die metropolitaanse gebied van Belfast in die graafskap Down, Noord-Ierland. Dit vorm 'n *civil parish* (burgerlike parogie) en *townland* met 'n oppervlak van 755 akkers en is geleë aan die suidoewer van Belfast Lough, tussen Belfast en Bangor en naby die Holywood-wisselaar (*Holywood Exchange*) en Belfast City Airport, een van twee lughawens in of naby Belfast. 

Op kulturele gebied het Holywood bekendheid verwerf as die gasheerstad van 'n jazz- en blues-musiekfees wat jaarliks gehou word. Cultra, een van die welvarendste woonbuurte in metropolitaanse Belfast, maak deel uit van Holywood.
Hoogste Hof van Appèl, Suid-Afrika

: *Moenie verwar word met die voormalige Hooggeregshof van Suid-Afrika nie.*

Die **Hoogste Hof van Appèl van Suid-Afrika** (voorheen bekend as die Appèlafdeling van die Hooggeregshof) is Suid-Afrika se naashoogste appélhof ná die Konstitusionele Hof. Die hof is in Bloemfontein, die setel van die land se regterlike gesag, geleë. Vanweë die hof word na Bloemfontein dikwels en tradisioneel as die "geregtelike hoofstad" van Suid-Afrika verwys, hoewel die Konstitusionele Hof in Johannesburg gesetel is.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Gebou van die Appèlhof van Suid-Afrika in Bloemfontein
Die Unie van Suid-Afrika is in 1910 uit vier Britse kolonies gestig. Die hoogste howe van hierdie kolonies het provinsiale afdelings van die nuwe Hooggeregshof van Suid-Afrika geword. 'n Appèlafdeling is geskep as 'n suiwer appélhof met 'n hoër gesag as die provinsiale afdelings. Dit was die setel van 'n paar van die land se mees uitgelese regters, soos James Rose-Innes, Ernest Frederick Watermeyer, J.A. Galgut, John Wessels en J.A. Schreiner.

In 1994 is die Konstitusionele Hof van Suid-Afrika geskep, wat 'n hoër gesag as die Appèlafdeling het, maar dit kon slegs grondwetlike aangeleenthede aanhoor. Die Appèlafdeling was dus steeds die hoogste hof vir niegrondwetlike aangeleenthede.

In 1997 word die Appelafdeling die Appèlhof van Suid-Afrika en kry dit grondwetlike jurisdiksie, hoewel die stelsel van twee hooggeregshowe gebly het: die Grondwetlike Hof was die hoogste hof rakende grondwetlike aangeleenthede, maar die Appèlhof van Suid-Afrika was die hoogste hof rakende niegrondwetlike aangeleenthede. Die Grondwetlike Hof het hul jurisdiksie egter breed geïnterpreteer. Die situasie is in Augustus 2013 regulariseer met 'n wysiging aan die Grondwet van Suid-Afrika wat die Grondwetlike hof algemene jurisdiksie gee.

## Lys van presidente van die Hoogste Hof van Appèl 
## Lys van adjunkpresidente van die Hoogste Hof van Appèl 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Reuseterpentyngras

Die **reuseterpentyngras** (*Cymbopogon nardus*) is 'n grasspesie wat inheems aan Suid-Afrika is. Dit het 'n wye voorkomsgebied tot in Indonesië.

Dit is 'n polgras wat 2 m hoog kan word en 'n aromatiese olie bevat. Dit is saam met *C. winteriana* een van twee grasse wat hierdie sitronella-olie produseer en wat vrykom as die blare gekneus word. Navorsing in Thailand het getoon dat hierdie olie insekte afweer. Dit word ook vir aromaterapie gebruik. Die blare word in in Indonesie ook in die kombuis gebruik en dikwels word hierdie gras naby die hoek van die huis aangeplant.

## Fotogalery 

Citronella (Cymbopogon nardus) 1.jpg
Cymbopogon nardus (DITSL).JPG
Gardenology.org-IMG 7584 qsbg11mar.jpg
Gardenology.org-IMG 7585 qsbg11mar.jpg

## Verwysings
François Jacobus du Toit

duimnael|regs|200px|Sen. François du Toit.

Sen. **François Jacobus du Toit** (Colesberg, Kaapkolonie, 14 Mei 1871 – 1931) was ’n Suid-Afrikaanse politikus en boer op die plaas Caroluspoort, Noupoort.

Du Toit is op 24 Junie 1894 op sy geboortedorp met Anna Sophia van der Walt getroud. Uit dié huwelik is vyf kinders gebore onder wie die oudste, die ekonoom en universiteitskanselier dr. François du Toit. Sy ouers was François Jacobus en Hester Hendrina Elizabeth du Toit, gebore Van der Walt. Sy moeder was ’n kleinkind van kmdt. Tjaart van der Walt. Haar vader het deelgeneem aan verskillende Grensoorloë. Sy vader het geveg die Basoeto-oorlog van 1865 en ook in die Basoeto-oorlog onder Engelse bewind van 1881 en het die rang van onderveldkornet beklee. 

François du Toit het sy opvoeding op Colesberg ontvang en was tegelyk skaapwagter. Hy het hom op sy vader se plaas gevestig en die res van sy lewe daar deurgebring. Gedurende die Tweede Vryheidsoorlog was hy 12 maande lank in die tronk om politieke redes. Van sy 18de jaar af het hy aktief deelgeneem aan politiek en is as Bondsman meermale afgevaardig na kongresse. 

Ná die ontbinding van die Bond het hy by die Suid-Afrikaanse Party (SAP) aangesluit en het van 1910 af gedien as voorsitter van die Nauwpoort-tak, eers vir die SAP en later vir die Nasionale Party. Hy het die eerste Nasionale Party-tak in die Colesberg-afdeling in sy huis gestig in die tyd toe die opposisie huise en geboue afgebrand het as wraak teen Duitsland. Hiervan was hy voorsitter en het al die kongresse, met uitsondering van twee, as afgevaardigde bygewoon. Hy was vrederegter vanaf 1906. Hy het ook in die afdelingsraadgedien, eers as ondervoorsitter en sowat twee jaar lank tot sy dood as voorsitter. Hy was sowat 16 jaar lank voorsitter van die Nauwpoortse Skoolraad. Van 1920 tot 1929 was hy lid van die provinsiale raad en is in 1929 gekies vir die senaat, maar is twee jaar later oorlede.

## Bronne 
*  Le Roux, dr. J.H. en Coetzer, P.W. 1980. *Die Nasionale Party Deel 2. Die eerste bewindsjare 1924–1934: I.* Bloemfontein: Instituut vir Eietydse Geskiedenis, die Universiteit van die Oranje-Vrystaat.
*   Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. ''Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee''. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
Elbphilharmonie

200px
200px
**Elbphilharmonie Hamburg**

**HafenCity, Hamburg**

----

**Argitekte**

200px
Jacques Herzog en Pierre du Meuron

----

**Verdiepings**

26 (met 29 hysbakke)

----

**Oprigting**

2006–2016

----

**Boumateriaal**

160px

Bakstene (historiese stoorhuis van 1962/63)

----

Glas, staal, beton (nuwe boonste verdiepings)

----

**Kommersiële gebruik**
200px

Konserthuis

----

Hotel met 244 kamers

----

Woonstelgebou met 45 woonstelle

----

Parkeerhuis

----

**Eienaar**

Stad Hamburg

----

**Webtuiste**
*elbphilharmonie.de*

[duimnael|links|300px|Die konserthuis se glas-, staal- en betondak versinnebeeld [Seegolf|seegolwe en het die potensiaal om een van die nuwe ikoniese bakens van Duitsland se kultuurbedryf te word. Sonlig en weerstoestande skep 'n gedurig veranderende kleurespel op sy glasfasade. Die foto, geneem deur Wikipedia-bydraers tydens 'n rondvaart in Hamburg se seehawe, wys die suidaansig van die gebou]]
duimnael|links|300px|Vensterskoonmakers besig met hul werk
Die **Elbphilharmonie** (in die omgangstaal ook kort **„Elphi“** genoem) is 'n konserthuis in die Noord-Duitse hawestad Hamburg wat in 2016 voltooi is. Dit word onder die grootste, mees moderne en - ten opsigte van sy akoestiek - ook beste konsertsale ter wêreld gereken. Die gebou met 'n hoogte van 110 meter het in die weste van Hamburg se nuwe moderne hawebuurt HafenCity teen die Elberivier se regteroewer ontstaan, in 'n gebied wat vroeër deur hawebekkens en stoorhuise met hul tradisionele baksteenargitektuur oorheers is. Vir die Elbphilharmonie, wat teen 'n koste van €866 miljoen op die riviereiland Grasbrook opgerig is, is eweneens dele van 'n voormalige kakaostoorhuis van 1963 gebruik.

## Eksterne skakels 
;Argitektuur
----
*  *AW Architektur & Wohnen: Symphonie aus Stahl und Glas - Hamburger Elbphilharmonie*
*  *detail.de: blog | Architektur - Elbphilharmonie: Komplexe gebogene Glasfassade*
*  *Meerblog - Erlebnis Architektur: Das Klangschiff*
Hooggeregshof van Suid-Afrika

: *Moenie verwar word met die huidige Hoogste Hof van Appèl, Suid-Afrika nie.*

Die **Hooggeregshof van Suid-Afrika** was van 1910 tot 1997 'n hoër hof in Suid-Afrika gewees. Dit het uit verskeie provinsiale en plaaslike afdelings met jurisdiksie oor spesifieke geografiese gebiede bestaan, asook 'n Appèlafdeling wat die hoogste appélhof in die land was. Dit moet nie met die moderne Hoogste Hof van Appèl, wat in 1997 gestig is, verwar word nie.

## Geskiedenis 
Die Unie van Suid-Afrika is in 1910 uit vier Britse kolonies gestig. Die hoogste howe van hierdie kolonies het provinsiale afdelings van die nuwe Hooggeregshof van Suid-Afrika geword. 'n Appèlafdeling is geskep as 'n suiwer appélhof met 'n hoër gesag as die provinsiale afdelings. Dit was die setel van 'n paar van die land se mees uitgelese regters, soos C.J. Innes, C.J. Watermeyer, J.A. Galgut, C.J Wessels en J.A. Schreiner.

In 1994 is die Konstitusionele Hof van Suid-Afrika geskep, wat 'n hoër gesag as die Appèlafdeling het, maar dit kon slegs grondwetlike aangeleenthede aanhoor. Die Appèlafdeling was dus steeds die hoogste hof vir nie-grondwetlike aangeleenthede.

In 1997 word die Appèlafdeling die Appèlhof van Suid-Afrika en kry dit grondwetlike jurisdiksie, hoewel die stelsel van twee hooggeregshowe gebly het: die Grondwetlike Hof was die hoogste hof rakende grondwetlike aangeleenthede, maar die Appèlhof van Suid-Afrika was die hoogste hof rakende nie-grondwetlike aangeleenthede.

## Afdelings 
* AA – Appèlafdeling
* KPA – Kaapse Provinsiale Afdeling
** GW – Griekwaland-Wes Plaaslike Afdeling/1969 NK – Noord-Kaapse Afdeling
** OK – Oos-Kaapse Afdeling
* NPA – Natalse Provinsiale Afdeling
** D – Durban en Kus Plaaslike Afdeling
* OPA – Oranje-Vrystaatse Provinsiale Afdeling
* TPA – Transvaalse Provinsiale Afdeling
** WPA – Witwatersrandse Plaaslike Afdeling
* SWA – Suidwes-Afrika Afdeling (1960–1981)

## Eksterne skakels
Bobbejaan-se-dood

**Bobbejaan-se-dood** of **gemsbokhoring** (*Sansevieria pearsonii*) is 'n spesie in die genus *Sansevieria* in die divisie van bedeksadiges (blomdraende plante, Angiospermae) in die koninkryk van plante (Plantae).

## Verspreiding 
Die spesie is inheems aan Angola, Botswana, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die plant in KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo voor. Op die SANBI-rooilys word dit as 'veilig' (LC) gelys.

## Beskrywing 
Dit is 'n meerjarige vetplant wat 1 m hoog kan word en 'n waaier van harde, geribde, silindriese blare het wat mekaar naby die grond oorvleuel. Die blare het 'n skerp punt. Die plant kry are van geurige, roomkleurige blommetjies wat gewoonlik in die nag oop is. Die vrugte is groot oranje bessies wat graag deur voëls gevreet word. Dit groei goed in die skaduwee of halfskaduwee. Die plant groei en versprei vanuit 'n wortelstok en kan groot kolonies vorm. Die blare word geoes omrede dit sterk vesels bevat wat tot tou verwerk word.

## Fotogalery 

Sansevieria desertii 1.jpg
Sansevieria desertii.jpg

## Verwysings
Konstitusionele Hof van Suid-Afrika

Die **Konstitusionele Hof van Suid-Afrika** is die hoogste hof oor grondwetlike (of konstitusionele) sake. Dit was oorspronklik slegs vir grondwetlike aangeleenthede bedoel. Sedert die inwerkingtreding van die Wet op Hoër Howe van 2013 het die Konstitusionele Hof jurisdiksie gekry om enige aangeleentheid aan te hoor, mits dit in belang van geregtigheid is om dit te doen.

duimnael|links|Gebou van die Konstitusionele Hof in Braamfontein, Johannesburg
duimnael|links|Hofsaal van die Konstitusionele Hof
duimnael|links|Voorkant van die Konstitusionele Hof
[duimnael|links|'n Ewige vlam brand op [Konstitusieheuwel in Johannesburg, Suid-Afrika]]
Die hof is deur die Tussentydse Grondwet van 1993 daargestel. Die eerste sessie het in Februarie 1995 begin. Daarna is dit ingevolge die Grondwet van 1996 voorgesit. Die hof is in die stad Johannesburg geleë, waar dit 'n doelgeboude kompleks op Konstitusieheuwel in Braamfontein beset. Die eerste hofsitting in die nuwe gebou is in Februarie 2004 gehou.

Die Konstitusionele Hof bestaan uit elf regters. Hierdie regters word deur die President van Suid-Afrika aangestel uit 'n lys wat deur die Regterlike Dienskommissie opgestel word. Die regters van die hof dien vir 'n termyn van twaalf jaar wat deur die parlement verleng kan word.

Die hof word deur die Hoofregter van Suid-Afrika en sy Adjunkhoofregter gelei. Die Grondwet vereis dat 'n aangeleentheid voor die hof deur minstens agt regters aangehoor moet word. In die praktyk hoor al elf regters bykans elke saak aan. Besluite word deur 'n meerderheid bereik en skriftelike redes word verskaf.

## Huidige regters 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Abraham Kruger

regs|200px|duimnael|Abraham Kruger.

**Abraham Kruger** (plaas Olievenhoutfontein, distrik Burgersdorp, Kaapkolonie, 25 Februarie 1880 – onbekend) was ’n boer op die plaas Damplaats, omgewing Knapdaar, distrik Burgersdorp, politikus en kultuurleier. 

Kruger se ouers was Johannes Abraham en Maria Elizabeth Kruger, née Coetsee. Sy oorgrootvader was 'n neef van pres. Paul Kruger en het deelgeneem aan die opstand van Slagtersnek. Sy plaas Krugerspoort was op Slagtersnek. Hierdie Kruger-voorsaat het na die Suurberge gevlug; daarom is hy nie gevang nie. 

Abraham Kruger het in 1896 lid geword van die Afrikanerbond en is in 1902 gekies as sekretaris en lid van die distriksbestuur. In 1904 het sy begaafdheid as politikus aktief op die voorgrond begin kom; hy is toe gekies as voorsitter van die Bond en het onafgebroke gedien tot 1912. Daarna was hy tot in 1914 voorsitter van die Suid-Afrikaanse Party. Met die stigting van die Nasionale Party was hy 'n Hertzog-man en was saam met L.J. Steytler, later Volksraadslid, by die konferensie op De Aar. Hy het gedien as voorsitter van die distriksbestuur. Hy was meermale afgevaardigde na die Bonds- en later Nasionale Party-kongresse. In 1923 was hy op die Nasionale Party se kongres in Oos-Londen saamroeper van die Kommissie in sake Art. 4 van die Nasionale Programma, die twisappel van die Party. 

Hy was jare lank ouderling van die Gereformeerde Kerk. In die Afdelingsraad het hy uitstekende werk verrig. Gedurende die tyd dat hy in die raad gedien het, het hy meer geld vir sy wyk gekry as al sy voorgangers tesame. Hy was lid van die skoolkommissie en van die skoolraad en het groot belanggestel in dié werk. Vanaf 1925 was hy lid van die hoofbestuur van die Helpmekaar. In 1929 is hy gekies as lid van die hoofbestuur van die Calvinistiese Bond en in 1930 het hy in die uitvoerende raad daarvan gedien. 

In Desember 1929 is hy tydens die stigtingskongres in Bloemfontein gekies op die hoofbestuur van die FAK. Hy was ook een van die provinsiale leier van die FAK in Kaapland. Danksy sy betrokkenheid by die Calvinistiese Bond en FAK is hy beskryf as kultuurdraer en handhawerr. Hy het die kiesafdeling takke van die FAK gestig en g'n onkoste of ongerief was vir hom te groot nie. 

Kruger se stokperdjies was om ’n groot studie van die hemelliggame en ander wetenskaplike onderwerpe te maak. Hiervan was sy goed gevulde boekrakke 'n bewys.

## Gesinslewe 
Kruger is op 25 September 1905 met Annie Venter getroud. Hulle het sewe kinders gehad van wie twee gesterf het toe hulle nog klein was.

## Bron 
*   Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. ''Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee''. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
Gert Kruger

duimnael|regs|200px|Gert Kruger.

**Gert Hendrik Jacobus Kruger** (distrik Burgersdorp, Kaapkolonie, 18 Oktober 1871 –  onbekend) was ’n plaaslike leier in die Nasionale Party en kerkraadslid in die Gereformeerde Kerk

[duimnael|links|270px|Die [Gereformeerde kerk Postmasburg, waarvan die hoeksteen in 1906 gelê is en wat Gert Kruger help bou het.]]

Kruger het grootgeword in die distrik Venterstad, maar in 1888, toe hy 16 of 17 jaar oud was deurgetrek na Griekwaland-Wes en eindelik gaan boer op die plaas Venn, distrik Kuruman. Hy was sedert 1915 ’n getroue ondersteuner van die Nasionale Party en voorsitter van die tak Venn. In 1915 was hy veldkornet en het die voorreg gehad om ’n paspoort na Suidwes-Afrika te gee aan ’n vroeëre veldkornet onder die SAP-regering. Tydens die Rebellie het hy met die opstandelinge gesimpatiseer. Sy tweede vrou, Susanna Levina (geb. 18 Januarie 1888), dogter van Jan Coetzee van Middelburg, Kaap, met wie hy in 1908 getroud is, het die manne onder genl. Kemp gratis van kos voorsien toe hulle oor die plaas getrek het. Uit dié huwelik is blykbaar net ’n dogter, Martha Helena, gebore. 

Kruger was lidmaat van die Gereformeerde Kerke en ouderling van die gemeente Olifantshoek. Hy het die kerk op Postmasburg, waarvan die hoeksteen op 8 Desember 1906 gelê is, help bou terwyl hy daar in die kerkraad gedien het. Gereformeerde eredienste is reeds van 1912 af op die plaas Gamyana en later in die pakkamer van Van Druten se winkel op Olifantshoek gehou. Op Saterdag 18 Oktober 1919 is die hoeksteen van die kerkgebou gelê waarop Afrikaanse bewoording vir die eerste keer voorkom: "Dit is van die Here geskied, dis lieflik voor ons oë" (Psalm 118:23). Op 23 April 1921 het die Gereformeerde kerk Olifantshoek dan ook van die Gereformeerde kerk Postmasburg afgestig, waarna Kruger kerkraadslid van die nuwe gemeente was waarvan hy ook die kerk help bou het. So het hy albei dorpe oor meer as 30 jaar sien groei. Hy was vanaf omstreeks 1928 lid van die afdelingsraad van Kuruman.
## Bron 
*   Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. ''Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee''. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
Wildekatoen

Die **wildekatoen** (*Gossypium herbaceum*)  is 'n plant wat inheems is aan Suid-Afrika. Dit kom in KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo voor asook in Eswatini, Namibië en Botswana.

In Suid-Afrika kom die subspesie *Gossypium herbaceum* L. subsp. *africanum* (Watt) Vollesen voor en dit is op die SANBI-rooilys as 'veilig' gelys.

Hierdie plant word algemeen vir die produksie van katoen gekweek. 

Dit kom voor in die skadu van ander struike of bome en kan 'n wye verskeidenheid van habitatte verdra.

## Fotogalery 

Alg-1.jpg
Alg-frut-5.jpg
Gossypium herbaceum 001.JPG
Gossypium herbaceum subsp africanum, Berg-en-Dal.jpg
Gossypium herbaceum.jpg
Gossypium herbaceum 002.JPG

## Verwysings
Teunis Kruger

regs|200px|duimnael|Teunis Johannes Kruger.

**Teunis Johannes Kruger** (Beestekraal teen die Krokodilrivier, distrik Rustenburg, Transvaal, 7 Julie 1868 –  onbekend) was ’n boer op die plaas Berea in die distrik Burgersdorp, ’n soldaat in die Tweede Vryheidsoorlog en 18 jaar kerkraadslid van die Gereformeerde Kerk.

## Herkoms en vroeë jare 
Kruger se ouers was Theunis Johannes en Magdalena Kruger, geb. De Bruyn. Sy oupa het met dieselfde trek uit die Kaapkolonie na Transvaal gegaan waarmee Paul Kruger gekom het en hy het al die oorloë met die inboorlinge deurgemaak en ook in die Eerste Vryheidsoorlog geveg. Sy vader het ook in al die oorloë en by die Jameson-inval geveg. Teunis Kruger het self as 'n seun van 13 jaar wag gestaan in 1881, en het 'n paar oorloë met die inboorlinge van Transvaal deurgemaak. 

## Tweede Vryheidsoorlog 
In 1899, met die uitbreek van die Driejarige Oorlog, het sy vader met vier seuns, die jongste 12 jaar oud, aangesluit by genl. De la Rey se kommando. Almal het deurgeveg tot die end in 1902. In 1901 is Teunis gevang en ná enige dae uitgelaat op parool. Hy het egter ná 25 dae weer aangesluit en het in verskillende swaar gevegte deelgeneem, te wete te Sterkstroom, Nooitgedacht, Maanhaarrand, Moedwil, Wilgeboomspruit en Middelfontein. Hy het saam met genl. De la Rey op Doornkop wapen neergelê. Die laaste sewe maande van die oorlog het hy as veldkornet onder kmdt. Steenkamp gedien. Drie maal het hy nadat hy gehensop is, onder die vyand uitjaag. 

## Politieke betrokkenheid 
Ná die kongres op De Aar, waar die Nasionale Party in die Kaapland amtelik gestig is, het Louw Steytler, LV, en hy en nog een ander persoon (wie se naam hy later vergeet het), die eerste Nasionale Party-tak op Burgersdorp gestig. Hy was enkele jare lank voorsitter en het ook gedien in die distriksbestuur. In 1914 is hy aangestel as veldkornet, maar het bedank toe die Rebellie uitbreek. Hy het in 1914 twee trokke slagskape aan die gevange rebelle gestuur. Kruger was die eerste 100-ponder (iemand wat £100 tot die saak bygedra het) van die Helpmekaar in Burgersdorp. 

## Huwelikslewe 
Sy eerste huwelik, met Elizabetha, ’n dogter van pres. Paul Kruger, was op 23 September 1888 op Rustenburg. Hulle het vier kinders gehad. Op 23 Augustus 1909 is hy weer getroud, dié keer met Gloudina van Niekerk. Hulle het een kind gehad. Sy tweede vrou is op 27 Oktober 1869 op die plaas Kwaggafontein, distrik Winburg, gebore.

## Lees ook
*Helpmekaar Studiefonds

## Bron 
*   Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. ''Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende artikels in verband daarmee''. Johannesburg: Nasionale Boekmaatskappy.
Johannes Steenkamp

duimnael|regs|200px|Johannes Steenkamp.

**Johannes Jurgens Antonie Steenkamp** (Burgersdorp, Kaapkolonie, 4 Julie 1875 – onbekend) was ’n boer op die plaas Môreson in die distrik Albert, stryder in die Tweede Vryheidsoorlog, kommandant van die Unie-verdedigingsmag asook ’n voorman in die Nasionale Party en Gereformeerde Kerk.

Steenkamp het grootgeword op die plaas Vaalbank in sy geboortedistrik. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog het hy onder genl. Jan Smuts deelgeneem, eers as gewone burger en later as veldkornet tot die einde van die gewapende stryd in 1902. Hy het onder meer by Calvinia en Fraserburg geveg. Tydens die Driejarige Oorlog is hy nooit gevang nie en het die wapen afgelê op Hopetown.

Steenkamp het gehelp om die eerste Nasionale Party-tak te stig (die bron vermeld nie waar nie). Van die Gereformeerde kerk Burgersdorp was hy minstens sewe jaar lank ouderling. Later was hy kommandant in die Verdedigingsmag. 

## Bron 
*   Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. ''Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee''. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
Rooikalkoentjie

Die **rooikalkoentjie** (*Gladiolus alatus*) is 'n geofiet wat endemies aan Suid-Afrika is. Dit kom in die Noord-Kaap vanaf Nieuwoudtville tot Bredasdorp en Caledon voor. Op die SANBI-rooilys word dit as 'veilig' (LC) gelys.

## Fotogalery 

Cape Fynbos - Gladiolus alatus.jpg
Gladiolus alatus Cedarberg South Africa.jpg
Gladiolus alatus nah.JPG
Gladiolus alatus profile Cedarberg South Africa.jpg
Gladiolus alatus-002.jpg

## Verwysings
Magalina Postma

duimnael|regs|200px|Magalina Postma.
[duimnael|regs|180px|Magalina Postma se tweede man, ds. [Dirk Postma jr.]]

**Magalina Margaritha Postma** (vroeër Uys, née Bronkhorst, Koedoespoort, Pretoria, Transvaal, 16 of 26 Desember 1868 – Pretoria, 7 Augustus 1955) was ’n skrywer en leidster in die Vroue-Nasionale Party.

Magalina Bronkhorst was ’n dogter van Philippus Karel Bronkhorst en sy vrou, Anna Elizabeth Zirka Jacoba Erasmus. Sy is op 7 Desember 1886 in Pretoria getroud met Daniel Jacobus Elardus Erasmus van Randjesfontein, Pretoria, wat in 1897 lid was van die kommando wat sir Leander Starr Jameson tydens die Jameson-inval aangekeer het. Op 26 Desember 1898 is sy getroud met Pieter Gysbert Steyn Uys, lid van die Volksraad van die Zuid-Afrikaansche Republiek. Hy is in 1907 in Italië oorlede. Op 20 Januarie 1911 is sy getroud met ds. Dirk Postma, die jongere, ’n seun van die stigter van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika, ds. Dirk Postma. Ds. Postma jr. was van 1884 tot 1888 leraar van die Gereformeerde kerk Fauresmith, van 1889 tot 1890 van Humpata in Angola, van 1891 van die kombinasie Fauresmith-Petrusburg en van 1894 tot 1897 van Steynsburg. In laasgenoemde jaar het hy ’n beroep aangeneem na sy geboortedorp, Rustenburg, waar hy op 6 Mei 1897 as leraar van die plaaslike Gereformeerde kerk bevestig is. Weens insolvensie, wat deels toegeskryf kan word aan die spandabelheid van sy eerste vrou, neem hy op 30 Junie 1905 ontslag en word daarna as predikant afgesit. Hy het tevergeefs probeer om herstel te word en het intussen ’n bestaan gevoer as ’n reisende agent wat boeke en ander ware op die platteland verkoop het. Haar man het hom in enkele spekulatiewe transaksies begewe, maar in onbemiddelde omstandighede op Hopetown in die Karoo gesterf en is aldaar begrawe ná sy dood in 1919. Sy weduwee het blykbaar nie weer getrou het nie.

Magalina Uys was ten tyde van haar huwelik met ds. Postma ’n bekende inwoner van Middelburg, Transvaal. Hier het sy ’n tak van die Vroue- Nasionale Party gestig, waarvan sy voorsitster was. In die tyd ná die Rebellie het sy £100 tot die Helpmekaarfonds bygedra. Sy het deelgeneem aan die vrouedemonstrasie in Pretoria tydens die Rebellie om die regering om amnestie vir die rebelle te vra en het minstens ses jaar lank in die hoofbestuur van die Vroue-Nasionale Party gedien. 

Twee versamelwerke het uit haar pen verskyn: *Stemme uit die vrouekampe gedurende die Tweede Vryheidsoorlog tussen Boer en Brit van 1899 tot 1902* (Potchefstroom, 1925) en *Stemme uit die verlede: ’n versameling van beëdigde verklarings van vroue wat tydens die Tweede Vryheidsoorlog in die konsentrasiekampe verkeer het* (Johannesburg, 1939). 

## Bron 
*   Reitz, Hjalmar en Oost, Harm (reds.), Goodman, I.M. (samesteller). 1931. ''Die Nasionale Boek. 'n Geskiedenis van die ontstaan en groei van die Nasionale Party van Suid-Afrika en wat dit bereik het, tesaam met belangwekkende Artiekels in verband daarmee''. Johannesburg: Nasionale Boek Maatskappy.
Allan McLeod Cormack

**Allan MacLeod Cormack** (23 Februarie 1924 – 7 Mei 1998) was 'n Suid-Afrikaansgebore natuurkundige. In 1979 wen hy en Godfrey Hounsfield die Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde vir die ontwikkeling van rekenaartomografie (mediese CT-skandering). In 2002 is die Orde van Mapungubwe postuum aan hom toegeken vir sy bydrae tot die wetenskap.

## Beknopte biografie 
Cormack is op 23 Februarie 1924 in Johannesburg gebore. Hy was die jongste van drie kinders. Sy ouers, George Cormack en Amelia McLeod Cormack, het kort voor die Eerste Wêreldoorlog uit die noorde van Skotland na Suid-Afrika geëmigreer. Hy word aan die Rondebosch Hoërseunskool in Kaapstad onderrig, waar hy onder andere lid van die debat- en die tennisspan was. Vervolgens studeer by natuurkunde aan die Universiteit van Kaapstad en verwerf sy B.Sc. in 1944. Daarna studeer hy kristallografie aan dieselfde universiteit, en verwerf 'n meestersgraad in 1945.

Van 1947 tot 1949 was hy 'n navorsingstudent aan die Universiteit van Cambridge, waar hy by die Cavendish-laboratorium onder Otto Frisch aan probleme met helium-6 werk. Hier ontmoet hy sy toekomstige vrou, Barbara Seavey, 'n Amerikaanse natuurkundestudent.

In 1950 keer hy na die Universiteit van Kaapstad terug. Ná 'n sabbatsjaar aan die Harvard-universiteit in 1956–57, besluit hy en sy vrou om na die Verenigde State te verhuis. Cormack begin hier as 'n professor aan die Tufts-universiteit te werk. In 1966 kry hy Amerikaanse nasionaliteit.

Hoewel hy hom hoofsaaklik op deeltjiefisika toegespits het, het hy ook in X-strale belanggestel. Hy ontwikkel die teoretiese beginsels vir CT-skandering, 'n metode op wiskundige analise gegrond, waarmee akkurate beeld-rekonstruksie van X-strale verkry kan word. Sy resultate is onderskeidelik in 1963 en 1964 in twee artikels in die *Journal of Applied Physics* gepubliseer. Dit kry egter min aftrek nie, totdat Hounsfield en sy kollegas die eerste CT-skandeerder in 1971 met behulp van Cormacks se teoretiese berekeninge bou. Cormack en Hounsfield het die Nobelprys vir hul afsonderlike bydrae tot die ontwikkeling van die CT-skandeerder gedeel.

Cormack is op 7 Mei 1998 in Winchester (Massachusetts) aan kanker oorlede. Hy was 74 jaar oud.

## Verwysings
Aaron Klug

Sir **Aaron Klug** (1926–2018) was 'n Britse skeikundige en biofisikus van Litause afkoms wat lank in Suid-Afrika gewoon het. Hy ontvang die Nobelprys vir Chemie in 1982, "vir sy ontwikkeling van kristallografiese elektronmikroskopie en die bepaling van die struktuur van biologies belangrike nukleïnesuur-proteïen komplekse".

## Beknopte biografie 
duimnael|links|Van regs na links, prins Claus, dr. A. Klug en sy vrou
Klug is op 11 Augustus 1926 in Želva, Litaue, gebore. Hy is die seun van die Joodse veeboer Lazar en Bella Silin Klug. Op tweejarige ouderdom verhuis hy met sy ouers na Suid-Afrika. Hy gaan in Durban skool en studeer daarna wetenskap aan die Universiteit van die Witwatersrand (B.Sc, 1941) en kristallografie aan die Universiteit van Kaapstad (meerstersgraad, 1947).

Vervolgens verhuis hy na Engeland waar hy sy doktorsgraad in 1953 aan Trinity-kollege in Cambridge verwerf. Aan die einde van 1953 gaan hy na die Birkbeck-kollege van die Universiteit van Londen, waar hy en Rosalind Franklin in John Desmond Bernal se laboratorium werk. Van 1958 tot 1962 was hy by die *Virus Structure Research Group* betrokke.

In 1962 begin hy werk by die pasopgerigte MRC-laboratorium vir Molekulêre Biologie in Cambridge. In die daaropvolgende jare gebruik Klug metodes van X-straaldiffraksie, mikroskopie en strukturele modellering vir die ontwikkeling van kristallografiese elektronmikroskopie. Met behulp van 'n elektronmikroskoop en 'n rekenaar het hy daarin geslaag om drie-dimensionele beelde van makromolekulêre komplekse te bou. Hiermee word 'n reeks twee-dimensionele beelde van kristalle vanuit verskillende hoeke geneem en tot 'n drie-dimensionele beeld gekombineer. Sy tegniek vorm die basis van rekenaartomografie, met die CT-skandeerder as praktiese toepassing daarvan.

Met sy metode kon hy die struktuur van chromatien, DNS en proteïene soos wat in die chromosoom voorkom, sien. Hy het ook tRNS (Transfer RNA) en verskeie virusse vergroot.

Van 1986 tot 1996 was hy die direkteur van die Laboratorium van Molekulêre Biologie.

## Erkenning 
Klug het talle pryse vir sy werk ontvang, onder andere die Heinekenprys vir Geneeskunde (1979), die Louisa Gross Horwitz-prys (1981), die Nobelprys vir Chemie (1982) en die Copley-medalje (1985). In 1988 is hy deur koningin Elizabeth tot ridder geslaan en in 1995 kry hy die Britse *Order of Merit*. In 2005 is die Suid-Afrikaanse Orde van Mapungubwe (goud) vir buitengewone verdienste in die mediese wetenskap aan hom toegeken.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Khami

**Khami** is 'n historiese stad in Zimbabwe. Dit was 1450 tot 1683 die hoofstad van die Torwa-dinastie.

Khami is 22 kilometer van Bulawayo, die hoofstad van die provinsie Matabeleland-Noord geleë. Dit is 'n nasionale monument van Zimbabwe.

Die ruïnes van Khami is sedert 1986 op Unesco se lys van wêrelderfenisgebiede.

## Fotogalery 

Lêer:Khamiruins3.jpg|Die buitemuur
Lêer:Khamiruins2.jpg|Trappe na Khami
Lêer:Khamiruins1.jpg|Deurloop
Lêer:Khami ruins (ZW).jpg|Ruïnes of Khami

## Eksterne skakels 
* Inskrywing op unesco.org
*
Nuwejaarsblom

Die **nuwejaarsblom** (*Gladiolus cardinalis*) is 'n plant wat endemies aan Suid-Afrika is. Dit kom in die Wes-Kaap voor. Op die SANBI-rooilys is dit as 'veilig' (LC) gelys.

Van die plekke waar dit in die wildernis aangetref word is naby Wemmershoek, Mont Rochelle natuurreservaat naby Franschhoek en Bainskloof naby Wellington. Dikwels groei dit naby 'n waterval, wat die ander naam 'watervalblom' verklaar.

Dit is 'n geofiet wat vanweë sy skouspelagtige blomme saam met *G. tristis* reeds in die vroeë 19de eeu gekweek is. Dit het begin in Brittanje en gebeur nou ook in Frankryk, Duitsland, die Verenigde State en Nederland. Dit het talle kultivars en kruisteeltprodukte opgelewer.

Die blombol is eiervormig en word nie dikker as 'n neut nie. Daaruit groei 'n regop, stywe stingel wat 50&nbsp;cm hoog kan word met daarop 'n stekel van vyf of ses rooi blomme. Die blare groei reguit. Hulle is stewig, glad, lansvormig en groen van kleur.

## Fotogalery 

Gladiolus cardinalis & Eryngium bourgatii (9344368816).jpg|Saam met *Eryngium bourgatii*
Gladiolus cardinalis (5911887374).jpg
Gladiolus cardinalis (5914814593).jpg
Gladiolus cardinalis (9341573591).jpg
Waterfall lily (Gladiolus cardinalis) 1.jpg
Gladiolus cardinalis (5940018639).jpg

## Verwysings
Eryngium bourgatii

***Eryngium bourgatii*** is 'n meerjarige plant wat deel van die Apiaceae familie is. Die spesie is inheems in Frankryk, Marokko en Spanje. Van die gebiede waar dit aangetref word is die Pireneë en Israel.

Dit is 'n meerjarige plant wat 20 – 40&nbsp;cm groot kan word en opval deur sy blou kleur. Dit het 'n baie stekelrige dik en regop stam. Die blare is leeragtig en het segmente wat langwerpig of gekartel is.

Dit word in talle streke in tuine aangeplant. Die blomme trek insekte.

## Infraspesies 
Die spesie het twee infraspesies:
* *Eryngium bourgatii var. atlanticum* Ball
* *Eryngium bourgatii var. bourgatii*

## Fotogalery 

Eryngium bourgatii (Umbelliferae) flower HDR.jpg
Eryngium bourgatii (Umbelliferae) flowers and bees.JPG
ERYNGIUM BOURGATII - BÒFIA - IB-363 (Panical blau).JPG
Eryngium bourgatii 1.jpg
Vallée du Marcadau 29.JPG

## Verwysings
Yahya Jammeh

**Yahya A.J.J. Jammeh Balili Mansa**, gebore 25 Mei 1965 in die dorp Kanilai in die Foni Kansala-distrik,

## Militêr 
Op 1 April 1984 tree hy in diens van die Nasionale Gendarmerie van Gambië en word in 1987 'n offisier. In 1993 ontvang hy militêre opleiding in Port McClellan in Alabama (VS) en word op 28 Augustus 1996 'n kolonel in die leër.

## President 
In 1994 voer hy as 29-jarige luitenant 'n staatsgreep uit en word president van Gambië. Later het hy vier keer 'n verkiesing met verskeie partye gewen. Die laaste een in 2011 is egter nie deur die leiers van die Ecowas-state erken nie, omrede daar "intimidasie en onderdrukking" plaasgevind het. In 2013 het hy sy land uit die Britse Statebond onttrek, wat sy isolasie net versterk het. Hy het Engels as die amptelike taal afgeskaf en dit met Arabies vervang. Hy het toe ook verklaar dat sy lot net in die hande van Allah was en dat hy 'n miljard jaar sou regeer.

Die ECOWAS-magte het nouliks teenstand ondervind omrede die hoof van die Gambiese leër Ousman Badjie sy trou aan Barrow verklaar het. In Ekwatoriaal-Guinee het die opposisieparty *Convergence for Social Democracy (CPDS)* Jammeh se aankoms met hoon begroet. Dié land se leier Teodoro Obiang Nguema het ook deur 'n staatsgreep  -teen sy oom- aan die mag gekom en is reeds sedert 1979 president. Die land het nie die Statuut van Rome wat die Internasionale Kriminele Hof gestig het, onderteken nie, wat beteken dat Jammeh nie hoef te vrees om vir Misdade teen die Mensdom voor hierdie hof gedaag te word nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Gendarmerie

duimnael|

'n **Gendarmerie** (verbastering van die Franse ''gens d' armes*, krygsvolk, letterlik *mense met wapens'') is 'n gewapende diens wat algemene polisietake uitvoer en (van oorsprong) 'n onderdeel van die weermag is. Hierdie polisiesoldate is oorspronklik verspreid oor die platteland in kasernes gehuisves. Voor telefoon- en radioverbindings kon sulke eenhede (veral snags) vinnig en in groot getalle gemobiliseer word. Dit is veral effektief teen die bestryding van misdaadbendes aangewend.

## Voorbeelde 
duimnael|'n Lid van die Turkse gendarmerie op wagdiens.

* België: *Rijkswacht/Gendarmerie* (opgehef na eenwording van die polisiedienste in 2001)
* Frankryk: *Gendarmerie Nationale*
* Italië: *Carabinieri*
* Spanje: *Guardia Civil*
* Portugal: *Guarda Nacional Republicana*
* Nederland: *Koninklijke Marechaussee*
* Roemenië: *Gendarmerie Romania*

Bovermelde lande (met uitsondering van België) maak deel uit van 'n gesamentlike Europese Gendarmerie (*Eurogendfor*).

* Oostenryk: *Bundesgendarmerie* (opgehef in 2005)
* San Marino: *Gendarmeria*
* Turkye: *Jandarma*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Andhra Pradesh

**Andhra Pradesh** (Telugu: ఆంధ్ర ప్రదేశ్ *Āndhra Pradēś* [ˈɑːndʰrʌ prʌˈdeːɕ] , Sanskrit vir: "land van die Andhra"; Andhra was 'n volk in antieke Indië) is 'n deelstaat in sentraaloostelike Indië. Van die ander groot stede is Vijayawada en Visakhapatnam. Die deelstaad se geografie word gekenmerk deur die Oos-Ghats, asook die twee riviere Godavari en Krisjna.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf 
*
Maharashtra

**Maharashtra** (Marathi: महाराष्ट्र, *Mahārāṣṭra*, [mʌɦɑːˈrɑːʂʈrə], ) is 'n deelstaat in die sentraalweste van Indië. Die hoofstad en grootste stad is Mumbai. Van die ander groot stede is Aurangabad, Kalyan-Dombivali, Nagpur, Nashik, Navi Mumbai, Pimpri-Chinchwad, Pune, Solapur, Thane en Vasai-Virar. Die bevolking praat Marathi en bestaan veral uit Marathi's. Naas die ampstaal word onder andere Konkani gepraat. Die Bene Israel was 'n histories belangrike etniese groep in dié deelstaat, maar die meeste van hulle het hulle in Israel gevestig. Die deelstaat se geografie word gekenmerk deur die Wes-Ghats, asook die Godavari en die Krisjna, twee van die grootste riviere van Indië.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*
Goedjarat

**Goedjarat** (Goedjarati: ગુજરાત, *Gujarāt*, [guʤəˈrɑːt], ; Hindi: गुजरात) is 'n groot deelstaat in die weste van Indië. Die hoofstad is Gandhinagar en die grootste stad Ahmedabad. Van die ander groot stede is Rajkot, Surat en Vadodara. Die bevolking praat Goedjarati en bestaan veral uit Goedjarati's. Deur die suide van die deelstaat vloei die Narmada, een van die groot riviere in Indië.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*
Keiser van die Hele Rusland

**Keiser van die Hele Rusland** (Russies: Императоръ Всероссійскій, *Imperator Wserossiiski*) was van 1721 tot 1917 die titel van die heerser van die Russiese Ryk. Die vroulike vorm is **Keiserin van die Hele Rusland** (Russies: Императрица Всероссійская, *Imperatritsa Wserossiiskaja*). Dit is geskep ná die Russiese oorwinning in die Groot Noordelike Oorlog en is ’n aanpassing van die vorige titel, "Tsaar van die Hele Roes". Die laaste deel van die titel is gebruik sedert die bewind van die grootprinse van Wladimir.

## Titel 
Artikel I van die basiese wette van die Russiese Ryk bepaal dat die Keiser van die Hele Rusland ’n outokratiese monarg sonder perke is. "God self beveel" dat sy oppergesag gehoorsaam word.

Die volle titel van keisers het begin met *Ons, deur Gods genade, Keiser en Outokraat van die Hele Rusland . . .* (Мы, Божию Милостию, Император и Самодержец Всероссийский . . .; *Mi, Bozjijoe Milostijoe, Imperator i Samodjerzjets Wserossiiski* . . .). Daarna het ’n lang lys gevolg van al sy titels en die gebiede onder sy beheer.

In sommige gevalle, wat deur die wet bepaal is, kon die "Afgekorte Keiserlike Titel" gebruik word, wat heelwat minder titels en name bevat het, en in uitsonderlike gevalle die "Kort Keiserlike Titel", met net ’n paar name. In alle gevalle is die titel afgesluit met "ens., ens., ens."

## Geskiedenis 
Die titel is in 1721 aan Pieter die Grote gegee. Ná die oorwinning in die Groot Noordelike Oorlog en die ondertekening van die Verdrag van Nystad, het die Russiese senaat en sinode besluit om die titel "volgens die gebruik van die Romeinse senaat" aan Pieter toe te ken uit dankbaarheid vir sy leierskap en sy oorwinning in die "Sweedse Oorlog".

Pieter het die titel op 2 November 1721 aanvaar. Ander lande het dit mettertyd erken: Nederland en Pruise dadelik, Swede in 1723, die Ottomaanse Ryk in 1739, Brittanje en Oostenryk in 1742, Frankryk en Spanje in 1745 en die Pools-Litause Gemenebes in 1764. Daarna is na Rusland verwys as die Russiese Ryk.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia