Toekomsstudies

[duimnael|upright=1.3|[Moore se wet is 'n voorbeeld van toekomsstudies; dit is 'n statistiese versameling van verlede en huidige tendense met die doel om toekomstige tendense akkuraat te ekstrapoleer.]]
**Toekomsstudies**, **toekomskunde**, **toekomsnavorsing** of **futurologie** is die stelselmatige interdissiplinêre en holistiese ondersoek na moontlike, waarskynlike en verkieslike toekomstige ontwikkelings, met die fokus op sosiale, tegnologiese, ekonomiese, omgewings- en politieke tendense om ingeligte besluitneming te midde van onsekerheid te ondersteun. Toekomsstudies fokus dus op die studie van sosiale/tegnologiese vooruitgang, en ander omgewingstendense; dikwels met die doel om te ondersoek hoe mense in die toekoms sal leef en werk. Voorspellingstegnieke, soos vooruitskouing en vooruitskatting, kan toegepas word, maar hedendaagse toekomsstudiewetenskaplikes beklemtoon die belangrikheid daarvan om alternatiewe toekomste stelselmatig te ondersoek. 

Anders as deterministiese voorspelling, oorweeg dit eksplisiet verskeie alternatiewe toekomste eerder as 'n enkele voorspelling, en sluit metodes soos die Delphi-tegniek vir kundige konsensus, scenariobeplanning vir narratiewe verkenning van onsekerhede, tendens-ekstrapolasie vanaf historiese data, en terugvoorspelling vanaf gewenste eindtoestande in om vereiste aksies te identifiseer.

Die veld, wat ontstaan het met wortels in vroeë 20ste-eeuse sosiologiese ondersoeke, maar ná die Tweede Wêreldoorlog geformaliseer is deur instellings soos die RAND Korporasie, het in die 1960's prominensie verwerf via instrumente soos die Delphi-metode wat deur Olaf Helmer en Norman Dalkey ontwikkel is, wat beleid beïnvloed het op gebiede soos verdedigingsstrategie en hulpbronbestuur. Noemenswaardige toepassings sluit in korporatiewe scenario-oefeninge by firmas soos Royal Dutch Shell, wat die 1973-oliekrisis voorsien het, en regeringsvoorspellingsprogramme in organisasies soos die Europese Kommissie, hoewel die dissipline kritiek in die gesig staar vir af en toe oormatige afhanklikheid van spekulatiewe narratiewe wat afwyk van empiriese bevestiging, soos gesien in betwiste projeksies soos dié in die verslag *The Limits to Growth*.

In teenstelling met die fisiese wetenskappe waar 'n nouer, meer gespesifiseerde stelsel bestudeer word, gaan toekomsstudies oor 'n veel groter en meer komplekse wêreldstelsel. Die metodologie en kennis is veel minder bewys as in die natuurwetenskap en sosiale wetenskappe soos sosiologie en ekonomie. Daar is 'n debat oor of hierdie dissipline 'n kuns of wetenskap is, en dit word deur sommige beskryf as pseudowetenskap, nietemin is die Vereniging van Professionele Futuriste in 2002 gestig, en het in 2017 'n Vooruitsigvaardigheidsmodel ontwikkel, en dit is nou moontlik om dit akademies te studeer, byvoorbeeld aan die Universiteit van  Stellenbosch en die Vrye Universiteit van Berlyn in huldiploma en  meesterskursusse.  Om inklusiewe en interdissiplinêre besprekings oor toekomsstudies te bevorder, het UNESCO 2 Desember as Wêreldtoekomsdag verklaar.

Dus omvat die definiërende eienskappe van toekomsstudies,  'n mengsel van kuns en wetenskap, met die klem op kreatiwiteit in die visualisering van verkieslike toekoms, terwyl ontledings gegrond word in oorsaaklike tendensanalise en oorsaaklike realisme om vooroordele in institusionele vooruitskattings te verminder.

## Strategiese oorsig 
Toekomsstudies is 'n interdissiplinêre veld wat tendense versamel en analiseer, met beide leek- en professionele metodes, om moontlike toekomste saam te stel. Dit sluit in die ontleding van die bronne, patrone en oorsake van verandering en stabiliteit in 'n poging om vooruitsig te ontwikkel. Wêreldwyd word die veld verskillend verwys as **toekomsstudies**, **toekomsnavorsing**, **strategiese vooruitsig**, **futuristiek**, **toekomsdenke**, **toekomsvorming**, en **futurologie**. Toekomsstudies en strategiese vooruitsig is die mees gebruikte terme in die akademiese veld.
**Vooruitsig** was die oorspronklike term en is die eerste keer in hierdie sin gebruik deur H.G. Wells in 1932. "Futurologie" is 'n term wat algemeen in ensiklopedieë voorkom, maar word vandag byna uitsluitlik deur nie-praktisyns gebruik, ten minste in die Engelssprekende wêreld. "Futurologie" word gedefinieer as die "studie van die toekoms". Die term is in die middel-1940's deur die Duitse professor Ossip K. Flechtheim geskep, wat dit voorgestel het as 'n nuwe tak van kennis wat 'n nuwe wetenskap van waarskynlikheid sou insluit. Hierdie term het in onlangse dekades uit die guns geval omdat moderne praktisyns die belangrikheid beklemtoon van alternatiewe, geloofwaardige, verkieslike en meervoudige toekomste, eerder as een monolitiese toekoms, en die beperkings van voorspelling en waarskynlikheid, teenoor die skepping van moontlike en verkieslike toekomste.

## Definisie en omvang
### Kernbeginsels
Toekomsstudies is gegrond op die aanname dat die toekoms bestaan as 'n domein van potensiaal, bestaande uit veelvuldige alternatiewe paaie eerder as 'n enkele, onvermydelike uitkoms. Hierdie beginsel van pluraliteit van toekoms verwerp streng determinisme en erken dat terwyl toestande in die verlede en die hede moontlikhede beperk, menslike keuses, onvoorsiene gebeure en opkomende faktore uiteenlopende trajekte genereer. Sentraal tot die veld is die afbakening van moontlike toekomste (alle logies denkbare scenario's), waarskynlike toekomste (dié wat deur tendense en bewyse ondersteun word), en verkieslike toekomste (dié wat as wenslik geëvalueer word op grond van etiese, sosiale of strategiese kriteria). Hierdie kategorieë lei sistematiese ondersoek om bewustheid verder as onmiddellike realiteite uit te brei.

’n Fundamentele postulaat van toekomsstudies is menslike agentskap en doelgerigte optrede, naamlik die aanname dat individue, organisasies en samelewings oor die vermoë beskik om toekomstige ontwikkelings te antisipeer, te beïnvloed en aktief te vorm deur ingeligte besluite. Hierdie benadering kontrasteer met passiewe voorspelling deur proaktiewe intervensie te beklemtoon, dikwels met behulp van instrumente soos scenario-beplanning, waar strategieë teen uiteenlopende onsekerhede getoets word. Toekomsstudies veronderstel gevolglik dat kennis van alternatiewe toekomsmoontlikhede besluitnemingsvermoë versterk en risiko’s verminder, en sodoende ’n toegepaste oriëntasie ten opsigte van beleid, besigheid en maatskaplike leiding ondersteun.

Die veld gebruik 'n interdissiplinêre en holistiese raamwerk wat empiriese data uit wetenskappe, sosiale dinamika, tegnologie en etiek integreer om komplekse, onderling gekoppelde stelsels te modelleer. Dit prioritiseer langtermynhorisonne – tipies dekades – bo korttermyn-ekstrapolasie, en insluit swak seine van verandering en wild cards (lae waarskynlikheid, hoë-impak gebeurtenisse) om lineêre aannames uit te daag. Normatiwiteit is inherent, aangesien studies nie net toekomste karteer nie, maar ook voorspraak maak vir verkieslike toekomste, ingelig deur waardes soos volhoubaarheid en billikheid, hoewel evaluerings van voorkeur steeds onderhewig is aan debat onder praktisyns.
Epistemologiese beginsels beklemtoon sistematiese kennisbou, deur te steun op oorsaaklike analise van tendense terwyl inherente onsekerhede en die beperkings van vooruitsig erken word. Anders as spekulatiewe fiksie, vereis toekomsstudies noukeurigheid: bewerings moet toetsbaar wees teen bewyse, met metodes wat gevalideer word deur terugwerkende krag (verifiëring van scenario's teen historiese uitkomste). Hierdie bewysgebaseerde benadering verminder vooroordele in institusionele voorspellings, soos oormatige afhanklikheid van kwantitatiewe modelle wat kwalitatiewe insigte of diskontinue verskuiwings onderskat.

### Onderskeid van verwante velde
Drie faktore onderskei gewoonlik toekomsstudies van die navorsing wat deur ander dissiplines uitgevoer word (hoewel al hierdie dissiplines in verskillende mate oorvleuel). Eerstens ondersoek toekomsstudies dikwels tendense om moontlike, waarskynlike en verkieslike toekomste saam te stel, tesame met die rol wat "wilde kaarte" in toekomstige scenario's kan speel. Tweedens probeer toekomsstudies tipies om 'n holistiese of stelsel siening te verkry, gebaseerd op insigte uit 'n reeks verskillende dissiplines, wat oor die algemeen fokus op die STEEP-kategorieë van Sosiaal, Tegnologies, Ekonomies, Omgewing en Polities. Derdens daag toekomsstudies die aannames agter dominante en mededingende sieninge van die toekoms uit en ontleed dit. Die toekoms is dus nie leeg nie, maar belaai met verborge aannames. Byvoorbeeld, baie mense verwag die ineenstorting van die aarde se ekosisteem in die nabye toekoms, terwyl ander glo dat die huidige ekosisteem onbepaald sal voortbestaan. 'n Vooruitsigbenadering sou poog om die aannames wat sulke sieninge ondersteun, te analiseer en uit te lig.

Dus toekomsstudies verskil hoofsaaklik van voorspelling in die klem op die verkenning van verskeie geloofwaardige toekomste eerder as die voorspelling van 'n enkele, waarskynlike uitkoms gebaseer op historiese tendense. Voorspelling steun op kwantitatiewe metodes soos lineêre regressie en veronderstel 'n grootliks deterministiese toekoms waar vorige patrone voortduur met geringe variasies, dikwels gefokus op korttermynhorisonne van 1 tot 5 jaar. Vroeë westerse voorbeelde sluit Thomas More se *Utopia* (1516) in, waarin 'n toekomstige samelewing armoede en ellende oorkom het.

Vooruitgang in wiskunde in die 17de eeu het pogings aangemoedig om statistiese en waarskynlikheidskonsepte te bereken. Objektiwiteit  is gekoppel aan kennis wat in numeriese data uitgedruk kon word. In die 18de eeu in Brittanje het beleggers wiskundige formules opgestel om die toekomstige waarde van 'n bate te bepaal. In 1758 het die Franse ekonoom François Quesnay voortgegaan om 'n kwantitatiewe model van die hele ekonomie te vestig, bekend as die *Tableau Economique*, sodat toekomstige produksie beplan kon word. Intussen het Anne Robert Jacques Turgot die wet van afnemende opbrengste vir die eerste keer geartikuleer. In 1793 het die Chinese burokraat Hong Liangji toekomstige bevolkingsgroei voorspel.

Die Industriële Rewolusie was op die punt om oor die Europese vasteland te versprei, toe Thomas Malthus in 1798 *An essay on the principle of Population as it affects the Future Improvement of Society* gepubliseer het. Malthus het optimistiese utopieë en teorieë van vordering bevraagteken. Malthus se vrees oor die oorlewing van die menslike ras word beskou as 'n vroeë Europese distopie. Vanaf die 1830's het Auguste Comte teorieë van sosiokulturele evolusie|sosiale evolusie ontwikkel en beweer dat *metapatrone* in sosiale verandering onderskei kon word. In die 1870's het Herbert Spencer Comte se teorieë met Charles Darwin se biologiese evolusieteorie gemeng. Sosiale Darwinisme het gewild geword in Europa en die VSA. Teen die laat 19de eeu het die geloof in menslike vordering en die triomf van wetenskaplike uitvinding geheers, en wetenskapsfiksie het 'n gewilde toekomstige narratief geword. In 1888 het William Morris *News from Nowhere* gepubliseer, waarin hy geteoretiseer het oor hoe werktyd verminder kon word.

### Vroeë 20ste eeu 
duimnael|Voorblad van Wells se *The War That Will End War* (1914).
Die Britse H.G. Wells het die genre van "ware wetenskapsfiksie" aan die begin van die eeu gevestig. Wells se werke was veronderstel om op soliede wetenskaplike kennis gegrond te wees. Wells het 'n voorloper geword van sosiale en tegnologiese voorspelling. 'n Reeks tegnologies-optimistiese koerantartikels en boeke is tussen 1890 en 1914 in die VSA en Europa gepubliseer. Na Eerste Wêreldoorlog het die Italiaanse Futurisme-beweging onder leiding van Filippo Tommaso Marinetti moderniteit verheerlik. Sowjet-futuriste, soos Vladimir Mayakovsky, David Burliuk, en Vasily Kamensky, het deur die 20ste eeu teen amptelike kommunistiese kultuurbeleid gestry. In Japan het futuriste na die Eerste Wêreldoorlog aanslag gekry deur die Meiji-era te veroordeel en spoed en tegnologiese vordering te verheerlik.

Met die einde van Eerste Wêreldoorlog het belangstelling in statistiese voorspelling toegeneem. In statistiek is 'n voorspelling, 'n berekening van die grootte of waarskynlikheid van 'n toekomstige gebeurtenis. Voorspelling bereken die toekoms, terwyl 'n beraming poog om die waarde van 'n bestaande hoeveelheid vas te stel. In die Verenigde State het president Herbert Hoover in 1929 'n Navorsingskomitee oor Sosiale Tendense onder leiding van William F. Ogburn gestig. Verlede statistieke is gebruik om tendense te karteer en dié tendense in die toekoms te projekteer. Beplanning het deel geword van die politieke besluitnemingsproses na Tweede Wêreldoorlog toe kapitalistiese en kommunistiese regerings wêreldwyd voorspellende voorspellings geproduseer het. en die positivistiese idee van "die een voorspelbare toekoms" in twyfel getrek is.

### 1960's Toekomsnavorsing 
In 1954 het Robert Jungk 'n kritiek op die VSA en die veronderstelde kolonisasie van die toekoms gepubliseer in *Tomorrow is already Here*. Fred L. Polak het in 1961 *Images of the Future* gepubliseer, wat 'n klassieke teks oor die verbeelding van alternatiewe toekomste geword het. In die 1960's is mensgesentreerde metodes van toekomsstudies in Europa ontwikkel deur Bertrand de Jouvenel en Johan Galtung. Die positivistiese idee van 'n enkele toekoms is uitgedaag deur wetenskaplikes soos Thomas Kuhn, Karl Popper, en Jürgen Habermas. Toekomsstudies het homself as 'n akademiese veld gevestig toe sosiale wetenskaplikes positivisme as 'n geloofwaardige teorie van kennis begin bevraagteken het en in plaas daarvan na pluralisme gewend het. By die 1967 Eerste Internasionale Toekomsnavorsingskonferensie in Oslo, is navorsing oor stedelike uitbreiding, honger, en onderwys aangebied. In 1968 het Olaf Helmer van die RAND Korporasie toegegee: "’n Mens begin besef dat daar 'n magdom moontlike toekomste is en dat hierdie moontlikhede op verskillende maniere gevorm kan word". Toekomsstudies het gewerk op die basis dat 'n menigte moontlike toekomste beraam, voorspel en gemanipuleer kon word.

Toekomsstudies is ontwikkel as 'n empiriese navorsingsveld. Geïnspireer deur Herman Kahn se publikasies, het toekomsstudies tegnieke soos scenario-beplanning, spelteorie, en rekenaarsimulasies gebruik. Historici, politieke wetenskaplikes en sosioloë wat betrokke was by kritiese toekomsstudies, soos Ossip K. Flechtheim, en Johan Galtung, het die grondslag gelê vir vredes- en konflikstudies as 'n akademiese dissipline.

Die internasionale akademiese dialoog oor toekomsstudies is geïnstitusionaliseer in die vorm van die Wêreldtoekomsstudiesfederasie (WFSF), wat in 1967 gestig is. Die eerste doktorale program oor die Studie van die Toekoms is in 1969 aan die Universiteit van Massachusetts deur Christopher Dede en Billy Rojas gestig. Dede het ook in 1975 'n meestersgraadprogram aan die Universiteit van Houston–Clear Lake gestig. In 1976 is die M.A.-program in Openbare Beleid in Alternatiewe Toekomste aan die Universiteit van Hawaii by Manoa gestig.

### Vooruitskatting en verdere ontwikkeling 
duimnael|World3 Model Standaard soos getoon in *The Limits to Growth*
Alvin & Heidi Toffler se topverkoper *Future Shock* in 1970 het hoofstroom aandag gegenereer vir toekomsstudies oor die post-industriële ekonomie. Dit het die metafoor van golwe gewild gemaak om die ekonomiese en sosiale veranderinge wat die Verenigde State ervaar het, te beskryf. Die outeurs het die eerste golf geïdentifiseer as die landbousamelewing, die tweede golf as industriële samelewing en die ontluikende derde golf as inligtingsamelewing. In die 1970's het toekomsstudies minder op Koue Oorlog scenario's gefokus en eerder geworstel met die impak van versnelde globalisering. Pioniers van globale toekomsstudies sluit in Pierre Wack van Royal Dutch Shell, die Interfuture-groep by die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO) en die Klub van Rome. Die Klub van Rome het die politieke status quo in 1972 uitgedaag met die verslag *Die Perke aan Groei* deur rekenaarsimulasies van ekonomiese groei langs projeksies van bevolkingsgroei te plaas.

Die 1972-verslag "*The Limits to Growth*" het omgewingsagteruitgang stewig op die politieke agenda gevestig. Die omgewingsbeweging het van die industrie en beleidmakers geëis om langtermyn-implikasies in ag te neem wanneer hulle in kragsentrales en infrastruktuur beplan en belê.

Die 1990's het 'n toename in toekomsstudies gesien ter voorbereiding van die Verenigde Nasies se Millennium-ontwikkelingsdoelwitte, wat in 2000 as internasionale ontwikkelingsdoelwitte vir die jaar 2015 aangeneem is. Dwarsdeur die 1990's is groot tegnologie-vooruitskouingsprogramme van stapel gestuur wat nasionale en streekstrategieë oor wetenskap, tegnologie en innovasie beïnvloed het. Voor die 1990's is "vooruitsig" selde gebruik om toekomsstudies, futurologie of voorspelling te beskryf. Vooruitsigprognose het gedeeltelik staatgemaak op die metodologieë wat ontwikkel is deur die Franse pioniers van "vooruitsigte"-navorsing, insluitend Bertrand de Jouvenel. Vooruitsigpraktisyns het gepoog om bewysgebaseerde insigte vir die toekoms in te samel en te evalueer. Vooruitsignavorsingsuitsette het gefokus op die identifisering van uitdagings en geleenthede, wat as intelligensie op 'n strategiese vlak aangebied is. Praktisyns was geneig om op spesifieke maatskappye of ekonomiese streke te fokus, terwyl hulle geen poging aangewend het om vir spesifieke probleme te beplan nie.

In die 1990's het verskeie toekomsstudiepraktisyns probeer om 'n samehangende raamwerk vir die toekomsstudie-navorsingsveld te sintetiseer, insluitend Wendell Bell se tweedelige werk, *The Foundations of Futures Studies*, en Ziauddin Sardar se *Rescuing all of our Futures*.

## Vooruitskatting en toekomstegnieke 
Toekomstegnieke of -metodologieë kan beskou word as "raamwerke om sin te maak van data wat gegenereer word deur gestruktureerde prosesse om oor die toekoms te dink". Daar is geen enkele stel metodes wat geskik is vir alle toekomsnavorsing nie. Verskillende toekomsnavorsers bevorder doelbewus of onbedoeld die gebruik van voorkeurtegnieke bo 'n meer gestruktureerde benadering. Die keuse van metodes vir gebruik op toekomsnavorsingsprojekte is tot dusver oorheers deur die intuïsie en insig van praktisyns; maar kan beter 'n gebalanseerde keuse van tegnieke identifiseer deur erkenning van vooruitsig as 'n proses tesame met vertroudheid met die fundamentele eienskappe van die mees algemeen gebruikte metodes.

Futuriste gebruik 'n diverse reeks vooruitskatingss- en vooruitsigmetodes, insluitend:
* Vooruitskattingraamwerk
* Voorspellingsmarkte
* Kousale gelaagde analise (KGA)
* Omgewingskandering
* Horisonskandering
* Scenariometode
* Onderwys en Leer 
* Delphi-metode, insluitend Delphi intyds
* Toekomsgeskiedenis
* Media-moniteringsdiens
* Terugsending (eko-geskiedenis)
* Kruisimpak-analise
* Toekomswerkswinkels
* Drie Horisonne (3H)
* Saad van Goeie Antroposene 
* Antisiperende aksieleer
* Voorspellende analise
* Analise van mislukkingsmodus en -effekte
* Toekomswiel
* Tegnologie-padkaarte
* Analise van sosiale netwerke
* Stelselingenieurswese
* Ontwerpfiksie
* Tendensanalise
* Morfologiese analise (probleemoplossing)
* Tegnologievoorspelling
* Teorie U

## Verwysings