Sardynloop

duimnael|300px|'n Skool sardyne.
[regs|duimnael|[NASA kaart van die Agulhasstroom toon die vlakke van primêre produksie gedurende 2009. Dit is 'n maatstaf van hoeveel kos beskikbaar was vir die broeiende sardientjies.]]

Die **sardynloop**, ook genoem **sardientjieloop**, van Suider-Afrika vind gewoonlik jaarliks plaas vanaf Mei tot Julie wanneer miljarde sardientjies – of, meer spesifiek, die Suid-Afrikaanse sardyn *(Sardinops sagax)* – kuit skiet in die koel waters van die Agulhasbank en noordwaarts beweeg langs die ooskus van Suid-Afrika. Die groot getalle sardiens veroorsaak frenetiese vreetsessies onder roofvisse – en voëls langs die kuslyn.

Die loop, met miljoene individuele sardientjies, vind plaas wanneer 'n koue seestroom noordwaarts vloei van die Agulhasbank af in die rigting van Mosambiek, waar dit die kuslyn verlaat en verder ooswaarts beweeg in die Indiese Oseaan.

In terme van biomassa, word daar deur navorsers beraam dat die sardienloop kan meeding met Oos-Afrika se groot wildebeesmigrasie. Daar is egter min bekend oor die sardienloop verskynsel. Dit word veronderstel dat die watertemperatuur onder 21&nbsp;°C moet daal vir die migrasie om plaas te vind. In 2003 het die sardientjies vir die derde keer in 23 jaar nie geloop nie. Daarenteen het 2005 'n goeie lopie gehad, en in 2006 was die loop weer afwesig.

Die sardynskole is dikwels meer as 7&nbsp;km lank, 1.5&nbsp;km breed en 30 meter diep en is duidelik sigbaar vanuit opsporingsvliegtuie of van die oppervlak.

Sardientjies groepeer saam wanneer hulle bedreig word. Hierdie instinktiewe gedrag is 'n verdedigingmeganisme aangesien individue makliker gevang en geëet word as groot groepe.

## Oorsake van die sardienloop 
duimnael|Netvisvangs van 'n skool sardiens (donker kol in die water)

Die sardynloop is vanuit 'n ekologiese oogpunt steeds grootliks onverstaanbaar. Daar is verskeie hipoteses, sommige teenstrydig, wat probeer verduidelik hoekom en hoe die loop plaasvind.

'n Onlangse interpretasie van die oorsake is dat die sardynloop waarskynlik (meeste jare, indien nie elke jaar nie) 'n seisoenale reproduktiewe migrasie is van 'n geneties kenmerkende sardyn subbevolking wat langs die kus beweeg van die oostelike Agulhasbank na die kus van KwaZulu-Natal.

Die migrasie is beperk tot die aanlandige waters as gevolg van die sardyne se voorkeur vir koeler water en die sterk, warm aflandige Agulhasstroom, wat in die teenoorgestelde rigting van die migrasie vloei; die loop is op sy sterkste net af van die vastelandsbank af.

Die teenwoordigheid van eiers teen die KwaZulu-Natalse kus dui daarop dat sardyne vir 'n paar maande daar bly, en hul terugkeermigrasie gedurende die laatwinter en begin van die lente is byna altyd onopmerklik, want dit gebeur waarskynlik op dieptes waar die water is koeler as op die oppervlak.

Sommige jare blyk daar nie 'n sardynloop te wees nie. Dit kan wees omdat dit nie waargeneem word deur kuswaarnemers nie, óf omdat dit regtig nie plaasvind nie, as gevolg van hoë watertemperature en/of ander hidrografiese hindernisse. Die migrasie kan ook verder en dieper aflandig plaasvind weens ongewone omstandighede.

### Oseanografiese veranderlikes en sardienteenwoordigheid 
Sommige oseanografiese veranderlikes is nuttig in die beskrywing van die toestande wat sardienteenwoordigheid beïnvloed.

* Watertemperatuur  het 'n inverse en hoogsbeduidende invloed.
* Seestrome het 'n beduidende effek, met kalm stroomtoestande wat baie gunstig is vir sardienteenwoordigheid en matige seestroom-snelhede van noord na suid wat mees nadelig is. Omdat sardiens gedurende die loop noordwaarts beweeg, is hierdie teenstroomeffek te wagte.

Ander toestande wat verband hou met sardienteenwoordigheid is:

### Vissery 
Die sardynloop ondersteun kleinskaalse, seisoensvissers wat met treknette van die strand af vang.

## Geskiedenis 
Die oudste bekende rekord van die loop is 'n vermelding in die *Natal Mercury* koerant van 4 Augustus 1853. Meer onlangs was dit die onderwerp van dokumentêre programme (bv. die BBC se ''Nature's Great Events'') en in gedrukte populêre media (bv. National Geographic).

## Verwysings