open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
King Kong

**King Kong** is 'n spesiale-effekte-fliek uit 1933 wat die rolprentwese een van sy mees blywende ikonografiese beelde gegee het: die reuse-gorilla, King Kong, aan die bo-punt van die Empire State-gebou, wat die vliegtuie probeer wegklap wat hom wil doodmaak. Baie van dié effekte is deur model-animasie bereik.

Stop-beweging-fotografie het 'n agttien-duim-model, gemaak van pels, metaal en rubber, lewe gegee. Dit verteenwoordig 'n hoogtepunt in dié soort spesiale effek wat nog steeds die moeite werd is om na te kyk. 

'n Latere weergawe van dié rolprent, wat in 1976 deur John Guillermin gemaak is, het die grimeerkunstenaar, Rick Baker, in 'n aappak gebruik. Dit het ook 'n meganiese aap wat ses-en-'n-halwe ton geweeg het en 40 voet die lug in getoring het, gebruik. Dié model het met 'n komplekse hidroliese stelsel gewerk en kon 15-voet-treë gee. 

Hierdie weergawe van King Kong was egter 'n mislukking by die loket en die mees oortuigende aaptonele was dié van Baker in die kostuums.

## Bronne 
* Orville Goldner, George E. Turner: *The Making of King Kong. The story behind a film classic*. A. S. Barnes and Co., South Brunswick u. a. 1975, .
* Joe DeVito, Brad Strickland: *Kong. King of Skull Island*. DH Press, Milwaukie OR 2005, .
* Ray Morton: *King Kong. The History of a Movie Icon from Fay Wray to Peter Jackson*. Applause Theatre & Cinema Books u. a., New York NY u. a. 2005, .
Star Wars Episode IV: A New Hope

**Star Wars Episode IV: A New Hope**, oorspronklik uitgereik as **Star Wars**, is 'n 1977-rolprent wat 'n deurbraak in rekenaar-effekte was en sewe Oscars vir tegniese prestasie gewen het. In latere rolprente in die reeks kom digitale effekte al hoe meer na vore. Digitale effekte was nie meer beperk tot genre-prente soos rillers en wetenskapfiksie nie en is byvoorbeeld gebruik in realistiese rolprente om sneeustorms te versterk of die voorkoms van 'n dorp te verander. In die aksieriller The Art Of War (2000) is digitale effekte gebruik om die Montreal-omgewing soos New York en Hongkong te laat vertoon.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Groototter

Die **groototter** (*Aonyx capensis*) is 'n otterspesie wat slegs in Afrika voorkom, van die weste in Senegal tot die ooste in Ethiopië en dan suidwaarts tot in Suid-Afrika. Die groototter is die tweede grootste varswaterotterspesie en word naby permanente strome, kuile en ander waterliggame in grasvlaktes en beboste laeveldareas gevind.

Groototters het gedeeltelik gewebde en kloulose pote. 'n Volwasse groototter het 'n gemiddelde massa van 10&nbsp;kg en 'n gemiddelde lengte van 135&nbsp;cm.

Die groototter se dieet bestaan hoofsaaklik uit krappe, vis, paddas, voëls en voëleiers. Die diere sal in die water duik om waterlewende prooi te vang en dan terug na die oewer swem om dit daar te vreet. Hulle het sensitiewe snorbaarde, wat die bewegings van potensiële prooi in die water help opspoor.

Die wyfie is nege weke dragtig, waarna sy die lewe skenk aan twee tot vyf kleintjies. 'n Groototter het 'n moontlike lewensduur van 16 jaar.

duimnael|links|'n Groototter lê in die son en bak
duimnael|links|Standbeeld van 'n groototter in Kirstenbosch

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Bronne 
* Hussain, S.A. & Reuther, C.  (2004): *Aonyx capensis*  by die IUCN se *Red List* vir bedreigde spesies.
* *Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke* (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. .

## Verwysings
Centurion Christelike Laerskool

duimnael|regs|300px|Kleuters in die skool se sandput.

Die **Centurion Reformia Onafhanklike Laerskool** (CROL) is 'n laerskool wat in Clubview, Centurion in Suid-Afrika geleë is. Die skool se naam is op 'n stadium verander vanaf "Laerskool Reformia" na "Centurion Christelike Laerskool", maar dieselfde waardes en gehalte onderwys word nog steeds aangebied.

## Stigting 
Na 'n inligtingsessie in Oktober 2001 deur Pieter Bischoff (verbonde aan Dirk Postma Skool) oor wie Aksie Reformatoriese Skole Onderrig is en waarvoor dit staan, het belangstellende ouers besluit om so 'n skool te stig. Centurion Reformia het Januarie 2002 sy deure geopen vir 6 leerlinge in graad R en 2 in graad 1. Juffrou Wilma Kampman het aanvanklik beide graadgroepe hanteer, maar later daardie jaar het Renate van Wyk kom uithelp met die graad R’e. 

Teen die einde van 2002 het die belangstelling sodanig gegroei dat daar besluit is om tot graad 4 uit te brei. Op die eerste skooldag van 2003 was daar 28 leerders en 4 onderwyseresse. Soos die woord versprei het, het Centurion Reformia in 2004 gegroei tot 50 leerders en 6 onderwyseresse, en in 2007 tot 70 leerders met 10 onderwyseresse. Tans word al die grade van 00 tot 7 aangebied. Dit sluit ook 'n kleuterafdeling in. 

## Fasiliteite 
Die skool het begin in die katkisasiegebou van die Gereformeerde kerk Lyttelton.  Soos die skool gegroei het, het die fasiliteite te klein geraak.  Na onderhandelinge met die regering is daar 'n langtermynhuurooreenkoms vir grond in die Clubview-omgewing verkry.  Strukture is opgerig en die nuwe skoolgebou is aan die begin van 2008 in gebruik geneem.  Die skool is tans geleë op die hoek van Cornellweg en Edinburghlaan in Clubview.

## Waardes en bestuur 
Die skool is gegrond op 'n Christen- reformatoriese waardestelsel en beywer hom vir gehalte onderrig. 'n Uitkomsgebaseerde kurrikulum word gevolg wat ontwikkel is vir en deur die Aksie Reformatoriese Skole Onderrig (ARSO) groep van skole. Reformia is 'n ouerskool wat nie winsgerig is nie en wat geheel en al deur die ouers besit en bestuur word.  Sport en kultuur vorm ook deel van die skool se geïntegreerde buitemuurse aktiwiteite.

## Eksterne skakels 
* Skool se tuisblad 
* Aksie Reformatoriese Skole Onderrig
Lys van musiekinstrumente

Hier volg 'n **lys van musiekinstrumente**:
## A 
* Akkordeon
* Altviool

## B 
* Balalaika
* Bandoneon
* Banjo
* Baskitaar
* Basklarinet
* Bastrom 
* Beiaard
* Beuel

## C 
* Clavinova
* Celesta

## D 
* Draaiorrel

## E 
* Escopetarre
*Eufonium

## F 
* Flügelhorn
*Fluit

## G 
* Guzheng

## H 
* Hardangerviool
* Harp
* Hobo

## I 
## J 
## K 
* Keteltrom
* Kitaar
* Klavier
* Klawerbord
* Konsertina
* Kontrabas
* Klarinet

## L 
* Lier
* Luit

## M 
* Mellotron
* Mondfluitjie
* Moodswinger
* Moonlander

## O 
* Orrel

## P 
* Panfluit
## R 
* Ramkie

## S 
* Saxofoon
* Simbaal
* Sintetiseerder
* Sitar
* Sjofar (ramshoring)

## T 
* Tiensnaarkitaar
* Timpani
* Tjello
* Traporrel
* Trekklavier
* Trom
*Tromboon
* Trompet
*Tuba

## V 
* Viool

## Y 
* Ysterklipklavier

## Sien ook 
* Musiek
Bierbrood

duimnael|regs|'n Bierbrood.

**Bierbrood** is 'n eenvoudige tipe brood wat gebaseer is op die beginsel dat die maak van bier en brood beide berus op die omskepping van suiker in koolstofdioksied en alkohol deur gis.  In die geval van brood, word die alkohol in die bakproses afgekook.

Bierbrood kan eenvoudig uit meel, brood en suiker gemaak word, maar as 'n bykomende rysmiddel (bv. koeksoda of suiker en gis) nie bygevoeg word nie, sal die brood swaar en dig wees, maar is dan wel stewiger, en verloor minder vog as dit te lank gebak word.  Die enigste uitwerking is dan gewoonlik 'n dikker kors.  Bruismeel kan ook gebruik word, aangesien dit 'n mengsel van meel en rysmiddel is.

Verskillende tipes bierbrood kan gemaak word deur verskillende tipes bier te gebruik: 'n stout of donker bier lewer byvoorbeeld 'n donkerder brood met 'n swaarder geur.  'n Gegeurde bier verleen ook van sy geur aan die brood.

## Eksterne skakels 
*Allrecipes - Resep
*Food Network - Beer Bread
Kleinkolmuskeljaatkat

Die **kleinkolmuskeljaatkat** of **kleinkolmuskejaatkat** (*Genetta genetta*) is 'n karnivoriese soogdier wat dwarsoor Afrika aangetref word, sowel as in dele van die Midde-Ooste en Europa (spesifiek Spanje, die Baleariese Eilande en dele van Frankryk). 

'n Gemiddelde volwasse kleinkolmuskeljaatkat het 'n massa van 2&nbsp;kg, 'n lengte van 95&nbsp;cm en 'n hoogte van 20&nbsp;cm en verskil slegs in die kleur van sy kolle van rooikolmuskeljaatkat.

Die kleinkolmuskeljaatkat vang ander klein soogdiere en voëls en sal ook kuikens uit neste opraap. Dié wat naby water woon sal ook soms padda's vang en eet. Kleinkolmuskeljaatkatte is sluipjagters en dood hulle prooi met 'n vinnige byt aan die nek. Hulle skerp kloue help hulle om hulle prooi neer te pen.

Die wyfie is vir 10-11 weke dragtig, waarny sy geboorte gee aan een tot drie kleintjies. Die kleintjies is aanvanklik blind en hulpeloos. 'n Kleinkolmuskeljaatkat het 'n moontlike lewensduur van 12 tot 13 jaar.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Soogdiere van die Krugerwildtuin en ander Nasionale Parke* (1979). Saamgestel deur Die Nasionale Parkeraad. 'n Publikasie van die Raad van Kuratore vir Nasionale Parke van die Republiek van Suid-Afrika. .
* *Genetta genetta* by die *Animal Diversity Web*-werf van die Universiteit van Michigan.
Manaus

duimnael|links|Die operahuis in Manaus
**Manaus** (Portugees: [mɐˈnaws, mɐˈnawʃ, maˈnaws]) is 'n stad in die noorde van Brasilië en die hoofstad van die deelstaat Amazonas. Die stad het 'n bevolking van 2&nbsp;219&nbsp;580 in 2020 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 11&nbsp;401,058&nbsp;km². Die stad is 'n algemene vertrekpunt vir toeriste wat die Amasonerivierbeken en die omliggende reënwoud besoek. Omtrent 50% van die bevolking in Amazonas woon in die stad. Manaus is net wes van die monding van die Rio Negro in die Amesonerivier geleë. Manaus se Arena da Amazônia is tydens beide die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014 en Olimpiese Somerspele 2016 vir wedstryde ingespan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
Newcastle

**Newcastle** kan verwys na:

* Newcastle, KwaZulu-Natal, 'n dorp in die noord-weste van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
* Newcastle, Nieu-Suid-Wallis, 'n stad in Nieu-Suid-Wallis, Australië.
* Newcastle, Noord-Ierland, 'n dorp in Noord-Ierland.
* Newcastle Plaaslike Munisipaliteit, 'n plaaslike Munisipaliteit in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
* Newcastle upon Tyne, 'n stad in die noorde-ooste van Engeland.
Pous Silvester

**Pous Silvester** kan verwys na 'n aantal pouse (en 'n teenpous) van die Rooms-Katolieke Kerk nl:

*Pous Silvester I (314 – 335).
*Pous Silvester II (999 – 1003).
*Pous Silvester III (1045). (beide pous en teenpous)
*Pous Silvester IV (1105 – 1111) ('n Teenpous).
Beiroet

**Beiroet** (Arabies: بيروت‎‎ *Bayrūt*; Bybelse Hebreeus: בְּאֵרוֹת ''Be'erot*; Hebreeus: ביירות *Beyrut*; Latyn: *Berytus*; Frans: *Beyrouth*; Turks: *Beyrut*; Armeens: Պէյրութ *Beyrut'') is die hoofstad en grootste stad van Libanon. Geen onlangse bevolkingsensus is uitgevoer nie, maar die ramings van 2007 het gewissel van iets meer as 1 miljoen tot 2,2 miljoen as deel van Groter Beiroet,  wat dit die derde grootste stad in die Levant-streek en die vyftiende-grootste in die Arabiese wêreld maak.  Beiroet, geleë op 'n skiereiland op die middelpunt van die Middellandse See-kus van Libanon, is 'n belangrike streekhawe. Die stad word soms *Parys van die Midde-Ooste* genoem.

Dit is een van die oudste stede ter wêreld, wat al langer as 5000 jaar bewoon word. Die eerste historiese vermelding van Beiroet word gevind in die Amarna-briewe uit die Nuwe Koninkryk van Egipte, wat dateer uit die 15de eeu vC.

Beiroet is die regeringssetel van Libanon en speel 'n sentrale rol in die Libanese ekonomie, met die meeste banke en besighede in die sentrale distrik, Badaro, Rue Verdun, Hamra, Ryad el Soloh straat en Achrafieh. Na die vernietigende Libanese burgeroorlog het die kulturele landskap van Beiroet 'n groot heropbou ondergaan.  Beiroet word geïdentifiseer en hoog aangeslaan  vir boekhouding, advertensies, bankwese, finansies en die regte, en word deur die Globalization and World Cities Research Network as 'n Beta-wêreldstad beskou. 

## Verwysings 
## Sien ook 
*Université Saint-Joseph

### Bibliografie
* .
* .
* . 
* .
* 
* .

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Newcastle upon Tyne

**Newcastle upon Tyne** is 'n stad in Engeland met 'n bevolking van 320&nbsp;605 in 2024. Newcastle upon Tyne se St. James’ Park was een van die gasheerstadions tydens die Rugbywêreldbeker 2015.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Juventus-sokkerklub

Die **Juventus-sokkerklub** is 'n Italiaanse sokkerklub uit Turyn in die deelstaat Piemonte. Hulle speel in die Serie A. 

Die klub is in 1897 gestig en hulle speel hul tuiswedstryde by die Juventus-stadion in Turyn. Dit is die suksesvolste span in die geskiedenis van Italiaanse sokker. In totaal het die klub 51 amptelike trofeë gewen, meer as enige ander span in die land; 40 in Italië, wat ook 'n rekord is, en 11 in Europese en wêreldkompetisies. Dit is die derde suksesvolste klub in Europa en die sesde in die wêreld met die meeste internasionale titels wat amptelik erken word deur een van die ses kontinentale sokkerkonfederasies en FIFA. 

Die klub was die eerste Italiaanse klub om die UEFA-beker te wen. In 1985 het **Juventus**, die enigste span ter wêreld wat alle amptelike internasionale bekers en kampioenskappe gewen het, die eerste klub in die geskiedenis van Europese sokker geword wat al drie die groot UEFA-klubkompetisies gewen het.

In Italië is Juventus die klub met die grootste ondersteunersbasis, hulle het 'n totaal van 170 miljoen Juventus-ondersteuners (Italiaans "tifosi") wêreldwyd. Die klub is 'n stigterslid van die Europese Klubvereniging, wat gestig is na die ontbinding van die G-14, 'n versameling van Europa se mees elite-klubs. Die Turynse span word ook erken vir sy groot bydrae tot die Italiaanse nasionale span.

Volgens die ranglys van alle tye in 2009 gepubliseer deur die International Federation of Football History & Statistics, 'n organisasie wat deur FIFA erken word, was Juventus Italië se beste klub en tweede in Europa in die 20ste eeu.

## Bronne 
* 
* 
**
* 
*
Pous Gregorius V

**Gregorius V**  was die 138ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Gregorius V** is gebore as **Bruno van Karintië** in Stainach, Steiermark ongeveer in 972.  Hy was die tweede seun van Otto I van Wormsgau ( vanaf 978 hertog van Karintië) en sy vrou Judith, dogter van graaf Heinrich en die kleinseun van keiser Otto I van die Heilige Romeinse Ryk.  Hy is eers deur aartsbiskop Wiligis in Mainz en later deur Johannes Philagatos opgevoed.  Bruno het as huispriester vir sy neef keiser Otto III gewerk en die keiser het hom voorgestel as die nuwe pous.  Op 3 Mei  996 volg hy Pous Johannes XV op en regeer tot sy dood op 18 Februarie 999.  Hy word opgevolg deur Pous Silvester II.  Hy was die eerste Duitse pous.  Soms word Pous Bonifatius II as die eerste Duitse pous getel, maar hy was eintlik 'n Oos-Goot.
Die naam ‘Gregorius’ beteken 'wagter'.

## Pontifikaat 
**Pous Gregorius V** was lojaal aan die keiser.  Op 21 Mei 996 kroon hy sy neef Otto III tot keiser van die Heilige Romeinse Ryk.  'n Paar dae na die kroning hou hulle saam 'n sinode waarop Arnulf weer as aartsbiskop van Reims aangestel word en Gerbert die toekomstige Pous Silvester II afgeset word.  Op dieselfde sinode word Robert II van Frankryk gedwing om die reg om biskoppe in Frankryk aan te stel, op te gee.

Tot by die sinode van Pavia 997 het Gregorius 'n teenstander gehad in Teenpous Johannes XVI die kandidaat van Crescentius II en die adel van Rome.  Die keiser Otto III het 'n einde gemaak aan die probleem deur Rome te verower in April 997.  Die troepe het Johannes gevang, sy neus en ore afgesny, sy tong uitgesny en hom blind gemaak.  Hy is verban na die klooster in Fulda waar hy op 2 April 1013 sterf.  Crescentius is aan die mure van die Engeleburg opgehang op 29 April 998.

Die pous sterf op 18 Februarie 999 in Rome, waarskynlik aan malaria.

## Bibliografie 
* Duff, Eamon (2001). *Saints and Sinners: A History of the Popes*, Yale University Press. 
* Maxwell-Stuart, P. G. (2002). *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present*, Thames & Hudson. .

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.

## Opvolging 
|}
Atalanta Bergamasca Calcio

**Atalanta Bergamasca Calcio**, dikwels genoem **Atalanta**, is 'n professionele sokkerklub gebaseer in Bergamo, Lombardye, Italië. Die klub speel in Serie A vandat dit in 2010–11 uit Serie B bevorder is. Hulle het derde geëindig in die 2018–19 Serie A- seisoen, wat beteken dat hulle vir die eerste keer in die klub se geskiedenis in die UEFA Kampioenskapsliga kan speel. Hulle speel by die Gewiss-stadion, wat 'n kapasiteit van 21 300 het. Hulle het 'n langdurige wedywering met die nabygeleë klub Brescia.
Hurghada

**Hurghada** is 'n toeristestad langs die Rooisee in Egipte met 207&nbsp;000 inwoners in 2021. Dit is vroeg in die twintigste eeu gestig, en is veral sedert die 1980's uitgebou. Daar is ook 'n internasionale lughawe.

[duimnael|links|300px|Paraseil in die [Rooisee naby Hurghada]]
Clipperton

duimnael|links|Clipperton
duimnael|links|Franse kaart van Clipperton
**Clipperton** (Frans: *Île de Clipperton* of *Île de la Passion*, Spaans: *Isla Clipperton* of *Isla de la Pasión*) is 'n klein eilandjie (11&nbsp;km²), wat in die Stille Oseaan ten suide van Meksiko geleë is. Die eiland het geen bevolking nie, maar Frankryk onderhou 'n militêre basis op die eiland. Die eiland is nou 'n woestyn, nadat krappe al die plante opgevreet het. Clipperton is genoem ná John Clipperton, die Engelse ontdekker van die eiland. 

Die eiland is 'n direkte besitting van Frankryk en word geëis deur Meksiko, wat die eiland vanaf 1905 tot 'n bemiddeling van die Italiaanse koning Viktor Emanuel III in 1931 beset het. Tussen 1858 en 21 Februarie 2007 het die eiland deel van Frans-Polinesië uitgemaak.

## Eksterne skakels 
*
N11 (Suid-Afrika)

Die **N11** is een van Suid-Afrika se 17 nasionale paaie. Hierdie nasionale pad gaan deur drie provinsies: KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo. Daar is baie besienswaardighede op die roete. Dit verbind die N3, KwaZulu-Natal met die Groblersbrug grenspos op die Botswanagrens. 

## KwaZulu-Natal 
Die N11 begin in KwaZulu-Natal waar dit aftak van die N3 nasionale pad 15&nbsp;km suid van die Tugela-tolhek in ’n oostelike rigting. Na 19&nbsp;km gaan die pad deur Ladysmith en swaai dan noordoos. Die N11 gaan dan verby die Elandslaagte-slagveld, verby Biggarsberg en Fort Mistake en na 57&nbsp;km word die afdraai van die R68-provinsiale pad bereik. Die R68 gaan na Glencoe en Dundee. Na ’n verdere 64&nbsp;km word die afdraai van die R34-provinsiale pad bereik nadat daar eers verby die Ntshingwayodam en die afdraai na Newcastle gery is. Die pad na Volksrust is 40&nbsp;km noord. Daar word op die pad deur die Laingsnekpas gery, dan verby die berg en slagveld van Majuba en deur Charlestown gery. Volksrust is in Mpumalanga.

## Mpumalanga 
 en Ermelo, Mpumalanga]]
Van Volksrust hou die pad steeds noord vir 41&nbsp;km tot by Amersfoort. Ermelo is 59&nbsp;km verder noord. Ongeveer 35&nbsp;km voor Ermelo word die Vaalrivier gekruis. By Ermelo word die N17 nasionale pad gekruis terwyl die N2 nasionale pad ook hier begin. Die N11 swaai nou noordwes en 50&nbsp;km verder is Hendrina. Die N4 nasionale pad word 43&nbsp;km verder gekruis en na nog 9&nbsp;km word Middelburg teëgekom. Groblersdal is 92&nbsp;km verder; halfpad word verby die Loskopdam gery en Limpopo binne gegaan.

## Limpopo 
Die afstand van Groblersdal na Marble Hall is 27&nbsp;km. Dit is dan nog 51&nbsp;km tot by Roedtan nadat die Elandsrivier gekruis is. Die N1 nasionale pad is 37&nbsp;km verder. Na die N1-kruising is dit 12&nbsp;km tot by Mokopane (ou Potgietersrus). Die N11 hou steeds noordwes en na 92&nbsp;km word daar verby Uitzicht gery waar die Steenbokskeerkring gekruis word. Baltimore is 37&nbsp;km verder. Die grenspos by Groblersbrug is 60&nbsp;km verder nadat eers by twee nedersettings, Marnitz en Tom Burke, verbygery is. By die grenspos eindig die N11.

## Sien ook 
* Nasionale paaie in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suid-Afrikaanse Nasionale Padagentskap
New York (deelstaat)

duimnael|links|Hudsonrivier, New York Deelstaat
duimnael|links|'n Sogenaamde "onderstebo"-spoorwegbrug oor die Erie-kanaal in Lockport
[duimnael|links|[Vryheidsbeeld in New York Stad]]
**New York** ([n(j)uː jɔːɹk]) of **Nieu-York** is 'n deelstaat in die Mid-Atlantiese en noordoostelike streek van die Verenigde State van Amerika met 'n oppervlakte van 141&nbsp;299 vierkante kilometer en 'n bevolking van sowat 19 miljoen mense, die derde grootste van alle Amerikaanse deelstate ná Kalifornië en Texas. New York grens in die noorde en noordweste aan die Kanadese provinsies Quebec en Ontario, in die ooste aan Vermont, Massachusetts en Connecticut, en in die suide en suidweste aan New Jersey en Pennsilvanië. New York het daarnaas 'n watergrens met Rhode Island.

New York Stad, amptelik die *City of New York*, is die grootste stad van die deelstaat en die Verenigde State en staan bekend as die poort na die Verenigde State waar miljoene immigrante voet aan wal gesit het, en as 'n beduidende finansiële, kulturele, vervoer- en nywerheidsentrum. Dit is vernoem na die 17de eeuse hertog van York en latere koning James II en VII van Engeland en Skotland.

Na die gebiede buite die stadsgrens van New York word in Engels gewoonlik as *Upstate New York* verwys. Die beduidendste stede van *Upstate New York* naas die administratiewe hoofstad Albany is Buffalo, Rochester, Syracuse, Schenectady en Utica.

Die gebied is in die vroeë 17de eeu - die tydperk toe die eerste Nederlanders en Franse die streek begin verken het - deur Indiaanse stamme soos Algonkin, Irokese en Lenape bewoon. Die eerste Europeër, wat in 1609 amptelik aanspraak op die gebied gemaak het, was Henry Hudson, en in 1614 het die eerste Nederlandse forte in Fort Orange naby die huidige administratiewe hoofstad Albany ontstaan. Die eerste Nederlandse nedersettings is in 1624 in Albany en Manhattan gestig. Veertig jaar later het die Britte die gebied geannekseer.

Tydens die Amerikaanse Rewolusie het sowat 'n derde van die slae van die Rewolusionêre Oorlog tussen Amerikaners en Britte in New York plaasgevind wat op 9 Julie 1776 onafhanklik geword en in 1777 sy eerste grondwet opgestel het. Die deelstaat het op 26 Julie 1788 die grondwet van die Verenigde State van Amerika onderteken om as elfde staat tot die Unie toe te tree.

New York dra die amptelike bynaam *Empire State* wat vermoedelik op George Washington, die eerste president van die VSA, teruggaan. Tydens 'n reis deur die deelstaat was hy beïndruk deur die gebied se ekonomiese mag en welvaart.

## Eksterne skakels 
;Toerisme
----
* *I ♥ New York*
;Geskiedenis
----
* *New York Historical Society*
Ncandu-waterval

[duimnael|links|300px|Die [Ncandurivier aan die onderkant van die waterval.]]

Die **Ncandu-waterval** is slegs 12&nbsp;km buite Newcastle in die rigting van Normandien. Dit bied 'n ontspanningsarea in die natuur met braai- en ablusiefasiliteite beskikbaar. Die hekke is daagliks tussen 06h00 en 20h00 oop vir besoekers.

## Eksterne Skakels 
* *Newcastle, Adventure, Sport and Outdoor Recreation*
Texas

**Texas** ([ˈtɛksəs], Engels: *State of Texas*, Spaans: *Tejas*) is 'n deelstaat in die sentrale suide van die Verenigde State van Amerika (VSA) met 'n oppervlakte van 696&nbsp;241 vierkante kilometer en 'n bevolking van 26,9 miljoen.

Die administratiewe hoofstad is Austin, die grootste stad is Houston en die grootste metropolitaanse gebied is Dallas/Fort Worth/Arlington. Texas is sowel ten opsigte van sy oppervlakte asook sy bevolking die tweede grootste Amerikaanse deelstaat – slegs Alaska het 'n groter oppervlakte, en net Kalifornië se inwonertal oorskry dié van Texas. In administratiewe opsig het geen ander deelstaat meer *counties* of administratiewe distrikte as Texas (254).

Die bynaam van Texas, *Lone Star State*, verwys na die historiese feit dat Texas reeds voor sy toetrede tot die Unie as 'n onafhanklike republiek bestaan het. In geskiedkundige en kulturele opsig het Texas, onder meer vanweë die geskiedenis van sy kolonisasie en sy lidmaatskap in die Konfederasie, nou bande met die Amerikaanse Suide. As 'n voormalige Spaanse en Meksikaanse besitting behoort die deelstaat egter ook by die Amerikaanse Suidweste.
duimnael|links|Oggendmis in die Martin Dies Jr. State Park
duimnael|links|Stormreën in die Enchanted Rock State Natural Area
duimnael|links|Grapevine Vintage Railroad in Fort Worth
duimnael|links|Varner-Hogg Plantation House in West Columbia
duimnael|links|The Alamo in San Antonio
duimnael|links|Uitsig oor Lake Austin
duimnael|links|''Everything's bigger in Texas...'' Lake Austin
duimnael|links|Die middestad van Dallas teen sononder
duimnael|links|Die sterrehemel oor Texas: Indian Lodge, Davis Mountains State Park
Spanje was die eerste Europese land wat aanspraak op Texas gemaak het, en tot die einde van die Texaanse Onafhanklikheidsoorlog in die jaar 1836 het dit 'n deel van Meksiko gevorm. Tussen 1836 en 1845 het Texas as 'n onafhanklike republiek bestaan en daarna as 28ste deelstaat by die VSA aangesluit. Die Amerikaanse anneksasie van Texas was deel van die gebeurtenisse wat uiteindelik die aanleiding tot die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog en die Amerikaanse Burgeroorlog gegee het. Met die ontdekking van ruolie in die vroeë 20ste eeu het die vinnige ekonomiese ontwikkeling van Texas begin. Vandag beskik die deelstaat oor 'n gediversifiseerde ekonomie met 'n groeiende hoëtegnologiebedryf as sy basis.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Toerisme
----
* *Travel Texas*
;Geskiedenis
----
* *Texas State Historical Association*
Malmö

**Malmö** (Sweeds: [ˈmâlmøː], ; Deens: *Malmø*, [ˈmælmˌøˀ], ) is 'n metropool van die suidwestelike deel van die Suid-Sweedse skiereiland Skone en die derde grootste stad in die land ná Stockholm en Gotenburg met 'n oppervlakte van 334,45 vierkante kilometer en 'n bevolking van 362&nbsp;133 (2023). Malmö is die administratiewe setel van die gelyknamige munisipaliteit (Sweeds: *Malmö kommun*) en die län Skåne.

duimnael|links|'n Lugbeeld van Malmö
Malmö is een van die oudste handel- en nywerheidstede van Swede wat danksy die opening van die indrukwekkende Öresundbrug, wat Malmö met die Deense hoofstad Kopenhagen verbind, 'n baie dinamiese groei getoon het. Malmö is tans 'n sentrum van die inligtings- en biotegnologie-bedrywe en die setel van 'n beduidende universiteit. Een van die bekendste argitektoniese bakens van Malmö is die wolkekrabber Turning Torso, wat in 2005 volgens 'n ontwerp van die Spaanse argitek Santiago Calatrava as een van die hoogstes in Europa in die westelike hawebuurt Västra Hamnen ontstaan het. As 'n voormalige nywerheidsbuurt het Västra Hamnen tot 'n moderne kwartier met opspraakwekkende argitektuur ontwikkel.

As die hoofstad van die historiese landskap Skone pronk Malmö daarnaas met 'n ryk argitektoniese erfenis soos Lilla Torg, die Middeleeuse markplein, die Stortorget-plein met die historiese raadsaal en die multikulturele omgewing van die Möllevångstorget-plein. Malmö was een van die gasheerstede tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Freshlyground

**Freshlyground** is 'n Suid-Afrikaanse musiekgroep wat in 2002 in Kaapstad tot stand gekom het. Die groeplede is afkomstig uit Suid-Afrika, Mosambiek en Zimbabwe. Freshlyground meng elemente van tradisionele Suid-Afrikaanse musiek soos kwela en Afrika-volksmusiek, asook blues, jazz en indie rock. Die voorsangeres is Zolani Mahola, en haar unieke stem is 'n groot bydraer tot die groep se unieke styl. Hulle het groot bekendheid verwerf in 2004 met hul liedjie *"Doo Be Doo"* in hul album *"Nomvula"*. Zolanie Mahola die voorsangeres, Simon Attwell behartig die fluit, mbira en mondfluitjie, Peter Cohen is op die tromstel, Kyla Rose Smith speel viool en behartig agtergrondsang, Julio "Gugs" Siguaque is op die akoestiese kitaar, Josh Hawks speel die baskitaar en behartig agtergrondsang, en Aron Turest-Swartz speel die klawerbord, slaginstrumente, en sing in die agtergrond.

## Albums 
### *Jika Jika* (2003)
# "Train Love" (4:12)
# "Ocean Floor" (3:15)
# "Rain" (5:07)
# "Castles In The Sky" (3:20)
# "Feels Like Sunday" (3:40)
# "Mbira No. 2" (2:18)
# "Zipho Phezulu" (3:06)
# "Mali" (4:07)
# "Castles In The Sky" (3:36)
# "Mowbray Kaap" (6:04)
# "Nomvula" (7:27)

### *Nomvula* (2004) 
# "I am the man" (4:57)
# "Nomvula" (4:46)
# "Manyana" (5:13)
# "Vanish" (5:20)
# "Zithande" (4:40)
# "I'd like" (6:25)
# "Doo Be Doo" (5:14)
# "Things Have Changed" (4:17)
# "Buttercup" (5:37)
# "Human Angels" (6:25)
# "Father Please" (4:03)
# "Mowbray Kaap" (6:03)
# "Touch In The Night" (2:44)
# "Doo Be Doo (Remix)" (Europese bonussnit)

### ''Ma' Cheri'' (2007) 
# "Ma' Cheri"
# "Desire"
# "Pot Belly"
# "Ask Me"
# "Baby Tonight"
# "Fired Up"
# "Go Gorilla"
# "Arms of Steel"
# "Pink Confetti"
# "Zulu Lounge"
# "Ivana"
# "uMalume"
# "Crimeson Smile"
# "Manikiniki"
# "Air Hostess" (bonussnit)

### *Radio Africa* (2010) 
# "Moto"
# "Fire Is Low"
# "The Dream of Love"
# "Big Man" feat. Les Nubians
# "Baba"
# "Baby in Silence"
# "Would You Mind"
# "Vula Amehlo"
# "Chicken to Change"
# "Working Class"
# "Whalipalal'igazi"

### *Take Me to the Dance* (2012) 
# "Chain Gang"
# "Everything"
# "Nomthandazo"
# "Not Too Late for Love"
# "Take Me to the Dance"
# "The Man Moves"
# "Won't Let Go"
# "Mina Nobhiza"
# "Dancing Baby"
# "The Message"
# "Leave a Light On"
# "Shake It"
# "You Would Love"
# "Party Time"

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musiekgroepe

## Bronne 
* Hierdie teks is hoofsaaklik 'n vertaling uit hierdie Wikipedia-artikel .
Gibraltar

**Gibraltar** is 'n Britse oorsese gebied aan die suidpunt van Spanje met 'n oppervlakte van 6,8&nbsp;km² en 'n bevolking van 30&nbsp;001 in 2012.

duimnael|links|upright|Kaart van Gibraltar
Die meeste inwoners is van Spaanse, Portugese of Marokkaanse afkoms. Gibraltar word deur Spanje geëis. Die stad lê aan die noordelike punt van die Straat van Gibraltar, wat die Atlantiese Oseaan in die weste met die Middellandse See in die ooste verbind en Europa van Afrika skei.

Die skiereiland is veral vir die Rots van Gibraltar bekend, een van twee Pilare van Herakles, waar die enigste natuurlike habitat van Ape in Europa gevind kan word.

## Trivia 
* Die naam **Gibraltar** is 'n omvorming van die Arabiese naam *Djebel Tarik* (berg van Tarik).
* Tarik was die leier van die More wat Spanje in die 8ste eeu binnegeval het.

## Verwysings 
## Bronnelys 
; Algemeen
*  
*  
* *Kennis*, 1980, vol 3, bl. 470-471, 

## Eksterne skakels 
*
Soria

**Soria** is die hoofstad van die gelyknamige, yl bevolkte Spaanse provinsie in die ooste van die Outonome Gemeenskap van Kastilië en León. Soria is met 'n bevolking van 40&nbsp;147 mense (2012) die tweede kleinste provinsiale hoofstad in Spanje ná Teruel. Sowat veertig persent van die totale bevolking van die provinsie is in Soria saamgetrek.

[duimnael|links|Die bedevaartskerk *San Saturio* aan die oewer van die [Douro|Duero-rivier dateer uit die 18de eeu]]
duimnael|links|Die kluis van die Jonkvrou van Mirón
Soria, wat aan die boloop van die Duero-rivier geleë is, pronk met 'n ryk erfenis van Romaanse bouwerke, waaronder veral stadsmure en kerkgeboue. Die konkatedraal *San Pedro*, wat in die 16de eeu in die platereske styl omgebou is, behoort met sy klooster en kruisgang saam met die kloosterkerk *Santo Domingo* en die bouvalle van die kerk en kruisgang van die klooster *San Juan de Duero* tot die belangrikste argitektoniese besienswaardighede in Soria.

*San Pedro* dien sedert die jaar 1959 as die tweede biskopskerk van die bisdom Osma-Soria, naas die katedraal in El Burgo de Osma sowat 60 kilometer van Soria af. Twee 18de eeuse bedevaartskerke in die Barokstyl, die *Ermita de la Virgen del Mirón* en die *Ermita de San Saturio*, wat aan Soria se beskermheilige gewy is, kan aan die stadsrand besigtig word.

Die bouvalle van Numantia is agt kilometer noord van Soria naby Garray geleë. Hierdie Keltiberiese *oppidum* dateer oorspronklik uit die Bronstydperk en is in 133 v.C. ná 'n reeks aanvalle en 'n lang beleg deur Romeinse troepe onder die bevel van die Jongere Scipio Aemilianus ingeneem en verniel. Die bouvalle staan oop vir die publiek, terwyl die argeologiese vondse uit die gebied in die *Museo Nmantino* in Soria besigtig kan word.

Volgens 'n hofbesluit van die Soriaanse statevergadering, die *Cortes*, uit die jaar 1380 is die Joodse bevolking hul reg ontneem om hul eie strafsake te bereg. Daarnaas is 'n dekreet van wyle koning Hendrik II van Kastilië († 1379) bevestig waarvolgens Jode van loopbane in die koninklike administrasie en adellike huise uitgesluit was. Hierdie besluite het die grondslag vir die haatpreke van die aartsdiaken Ferran Martinez gevorm wat in 1391 tot bloedige anti-Joodse pogroms gelei het.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf van Soria
Pous Johannes XVIII

**Johannes XVIII**  was die 141ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Johannes XVIII** is gebore as **Giovanni Fasano** in Rapagnano, Italië die seun van 'n priester met die naam Leo.  Hy was voor sy verkiesing 'n Benediktynse monnik.  Op 25 Desember  1003 volg hy Pous Johannes XVII op en regeer tot sy dood op Junie of Julie 1009.  Hy word opgevolg deur Pous Sergius IV.
Die naam ‘Johannes’ beteken 'God is genadig'.

## Pontifikaat 
**Pous Johannes XVIII** is verkies deur die invloed van Johannes III Crescentius.  Op die versoek van keiser Hendrik II rig hy die bisdom Bamberg op in Junie 1007.  Hy het bemiddel in die stryd tussen Goslin, die ab van Fleury en die biskoppe van Sens en Orléans.  Deur die patriarg van Konstantinopel is hy egter slegs erken as biskop van Rome.  Dit lyk asof Johannes afgetree het, want hy sterf as monnik in die abdy van Sint Paulus buite die mure.

## Bibliografie 
* Duff, Eamon (2001). *Saints and Sinners: A History of the Popes*, Yale University Press. 
* Maxwell-Stuart, P. G. (2002). *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present*, Thames & Hudson. .

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.

## Opvolging 
|}
Björk

**Björk Guðmundsdóttir** (1965-) is 'n Yslandse sangeres, liedjieskrywer, komponis, aktrise en musiekregisseur. Sy maak in vele style musiek en span haar stem op allerhande ongewone maniere in. Björk is al met 14 Grammys, twee Golden Globes (een vir toneelspel), asook 'n Oscar-prys bekroon.

Björk is meestal bekend vir haar ekspressiewe sangstukke en haar belangstelling in uiteenlopende tipes musiek, soos pop, alternatiewe rock, jazz, elektronika, klassiek sowel as volksmusiek. Sy word aan haar eksentrieke uitrustings uitgeken, onder andere haar beroemde/berugte swaanrok. Liedjies soos "''It's Oh So Quiet*", "*Army of Me*" en "*Hyperballad''" het al 'n posisie op die VK se top-10 treffersparade beklee.

Haar platemaatskappy, *One Little Indian*, het in 2003 berig dat sy al meer as 15 miljoen albums wêreldwyd verkoop het. Dan is sy ook al 15de op VH1 se "*The 100 Greatest Women in Rock and Roll*" gelys sowel as 8ste op MTV se "*22 Greatest Voices in Music*".

## Beginjare 
Björk is op 21 November 1965 gebore en in Reykjavík grootgemaak. Haar musiekloopbaan het op die ouderdom van 11 begin toe sy in die laerskool begin het om klassieke klavier te studeer. Een van Björk se leermeesters het 'n opname gemaak van hoe Björk Tina Charles se liedjie *I Love to Love* sing en dit aan *RÚV* gestuur, wat toe die enigste radiostasie in Ysland was. Die opname is landwyd uitgesaai en 'n verteenwoordiger van die platemaatskappy Fálkinn het dit gehoor en haar 'n platekontrak aangebied. Die album *Björk* is toe opgeneem en in 1997 vrygestel.

In haar tienerjare is Björk deur punk beïnvloed en op 14 het sy 'n meisies-punkgroep gestig, *Spit and Snot*, wat kort daarna in 1979 gevolg is deur die *jazz fusion*-groep *Exodus*. In 1980 het sy van die musiekskool gegradueer. In 1981 het sy en basspeler Jakob Magnússon nog 'n groep gestig, genaamd *Jam-80*, wat later verander het na Tappi Tíkarrass (wat beteken "Prop die Teef se Gat" in Yslands). In dieselfde jaar het hul ook 'n uitgebreide liedjie vrygestel, genaamd "Bítið Fast í Vítið". Hul volgende album *Miranda* is in 1983 vrygestel.

Daarna het Björk met Einar Örn Benediktsson en Einar Melax van Purrkur Pillnikk meegewerk, asook Guðlaugur Óttarsson, Sigtryggur Baldursson en Birgir Mogensen van Þeyr.
Nadat hulle 'n paar liedjies geskryf en vir twee weke gerepeteer het, het hul nuwe groep KUKL ("towenary" in Yslands) 'n nuwe klank geskep wat as Gothic rock beskryf kan word. Björk het tekens begin wys van haar handelsmerk-sangstyl, wat 'n gegil en geskreeu insluit.

-KUKL- het saam met die VKse punkgroep Crass in Ysland getoer, en later die VK vir 'n reeks optredes saam met Flux of Pink Indians besoek. As 'n resultaat het hulle twee albums vrygestel: *The Eye* in 1984, en *Holidays in Europe* in 1986, albei onder Crass Records.

Die groep het uiteindelik opgebreek, deels as gevolg van die staking van hul uitgewer, Gramm. Middel 1986 het heelwat van die lede van KUKL en die groep Medusa saamgekom om Smekkleysa (Slegte smaak) te stig. Hulle het 'n musikale afdeling geskep, weereens genaamd KUKL, maar het later besluit om dit na The Sugarcubes te vernoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Robert Kubica

regs|150px|duimnael|Robert Kubica
**Robert Józef Kubica** (gebore 7 Desember 1984 in Krakau) is 'n Poolse Formule Een-renjaer. Op 8 Junie 2008 het hy sy eerste Grand Prix op die Gilles Villeneuve-renbaan in Montréal, Kanada vir die BMW-Sauberspan gewen.

Op 6 Februarie 2011 is Kubica ernstig beseer in 'n ongeluk tydens die Ronde di Andoratydren, waarin sy regtervoorarm gedeeltelik afgesny is. Hy het vir sy persoonlike genot aan die tydren deelgeneem.  Kubica het die Italiaanse koerant La Gazzetta dello Sport in 'n nagtelike onderhoud meegedeel dat hy die vingers aan sy regterhand kon voel, en vasbeslote was om 'n spoedige terugkeer na Formule Een te maak in 2011. Sedert sy herstel, het hy gesê dat 'n terugkeer na Formule Een "byna onmoontlik" was, as gevolg van sy beserings.

Ná Kubica se teruggekeer na wedrenne in September 2012, wen hy 'n klein tydren in Italië. Kubica is benoem as een van die "Manne van die Jaar 2012" deur Top Gear tydskrif vir sy terugkeer na motorsport. In 2013 het hy vir Citroën gejaag in die Europese en Wêreld-tydrenkampioenskap-2. Hy het met sy eerste poging die WRC-2-titel gewen, en het daarna voltyds verskuif na die WRC kampioenskap in 2014, waar hy 'n Ford Fiesta RS WRC bestuur wat voorberei is deur M-Sport.

Nadat die Alfa Romeo-renjaer Kimi Räikkönen 'n positiewe Covid-19-toetsuitslag ontvang het op 4 September by die 2021 Nederlandse Grand Prix, word hy deur Kubica as reserwejaer vervang.

## Verwysings
Sistemiese funksionele grammatika

**Sistemiese funksionele grammatika** (SFG) is 'n grammatika-model wat ontwikkel is deur Michael Halliday &mdash; en is die welbekendste komponent van 'n breë sosiale semiotiese benadering tot taal, 'n konsep oorspronklik beskryf deur Halliday in die sestigerjare van die vorige eeu. Die byvoeglike naamwoord *sistemiese* word hier gebruik om te verwys na die uitgangspunt van taal as 'n netwerk sisteme, of binneverwante stelle keuses om betekenis te skep. Die byvoeglike naamwoord *funksionele* word gebruik om aan te dui dat hierdie benadering gemoeid is met betekenis.
SFG bemoei himself veral met die 'keuses' wat beskikbaar gestel word aan die sprekers van 'n taal deur die taal se grammatikale sisteme. Daar word veronderstel dat hierdie keuses betekenisvol is en die sprekers se bedoelings oordra aan die konkrete vorme van die taal. SFG poog om 'n blik te werp op taal beide in verband met die struktuur (grammatika) en die woorde daarvan. 

## Funksies in SFG
Dit word verdeel in drie breë areas, genoem metafunksies: die idee-, die interpersoonlike, en die teksfunksie.
*Die *idee-funksie* is die grammatika waarmee die wêreld verteenwoordig word. Met ander woorde, wat die voorstellingsinhoud daarvan is. 'n Sin wat sou lui: "Die lug is blou", is 'n voorbeeld van hierdie funksie.
*Die *interpersoonlike funksie* is die grammatika wat gebruik word om sosiale verhoudings te vergestalt, soos deur middel van vrae, versoeke, bevele of wanneer kontrole verkry word. Hierdie funksie gaan dus oor die interaksie  tussen mense, hul samelewing en kultuur.
*Die *teksfunksie* is die grammatika waarmee taalkundige elemente in breër teks ingeweef word (byvoorbeeld deur tematisering), of meer eenvoudig, die retoriese struktuur van teks (soos 'n bywoordelike bysin).

## Funksies van taal, volgens die SFG-model 
Kyk na Michael Halliday.

## Verwantskap met die generatiewe grammatika-model 
Halliday se teorie poog om te verduidelik hoe die aanhoudende uitstroming van klank betekenis verwerf. Dit is 'n benadering in skerp kontras met dié van Noam Chomsky en poog nie om Chomsky se vraag: *Wat is die voltooide reëlsisteem wat alle en slegs grammatikale sinne genereer?* te probeer beantwoord nie. 
In teenstelling met Chomsky se siening dat taal 'n onderafdeling van sielkunde is, kyk Halliday se model daarna of dit 'n onderafdeling van die sosiale wetenskap is. 

## Bron 
Verkort vanaf Systemic functional grammar op die Engelse wikipedia.
Jan Mayen

duimnael|links|Ligging van Jan Mayen in die Arktiese Oseaanduimnael|links|Kaart van Jan Mayen
**Jan Mayen** is 'n eiland in die Arktiese Oseaan met 'n oppervlakte van 377 km². Die eiland word deels deur 'n gletser bedek. Die eiland se geografiese ligging is 70,59° N 8,28° W. Die wêreld se noordelikste aktiewe vulkaan, Beerenberg, word ook hier aangetref, wat benewens ook een van Noorweë se hoogste berge is. Ander Noorse vulkane is Bouvet-eiland en Peter I-Eiland. Jan Mayen maak deel uit van die Koninkryk Noorweë.
Pous Johannes XVII

**Johannes XVII**  was die 140ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Johannes XVII** is gebore as **Giovanni Sicco** in Rome, Italië.  Op 16 Mei  1003 volg hy Pous Silvester II op en regeer tot sy dood op 6 November 1003.  Hy word opgevolg deur Pous Johannes XVIII.
Die naam ‘Johannes’ beteken 'God is genadig'.

## Pontifikaat 
**Pous Johannes XVII** is verkies deur die invloed van Johannes III Crescentius.  Voor sy verkiesing was hy getroud en het drie seuns gehad wat biskoppe geword het.  Die pous het die sendingwerk onder die Slawiese volke ondersteun.  Die vorige pous met die naam Johannes was Pous Johannes XV.  Pous Johannes XVI was 'n teenpous, maar die nommer XVI is nie weer gebruik nie omdat Teenpous Johannes XVI aangestel is deur Johannes II Crescentius die vader van Johannes III Crescentius.

## Bibliografie 
* Duff, Eamon (2001). *Saints and Sinners: A History of the Popes*, Yale University Press. 
* Maxwell-Stuart, P. G. (2002). *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present*, Thames & Hudson. .

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.

## Opvolging 
|}
Buskerud

duimnael|Wapen van Buskerud

**Buskerud** is 'n Noorse provinsie (*fylke*) wat aan Akershus, Oslo, Oppland, Sogn og Fjordane, Hordaland, Telemark en Vestfold grens. Die naam is oorspronklik afgelei van die plaas *Buskerud* (Oudnoors: *Biskupsruð*) in Modum, wat in die 14de eeu aan die biskop van Hamar behoort het. Sedert 1920 het die plaas as 'n landbouskool gedien.
Akershus

duimnael|Wapen van Akershus

**Akershus** (['akershy:s], afgelei van Oudnoors: *akr*, akker, en *hús*, kasteel) is 'n Noorse provinsie (*fylke*) wat aan Hedmark, Oppland, Buskerud, Oslo en Østfold grens. Die provinsie bestaan uit twee afsonderlike gedeeltes. Ná Oslo is Akershus die tweede grootste provinsie volgens bevolking, met omtrent 'n halfmiljoen inwoners.

Land- en bosbou speel nog steeds 'n beduidende rol in die plaaslike ekonomie. Sowat die helfte van Akershus se mannekrag is nogtans in Oslo werksaam.

## Eksterne skakels 
*
Oppland

duimnael|Wapen van Oppland

**Oppland** is 'n Noorse provinsie (*fylke*) wat aan Sør-Trøndelag, Møre og Romsdal, Sogn og Fjordane, Buskerud, Akershus, Oslo en Hedmark grens. Dit is 'n landgebonde provinsie, en die land se enigste provinsie wat nie aan enige oseaan of ander land grens nie.
Hordaland

duimnael|Wapen van Hordaland

**Hordaland** is 'n Noorse provinsie (*fylke*) wat in die noorde aan Sogn og Fjordane, Buskerud en Telemark in die ooste en Rogaland in die suide grens.

Hordaland bestaan uit die distrikte Hardanger, Midhordland, Nordhordland, Sunnhordland en Voss. Midhordland en Nordhordland vorm gesamentlik die distrik Bergen og Omland wat uit Bergen  en 17 ander munisipaliteite op Strielandet bestaan. Die administratiewe sentrum van Hordaland is Bergen, Noorweë se tweede grootste stad. Die twee ander stede in die provinsie is Leirvik en Odda.
Vestfold

duimnael|Wapen van Vestfold

**Vestfold** is 'n Noorse provinsie (*fylke*) wat aan Buskerud en Telemark grens. Dit is Noorweë se tweede kleinste provinsie. Die provinsie is aan die Oslofjord geleë. Sy bevolking beloop 4,7 % van die totale bevolking van Noorweë. Die administratiewe sentrum is Tønsberg.
Amman

**Amman** (Arabies: عمان) is die hoofstad en grootste stad van Jordanië. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;919&nbsp;000 en van 2&nbsp;125&nbsp;000 in die metropolitaanse gebied in 2010 gehad en het 'n oppervlakte van 1&nbsp;680 km².
Yochanan Vollach

**Yochanan Vollach** (Hebreeus: יוחנן וולך "Jochanan Wallach", (Kiryat Bialik, 14 Mei 1945) is 'n voormalige sokkerspeler uit Israel. Hy het gespeel by die klub FC Hapoel Haifa, FC Maccabi Haifa en FC Hong Kong.
Rio Grande do Sul

|-
| align=center colspan=2 | 200px|Ligging van Rio Grande do Sul in Brasilië
|-
|colspan="2" style="text-align:center;" | Ander Brasiliaanse deelstate
|-
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Hoofstad**
| style="white-space: nowrap;" | Porto Alegre
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Grootste stad**
| style="white-space: nowrap;" | Porto Alegre
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Oppervlakte**
| style="white-space: nowrap;" | 281&nbsp;749 vk km
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Bevolking** &nbsp; - Totaal &nbsp; - Digtheid
| style="white-space: nowrap;" |  10&nbsp;187&nbsp;798 (2001) 36,2 inw./vk km
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Goewerneur**
| style="white-space: nowrap;" | Yeda Crusius (PSDB) (sedert 1 Januarie 2007)*Luitenant-goewerneur*: Paulo Afonso Feijó
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Demoniem**
| style="white-space: nowrap;" | *Gaúcho* of *Sul-rio-grandense*
|-
| style="white-space: nowrap;" | **MOI** (2005)
| style="white-space: nowrap;" | 0,832 – hoog
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Tydsone**
| style="white-space: nowrap;" | UTC-03:00 
|-
|**ISO 3166-2** || BR-RS
|}

**Rio Grande do Sul** ([ʁiu 'gɾɐ̃.de do suɫ]) is 'n deelstaat van Brasilië. Die hoofstad en grootste stad is Porto Alegre. Rio Grande do Sul het 'n bevolking van 10&nbsp;963&nbsp;216 in 2001 gehad. Meer as 81% van die mense is wit, 12% bruin en 5% swart. Tagtig persent van die bevolking is verstedelik.

## Verwysings