open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2016 Singapoerse Grand Prix

Die **2016 Formule Een Singapoerse Grand Prix** is op 18 September 2016 op die Marinabaai Straatrenbaan in Singapoer gehou. Dit was die vyftiende wedren van die kampioenskapseisoen.

## Bande 
Pirelli het die volgende bande verskaf:

## Kwalifisering 
Nico Rosberg het vir Mercedes sy sewende voorste wegspringposisie van die seisoen behaal. Daniel Ricciardo van Red Bull was tweede, terwyl hul onderskeie spanmaats Lewis Hamilton en Max Verstappen in die derde en vierde plek geëindig het. As die enigste Ferrari in die laaste deel van kwalifikasie was Kimi Räikkönen vyfde. Die Toro Rosso-duo Carlos Sainz jr. en Daniil Kvyat het goed kwalifiseer in die sesde en sewende plek. Die top 10 word afgesluit met die Force India-renjaers Nico Hülkenberg en Sergio Pérez in die agtste en tiende plek, met die McLaren van Fernando Alonso tussen hulle twee.

Ferrari-renjaer Sebastian Vettel het tydens die eerste deel van kwalifisering probleme ondervind met sy teenrolstaaf, en het daarom nie verder gevorder as die 22ste en laaste plek nie. Tydens die tweede deel van kwalifisering bots Haas-renjaer Romain Grosjean en raak McLaren-renjaer Jenson Button aan 'n muur, waardeur sy wiel te erg beskadig is om verder te ry. Tydens hierdie voorvalle het die beamptes is geel vlae gewaai, wat deur Sergio Pérez geïgnoreer is, en hy ontvang 'n straf van agt beginplekke hiervoor - vyf vir te vinnig ry tydens 'n geelvlagsituatie en drie vir die verbysteek van die Haas van Esteban Gutiérrez gedurende hierdie tydperk. Grosjean moes ná die voorval sy ratkas wissel, wat hom vyf wegspringplekke kos. Vettel vervang ook sy ratkas en ander onderdele aan sy enjin, wat hom 'n straf van twintig wegspringplekke oplewer.

## Renuitslag 
## Puntestand ná die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
2016 Japannese Grand Prix

Die **2016 Formule Een Japannese Grand Prix** het op 9 Oktober 2016 op die Suzuka Internasionale Renbaan in Japan plaasgevind. Dit was die sewentiende wedren van die kampioenskapseisoen.

Mercedesjaer Nico Rosberg lei die F1-Wêreldbestuurderskampioenskap met 'n voorsprong van 23 punte oor spanmaat Lewis Hamilton. Mercedes het 'n voorsprong van 194 punte oor Red Bull Racing in die F1-Wêreldvervaardigerskampioenskap.

## Bande beskikbaargestel 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne by Suzuka verskaf:

## Vrye oefening 
## Kwalifisering 
In die eerste draai van die vorige wedren in Maleisië bots Ferrari-renjaer Sebastian Vettel teen die Mercedes AMG van Nico Rosberg, wat veroorsaak dat Vettel weens skade uitval en Rosberg eers in die laaste plek weer kon verder jaag. Vir sy aandeel in hierdie botsing ontvang Vettel na afloop van kwalifisering 'n straf van drie plekke op Sondag se wegspringrooster.

## Renuitslag 
## Puntestand ná die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
Xiang

[duimnael|links|Die woord *Xiāng yǔ* ("Xiang-taal") geskryf in [Tradisionele Chinese karakters|Tradisionele Chinese (links) en Vereenvoudigde Chinese (regs) karakters]]
**Xiang** of **Hsiang** (Vereenvoudigde Chinees: 湘语, Tradisionele Chinees: 湘語, pinyin: *Xiāng yǔ*, letterlik: "Xiang-taal"), ook bekend as **Hunanees** (Vereenvoudigde Chinees: 湖南话, Tradisionele Chinees: 湖南話, pinyin: *Húnán Huà*, letterlik: "Hunan-taal"), is 'n Sino-Tibettaanse taal of 'n dialek van Chinees wat in die Volksrepubliek China gepraat word. Die taal het sowat 37 miljoen sprekers en is daarmee die vyfde mees verspreide dialek van Chinees naas Mandaryns, Wu, Kantonees en Min. Dit word veral in die Suid-Chinese provinsies Hunan, Guangxi, Guizhou, Sichuan en Shaanxi gepraat.

Soos die ander Chinese tale word Xiang met Chinese karakters geskryf. Xiang is veral bekend as moedertaal van Mao Zedong (die stigter en eerste leier van die Volksrepubliek China).

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Bolokanang

**Bolokanang** is 'n township van Koffiefontein, Letsemeng Plaaslike Munisipaliteit in die Xhariep-distriksmunisipaliteit, provinsie Vrystaat.

## Verwysings
Hakka

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Hakka (volk).*

[duimnael|links|Die woord *Hak-kâ-fa/Hak-kâ-va* ("Hakka-taal") geskryf in [Tradisionele Chinese karakters|Tradisionele Chinese (links) en Vereenvoudigde Chinese (regs) karakters]]
**Hakka** of **Kejia** (Vereenvoudigde Chinees: 客家话, Tradisionele Chinees: 客家話, pinyin: *Kèjiāhuà*, letterlik: "Hakka-taal") is 'n Sino-Tibettaanse taal of 'n dialek van Chinees wat in die Volksrepubliek China, die omstrede Republiek China op Taiwan, Singapoer en deur Chinese oorsese gemeenskappe in Indië, Indonesië, Japan, Maleisië, Mauritius, Singapoer, Suid-Afrika, Suriname, Thailand en Viëtnam gepraat word. Die taal het sowat 48,5 miljoen sprekers en is daarmee die sesde mees verspreide dialek van Chinees naas Mandaryns, Wu, Kantonees, Min en Xiang. Dit is die naaste verwant aan Gan en word veral in die Suidoos-Chinese provinsies Guangdong, Fujian en Jiangxi deur die Hakka-volk gepraat.

Hakka het 48&nbsp;210&nbsp;500 moedertaalsprekers, terwyl sowat 248&nbsp;000 mense dit as 'n tweede taal praat. Soos die ander Chinese tale word Hakka met Chinese karakters geskryf, maar soms ook met 'n gemodifiseerde Latynse alfabet. In Desember 2017 het Hakka 'n amptelike taal van die Republiek China op Taiwan geword, saam met Chinees en Formosaanse tale.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Banyana-Banyana

**Banyana-Banyana** is die bynaam van Suid-Afrika se vrouesokkerspan. Banyana-Banyana beteken letterlike "die meisies". Die span word deur die Suid-Afrikaanse Sokkervereniging bestuur. Hulle het hul eerste amptelike wedstryd op 30 Mei 1993 teen Swaziland (nou Eswatini) gespeel.

Die span het vir die eerste keer in 2012 vir die Olimpiese sokkertoernooi gekwalifiseer. Suid-Afrika het vir die eerste keer in 2019 vir FIFA se wêreldbekertoernooi gekwalifiseer. Hul beste prestasie was vier jaar later toe hulle die agtste eindrondte bereik het. 

By die Afrika-vrouekampioenskap was hul grootste triomf in 2022 toe hulle die hele toernooi gewen het nadat hulle die gashere, Marokko, in die eindstryd geklop het. Hulle neem ook gereeld deel aan die minder gesogte COSAFA-vrouekampioenskap, waar hulle reeds die titel sewe keer verower het.

## Toernooirekord 
### Wêreldbeker 
### Olimpiese Spele 
### Afrika-vrouekampioenskap 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*  FIFA-profiel
Barbie

[duimnael|links|Die Barbie-mosaïek van Hans van Houwelingen op Mooierplein in [Amersfoort.]]

**Barbie** (handelsnaam) is 'n gewilde pop in die vorm van ’n slanke jong meisie met ’n groot verskeidenheid modieuse klere. Die poppe word deur die Amerikaanse speelgoedfabrikant Mattel vervaardig. Die eerste Barbie-poppe (die "Barbie Ponytail") is in Maart 1959 vrygestel. Dogtertjies kon tussen die blonde en brunet-weergawes kies.

## Geskiedenis 
Ruth Handler, een van die stigters van Mattel, het gesien hoe haar dogter Barbara met papier-aantrekpoppe speel. Dit gee haar die idee om so 'n pop in 3D te maak. Sy reis in 1956 deur Switserland, waar sy die die pop Lilli raakloop, wat deur 'n Duitse vervaardiger gemaak is. Mattel het besluit om die regte te koop, en 'n soortgelyke pop in die Verenigde State van Amerika te bemark.

Die modeontwerper Charlotte Johnson het die eerste kleertjies vir die pop gemaak. Die pop het die naam Barbie gekry, genoem na die troetelnaam van Handler se dogter, omdat sy die inspirasie vir die pop was. Barbie se volle naam is Barbara Millicent Roberts (na die reklame-agentskap *Carson and Roberts* wat destyds 'n groot rol in die bevordering van Barbie gespeel het).

Barbie se "geboortedatum" is 9 Maart 1959. Op hierdie dag is die poppe aan kopers by die "Toy Fair" van 1959 bekendgestel. In dieselfde jaar is met massaproduksie begin.

Barbie se manlike ekwivalent, Ken, so vernoem na Kenneth (Ruth Handler se seun), het twee jaar later die lig gesien. Die Afro-Amerikaanse pop Christie het in 1968 gevolg, en in 1997 is Becky vrygestel, wat in 'n rolstoel sit.

## Sien ook 
* BarbieGirls.com

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Edward Carson

**Edward Henry Carson, Baron Carson** (* 9 Februarie 1854, † 22 Oktober 1935), vanaf 1900 tot 1921 bekend as **Sir Edward Carson**, was 'n Ierse politikus, advokaat en regter. As leier van die Ierse Unioniste-alliansie (*Irish Unionist Alliance*) en Ulster-Unionisteparty (*Ulster Unionist Party*), poste wat hy tussen 1910 en 1921 beklee het, het Carson Ierse selfregering (*Home Rule*) verwerp en hom vir die handhawing van die politieke unie tussen Ierland en Groot-Brittanje beywer.
[duimnael|links|Standbeeld van Edward Carson voor die Noord-Ierse parlementsgebou in [Belfast]]
Carson het verskeie poste in die Britse kabinet beklee en as *Lord of Appeal in Ordinary* (*Law Lord*, "Lordregter") gedien. Die Britse historikus John Brown het opgemerk dat "sy standbeeld, wat meer as lewensgrootte is en gedurende sy leeftyd [in 1933] voor die Noord-Ierse parlementsgebou op Stormont opgerig is, 'n opvatting versinnebeeld wat deur vele gedeel word - dat Noord-Ierland sy skepping is."

Carson was een van min nie-koninklike Britse persoonlikhede wat 'n staatsbegrafnis ontvang het. Carson het sy laaste rusplek in die Kerk van Ierland se Sint Anna-katedraal (''St Anne's Cathedral*) te Belfast gevind, net soos sy tweede vrou Ruby Frewen wat ná haar verassing in die katedraal se columbarium ter ruste gelê is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
**Media**
* *youtube.com: Ireland in Rebellion: 1782–1916. Lecture series delivered by Professor Patrick Geoghegan, Department of History, Trinity College Dublin''
Goudstert-engelvis

Die **Goudstert-engelvis** (*Pomacanthus chrysurus*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Indiese Oseaan: die Golf van Aden en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Goldtail angelfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 33cm lank en sy lyf is donkerbruin tot swart met 5 tot 6 nou, wit vertikale strepe wat by die punte krom is. Daar is onreëlmatige blou merke op die kop en snoet. Die onvolwasse visse lyk amper soos die volwasse vis, die wit strepe staan meer uit. Hulle leef in vlak koraalriwwe in water wat 1 tot 25m diep is. Die visse vreet sponse, alge en klein ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Pomacanthus-chrysurus.html

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Swaelstert-engelvis

Die **Swaelstert-engelvis** (*Genicanthus caudovittatus*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Swallowtail angelfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 20cm lank. Dit het 'n meer slanker, langer lyf as die tipiese engelvis en die kop het 'n meer ronde profiel. Die mannetjies is ligblou tot wit met verskeie nou, swart strepe wat vertikaal oor die sye en boonste gedeelte van die kop strek. Die stertvin is holvormig met verlengde punte. Daar is rant van die dorsalevin is geel en daar is swart merke op die basis van die dorsalevin. 

Die wyfie se lyf is witgrys en effens donkerder aan die rugkant. Die rante van die stertvin is swart en daar is 'n swart  streep bokant die oog. 

Die visse leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 25 tot 70m diep is. Hulle neig om in vlakker te leef in die Rooisee. Hulle kom in klein groepies voor wat gewoonlik uit 'n mannetjie en verskeie wyfies bestaan wat gewoonlik bokant die riwwe swem. Hulle vreet soöplankton.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Genicanthus-caudovittatus.html#

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Saal-vlindervis

Die **Saal-vlindervis** (*Chaetodon falcula*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese Oseaan en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Saddled butterflyfish*.

## Identofikasie 
Die vis word tot 20cm lank. Die vis se lyf is wit aan die voorkant wat geel word na agter en aan die rugkant. Daar is twee prominente, swart wigvormige vlekke op die rug en 'n swart streep gaan deur oë. Die stert-, anale- en dorsalevinne is geel. Die onvolwasse vissies lyk net soos die volwasse visse.

Die vis leef in koraalryke areas van strandmere en aflandige riwwe in water wat 5 tot 20m diep is. Hulle is alleenlopers, kom ook in groepe voor. Die vis vreet ongewerweldes, koraal poliepe en alge. 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Chaetodon-falcula.html

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Gestreepte vlindervis

Die **Gestreepte vlindervis** (*Chaetodon lineolatus*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan: meer spesifiek die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Lined butterflyfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 30cm lank en is die grootste van al die vlindervisse. Die vis se lyf is wit met nou, vertikale lyne aan die sys. Daar is breë swart streep op die rugkant wat 'n geel rant het en daar is 'n swart band wat deur die oë gaan. Die stert-, dorsale- en analevinne is geel. Die onvolwasse vissies lyk amper soos die volwasse visse; daar is egter nie 'n swart band op die rug nie en daar is 'n swart kol op die stertvin basis.

Die visse leef in aflandige koraalriwwe in water wat 2 tot 170m diep is. Hulle is territoriaal van aard en kom gewoonlik in pare voor. Tydens paartyd kan hulle in groepe voorkom.

Die vis vreet koraal poliepe, bodem ongewerweldes en alge. Die spesie is sku.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Chaetodon-lineolatus.html

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Swartrug-vlindervis

Die **Swartrug-vlindervis** (*Chaetodon melannotus*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan en die Indiese Oseaan; meer spesifiek die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by sentraal KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Blackback butterflyfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 15cm lank. Dit het 'n wit lyf wat bedek is met 'n reeks swart, nou diagonale strepe. Die snoet en vinne is geel. Daar is ook 'n swart streep oor die oog. Net bo die analevin is 'n swart kol en daar is ook 'n swart vlek op die basis van die stertvin. Die onvolwasse vis lyk net soos die volwasse vis.

Die vis leef in koraal-ryke areas van strandmere, plat riwwe en aflandige riwwe in water wat 2 tot 20m diep is. Hulle is alleenlopers maar kom ook in pare voor. Die visse vreet klein ongewerweldes, alge en sagte en harde korale. Gedurende die nag verander die vis se kleure; die rugkant word donkerder met wit vlekke.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Chaetodon-melannotus.html

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
George Best

**George Best** (* 22 Mei 1946 in Belfast; † 25 November 2005 in Londen) was 'n Noord-Ierse professionele sokkerspeler wat as buitespeler vir die Engelse sokkerklub Manchester United en die nasionale sokkerspan van Noord-Ierland gespeel het. In 1968 het hy die UEFA Champions League met Manchester United gewen en is as die Europese Sokkerspeler van die Jaar en FWA-sokkerspeler van die Jaar aangewys. Die *Irish Football Association* het na Best verwys as die "grootste speler wat ooit die groen trui van Noord-Ierland gedra het".

duimnael|links|Muurskildery in Blythe Street, Belfast
duimnael|links|Een van Belfast se twee lughawens, Belfast City Airport, dra die sokkerster se naam
duimnael|links|'n Bombardier Dash 8-Q402-straler van die Britse lugredery *flybe* op Manchester-lughawe
Best, wat in die Cregagh Estate in die suidooste van Belfast as seun van 'n skeepswerfarbeider gebore en ook daar grootgemaak is, het sy klubloopbaan met Manchester United in Engeland begin nadat hy op vyftienjarige leeftyd die aandag van 'n talentsoeker getrek het. Dié het 'n telegram aan die sokkerklub se bestuurder, Matt Busby, gestuur met die woorde: "I think I've found you a genius."

Nadat hy sy debuut vir United op sewentienjarige leeftyd gemaak het, het Best oor 'n tydperk van elf jaar 179 doele in 470 wedstryde aangeteken wat van hom die klub se beste ligaspeler in vyf opeenvolgende seisoene gemaak het.

Ná sy ontydige afsterwe in 2005 – George Best het 'n lang stryd teen alkoholisme gevoer – is *Belfast City Airport* ter geleentheid van sy 60ste verjaardag hernoem na *George Best Belfast City Airport*. Die voormalige Scottish Mutual-gebou in Donegall Square South in Belfast se middestad is as 'n luukse hotel herontwikkel wat die naam *The George Best Hotel* dra. Die hotel is op 22 Oktober 2018 geopen.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Safa en Marwa

[250px|duimnael|Safa in die [Al-Masdjid al-Haram, Mekka.]]
**Safa** en **Marwa** (Arabies: الصفا *Aṣ-Ṣafā*, المروة *al-Marwah*) is twee klein heuwels wat nou in die Al-Masdjid al-Haram in Mekka, Saoedi-Arabië, geleë is. Moslems loop sewe keer heen en weer tussen die heuwels tydens die bedevaarte hadj en oemra.

## Geskiedenis 
In die Islamitiese tradisie het Allah vir Abraham opdrag gegee om sy vrou Hagar en hul seun Ismael alleen in die woestyn te los, tussen Safa en Marwa. Toe hul voorraad opraak, het Hagar gaan water soek. Om makliker en vinniger te loop het sy Ismael alleen agtergelaat.

Sy het eerste die naaste heuwel, Safa, uitgeklim om oor die omringende gebied uit te kyk. Toe sy niks sien nie, het sy na die ander heuwel, Marwa, gegaan. Wanneer Hagar op een van die heuwels was, kon sy Ismael sien en het sy geweet hy is veilig. Op die vlakte tussen die heuwels kon sy hom egter nie sien nie en het sy gehardloop. Sy het sewe keer heen en weer in die hitte gehardloop voordat sy na haar seun teruggekeer het. Daar het sy ’n fontein gesien wat ontspring het waar die aartsengel Gabriël die grond met sy vlerk aangeraak het. Dié fontein is bekend as die Zamzam-put, en het gedien as ’n bron van water vir Hagar en ’n beloning vir haar geduld.

## Ligging 
Al-Masdjid al-Haram huisves die Kaäba, die fokuspunt van gebed vir alle Moslems. Safa – van waar die rituele staptog, die **saj**, begin – is sowat 100&nbsp;m van die Kaäba af geleë en Marwa sowat 350&nbsp;m. Die afstand tussen die heuwels is sowat 450&nbsp;m, en dus is die hele staptog sewe keer heen en weer sowat 3,15&nbsp;km ver. Die twee heuwels en die pad tussenin is nou onderdak en vorm deel van die moskee.

Die saj (سعى *saʿy*, "soektog") is in herinnering aan Hagar se soeke na water en God se genade om gebede te verhoor.

## Galery 

Beeld:Sa'yee To Go.jpg|Die saj in die rigting van Safa.
Beeld:Sa'yee For older.jpg|Middelste deel vir ouer en gestremde mense.
Beeld:Sa'yee To return.jpg|Die saj terug van Safa af.

## In die Koran 
Safa en Marwa word ook in die Koran genoem.

## In die Westerse kultuur 
Safa is na bewering die berg waarna verwys word in die algemene spreekwoord "As die berg nie na Mohammed wil kom nie, moet Mohammed na die berg toe gaan". Dit was nadat Mohammed die berg volgens ’n oorlewering beveel het om na hom te kom en die berg onbeweeglik bly staan het. Die spreekwoord word dikwels verkeerdom aangehaal. 

## Verwysings
Oemra

[duimnael|Pelgrims loop tydens die [hadj om die Kaäba in Mekka.]]

Die **oemra** (Arabies: عمرة) is ’n bedevaart na Mekka in Saoedi-Arabië wat Moslems enige tyd van die jaar kan onderneem, in teenstelling met die hadj wat een keer per jaar op ’n spesifieke tyd plaasvind. Oemra beteken in Arabies "om ’n bewoonde plek te besoek". In die Sjaria, die godsdienswette van Islam, beteken oemra om die tawaf om die Kaäba en die saj tussen die heuwels Safa en Marwa te voltooi nadat ’n heilige staat, bekend as die ihram, bereik is. 

Dit word soms ’n "mindere pelgrimstog" genoem omdat die hadj die "belangrike" bedevaart is wat verpligtend is vir alle Moslems wat fisiek en finansieel daatoe in staat is. Die oemra is nie verpligtend nie, maar word sterk aanbeveel.

## Rituele 
Van die rituele van die oemra sluit in:

* Die tawaf, ’n omsirkeling van die Kaäba – sewe keer antikloksgewys. Mans word aanbeveel om die eerste drie keer vinnig om te stap en daarna stadiger.
* Die saj, ’n vinnige staptog tussen die heuwels Safa en Marwa – ook sewe keer. Dit is ter herinnering aan Abraham se vrou Hagar wat tussen die heuwels gehardloop het op soek na water vir haar en haar seun Ismael. Nadat Ismael met sy knie (of in sommige weergawes die aartsengel Gabriël met sy vlerk) aan die grond geraak het, het ’n fontein op die plek ontspring. Dit word vandag die Zamzam-put genoem.
* Die afskeer van ’n man se hare; vroue sny die punte van hul hare af. Dit dui op die oorgawe van die wil aan God bo die verheerliking van die fisieke voorkoms. Dit word aan die einde van die oemra gedoen.

Met dié rituele is die oemra voltooi en Moslems kan dan kies of hulle die ihram wil verlaat. Hoewel dit nie deel van die rituele is nie, drink die meeste pelgrims water uit die Zamzam-put.

Verdere rituele is deel van die hadj, wat oor vyf dae plaasvind tydens die laaste maand van die Islamitiese kalender.

## Verwysings 
* *The Hajj According to the Five Schools of Islamic Fiqh (Deel 1)*, deur 'Allamah Muhammad Jawad Mughniyyah (uit Arabies in Engels vertaal deur Ali Quri Qara'i), al-Tawhid, Vol. II, No. 4.

## Bronne 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

## Eksterne skakels 
* "Health Guidelines for Hajj & Umrah"
* "Umrah: The Dos and Don'ts"
* "Umrah: Step by Step Umrah Guide"
2016 Maleisiese Grand Prix

Die **2016 Formule Een Maleisiese Grand Prix** het op 2 Oktober 2016 op die Sepang Internasionale Renbaan in Maleisië plaasgevind. Dit was die sestiende wedren van die kampioenskapseisoen en is gewen deur Daniel Ricciardo in 'n Red Bull-TAG Heuer.

## Bande beskikbaargestel 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne in Sepang verskaf:

## Vrye oefening 
## Kwalifisering 
Lewis Hamilton behaal vir Mercedes sy agtste voorste wegspringplek van die seisoen deur sy spanmaat Nico Rosberg te klop, wie in die laaste draai 'n fout begaan het. Max Verstappen eindig in die derde plek vir Red Bull, met sy spangenoot Daniel Ricciardo in die vierde plek. Die Ferrari-duo Sebastian Vettel en Kimi Räikkönen kwalifiseer in vyfde en sesde, met die Force India's van Sergio Pérez en Nico Hülkenberg net agter hulle. Die top 10 is afgerond deur die McLaren-jaer Jenson Button en Valtteri Bottas van Williams.

Na afloop van kwalifisering het McLaren-jaer Fernando Alonso 'n straf van 45 wegspringplekke ontvang omrede sy enjinleweransier Honda nuwe opdaterings aan sy enjin aangebring het. Omdat Alonso al meer as die toegelate vyf enjins gebruik het, het hy die roosterstraf ontvang.

duimnael|links|1000px|← VOORWegspringrooster vir die 2016 Maleisiese Grand Prix

## Renuitslag 
## Trivia 
Na afloop van die Springbokke se toetswedstryd Saterdagaand teen Australië op Loftus Versfeld, het Gert Coetzee in sy Mercedes-Benz C200K op 'n grondpad gaan staan met 'n pap agterband. Dit was ook 'n Pirelli Potenza P7 soos op hierdie motors, eienaardig genoeg?

## Puntestand ná die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
Ihram

duimnael|’n Man in die voorgeskrewe ihram-klere.

**Ihram**, **ihraam** of **igraam** (Arabies: إحرام *iḥrām*) is in Islam ’n gewyde staat of toestand waarin Moslems gaan om die bedevaarte hadj en oemra te onderneem. Hulle moet reeds daarin wees wanneer hulle die pelgrimsgrens, die mikat, betree en moet die voorgeskrewe klere dra.

## Voorskrifte 
’n Man in die ihram-staat moenie enige knope of gestikte klere dra nie. Sandale moet ook nie gestik wees nie, en die enkels en agterkant van die voete moet oop wees. Hy mag nie enige reukmiddels aan die lyf of klere dra nie. 

Tydens ihram moet vroue se gesig onbedek wees. ’n Boerka of nikaab is verbode, maar ’n hijab en doepatta is verpligtend. Daar is geen skeiding tussen die geslagte nie; anders as in moskees, bid mans en vroue saam (nie net in dieselfde gebiede nie, maar ook in dieselfde rye). Dit is om mense daaraan te herinner dat mans en vroue op die Oordeelsdag langs mekaar sal staan.

## Gedrag en higiëne 
Buiten dat pelgrims net so skoon (rein) moet wees as wanneer hulle bid, mag mans nie hul naels, hare of baard knip of enige reukmiddel dra nie. Laasgenoemde sluit gegeurde seep in. Hulle moet die ihram-drag dra: ’n wit, ongestikte kleed. Baie sal voor die tyd hul hare skeer omdat dit as higiënies beskou word, maar ander wag tot aan die einde van die hadj of oemra omdat dit ’n vereiste is om ihram te verlaat. 

Geen seks, rokery of vloekery is toelaatbaar nie. Ander verbode handelinge sluit in die doodmaak van diere, ’n bakleiery en die aflê van ’n eed. Mans mag ook nie vir vroue kyk of onedele gedagtes hê nie. Vroue moet beskeie lyk en mag nie grimering of parfuum dra nie. Pelgrims moet vergeet van studies, besigheid en verhoudings, en op God fokus.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Ihram Encyclopædia Britannica aanlyn
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pers-vlindervis

Die **pers-vlindervis** (*Chaetodon trifasciatus*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese Oseaan, onder andere aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van die Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die *Purple butterflyfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 15 cm lank. Die laer gedeeltes van die sye is liggeel tot oranje en word blou-pers agtertoe op die lyf. Daar is dowwe pers, horisontale strepe op die sye en 'n swart, vertikale streep deur die oog wat beklemtoon word deur geel en pers strepe. Die anale- en stertvinne is rooi-oranje terwyl daar 'n geel streep op die basis van die stertvin is. Die onvolwasse vissies lyk net soos die volwasse visse.

Hulle leef in beskutte koraalryke gebiede in tropiese strandmere en aflandige riwwe wat 2 tot 20 m diep is. Die visse is territoriaal van aard en leef in pare saam. Hulle vreet koraal poliepe.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Chaetodon trifasciatus* by FishBase
Berg Arafat

duimnael|220px|Pelgrims op Berg Arafat.
duimnael|220px|’n Man bid op die heuwel.

**Berg Arafat** (Arabies: جبل عرفات *Jabal ‘Arafāt*) is ’n granietheuwel op die Vlakte van Arafat, sowat 20&nbsp;km suidoos van Mekka in Saoedi-Arabië. Dit is sowat 70&nbsp;m hoog en is ook bekend as die **Heuwel van Genade** (*Jabal ar-Rahmah*). Volgens die Islamitiese tradisie is dit die plek waar die profeet Mohammed gestaan en sy laaste toespraak gelewer het aan die mense wat hom aan die einde van sy lewe op die hadj vergesel het.

## Hadj 
Op die 9de dag van Dhu'l Hidjdja, die laaste maand op die Islamitiese kalender, gaan pelgrims van Mina na Arafat vir die belangrikste deel van die hadj. Hulle bring die hele dag op die berg deur en bid saam. Die Arafat-rituele eindig met sonsondergang en pelgrims gaan van daar na Moezdalifa vir die verkorte aand- en naggebed en om te rus. 

Die gebied om die heuwel is bekend as die **Vlakte van Arafat**. Die term "Berg Arafat" verwys soms na hierdie hele streek. Dit is ’n belangrike plek tydens die bedevaart, want ’n versuim om die middag van die 9de daar deur te bring, kan die hadj ongeldig maak. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Moezdalifa

duimnael|Moezdalifa.

**Moezdalifa** (Arabies: مزدلفة) is ’n oop, gelyke stuk grond naby Mekka in Saoedi-Arabië wat met die hadj verbind word. Dit lê net suidoos van Mina op pa na Berg Arafat.

## Hadj 
Die dag by Moezdalifa word voorafgegaan deur ’n dag op Berg Arafat, waar gebid en Allah se vergifnis gevra word. Ná sonsondergang op die 9de dag van die laaste Islamitiese maand, Dhu'l Hidjdja, reis pelgrims na Moezdalifa. Hulle bid dan tegelykertyd die aand- en naggebed. 

Hier maak pelgrims ook klippe bymekaar (49, want sewe word per keer na die drie pilare gegooi) vir die steniging van die duiwel in Mina in die volgende drie of vier dae. Hulle bring dan die nag daar deur, dikwels in die ope lug, voordat hulle die volgende oggend na Mina vertrek. 

Die opelugmoskee by Moezdalifa is bekend as Al-Masjar al-Haram ("die Heilige Bos").

## Verwysings 
## Bronne 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

## Eksterne skakels
Caterham F1-span

Die **Caterham F1-span** was 'n Maleisiese Formule Eenspan wat tussen 2012 en 2014  aktief was. In 2010 en 2011 ding die span mee in Formule 1 onder die naam Lotus, opgerig deur Tony Fernandes.

## Geskiedenis 
Voor die aanvang van die 2012-seisoen blyk dit, soos in die voorafgaande twee seisoene onder die Lotus-naam, of die jaers Heikki Kovalainen en Jarno Trulli vir die span sou verskyn. Op 17 Februarie 2012 word egter berig dat Trulli vervang word deur die Rus Vitaly Petrov, wat beteken dat daar vir die eerste keer sedert 1970 geen Italianer in F1 sou jaag nie. Die Nederlander Giedo van der Garde word vir die 2012-seisoen aangestel as die toets- en reserwebestuurder van die span. 

In Januarie 2012 word bevestig dat die span sou verhuis na die Leafield Technical Centre, die voormalige hoofkwartier van die Arrows en Super Aguri F1 Formule 1-spanne.

Die span behaal geen punte in die 2012-kampioenskap nie, maar nadat Petrov in die laaste ren van die seisoen in die 11de plek eindig, is die span 10de in die vervaardigerskampioenskap. Dié 11de plek was ook die beste uitslag in 'n Grand Prix sedert die ontstaan van die span in 2010.

## 2014-seisoen 
In 2014 jaag die span met Kamui Kobayashi, wie na Formule 1 terugkeer, en die debutant Marcus Ericsson, waartydens Robin Frijns en Alexander Rossi as toetsbestuurders aan sommige Vrydagoefeninge mag deelneem. Die seisoen begin sleg: in Australië val albei jaers uit. Spaneienaar Fernandes waarsku die span dat hy sou onttrek as die span se prestasies nie verbeter in 2014 nie. 'n Groot terugslag was die negende plek van Marussia-jaer Jules Bianchi tydens die Monaco Grand Prix, waardeur Caterham weer die houtlepel (laaste plek) in die vervaardigerskampioenskap ontvang.

Op 2 Julie 2014 word bekend gemaak dat Fernandes die span verkoop het aan beleggers uit Switserland en die Midde-Ooste, onder leiding van Colin Kolles. Kolles stel die voormalige Formule 1-renjaer Christijan Albers aan as spanhoof.

Na afloop van die 2014-seisoen word Caterham en Marussia, wat ook finansiële probleme gehad het, opgeneem in die beginlys van 2015. Op 5 Februarie 2015 word dit egter bekend dat verskeie eiendomme van die span op 11 Maart, enkele dae voor die begin van die Formule 1-seisoen, opgeveil gaan word. Hierna lyk 'n terugkeer van die span onwaarskynlik. Op 27 Februarie word die amptelike deelnemerlys bekendgemaak, waarop Caterham nie meer verskyn nie.

## Uitslae
Gan

[duimnael|links|Die woord *Gàn Huà*/*Gàn yǔ* ("Gan-taal") geskryf in [Tradisionele Chinese karakters|Tradisionele Chinese (links) en Vereenvoudigde Chinese (regs) karakters]]
**Gan** of **Kan** (Vereenvoudigde Chinees: 赣语, Tradisionele Chinees: 贛語, pinyin: *Gàn Huà* of *gàn yǔ*, letterlik: "Gan-taal"; *Gon ua*) is 'n Sino-Tibettaanse taal of 'n dialek van Chinees wat in die Volksrepubliek China gepraat word. Die taal het sowat 22 miljoen sprekers en is daarmee die sewende mees verspreide dialek van Chinees naas Mandaryns, Wu, Kantonees, Min, Xiang en Hakka. Dit is die naaste verwant aan Hakka en word veral in die Suidoos-Chinese provinsies Jiangxi, Hunan, Fujian, Anhui en Hubei gepraat. Die naam van dié taal is afglei van die Gan-rivier in Jiangxi, 'n sytak van die Yangtze.

Soos die ander Chinese tale word Gan met Chinese karakters geskryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Swart Steen

duimnael|210px|Pelgrims ding mee om ’n kans om die Swart Steen te soen of daaraan te raak.

Die **Swart Steen** (Arabies: الحجر الأسود *al-Ḥajar al-Aswad*) is die oostelike hoeksteen van die Kaäba, die antieke steengebou in die middel van Al-Masdjid al-Haram in Mekka, Saoedi-Arabië. Moslems beskou dit as ’n Islamitiese reliek wat volgens tradisie dateer van die tyd van Adam en Eva.

## Geskiedenis 
Die steen is in voor-Islamitiese tye reeds vereer. Volgens een tradisie het dit uit die hemel geval om vir Adam en Eva te wys waar om ’n altaar te bou, en dit het die eerste altaar op aarde geword. Adam se altaar en die steen het verlore geraak in Noag se Sondvloed en mense het daarvan vergeet. Abraham het dit later gevind by die oorspronklike plek van Adam se altaar nadat die engel Gabriël dit aan hom geopenbaar het. Abraham en sy seun Ismael, wat volgens Moslems ’n voorvader van die profeet Mohammed was, het die Kaäba gebou en die steen daarin gelê. Teen die tyd dat Mohammed gelewe het, was die Swart Steen reeds verbind met die Kaäba, ’n voor-Islamitiese altaar. 

Volgens nog ’n tradisie het Mohammed dit in 605&nbsp;n.C. in die Kaäba se muur ingebou, vyf jaar voor sy eerste openbaring. Dit het sedertdien in ’n paar stukke gebreek wat nou in ’n silwerraam in die kant van die Kaäba ingebou is. Moslems glo dit was eens rein en wit, maar het swart geword weens die sondes van die mense wat daaraan raak.

Dit is ook al as ’n meteoriet beskryf, ’n hipotese wat nou betwyfel word. Die ontblote deel is sowat 20&nbsp;x&nbsp;16&nbsp;cm. Dit is onseker hoe groot dit aanvanklik was omdat die rangskikking verskeie kere oorgedoen is.

Die raam om die Swart Steen is eeue lank deur die Ottomaanse sultans onderhou. Die rame het mettertyd telkens verweer vanweë die konstante aanraking van pelgrims, en dit is van tyd tot tyd vervang. Verweerde rame is teruggeneem na Istanboel, waar hulle in die Topkapi-paleis gehou word.

Moslem-pelgrims loop sewe keer om die Kaäba as deel van die tawaf-ritueel tydens die hadj en baie probeer elke keer stop om die Swart Steen te soen; dit is ’n nabootsing van die soen wat Mohammed dit volgens tradisie gegee het. In moderne tye is dit weens die groot skares onmoontlik dat almal dit kan doen, en daarom is dit aanvaarbaar om net elke keer in die verbygaan daarna te wys.

## Verwysings 
## Bronne 
* Grunebaum, G.E. von (1970). *Classical Islam: A History 600 A.D.–1258 A.D.*. Aldine Publishing Company. 
* Sheikh Safi-ur-Rahman al-Mubarkpuri (2002). Ar-Raheeq Al-Makhtum (The Sealed Nectar): Biography of the Prophet. Dar-us-Salam Publications. .
* Elliott, Jeri (1992). *Your Door to Arabia*. .
* Mohamed, Mamdouh N. (1996). *Hajj to Umrah: From A to Z*. Amana Publications. .
* Time-Life Books (1988). *Time Frame AD 600–800: The March of Islam*, .

## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Mohammed se eerste openbaring

**Mohammed se eerste openbaring** was volgens Islam toe die aartsengel Gabriël aan die profeet Mohammed verskyn het en ’n vers uit die Koran aan hom geopenbaar het. Dit het gebeur in ’n grot met die naam Hira op die berg Jabal an-Nour, naby Mekka.

Volgens die sira, die biografie van Mohammed, het Gabriël aan hom verskyn en hom opdrag gegee om die eerste verse van soera 96 van die Koran te lees. Mohammed se ondervinding word in die Koran beskryf:

duimnael|Die ingang tot die Hira-grot.

## Voor die openbaring 
Mohammed is in Mekka gebore en grootgemaak. Teen die tyd dat hy byna 40 was, het hy baie ure alleen deurgebring deur te bid en oor die aspekte van die skepping na te dink. Hy was bekommerd oor die "onkunde oor goddelike leiding", maatskaplike onrus, ongeregtigheid, diskriminasie (veral teen vroue), onmin tussen stamme en die uitbuiting deur stamowerhede wat in die voor-Islamitiese Arabië geheers het. Die morele agteruitgang van sy medemens en sy eie soeke na ’n ware godsdiens het dit verder aangeblaas, met die gevolg dat hy hom van tyd tot tyd na die grot Hira naby Mekka teruggetrek het om te bepeins en na te dink. 

Volgens die Islamitiese tradisie het Mohammed in dié tyd drome met spirituele betekenis begin kry wat bewaarheid is, en dit was die begin van sy goddelike openbaring. 

## Die eerste openbaring 
Volgens die Islamitiese tradisie het die aartsengel Gabriël op so ’n geleentheid in die jaar 610&nbsp;n.C. aan hom verskyn en gesê: "Lees." Daarop het hy geantwoord: "Ek kan nie lees nie." Gabriël het hom toe omhels. Dit het nog twee keer gebeur, waarna die engel hom beveel het om die volgende verse te lees:

## Ná die openbaring 
Verwonderd oor dié ondervinding het Mohammed huis toe gegaan, waar hy deur sy vrou Khadijah vertroos is. Sy het hom na haar neef Waraqah ibn Nawfal geneem, wat vertroud was met Joodse en Christelike geskrifte. Nadat Mohammed vir hom vertel het wat gebeur het, het Waraqah hom volgens Islamitiese tradisie oortuig dat die openbaring van God was. Waraqah het hom egter gewaarsku dat sy mense hom sou verdryf.

Later het ’n tweede openbaring gevolg. Mohammed het ’n stem uit die lug gehoor en Gabriël gesien waar hy "tussen die lug en die aarde" sit, en die openbaring is voortgesit met die eerste verse van soera 74.

Daar is twyfel oor die tydperk tussen die eerste en tweede openbaring. Volgens die profeet se vroegste biograaf, Ibn Ishaq, het drie jaar verloop van die eerste openbaring totdat Mohammed in die openbaar begin preek het. Bukhari meen soera 74 is die tweede openbaring, maar baie glo dit was soera 68.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Dark Hedges

[duimnael|*The Dark Hedges* naby [Ballymoney, Co. Antrim]]
Die **Dark Hedges** is 'n laning ou beukebome langs Bregagh Road tussen Armoy and Stranocum in die Noord-Ierse graafskap Antrim. Die laning is in die 18de eeu deur die Stuart-familie geplant - blykbaar om besoekers te beïndruk wat op pad na die Stuarts se Georgiaanse herehuis Gracehill House was.

Twee eeue later het die laning een van die mees gefotografeerde natuurbesienswaardighede in Noord-Ierland geword. Dit maak deel uit van die gewilde kusroete *Causeway Coastal Route* en het internasionale bekendheid verwerf as een van die coulisses vir die Amerikaanse kabeltelevisiekanaal HBO se epiese fantasie-dramareeks *Game of Thrones* wat in Belfast se filmateljee *Titanic Studios* vervaardig word.

Die Dark Hedges-lanings is vanaf 30 Oktober 2017 gesluit vir padverkeer - behalwe vir noodreddingsvoertuie en plaaslike inwoners - nadat die bome skade gely het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Netwerk24, 5 September 2014: Voetspore aan Ierse Noordkus. Besoek op 18 September 2016*
Flitsgeheue

[regs|duimnael|'n [USB-flitsdryf. Die vlokkie aan die linkerkant is die flitsgeheue. Die toestel se beheerder is aan die regterkant geplaas.]]
**Flitsgeheue** is 'n elektroniese (vaste-toestand) nie-vlugtige datastoormedium wat elektries (en selektief) skoongewis en hergeprogrammeer kan word.

Toshiba het die flitsgeheue uit EEPROM (elektriese uitwisbare programmeerbare lees-alleengeheue) ontwikkel in die vroeë 1980's, en dit begin bemark in 1984. Die twee hoofsoorte flitsgeheue is vernoem na die NAND- en NOR-logikahekke. Die indiwiduele flitsgeheueselle toon interne eienskappe soortgelyk aan dié van die ooreenstemmende hekke.

Terwyl EPROMs heeltemal uitgewis moes word voordat daar weer herskryf kon word, kan NAND-tipe geheue in blokke (of bladsye) geskryf en gelees word, wat oor die algemeen baie kleiner is as die hele toestel. NOR-tipe flits laat toe dat 'n enkele masjienwoord (byte) op 'n uitgewiste plek geskryf — of onafhanklik gelees word.

Die NAND-tipe bedryf hoofsaaklik in geheuekaarte, USB-flitsdrywe, vastetoestanddryf (dié van 2009 of later), en soortgelyke produkte, vir algemene stoor en oordrag van data.

Gebruiksvoorbeelde van beide soorte flitsgeheue sluit in persoonlike rekenaars, PDAs, digitale musiekspelers, digitale kameras, selfone, klanksintetiseerders, videospeletjies, wetenskaplike toerusting, industriële robotika, en mediese elektronika. Benewens die feit dat dit nie-vlugtige geheue bied, verskaf dit vinnige leestoegangstye, hoewel nie so vinnig soos statiese RAM of ROM nie. Sy meganiese skokweerstand verklaar sy gewildheid bo hardeskywe in draagbare toestelle, soos sy hoë duursaamheid en die vermoë om hoë druk, temperatuur en onderdompeling in water te weerstaan.

## Verwysings
Fula

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Fula (volk).*

**Fula**, **Fulani** of **Fulfulde** (*Fulfulde*, *Pulaar*, *Pular*) is 'n Niger-Kongo-taal in Wes-Afrika wat deur sowat 30 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Fula-volk gepraat en is ná Arabies, Frans, Engels, Swahili en Hausa die belangrikste taal in Afrika.

duimnael|links|Verspreiding van Fula in Niger
Fula is 'n handelstaal in Wes-Afrika en word deur miljoene se mense óf as moedertaal óf as tweede taal gebesig. Fula is die naaste verwant aan Serer en Wolof. Afhangende van die gebied word Fula met óf die Arabiese óf die Latynse alfabet geskryf. Die bekendste woord is waarskynlik *Burkinabé*, die demoniem vir Burkina Faso se bevolking, wat "mans of vrouens" beteken.

Fulfulde is die belangrikste van die Atlantiese tale en word in die Sahel-streek in lande soos Benin, Burkina Faso, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Kameroen, Mali, Mauritanië, Niger, Nigerië, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Togo en Tsjad gepraat.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Barentssee

Die **Barentssee** (Noors: *Barentshavet*, Russies: Баренцево море *Barentsevo More*) is ’n see noord van Noorweë en Rusland, wat met die Arktiese Oseaan in die noorde, die Noorse See in die weste, die Karasee in die ooste en die Witsee in die suide verbind is. Dit is 'n redelike diep see met 'n gemiddelde diepte van 229&nbsp;meter (750&nbsp;voet) en maksimum diepte van 600&nbsp;meter (2&nbsp;000&nbsp;voet). Die gebied om die see is ryk aan fossiel-energiebronne.

duimnael|links|Ligging van die Barentssee
[duimnael|links|Kaart van die Barentssee ("Moermansksee"). Uit *Tabula Russiae*, Joan Blaeu's, [Amsterdam, 1614.]]
[duimnael|links|*[Nederlandse valvangers naby Spitsbergen*, skildery deur Abraham Storck, 1690]]
[duimnael|links|[Moermansk se hawe]]
[duimnael|links|Honningsvåg is die noordelikste vissersdorpie in [Noorweë]]
Die see is na die Nederlandse seevaarder (en ontdekkingsreisiger) Willem Barentsz genoem wat in 1596 op Nowaja Zemlja gestrand het. In die Middeleeue is die see egter die Moermansksee (Russies: *Moermanskoje more*) genoem. Die suidoostelike deel tussen die eilande Kolgoejef en Waigatsj, noord van Petsjorabaai en suid van Nova Zemlja, word die Petsjorasee genoem. Die Witsee word deur die Kola-skiereiland van die Barentssee geskei. Die eerste volledige topologiese kaart van die see is in 1933 deur die geoloog Maria Klenowa gepubliseer.

In die 1970's is daar met olie-ontginning in die see begin. Beide die Noorweërs en die Russe het groot vondse ontdek. Die eerste olieveld wat oopgestel is, is die Noorse Snøhvit. Die Sjtokmanveld in die Russiese sektor is egter die grootste olieveld wat tot nog toe gevind is.

As gevolg van die hitte van die Noord-Atlantiese drif bly die suidelike helfte van die Barentssee deur die jaar ysvry. Dit sluit die hawens van Moermansk in Rusland en Vardø in Noorweë in. In September is die hele Barentssee meestal ysvry. Tot die einde van die Winteroorlog het Finland se grondgebied tot by die Barentssee gestrek. Dit het die hawe by Petsamo Finland se enigste ysvrye winterhawe gemaak.

Die warmer water van die Noord-Atlantiese drif gee die Barentssee 'n ryker plant- en dierelewe as ander oseane op soortgelyke breedtegraad. In die lente begin die fitoplankton redelik vroeg naby die ysrand te bloei. Die gesmelte ys vorm 'n laag varswater bo-op die seewater. Soöplankton voed op die fitoplankton, wat weer op hul beurt deur jong kabeljoue en walvisse gevreet word. Robbe en seevoëls voed op die vis, wat ook deur die visserye van Noorweë en Rusland ontgin word.

Die Russiese kernaangedrewe duikboot *Koersk* het op 12 Augustus 2000 in die Barentssee gesink, ná 'n ontploffing aanboord. Die hele bemanning van 118 het gesterf.

## Eilande 
Die volgende eilande en eilandgroepe is in die see:

* Berkha (Rusland)
* Bereneiland (Noorweë)
* Charlof (Rusland)
* Dolgi (Rusland)
* Franz Josef-land (Rusland)
* Gorbowy (Rusland)
* Kildin (Rusland)
* Kolgoejef (Rusland)
* Nowaja Zemlja (Rusland)
* Morzjowets (Rusland)
* Pankratjef (Rusland)
* Pinjegin en Kazimof-eilande (Rusland)
* Spitsbergen (Noorweë):
** Barentseiland
** Edgeøya
** Hopen
** Kongsøya
* Waigatsj (Rusland)

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Ram Barkai

**Ram Barkai** (geb. 22 Oktober 1957) is ’n Suid-Afrikaanse oopwaterswemmer, bekend vir sy bykans bomenslike vermoë om lang afstande in yswater te swem, byvoorbeeld in die Antarktika en in Siberië, gewoonlik met net ’n speedo, swempet en -bril. Hy word deur sommige as die taaiste swemmer ter wêreld beskou, wat nie skroom om die ysige water van Switserland of die haai-besmette water van Suid-Afrika aan te durf nie.

Barkai is in Israel gebore en emigreer in 1966 na Suid-Afrika, waar hy aan oopwaterswem blootgestel is. Hy hou talle wêreldrekords en het in verskeie TV-programme verskyn, insluitend die dokumentêr ''Stan Lee's Superhumans''. Hy is ook die stigter van die Internasionale Ys-swem Assosiasie.

Barkai het nege jaar in die Israeliese Weermag gedien. Van 2005 tot 2012 was hy die hoof uitvoerende beampte en 'n direkteur van die maatskappy Cadiz Holdings Limited. Hy woon tans in Kaapstad en het vier kinders.

## Plekke geswem 
Barkai het al reg oor die wêreld geswem, insluitend:
* Na Robbeneiland – 17 keer.
* Kanaal van Rottnest-eiland – naakte solo-kategorie.
* Om Kaappunt – saam met Andrew Chin, eerste mense om dit te doen.
* Om die Kaapse Skiereiland – 100&nbsp;km aflos.
* Oor die Meer van Tiberias – 10&nbsp;km breed, 22&nbsp;km lank.
* Antarktika – 1&nbsp;km teen 1°C by 70 grade suid – 'n Guinness-wêreldrekord (2008).
* Meer van Zürich – 2,3&nbsp;km teen 4°C.
* Deel van span van 6 wat die lengte van die Oranjerivier geswem het (2000&nbsp;km).
* Om Pennock-eiland, Alaska – 14&nbsp;km.
* Straat van Magellaan en deel van 'n span van 5 Suid-Afrikaners wat die eerste keer ooit om Kaap Hoorn geswem het.
* Tjoemen, Siberië – 1&nbsp;km teen 0°C en 1.5 km teen 0°C, lugtemperatuur -33°C.
* Moermansk, Rusland – 1 myl teen 0°C.
* Deel van 'n internasionale aflosspan wat oor twee breedtes van die Beringstraat geswem het – 134&nbsp;km, water 2°C-8°C.
* Neko-hawe, Antarktika – 1.2 km in water van -1°C.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* IISA se webtuiste
* Ram praat oor die Patagonia-uitdaging
* Discovery se "Superhuman"-program
* Swem in Murmansk
* [Swem oor die Beringstraat(https://af.wikipedia.org/wiki/Beringstraat)]