Galleria Borghese

Die **Galleria Borghese** (Afrikaans: Borghese Galery) is 'n kunsgalery in Rome, Italië wat in die voormalige Villa Borghese Pinciana gehuisves word. Die gebou van die galery was aanvanklik met die omringende tuine geïntegreer, maar deesdae word die Villa Borghese-tuine as 'n afsonderlike toeristeaantreklikheid beskou. Die Galleria Borghese huisves 'n groot deel van die Borghese versameling van skilderye, beeldhouwerke en oudhede wat deur Kardinaal Scipione Borghese, die neef van Pous Paulus V (regeer 1605–1621), begin is. Die Villa is gebou deur die argitek Flaminio Ponzio, gebaseer op sketse deur Scipione Borghese self, wat dit gebruik het as * villa suburbana,* dit wil sê 'n plattelandse villa aan die rand van Rome.

Scipione Borghese was 'n vroeë beskermheer van Bernini en 'n ywerige versamelaar van werke van Michelangelo Merisi da Caravaggio, wat goed verteenwoordig is in die versameling by wyse van sy ''Seun met 'n Mandjie Vrugte *, *Die skrywende Sint Jerome*, die  *Die Jong en Siek Bacchus*, en andere. Ander noemenswaardige skilderye sluit Titiaan se *Helige en Onhelige Liefde*, Raphael se *Begrafnis van Christus* en werke van Peter Paul Rubens en Federico Barocci in.

## Van die verlede tot die hede
Die *Casino Borghese'' is opgerig in 'n gebied wat in die sewentiende eeu buite die mure van Rome geleë was, met die naaste toegang synde *Porta del Popolo* te wees. Aanvanklik het die gronde van die villa 'n gebied met 'n omtrek van byna 3 kilometer bedek.  Die hoofgebou is ontwerp deur die Vlaamse argitek Giovanni Vasanzio.

Teen 1644 het John Evelyn dit beskryf as " 'n Elysium van vreugde" met "verskeie fonteine en klein stroompies water". Evelyn het ook die *Vivarium* waarin volstruise, poue, swane en kraanvoëls gehuisves is, en " 'n aantal vreemde diere", beskryf. Prins Marcantonio IV Borghese (1730-1800), wat 'n aanvang geneem het met die hervorming van die park se formele tuinargitektuur na die van 'n Engelse tuin, het in ongeveer 1775 onder leiding van die argitek Antonio Asprucci begin om die verouderde tapisserie en leerbehangsel te vervang en om die *Casina* op te knap. Hy het die Borghese beeldhouwerke en oudhede ingevolge 'n nuwe tematiese tema geplaas wat die Borghese opperheerskappy in Rome gevier het. 

Die rehabilitasie van die villa as 'n outentieke openbare museum in die laat agtiende eeu was die onderwerp van 'n uitstalling by die Getty Navorsingsinstituut in Los Angeles in 2000,  wat gemotiveer is deur die instituut se verkryging van vier en vyftig tekeninge wat met die projek verband hou.

In 1808 is prins Camillo Filippo Ludovico Borghese, die swaer van Napoleon,gedwing om die Romeinse beeldhouwerke en oudhede van die Borghese aan die keiser te verkoop. Die resultaat is dat die *Borghese Gladiator*, wat sedert die 1620's bekend is as die mees bewonderenswaardige beeldhouwerk in die Villa Borghese, nou eerder in die Musée du Louvre besigtig en waardeer moet word. Die *"Borghese Hermaphroditus"* word ook nou in die Louvre gehuisves. Die Borghese villa is met verloop van tyd uitgebrei, en uiteindelik in 1902 aan die Italiaanse regering verkoop, saam met die Borghese-landgoed en omliggende tuine en parkgebied.

## Versameling
duimnael|regs|420px|*Heilige en Onheilige Liefde* deur Titiaan. c. 1514

Die Galleria Borghese beskik oor twintig kamers wat oor twee vloere of verdiepings versprei is.

Die hoofvloer word meestal gewy aan klassieke oudhede uit die 1ste tot 3de eeu AD (insluitend 'n beroemde 320-30 n.C. Gladiator-mosaïek van gladiators wat in 1834 by die Borghese landgoed by Torrenova aan die Via Casilina buite Rome aangetref is) asook klassieke en neo-klassieke beeldhouwerke soos die *Venus Victrix*.

Die hoofvertrek van die hoofvloer genaamd die *Salone* beskik oor 'n groot ''trompe l'oeil* plafonfresko deur die Sisiliaanse kunstenaar Mariano Rossi. Die fresko beeld *Marcus Furius Camillus uit wat die beleg van die Kapitoolhoogte deur die Galliërs ontset*. Die grotteschi-versierings is deur Pietro Rotari geskilder, en die tekeninge van diere deur Venceslaus Peter Boemo.

Die eerste kamer buite die *Salone* is die *Camera di Cerere'', met 'n marmervaas wat *Oedipus en die Sfinks* uitbeeld. Die tweede kamer beskik oor 'n plafon met 'n fresko van Francesco Caccianiga saam met die *Val van Phaeton*. Die derde kamer huisves Bernini se *Apollo en Daphne*.

### Gian Lorenzo Bernini by die Borghese 
Baie van die beeldhouwerke word vertoon in die ruimtes waarvoor hulle bedoel was, insluitende baie werke van Gian Lorenzo Bernini. Die versameling maak 'n beduidende persentasie van sy produksie van sekulêre beeldhouwerke uit, en begin met vroeë werke soos sy ''Die bok Amalthea met die baba Jupiter en 'n bosgod* (1615), sy *Aeneas, Anchises, en Ascanius* (1618–19 )  asook sy dinamiese *Verkragting van Proserpine* (1621–22), *Apollo en Daphne* (1622–25)   en *Dawid,'' (1623) welke beskou word as belangrike werke van barokbeeldhouwerk. Daarbenewens is verskeie portret-borsbeelde in die galery opgeneem, waaronder een van Pous Paul V, en twee portrette van een van sy vroeë beskermhere, Kardinaal Scipione Borghese (1632).   Die tweede Scipione Borghese-portret is vervaardig nadat 'n groot kraak in die marmer tydens die skepping van die eerste weergawe ontdek is.

## Nabygeleë museums
Die nabygeleë ''Galleria Nazionale d'Arte Moderna* kan ook besigtig word. Die galery spesialiseer in 19de en 20ste-eeuse Italiaanse kuns. Die *Museo Nazionale Etrusco'' beskik oor 'n versameling voor-Romeinse voorwerpe, wat merendeels bestaan uit voorwerpe van die Etruskiese beskawing wat neffens Rome opgegrawe is.

## Hoogtepunte uit die versameling 
### Beeldhouwerke 

beeld:Bernini Truth unveiled by Time Gal Borghese.jpg|*Die Waarheid Onthul deur Tyd* deur Bernini. c. 1645-1652
beeld:Apollo and Daphne (Bernini).jpg|*Apollo en Daphne* deur Bernini. c. 1622
beeld:RapeOfProserpina.jpg|*Die verkragting van Proserpine* deur Bernini. c. 1621

beeld:Bernini's David.jpg|*Dawid* deur Bernini. c. 1623-1624
beeld:Paolina Borghese (Canova).jpg|*Pauline Bonaparte* deur Antonio Canova.
beeld:Bernini ScipioneBorghese.jpg|*Borsbeeld van Scipione Borghese* deur  Bernini. c. 1632

### Skilderye 

beeld:DossoDossi.jpg|*Melissa* deur Dosso Dossi. c. 1507
beeld:Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|*Die skrywende Sint Jerome* deur Caravaggio. c. 1606
beeld:Rafael - A deposição.jpg|*Die afneming* deur by Raphael. c. 1507
beeld:Michelangelo Merisi da Caravaggio - St John the Baptist - WGA04196.jpg|*Johannes die Doper* deur Caravaggio. c. 1610
beeld:Jacopo da Ponte - The Last Supper - WGA01433.jpg|*Die Laaste Avondmaal* deur Jacopo Bassano. c. 1546
Beeld:Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|*Madonna, Kind en die Slang* deur Caravaggio. c. 1605-1606
beeld:Correggio - Danaë - WGA05341.jpg|*Danae* deur Correggio. c. 1530

Beeld:Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Seun met 'n Mandjie Vrugte* deur Caravaggio. c. 1593
Beeld:Domenichino - Diana and her Nymphs - WGA06390.jpg|*Diana en haar Nimfe* deur Domenichino. c. 1616-1617
beeld:Titian - The Scourging of Christ - WGA22826.jpg|*Die Geseling van Christus* deur Titiaan. c. 1560
Beeld:Sisto Badalocchio - The Entombment of Christ, 1610.jpg|*Afneming* deur Sisto Badalocchio. c. 1610
beeld:Paolo Veronese - St John the Baptist Preaching - WGA24813.jpg|*Johannes die Doper* deur Paolo Veronese. c. 1562
Beeld:Peter Paul Rubens - The Deposition (Galleria Borghese.jpg|*Bewening* deur Peter Paul Rubens. c. 1602
beeld:Gerrit van Honthorst cat02.jpg|*Die Konsert* deur Gerrit van Honthorst. c. 1626-1630
Beeld:Antonello da Messina 054.jpg|*Portret van 'n Man* deur Antonello da Messina. c. 1474-1475

Beeld:Lady with unicorn by Rafael Santi.jpg|*Dame met 'n Eenhoring* deur Raphael. c. 1505
beeld:Titian - Venus Blindfolding Cupid - WGA22908.jpg|*Venus Blinddoek Cupid* deur Titiaan. c. 1565
beeld:Dominikus von Tizian.jpg|*Sint Dominic'' deur Titiaan. c. 1565

beeld:Parmigianino - Portrait of a Man - WGA17040.jpg|Portret van 'n Man deur Parmigianino. c. 1528
beeld:Lorenzo Lotto - Madonna and Child with St Ignatius of Antioch and St Onophrius - WGA13663.jpg|*Madonna, Kind en heiliges* deur Lorenzo Lotto. c. 1508
beeld:Peter Paul Rubens - Susanna and the Elders (Galleria Borghese).jpg|*Susanna en die ouderlinge* deur Peter Paul Rubens. c. 1607-1608
beeld:Giovanni Bellini - Madonna and Child - WGA01777.jpg|*Madonna en Kind* deur Giovanni Bellini. c. 1510
beeld:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Sick Bacchus - WGA04072.jpg|*Die Jong en Siek Bacchus* deur Caravaggio. c. 1593

beeld:Gianlorenzo Bernini - Self-Portrait as a Young Man - WGA01971.jpg|Selfportret deur Gian Lorenzo Bernini. c. 1623

## Notas
## Eksterne skakels
* Amptelike webtuiste
* Amor sacro e amor profano (Heilige en Onheilige Liefde) Beskrywing van die skildery.
* Argitektuur en tuine by die Villa Borghese of Kasino
* Resensies van Galleria Borghese
* Satellietfoto — die Galleria Borghese is die villa wat in die middel van die foto voorkom en wat deur die tuine omring word.
* Kaart van die area, met verbandhoudende dienste