Freiburg im Breisgau

**Freiburg im Breisgau** is 'n stad in die Duitse deelstaat van Baden-Württemberg, in die area van Breisgau op die westelike rand van die Swartwoud (Duits: *Schwarzwald*) naby die Switserse en Franse grense. Met 227&nbsp;590 inwoners is Freiburg die mees suidelike van Duitsland se groot stede – en die sonnigste stad in die land. Freiburg is aan die Dreisamrivier en aan die voet van die Schlossberg geleë en word omring deur die Rosskopf- en Bromberg (Swartwoud) berge in die ooste, en die Schönberg-, Tuniberg- en Kaiserstuhlberge in die weste in die Rynvallei.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Die katedraal van Freiburg
Freiburg het ontstaan in die 13de eeu, gestig as vrye markdorp deur Hertog Konrad van Zähringen. Dit is strategies geleë op die kruispad van handelsroetes van die Mediterreense lande en die Noordsee, en die Ryn- en Donauriviere. In 1368 koop Freiburg sy vryheid van 'n plaaslike potentaat en gee homself oor aan die beskerming van die huis van Habsburg.

Rondom 1200 begin die stad, wat sy ekonomiese welvaart onder meer aan die silwermynbou in die Swartwoud te danke het, met die konstruksie van sy katedraal, wat – ten spyte van matige skade tydens die Tweede Wêreldoorlog – nog steeds as kulturele en spirituele stadsentrum dien.

In 1457 stig Hertog Albrecht VI die Albert-Ludwigs-Universität, een van Duitsland se oudste universiteite. In 1520 onderneem die stad 'n omvattende wetgewende hervorming, bekend as van die mees progressiewe van daardie tyd, in die skepping van 'n nuwe balans tussen stedelike tradisie en oud-Romeinse reg. Veral die konstitusionele-, straf- en prosesreg word omvattend hervorm, met breë aanvaarding.

Freiburg besluit in 1520 teen aansluiting by die Reformasie en word 'n belangrike Katolieke sentrum. In 1536 lei 'n sterk volksgeloof aan heksery tot die eerste van vele heksejagte. Die naïewe neiging om redes en oorsake vir tragedies soos die Swart Dood te soek lei tot toenemende heksejagte, met 'n hoogtepunt in 1564. 'n Bordjie op die ou stadsmuur dui aan waar die laaste verbrandings van hekse plaasgevind het.

Die 15de eeu was 'n moeilike tyd vir Freiburg. Gedurende verskillende periodes van die Dertigjarige Oorlog in Europa behoort die stad Freiburg aan onderskeidelik Oostenryk, Frankryk, Swede, Spanje en verskeie lede van die Duitse Konfederasie. Tussen 1648 en 1805 dien die stad as administratiewe kern van die Habsburgse gebiede in die suide van Duitsland – ten minste gedurende die tye sonder dreigende of daadwerklike Franse besetting. Tesame met die kleinstede Breisgau en Ortenau word Freiburg in 1805 deel van Baden.

In 1827 word Freiburg standoord vir 'n Katolieke Aartsbiskopdom.

Die stad word swaar bombardeer tydens die Tweede Wêreldoorlog. Duitse bomwerpers bombardeer per abuis in 1940 met ongeveer 60 bomme die area rondom die hooftreinstasie. In 1944 vernietig Geallieerde bomwerpers groot gedeeltes van die middestad, met die katedraal as belangrike uitsondering. Na die oorlog word die stad grotendeels volgens Middeleeuse planne weer opgebou. Vir 'n kort tydperk dien dit as hoofstad van die Duitse deelstaat Baden, voor dit kort daarna as deel van Baden-Württemberg ingelyf word. Franse besettingsmagte was tussen 1945 en 1991 in die stad gestasioneer.

In die stadswyk waar voorheen die Franse magte gehuisves was het 'n nuwe, groen en alternatiewe woonarea ontstaan. Die naam – Vauban, vernoem na 'n Franse generaal – het gebly, maar die staddeel het geblom as 'n jong, lewenskragtige woongebied met 'n groot aandeel aan alternatiewe energiebronne (en lewenstyle) en 'n sentrum in Freiburg vir kulturele en ekologiese ontwikkeling.

## Kultuur 
duimnael|links|Die *Wallgrabentheater* in die Rathausgasse. 'n Tipiese Freiburgse *Bächle* vloei regs in die beeld
duimnael|'n Uitsig oor Freiburg, soos gesien vanuit die Schlossberg-toring
Freiburg is as gevolg van sy pragtige landskap, heerlike klimaat en ligging aan die voet van die Swartwoud 'n sentrum vir regionale toerisme. Die langste kabelkar in Duitsland – 3,6&nbsp;km – loop van net buite die stad tot op die nabegeleë Schauinsland berg. Die stad het 'n ongewone netwerk van watervore – as *Bächle* bekant – wat kruis en dwars deur die stad loop. Vroeër het die water – vir brandweer, diere en "algemene higiëne" bedoel, en uit die nabygelëe Dreisam rivier omgelei – praktiese doeleindes gedien, maar deesdae dien dit grotendeels as lokval vir onoplettende toeriste. Tradisie belowe dat toeriste met nat voete met 'n Freiburgse meisie of kêrel moet trou!

Die Augustinerplatz is 'n plein in die ou stad wat baie gewild is onder studente. Vroeër staan hier 'n klooster van die Augusteinse Orde; sedert 1921 dien die ou gebou as 'n kunsmuseum, die Augustinermuseum. Maar dit is veral die kafees en kroeë – insluitende die brouery Feierling met sy pragtige biertuin – wat die studente hierheen lok, waar hulle laataand in die gematigde klimaat straatmusiek geniet en sommer net kuier.

Die middelpunt van Freiburg is die Münsterplatz, die stad se grootste plein. Hier vind elke dag – behalwe Sondae – 'n boeremark plaas, waar Freiburg se inwoners vars groente, brood, vleis en blomme koop. 'n Besondere tradisie in Freiburg is oor die plein te drentel, 'n gebraaide worsbroodjie in die hand – Bratwurst en uie op brood – en die mense, die geboue en die atmosfeer geniet teen die agtergrond van die gotiese katedraal – waarmerk van Freiburg – wat die plein domineer.

Die Historisches Kaufhaus, of Ou Markgebou, aan die suidekant van die Münsterplatz, is 'n Renaissance-bouwerk wat oorsponklik tussen 1520 en 1530 opgerig is. Op sy tyd die finansiële hart van die stad, is die gebou tydens die Tweede Wêreldoorlog volkome vernietig, en daarna weer volgens die oorspronlike planne herbou. Die fasade word versier deur beelde van prinse van die Huis van Habsburg.

Van meer onlangse kultuur-geskiedkundige betekenis is die *Platz der alten Synagoge*, of Oud-Sinagoge Plein, oorkant die Universiteitsbiblioteek. Hier het vroeër die Freiburgse Sinagoge gestaan, wat tydens die pogrom van die Kristallnacht in 1938 vernietig is.

## Politiek 
Freiburg is bekend as 'n stad met sterk ekologiese oortuigings. Oor die laaste dekade het 'n groot aantal organisasies en maatskappye uit die hernubare energie en ekologiese sektore in Freiburg 'n tuiste gevind. Die Groen Party is besonders sterk in Freiburg, en die huidige burgemeester, Dr. Dieter Salomon, verkies in 2002, is die eerste Groen Party burgemeester van 'n Duitse grootstad.

Kenmerkend van die ekologiese politiek in Freiburg is dat dit alle lewensareas in die stad beïnvloed: hele stadsdele – soos Vauban en Rieselfeld – is op ekologiese grondslag ontwikkel, met lae- en skoon-energiekonsepte as basis. Freiburg het 'n besonders groot fietsryergemeenskap, 'n uitstekende openbare vervoerstelsel; huisraadafval word sorgvuldig deur inwoners gesorteer en herwin, en die stadslandskap dien as aanskoulike voorbeeld vir die integrasie van hernubare energie-tegnologië in die stedelike omgewing. Die "SolarRegion" Freiburg is wêreldwyd bekend.

## Susterstede 
Freiburg het die volgende susterstede wêreldwyd:
* Fryburg, Pennsylvania, Verenigde State van Amerika vanaf 1828
* Besançon, Frankryk vanaf 1959
* Innsbruck, Oostenryk vanaf 1963
* Padua, Italië vanaf 1967
* Guildford, Verenigde Koninkryk vanaf 1979
* Madison, Wisconsin, Verenigde State van Amerika vanaf 1987
* Matsuyama, Japan vanaf 1988
* Lviv, Oekraïne vanaf 1989
* Granada, Spanje vanaf 1991
* Isfahan, Iran vanaf 2000