Pinocchio

[duimnael|Pinocchio soos hy in die [Pinocchio (1940-rolprent)|Walt Disney film verskyn het (1940)]]
**Pinocchio** (/pɪˈnɔkioʊ/; Italiaans: [piˈnɔkkjo]; van Italiaans *Pinocchio*, "stukkie denneboom") is 'n fiktiewe karakter en protagonis (hoofkarakter) in die kinderboek "Die Avonture van Pinocchio" (*Le avventure di Pinocchio*) uit 1883, geskryf deur die Italianer Carlo Collodi.

Die houtbewerker (houtsnyer) Geppetto woon in 'n klein Italiaanse dorpie waar hy 'n houtpop genaamd Pinocchio vervaardig. Dié houtpop word lewend en beleef vele avonture. Pinocchio is bekend vir sy kort neus wat langer word wanneer hy senuweeagtig raak, veral wanneer hy lieg.

Die verhaal van Pinocchio het al in verskeie weergawes verskyn en is ook vir die moderne media verwerk. Dit is een van vele bekende karakters in die geskiedenis van kinderliteratuur.

## Storielyn 
Op 'n dag vind die skrynwerker Antonio, wat weens sy rooi neus "Meesterkersie" genoem word, 'n stomp wat begin praat wanneer hy daaraan wil werk. Aangesien hy nie gemaklik is met die saak nie, gee hy dit aan sy vriend, die houtsnyer Geppetto. Geppetto is entoesiasties oor die houtblok en begin dadelik 'n houtpop kerf, wat hy Pinocchio doop ('n woordspeling tussen pino = denne / denne en die deminutief van pinco = dwaas en occhio = oog) nadat die werk voltooi is.

Tot Geppetto se verbasing word die pop lewendig en hardloop weg van sy skepper. In 'n poging om Pinocchio te vang, beland Geppetto selfs in die tronk, maar word dan vrygelaat en vind Pinocchio honger en berouvol in sy huis. Hy belowe om in die toekoms goed te gedra en skool toe te gaan. Ten spyte van die ysige koue, verkoop Geppetto sy enigste baadjie om vir Pinocchio 'n onderbaadjie te koop.

Op pad skool toe word Pinocchio se aandag afgelei deur 'n poppekas en slaan skool oor. Die ander poppe herken hom dadelik as een van hul eie en 'n luidrugtige viering begin. Die teaterregisseur Feuerfresser is woedend hieroor en wil Pinocchio as vuurmaakhout gebruik. Later kry hy hom egter jammer en gee hom vyf goue stukke vir sy siek pa Geppetto. Pinocchio maak gelukkig sy pad huis toe, waar hy die jakkals en die kat ontmoet, aan wie hy onverskillig van sy nuwe rykdom vertel. Hulle stel voor dat hy die geld op die veld van wonders begrawe, waar dit veronderstel is om vanself te vermeerder. Na 'n oornagverblyf in die koshuis "Zum Roten Krebs" skei hulle paaie weer. Pinocchio word kort daarna deur twee vermomde rowers agtervolg. Aangesien hulle nie daarin slaag om die goue stukke wat hy in sy mond weggesteek het, te kry nie, hang hulle hom aan die tak van 'n eikeboom op, maar op die laaste oomblik red 'n feetjie met donkerblou hare hom. Sy verpleeg hom weer gesond, vermaan hom om in die toekoms op die regte pad te bly en stuur hom huis toe na sy pa.

Op pad huis toe ontmoet Pinocchio weer die jakkals en die kat, wat hom weer oorreed om sy geld op die Wonderveld te begrawe. Op hierdie manier slaag hulle hierdie keer daarin om sy geld te steel. Wanneer Pinocchio die diefstal aanmeld, beland hy paradoksaal genoeg self in die tronk, maar slaag daarin om na vier maande te ontsnap, net om weer deur 'n dief aangehou te word wat hom dwing om waghond vir hom te speel. Ook hiervan ontsnap hy uiteindelik.

Met die hulp van 'n duif en 'n pratende kriek gaan Pinocchio terug na sy pa, maar intussen het hy 'n boot gebou om hom te soek uit besorgdheid oor hom. Pinocchio jaag agter sy pa aan, maar toe hy by die see aankom, sien hy net hoe Geppetto deur 'n groot golf getref word. Hy gooi homself dapper in die vloede om sy pa te red, maar daar is geen teken van hom nie. Uitgeput gee Pinocchio op en word uitgespoel op die eiland van die besige bye. Daar wil niemand vir hom iets gee om te eet nie, want hy wil nie werk nie. Hy help immers 'n vrou om 'n swaar mandjie huis toe te dra.

Die vrou blyk die feetjie met die donkerblou hare te wees, wat hom al voorheen uit die moeilikheid gered het. Weereens toon Pinocchio berou en beloof om in die toekoms te verbeter en skool toe te gaan. In ruil daarvoor belowe die fee hom dat hy eendag 'n regte seun van vlees en bloed sal word. Sy resolusie duur selfs 'n rukkie, totdat sy klasmaat met die bynaam "Candle Wick" voorstel dat hy saam met hom na die land van foefies kom, waar alle seuns net doen wat hulle lus is om te doen. Na 'n bietjie huiwering swig Pinocchio voor die versoeking en reis saam met sy vriend na Speelgoedland.

Aanvanklik is Pinocchio en sy vriende entoesiasties oor die paradys van ledigheid, maar op 'n dag verander alle mense in donkies. Die donkies word verskeep en aan 'n sirkus verkoop, maar wanneer Pinocchio tydens 'n optrede beseer word, word hy verkoop aan 'n man wat 'n drom van Pinocchio se donkievel wil maak. Hy probeer die donkie doodmaak deur dit in die see te gooi, maar wanneer die vis die donkie aanval, bly net Pinocchio oor en die man gaan met leë hande weg. Pinocchio dryf hierna in die see rond, en voor hy dit weet, word hy deur 'n bakhaai ingesluk. Hy dink hy is reeds verlore totdat hy onverwags sy pa in die buik van die vis ontdek. Met gesamentlike krag ontsnap hulle uit die potvis en Pinocchio beloof om uiteindelik 'n eerlike en verantwoordelike seun te wees. Wanneer hy hierdie besluit suksesvol uitvoer en volhard, word hy eendag wakker as 'n regte seun van vlees en bloed.

## Interpretasie 
### Figure 
duimnael|*Pinocchio* deur Carlo Chiostri in 1901
duimnael|Pinocchio en Meester Geppetto. Illustrasie van die uitgawe van 1902
duimnael|'n Standbeeld van Pinocchio en Meester Geppetto in Collodi, Italië
Pinocchio se avonture gaan gepaard met 'n menigte fantastiese karakters; Jy ontmoet pratende diere en 'n blou fee. Boonop tree Pinocchio op soos 'n regte seun, verander in 'n donkie en weer terug in die loop van die verhaal. Pinocchio is 'n sprokiesagtige fantasieverhaal, met komiese elemente wat ook opgeneem is.

; Die hoofkarakters is:

* Pinocchio ([piˈnɔkːjo]) word die eerste keer bekendgestel as 'n stoute en brutale gekerfde marionet, wat eers in die loop van die boek 'n rypwordingsproses ervaar. Dit gee die hele storie eienskappe van 'n mondigwordingsroman.
* Meester Geppetto ([dʒepˈːetːo]) is 'n bejaarde houtsnyer wat in swak omstandighede leef. Hy is ook die "vader" van Pinocchio, wat hy self van dennehout gemaak het. Geppetto is 'n bynaam vir Giuseppe.
* Die feetjie met die donkerblou hare (la Fata dai Capelli turchini) is die krag van die bos wat Pinocchio red en hom eers as 'n broer, later as 'n seun aanneem.
* Die Pratende Kriek (il Grillo parlante) – ook genoem Jiminy Kriek of Pepe in aanpassings – is 'n kriek en 'n metgesel van Pinocchio. Nadat sy vermoor is deur Pinocchio se oorhaastige optrede by hul eerste ontmoeting, verskyn sy in die verdere verloop as 'n spook wat by die houtseun staan as 'n adviseur – as 'n gewete, so te sê. Teen die einde van die boek word die kriek weer lewendig.

* Kat en Jakkals (il Gatto e la Volpe) is twee skaduryke kêrels wat verskeie kere in die storie verskyn en Pinocchio met allerhande truuks van sy goue stukke probeer beroof. Hulle staan vir listigheid en valsheid.
* Kerslont (Lucignolo; in ouer vertalings "buis") is 'n lang, maer seun en Pinocchio se beste vriend. Hy bring hom gereeld in die moeilikheid en het die idee om saam met Pinocchio na Speelgoedland te reis.
* Vuurvreter (Mangiafuoco, [mandʒaˈfwɔko]) is 'n poppespeler. Ten spyte van sy grimmige voorkoms as 'n rooi-oë, langbaardman, is hy nie boos nie. Hy is byvoorbeeld geneig om jammer te voel vir Pinocchio en laat Pinocchio op die ou end gaan.
* Meester Cherry (Maestro Ciliegia, aangespreek deur Geppetto as "Meester Antonio", in ou vertalings ook "Meester Pruim") is 'n timmerman. Hy vind die stuk hout wat later Pinocchio sal word. Wanneer hy 'n tafelpoot daarvan probeer maak, roep die hout uit: "Wees asseblief versigtig!"
* Die koetsier (Conduttiere del Carro; L'Omino) is 'n vriendelike glimlaggende mannetjie met 'n sweep. Hy is baie vet, het 'n rooskleurige gesig en slaap nooit. Sy stem klink so soet soos heuning. Hy verkoop al die kinders wat in donkies verander het, aan myne en verdien 'n fortuin daarmee.
* Potvis – soos in die Bybelse boek Jona, staan die verslindende vis vir die finale suiwering van die protagonis.

; Ondersteunende karakters:

* Konstabel Uiebaard
* die Dummhausen-diere
* Die reuse-slang bars uit van die lag
* Uwe Tangbart, die visserman
* Caesar die hond
* Die regisseur
* Die man wat 'n trom wou hê
* Die tuna in die maag van die bashaai

## Filmverwerkings 
duimnael|Totò vertolk *Pinocchio* in *Toto in Color* (1952)
duimnael|Pinocchio in Giuliano Cenci se 1972-rolprent *The Adventures of Pinocchio*
* 1911: Pinocchio (geregisseer deur Giulio Antamoro) saam met Ferdinand Guillaume
* Золотой ключик (1939), 'n Sowjet-stop-motion-film geregisseer deur Mosfilm
* 1940: Pinocchio (geregisseer deur Hamilton Luske, Ben Sharpsteen), 'n animasiefilm geregisseer deur Walt Disney
* 1947: Die avonture van Pinocchio (Regisseur: Giannetto Guardone)
* 1957 – Pinocchio (geregisseer deur Paul Bogart), 'n Amerikaanse televisiefilm met Mickey Rooney in die hoofrol
* 1959: Die avonture van Pinocchio (Regisseur: Carl Schröder, Erich Günther), DEFA handpop kortfilm
* 1959: Die avonture van Burattino (geregisseer deur Dmitri Babichenko, Ivan Ivanov-Vano), Russiese animasiefilm.
* 1967: Turlis Abenteuer (Regisseur: Walter Beck, Ron Merk), DEFA-rolprent
* 1968 – Pinocchio (geregisseer deur Sid Smith), 'n Amerikaanse musiekfilm
* 1971: The Erotic Adventures of Pinocchio (geregisseer deur Corey Allen), slapstick/erotiese verwerking
* 1972: Pinocchio (Le avventure di Pinocchio), (geregisseer deur Luigi Comencini), 6-delige televisiereeks
* 1972: Pinocchio (樫の木モック Kashi no Ki Mokku), 52-delige geanimeerde televisiereeks deur Tatsunoko Production
* 1972: Die avonture van Burattino (Un burattino di nome Pinocchio), geregisseer deur Giuliano Cenci, animasiefilm deur Cartoons Cinematografica Italiana
* 1976: Die avonture van Buratino (1975-film) Приключения Буратино, (geromaniseer: Priklyucheniya Buratino) is 'n 1975 lewendige aksie Sowjet-Wit-Russiese tweedelige musikale televisiefilm vir kinders vervaardig deur Belarusfilm.
* 1976–1977: Pinocchio (ピコリーノの冒険 Pikorīno no Bōken), 52-delige geanimeerde televisiereeks deur Nippon Animation
* 1976: Pinocchio (geregisseer deur Ron Field, Sid Smith), Amerikaanse musiekfilm met Danny Kaye en Sandy Duncan in die hoofrolle, Duits: 1979
* 1978: Pinocchio (geregisseer deur Barry Letts), 'n 4-delige Britse televisiereeks op die BBC
* Die avonture van Pinocchio (1984) (geregisseer deur Jim Terry), animasiefilm.
* 1987: Pinocchio en die keiser van die nag, 'n Amerikaanse animasiefilm geregisseer deur Hal Sutherland)
* 1992 – Pinocchio, 'n Japannees-Amerikaanse animasiefilm
* 1996: The Legend of Pinocchio (geregisseer deur Steve Barron)
* Pinocchio's Revenge (1996) (Regisseur: Kevin S. Tenney), gruwelverwerking
* 1999: Die nuwe avonture van Pinocchio (geregisseer deur Michael Anderson)
* 2000: Geppetto, die speelgoedmaker (Geppetto), 'n Amerikaanse televisiefilm gebaseer op Pinocchio, maar fokus op Geppetto (Drew Carey)
* 2001: La vraie histoire de Pinocchio (Regisseur: Jean-Louis Gros), animasiefilm deur ARTE Frankryk.
* 2001: Aan die begin en einde van die animasiefilm Shrek verskyn die karakter van Pinocchio. Pinocchio verskyn ook in die vervolgverhale van Shrek.
* 2002: Roberto Benigni se Pinocchio (Regisseur: Roberto Benigni))
* 2004: Pinocchio Reloaded (Pinocchio 3000), (Regisseur: Daniel Robichaud)
* 2008: Pinocchio (geregisseer deur Alberto Sironi), 'n Italiaans-Britse televisiefilm deur RAI
* 2010: Episode 47: Pinocchio (deel van SimsalaGrimm), (Regisseur: Gerhard Hahn), Duitse animasiereeks
* 2012: Die avonture van Pinocchio (Pinocchio), (geregisseer deur Enzo D'Alò), animasiefilm
* 2013: Pinocchio (Regisseur: Anna Justice), 2-delige TV-film deur WDR
* 2014–2015: Pinokio (Regisseur: Soo-Won Jo), 20-delige, moderne, gratis reeksverwerking uit Suid-Korea
* 2019: Pinocchio (Regisseur: Matteo Garrone)
* 2021: Pinocchio: A True Story (geregisseer deur Vasiliy Rovenskiy), animasiefilm wat die storie redelik vrylik vertel.
* 2022: Pinocchio, 'n Disney-film geregisseer deur Robert Zemeckis
* 2022: Guillermo del Toro se Pinocchio, animasiefilm deur Guillermo del Toro en Mark Gustafson.

## Verwysings 
## Eksterne skakels