open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ferrari

**Ferrari** is 'n Italiaanse motormaatskappy met sy hoofkwartier in Maranello. Die maatskappy is deur Enzo Ferrari in die laat 1940's gestig. 

duimnael|links|160px|Enzo Ferrari (links).
Enzo Ferrari was van jongs af baie entoesiasties oor renmotors en het Ferrari gestig om geld in te samel sodat hy aan meer motorrenne kon deelneem. Dit het eers as 'n klein maatskappy begin, maar het vinning gegroei tot een van die bekendste en beroemdste motorfabrikate in die wêreld.

Ferrari neem tans ook deel aan Formule Eenwedrenne. Die span, bekend as die *Scuderia Ferrari*, was vir jare lank die nommer een span in die kompetisie, nadat dit vele podiumplekke behaal het, jaar na jaar, met die Duitser Michael Schumacher as toprenjaer. In 2009 is die twee Formule Een motors deur die Fin Kimi Räikkönen en die Brasilianer Felipe Massa bestuur, en in 2019 deur Sebastian Vettel en die jong Monegask Charles Leclerc.

duimnael|links|280px|Ferrari se supermotor
[duimnael|links|280px|Die [Ferrari 360]]
duimnael|regs|260px|Die Ferrarifabriek en hoofkantoor
Terug in die vertoonlokaal, was die 2009 motors op Ferrari se verkoopslys die 612 Scaglietti, 599 GTB Fiorana, F430 en die California. Die California is Ferrari se eerste poging om 'n harde afslaankap te produseer, en die motor het tot dusver verskeie toekennings verower vir sy uitstekende dinamika, ten spyte van die ekstra massa van die afslaankap wat in die kattebak kan wegvou.

Die 599 GTB (Gran Turismo Berlinetta) is 'n herskepping van 'n vroeëre motor, die 1960's 275GTB, en die California is 'n herskepping van 'n motor van die 1970's met dieselfde naam. Die 599 GTB word tans deur Ferrari beskryf as 'n perfekte supermotor vir alledaagse gebruik en is gebou op dieselfde basiese beginsel as die 275GTB met 'n enjin wat voor sit, 'n ratkas wat agter die bestuurder lê en agterwielaangedrewe is om 'n amper perfekte massaverspreiding tussen die voor- en agterwiele te verkry. Hierdie uitleg maak dat die 599 GTB van nul tot honderd kan versnel in 4,2 sekondes en aanhou hardloop tot oor 300 km/h. Die F430 aan die ander kant inkorporeer 'n ander bou-uitleg met 'n midgeplaasde enjin, ratkas wat voor sit en agtergedrewe is. In die F430-klas is 'n liggewigmodel, die F430 Scuderia, ook beskikbaar. Die motor se bakwerk bestaan meestal uit ligte materiale en al die onnodige rekenaars en elektronika is verwyder om meer as 100 kg te bespaar. Hierdie massabesparing het 'n effek wat die 0-100 km/h versnellingstyd vir die Scuderia met 'n sekonde verbeter bó die standaard F430.

## Verwysings 
## Bronne 
* Die amptelike webtuiste van Ferrari
* Die amptelike webtuiste van Formule Een
Enkefalitis

**Enkefalitis** (ook **ensefalitis** of **harsingontsteking**) is 'n akute inflammasie van die harsings. Enkefalitis met meningitis (**harsingvliesontsteking**) is bekend as meningo-enkefalitis.

## Simptome 
Pasiënte met enkefalitis ly aan koors, hoofpyn en fotofobia met swakheid en aanvalle wat ook gereeld voorkom. Minder gereeld kom styfheid van die nek voor, met seldsame gevalle van pasiënte wat ook aan styfheid van die ledemate ly, stadige bewegings en lompheid afhangende van die spesifieke gedeelte van die brein wat betrokke is. Die simptome van enkefalitis word veroorsaak deur die brein se beskermingsmeganismes wat aktiveer om van die infeksie ontslae te raak. Ander simptome kan lomerigheid en hoesbuie insluit.
Oos-Pruise

[duimnael|regs|Die ligging van Oos-Pruise in die Duitse Ryk voor die [Eerste Wêreldoorlog (1871-1918)...]]
duimnael|regs|...en ná die Eerste Wêreldoorlog (1922-1939)
Die Pruisiese provinsie **Oos-Pruise** was vanaf die stigting van die Duitse Ryk in 1871 tot in die jaar 1945 die mees oostelike landsdeel van Duitsland. Hier was sowel die mees noordelike asook die mees oostelike punt van die Duitse Ryk geleë. Die gebied is in 1945 voorlopig onder respektiewelik Poolse (die suidelike deel van Oos-Pruise) en Sowjet-administrasie (die noordelike deel) geplaas, maar de facto respektiewelik by die Poolse en die Russiese staatsgebied ingelyf. Sedert 1992 maak die gebied ook in volkeregtelike opsig deel uit van respektiewelik Pole en die Russiese Federasie. Die Russiese gedeelte vorm tans die Oblast Kaliningrad.

Die Duitse Demokratiese Republiek (Oos-Duitsland) het die nuwe grenslyn reeds in 1950 formeel erken, die Bondsrepubliek Duitsland (1949-1990 Wes-Duitsland) het dit in 1972 eers indirek en later, met die Duits-Poolse Grensooreenkoms wat op 14 November 1990 onderteken is, uiteindelik ook formeel erken.

Die Ou Pruiseland was die stamland van die Pruise, 'n Baltiese volk wat verwant aan die Litauers en Lette was. Ná die verowering deur die Duitse Orde het die Ordensstaat ontstaan wat tydens die Reformasie in die wêreldlike hertogdom Pruise omgeskep is. Vanweë die dinastiese vereniging met Brandenburg is na die gebied ook as Brandenburgse Pruise verwys. Die Brandenburgse keurvors Friedrich III het hom in 1701 in die Oos-Pruisiese hoofstad Koningsberg (Duits *Königsberg*, tans Kaliningrad) onder die naam Friedrich I self as koning van Pruise bekroon.

Ná die Eerste Poolse Deling in 1772 is kleiner dele van die Poolse Koninklike Pruise, wat by die Koninkryk Pruise ingesluit is, by die gebied ingelyf wat vervolgens tot Oos-Pruise hernoem is.

Die gebied in die noordooste van Europa is eeue lank as die "Wilde Ooste" van Duitsland beskou - 'n grotendeels ongerepte land wat net vir waagmoedige setlaars en avonturiers as geskik geag is. Omstreeks 1900 het kriminalistiese jaarboeke die gebied as 'n provinsie met hoë misdaadsyfers en drankmisbruik beskryf.

## Sien ook 
*Barnsteenkus

## Verwysings
Baltische Rundschau

Die **Baltische Rundschau** ist die grootste Duitstalige maandelikse tydskrif in die Baltiese lande en verskyn sedert 1994 in Estland, Litaue en Letland. Die tydskrif is deur Ingvar Heinrich Lotz gestig wat ook die pos van hoofredakteur beklee. Die tydskrif het sy hoofkwartier in Vilnius, Litaue.

## Onderwerpe 
Die *Baltische Rundschau* doen verslag oor nuusgebeure in Litaue, Letland en Estland, maar dek daarnaas ook gebeurtenisse en aktuele onderwerpe uit Wes-Europese lande mits hulle die Baltiese lande raak, asook die situasie in die buurlande Pole, Rusland, Belarus en die Oblast Kaliningrad.

## Teikengroep 
Die *Baltische Rundschau* se hoofteikengroep is Duitssprekende sakelui en sakereisigers in die Baltiese lande asook lesers uit Wes- en Sentraal-Europa, veral Duitsland, Switserland en Oostenryk, wat belang stel in Baltiese onderwerpe. Intekenaars sluit ook regerings en instellings van die Europese Unie, ambassades, kamers van koophandel, banke, assuransies, internasionale maatskappye, toerisme- en kulturele instellings, universiteite en privaat persone in. By die laasgenoemde groep staan die *Baltische Rundschau* veral by plaaslike internasionale sakelui, studente, deskundiges en 'n groot aantal toeriste en ander besoekers as 'n medium van relatief hoë gehalte bekend.

## Eksterne skakels 
*  Webtuiste van die *Baltische Rundschau*
Swahili Wikipedia

Die **Swahili Wikipedia** (*Wikipedia ya Kiswahili*) is die Swahili weergawe van die aanlynensiklopedie Wikipedia. Dit het tans  artikels, wat dit die  grootste Wikipediaprojek maak. Dit is tans een van slegs twee Wikipedias in die Niger-Kongotale met meer as 1&nbsp;000 artikels. Die Swahili Wikipedia is tans die derde grootste Afrikawikipedia, naas die Afrikaanse Wikipedia en die Malgassiese Wikipedia.

## Sien ook 
* Afrikaanse Wikipedia
* Joroeba Wikipedia
* Malgassiese Wikipedia
* Noord-Sotho Wikipedia
* Somaliese Wikipedia
* Suid-Sotho Wikipedia
* Tsonga Wikipedia
* Tswana Wikipedia
* Venda Wikipedia
* Xhosa Wikipedia
* Zoeloe Wikipedia

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Tuisblad van die Swahili Wikipedia
* Statistiek vir die Swahili Wikipedia deur Erik Zachte
* Takwimu Wikipedia ya Kiswahili – statistieke vir die Swahili Wikipedia
Vulgêrlatyn

**Vulgêrlatyn** (Latyn: *sermo vulgaris Latinus*) of **Volkslatyn** verwys in die taalwetenskap na die Latynse spreektaal wat in baie opsigte van die geformaliseerde en verhewe literêre taal verskil het. Die laasgenoemde is blykbaar dikwels as 'n kunstaal ervaar.

[duimnael|links|Vulgêrlatyn, soos dit in hierdie politieke graffiti in [Pompeii gebruik is, was die gesproke taal van die Romeinse Ryk wat merkbaar van die literêre "klassieke" Latyn verskil het]]
Nogtans sou dit misleidend wees om Vulgêrlatyn bloot as 'n "plat" of "onbeskaafde" variant van Latyn te definieer. Die term is afgelei van die Latynse adjektief *vulgaris* wat letterlik "gewoon, van die volk" beteken, en *sermo vulgaris* was dus die Latynse volks- of omgangstaal, net soos die huidige Italiaanse *volgare* in sy historiese betekenis na die lewende Italiaanse taal verwys wat met die uitgestorwe klassieke Latyn kontrasteer.

Volkslatyn verwys ook nie na 'n laat taalperiode van Latyn nie, aangesien hierdie taalvariant al in die vroeë komedies van digters soos Plautus en Publius Terentius Afer voorgekom het. Taalwetenskaplikes gaan dus daarvan uit dat die skeiding tussen gesproke en geskrewe Latyn reeds in 'n vroeë periode begin het en later deur die invloede van gelatiniseerde Kelte en Germane nog versterk is. Hierdie proses het uiteindelik in die vroeë Middeleeue tot die ontstaan van die Romaanse taalfamilie gelei.

Dit is dus duidelik dat ook Romeinse geleerdes soos die skrywer en retorikus Cicero tydens informele geselsies Volkslatyn gepraat het, alhoewel hul taalvorm en -gebruik sekerlik van dié van 'n gewone soldaat of gladiator verskil het. Ook streeksgebonde taalkenmerke het waarskynlik 'n groter invloed op gesproke Latyn uitgeoefen en – tydens die agteruitgang van die laat-antieke Romeinse beskawing en toenemende ongeletterdheid selfs in Italië – die ontstaan van nuwe streektale bevorder wat in die Romaanse taalwetenskap as primêre dialekte van Volkslatyn beskryf word.

Vulgêrlatyn moet veral as 'n sambreelterm vir 'n verskeidenheid Latynse spreektaalvorms beskou wat deur groot
* diatopiese (plaaslike en streeksgebonde),
* diastratiese (sosiale) en
* diafasiese (aan 'n bepaalde taalvlak gebonde)
verskille gekenmerk was.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Wetenskaplike publikasies
*  *Vulgärlatein mit Ausblick auf die Entwicklung der romanischen Hauptdialekte (Ph. Roelli, Universität Zürich)*
Kuifkopboskraai

Die **Kuifkopboskraai** (*Bycanistes brevis*) is 'n groot neushoringvoël, met 'n lengte van 75 tot 80&nbsp;cm, gekarakteriseer deur 'n baie groot roomkleurige kas op die snawel, wat kleiner by die wyfie is. Die kop is silwergrys en die res van die vere is swart, behalwe 'n breë wit streep op die laer rug. 

Kuifkopboskraaie kom minder gereeld voor en is gelokaliseerde inwoners van die hoë immergroen woude van Oos-Afrika vanaf Ethiopië tot Suid-Afrika. In Zimbabwe word hulle bedreig deur die vernietiging van habitat. Gewoonlik leef hulle in pare maar hulle maak soms nes in swerms van honderde individue. 

Hierdie neushoringvoël eet vrugte, insekte, klein voëltjies, knaagdiere, klein reptiele en honderdpote. Hulle paar in die lente (September en Oktober) en lê groepe van 1 tot 3 wit eiers, wat tot 40 dae neem om uit te broei. Die jong voëls bly by beide ouers vir ongeveer 80 dae.

## Galery 

Bycanistes brevis00.jpg
Ceratogymna brevis JA.jpg
Bycanistes brevis -upper body -captivity-8.jpg
Silvery-cheeked_Hornbill_Lake_Manyara.jpg|Wyfie (bo) en mannetjie (onder)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Eksterne skakels 
* BirdLife Spesie Feitekaart.
Bloukopdrawwertjie

Die **Bloukopdrawwertjie** (*Cursorius rufus*) is 'n waadvoël in die sprinkaanvoël- en drawwertjiefamilie, *Glareolidae*.

Alhoewel geklassifiseer as waadvoëls, is hierdie voëls wat van droë, oop landskappe hou, verkieslik halfwoestyn, waar hulle tipies hulle insekprooi jag deur op die grond te hardloop.

Dit is 'n klein voëltjie wat in die westelike dele van Suider-Afrika voorkom. Dit vreet insekte en sade en lewe in oop, kort grasveld en gebrande veld. Dit word tot 20–23&nbsp;cm lank.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings 
## Bronne 
* Animal, Smithsonian Institution, 2005
* sabirdstamps.com
Gewone boskraai

Die **gewone boskraai**, (*Bycanistes bucinator*), is 'n mediumgrootte neushoringvoël, met lengtes van tussen 58 tot 65&nbsp;cm, gekarakteriseer deur 'n groot grys kas op die snawel, kleiner by die wyfies. Die oë is bruin of rooi, met pienk omringende vel. Hulle is gelyksoortig tot die kuifkopboskraai. Onderskeidende kenmerke sluit 'n heeltemal swart rug, wit maag en wit ondervlerkdekvere (in vlug vertoon die vlerke wit punte), en rooi gesigvel.

Die gewone boskraai is 'n kuddevoël, gewoonlik leef hulle in groepe van 2 tot 5 indiwidue, met somtyds soveel as 50. Hierdie neushoringvoël is 'n plaaslike volop inwoner van die tropiese immergroen woude van Burundi, Mosambiek, Botswana, Kongo, Kenia, die Caprivistrook van Namibië en oostelike Suid-Afrika, waar dit van vrugte en groot insekte leef. Soos ander neushoringvoëls, broei die wyfies op 4 tot 5 eiers, terwyl hulle geseël is in 'n neskompartement.

Wanneer hulle in aanhouding gehou en gevoer word is hulle mak en vredeliewende voëls wat 'n verskeidenheid van toertjies kan aanleer, en hulle geniet die eienaar se kameraadskap. Hulle benodig groot hokke om in rond te beweeg as gevolg van hulle aktiewe natuur. Hulle dieet van vrugte moet versigtig bestuur word om hulle vatbaarheid om hoë hoeveelhede yster te berg te beperk. Die stoor van oormatige hoeveelhede yster is baie soos die siekte hemokromatose by die mens. Die voëls is hoogs intelligent en het 'n lewensverwagting van tot 20 jaar.

## Galery 

Lêer:Trumpeter hornbill feeding mate 31l07.JPG|'n Boskraaimannetjie wat die wyfie voer, geseël binne haar nes.
Lêer:Trumpeter hornbill 31l07.JPG|'n Manlike gewone boskraai.
Lêer:Ceratogymna bucinator JF.jpg|'n Gewone boskraai.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* BirdLife Species Factsheet 
* IUCN Rooilys
J.S. de Lima

duimnael|J. Suasso de Lima
**Josephus Suasso de Lima** (27 Junie 1791, Amsterdam – 19 Desember 1858, Kaapstad

## Bronne 
### Boeke 
* Antonissen, Rob. *Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede*. Nasou Beperk. Derde hersiene uitgawe. Tweede druk, 1964.
* Dekker, G. *Afrikaanse Literatuurgeskiedenis*. Nasou Beperk. Kaapstad. Elfde druk, 1970.
* Grové, A.P. *Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans*. Nasou Beperk. Vyfde uitgawe. Eerste druk, 1988.
* Kannemeyer, J.C. *Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1*. Academica. Pretoria en Kaapstad. Tweede druk, 1984.
* Kannemeyer, J.C. *Die Afrikaanse literatuur 1652–2004.* Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe, 2005.
* Lindenberg, E. (red.) *Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde*. Academica. Pretoria en Kaapstad. Vierde uitgawe. Eerste druk, 1973.
* Nienaber, P.J. *Hier is ons skrywers!* Afrikaanse Pers-Boekhandel. Johannesburg. Eerste uitgawe, 1949.
* Van Coller, H.P. (red.) *Perspektief en Profiel Deel I.* J.L. van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 1998.
* Van Coller, H.P. (red.) *Perspektief en Profiel Deel 3.* Van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe, 2006.

### Internet 
* Joseph Suasso De Lima

## Verwysings
Universiteit van Vilnius

Die **Universiteit van Vilnius** (Litaus *Vilniaus universitetas*, Latyn *Universitas Vilnensis*) is die grootste universiteit in Litaue en – met stigtingsdatum 7 Julie 1578 – een van die oudstes in Oos-Europa.

Die universiteit bestaan uit twaalf akademiese departemente, agt universitêre institute en tien studie- en navorsingssentra. Die universiteitsbiblioteek in Vilnius is die oudste biblioteek in Litaue. Die universiteit se geriewe sluit daarnaas drie akademiese hospitale, 'n sterrewag, die botaniese tuin, 'n rekenaarsentrum en die universiteitskerk Sint Johannes in.

## Geskiedenis 
### Stigting en Pools-Litause periode (1578–1795) 
Die Universiteit van Vilnius is in 1578 deur die Poolse koning Stefan Batory as *Alma Academia et Universitas Vilnensis Societatis Iesu* (Vilniusse Akademie en Universiteit van die Sosiëteit van Jesus) met twee fakulteite (filosofie en teologie) gestig en sy status in 1579 deur pous Gregorius XIII bevestig. Dit was die tweede universiteit in die Pools-Litause Gemenebes ná dié van Krakau wat reeds in 1364 ontstaan het en het vir 'n lang tyd as 'n oostelike voorpos in die akademiese landskap van Europa gefungeer.

Die totstandkoming van die plaaslike universiteit was – net soos baie ander nuutgestigte tersiêre instellings van die Jesuïete-orde in die laat 16de en vroeë 17de eeu – aan die Rooms-Katolieke Kerk se aktiwiteite in verband met die Teenreformasie te danke. In die geval van Vilnius is hierdie stap as dringend beskou aangesien talle welvarende lede van die Litause adel reeds aanhangers van die Protestantisme was en 'n Protestantse universiteit in Koningsberg in die naburige land van Pruise al in 1544 gestig is en 'n baie Litause studente en geleerdes gelok het. Die Jesuïete het vervolgens bykomende akademies in Riga, Tartu, Polotsk, Njaswisj en Grodno in die lewe geroep.
Moro, Oregon

**Moro** is 'n dorp in die noorde van Oregon, in die Sherman-distrik. 

## Demografie 
In 2000 het die dorp 'n bevolking van 337 gehad: 92,58% wit, 1,19% swart of Afro-Amerikaans, 1,19% Amerikaanse inboorlinge, 0,3% Asiaties, 0% Pasifiese eilanders, 3,26% van ander rasse en 1,48% van twee of meer rasse. Spaans-Amerikaners of Latyns-Amerikaners van enige ras het 5,34% van die bevolking uitgemaak.
Ethelweard van Wessex

**Ethelweard** (904-924) was in 924 koning van Engeland. Hy was die seun van koning Eduard die Ouere en die jonger halfbroer van sy opvolger, Athelstan.

Eduard die Ouere het op 22-jarige leeftyd getrou met Ecgwynn. Die huwelik was egter waarskynlik nie wettig nie. Hulle het twee kinders gehad, waaronder Athelstan.

Van Ethelweard is min bekend. Hy was die seun van Eduard en sy tweede vrou, Elffled, ’n dogter van Ethelhelm, die *earl* ("oudste") van Wiltshire. Toe Eduard die Ouere in 924 sterf, is Ethelweard op die troon geplaas deur die inwoners van Wessex. Die mense van Mercië wou eerder sy ouer halfbroer Athelstan as koning hê. Dit was egter betwisbaar weens die status van Eduard se eerste huwelik. Die waarskynlike uiteinde sou gewees het ’n verdeling van die koninkryk tussen die ondersteuners van Ethelweard en dié van Athelstan, maar Ethelweard is net sestien dae ná sy pa oorlede en hulle is saam begrawe. Athelstan het toe koning van Engeland geword.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Ethelweard*
Baksteengotiek

[duimnael|links|Toring van die Mariakerk in [Gdansk, Noord-Pole]]
[duimnael|[Stralsund, Noord-Duitsland: Raadsaal en Nikolaikerk]]
[duimnael|Sint Mariakerk, [Prenzlau, Duitsland]]
[duimnael|links|Belfort van [Duinkerken, Frankryk]]
[duimnael|Katedraal van [Wrocław in Silesië, Suidwes-Pole]]
[duimnael|links|Sint Janshospitaal in [Brugge, België]]
[duimnael|Die kasteel [Turaida in Letland]]
[duimnael|links|[Riddersaal in Den Haag, Nederland]]
[duimnael|Storkyrkan ("Groot Kerk") in [Stockholm, Swede]]
duimnael|center|upright=2.0|Kaart van alle plekke met gotiese baksteengeboue in Europa 
[duimnael|links|Kerk van [Bunde in Oos-Friesland]]
[duimnael|Baksteengotiese boukuns het in die laat 19de en vroeë 20ste eeu herleef as Neogotiese Hannoverskool en Baksteenekspressionisme: *Maritimes Museum* in [Hamburg in 'n historiese hawestoorhuis]]
Die term **Baksteengotiek** (Duits *Backsteingotik*) verwys na 'n vereenvoudigde Gotiese boustyl wat vanaf die 12de eeu veral in Noord-Duitsland en in die gebiede rondom die Oossee gebruiklik was waar natuurstene nie beskikbaar was nie en bakstene as die enigste boumateriaal ingespan is. Met die verowering van Lyfland (tans Estland en Letland) deur Duitse en Deense ridderleërs en die vestiging van Duitse Hanse-koopmans in Baltiese seehawens het Noord-Duitse baksteen-boutradisies ook na Noordoos-Europa versprei.

Baksteengotiese argitektuur is dus kenmerkend vir lande soos Duitsland, Nederland, Vlaandere, Denemarke, Swede, Finland, Estland, Letland, Litaue, Rusland, Wit-Rusland en Pole. Die Iberiese skiereiland (met Spanje en Portugal) het sy eie Gotiese baksteenstyl ontwikkel, die sogenaamde Mudéjar-gotiek.

Bakstene is in Noord-Europa reeds vanaf die 12de eeu gebruik sodat die oudste baksteengeboue nog by die Baksteenromaanse styl gereken word. Tydens die 16de eeu is die Baksteengotiek geleidelik vervang deur die Baksteenrenaissance.

Die Baksteengotiese styl word in teenstelling met Gotiese geboue in ander Europese gebiede deur die gebrek aan figuratiewe beeldhoukuns gekenmerk (wat met bakstene nie verwesenlik kon word nie), maar ook deur die stylvolle onderverdeling en strukturering van mure, waarby versierings wat van bakstene vervaardig is asook die sterk kleurkontras tussen rooi bakstene, geglasuurde teëls en wit gekalkte mure 'n beduidende rol gespeel het.

Sowel historiese stadskerne, wat deur Baksteengotiese argitektuur oorheers word, asook enkele geboue is deur Unesco as wêrelderfenis gelys. Baksteengotiese boukuns het in die laat 19de eeu en vroeë 20ste eeu herleef in style waarna as respektiewelik Neogotiese Hannoverskool en Baksteenekspressionisme verwys word. Belangrike voorbeelde hiervan word onder meer in Hamburg aangetref - die *Chilehaus* en stoorhuise in die *Speicherstadt*.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Argitektoniese toerisme-aantreklikhede
*  *Europäische Route der Backsteingotik*
Eduard die Ouere

**Eduard die Ouere** (Engels: *Edward the Elder*; Oud-Engels: *Ēadweard se Ieldra*) (871-924) was van 899 tot met sy dood koning van Engeland. Hy was die seun van Alfred die Grote, wat hy ná sy dood opgevolg het. Hy het die Oostelike Middellande en Oos-Anglië in 917 van die Dene verower en het in 918 die heerser van Mercië geword ná die dood van sy suster Ethelfled.

Sy opvolging is betwis deur sy neef Ethelwold, wat by die Dene in Northumbrië en Oos-Anglië aangesluit het. Ethelwold se dood in 902 het ’n einde gemaak aan dié stryd.

## Bewind 
Eduard was ’n uitstekende militêre leier en het die Deense gebied met geweld en geduld teruggebring onder Engelse heerskappy. In 901 het hy sy stryd teen die Dene (Vikings) begin en in 906 ’n groot mag in Kent en Essex verslaan. In 910 het hy die Dene in die noorde verslaan en daarmee heerser oor die grootste deel van Engeland geword.

## Huwelik en kinders 
Eduard was drie keer getroud en het dertien kinders gehad, asook waarskynlik ’n paar buite-egtelike kinders.

Hy is in omstreeks 893 met Ecgwynn getroud. Hulle was die ouers van die toekomstige koning Athelstan en ’n dogter. Niks oor Ecgwynn is bekend nie, behalwe haar naam.

Toe hy in 899 koning word, is Eduard getroud met Elffled, ’n dogter van Ethelhelm, die *earl* ("oudste") van Wiltshire. Hul seun, Ethelweard het sy pa waarskynlik opgevolg, maar is net sestien dae daarna dood en die twee is saam begrawe. Edward and Elffled het ook ses dogters gehad.

Eduard is in omstreeks 919 vir die derde keer getroud, met Eadgifu, die dogter van Sigehelm, die *earl* van Kent. Hulle het twee seuns gehad wat hul kinderjare oorleef het, Edmund en Edred. Hulle het ook twee dogters gehad.

## Opvolging 
Eduard is in 924 dood en is nes sy pa in Winchester begrawe. Nadat sy seun en opvolger Ethelweard ná ’n bewind van slegs sestien dae dood is, is dié opgevolg deur sy waarskynlik buite-egtelike seun Athelstan. Twee ander seuns, Edmund en Edred, het ook die troon bestyg.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Eduard de Oudere*
Aethelstan van Engeland

**Aethelstan** of **Athelstan** (895 – 27 Oktober 939) (letterlik  "Edelsteen") was van 924 tot met sy dood koning van Engeland. Hy was waarskynlik die buite-egtelike seun van Eduard die Ouere. Daar is twyfel oor die huwelikstaat van sy ouers.

Aethelstan word wel beskou as die eerste werklike koning van Engeland. Hy het groot oorwinnings behaal oor sy vyande, waaronder die Dene, en het sy grondgebied uitgebrei na dele van Wallis en Cornwallis.
Sy grootste oorwinning oor ’n vyandige bondgenootskap van Skotland, Wallis en die Vikings was in 937 in die Slag van Brunanburh.

Aethelstan het wette uitgevaardig wat die bestuur oor sy grondgebied versterk het. Hy het bondgenootskappe gesluit deur vier van sy halfsusters te laat trou met Wes-Europese heersers. Hy was ook ’n kultuurliefhebber en die versamelaar van kunswerke. Hy het ’n groot deel daarvan aan sy volgelinge en die kerk weggegee om hul steun te verseker.

Aethelstan het geen kinders gehad nie en is opgevolg deur sy halfbroer Edmund I.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Athelstan van Engeland*
San Joaquin-rivier

Die **San Joaquin-rivier** (uitgespreek  /ˈsæn wɑːˈkiːn/) is die tweede langste rivier in Kalifornië, 'n deelstaat in die VSA. Die rivier is  589 km lank.

## Sytakke 
* Del Puerto-spruitjie

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Edmund I van Engeland

**Edmund I** (921 – 26 Mei 946), met die bynaam "die Manjifieke" of "die Ouere", was van 939 tot met sy dood koning van Engeland. Hy was die seun van Eduard die Ouere en die halfbroer van sy voorganger, Athelstan.

Edmund moes gou ná sy troonbestyging militêre bedreigings die hoof bied. Koning Olaf I van Dublin het Northumbrië verower en die Middellande binnegeval. Ná Olaf se dood in 942 het Edmund die gebied herower. Hy het ook opstande deur die Dene in Mercië onderdruk.

Edmund is tydens ’n fees in sy eie woning vermoor deur Leofa, ’n verbanne misdadiger wat ook in die geveg dood is. Hy is opgevolg deur sy broer Edred.

Ook sy seuns Edwy en Edgar het later koning geword.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Edmund I van Engeland*
Verona

**Verona** (uitgespreek [veˈro(ː)na]) is 'n belangrike toerismestad in die noorde van Italië en die hoofstad van die gelyknamige provinsie. Met 'n bevolking van 258&nbsp;031 (2021) is Verona die grootste stedelike nedersetting in die *Terraferma*, die historiese vastelandse besittings van die Republiek Venesië, asook die tweede grootste nedersetting in die huidige administratiewe streek Veneto. Verona is in 2000 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys. Die stad is in die Povlakte langs die Adigerivier en sowat 25&nbsp;km oos van die Gardameer geleë.

duimnael|links|Die Romeinse amfiteater is tans bekend as *Arena di Verona*
duimnael|links|Uitsig oor die Piazza Bra
duimnael|links|Die Romeinse boogbrug *Ponte Pietra* oor die Adige teen sononder
duimnael|links|Die *Balcone di Giulietta* is in werklikheid 'n sarkofaag wat teen die fasade geplak is
Die stad is bekend as die plek waar William Shakespeare se tragedie *Romeo en Juliet* (Romeo en Julia) afspeel. Alhoewel die tragedie geen historiese wortels het nie (behalwe vir twee Italiaanse novelles), word na een van Verona se historiese woongeboue verwys as die *Casa de Giulietta* (Huis van Julia). Die Julia-balkon in sy binnehof het in die 1930's as toeristetrekpleister ontstaan.

Die belangrikste besienswaardigheid van Verona is die goed bewaarde Romeinse amfiteater wat in 50 n.C. ontstaan het met sitplekke vir 20&nbsp;000 besoekers. Hier word jaarliks operafeeste, rock- en popkonserte gehou. Die uitgestrekte plein *Piazza Bra*, waar die amfiteater geleë is, word oorheers deur historiese paleise en burgerhuise uit die tydperk tussen die 16de en 18de eeu. Verona was een van die gasheerstede tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990, asook in 2026 van beide die Olimpiese Winterspele en die Paralimpiese Winterspele.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*  
*   Amptelike Unesco-bladsy
Vryepion

In skaak is 'n **vryepion** 'n pion met geen vyandelike pionne wat dit kan verhoed om tot by die agtste ry te vorder nie. Met ander woorde, daar is geen pionne van die teenstander voor die pion in dieselfde gelid of in die aanliggende geledere nie.  Vryepionne kan 'n voordeel bied aangesien ander stukke dan gebruik moet word om dit daarvan te verhoed om te promoveer.

In die diagram na regs is die wit pionne op **b5**, **c4** en **e5** vryepionne. Swart se pion op **d4** is ook 'n vryepion. As swart fxg4 speel, sal swart ook 'n vryepion hê op **g4**, terwyl wit 'n vryepion op **f4** sal hê.
Edred van Engeland

**Edred** (923 – 955) was van 946 tot met sy dood koning van Engeland. Hy was die seun van Eduard die Ouere en sy derde vrou, Eadgifu van Kent, en het sy broer Edmund I opgevolg.

In die *Anglo-Saxon Chronicle* word vertel hoe hy Northumbrië in 946 onder sy beheer gekry het. Hy het latere probleme in die noorde onderdruk deur Skandinawiese aanspraakmakers op die troon te verslaan.

Edred het ’n spysverteringsprobleem gehad wat veroorsaak het dat hy feitlik nie kon eet nie en dit het eindelik sy lewe geëis. Hy is op 23 November 955 in Frome, Somerset, dood. Hy was ongetroud en is opgevolg deur sy broerskind Edwy.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Edred*
Via Baltica

Die naam **Via Baltica** verwys na 'n padgedeelte van die Europese Roete 67 (kort E67), wat die Tsjeggiese hoofstad Praag met Helsinki in Finland verbind. Hierdie gedeelte is die belangrikste grootpad in die Baltiese lande wat in die Poolse hoofstad Warskou begin en oor 'n lengte van 670 kilometer tot by die Estiese hoofstad Tallinn loop. Motoriste moet die laaste gedeelte van die E67 tussen Tallinn en Helsinki per veerboot gaan.
duimnael|links|Die Europese Roete 67 in Suid-Litaue
Die Via Baltica is grotendeels nog 'n gewone pad, alhoewel daar beplan word om dit tot 'n snelweg uit te bou. Hierdie planne was aanvanklik omstrede omdat die voorgestelde roete deur Poolse natuurbewaringsgebiede sou geloop het. 

Die owerhede in die metropolitaanse gebied van Helsinki oorweeg daarnaas om 'n padtonnel onder die Oossee te bou wat die veerbootverbinding tussen Helsinki en Tallinn sou vervang.
Piaste

Die **Piaste** (Pools: *Piastowie*) was 'n Poolse dinastie wat tussen die 9de en 17de eeu met talle hertoë en konings 'n belangrike rol in die geskiedenis van die land gespeel het. Die Piaste het hulle oorsprong in die Polane, 'n vroeë Poolse stam, terwyl die naam *Piaste* na hul legendariese stamvader Piast verwys.

Die term "Piaste-dinastie" is vir die eerste keer in die 18de eeu deur die Poolse geskiedkundige Adam Naruszewicz (1733-1796) gebruik.

## Verwysings
Edgar die Vreedsame

**Edgar** (ca. 942 – 8 Julie 975) was van 959 tot met sy dood koning van Engeland. Hy was die jongste seun van koning Edmund I en sy vrou Elfgifa van Shaftesbury.

## Verdeling van Engeland 
Hy het die bynaam "die Vreedsame" gekry, maar was in werklikheid sterker en minder vreedsaam as sy broer en voorganger, Edwy. Met die hulp van aartsbiskop Odo het hy Northumbrië en Mercië in 957 van sy broer afgeneem. Dit het gelei tot ’n verdeling van die ryk in ’n poging om ’n burgeroorlog te voorkom. Hy het sy broer ná sy dood in 959 amptelik opgevolg en die ryk weer verenig.

## Bewind 
Edgar was ’n daadkragtige en bekwame koning wie se bewind deur ander Britse heersers, onder andere dié in Wallis en Skotland, erken is. Met sy Kloosterhervormingsbeweging het hy die Reël van Benediktus herstel in die land se ongedissiplineerde kloosters. Hy het Dunstan, wat later tot heilige verklaar is, aangestel as Aartsbiskop van Kantelberg. Daar word beweer dat Dunstan aanvanklik geweier het om Edgar te kroon weens sy lewenswyse – die koning het Wulfthryth, ’n non, glo ontvoer en ’n dogter, Edith, by haar gehad. Edith het later ’n non geword en is tot heilige verklaar.

Die kroning het eindelik tog in 973 plaasgevind in Bath. Edgar se vrou, Elfrida, was die eerste eggenote van ’n koning wat tot koningin van Engeland gekroon is. Dunstan het tot met Edgar se dood sy raadgewer gebly.

## Dood en nalatenskap 
Edgar is op 8 Julie 975 in Winchester dood. Hy het twee seuns gehad van wie die oudste, Eduard, moontlik ’n buite-egtelike kind was. Die jongste seun was Ethelred, sy kind by Elfrida. Eduard het hom opgevolg.

Van Edgar se dood tot met die Normandiese verowering was daar nie ’n enkele troonopvolging wat nie betwis is nie. Sommige sien Edgar se dood as die begin van die einde van Angel-Saksiese Engeland: Dit is gevolg deur drie geslaagde verowerings in die 11de eeu – twee Deense en een Normandiese verowering.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Edgar van Engeland*
Polane

duimnael|regs|250px|Die Poolse stamme wat onder die heerskappy van hertog Mieszko verenig is: Polane (*Polanie*), Silesiërs (*Ślężanie*), Masoviërs (*Mazowszanie*), Pomorane (*Pomorzanie*) en Lędzianers (*Lędzianie*). Poolse kaart

Die naam **Polane** verwys na twee Slawiese stamme:

Die westelike **Polane** (Pools: *Polanie*) was die magtigste van die Wes-Slawiese stamme in die gebied van die huidige Pole en het ook hulle naam aan die land gegee. Tydens die groot volksverhuisings het Slawiese groepe vanuit Oos-Europa weswaarts tot by die Elbe-rivier en suidwaarts tot by die Balkan-skiereiland uitgebrei. Die Wes-Slawe het hulle omstreeks die 6de eeu onder meer in die gebied tussen die Oder- en die Weichsel-rivier gevestig, met Gnesen (Gniezno) as een van hulle beduidendste nedersettings. Hulle het vinnig tot die magtigste stam in die gebied ontwikkel en is deur 'n dinastie geregeer wat later as Piaste sou bekend staan.

Vors Mieszko I het tot by die einde van die 10de eeu daarin geslaag om alle Poolse stamme onder sy heerskappy te verenig, te kersten en 'n staat te stig waarna vanaf die 11de eeu as *Pole* verwys is. Sy seun Bolesław I het die sentrale gesag gevestig en koning van Pole geword.

Die historiese bronne verwys ook na oostelike **Polane** of **Poljane** wat in die gebied rondom die Pripjat-rivier in die huidige Belarus en rondom Kiëf (nou Kijif) gewoon het. Hulle het gedurende die staatwording van die Kiëf-Roes met ander Oos-Slawiese stamme versmelt.

Die term Polane is oorspronklik van *Polan* afgelei wat in die Oudslawiese taal na 'n veldbewoner verwys het. Die etimologie van die naam insinueer dat die Polane 'n oorwegend agrariese bevolking was. Ook in die moderne Slawiese tale beteken *pole* "veld".

## Eksterne skakels 
* *Pole in die jaar 963 rondom Gnesen en Poznań/Posen*,  Historical Atlas of Modern Europe deur R. Lane Pool
* *Die „Lechici“ se stamgebied in 992 rondom Gnesen en Posen* , later westelike Polane (Pole) genoem
Skaakmat

regs|250px|duimnael|Die swart koning is in skaakmat; die spel is verby.
**Skaakmat** (baie keer afgekort na **mat**) is die doel van skaak (en ander bordspele van die sjatoerangafamilie) en word bereik wanneer die teenstander se koning aangeval word en vasgekeer op so 'n wyse dat die koning op geen wettige wyse uit die aanval kan ontsnap nie. Die speler wie se koning in skaakmat is, verloor die spel sodra hy of sy in skaakmat is. In praktyk gee meeste spelers oor as dit duidelik is dat skaakmat nie vermy kan word nie.

As 'n koning aangeval word, maar die aanval afgeweer kan word, is die koning in skaak, maar nie in skaakmat nie. As 'n speler *nie* in skaak is **nie,** maar geen wettige skuiwe kan uitvoer nie (dit wil sê enige moontlike skuif sou die koning in skaak plaas) is die resultaat pat en eindig die skaakspel gelykop (in ander spelle verloor die speler wat in pat is).

'n Skuif wat die teenstander in skaakmat plaas word in algebraïese notasie met die kardinaalteken (#) aangedui – byvoorbeeld, 34.Dh8# of deur "++".  (Die simbool "++" word egter ook soms gebruik om dubbele skaak aan te dui.)

## Eksterne skakels
Madonna

**Madonna Louise Veronica Ciccone** (gebore 16 Augustus 1958), beter bekend onder haar verhoognaam **Madonna**, is 'n Amerikaanse sangeres, liedjieskrywer en musikant. In die najaar van 2017 het Madonna haar voorneme bekend gemaak om haar oorsee te vestig. In 2018 het sy 'n 18de eeuse luukse huis in die Moorse Herlewingstyl net buite die Portugese hoofstad Lissabon vir $8,9 miljoen gekoop waar sy met haar ses kinders bly. Haar vroeëre huis in Beverly Hills, Kalifornië is in dieselfde jaar vir $35 miljoen te koop aangebied.

## Vroeë lewe 
Met die ontvangs van haar vormsel, 'n Katolieke sakrament, het Madonna die naam Veronica gekies as haar tweede doopnaam. Haar pa, Sylvio (of Tony) Ciccone, is van Italiaanse afkoms. Haar ma, Madonna Ciccone-Fortin, is van Frans-Kanadese afkoms. Benewens hul dogter Madonna, het hulle nog drie seuns en twee dogters gehad.

Madonna het grootgeword in Rochester Hills en Pontiac, albei naby Detroit, Michigan. Op vyfjarige ouderdom in 1963 verloor sy haar ma (30), wat aan kanker oorlede is. Sylvio Ciccone trou later weer met die gesin se huishoudster, Joan Gustafson. By haar het Sylvio nog 'n dogter en seun gehad. As kind het Madonna klavier- en balletlesse geneem. Op skool het sy aktief deelgeneem aan artistieke aktiwiteite. Dit het gou geblyk dat sy 'n talentvolle danseres was, die beste danseres op skool.

## Dansloopbaan 
Madonna het klasse by die Christopher Flynn Dance School in Rochester geneem. Christopher Flynn was Madonna se mentor in die beginjare van haar loopbaan. Hy sterf in die 1990's aan die gevolge van vigs. Madonna betaal vir sy mediese rekeninge en sorg vir hom terwyl hy in New York was vir alternatiewe behandeling, waarvoor sy ook betaal het.

Na hoërskool ontvang sy 'n beurs aan die Universiteit van Michigan. Hier het sy in 1977 moderne dans studeer. Dit was 'n vierjarige kursus. In Julie 1978 neem sy as student deel aan die American Dance Festival by die Duke Universiteit in Durham. Sy begin dink dat vier jaar op kollege te lank vir haar is en onderbreek haar opleiding en vertrek na New York.

## Diskografie 
* *Madonna* (1983)
* *Like a Virgin* (1984)
* *True Blue* (1986)
* *Like a Prayer* (1989)
* *Erotica* (1992)
* *Bedtime Stories* (1994)
* *Ray of Light* (1998)
* *Music* (2000)
* *American Life* (2003)
* *Confessions on a Dance Floor* (2005)
* *Hard Candy* (2008)
* *MDNA* (2012)
* *Rebel Heart* (2015)
* *Madame X* (2019)

## Toere 
* The Virgin Tour (1985)
* Who's That Girl World Tour (1987)
* Blond Ambition World Tour (1990)
* The Girlie Show World Tour (1993)
* Drowned World Tour (2001)
* Re-Invention World Tour (2004)
* Confessions Tour (2006)
* Sticky & Sweet Tour (2008–09)
* MDNA Tour (2012-13)
* Rebel Heart Tour (2015)

## Bronne 
* Matthew Rettenmund: Encyclopedia Madonnica. St. Martin’s Press, 1995, .

* Mick St. Michael: Madonna, In eie  Woorde. Palmyra, 2001, .
* Michael Craig: Who’s That Girl: The Ultimate Madonna Trivia Book. Writers Club Press, 2001. 
* Nicole Claro: Madonna. Chelsea House Publishing, 1994, .
* Norman King: Madonna: The Book. Morrow, 1991. 

## Verwysings
Aethelred II van Engeland

**Aethelred II** (c. 968 – 23 April 1016) was die seun van Edgar die Vreedsame en sy vrou, Elfrida. Hy was van 978 tot 1013 en van 1014 tot 1016 koning van Engeland.

Aethelred het op tienjarige ouderdom koning geword ná die moord op sy halfbroer, Eduard die Martelaar. In Engels is sy bynaam *the Unready* – dit kom in dié geval van die Angel-Saksiese woord *unræd*, wat "sonder raad" beteken.

Ná enkele dekades van rus het die Dene aan die begin van Ethelred se bewind weer begin met strooptogte aan die Engelse kus, en later met aanvalle deur leëreenhede. Die koning het probeer om die Vikings af te koop. Hy het nie juis ’n keuse gehad nie, want hy kon nie sy generaals vertrou nie. Die afkoopgeld het egter die Dene jaar ná jaar teruggelok.

Eindelik het Aethelred op 13 November 1002 besluit om alle Dene in Engeland uit te moor. In reaksie hierop het koning Sven Vurkbaard van Denemarke begin met sy pogings om Engeland te verower. Dit het toe ook in 1013 gebeur en Aethelred het in bannelingskap gegaan. In 1014 het die Engelse Sven se opvolger, Knoet die Grote, uitgedryf en Aethelred se mag herstel.

Aethelred het minstens sestien kinders uit twee huwelike gehad. Sy tweede vrou was Emma van Normandië. Haar kleinneef Willem I die Veroweraar het sy verwantskap aan haar later gebruik as basis vir sy aanspraak op die troon van Engeland.

In April 1016 is Aethelred in Londen dood, waar hy ook begrawe is. Hy is opgevolg deur sy seun Edmund Ironside.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl: Ethelred II*
Lahore

**Lahore** (uitgespreek [laːˈhoːr], Urdu: لاہور, Pandjabi: لہور) is die tweede grootste stad in Pakistan na Karatsji en het 'n bevolking van sowat 10 miljoen in 2009 gehad. Die stad bevat baie voorbeelde van Britse koloniale argitektuur soos die Lahore-museum en die Universiteit van Punjab.

Lahore was een van die gasheerstede tydens die krieketwêreldbekertoernooie in 1987 en 1996 asook die Kampioenetrofee 2025.
Eduard die Martelaar

**Eduard die Martelaar** (Engels: *Edward the Martyr*; c. 962 – 18 Maart 978) was waarskynlik die buite-egtelike seun van Edgar die Vreedsame en Ethelfleda, ’n non wat hy verlei het, hoewel verskeie weergawes van sy afkoms bestaan. Hy het sy pa in 975 opgevolg as koning van Engeland, maar is ná ’n paar jaar vermoor. Eduard is beskou as ’n groot Christen en is in 1001 tot heilige verklaar.

## Bewind en dood 
Sy troonbestyging is betwis deur ’n groep mense onder leiding van sy stiefma, koningin Elfrida. Sy het gevoel haar seun en Eduard se halfbroer, Ethelred, moes koning geword het. Eduard het egter groter steun gehad. ’n Paar jaar later is hy vermoor terwyl hy Elfrida en Ethelred besoek het. Sommige bronne meld nie wie hom vermoor het nie, terwyl ander beweer hy is deur Elfrida vermoor of laat vermoor. Hy is sonder koninklike seremonie in Wareham begrawe.

## Kultus rondom Eduard 
Eduard se liggaam is vroeg in 980 met groot seremonie herbegrawe by Shaftesbury-abdy. In 1001 is sy oorskot na ’n meer prominente plek in die abdy geskuif, waarskynlik met die seëning van sy halfbroer, koning Ethelred. In dié tyd is Eduard tot heilige verklaar. Sy feesdag is op 18 Maart, die dag van sy moord.

In die 16de eeu onder koning Hendrik VIII is talle kloosters gesluit en heilige plekke verwoes, maar Eduard se oorskot is versteek om te keer dat dit geskend word. In 1931 het J. Wilson-Claridge die oorskot gevind tydens ’n argeologiese opgrawing. Die beenkundige T.E.A. Stowell het bevestig dat dit wel Eduard s’n is. In 1970 het ’n ondersoek getoon dat die jong man op dieselfde manier as Eduard gesterf het.

Die oorskot is later na ’n kerk in die Brookwood-begraafplaas in Woking, Surrey, geskuif. Die kerk heet tans die *St. Edward the Martyr Orthodox Church*.

## Verwysings en verdere leesstof 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Eduard de Martelaar*

* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
*  Edward de Martelaar (Heiligen-3s)
*  Saint Edward the Martyr (Patron Saint Index) 
*  St. Edward the Martyr (Catholic Online)
Sven Vurkbaard

**Sven Vurkbaard** (Deens: Svend Tveskæg; c. 960, Denemarke – 3 Februarie 1014, Engeland) was koning van Denemarke, Engeland en dele van Noorweë. Hy was na bewering die stigter van die stad Kopenhagen saam met sy seun Knoet die Grote. Sy bynaam kom van sy hooivurkvormige baard wat in dié tyd gewild was, veral in Engeland.

## Denemarke en Noorweë 
links|300px|duimnael|Die Seeslag van Svolder deur Otto Sinding (1842–1909)
Groot dele van Sven se lewe word betwis. Die besonderhede weerspreek mekaar dikwels, veral in geskrifte uit sy tyd soos die *Anglo-Saxon Chronicle*, Adam van Bremen se *Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum* en die *Heimskringla*, ’n 13de-eeuse werk deur die Yslandse skrywer Snorri Sturluson.

Sven was ’n Vikingleier wat sy pa, Harald Bloutand, in 986 opgevolg het as koning van Denemarke. Op 9 September 999 het hy, saam met die Swede, die Noorse koning Olaf I Tryggvason in die Seeslag van Svolder verslaan. Olaf het tydens die gevegte verdrink. In 1000 het Sven die mag in ’n deel van Noorweë oorgeneem.

## Engeland 
Sven het met ’n hele reeks aanvalle op Engeland begin nadat koning Ethelred II in 1002 besluit het om alle Dene in die land uit te moor uit vergelding vir die talle Deense invalle in dié tyd. Onder die vermoordes was Sven se suster en swaer. In Desember 1013 het Sven eindelik die mag in Engeland oorgeneem toe Ethelred na Normandië gevlug het. Nadat hy vyf weke lank oor Engeland regeer het, is hy in Gainsborough, Lincolnshire, dood.

Sven was getroud met die weduwee van koning Erik VI van Swede, Gunhilda (eintlik Swiatoslawa), ’n dogter van Mieszko I van Pole. Hy is as koning van Denemarke opgevolg deur sy oudste seun, Harald II en as koning van Engeland deur sy ander seun, Knoet die Grote.

## Nalatenskap 
Sven se seun Knoet en kleinseuns Harold Haasvoet en Hartaknoet het 26 jaar lank oor Engeland regeer. Ná Hartaknoet se dood het die troon egter teruggegaan na die Huis van Wessex.

Sven se afstammelinge deur sy dogter Estrid regeer tot vandag oor Denemarke. Een van sy afstammelinge, Margrethe van Denemarke, het getrou met Jakobus III van Skotland en so Sven se bloed in die Skotse koninklike bloedlyn ingebring – en nadat Jakobus VI van Skotland die Engelse troon in 1603 geërf het, ook in die Engelse koninklike bloedlyn. Alle Engelse en Britse monarge sedert 1603 is dus afstammelinge van Sven.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Sven Gaffelbaard*
Islamabad

**Islamabad** (Oerdoe: اسلام آباد) is die hoofstad en negende grootste stad in Pakistan, met 'n bevolking van sowat 1&nbsp;151&nbsp;860 in 2011 en 'n oppervlakte van 120 km2.
Edmund Ironside

**Edmund Ironside** of **Edmond Ysterkant** of **Edmund II** was van 23 April 1016 – 30 November 1016 koning van Engeland. Hy was die seun van koning Ethelred II en sy eerste vrou, Elfgifa. Hy het ’n ouer broer, Athelstan, gehad, maar dié is in 1014 dood.

Edmund is ná Ethelred se dood in 1016 deur die inwoners van Londen tot koning van Engeland uitgeroep, maar sy teenstander Knoet die Grote van Denemarke, wat Engeland talle kere eers saam met sy pa, Sven Vurkbaard, en daarna alleen binnegeval het, het in die res van die land meer steun geniet.

Edmund is eindelik by die Slag van Ashingdon in Essex deur die Dene verslaan en Knoet het hom toegelaat om Wessex te behou. Hulle het ooreengekom dat as een van hulle sterf, die ander een oor die hele Engeland sou regeer.

Kort ná hierdie ooreenkoms is Edmund dood. Hy is in Glastonbury begrawe en Knoet het hom opgevolg soos afgespreek.

## Erfgename 
Edmund het twee kinders by sy vrou, Elfgifa, gehad: Eduard die Banneling en Edmund, wat albei deur Knoet na Swede gestuur is om vermoor te word. Hulle is egter na Kiëf geneem en is van daar na Hongarye.

## Shakespeare-toneelstuk? 
Edmund Ironside is ook die naam van ’n toneelstuk deur ’n onbekende skrywer in die Shakespeare-apokriewe. Sommige glo dis deur Shakespeare geskryf vanweë die styl daarvan. Toneelstukke in dié apokriewe word in die algemeen nie aanvaar as deur Shakespeare geskryf nie.

## Verwysings 
: *Hierdie artikel is merendeels vertaal vaEdmund Ironsidenaf die Nederlandse Wikipedia-artikel :nl:Edmund II van Engeland*