open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sindhi's

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Sindhi.*

Die '''Sindhi's''' (Sindhi: Perso-Arabies: سنڌي; Devanagari: सिन्धी; Khudabadi: 38px) is 'n Indo-Ariese etniese groep wat Sindhi as moedertaal praat en inheems is aan die Sindhprovinsie van Pakistan. Ná die Verdeling van Indië in 1947 het die meeste Sindhi-Hindoes en Sindhi-Sikhs hulle in die nuutgestigte Dominium Indië en ander dele van die wêreld gevestig. Vandag bly Sindhi's in beide Indië en Pakistan. Indiese Sindhi's is veral Hindoes, terwyl Pakistanse Sindhi's veral Moslems is.

[duimnael|links|Verspreiding van etniese groepe in Pakistan volgens die [Central Intelligence Agency|CIA in 1980]]
Wêreldwyd leef byna 39 miljoen Sindhi's, waarvan sowat 29 miljoen in Pakistan (14,1% van die bevolking) en omtrent 2,7 miljoen in Indië (0,25%). Hul tuiste, Sindh, is in die suide van Pakistan langs die onderloop van die Indus geleë en grens in die suide aan die Arabiese See, 'n see van die Indiese Oseaan. Karatsji en Hyderabad is die belangrikste metropolitaanse gebiede in Sindh.

Die Sindhi-Islamitiese kultuur is veral deur Soefistiese leerstellings en beginsels beïnvloed. Van die kulturele ikone sluit in Raja Dahir, Shah Abdul Latif Bhitai, Lal Shahbaz Qalandar, Jhulelal, Sachal Sarmast en Shambumal Tulsiani.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Edward Sloman

**Edward Sloman** (19 Julie 1886 – 29 September 1972) was 'n Engelse regisseur, akteur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente *The Mantle of Charity* (1918), *Pilgrims of the Night* (1921), *Surrender* (1927), en *We Americans* (1928).

## Filmografie 
### Rolprente 
* 1914: ''The Trey o' Hearts*
* 1915: *Under the Crescent*
* 1916: *The Inner Struggle*
* 1916: *Lying Lips*
* 1916: *Sequel to the Diamond from the Sky*
* 1916: *The Severed Hand*
* 1916: *The Twinkler*
* 1916: *A Woman's Daring*
* 1916: *Dust*
* 1916: *Lone Star*
* 1916: *The Reclamation*
* 1917: *The Fighting Gentleman*
* 1917: *The Frame-Up*
* 1917: *My Fighting Gentleman*
* 1917: *New York Luck*
* 1917: *Pride and the Man*
* 1917: *The Sea Master*
* 1917: *Snap Judgment*
* 1917: *High Play*
* 1917: *The Masked Heart*
* 1917: *Sands of Sacrifice*
* 1917: *The Shackles of Truth*
* 1918: *The Mantle of Charity*
* 1918: *The Ghost of Rosy Taylor*
* 1918: *The Midnight Trail*
* 1918: *Money Isn't Everything*
* 1918: *Social Briars*
* 1918: *In Bad*
* 1918: *A Bit of Jade*
* 1918: *Fair Enough*
* 1919: *Molly of the Follies*
* 1919: *Put Up Your Hands!*
* 1919: *The Westerners*
* 1920: *Blind Youth*
* 1920: *Burning Daylight*
* 1920: *The Luck of Geraldine Laird*
* 1920: *The Mutiny of the Elsinore*
* 1920: *The Sagebrusher*
* 1920: *The Star Rover*
* 1921: *Pilgrims of the Night*
* 1921: *The Marriage of William Ashe*
* 1921: *The Other Woman*
* 1921: *The Ten Dollar Raise*
* 1922: *Shattered Idols*
* 1922: *The Woman He Loved*
* 1923: *High Gear Jeffrey*
* 1923: *Backbone*
* 1923: *The Eagle's Feather*
* 1923: *The Last Hour*
* 1925: *His People*
* 1925: *The Price of Pleasure*
* 1925: *The Storm Breaker*
* 1925: *Up the Ladder*
* 1926: *The Beautiful Cheat*
* 1926: *Butterflies in the Rain*
* 1926: *The Old Soak*
* 1927: *Surrender*
* 1927: *Alias the Deacon*
* 1928: *We Americans*
* 1928: *The Foreign Legion*
* 1929: *The Girl on the Barge*
* 1929: *The Lost Zeppelin*
* 1930: *The Kibitzer*
* 1930: *Hell's Island*
* 1930: *Puttin' on the Ritz*
* 1930: *Soldiers and Women*
* 1931: *Caught*
* 1931: *The Conquering Horde*
* 1931: *Gun Smoke*
* 1931: *His Woman*
* 1931: *Murder by the Clock*
* 1932: *Wayward*
* 1934: *There's Always Tomorrow*
* 1935: *A Dog of Flanders*
* 1938: *The Jury's Secret''

## Eksterne skakels 
*
Waterkloof (kloof, Wes-Kaap, lat -33,95, long 21,08)

::**Nota**: *Hierdie artikel handel oor een van verskeie Waterklowe in die Wes-Kaap. Vir die ander riviere, spruite en klowe, sien Waterkloof (veelsinnig).*

Die **Waterkloof** is 'n kloof in die Wes-Kaap, Suid-Afrika.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Waterkloof in die Wes-Kaap by Geonames.org (cc-by)
Waterkloof (kloof, Vrystaat)

:**Nota**: *Hierdie artikel handel oor die Waterkloof in die Vrystaat. Vir die ander riviere, spruite en klowe, sien Waterkloof (veelsinnig).*

Die **Waterkloof** is 'n kloof in die Suid-Vrystaat, Suid-Afrika. 

Die kloof strek suidwaarts in die rigting van die Vanderkloofdam se sentrale (noordooste) oewer, en is 43&nbsp;km stroomaf van die Gariepdam geleë.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Waterkloof in die Vrystaat by Geonames.org (cc-by)
Apodida

Die **Apodida** is 'n orde van seekomkommers wat langs die kus tot in die diepsee voorkom. Hierdie orde bevat drie families, 32 genusse en 270 spesies wat as **apodides** bekend staan.

## Eienskappe 
Hierdie seekomkommers het 'n verlengde wurm- of slangagtige vorm en kan tot en met 3 meter (byvoorbeeld *Synapta maculata*) lank word.

Hul vorm is aangepas om deur die sediment te grawe, soms op 'n soortgelyke wyse as erdwurms. Hul mond word deur 10 tot 25 tentakels omring. Die afwesigheid van pote besorg aan hierdie orde sy naam *Apodida*, wat *sonder pote* beteken. Hulle beskik ook nie oor die ingewikkelde respiratoriese bome wat in ander seekomkommers gevind word nie, en haal eerder deur hul vel asem.

Die ossikels – klein, kalkagtige plate wat in die vel gebed is en kenmerkend tot elke spesie is – kan wiel- en ankervorme insluit.

## Lys van families 
Hierdie orde bevat 3 families, 32 genusse en 270 spesies.
* familie Chiridotidae Östergren, 1898
* familie Myriotrochidae Théel, 1877
* familie Synaptidae Burmeister, 1837

## Galery 

Lêer:Chiridota heheva.jpg|*Chiridota heheva*
Lêer:Polycheira rufescens.JPG|*Polycheira rufescens*
Lêer:Euapta godeffroi.jpg|*Euapta godeffroyi*
Lêer:Euapta lappa.jpg|*Euapta lappa*
Lêer:Polyplectana kefersteinii.jpg|*Polyplectana kefersteinii*
Lêer:Synapta maculata 2.jpg|*Synapta maculata*
Lêer:Synaptula lamperti (Sea cucumber).jpg|*Synaptula lamperti*

## Verwysings
Meiji-restourasie

[duimnael|Keiser Meiji verhuis vanaf [Kioto na Tokio, einde 1868, soos verbeel deur *Le Monde Illustre*]]
Die **Meiji-Herstelling** (Japannees: 明治維新 *Meiji Ishin*) was 'n gebeurtenis wat praktiese imperiale heerskappy aan die Japannese Keiserryk in 1868 onder Keiser Meiji herstel het. Alhoewel daar regerende keisers voor die Meiji-Herstelling was, het die gebeure die praktiese vermoëns herstel en die politieke stelsel onder die Keiser van Japan gekonsolideer. Alhoewel die politieke stelsel onder die keiser gekonsolideer is, is mag hoofsaaklik aan 'n groep mense oorgedra, bekend as die Meiji Oligargie (en Genrō), wat gehelp het met die herstelling van die keiserlike mag.

Die doelwitte van die herstelde regering is uitgedruk deur die nuwe keiser in die Eed in Vyf Artikels. Die herstel het tot enorme veranderinge in die politieke en sosiale struktuur van Japan gelei, en het gestrek van die laat Edo-tydperk tot die begin van die Meiji-tydperk. In die tydperk het Japan vinnig geïndustrialiseer, en westerse idees en produksiemetodes aangeneem.

## Buitelandse invloed 
Die Japannese het geweet dat hulle agter die Westerse wêreld staan toe die Amerikaanse kommodoor Matthew C. Perry in 1853 na Japan gekom het in groot oorlogskepe met bewapening en tegnologie wat dié van Japan ver oortref het. Sy bedoeling was om 'n verdrag te sluit wat Japannese hawens sou oopmaak vir handel. Figure soos Shimazu Nariakira het tot die gevolgtrekking gekom dat "as ons die inisiatief neem, kan ons oorheers; as ons dit nie doen nie, sal ons oorheers word", wat veroorsaak dat Japan "sy deure oop gooi tot buitelandse tegnologie". In die lig van Japan se reaksie op die Westerse moondhede, beskou Chinese generaal Li Hongzhang Japan as die "belangrikste veiligheidsbedreiging" van China al in 1863, vyf jaar voor die Meiji-Herstelling.

Die leiers van die Meiji-Herstelling het opgetree in die naam van die herstelling van die keiserlike heerskappy om Japan te versterk teen die bedreiging wat die koloniale magte van die dag verteenwoordig. Dit het 'n einde gebring aan die era bekend as *sakoku* (die beleid van buitelandse betrekkinge, wat ongeveer 250 jaar duur, wat die doodstraf voorskryf vir buitelanders wat die land binnekom, of Japannese burgers wat die land verlaat). Die woord "Meiji" beteken "verligte bewind" en die doel was om "moderne vooruitgang" met tradisionele "oostelike" waardes te versmelt. Die hoof leiers hiervan was Itō Hirobumi, Matsukata Masayoshi, Kido Takayoshi, Itagaki Taisuke, Yamagata Aritomo, Mori Arinori, Ōkubo Toshimichi, en Yamaguchi Naoyoshi.

## Sien ook 
* Geskiedenis van Japan

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Opstel oor die Meiji-tydperk, 1868-1889
* 'n Seldsame versameling Japannese foto's van die Meiji-Herstelling deur beroemde Japannese en Europese fotograwe uit die 19de eeu.
Goedjarati's

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Goedjarati.*

Die '''Goedjarati's''' (Goedjarati: ગુજરાતી) is 'n Indo-Ariese etniese groep wat Goedjarati as moedertaal praat en inheems is aan die Indiese deelstaat Goedjarat. Goedjarati's is prominent in ondernemerskap en sakeonderneming, en persoonlikhede soos Mahatma Gandhi en Vallabhbhai Patel het 'n histories-belangrike rol in die stryd teen Brits-Indië vir Indiese onafhanklikheid gespeel. Die stigter van Pakistan, Muhammad Ali Jinnah, was ook 'n Goedjarati. In die huidige tyd is die hedendaagse Indiese eerste minister, Narendra Modi, en Indië se welvarendste man, Mukesh Ambani, ook Goedjarati's.

[duimnael|links|[Muhammad Ali Jinnah saam met Mahatma Gandhi 1944 in Mumbai]]
Ondanks aansienlike migrasie hoofsaaklik om ekonomiese redes, bly die meeste Goedjarati's in die Indiese deelstaat Gujarat. Daarbenewens vorm Goedjarati's 'n belangrike deel van die naburige metropolitaanse gebied van Mumbai, asook die uniegebiede Daman en Diu en Dadra Nagar Haveli, albei is voormalige Portugese kolonies. Daar is ook groot Goedjarati-immigrantegemeenskappe in ander dele van Indië, veral in groot stede soos Mumbai, Delhi, Kolkata, Madras, Bangalore en ander metropolitaanse gebiede soos Kollam en Kochi in Kerala. Regdeur die geskiedenis het Goedjarati's as die grootste handelaars, nyweraars en ondernemers van Indië bekend geword, en het as gevolg daarvan oor die hele wêreld, veral na ander dele van die Britse Ryk soos Fidji, Hongkong, Nieu-Seeland, Oos-Afrika en lande van Suider-Afrika, migreer. Diasporas en transnasionale netwerke in baie van hierdie lande is meer as 'n honderd jaar oud. In onlangse dekades het groter getalle Goedjarati's na Engelssprekende lande soos die Verenigde Koninkryk, Australië, Kanada en die Verenigde State migreer. In Suid-Afrika bly sowat 300&nbsp;000 Goedjarati's en behoort tot die Indiese Suid-Afrikaners met hul sentrum Durban in KwaZulu-Natal.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Marathi's

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Marathi.*

Die '''Marathi's''' (Marathi: मराठी लोक) is 'n Indo-Ariese etniese groep wat Marathi as moedertaal praat en inheems is aan die Indiese deelstaat Maharashtra. Daarbenewens bly hulle in naburige streke soos Belgaum en Karwar van Karnataka en die deelstaat Goa in westelike Indië. Let op, dat die term "Maratha" soms deur historici gebruik word om na alle Marathi-sprekendes te verwys, onafhanklik van die kaste of die eertydse Maratha-kaste. Die Marathi-gemeenskap het in die 17de eeu die politieke veld betree, toe Maratha-krygers onder leierskap van Chhatrapati Shivaji Maharaj die Maratha-ryk opgerig en die heerskap van die Mogolryk beëindig het.

[duimnael|links|'n Marathi-gesin in [Mumbai, 1880's]]
Wêreldwyd leef tussen 80 en 90 miljoen Marathi's, waarvan sowat 83 miljoen in Indië (6,86% van die bevolking). Hul tuiste, Maharashtra, is in die sentraalwestelike Indië langs die kus van die Arabiese See, 'n see van die Indiese Oseaan, geleë. Mumbai, Nagpur, Pune, Nashik, Aurangabad en Solapur is die belangrikste metropolitaanse gebiede in Maharashtra.

Die klein gemeenskap Marathi-Jode (Bene Israel – "Seuns van Israel") het hulle ná die stigting van Israel in die laat 1940's en vroeë 1950's daar gevestig. Die aantal Bene Israel wat in Indië bly is in 1988 op sowat 4&nbsp;000 tot 5&nbsp;000 geskat.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Tifariti

**Tifariti** (Arabies: تيفاريتي; Berbers: *Tifariti*) is 'n oasestad in die noordooste van die omstrede gebied Wes-Sahara en dien as *de facto* hoofstad van die Arabiese Demokratiese Republiek Sahara, terwyl hulle Laâyoune as *de jure* hoofstad opeis. Laasgenoemde is in die deur Marokko besette gebied geleë. Dit is sowat 15&nbsp;km (9&nbsp;myl) noord van die Mauritaanse grens geleë. Die meerderheid van die bevolking bestaan uit Sahrawis.

Dit is deel van wat die Polisario Front die bevryde gebied noem en Marokko die buffersone noem. In 2010 is die bevolking van Tifariti geskat op ongeveer 3 000 mense.Die regeringskwartier van Tifariti huisves die parlement van Arabiese Demokratiese Republiek Sahara, 'n hospitaal, 'n skool, 'n moskee en 'n museum. Dit is die hoofkwartier van die 2de militêre streek van die Arabiese Demokratiese Republiek Sahara.

## Geskiedenis 
Dit was 'n nomadiese kamp naby 'n oase, en dit was altyd 'n soort seisoenale stad vir die Sahrawiërs, 'n Arabies-sprekende Bedoeïene wat die gebied sedert die Middeleeue beheer. In 1912 word 'n Franse legioen-ekspedisie onder bevel van kaptein Gerard, wat probeer om met hul troepe in Marokko te skakel, deur Sahrawi-rebelle-nomades naby Tifariti uitgewis.  Daarna is dit permanent gevestig en deur die Spaanse owerhede gebruik as 'n gevorderde militêre buitepos van die woestyn. Na heropbou word beraam dat Tifariti in 1975 'n bevolking van ongeveer 7 000 inwoners gehad het. Die inwoners het die stad in 1976 grotendeels verlaat weens die oorlog met Marokko.   Tifariti het nooit baie vaste strukture gehad nie, weens die nomadiese leefstyl van die Sahrawiërs. Dit is in 'n woestyn geleë, met min plantegroei.

### Tydens die Wes-Sahara-oorlog 
Tifariti was die plek van verskeie veldslae tydens die Wes-Sahara-oorlog (1975-1991) en het op verskillende geleenthede tydens die oorlog as militêre basis en vesting gedien. Dit is ook gebruik as 'n stopplek vir Sahrawi-vlugtelinge op pad na Tindouf (Algerië) tydens die invalfase (1975–76). Sommige bronne beweer dat daar in Januarie 1976 15 000 Sahrawiese vlugtelinge in die stad was 

Die dorp is in Februarie 1976 vir 'n kort tydperk deur die Marokkaanse weermag beset,  maar twee maande later het hulle teruggetrek en in Maart 1977 weer deur die Polisario Front beset. 

Gedurende die 1980's is die Marokkaanse Muur noord van Tifariti gebou, en die terrein rondom die stad is swaar gemyn. Die risiko is die grootste oos van die Berm, veral in die gebiede Mehaires, Tifariti en Bir Lahlou, waar die Marokkaanse Leër in Augustus tot September 1991, ofensiewe operasies uitgevoer het. Die gevaarlike gevolg is onder andere verspreide trosbomme, wat nog steeds aktief is in hierdie gebiede.

In Augustus 1991, weke voor die verklaring van die wapenstilstand, het die Koningklike Marokkaanse lugmag Tifariti herhaaldelik gebombardeer, die geboue en die putte vernietig, asook tientalle burgerlikes gedood.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Jeffrey Epstein

[duimnael|[Polisiefoto van Jeffrey Epstein, 2008]]

**Jeffrey Edward Epstein** (20 Januarie 1953 in New York – 10 Augustus 2019 in New York) was 'n Joods-Amerikaanse finansier en seksuele misdadiger bekend vir sy beweerde sekshandel van minderjariges en sy verbintenisse met menige van die wêreld se elite. wat gelei het tot haar skuldigbevinding in 2021 op Amerikaanse federale aanklagte van sekshandel en sameswering om hom te help om meisies, insluitend 'n 14-jarige, vir seksuele mishandeling en prostitusie van kinders te bekom.

## Sien ook 
* Jeffrey Epstein se dood
* Epstein-lêers

## Verwysings
Ewe (volk)

Die **Ewe** (Ewe: *Eʋeawó*, letterlik: "Ewe-volk"; of *Mono Kple Volta Tɔ́sisiwo Dome*, letterlik: "Ewe-nasie", *Eʋenyigba*, "Ewe-land") is 'n etniese groep inheems aan Wes-Afrika wat Ewe as moedertaal praat. Hulle bly veral in die suide van die drie lande Ghana, Togo en Benin. In Ghana is hulle met sowat 13,9% die derde grootste etniese groep ná Akan (47,5%) en Mole-Dagbani (16,6%). In Togo is hulle met sowat 32% van die bevolking die grootste etniese groep. In Benin bevolk hulle veral die suidwestelike gebiede langs die Atlantiese Oseaan se kus.

duimnael|links|Vlag van die Ewe-volk
duimnael|links|Verspreiding van die Gbe-tale met Ewe in geel
Hul gelyknamige taal behoort tot die Niger-Kongo-tale se Gbe-taalfamilie. Hulle is verwant aan ander mense wat Gbe-tale soos Fon, Gen, Phla-Phera, en Aja in Benin, Togo en Nigerië praat.

Die Ewe bly veral langs die suidelike kusstreek van Wes-Afrika, suid en oos van die Voltarivier tot by die Monorivier op die grens tussen Togo en Benin. Hul tuiste, die Ewe-land, streek oor die Voltastreek in suidoostelike Ghana (voorheen Brits-Togoland), suidelike Togo (voorheen Frans-Togoland) en die suidwestelike dele van Benin. Na die Ewe-streek word soms as Ewe-nasie of *Eʋedukɔ́*-streek (Togoland in die koloniale literatuur) verwys.

Die Ewe is onderverdeel in vier groepe gebaseer op hul dialek en geografiese blyplek: Anlo Ewe, Mina, Anechɔ, Ʋedome(Danyi), Tongu of Tɔŋu. Die tradisionele taal van hul literatuur is die Anlo-ondertak.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Waterkloof (kloof, Wes-Kaap, lat -33,72, long 19,24)

::**Nota**: *Hierdie artikel handel oor een van verskeie Waterklowe in die Wes-Kaap. Vir die ander riviere, spruite en klowe, sien Waterkloof (veelsinnig).*

Die **Waterkloof** is 'n kloof in die Wes-Kaap, Suid-Afrika.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Waterkloof in die Wes-Kaap by Geonames.org (cc-by)
Fon (volk)

Die **Fon**, ook **Fon nu**, **Agadja** of **Dahomey** genoem, is 'n etniese groep inheems aan Wes-Afrika wat Fon as moedertaal praat. Hulle is die grootste etniese groep in Benin en bly veral in die suidelike streek; Fon woon ook in die suidwestelike Nigerië en Togo. Hul totale bevolking word op tussen 4 en 5 miljoen beraam.

duimnael|links|Verspreiding van die Gbe-tale met Fon in pers
[duimnael|links|Sommige Fon het aanhangers van óf [Christendom óf Islam geword, terwyl hulle hul tradisionele godsdienstige praktyke, Vodun genoem, bewaar het]]
Die geskiedenis van die Fon hou verband met die Koninkryk Dahomey, 'n goed georganiseerde 17de eeuse koninkryk, hoewel dit meer antieke wortels met die Aja-volk gedeel het. Die Fon is tradisioneel 'n kultuur met mondelingse oorlewerings en 'n goed ontwikkelde politeïstiese godsdienstige stelsel. 19de-eeuse Europese handelaars het hul ''N'Nonmiton*-praktyk of *Dahomey Amazons'' beskryf – wat hul vroue bemagtig het om in die weermag te dien, wie dekades later, in 1890, vir die Franse koloniale troepe geveg het.

Die meeste Fon bly vandag in dorpe en klein stede met modderhuise met geriffelde ystergeweldakke. Stede wat deur die Fon gestig is, sluit in Abomey, die historiese hoofstad van Dahomey, deur die Europese koloniste "Slawekus" genoem. Hul stede het belangrike kommersiële sentrums vir die Transatlantiese slawehandel geword. 'n Beduidende deel van die suikerplantasies in die Franse Wes-Indiese Eilande, veral Haïti, die Dominikaanse Republiek en Trinidad, is met slawe van die Slawekus bevolk, waaronder Ewe en Fon.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Fon (taal)

**Fon** (*fɔ̀ngbè*, [fɔ̃̀ɡ͡bē]) is 'n Niger-Kongo-taal in Wes-Afrika wat deur sowat 1,9 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Fon-volk gepraat en is veral in die suide van die lande Benin, Nigerië en Togo versprei.

duimnael|links|Verspreiding van die Gbe-tale met Fon in pers
[duimnael|links|Die woord "welkom" (*Kwabɔ*) in Fon by 'n apteek op die lughawe in [Cotonou, Benin]]
[duimnael|links|Die [Onse Vader in Fon]]
Fon behoort tot 'n groep van verwante tale, die Gbe-tale, wat in die weste deur die Voltarivier begrens word en oor die suide van die lande Ghana, Togo, Benin en Nigerië langs die kus van die Bog van Benin streek. Hierdie Gbe-tale vorm 'n dialekkontinuum bestaande uit Aja, Ewe, Fon, Gen en Phla-Pherá.

Fon is nes baie Afrikatale tonaal met 'n onderwerp-werkwoord-voorwerp-volgorde. Die bekendste woord is waarskynlik *vodun* [vodṹ] wat in Ewe en Fon "gees" of "godheid" beteken. Fon vorm saam met ander tale die grondslag waaruit Haïtiaanse Kreools ontwikkel het.

## Ortografie 
Die Fon-alfabet is gebaseer op die Latynse alfabet met die bykomende letters Ɖ/ɖ, Ɛ/ɛ en Ɔ/ɔ, asook die digrawe gb, hw, kp, ny en xw.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Kanuri (volk)

Die **Kanuri** (Kanuri: *Kanouri*, *Kanowri*, ook *Yerwa*, *Bare Bari* en verskeie benamings vir ondergroepe) is 'n Nilo-Sahariese etniese groep inheems aan die gebied van die voormalige Kanem- en Bornu-ryke in Kameroen, Niger, Nigerië en Tsjad, dit wil sê rondom die Tsjadmeer. Die term Kanuri sluit verskeie ondergroepe in, waarvan sommige hulself nie as Kanuri beskou nie. Die meeste beskou die regerende geslagte van die Middeleeuse Kanem-Bornu-ryke en sy kliëntstate of provinsies as hul voorsate. In teenstelling met die naburige Toubou of Zaghawa-veeboere is Kanuri-groepe tradisioneel gevestig en beoefen landbou, visvang in die Tsjadmeer, en hou hulle besig met handel en soutverwerking.

duimnael|links|Vlag van die Kanuri
[duimnael|links|Verspreiding van [Kanuri-dialekte rondom die Tsjadmeer]]
Wêreldwyd leef sowat 10 miljoen Kanuri, waarvan amper 7 miljoen in Nigerië (1,7% van die bevolking), 1,1 miljoen in Tsjad, 850&nbsp;000 in Niger en 56&nbsp;000 in Kameroen. Kanuri bly veral in Noord-Kameroen, Suidoos-Niger, Noordoos-Nigerië en Suidwes-Tsjad, dus rondom die Tsjadmeer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Skáld

**Skáld** is 'n Franse neofolk-projek en -groep wat deur die digkuns en musiek van vroeg-Middeleeuse Skandinawiese skalde geïnspireer is. Skalde het 'n belangrike rol in die Middeleeuse Skandinawiese samelewing gespeel as storievertellers, digters en musikante.

Die projek is in 2018 gestig toe die musiekvervaardiger en komponis Christophe Voisin-Boisvinet kennis gemaak het met drie hoogs begaafde sangers wie se stemme deur ongewone timbres gekenmerk word. Hulle het saamgespan om nuwe lewe in Skaldiese poësie te blaas en musiek met Oudnoorse lirieke te komponeer wat volgens die Skalde se oorspronklike sangstyl voorgedra en deur historiese instrumente begelei word. Skáld volg sodoende in die voetspore van neofolk-musikante soos Wardruna, Ivar Bjørnson & Einar Selvik en Skuggsja.

Skáld se debuutalbum *Le Chant des Vikings / Vikings Chant* is in Januarie 2019 vrygestel.

## Diskografie 
* *Le Chant des Vikings* (2019)
* *Vikings Memories* (2020)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Media
----
* *YouTube.com: Skáld - Ginnunga*
* *YouTube.com: Skáld - Gleipnir*
Kaap Negro

**Kaap Negro** (Portugees: *Cabo Negro*) in Angola lê suid van Moçâmedes, net noord van Tômbwa (Tombua, voorheen Porto Alexandre), wes van die Parque Nacional do Iona. Dit is by die koördinate 15° 41′ suid en 11° 56′ oos. Die hoogste punt van die kaap is slegs 'n meter bo die vlak van die Atlantiese Oseaan.

Diogo Cão het in Januarie 1486 sy tweede padrão hier opgerig. 'n Kapel met die naam Da Senhora Dos Navegantes herdenk die historiese gebeurtenis op die plek.

Friedrich Martin Josef Welwitsch het die beroemde plant (*Welwitschia bai­nesii*) in hierdie gebied ontdek.
Waterkloof (kloof, Noord-Kaap, lat -30,98, long 22,44)

::**Nota**: ''Hierdie artikel handel oor 'n Waterkloof in die Noord-Kaap. Vir die ander riviere, spruite en klowe, sien Waterkloof (veelsinnig).''

Die **Waterkloof** is 'n kloof in die Noord-Kaap, Suid-Afrika.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Waterkloof in die Noord-Kaap by Geonames.org (cc-by)
Zozibini Tunzi

**Zozibini Tunzi** (gebore 18 September 1993 te Tsolo, Oos-Kaap) is 'n Suid-Afrikaanse skoonheidskoningin wat in 2019 as Mej Suid-Afrika aangewys is. Sy het Suid-Afrika hierna in die Mejuffrou Heelal 2019-kompetisie in Amerika verteenwoordig, wat sy toe op die aand van 8 Desember 2019 gewen het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Kaap Blanco

duimnael|Kaart van Spaans-Sahara met Kaap Blanco getoon, 1958

**Kaap Blanco** (Arabies: رأس نواذيبو, *Ras Nouadhibou*; Frans: *Cap Blanc*; Portugees: *Cabo Branco*; Spaans: *Cabo Blanco*) aan die weskus van Afrika was vir die vroeë ontdekkingsreisigers en seevaarders op pad na die Kaap die Goeie Hoop en Asië 'n belangrike oriënteringspunt.

## Ligging 
Kaap Blanco lê tussen Kaap Bojador en Kaap Verde by die koördinate 20° 46′ 17″ noord en 17° 2′ 50″ wes. Dit is 'n suidwaartsgerigte landtong van 60&nbsp;km lank en tot 12&nbsp;km breed. Aan die westekant vloei die Atlantiese Oseaan en aan die oostekant is die baai bekend as Dahlet Nouadhibou (voorheen Baie de Archimede en verder suid Baie de Lévrier). Die kaap het sy westerse naam te danke aan die steil kalkkranse. Die grens tussen Wes-Sahara en Mauritanië loop in die lengte van die skiereiland deur. Nouadhibou (vroeër bekend as Port-Étienne) lê skaars 'n kilometer oos van die grens. Net wes van die grens is die verlate Sahrawi-nedersetting La Güer. Kaap Blanco is die mees suidelike punt van die Arabiese Demokratiese Republiek Sahara en die mees westelike punt van Mauritanië.

## Geskiedenis 
Nadat die Portugees Eannes die seeweg om Kaap Bojador oopgestel het, was dit makliker om seemanne te vind om verdere ontdekkingsreise te onderneem. Gevolglik het die Portugees Nuno Tristão in 1441 Kaap Blanco bereik. Daarna het die Spanjaarde begin belangstel in die visvangs, walvisvangs en robbejag in die omgewing. Hulle eis daarna die hele kusgebied van Kaap Bojador tot Kaap Blanco op en sedert 1887 is dit vanuit die Kanariese Eilande bestuur. In 1900 word die agterliggende binneland verdeel in Spaans-Sahara en Frans-Wes-Afrika. Die grensreëling is in 1912 amptelik vasgelê en is Kaap Blanco in sy lengte in twee verdeel.

## Teenswoordig 
Die grense van die koloniale tyd is na dekolonisasie gehandhaaf. Mauritanië besit die oostelike deel van die skiereiland. Omdat nóg Marokko nóg die Polisario Front die westelike deel beset, word wet en orde daar gehandhaaf deur Mauritanië. In die skeepvaart is dit bekend dat daar in die gebied 'n abnormale magnetiese variasie voorkom en daarom is die aanwesigheid van 'n vuurtoring van groot belang. Die eerste vuurtoring dateer uit 1910. 'n Tweede vuurtoring is in 2009 deur Mauritanië opgerig.

## Skeepsbegraafplaas 
Die hawe van Nouadhibou is die wêreld se grootste skeepsbegraafplaas. Ongeveer 300 skepe is daarheen gesleep om te vergaan.

## Robbe 
Op die sandstrande om die suidelike punt van die kaap leef die wêreld se laaste kolonie Mediterrane monniksrobbe (*Monachus monachus*). Dit is die mees bedreigde seeroofdier. Hierdie groep bestaan uit minder as 500 diere.

## Bibliografie 
* www.lightphotos.net
* www.thevintagenews.com
Nuer (taal)

**Nuer** (*Thok Naath*) is 'n Nilo-Sahariese taal wat deur die Nuer-volk van Suid-Soedan en westelike Ethiopië (Gambela) as moedertaal gepraat word.

[duimnael|links|[Duitstalige taalkundige kaart van Soedan. Let op die ou grens tot op 9 Julie 2011, wanneer Suid-Soedan sy onafhanklikheid verkry het]]
duimnael|links|'n Man uit Suid-Soedan gee 'n voorbeeld van Nuer
Nuer is die naaste verwant aan Dinka, die taal van die Nuer se tradisionele aartsvyande, die Dinka; albei is van Oos- en Sentraal-Afrika se mees verspreide inheemse tale. Luo is ook nou verwant.

Nuer is nes baie Afrikatale tonaal met 'n onderwerp-werkwoord-voorwerp-volgorde. Dit word in die Latynse alfabet met bykomende letters geskryf.

Die Nuer-volk bly veral langs die Nylrivier, in die besonder die oostelike oewer van die Wit Nyl – 'n belangrike sytak wat in 'n noordelike rigting deur Suid-Soedan vloei – noord en suid van die Sudd in die suidelike Sudan se drie voormalige provinsies: Bahr el Ghazal, Bo-Nyl en suidelike Kordofan. Sedert 9 Julie 2011 behoort die gebied tot Suid-Soedan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Nuer (volk)

Die **Nuer** (Nuer: *Naath*) is 'n Nilo-Sahariese etniese groep inheems aan Suid-Soedan en westelike Ethiopië. Hulle bly veral langs die Nylrivier (Wit Nyl). Die Nuer verwys na hulself as *Naath*.

[duimnael|links|Historiese prent van Nuer in 1906, [National Geographic Society]]
duimnael|links|Die Barorivier in Gambela, Ethiopië
Volgens die 2011-skatting bly sowat 3 miljoen Nuer in Suid-Soedan, amper 15,6% van die totale bevolking en die tweede grootste etniese groep in dié land, net ná die Dinka. Hulle is veral herders wat beeste vir 'n bestaan aanhou. Hul beeste dien ook as 'n soort metgeselle en lewensstyl. Beeste word gedurende die droë seisoen langs riviere, die Sudd en grasvlaktes aangehou, maar gedurende die reënseisoen na hoër velde geneem om vloede en water te voorkom. Die Nuer behoort tot die Nilo-Sahariese volke, hoofsaaklik gevestigde volke van die Wit Nyl en Groot Mere van Afrika wat landbou en veeteelt beoefen en Nilotiese tale soos Dinka, Luo en Nuer praat.

Die Nuer is in historiese sensusse as gevolg van hul nomadiese leefwyse ondergetel, maar ook wens 'n gebrek aan behoorlike nasionale sensusinligting oor die gemeenskap. Daarbenewens tel die Nuer net ouer gemeenskapslede van die gesin. Die Nuer glo byvoorbeeld dat die aantal kinders wat getel word, ongeluk kan bring, en dat die gemeenskap minder mense wil aanmeld as hulle in werklikheid baie kinders het. Hul Ethiopiese eweknieë is die mees westelike inwoners van die Horing van Afrika.

Hul gelyknamige taal, deur hulle *Thok Naath* genoem, is een van die Nilotiese tale se Oos-Soedannese tak. Dit word in die Latynse alfabet met bykomende letters geskryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Robert Stankovski

**Robert Stankovski** was in 1964 in Bratislava, die hoofstad van Slowakye gebore. Na sy jeugjare waartydens hy die klavier, blokfluit, hobo en klarinet bestudeer het, het hy sy aandag op die ouderdom van veertien jaar na dirigeer gedraai. Hy het in laasgenoemde en in klavier by die Bratislava Konservatoria gegradueer met die titel van beste gegradueerde van die jaar. Stankovski word as een van die beste dirigente van die jonger generasie om vanuit Tsjeggo-Slowakye te kom, beskou. Stankovski het vir die plate-etiket *Marco Polo* simfonieë deur Rubinstein en Miaskovski, bykomend tot werke deur Dvořák en Smetana, opgeneem.

## Verwysings
Dinka (volk)

Die **Dinka** (Dinka: *Jiɛ̈ɛ̈ŋ*) is 'n Nilo-Sahariese etniese groep inheems aan Suid-Soedan, hoewel daar ook 'n aansienlike diasporabevolking bestaan. Hulle bly veral langs die Nylrivier (Wit Nyl), tussen Mangalla en Renk, in die streke Bahr el Ghazal, Bo-Nyl (voorheen twee van Soedan se drie suidelike provinsies, sedert 9 Julie 2011 behoort die gebied tot Suid-Soedan) en die Abyei-gebied van Ngok Dinka in Suid-Soedan.

duimnael|links|Vlag van die Dinka
[duimnael|links|'n Dinka met sy [seboe naby Wau]]
[duimnael|links|'n [Rondawel (*Tukul*) naby Joeba]]
Die Dinka beoefen veral tradisionele landbou en veeteelt, wat op veeboerdery as 'n kulturele trots staatmaak, nóg vir kommersiële wins nóg vir vleis, maar vir kulturele demonstrasies, rituale, bruidskat vir huwelike en melkvoer vir alle ouderdomme. Die Dinka kweek gewasse vir beide voedsel en handel. Die voedselgewasse is graan, hoofsaaklik sorghum en manna. Van die handelsgewasse sluit in grondboontjies, sesam en Arabiese gom. Beeste word gedurende die droë seisoen langs riviere, die Sudd en grasvlaktes aangehou, maar gedurende die reënseisoen na hoër velde geneem om vloede en water te voorkom.

Volgens die 2011-skatting bly sowat 4,6 miljoen Dinka in Suid-Soedan, amper 35,8% van die totale bevolking en die grootste etniese groep in dié land. Dinka, of soos hulle na hulself verwys as *Muonyjang* (enkelvoud) en *jieng* (meervoud), behoort tot die Nilo-Sahariese volke, hoofsaaklik gevestigde volke van die Wit Nyl en Groot Mere van Afrika wat landbou en veeteelt beoefen en Nilotiese tale soos Dinka, Luo en Nuer besig.

Die Dinka is bekend vir hul lengte. Saam met die Tutsi in Rwanda is hulle van die langste mense in Afrika. Volgens Roberts en Bainbridge is die gemiddelde lengte 182,6&nbsp;cm in 'n voorbeeld van 52 Dinka Agaar en 181,3&nbsp;cm in 227 Dinka Ruweng, soos gemeet in 1953–1954. Die hedendaagse statuur van manlike Dinka blyk egter kleiner te wees, dalk as gevolg van wanvoeding en konflikte. 'n 1995-antropometriese verslag oor manlike Dinka, oorlogsvlugtelinge in Ethiopië, toon 'n gemiddelde lengte van 176,4&nbsp;cm. Volgens ander studies oor vergelykende historiese lengtes en voeding is die Dinka die langste mense ter wêreld.

Die Dinka beskik nie oor 'n gesentraliseerde politieke gesag nie; pleks daarvaan is hulle in baie onafhanklike, maar onderling gekoppelde stamme verdeel. Sommige van hierdie stamme lewer tradisioneel rituele hoofmanne, bekend as die "meesters van die hengelspies" of *beny bith*, wat leierskap vir die hele volk bied en blykbaar ten minste gedeeltelik oorerflik is, op.

Hul gelyknamige taal, deur hulle "Thuɔŋjäŋ" (*Thoŋ ë Muɔnyjäŋ*) genoem, is een van die Nilotiese tale se Oos-Soedannese tak. Die naam beteken "mense" in die Dinka-taal. Dit word in die Latynse alfabet met bykomende letters geskryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Luo (volk)

Die **Luo** (Luo: *Joluo* of *Jonagi/Onagi*, enkelvoud *Jaluo*, *Jaonagi* of *Joramogi/Nyikwaramogi*, letterlik: "Ramogi se erfgename") is 'n Nilo-Sahariese etniese groep inheems aan westelike Kenia, noordelike Uganda, en die Marastreek van noordelike Tanzanië. Hulle behoort tot 'n groter groep van etnies-linguisties verwante Luo-volke wat in Suid-Soedan, suidwestelike Ethiopië, noordoostelike Uganda, suidwestelike Kenia en noordoostelike Tanzanië bly.

duimnael|links|'n Tradisionele Luo-dorp by die *Bomas of Kenya*-museum
duimnael|links|Blyplek van die Luo-volke
Die Luo is die vierde grootste etniese groep (11%) in Kenia, ná Kikuyu (17,2%), Luhya (13,8%) en Kalenjin (12,9%). Beide Luo en Kikuyu het die grootste deel van politieke mag in die eerste jare ná Kenia se onafhanklikheid in 1963 geërf. Die Luo-bevolking is in 1994 op 2&nbsp;185&nbsp;000 geskat en volgens die 2010-sensus op 3,4 miljoen. Dié getal is egter deur baie Luos in twyfel getrek omdat 'n beduidende aantal mense wat vroeër as Luo beskou is as Suba getel is (in beide Kenia en Tanzanië). Die Suba is op sowat 300&nbsp;000 geskat, maar hulle is heeltemal geassimileerde Luo volgens kultuur, naam, taal en politieke oriëntasie en as gevolg van 'n sterk ondertrouery en interaksie is hulle lewensuitkyk min of meer dieselfde. Die Luo voel ook dat hul totale bevolking nog altyd afgeskaal is deur opeenvolgende sensusse van die Keniaanse regering in 'n poging om die sterk Luo-politieke stem te demp. Voorbeeld-sensusse wat deur deskundiges deurgevoer is skat die totale hedendaagse Keniaanse Luo-bevolking op sowat 5 miljoen. Die Tanzaniese Luo-bevolking is in 2001 op sowat 1,1 miljoen en in 2010 op sowat 1,9 miljoen beraam.

Die belangrikste Luo-lewensbestaan is vissery, landbou en pastorale veeteelt. Buite Luoland stel die Luo 'n beduidende deel van Oos-Afrika se intellektuele en opgeleide arbeidsmag in verskillende beroepe. Ander lede werk in Oos-Afrika as huurdervissers, kleinboere en stedelike werkers.

Hulle besig Dholuo, wat tot die Wes-Nilotiese tak van die Nilo-Sahariese tale behoort en deur ander Luo-volke soos Lango, Acholi, Adhola en Alur (almal in Uganda, dele van Suid-Soedan en oostelike Kongo) gepraat word, as moedertaal. Die vier golwe van Luo-migrasie was hoofsaaklik die vier Luo-sprekende groepe (Lwoo), veral Acholi en Padhola. Dholuo, soos in Kenia gebesig, word as toepaslik en standaard Luo beskou omdat dit eienskappe van al die ander Lwoo-tale bevat. Volgens skattings besit Dholuo 'n leksikale 90%-ooreenkoms met Lep Alur (Alur-taal), 83% met Lep Achol (Acholi-taal), 81% met Lango, 93% met Dhopadhola (Padhola-taal), 74% met Anuak en 69% met Jurchol (Luwo) en Dhi-Pari (Pari). Ten spyte van 'n gemeensame etniese oorsprong word hulle egter as tale op hul eie reg beskou wat deur taalverskuiwing weens beweging in die geografiese ruimte ontwikkel het.

Die Luo het verskeie musiekstyle soos Benga, Ohangla, Dodo, Nyatiti, Orutu en Otenga ontwikkel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Franklin Larey

**Franklin Larey** word as een van Suid-Afrika se mees bekwame en luisterryke pianiste beskou. Larey is bekend om sy uitvoerings van die werke van Brahms, Mozart, Skriabin en Ravel.

Larey speel dikwels solo stukke, en verskyn ook dikwels as begeleier. Hy het saam met dirigente soos Isaiah Jackson, Gabriel Chmura, Bernard Gueller, Victor Yampolsky, Christopher Dowdesville en Lesley Dunner verskyn. Die *San Jose Mercury News* het soos volg oor sy uitvoerings saam met die *San Jose Simfonieorkes* geskryf, "Toe Franklin (Larey) hom na sy sag-verweefde poësie gewend het, het die tyd stil gestaan, en die gehoor het vir wat gevoel het soos 'n ewigheid, hul asems in gewyde verwagting ingehou. Sy stadige beweging was loutere ekstase, vol selfversekerheid, en liries." Sy onderwysers sluit Gideon Slingers, Bruce Gardiner, Laura Searle, Frank Weinstock en Richard Fields in.

Franklin Larey het reeds verskeie pryse gewen, insluitende eerste prys tydens die 1991 *Young Chang Internasionale Klavierkompetisie*, en derde prys tydens die 1996 *New Orleans Internasionale Klavierkompetisie*. In 2003 is 'n gesogte Fulbright Navorsingstoegif aan hom toegeken en het hy ses maande aan sy alma mater, die Universiteit van Cincinnati in-residensie spandeer. Larey het verskeie eerbewyse vir sy werk as konsertpianis ontvang, asook vir sy bydrae tot musiek in Suid-Afrika. Die Universiteit van Cincinatti se Kollege-Konservatoria van Musiek het hom geëer met die instansie se Uitgelese Alumnus Toekenning. In Suid-Afrika het hy op die Nasionale Kunsteraad gedien, 'n dokumentêre prent oor sy lewe was op televisie uitgesaai en hy het verskyn in Suid-Afrika se Menslike Wetenskappe Navorsingsraad se gepubliseerde reeks, *Living Treasure*. In 2005 was hy aangestel tot die Fakulteit van die Adamant Musiekskool in Vermont (VSA). Larey gee onderrig aan die Universiteit van Kaapstad waar hy van 2002 tot 2007 gedien het as Direkteur van die Suid-Afrikaanse Musiekkollege.

## Verwysings
Alison en Peter Smithson

230px
**Alison en Peter Smithson**

**Engelse argitekte**

----

**Gebore (Alison)**
22 Junie 1928
in Sheffield, Suid-Yorkshire, Engeland

----

**Oorlede**
14 Augustus 1993
in Londen, Engeland

----

**Gebore (Peter)**
18 September 1923
in Stockton-on-Tees, Engeland

----

**Oorlede**
3 Maart 2003
in Londen, Engeland

----

**Skool**
Nuwe Brutalisme

----

**Beduidende projekte**

*The Economist*-gebou, Londen (1959-65)
Britse Ambassade in Brasília (1961)
*Robin Hood Gardens*-behuisingskompleks, Londen (1972) 

200px

----

**Alison Margaret Smithson** (22 Junie 1928 – 14 Augustus 1993) en **Peter Denham Smithson** (18 September 1923 – 3 Maart 2003) was Engelse argitekte wat 'n gemeenskaplike ateljee gevestig en 'n beslissende bydrae gelewer het tot 'n stroming binne die Britse boukuns waarna as Nuwe Brutalisme verwys word, veral in die velde van argitektuur- en stadbeplanningsteorie. Met hul vormtaal van puristiese modernisme was die Smithsons van die eerste argitektuurteoretici wat die modernistiese benadering tot ontwerp en stadsbeplanning bevraagteken het. 
duimnael|links|Die halfverlate Park Hill-woonstelkomnpleks in Sheffield in 2007
duimnael|links|'n *Street in the sky* in Park Hill
Peter het sy akademiese opleiding in argitektuur in Newcastle begin in 'n tersiêre instelling wat destyds nog deel uitgemaak van die Universiteit van Durham, maar was genoodsaak om sy studies met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog tydelik te staak. Hy het vervolgens in die Britse leër gedien as Ingenieur in Indië en Burma (tans Mianmar). Toe hy na die einde van die oorlog sy studies in Durham hervat het, het hy kennis gemaak met Alison Gill. Die paar het in 1949 in die huwelik getree nadat Alison haar graad in argitektuur verwerf het. Die paar het sy loopbaan in die Londense Graafskapsraad se Departement Argitektuur begin waaraan in dié tyd omvangryke bevoegdhede verleen is, insluitende stadsbeplanning en munisipale behuising.

Met hul eie ontwerpe het hulle 'n nuwe boustyl help ontwikkel wat as Brutalisme sou bekendstaan, met die *streets in the sky*-konsep vir behuisingsbeplanning wat rigtingwysend sou wees vir munisipale behuisingsprojekte in die Verenigde Koninkryk gedurende die 1950's en 1960's: die oprigting van toringgeboue.

## Verwysings
Neil Diamond

**Neil Leslie Diamond** (gebore 24 Januarie 1941) is 'n Amerikaanse sanger, liedjieskrywer en akteur. Met 38 liedjies in die Top-10 op die Billboard Adult Contemporary-treffersparade het hy meer as 100 miljoen albums wêreldwyd verkoop, wat hom een van die topverkopermusikante van alle tye maak. Op die Hot 100 en Adult Contemporary-treffersparade het hy tien no. 1-enkelsnitte gehad: ''Cracklin Rosie, Song Sung Blue, Longfellow Serenade, I've Been This Way Before, If You Know What I Mean, Desiree, You Don't Bring Me Flowers, America, Yesterday's Songs* en *Heartlight''.

## Eksterne skakels 
* 
*
András Ligeti

**András Ligeti** (* 1953 in Pécs, Hongarye) is 'n Hongaarse klassieke violis en dirigent.

## Biografie 
Ligeti het viool en dirigering by die Franz Liszt Akademie van Musiek in Boedapest gestudeer. Hy het tydens die Leo Weiner Vioolkompetisie en ook in 1980 tydens die *Bloomington Vioolkompetisie*Eersteprys gewen. Hy het in 1979 as dirigent gegradueer. Die Sir Georg Solti Beurs is aan hom toegeken en hy het saam met Osterreicher in Wene en later saam met Igor Markevich gestudeer.

In 1985 het hy Assosiaat-Dirigent tot die Boedapest Simfonieorkes geword en in 1989 vir Gyorgy Lehel as hoofdirigent opgevolg, welke posisie hy tot 1993 gehou het toe hy Hoof gas-dirigent geword het. Hy het saam met die Boedapest Simfonieorkes toere onderneem na Groot-Brittanje, Japan en Korea. Die orkes se eerste besoek aan Australië het in 1994 plaasgevind. In 1987 het hy die Musikale Direkteur van die Hongaarse Simfonieorkes geword. 

Hy het wêreldwyd 'n aantal groot orkeste gedirigeer, insluitende die Dresden Filharmoniese Orkes, Berlyn Radio Simfonieorkes (Oos-Berlyn), BBC Simfonieorkes, Oslo Filharmoniese Orkes, BBC Filharmoniese Orkes (insluitende 'n toer na Frankryk), Israel Filharmoniese Orkes, Bergen Simfonieorkes, BBC Skotse Simfonieorkes, Seoul Filharmoniese Orkes, Sapporo Filharmoniese Orkes, Nagoya Filharmoniese Orkes, *Nouvelle Orchestre de Paris*, *Academia Santa Cecilia* en die *Orchestre de la Suisse Romande*.

Hy het 'n noue verhouding met Claudio Abbado gehandhaaf, wat begin het toe hy saam met Abbado en die Mahler Jeugorkes gewerk het; hy het op Abbado se versoek konserte en operas by die *Wien Modern* in die negentigerjare gedirigeer.

Hy het reeds vele CDs opgeneem, veral musiek van Hongaarse oorsprong, vir maatskappye soos BMG Conifer, Naxos, Hungaroton en Radioton, sowel as verskeie opnames vir radio en televisie wêreldwyd. Met die Boedapest Sinfonietta, wat uit lede van die simfonieorkes bestaan, het hy 'n aansienlike repertoire vanuit die 20ste eeu uitgevoer en opgeneem.  

András Ligeti was tussen 1977 en 1985 by die Boedapest Staatsopera werksaam, eers as konsertmeester en toe as hoofdirigent, waar hy baie werke uit die sentrale repertoire uitgevoer het. Hy het ook by Saarbrücken gedirigeer. In 1998 het hy sy opera debuut in die Verenigde Koninkryk gemaak met 'n nuwe produksie van *Carmen* vir *Opera North*, met Phyllida Lloyd. In 1999 het hy ook bekroonde uitvoerings van die *Damnation of Faust* tydens die *Perth-fees* saam met die Wes-Australiese Simfonieorkes (WASO) gegee. In 2001 was hy as Prinsipiële Gas-dirigent van die WASO aangestel en het hy na Belfast teruggekeer vir konserte met die *Ulster Simfonieorkes*. Hy het na die *English Northern Philharmonia* in 2003 teruggekeer en weer in Belfast gedirigeer. In 2004 het hy uitvoerings van *Bloubaard se Kasteel* en *The Miraculous Mandarin* in Londen gegee, en in dieselfde jaar weer teruggekeer na die *Orchestra of Opera North*. Hy het vanaf 2005 tot 2007 as musikale direkteur van die Taipei Simfonieorkes gedien.

## Notas 
## Verwysings 
## Bronne 
* András Ligeti by Musiekgenootskap
Kwangali

**Kwangali** (*RuKwangali*) is 'n Bantoetaal in Suider-Afrika wat deur sowat 152&nbsp;000 mense weerskante die Okavangorivier gepraat word. Dit word deur die Kawango's gepraat en is een van die nasionale tale van Namibië. Daarbenewens word Kwangali in die aangrensende land Angola gepraat.

duimnael|links|Verspreiding van Kwangali in Namibië volgens die 2011-sensus:
Kwangali word veral in die voormalige Bantoestan Kavangoland van die destydse Suidwes-Afrika gepraat, dit sluit die Namibiese streke Kawango-Oos en Kawango-Wes in.

Dit is een van die verskeie tale van die Kawango's wat klikgeluide gebruik, hulle is die tandeklik c en gc, saam met prenasalisering en aspirasie. Dit bevat ook 'n nasale glottale benadering.

## Verwysings
Chiridotidae

**Chiridotidae** is 'n familie van seekomkommers in die orde Apodida.

## Beskrywing en eienskappe 
Lede van hierdie familie het 10, 12, of 18 vingeragtige tentakels waarvan tussen 3 en 10 per sy voorkom. Hulle ontbreek podia, radiale kanale, en 'n respiratoriese boom.

Die sagte liggaamswand word deur ossikels ondersteun wat gewoonlik wielvormig is en ses speke het.

Sommige spesies het haak- of staafvormige ossikels of benerige, sekelvormige liggame

## Lys van genera 
Genera sluit in:
* genus *Archedota* O'Loughlin in O'Loughlin & VandenSpiegel, 2007—1 spesies
* genus *Ovalidota* Pawson, 2004—1 spesie
* genus *Paradota* Ludwig & Heding, 1935 -- 3 spesies
* genus *Polycheira* Clark, 1908 -- 2 spesies
* genus *Psammothuria* Rao, 1968 -- 1 spesie
* genus *Rowedota* O'Loughlin & VandenSpiegel, 2010—5 spesies
* genus *Scoliorhapis* Clark, 1946 -- 5 spesies
* genus *Sigmodota* Studer, 1876 -- 3 spesies
* genus *Taeniogyrus* Semper, 1867 -- 17 spesies

## Verwysings
Apuaanse Alpe

240px
**Apuaanse Alpe**

'***

----
**Maak deel uit van die**  
Apennyne-bergreeks

----

**Ligging**  
Administratiewe streek Toskane

----

**Ligging in Italië**
200px

----

**Hoogste bergpiek**

200px
Monte Pisanino (1&nbsp;946 m)

Die **Apuaanse Alpe*' (Italiaans: *Alpi Apuane*) is 'n bergreeks in die noordweste van die Italiaanse administratiewe streek Toskane, geleë tussen die stede Lucca en La Spezia. Dikwels word die Apuaanse Alpe as die aantreklikste berggebied in Toskane beskryf, maar dit is die marmergroewe van Carrara waaraan die reeks sy bekendheid te danke het.

Ondanks sy naam maak die gebergte nie deel uit van die magtige Alpereeks verder noordwaarts nie. Geologies word dit by die Apennyne-bergreeks gereken, terwyl sy naam van 'n antieke Liguriese stam afgelei is, die Apuane.
Zandile Gumede

**Zandile Gumede** (gebore 12 Mei 1961) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en 'n lid van die KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer. Sy was voorheen die burgemeester van die eThekwini Metropolitaanse Munisipaliteit. Gumede is 'n lid van die African National Congress (ANC).

## Vroeë lewe 
Gumede is op 12 Mei 1961 in Amaoti, Inanda, noord van Durban, gebore. Sy is een van dertien kinders. Gumede het JL Dube- en Zwelibanzi- hoërskole bygewoon. Haar pa was 'n polisieman. 

## Beweerde betrokkenheid by misdaad 
Gumede is in Mei 2019 saam met Mondli Mthembu, ANC-raadslid in eThekwini, aangekla vir beweerde tenderbedrog, korrupsie en rampokkery rakende 'n R208&nbsp;miljoen-kontrak vir die verwydering van vaste afval in Durban. Sy is vrygelaat op borgtog van R50&nbsp;000 en is deur die ANC op spesiale verlof geplaas, wat twee keer verleng is.

## Verwysings
Alice Sara Ott

**Alice Sara Ott** (gebore op 1 Augustus 1988) is 'n Duits-gebore Japannese klassieke pianis en die ouer suster van Mona Asuka Ott.

Sy het van die ouderdom van twaalf jaar by die *Salzburg Mozarteum* saam met Karl-Heinz Kämmerling gestudeer

## Loopbaan
Ott het opnames vir Deutsche Grammophon gemaak en toer gereeld in Europa, Japan en die Verenigde State. Sy het eersteprys gewen tydens die 2003 Bach Kompetisie in Köthen, die 2004 Pianello Val Tidone Kompetisie in Italië,
*2016 – *Wonderland.* Edvard Grieg : 
**Klavierconcerto In A Mineur, Op.16; 
**Liriese Stukke Boek I, Op.12, Album Leaf; Elf-Dans;  Boek III, Op.43, Skoenlapper; Aan Lente;  Boek V, Op.54, Mars Van die Trolle; Notturno;  Boek VII, Op.62, Stroompie;  Boek VIII, Op.65, Ballade; Troudag By Troldhaugen;  Boek X, Op.71, Eens Op 'n Tyd; 
**Peer Gynt Suite No.1, Op.46, In Die Saal Van die Bergkoning; Peer Gynt Suite No.2, Op.55, Solveig se Lied;
*2018 - *Nightfall*

## Verwysings
## Eksterne skakels
*Ott se amptelike webtuiste
*Deutsche Grammophon biografie
*