Subjektiewe welsyn

**Subjektiewe welsyn** (**SWS**) verwys na die wyse waarop mense die kwaliteit van hulle lewe ervaar en behels emosionele reaksies en kognitiewe beoordeling. Konsepte wat deur SWS omvat word, sluit in positiewe en negatiewe affek, geluk, en lewenstevredenheid. Positiewe sielkunde is veral gemoeid met die studie van SWS. SWS is geneig om oor die lange duur stabiel te wees Daar bestaan getuienis dat gesondheid en SWS mekaar wedersyds beïnvloed, aangesien goeie gesondheid dikwels met geluk geassosieer word, en 'n aantal studies het bevind dat positiewe emosies en optimisme 'n voordelige uitwerking op gesondheid kan hê.

## Komponente 
Diener et al.  redeneer dat die verskeie komponente van SWS bepaalde konstrukte verteenwoordig wat afsonderlik verstaan moet word, al hou hulle sterk verband met mekaar. SWS kan dus eerder as "'n algemene area van wetenskaplike belang" as 'n "enkele spesifieke konstruk" beskou word.

### Lewenstevredenheid 
Lewenstevredenheid ('n persoon se algemene beoordeling van sy lewe) en tevredenheid op spesifieke lewensterreine (bv. werkstevredenheid) word as kognitiewe komponente van SWS beskou. as "vergenoegdheid", en as 'n "volgehoue, optimistiese gemoedstoestand",  Lewenstevredenheid word ook soms as die "stabiele" komponent in 'n persoon se lewe beskou.  Lewenstevredenheid word normaalweg aan die hand van 'n selfverslag geëvalueer. 'n Algemene meetinstrument vir lewenstevredenheid is vraelyste. Affekbalans word ook oor die algemeen met behulp van 'n selfverslagmetode gemeet. 'n Voorbeeld van 'n meetinstrument van Affekbalans is PANAS (Positiewe Affek Negatiewe Affek Skedule). Bo-na-onder teorieë van SWS voer aan dat mense 'n genetiese predisposisie het om gelukkig of ongelukkig te wees en dat hierdie predisposisie hulle SWS-"vaste punt" bepaal. Die Vaste Punt-teorie impliseer dat 'n persoon se basislyn- of ekwilibriumvlak van SWS 'n resultaat van oorerflike eienskappe is en dus by geboorte reeds amper volledig voorafbeskik is. Bewyse vir hierdie genetiese predisposisie spruit uit gedragsgenetiese studies waar bevind is dat positiewe en negatiewe affek albei 'n hoë oorerflikheid het (onderskeidelik 40% en 55% in een studie).

Volgens Diener et al. is oorerflikheidstudies beperk daarin dat dit die langtermyn-SWS van 'n groep persone in 'n moderne Westerse samelewing beskryf, maar nie noodwendig van toepassing is op meer ekstreme omgewings  wat 'n invloed op SWS kan hê nie. Verder is daar nie absolute aanwysers van genetiese effek nie en bestaan daar teenstrydighede in die verskillende studies se oorerflikheidsberamings.

Verdere bewyse vir 'n genetiese vatbaarheid ten opsigte van SWS spruit uit bevindings dat persoonlikheid 'n groot invloed op langtermyn-SWS het. Dit het tot die *dinamiese ekwilibriummodel *van SWS gelei. Volgens hierdie model skep 'n individu se persoonlikheid 'n basislyn vir emosionele reaksies. Eksterne gebeure kan mense van die basislyn laat afwyk, soms dramaties, maar hierdie verskuiwings is geneig om vir beperkte tydperke te wees, en die meeste mense sal uiteindelik na hulle basislyn toe terugkeer. Veral neurotisisme voorspel 'n swakker subjektiewe welsyn terwyl ekstraversie, inskiklikheid, konsensieusheid en openheid vir ervaring geneig is om 'n hoër subjektiewe welsyn te voorspel. In 'n meta-analise is daar bevind dat neurotisme, ekstraversie, inskiklikheid en konsensieusheid 'n opvallende verwantskap met alle bestudeerde fasette van SWS (positiewe, negatiewe en algehele affek; geluk; lewenstevredenheid; en lewenskwaliteit) toon. Neurotisme was die grootste voorspeller van algehele SWS en is die grootste voorspeller van negatiewe affek.

DeNeve (1999) redeneer dat daar drie neigings in die verhouding tussen persoonlikheid en SWS is. In die eerste plek is daar 'n noue verband tussen SWS en eienskappe wat met emosionele neigings (emosionele stabiliteit, positiewe affek en spanning) geassosieer word. Tweedens is eienskappe wat verhoudings versterk (bv. vertroue, erkenning), belangrik vir subjektiewe welsyn. Gelukkige persone het gewoonlik goeie verhoudings en weet hoe om dit te koester. Derdens is die manier waarop mense oor gebeure dink en dit verklaar, belangrik vir subjektiewe welsyn. Om gebeure optimisties te beoordeel, 'n gevoel van beheer te hê en aktiewe hanteringspogings aan te wend, fasiliteer subjektiewe welsyn. Vertroue, 'n eienskap wat met SWS verband hou, in teenstelling met sinisme, beteken dat 'n persoon eerder positiewe as negatiewe toeskrywings aan ander sal maak. Positiewe, optimistiese toeskrywings in plaas van negatiewe, pessimistiese toeskrywings fasiliteer subjektiewe welsyn.

## Sosiale invloede 
'n Persoon se vlak van subjektiewe welsyn word deur baie verskillende faktore bepaal waarvan sosiale invloede 'n vername faktor blyk te wees. Resultate van die bekende
Framingham Heart Study toon dat vriende wat drie grade van verwydering (met ander woorde, vriende van vriende van vriende) van mekaar af is, 'n mens se geluk kan beïnvloed. Uit abstrak: "'n Vriend wat binne 'n myl (ongeveer 1,6 kom) van 'n persoon af woon en gelukkig word, verhoog die waarskynlikheid dat daardie persoon gelukkig is met 25%."

## Positiewe sielkunde 
Die studie van SWS is 'n hooffokus van positiewe sielkunde Positiewe sielkunde het die lig gesien toe Seligman en Csikszentmihalyi (2000) geïdentifiseer het dat sielkunde nie slegs die studie van patologie, swakheid en skade is nie; dit is ook die studie van sterkte en deug. Navorsers in positiewe sielkunde het daarop gewys dat die najaag van geluk in byna elke bestudeerde kultuur as een van die belangrikste doelwitte in die lewe beskou word. Om individuele verskille in SWS te verstaan, is van sleutelbelang in die positiewe sielkunde, veral wanneer daar gekyk word waarom sekere mense gelukkiger as ander is. Verder het positiewe sielkunde ondersoek hoe mense hulle SWS-vlak kan verbeter en hierdie verbeterings oor die langer termyn kan handhaaf in plaas daarvan om na die basislyn toe terug te keer.  Sy voer aan dat die verandering van 'n persoon se eksterne omstandighede gewoonlik 'n tydelike uitwerking op SWS het terwyl deelname aan aktiwiteite (psigies en/of fisiek) wat SWS verhoog, tot meer blywende verbeterings in SWS kan lei.]]

## Korrelasie van prekuneusgrysstof en subjektiewe gelukstatus 
Daar is bevind dat daar 'n positiewe verhouding tussen die volume grysstof in die regterprekuneus en 'n persoon se subjektiewe gelukstatus bestaan. Interessant genoeg het 'n ses week lange bewustheids(mindfulness)-gebaseerde intervensie met 'n noemenswaardige toename van grysstof in die prekuneus gekorreleer.

## Subjektiewe welsyn en rykdom 
Navorsing dui daarop dat daar 'n verband tussen rykdom en heelwat positiewe lewensuitkomste is. Hierdie uitkomste sluit in: persone geniet beter gesondheid en geestesgesondheid, 'n langer lewe, laer voorkoms van kindersterftes, beleef minder spanningsvolle lewensgebeurtenisse, en is minder gereeld die slagoffers van geweldsmisdade. Navorsing toon egter dat rykdom 'n kleiner impak op SWS het as wat mense normaalweg dink, selfs al is daar 'n korrelasie tussen hoër inkomstes en lewenstevredenheidsverslae.

In 'n studie deur Aknin, Norton, & Dunn (2009), het navorsers deelnemers uit die hele inkomstespektrum gevra om hulle eie geluk te beoordeel en om die geluk van ander mense en hulleself op ander inkomstevlakke te voorspel. In studie 1 het voorspelde geluk tussen 2,4 – 7,9 gewissel terwyl werklike geluk het tussen 5,2 – 7,7 gelê het. In studie 2 het voorspelde geluk tussen 15 – 80 gewissel terwyl werklike geluk tussen 50 – 80 gelê het. Hierdie bevindings toon dat mense glo dat rykdom meer geluk bring as wat in werklikheid die geval is. Van die navorsing toon wel dat alhoewel sosio-ekonomiese statusvlakke nie met groter geluk korrespondeer nie, grade van sosiometriese status (status in vergelyking met mense wat daagliks teëgekom word) wel met verhoogde subjektiewe welsyn korreleer, meer as die invloed van ekstroversie en ander faktore.

Die Easterlin-paradoks voer ook aan dat daar geen verband tussen 'n samelewing se ekonomiese onwikkeling en dié se gemiddelde vlak van geluk is nie. Die Easterlin het  na die verhouding tussen geluk en Bruto Binnelandse Produk (BBP) tussen en binne lande gekyk. Daar is drie verskillende verskynsels wat in ag geneem moet word wanneer die verband tussen geld en subjektiewe welsyn ondersoek word; stygende BBP binne 'n land, relatiewe inkomste binne 'n land en verskille in BBP tussen lande.

Meer spesifiek, wanneer vergelykings tussen lande getref word, is die Afnemende Grensnut van Inkomste (AGI) een beginsel wat vasstaan. Veenhoven (1991) het gesê: "Ons sien nie net 'n duidelike positiewe verhouding [tussen geluk en BBP per capita] nie, maar ook 'n kromlynige patroon wat suggereer dat rykdom aan 'n wet van afnemende opbrengs van geluk onderwerp is."  Bedoelende 'n verhoging van $1 000 in reële inkomste raak progressief kleiner hoe hoër die aanvanklike inkomstevlak is; dit het dus 'n kleiner impak op subjektiewe welsyn. Easterlin (1995) het bewys dat die AGI geldig is wanneer verskillende lande vergelyk word, maar nie wanneer daar na stygende bruto binnelandse produk binne lande gekyk word nie.

## Subjektiewe welsyn en gesondheid 
Daar bestaan substansiële positiewe assosiasies tussen gesondheid en SWS; mense wat hulle algemene gesondheid as "goed" of "uitstekend" beoordeel, is geneig om beter SWS te ervaar as diegene wat hulle gesondheid as "gemiddeld" of "swak" beoordeel. 'n Meta-analise het bevind dat daar 'n groter verband tussen selfbeoordelings van algemene gesondheid en SWS teenoor doktersevaluerings van gesondheid en SWS is. Dit blyk ook dat die ontwikkeling van persoonlike sterk punte en hulpmiddels soos humor, sosiale en/of dieregeselskap en daaglikse aktiwiteite mense help om aanvaarbare SWS-vlakke te handhaaf, ondanks die teenwoordigheid van depressie-, angs- en stressimptome.

Navorsing toon dat die evaluering van 'n pasiënt se geluk een van die belangrikste dinge is wat 'n dokter kan doen om die pasiënt se gesondheid en langlewendheid te voorspel.  Bewyse toon dat al drie deur geluk verbeter kan word:
# Morbiditeit, eenvoudig gestel, is of daar by iemand 'n ernstige siekte, soos griep of kanker, ontwikkel of nie. Verder is daar 'n wisselwerking tussen verhoudingstatus en ouderdomsgroep en geslag wat verskille in vryetydstevredenheid betref. Die verhouding tussen vryetydstevredenheid en lewenstevredenheid word egter gereduseer wanneer die impak van kernaffek (onderliggende gemoedstoestand) in ag geneem word. Dit suggereer dat vryetydstevredenheid hoofsaaklik deur 'n individu se subjektiewe welsynsvlak, soos verteenwoordig deur die kernaffek, beïnvloed word. Dit het implikasies vir moontlike beperkings in die mate waartoe vryetydstevredenheid bo reeds bestaande welsyns- en gemoedsvlakke kan styg.

## Kulturele variasies 
Alhoewel dit blyk dat alle kulture waarde heg aan geluk, verskil hulle in hul siening van geluk. Daar is ook bewyse dat mense in meer individualistiese kulture geneig is om hulleself 'n hoër subjektiewe welsynstelling as mense in meer kollektivistiese kulture te gee.

'n Groot hoeveelheid navorsingsbewyse het bevestig dat mense in individualistiese samelewings hoër vlakke van geluk as mense in kollektivistiese samelewings rapporteer en dat sosio-ekonomiese faktore alleen nie voldoende is om hierdie verskil te verklaar nie. Benewens politieke en ekonomiese verskille, verskil individualistiese teenoor kollektivistiese nasies ten opsigte van 'n verskeidenheid psigologiese eienskappe wat met SWS verband hou, soos emosienorme en gesindhede met betrekking tot die uitdrukking van emosionele behoeftes. Kollektivistiese kulture is op die oortuiging gebaseer dat die individu ten voordele van die groter sosiale eenheid bestaan terwyl meer individualistiese kulture die teenoorgestelde glo. Kollektivistiese kulture beklemtoon die handhawing van die sosiale orde en harmonie en verwag dus van individue om hulle persoonlike begeertes, indien nodig, te onderdruk ten einde kollektiewe belange te bevorder. Hierdie kulture beskou selfregulering dus as belangriker as selfuitdrukking of individuele regte. Individualistiese kulture beklemtoon elke persoon se onvervreembare waarde en verwag van individue om selfbepalend en selfonderhoudend te word. Alhoewel mense in kollektivistiese kulture geluk mag put uit die sosiale goedkeuring wat hulle kry wanneer hulle hul eiebelang onderdruk, wys navorsing daarop dat selfuitdrukking 'n groter "geluksopbrengs" lewer as wanneer daar na eksterne goedkeuring gesoek word.

## Sien ook 
* Canadian Index of Wellbeing
* Positive psychology
* Personality psychology
* Hedonic treadmill
* Flourishing
* Flow (psychology)
* Sonja Lyubomirsky
* Ed Diener
* Religion and happiness
* Reasonable Person Model

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* The Happiness Institute
* World Values Survey web site
* The happiness show
* Sonja Lyubomirsky's webpage  about *The How of Happiness* book
* Martin Seligman's Authentic Happiness site