Keniaanse nasionale rugbyspan

Die **Keniaanse nasionale rugbyspan** (Engels: *Kenya national rugby union team*; Swahili: *Timu ya raga ya Kenya*) is die nasionale rugbyspan wat Kenia in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam *Simbas* (“die leeus”), genoem na die leeu (*Panthera leo*), Kenia se wapendier. Rugby word in Kenia geadministreer deur die Keniaanse Rugbyunie (*Kenya Rugby Union*, KRU; Swahili: *Shirikisho la Raga Kenya*) wat in 1970 gestig is. Kenia word deur Wêreldrugby as ’n vlak drie-span erken. Die Keniaanse rugbyspan is tans (November 2025) 36ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys. Saam met Ivoorkus en Zimbabwe is Kenia tradisioneel een van die sterker nasionale Afrikarugbyspanne na die Suid-Afrikaanse Springbokke en die Namibiese *Welwitschias*.

Rugby in Kenia dateer uit die Britse koloniale tydperk en word sedertdien sterk deur die voormalige koloniale mag beïnvloed. Kenia het in 1954 sy eerste toetswedstryd teen Tanganjika (nou Tanzanië) gespeel. Hulle tuisveld is die RFUEA-veld in Nairobi wat in 1955 vir ’n Oos-Afrika-span teen die Britse en Ierse Leeus voorberei is. Die span het tydens die Afrikabeker twee titels ingepalm, vier keer in die derde en vier keer in die vierde plek geëindig. Hulle kon nog nie vir ’n rugbywêreldbekertoernooi kwalifiseer nie. Die Keniaanse span speel tradisioneel in rooi truie met swart broeke en groen sokkies – wat aan die kleure van die vlag van Kenia ontleen is. Een voormalige Keniaanse rugbyspeler is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem.

## Beheerliggaam 
Die beheerliggaam vir rugby in Kenia is die Keniaanse Rugbyunie (Engels: *Kenya Rugby Union*, KRU; Swahili: *Shirikisho la Raga Kenya*). Die KRU is in 1970 gestig en het in 1990 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou Wêreldrugby) geword. Daarbenewens was die Keniaanse Rugbyunie ’n stigtingslid van die kontinentale beheerliggaam Konfederasie van Afrikarugby (Engels: *Confederation of African Rugby*; Frans: *Confédération Africaine de Rugby*; nou Rugby Afrika) wat in 1986 in Tunis deur agt beheerliggame gestig is.

Die hoogste rugbyliga in Kenia is die Keniaanse Beker met elf spanne. Spelers met groter ambisies draf uit vir die keurspan *Simbas* wat aan die Suid-Afrikaanse Curriebeker deelneem. Sedertdien is die meeste spelers van die Keniaanse nasionale span uit dié keurspan afkomstig of speel vir ander Suid-Afrikaanse spanne. Van die ander spelers is veral in Europa aktief.

Naas die amptelike nasionale span roep die Keniaanse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Kenia oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Wêreldrugby o/20-kampioenskap deelneem. Die *Kenia Sevens* is die Keniaanse sewesrugbyspan. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.

## Geskiedenis 
### Invoering en vestiging van rugby 
Aan die begin van die 20ste eeu het Britse setlaars rugby na die destydse kolonie Brits-Oos-Afrika saamgebring; in 1909 is die eerste gedokumenteerde wedstryd gespeel. Aan die begin is slegs “wit” setlaars toegelaat om rugby te speel, terwyl inheemses verbied is om dié sport te beoefen. Die Rugbyvoetbalunie van Kenia (Engels: *Rugby Football Union of Kenia*, “RFUK”) is in Augustus 1921 gestig en het teen 1923 operasioneel geword, nadat die eerste klub in Kenia, Nairobi-distrik, weens sy oorvleuelende sterkte in Nondescripts RFC en Harlequins verdeel is (moenie verwar word met die Kenia Harlequin FC nie). Die *Tuskers* het gedurende die drie daaropvolgende dekades verskeie toere onderneem, onder andere na Engeland (in 1966) en Ierland (in 1972). Net só het hulle ook in Nairobi teen besoekende spanne te staan gekom, waaronder die Britse Leeus (in 1955 en 1962), die Barbarians (in 1958), die Suid-Afrikaanse Springbokke (in 1961) en die Walliese span (in 1964).

In 1953 het Tanganjika en Uganda as subunies by die RFUK aangesluit om die *Rugbyvoetbalunie van Oos-Afrika* (Engels: *Rugby Football Union of East Africa*, “RFUEA”) te vorm. In 1954 het ’n Keniaanse span in Arusha vir die eerste keer teen ’n Tanganjikaanse span gespeel en hierdie ontmoeting gewen. Dit het gedien as ’n seleksieproef vir die *Tuskers* se toer na die Koperstreek in Noord-Rhodesië later dieselfde jaar.

’n Toestroom van Tanzaniese spelers het aan die Keniaanse span ’n hupstoot besorg. Gedurende die vroeë 1970’s het verskeie Engelse klubs na Kenia begin toer vir nieamptelike toetse teen die Oos-Afrikaners. Dit sluit ’n byna-oorwinning oor Harlequins in, nadat hulle naelskraap met 15–20 geklop is. Ná uitnodigings in plaaslike dagblaaie aan Afrikarugbyspelers is Miro RFC as ’n uitnodigingspan soortgelyk aan die Britse Barbarians, of meer plaaslik, die Scorpions RFC, gestig. Miro was ’n span vir “swart” spelers en het twee “wit” spelers (Doug Hamilton en Pat Orr) ingesluit; dié span het ’n belangrike rol gespeel om rugby onder Afrikane in Kenia te vestig. In 1976 het die span teen Rugby Roma Olimpic gespeel en met 20–12 gewen. Die span is egter ontbind oor vrae rakende die rasseseleksie van spelers. Die Oos-Afrikaanse keurspan, wat teen die middel-1970’s uit beide “swart” en “wit” spelers bestaan het, het teen Zambië te staan gekom; hulle kon vier van hul vyf toetswedstryde wen. Teen dié tyd het sommige klubs begin vou weens die migrasie van “wit” spelers. Ondanks die vordering het daar konflik ontstaan tussen die Keniaanse spelers en die talle klubs wat steeds deur uitgewekenes bestuur is; in 1979 het die Miro RFC weer begin speel en kon teen Blackheath FC met 32–19 seëvier wat aan die “swart” rugbyspelers nuwe hoop besorg het.

In 1977 is beide Mean Machine RFC en Mwamba RFC as aparte spanne vir inheemse spelers gestig. Black Blad RFC van die Kenyatta Universiteitskollege het in die volgende jaar die beker ingepalm. Dit was veral spelers van die tweede generasie wat ’n leidende rol gespeel het by die stigtings van albei klubs.

Die beheerliggame van Kenia, Uganda en Tanzanië het toenemend uitmekaar gespat en hul belangstelling in die Oos-Afrikaanse keurspan het aansienlik verdwyn. In 1982 het die *Tuskers* hul laaste toer onderneem. Aan die ander kant het die Keniaanse Rugbyunie van 1979 af aktief daarop gefokus dat die voorheen verwaarloosde nasionale span elke jaar minstens een toetswedstryd teen ander Afrikaspanne speel. Gedurende die 1980’s het hulle veral teen Zimbabwe, Zambië, Madagaskar en Nigerië te staan gekom. Veral Zimbabwe en ná 1990 se onafhanklikwording het Namibië groot mededingers vir Kenia in die Afrikabeker en die rugbywêreldbekerkwalifiserings geword. In Januarie 1986 was Kenia in Tunis een van die stigtingslede van die Konfederasie van Afrikarugby (Engels: *Confederation of African Rugby*; Frans: *Confédération Africaine de Rugby*; nou Rugby Afrika). Die ander stigtingslede was die beheerliggame van Ivoorkus, Madagaskar, Marokko, Senegal, Seychelle, Tanzanië en Tunisië. In 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou Wêreldrugby), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die rugbywêreldbekertoernooi besluit. Vir die eerste Rugbywêreldbeker 1987 het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Kenia het geen uitnodiging ontvang nie.

### Langdurige krisis 
In 1990 het die Keniaanse Rugbyunie by die Internasionale Rugbyvoetbalraad aangesluit en in dieselfde jaar is rugby as ’n skoolsport by hoërskole ingevoer. Oor die algemeen het die Keniaanse rugbysport gedurende die 1990’s in ’n krisis verkeer. Een van die redes was die tragiese dood van Ken Kanyi in 1992, wie as een van die land se beste spelers beskou is. Hy is tydens ’n toernooi van die Impala RFC onder ongelukkige omstandighede dood, waarna byna ’n hele spelergenerasie die sport laat vaar het. Die nasionale span moes opnuut opgebou word en kon slegs op ’n sporadiese vlak toetswedstryde speel. Daarbenewens het die variant sewesrugby ’n toenemende mededinger geword, wat veral danksy internasionale suksesse in gewildheid gegroei het. Tydens die Rugbywêreldbeker 1995-kwalifisering is Kenia deur beide Zimbabwe en Namibië geklop, terwyl hulle teen Arabië ’n naelskraapse oorwinning kon behaal, waarmee hulle die hooftoernooi misgeloop het. Tydens die Rugbywêreldbeker 1999-kwalifisering kon die Keniane Arabië verslaan, terwyl hulle teen Tunisië verloor het, waarmee hulle met ’n swakker punteverskil weer uitgeskakel is.

duimnael|Kenia teen die Weermag se nasionale wag in 2009
Daarna het die Keniaanse rugby ’n stewige vordering beleef, nadat die spel se gewildheid onder die bevolking gegroei het. Nuwe toernooie het met meer geleenthede vir toetswedstryde gepaard gegaan wat die voorheen jarelange pouses beëindig het. Nadat die eerste Afrikabeker in 2000 nog sonder Kenia beslis is, het die *Simbas* een jaar later die tweede afdeling se finale rondte in die tweede plek agter Madagaskar afgesluit. In die tweede afdeling van die Afrikabeker 2002, wat ook as Rugbywêreldbeker 2003-kwalifisering gedien het, het op die naelskraapse oorwinning oor Kameroen ’n ewe naelskraapse nederlaag teen Uganda gevolg, waarmee hulle die daaropvolgende rondte misgeloop het.

Van die Afrikabeker 2003 af het die span in die eerste afdeling gespeel, waar hulle tweede agter Namibië geëindig het. Een jaar later het hulle dieselfde uitslag behaal. Ook in 2004 het die Keniane die eerste jaarlikse wedstryd om die nuwe Elgonbeker teen Uganda met 18–8 beklink. Tydens die Afrikabeker 2005 het hulle hul groep weer in die tweede plek afgesluit, dié keer agter die Marokkane. Een jaar later was die Afrikabeker 2006 gelyktydig deel van die Rugbywêreldbeker 2007-kwalifisering. Die span kon beide Tunisië en Namibië tuis klop, terwyl hulle twee wegnederlae gely het; as gevolg van hul swakker punteverskil is hulle weer uitgeskakel.

Tydens die Afrikabeker 2007 het die Keniane hul groepwedstryde teen Marokko en Kameroen gewen. In die halfeindstryd het hulle teen Uganda vasgeval, terwyl hulle in die uitspeelwedstryd om die derde plek oor Ivoorkus met 20–17 geseëvier het. Die Afrikabeker 2008/09 het oor twee jaar gestrek en as die Rugbywêreldbeker 2011-Afrikakwalifisering gedien. Ná ’n oorwinning oor Kameroen en ’n nederlaag teen Tunisië het die Keniane hul groep tweede afgesluit en die halfeindrondte misgeloop, waarmee hulle ook versuim het om vir die toernooi te kwalifiseer.

### Geleidelike vestiging 
Marokko en Namibië het weens finansiële beperkings hulself onttrek aan die Afrikabeker 2011. Die gasheer Kenia het die afwesigheid van albei gunstelinge benut, Tunisië in die eindstryd met 16–7 verslaan en daarmee vir die eerste keer die vastelandse toernooi beklink. Tydens die Afrikabeker 2012 het die Keniane in die halfeindstryd teen hul buurland Uganda vasgeval, maar in die uitspeelwedstryd om die derde plek Tunisië geklop. Die Afrikabeker 2013 is in Madagaskar beslis en dit was deurslaggewend vir die Keniaanse rugby. In die halfeindstryd het die nasionale span Uganda getroef en in die eindstryd Zimbabwe, waarmee hulle hul tweede vastelandse titel ingepalm het. In 2014 het die Keniane onder die naam “Simba XV” aan die Suid-Afrikaanse Vodacombeker deelgeneem. Hulle het hul tuiswedstryde in Kaapstad gespeel en hul openingswedstryd teen die Oostelike Provinsie met 17–10 gewen. Die Keniane is egter in hul oorblywende ses wedstryde verslaan en het die suidelike afdeling in die sewende plek afgesluit. Die toernooideelname was vir die Keniaanse span ’n goeie voorbereiding op die daaropvolgende Afrikabeker 2014, wat saam met die 2013-toernooi getel het as die vastelandse Rugbywêreldbeker 2015-kwalifisering. Die Keniane kon in die eerste wedstryd Namibië klop en Madagaskar afransel. Nadat hulle egter deur Zimbabwe verslaan is, is hulle gelyk aan punte met Namibië en Zimbabwe uit die kwalifisering geskakel.

[duimnael|Kenia teen Kanada tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in [Marseille in 2018]]
In Mei 2015 het Kenia vir die eerste keer sedert die Oos-Afrikaanse keurspan se wedstryde in die 1970’s en 1980’s weer teen Europese spanne te staan gekom en Portugal in ’n toetswedstryd op die RFUEA-veld met 41–15 geklop. Die daaropvolgende Afrikabeker 2015 het die span ná nederlae teen Zimbabwe en Namibië, asook ’n oorwinning oor Tunisië in die derde plek afgesluit. Een jaar later het Kenia tydens die Afrikabeker 2016 as naaswenner agter Namibië geëindig. Ook in 2016 het die Keniaanse Rugbyunie ’n borgskapstransaksie met Sportpesa ter waarde van KES&nbsp;607 miljoen onderteken. Dit is die winsgewendste borgskapstransaksie in die Keniaanse rugbygeskiedenis. Die inkomste sal nie net die sewes- en mansspanne se ontwikkeling steun nie, maar ook die vroue- en jeugspanne s’n. In September 2016 het die Keniaanse Rugbyunie formeel aansoek gedoen om aan die Suid-Afrikaanse Curriebeker deel te neem, maar hulle kon geen ooreenkoms met die Suid-Afrikaanse Rugbyunie bereik nie. Die Afrikabekertoernooie in 2017 en 2018 het gesamentlik as Rugbywêreldbeker 2019-Afrikakwalifisering gedien en Kenia het albei toernooie tweede agter Namibië geëindig. Gevolglik het die span die uitspeelrondte om die laaste plek vir die hooftoernooi gehaal. Tydens die in November 2018 in Marseille besliste uitspeelrondte is die Keniane egter deur Kanada, Hongkong en Duitsland verslaan.

Nadat die toernooi twee keer vanweë die wêreldwye Covid-19-pandemie gekanselleer is, het die Keniane wel deelgeneem aan die Afrikabeker 2021/22, wat by uitsteek oor twee jaar gestrek het. Die eerste rondte, wat in 2021 in Nairobi beslis is, het met ’n naelskraapse nederlaag teen Senegal en ’n maklike oorwinning oor Zambië afgeskop, waarmee die Keniane die uitklopfase gehaal het. Om epidemiologiese redes is dit in Julie 2022 in die Franse stede Marseille en Aix-en-Provence beslis. Ná hul kwarteindstrydoorwinning oor Uganda en hul naelskraapse halfeindstrydoorwinning oor Algerië is die span egter in die eindstryd deur die Namibiërs verneder. Daarmee het die Keniane weer die interkontinentale kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2023 gehaal, wat in Doebai beslis is. Hulle het dié keer egter teen die Verenigde State, Portugal en Hongkong vasgeval.

Tydens die Afrikabeker 2024 het die Keniane in die halfeindstryd teen Algerië ’n verrassende 12–20-nederlaag gely, waarna hulle in die bronseindstryd teen Namibië met 27–38 vasgeval het. Die Afrikabeker 2025 was deel van die Rugbywêreldbeker 2027-kwalifisering, maar Kenia het in die halfeindstryd naelskraap teen die Zimbabwiërs met 23–29 vasgeval en hulle is ook in die bronseindstryd deur die Algeryne met 15–5 geklop.

## Kleure, embleem en bynaam 
[duimnael|Die [leeu, embleem van die Keniaanse nasionale rugbyspan]]
Kenia speel tradisioneel in ’n rooi trui met swart-rooi-groen moue, swart broeke en groen-rooi sokkies, die kleure van die nasionale vlag. Hul alternatiewe trui is groen met swart-rooi-groen moue, swart broeke en groen-rooi sokkies.

Die huidige truiverskaffer is die Britse sportuitruster Umbro en die truiborg is die Keniaanse dobbelmaatskappy SportPesa. Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.

Die Keniaanse Rugbyunie se kenteken toon ’n Leeu, Kenia se wapendier, en die belettering *KENYA RUGBY*. Die nasionale span se bynaam is *Simbas* (Swahili vir: “die leeus”).

## Tuisstadion 
[duimnael|Die [RFUEA-veld in Nairobi, tuiste van Keniaanse rugby]]
Kenia se tuisstadion is die RFUEA-veld in Nairobi met ’ kapasiteit van sowat 6&nbsp;000. Dit is in besit van die Keniaanse Rugbyunie en word vir amper al die tuiswedstryde gebruik. Die Keniaanse regering het intussen grond vir die oprigting van ’n nuwe stadion beskikbaar gestel.

## Toetswedstryde 
Kenia het 84 van sy 149 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 56,38%. Kenia se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen November 2025):

## Rekords 
### Wêreldbekerrekord 
Kenia kon tot dusver nog nie vir ’n rugbywêreldbekertoernooi kwalifiseer nie.

### Afrikabeker 
Kenia neem sedert 2001 aan die jaarlikse Afrikabeker deel. Hulle het sedertdien twee toernooie gewen.
* Titeloorwinnings (2): 2011, 2013

### Ander toetswedstryde 
duimnael|upright|Die Elgonbeker
Vanweë sy laat vestiging in 1981 het Kenia gedurende die amateurtydperk min toere volgens die ou tradisie onderneem, aangesien dit teen die jaar 2000 tot ’n einde gekom het. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks vertrek Europese spanne na Kenia en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis die Keniane na Europa. As deel daarvan ding Kenia sedert 2004 met Uganda om die Elgonbeker mee (genoem na Elgon, ’n berg op die grens tussen Kenia en Uganda). Buite die Afrikabeker neem die span ook aan die sporadiese Victoriabeker deel, saam met die Oos-Afrikaanse lande Uganda, Zambië en Zimbabwe. Wedstryde teen nie-Afrikaspanne is skaars.

## Spelers 
### Huidige span 
Die volgende spelers het die Keniaanse span gevorm tydens die Rugbywêreldbeker 2023-uitspeelrondte:

|
| valign="top"|

|}

### Bekende spelers 
Een voormalige Keniaanse speler is vir sy uitstekende prestasie in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:

### Spelerstatistieke 
Vervolgens die belangrikste statistieke van Kenia se spelers. Die spelers wat met  gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.

(Korrek teen November 2025)

|}

| valign="top" |

|}

## Afrigters 
Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Keniaanse nasionale rugbyspan gedien:

## Sien ook 
* Keniaanse nasionale krieketspan

## Verwysings 
## Bronnelys 
*  
*  

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf van die Keniaanse Rugbyunie
*  Kenia by Wêreldrugby