open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reusester

’n **Reusester** is ’n ster met ’n aansienlik groter radius en helderheid (of magnitude) as ’n hoofreeksster van dieselfde oppervlaktemperatuur. Reusesterre het gewoonlik ’n radius van tussen 10 en 100 sonradiusse en 'n magnitude van tussen 10 en 1&nbsp;000 keer dié van die Son. Nog helderder sterre word superreuse en hiperreuse genoem.

Reusesterre lê bo die hoofreekssterre op die Hertzsprung-Russell-diagram en stem ooreen met ligsterkteklasse **II** of **III**.

## Verwysings 
## Bronne 
* Hollis R. Johnson: *Evolution of peculiar red giant stars.* Cambridge University Press, Cambridge 1989, .
* Harm J. Habing, Hans Olofsson (Hrsg.): *Asymptotic giant branch stars.* Springer Science+Business Media|Springer, New York 2004, .

## Eksterne skakels 
* Interactive Vergelykings van reusesterre
Subreusester

’n **Subreusester** is ’n ster wat effens helderder is as ’n normale hoofreeks-dwergster van dieselfde spektraaltipe, maar nie so helder soos ’n ware reusester nie. Daar word algemeen geglo hulle is sterre waarin geen kernfusie meer plaasvind nie. In sterre met rofweg een sonmassa veroorsaak dit dat die kern inkrimp, wat die ster se sentrale temperatuur genoeg verhoog om die waterstofverbranding na buite die kern te laat skuif. Dit laat die ster uitswel om ’n ware reusester te word.
Subdwergster

’n **Subdwergster**, soms as "sd" aangetoon, is ’n ster met 'n ligsterkteklas van VI. Hulle is sterre met ’n helderheid van 1,5 tot 2 magnitudes laer as dié van hoofreekssterre van dieselfde spektraaltipe. Op die Hertzsprung-Russell-diagram lê subdwerge onder die hoofreeks.

Die term "subdwerg" is in 1939 geskep deur Gerard Kuiper om te verwys na ’n reeks sterre wat voorheen "tussentydse witdwerge" genoem is.

## Verwysings
Jalisco

|-
| align=center colspan=2 | 200px
|-
|colspan="2" style="text-align:center;" | Sien ander Meksikaanse deelstate
|-
|colspan="2" style="text-align:center;" | Amptelike naam:*Estado Libre y Soberano de Jalisco*("Vrye en onafhanklike staat van Jalisco")
|-
|colspan="2" style="text-align:center;" | Leuse:*Jalisco es México*("Jalisco is Meksiko")
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Land**
| style="white-space: nowrap;" | 
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Hoofstad**
| style="white-space: nowrap;" | Guadalajara
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Grootste stad**
| style="white-space: nowrap;" | Guadalajara
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Munisipaliteite**
| style="white-space: nowrap;" | 125
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Oppervlakte**
| style="white-space: nowrap;" | 78&nbsp;599 km² (6de)
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Hoogste punt**
| style="white-space: nowrap;" | Nevado de Colima (4&nbsp;260 m)
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Bevolking** (2010)&nbsp; - Totaal &nbsp; - Digtheid
| style="white-space: nowrap;" | 7&nbsp;350&nbsp;682 (4de)94 inw./km² (11de)
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Demoniem**
| style="white-space: nowrap;" | Jalisciense
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Goewerneur**
| style="white-space: nowrap;" | Emilio González (PAN)
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Senators**
| style="white-space: nowrap;" | Alberto Cárdenas (PAN)Héctor Pérez Plazola (PAN)Ramiro Hernández (PRI)
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Stigting**
| style="white-space: nowrap;" | 23 Desember 1823 (9de)
|-
| style="white-space: nowrap;" | **MOI** (2010)
| style="white-space: nowrap;" | 0,842 –  (12de)
|-
| style="white-space: nowrap;" | **BBP (KKP** (2010)&nbsp; - Totaal&nbsp; - Per capita
| style="white-space: nowrap;" | 97,650 miljoen VSA-$ (4de)13&nbsp;284 VSA-$
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Tydsone**&nbsp; - Somertyd
| style="white-space: nowrap;" | CST (UTC−6)CDT (UTC−5)
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Poskode**
| style="white-space: nowrap;" | 44-49
|-
| style="white-space: nowrap;" | **ISO 3166-2**
| style="white-space: nowrap;" | MX-JAL
|-
| style="white-space: nowrap;" | **Amptelike webwerf**
| style="white-space: nowrap;" | jalisco.gob.mx
|}

**Jalisco** (uitgespreek [xaˈlisko]) is een van die 31 deelstate wat, saam met die Federale Distrik, die 32 Federale Entiteite van Meksiko vorm.

* Hoofstad (en grootste stad): Guadalajara
* Oppervlakte: 78&nbsp;599 km²
* Bevolking: 7&nbsp;350&nbsp;682 (2010 sensus)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Witdwerg

’n **Witdwerg** is ’n klein ster wat vorm nadat ’n hoofreeksster met ’n gemiddelde massa die einde van sy leeftyd bereik het. Hulle is baie dig: hul massa is vergelykbaar met dié van die Son en hul grootte met dié van die Aarde. Hul dowwe lig kom van die uitstraling van gebergte termiese energie. Dit sal die laaste fase van evolusie wees van meer as 97% van die sterre in die Melkweg.

Die naaste bekende witdwerg aan die Aarde is Sirius B, 8,6 ligjare van hier. Dit is die kleinste komponent van die Sirius-dubbelster. In Januarie 2009 is agt witdwerge getel in die honderd sterstelsels naaste aan die son. Die term is in 1922 deur Willem Luyten bekend gestel.

## Beskrywing 
[links|220px|duimnael|'n Vergelyking tussen die witdwerg IK Pegasi B (middel), sy [Sterreklassifikasie#Klas A|A-klas-metgesel IK Pegasi A (links) en die Son (regs). Dié witdwerg het 'n oppervlaktemperatuur van 35&nbsp;500&nbsp;K.]]
Nadat die waterstofverbrandende fase van ’n hoofreeksster met ’n gemiddelde of lae massa eindig, sal dit uitsit en ’n rooireus word. As die rooi reus se massa nie groot genoeg is om die temperatuur op te wek waarteen koolstof verbrand word nie, sal ’n onaktiewe massa van koolstof en suurstof in die middel van die ster opbou. Nadat die ster sy buitenste lae weggestoot het om ’n planetêre newel te vorm, sal net die kern oorbly. Dit is die steroorblyfsel wat ’n witdwerg vorm.

Die elemente in ’n witdwerg ondergaan nie meer fusiereaksies nie. Die ster het dus geen bron van energie nie en sal mettertyd afkoel. Eindelik sal dit nie veel hitte of lig uitstraal nie en ’n swartdwerg word. en daarom bestaan daar nog geen swartdwerge nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Rooidwerg

’n **Rooidwerg** is ’n klein, relatiewe koel ster in die hoofreeks – die spektraaltipe is óf laat K óf M. Hul massa is minder as die helfte van die son s’n (tot so laag as 0,075 sonmassas). Hulle word net bo die bruindwerge aangetref op die Hertzsprung-Russell-diagram.

Rooidwerge se oppervlaktemperatuur is minder as 4&nbsp;000&nbsp;Kelvin. Hulle is verreweg die mees algemene sterre in die Melkweg, ten minste in die omgewing van die son. Proxima Centauri, die naaste ster aan die son, is ’n rooidwerg – so ook 20 van die 30 ander naaste sterre. Weens hul dofheid is rooidwerge egter nie duidelik sigbaar nie. Geen kan van die Aarde af met die blote oog gesien word nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Bruindwerg

’n **Bruindwerg** is kleiner as die kleinste sterre, maar groter as die grootste gasplanete – met ’n massa van sowat 13 tot 80 keer dié van Jupiter (). Die minimum massa wat vereis word om volhoubare waterstofverbranding te begin, vorm die boonste perk van die definisie wat tans deur die Internasionale Astronomiese Unie (IAU) gebruik word, terwyl die minimum massa vir die verbranding van deuterium (~) die onderste limiet van die klas vorm; daaronder lê die planete.

[links|240px|thumb|’n Vergelyking tussen die [Son, ’n bruindwerg, Jupiter en die Aarde. Die meeste bruindwerge is effens kleiner as Jupiter (15-20%), maar die massa kan tot 80 keer so groot wees vanweë ’n groter digtheid. Die voorstelling is nie volgens skaal nie.]]
Daar word gedebatteer oor of bruindwerge dalk beter gedefinieer kan word deur hulle vormingsproses as deur die teoretiese massaperke volgens kernfusiereaksies. Volgens dié vertolking is bruindwerge dié voorwerpe wat die produkte met die laagste massa in die stervormingsproses verteenwoordig, terwyl planete voorwerpe is wat gevorm word in ’n akkresieskyf om die ster. Die koelste vrydrywende voorwerpe wat nog ontdek is, soos WISE&nbsp;0855, asook die voorwerpe met die laagste bekende massa, soos PSO&nbsp;J318.5−22, het vermoedelik massas keiner as , en dus word soms na hulle verwys as "planetêremassavoorwerpe" omdat dit onseker is of hulle as dwaalplanete of as bruindwerge beskou behoort te word. Daar is planetêremassavoorwerpe wat om bruindwerge wentel, soos 2M1207b, MOA-2007-BLG-192Lb en 2MASS&nbsp;J044144b.

Sterrekundiges klassifiseer voorwerpe wat self lig uitstraal volgens spektraalklas, ’n onderskeid wat na gelang van oppervlaktemperatuur getref word, en bruindwerge kom voor in klas M asook klas L, T en Y. Omdat hulle nie stabiele waterstoffusie ondergaan nie, koel hulle mettertyd af en gaan hulle deur latere spektraalklasse namate hulle ouer word.

Ondanks hulle naam is die sterre nie werklik bruin van kleur nie, maar lyk hulle of hulle ander kleure het na gelang van hulle temperatuur. terwyl koeler bruindwerge waarskynlik magenta sal lyk vir die blote menslike oog. Bruindwerge kan ten volle konvektief wees, met geen lae of chemiese differensiasie volgens diepte nie.

Hoewel teorieë oor hulle bestaan reeds in die 1960's bestaan het, is die eerste sterre wat ongetwyfeld bruindwerge is eers in die middel 1990's ontdek. Omdat hulle oppervlaktemperatuur relatief laag is, is hulle nie baie helder op sigbare golflengtes nie en straal hulle die meeste van hulle lig in die infrarooi uit. Ná die ontdekking van beter infrarooi-opsporingstoestelle is duisende bruindwerge al geïdentifiseer.

Die naaste bruindwerge lê in die Luhman 16-stelsel, ’n dubbelster met ’n klas L- en klas T-ster op ’n afstand van sowat 6,5 ligjare. Luhman&nbsp;16 is die naaste ster aan die Aarde naas Alpha Centauri en Barnard se Ster.

## Verwysings
## Skakels
Morganbaai

**Morganbaai** is 'n kusdorpie geleë naby die Keiriviermond, 53 km noordoos van Oos-Londen in die Oos-Kaap, Suid-Afrika.   

## Geskiedenis 
Morganbaai is in 1822 vernoem na A.F. Morgan, die gesagvoerder van die *Barracouta*, 'n skip van die Koninklike Britse Vloot, een van talle skepe wat deur die Britse Admiraliteit gestuur is om opnames te doen aan die kus suid van Maputo.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Hiperreus

’n **Hiperreus** (klas 0) is ’n ster met ’n geweldige massa en helderheid en ’n hoë mate van massaverlies.

## Eienskappe 
Die woord hiperreus word gewoonlik gebruik as ’n los term vir die helderste sterre, hoewel daar meer definitiewe definisies is. In 1956 het die sterrekundiges Feast en Thackeray die term super-superreus (later verander na hiperreus) gebruik vir sterre met ’n absolute helderheid van meer as -7. In 1971 het Keenan voorgestel dat die term net gebruik word vir superreuse met minstens een breë-emissiekomponent in Hα, wat dui op ’n uitgebreide stellêre atmosfeer of ’n relatief groot verhouding van massaverlies. Dié kriterium word tans die meeste deur wetenskaplikes gebruik. Baie sterrekundiges gebruik nie die term hiperreus nie, behalwe soms vir spesifieke, goed gedefinieerde groepe soos die geel hiperreuse.

Weens hul groot massa is die lewensduur van ’n hiperreus baie kort in sterrekundige terme: net ’n paar miljoen jaar in vergelyking met sowat 10&nbsp;miljard jaar vir sterre soos die Son. Daarom is net ’n paar hiperreuse bekend ten spyte van hul helderheid, wat meebring dat hulle selfs in naburige sterrestelsels maklik geïdentifiser kan word.

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Absolute magnitude

**Absolute magnitude** of **absolute liggewendheid** is die mate van werklike ligsterkte wat ’n hemelliggaam het. Omdat byvoorbeeld sterre se werklike ligsterkte nie met die blote oog waargeneem kan word nie omdat hulle nie ewe ver van die Aarde af is nie, is ’n manier ontwerp om hul magnitude te vergelyk soos wanneer hulle almal ewe ver sou wees. Dié afstand is vasgestel op 10&nbsp;parsek (32,6&nbsp;ligjare). Absolute magnitude word uitgedruk in ’n eenheid wat as "mag" of "M" afgekort word (vir magnitude). Hoe hoër ’n liggaam se absolute liggewendheid, hoe laer is die magnitude. Die helderste ster het ’n magnitude van sowat -9&nbsp;mag, terwyl die dofste ster ’n helderheid van sowat 26&nbsp;mag het. ’n Ster van 0&nbsp;mag is 82,4 keer so helder as die son.

**Skynbare magnitude** (afgekort as "m") is die liggewendheid van die hemelliggaam soos van die Aarde af gesien en word beïnvloed deur die afstand en die Aarde se atmosfeer.

**Bolometriese magnitude** neem energie in ag wat by alle golflengtes uitgestraal word, dus oor die hele elektromagnetiese spektrum.

Vir ’n planetoïde of komeet is die absolute magnitude die werklike ligsterkte wat dit sou gehad het op ’n afstand van 1 astronomiese eenheid van sowel die Aarde as die son.

## Eksterne skakels 
* Die Magnitude-stelsel
* Ster-magnitudes
Papierbasdoring

[duimnael|links|Die sferiese, [room (kleur)|roomwit blomhofies]]
[duimnael|links|Die [bas wat soos lagies papier lyk wat afskilfer gee aan die boom sy naam]]
[duimnael|links|Nabyskoot van die [blare]]
Die **papierbasdoring** (*Vachellia sieberiana*) is 'n boom wat inheems aan Suid-Afrika is en aangetref word in die bosveld van KwaZulu-Natal en noord van die Vaalrivier in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga. Die bas is gryserig of gelerig bruin en is dikwels kurkagtig of skilfer af. Die reguit dorings word tot 9&nbsp;cm lank. Die blomme word in klein donserige wit hofies gedra. Die peule is dik, houtagtig en ongeveer 15&nbsp;cm lank. Die peule gaan eers oop nadat dit van die boom afgeval het. Die boom se FSA-nommer is 187.

In Afrika is die boom inheems in Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Gambië, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Malawi, Mali, Mauritanië, Mosambiek, Namibië, Niger, Nigerië, Rwanda, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Soedan, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Keith, Paul & Meg Coates Palgrave (2000). *Algemene gids tot BOME*. 
* REDLIST Sanbi
Parsek

duimnael|regs|600px|Die afstand tussen die son en 'n ander ster word bereken deur van parallaks gebruik te maak.

’n **Parsek** is ’n afstandseenheid wat in die sterrekunde gebruik word. Een parsek is 3,26 ligjare, wat net minder is as 31 biljoen (3.1) kilometer. Dit is die afstand wat gemeet word as die gemete hoek α in die tekening aan die regterkant 1 boogsekonde (1/3600°) is.

Die term is in 1913 geskep as ’n afkorting van "’n afstand wat ooreenstem met ’n **par**allaks van een **sek**onde".

## Berekening 
As die afstand van die aarde na die son 1,5 meter is.

α = 1 boogsekonde = 1/3600° = 0,000277778° = 2,778 °

Dus:

 \tan \alpha\ = \frac{ r }{ x }

 x = \frac{r}{ \tan \alpha\ } = \frac{1.5 \times 10^{11}}{ \tan \frac{1}{3600}} = 3.09 \times 10^{16} \ m

Een ligjaar is 3 m/s [spoed van lig] &times; 3600 s/h &times; 24 h/dag &times; 365 dae/jaar = 9,46 meter

Dus: 1 parsek = 3,09 m / 9,46 m/ligjaar = 3,26 ligjaar

## Verwante artikels 
* Astrofisika

## Verwysings
Ligjaar

'n **Ligjaar** is 'n afstandseenheid wat gelyk is aan net minder as 10&nbsp;biljoen (10 x 1012) kilometer. Dit is die afstand wat lig in 'n vakuum aflê in een Juliaanse jaar (365,25 dae of 31&nbsp;557&nbsp;600 sekondes). Dit word dikwels gebruik om die afstand van hemelliggame uit te druk, veral in niewetenskaplike publikasies. Die eenheid wat deur wetenskaplikes verkies word, is parsek (sowat 3,26&nbsp;ligjare).

## Waardes
[duimnael|regs|300px|Die deursnee van die [Andromeda-sterrestelsel is 140&nbsp;000 ligjare.]]

1 ligjaar =
* 9&nbsp;460&nbsp;730&nbsp;472&nbsp;580&nbsp;800 meter (presies)
* 9,461 biljoen kilometer
* 5&nbsp;878 biljoen myl
* 63&nbsp;241 astronomiese eenhede
* 0,306601 parsek

Ander lengte-eenhede kan op dieselfde manier gevorm word. 'n **Ligsekonde** word dikwels in sterrekunde en telekommunikasie gebruik; dit is presies 299&nbsp;792&nbsp;458 meter of  van 'n ligjaar. Ook **ligminuut, liguur, ligdag** en **ligmaand** word soms gebruik. Laasgenoemde is rofweg 'n twaalfde van 'n ligjaar.

## Gebruik van die term
Afstande wat in ligjare uitgedruk word, sluit in dié tussen sterre in dieselfde algemene streek, soos dié wat in dieselfde spiraalarm of sterreswerm voorkom. Sterrestelsels self strek oor ’n paar duisend tot ’n paar honderdduisend ligjare en is miljoene ligjare van ander sterrestelsels geleë. Afstande na verafgeleë voorwerpe soos kwasars en die Groot Muur van Sloan kan tot miljarde ligjare beslaan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Rooiessenhout

Die **rooiessenhout** (*Trichilia emetica*) is 'n boom in die Meliaceae familie. Die boom het 'n donkergroen, digte kroon. Die roomgroen blomme en die vrugte lok baie voëlsoorte. Die boom is 'n vinnige groeier en 'n uitstekende koelte- en skermboom. Dit benodig matige water en vol son. Die blomtyd is vanaf Augustus tot Oktober.

Die boom se FSA-nommer is 301. In Engels staan die boom bekend as die *Natal Mahogany*.

## Verspreiding 
Hierdie bome kom voor in middel- tot hoogliggende streke in boswêreld en langs rivieroewers van Suid-Afrika in KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga. Verder noord  in Afrika is die boom inheems aan Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Cabinda in Angola, Kaprivistrook in Namibië, Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Ethiopië, Gambië, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Jemen, Kameroen, Kenia, Malawi, Mali, Mosambiek, Nigerië, Rwanda, Saoedi-Arabië, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Somalië, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Fotogalery 

Trichilia emetica, blomme, c, Pretoria.jpg|Blom
Trichilia_emetica_fruit.JPG|Vrugte en sade
Trichilia_emetica_seeds.JPG|Sade
Trichilia emetica.JPG|Blaar en sade

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Die Suid-Afrikaanse Gids- feite en wenke. Isabel Uys. 2009 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Magnitude

[duimnael|regs|250px|Die [dubbelster Sirius het ’n magnitude van -1,46]]

**Magnitude** beteken letterlik grootte of omvang. In sterrekunde word dit gebruik om aan te dui hoe helder ’n ster is. Dit is belangrik om te onthou dat hoe hoër die magnitude, hoe dowwer die ster is. 'n Ster van magnitude 1 is bv. 100 keer so helder as een van magnitude 6, en besonder helder sterre het selfs ’n negatiewe waarde.

Die (skynbare) helderheid van sterre is in die antieke tyd in getalle aangegee: die helderste sterre het ’n waarde van 1 gekry en die dofste sterre ’n waarde van 6. Later is onderskei tussen die **skynbare magnitude** (m) van ’n hemelliggaam en die **absolute magnitude** (M) – laasgenoemde is die helderheid van hemelliggame indien hulle van dieselfde afstand (10 parsek) van die aarde af gesien sou word. 

Albei waardes is vir lig wat by sigbare golflengtes uitgestraal word.

Die stelsel is ook verfyn sodat die presiese magnitude van ’n ster gemeet kan word. Sterrekundiges kan nou verskille meet van tot ’n honderdste van ’n magnitude. Ons son het byvoorbeeld 'n skynbare magnitude van −26.74, Sirius -1,46, Arcturus -0,04, Aldebaran +0,85, Spica +1,04 en Procyon +0,34. Onder die antieke stelsel sou die laaste vyf almal ’n waarde van 1 kon gehad het. Daarteenoor is die absolute magnitude van Sirius +1.4, en die van ons son +4.8.

Sterre met magnitudes van tussen 1,5 en 2,5 word tweedemagnitude-sterre genoem en die sowat 20 sterre met ’n skynbare magnitude helderder as 1,5 staan bekend as eerstemagnitude-sterre.

**Bolometriese magnitude** neem die energie in ag wat in alle golflengtes uitgestraal word, dit wil sê oor die hele elektromagnetiese spektrum.

## Kyk ook 
* Liggewendheid

## Verwysings
Meerkat

**Meerkat** kan na die volgende onderwerpe verwys:

* Graatjiemeerkat, 'n Suider-Afrikaanse soogdier.
* MeerKAT, 'n radioteleskoop in Noord-Kaap, Suid-Afrika.
* Meerkat, ligte militêre voertuig vir die opsporing van myne.
Stinkhout

**Stinkhout** (*Ocotea bullata*) is 'n endemiese boom van Suid-Afrika. Dit staan ook bekend as *Swartstinkhout* of *Ware stinkhout*. 

## Verspreiding 
Die boom kom voor langs die Weskus tot in KwaZulu-Natal, asook verspreid in Mpumalanga en Limpopo. 

## Kenmerke 
Die boom se hout is van hoë gehalte, is baie duur en meubels wat daarvan gemaak is, is gesog. Die blare het kenmerkende vratjies of blasies aan die bokant. Die ovaalvormige vrug word pers wanneer dit ryp is en is omtrent 2&nbsp;cm lank. Dit het 'n kelk aan die basis en lyk soos 'n akker. Die boom het sy naam gekry weens die feit dat die hout stink wanneer dit gesaag word.

Die boom se FSA-nommer is 118.

## Galery 

Lêer:Afromontane forest canopy - giant Black Stinkwood tree - SA.JPG|'n Groot stinkhoutboom in Suid-Afrika.
Lêer:Ocotea bullata - Stinkwood tree - Cape Town 1.JPG|Die skoon, reguit stam van 'n jong stinkhoutboom.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Die Suid-Afrikaanse Gids- feite en wenke. Isabel Uys. 2009 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Geheuerympie

[duimnael|regs|320px|’n Mens kan jou [kneukels gebruik om te onthou watter maande 31 dae het.]]

’n **Geheuerympie** of **geheuemiddel** is ’n leertegniek om ’n mens te help onthou. Van die metodes wat dikwels gebruik word, is ’n kort rympie of ’n woord om ’n reeks name of woorde te onthou. Ook beelde of klanke kan gebruik word. Dit is geskoei op die feit dat ’n mens persoonlike, verrassende, snaakse of seksuele inligting makliker onthou as ander, minder interessante inligting.

’n Algemene geheuerympie is waar die eerste letter van ’n reeks woorde gebruik word om ’n akroniem of begrip te vorm wat maklik is om te onthou. So kan "Rog G. Biv" gebruik word om die kleure van die reënboog (rooi, oranje, geel, groen, blou, indigo, violet) te onthou.

In elektronika word kleurkodes op sommige komponente gebruik, waar elke kleur ’n spesifieke waarde (0-9) voorstel.

Geheuerympies kan ook gebruik word waar elke woord bestaan uit die aantal syfers van ’n lang nommer. In Engels kan die eerste 15 syfers van die wiskundige konstante pi (3,14159265358979) onthou word met die sin "*Now I need a drink, alcoholic of course, after the heavy lectures involving quantum mechanics*". Pifilologie is die praktyk om geheuerympies vir pi te skep.

Ook met die leer van vreemde tale word ’n assosiasie met ’n woord in die leerder se eie taal algemeen gebruik om ’n woord in die vreemde taal te onthou. Die woord *ohel*, Hebreeus vir tent, kan byvoorbeeld onthou word met die sin "O hel, daar's ’n gogga in my tent." Die geslag van woorde kan onthou word deur kleurassosiasie, byvoorbeeld blou vir manlik en rooi vir vroulik. Die manlike Spaanse woord *el pie* kan dan onthou word deur ’n voet wat op ’n vleispastei (Engels: *pie*) trap en ’n blou vulsel wat uitspuit.

## Logika 
’n Merkwaardige eienskap van baie geheuerympies is dat hulle werk ondanks (of dalk danksy) die feit dat hulle onlogies is. Daar is byvoorbeeld geen rede om "Rog G. Biv" te onthou nie, want dit maak geen sin nie. Tog kan ’n bisarre assosiasie langer in die geheue bly steek as ’n logiese een.

Nog ’n rede is dat "Rog G. Biv" uit drie dele bestaan om sewe kleure te onthou. Om dieselfde rede word die tien syfers van telefoonnommers in drie groepe verdeel, want dit is makliker om te onthou as tien syfers in ’n ry.

## Ander voorbeelde 
* Om te onthou die woord onmiddellik het twee d's en twee l'e: Onmiddellik gaan slaap met twee dekens en twee lakens.
* Die vyf groot Noord-Amerikaanse mere (Huron, Ontario, Michigan, Erie en Superior): HOMES.
* Die spelling van die Franse woord *hélicoptère*: ’n Helikopter moet eers opstyg (é) en dan land (è).
* Die vier nasale klanke in Frans: un bon vin blanc ("’n goeie wit wyn").
* Die volgorde van die planete in ons sonnestelsel (Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus, Pluto – voor Agustus 2006 toe Pluto sy status as planeet verloor het): Maak van agt meter Japannese stof u nuwe pajamas.
* Die volgorde van die spektraaltipes van sterre (die Harvard-klassiferingstelsel W-O-B-A-F-G-K-M-R-N-S): *Wow! Oh, Be A Fine Girl, Kiss Me Right Now, Sweety!*

: 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse en die Nederlandse Wikipedia
Kaap Recife-vuurtoring

duimnael|Kaap Recife-vuurtoring

Die **Kaap Recife-vuurtoring** is geleë in die Kaap Recife-natuurreservaat aan die suidelike punt van Algoabaai (Kaap Recife), ongeveer 15&nbsp;km suid van Port Elizabeth. Die agtkantige kliptoring is 24&nbsp;m hoog, in swart en wit bane geverf en is op 1 April 1851 in gebruik geneem. Dit is toegerus met 'n mis-sein, 'n radiobaken, 'n rooi lig en 'n flitsende wit lig wat elke 30 sekondes flits. Die toring het 'n fokale vlak van 28&nbsp;meter bo die hoogwatermerk. Die lig van 4&nbsp;000&nbsp;000 CD kan tot 29 seemyl ver gesien word.

## Verwysings 
## Eksterne Skakels 
*  Cape Recife Lighthouse – Transnet National Port Authority
Ariel

Die naam **Ariel ** kan gebruik word om na een van die volgende te verwys:

* Ariel (engel), een van die engele van die Judaïsme.
* Ariel (maan), een van die natuurlike satelliete van die planeet Saturnus.
* Ariel (Shakespeare), bonatuurlike wese, wat voorkom in William Shakespeare se romantiese komedie The Tempest.
* Ariel, Wesoewer, 'n vesting in die Israelies-besette Wesoewer.
* die Bybelse naam van die huidige stad Jerusalem.

Mense:
* Ariel Gade, Amerikaanse aktrise
* Ariel Sharon, Israelse generaal en politikus (eerste minister).
* Ariel Winter, Amerikaanse aktrise
Callisto

Die naam **Callisto** of **Kallisto** en **Calisto** kan gebruik word om na een van die volgende te verwys:

* Callisto (mitologie), 'n nimf van Artemis en 'n geliefde van Zeus in die Griekse mitologie.
* Callisto (maan), een van die natuurlike satelliete van die planeet Saturnus.
Io

Die naam **Io** kan gebruik word om na een van die volgende te verwys:

* Io (mitologie), 'n geliefde van Zeus in die Griekse mitologie.
* Io (maan), een van die vier grootste natuurlike satelliete van die planeet Jupiter.
Oberon

Die naam **Oberon** kan gebruik word om na een van die volgende te verwys:

* Alberich (mitologie), 'n dwerg (mitologie) in die Germaanse mitologie.
* Oberon (mitologie), 'n elfkoning in die Germaanse mitologie.
* Oberon (maan), een van twee natuurlike satelliete van die planeet Uranus.
Flávia Monteiro

**Flávia Monteiro** (14 Julie 1972– ), gebore **Flávia Soares Monteiro** in Rio de Janeiro, is 'n Brasiliaanse aktrise.

Sy het in 1986 'n filmloopbaan begin met die film *A Menina do Lado*, onder leiding van Alberto Salvá, nadat meer as 400 deelnemers gekeur is vir die rol van Alice, 'n tiener wat verlief raak op 'n veertigjarige, Mauro, gespeel deur Reginaldo Faria. Die aktrise was slegs 14 oud op daardie stadium, en haar toneelstukke van naaktheid en seks gesimuleer met die akteur het kontroversie veroorsaak, en het onder meer konserwatiewe publiek geskok, maar word deur die kritici erken en die eerste werk as openbaring by die Festival de Gramado.

## Persoonlike lewe 
Sy is die dogter van Edson Monteiro, 'n chemiese ingenieur huisvrou. Sy het 'n ouer suster, Andréia.

Sy woon tans saam met sakeman Avner Saragossy. Op 2 Julie 2015 is haar babadogter, Sophia, gebore in die kraamafdeling Perinatal, in Laranjeiras, in die suidelike sone van Rio.

## Filmografie 
* 1987 - *A Menina do Lado* .... Alice
* 1988 - *Sonhos de Menina Moça* .... Alice no país das Maravilhas
* 1990 - *O Gato de Botas Extraterrestre* .... Princesa Belina
* 1991 - *Manobra Radical*
* 2006 - *Gatão de Meia Idade* .... Maria Eduarda
* 2016 - *Milagres de Jesus - O Filme* .... Nênia

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* http://www.imdb.com/name/nm0599203/
Cape Seal-vuurtoring

Die **Cape Seal-vuurtoring** is geleë in die Robberg-natuurreservaat op Robberg-skiereiland, ongeveer 8&nbsp;km suid van Plettenbergbaai. Die vuurtoring is op 11 Mei 1950 in gebruik geneem. Met 'n vokale vlak van 146&nbsp;m bo seevlak, is dit die hoogste aktiewe vuurtoringlig aan die Suid-Afrikaanse kus; dit is gemonteer op 'n 6&nbsp;m hoë traliewerktoring. Sonenergie word gebruik vir die opwekking van elektrisiteit vir die lig. Dienspersoneel gebruik 'n helikopter vir toegang tot die vuurtoring.

## Verwysings
Sergei Jesenin

200px
**Sergei Alexandrowitsj Jesenin**

**Russiese digter**

----
**Handtekening** 
180px

----

**Beduidende werke**

*Radoenitsa* ("Rituele vir die Oorledenes", 1916)

**Sergei Alexandrowitsj Jesenin** (Russies: Сергей Александрович Есенин, wetenskaplike transliterasie *Sergej Aleksandrovič Esenin*; * 3 Oktober 1895 in Konstantinowo, Rjazan-oblast, Russiese Keiserryk; † 28 Desember 1925 in Leningrad) was 'n Russiese lirikus wat by die beste en gewildste digters van 20ste eeuse Rusland gereken word, alhoewel talle van sy werke in die Stalin-tydperk verban is en ook daarna in die Sowjetunie ideologies as ongewens beskou is.

Jesenin het homself as die "laaste digter van die dorp" beskou wat met sy gedigte 'n landelike poësie van Ou Rusland geskep het - 'n wêreld waarin nog alles van hout gemaak is, maar wat in sy leeftyd reeds ondergang in die gesig gestaar het.

Jesenin het hom aanvanklik aangetrokke gevoel tot die gedagtes van die bolsjewistiese Oktoberrewolusie, maar later ontvreemd aan die nuwe bedeling geraak. Hy het 'n onrustige lewe gevoer wat deur drankmisbruik gekenmerk was. Sy vandalisme in hotelkamers het internasionaal opslae gemaak.

Ná 'n kort literêre loopbaan het Jesenin in die ouderdom van 30 'n einde aan sy eie lewe gemaak. Sy digkuns is in moderne Rusland steeds gewild, en talle van sy werke is getoonset.

## Eksterne skakels
Haak-en-steek

Die **haak-en-steek** (*Vachellia tortilis*) is 'n droogtebestande doringboomspesie wat wydverspreid in woestyn-, halfwoestyn- en savannestreke aangetref word. Volwasse bome ontwikkel 'n plat of effens geronde kroon, en die twee doringtipes waarna dit vernoem is, is maklik sigbaar. Die peule word deur wild en vee gevreet wat dan die sade versprei.

Inheemse name vir die boom sluit in *Mosu* of *Mosunyana* in Tswana, *umSasane* in Zoeloe en *Umbrella thorn* in Engels. Die boom se FSA-nommer is 188.

## Verspreiding 
Dit kom voor van die woestynstreke in die Midde-Ooste en suidwaarts tot in Suid-Afrika. In Suider-Afrika is dit teenwoordig in Mosambiek, Zimbabwe, Botswana, Namibië, Eswatini en die sentrale en noordelike dele van Suid-Afrika. In Suider-Afrika toon dit 'n voorkeur vir droë, laagliggende bosveld en grasveld. In die res van Afrika en die Midde-Ooste is die boom inheems in Algerië, Angola, Burkina Faso, Djiboeti, Egipte, Eritrea, Ethiopië, Golf State, Jemen, Kenia, Libanon, Libië, Malawi, Mali, Mauritanië, Marokko, Niger, Nigerië, Oman, Palestina, Saoedi-Arabië, Senegal, Sinai, Sirië, Soedan, Sokotra, Somalië, Tanzanië, Tsjad, Tunisië, Uganda, Westelike Sahara en Zambië.

## Beskrywing 
Die kroon is aanvanklik gerond, maar word platter namate dit groter raak. Dié boom verskil van baie ander akasias deurdat dit reguit sowel as gekromde dorings het. Albei soorte dorings groei dikwels saam op dieselfde takkie wat aanleiding gee tot die naam **haak-en-steek**. Ander akasias met reguit en krom dorings is die rooihaak of vals-haak-en-steek (*A. reficiens*), die trassiedoring (*A. hebeclada*) en die buikdoring (*A. luederitzii*).

Die blomme word in wit of roomkleurige hofies gedra. Die boom se saad word in peule gedra wat 5 tot 9&nbsp;mm breed en op kenmerkende wyse verdraai is. Dié verdraaide peule en die kombinasie van haak- en reguit dorings maak dit maklik om die boom uit te ken.

Acacia tortilis subsp heteracantha, blomtyd, Lekkerbreek-plaas, a.jpg|In blomtyd (November) op die Springbokvlakte
File:Acacia tortilis subsp heteracantha, blomtyd, Lekkerbreek-plaas, b.jpg|blomhofies en dorings
File:Acacia tortilis, haak- en steekdorings, Springbokvlakte.jpg|loof en dorings
File:Acacia tortilis seeds.jpg|sade

## Kyk ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Eksterne skakels 
* 
* 
* 

## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online

## Verwysings
Landbouweekblad

**Landbouweekblad** is 'n tydskrif vir die landbousektor wat weekliks deur Media24 in Suid-Afrika uitgegee word. Die tydskrif bied sy lesers landbounuus, asook wetenskaplik nagevorsde artikels oor 'n wye reeks van boerderypraktyke. Landbouweekblad het 'n sirkulasie van 43&nbsp;000 eksemplare per week. Dit is 'n toonaangewende landboutydskrif in Suid-Afrika. Die tydskrif bereik 86% van die boere en ander rolspelers in die landbousektor.  Die Landbouweekblad is ook een van die min Afrikaanse tydskrifte wat op Apple se toepwinkel beskikbaar is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Landbouweekblad se webtuiste
Spektraallyn

duimnael|Ononderbroke spektrum
duimnael|Emissielyne
duimnael|Absorpsielyne

’n **Spektraallyn** of **spektrale lyn** is ’n donker of helder lyn in ’n andersins ononderbroke elektromagnetiese spektrum. Dit word veroorsaak deur die gebrek aan of oormaat van fotone of ligpartikels in ’n spesifieke frekwensie.

Wanneer fotone geabsorbeer word, vorm donker lyne, oftewel **absorpsielyne**. Wanneer hulle uitgestraal word, vorm ligte lyne, oftewel **emissielyne**.

Elke element het ’n kenmerkende stel spektraallyne. Dit word onder meer in die sterrekunde gebruik om te bepaal uit watter stowwe ’n ster bestaan.
Trein

duimnael|regs|'n Elektriese trein.
duimnael|regs|'n Dieselaangedrewe trein.
duimnael|regs|'n Stoomtrein.

'n **Trein** is 'n voertuig wat op 'n spoor beweeg en uit een of meer trokke of waens bestaan. Treine word gebruik om mense, diere en goedere te vervoer. Die plek waar treine stop, sodat mense kan op- of afklim, word 'n treinstasie genoem. Die eerste trok van die trein is die lokomotief, wat die kragbron bevat en die res van die trein agterna sleep.

Alle treine word beheer deur 'n bestuurder wat die trein moet versnel en rem. Die bestuurder van 'n trein word die masjinis genoem.

## Tipes treine 
Treine word ingedeel volgens aandryfmetode asook waarvoor dit aangewend word:

### Volgens aanwending 
#### Goederetrein 
Goedere- of vragtreine word gebruik om goedere in trokke van een plek na 'n ander te vervoer. As voorbeeld, 'n trein wat steenkool na kragsentrales aanry of na uitvoerhawens vervoer, bv. die Sishen-Saldanha Spoorlyn.

#### Passasierstrein 
Passasierstreine gebruik spesiale waens eerder as trokke sodat mense gerieflik tussen stasies daarin vervoer kan word. 'n Voorbeeld hiervan is die Gautrein in Suid-Afrika. Op passasierstreine werk daar kondukteurs wat nagaan dat elke passasier oor 'n kaartjie beskik.

### Volgens aandrywing 
duimnael|links|Montparnasse 1895
#### Stoomtreine 
Die eerste geslaagde stoomtreindiens is in 1825 in Engeland ingestel. Stoomtreine het 'n stoker aanboord, wat die vuur moet stook om die stoom wat die trein aandryf te lewer. Namate dieseltreine meer gewild geraak het, het stoomtreine in onbruik verval.

#### Dieselaangedrewe treine 
Dieseltreine beskik oor dieselenjins met 'n binnebrandmotor wat die dieselsiklus gebruik om die trein vorentoe te beweeg. Die tipe treine word by treinstasies hervul.

Tydens die Sokkerwêreldbeker 2010 het die Suid-Afrikaanse owerhede 190 diesellokomotiewe op bystand gehou ingeval iets fout sou gaan met die elektriese lokomotiewe van Metrorail wat toeskouers rondgekarwei het.

#### Elektriese treine 
Die eerste elektriese treine het in die 1800's hul verskyning in Europa en Amerika gemaak en word vandag algemeen gebruik. Treine met elektriese aandrywing het oorhoofse kragdrade oor die spore wat die trein se motors van elektrisiteit voorsien.

## Sien ook 
* Spoorvervoer in Suid-Afrika
* Gautrein
* Moltrein
* Treinrampe in Suid-Afrika
* Trem

## Verwysings
Trix Pienaar

**Trix Pienaar** (geb. 11 Mei 1938) is 'n Afrikaanse en Suid-Afrikaanse aktrise en skrywer met 'n Swartlandse brei-aksent wat in 'n treinhuis in Pringlebaai woon. Sy werk aanvanklik in 'n biblioteek en maak in 1971 haar debuut as aktrise in Jans Rautenbach se rolprent Pappa Lap. Sy het aanvanklik nie akteurwerk oorweeg nie, maar het as gevolg van haar unieke stem per ongeluk daarin beland.

## Filmografie 
* Goodbye Bafana, 2007 as Barbara
* Boy Called Twist, 2004 as Mev. Brakwater
* Country of My Skull, 2004 as B&B Dame
* Anna, 1996
* Die Storie van Klara Viljee, 1992 as Rose
* Die Groen Faktor, 1984
* Broer Matie, 1984 as Hannie
* Blink Stefaans, 1981
*  Herfsland (1979)
* Dingetjie en Idi, 1977
* Kootjie Emmer, 1977
* Sarah, 1975
* Pappa Lap, 1971 as Donna

## Eksterne skakels 
*
Kaap St Francis

**Kaap St Francis** is 'n dorp geleë by die mees suidelike punt in die Oos-Kaap, 19&nbsp;km suid van Humansdorp. Die dorp is eers in 1965 geproklameer.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* St Francis Bay Tourist Information - www.infostfrancisbay.com , Besoek op 27 Mei 2012
Anaboom

Die **Anaboom** (*Faidherbia albida*) - voorheen *Acacia albida* - is 'n boom wat aangetref word in die alluviale vloedvlaktes of langs die riviere en panne in Limpopo, Mpumalanga, KwaZulu-Natal asook Eswatini. 

Alhoewel Akasias met aarvormige blomme byna altyd haakdorings het, is die anaboom die uitsondering. Die blomme is roomwit in are en die dorings is reguit – tot sowat 2&nbsp;cm lank. Die boom word tot 30&nbsp;m hoog. Die boom dra buitengewoon groot, gekromde helder oranje tot rooierige peule. Die peule word deur vee en wild gevreet. 

Die boom is die enigste spesie in die genus ***Faidherbia***, wat aan die sub-familie *Mimosoideae* behoort en op sy beurt weer aan die familie *Fabaceae* behoort. Die boom se FSA-nommer is 159.

## Fotogalery 

F.albida.jpg|Loof te Kaap Verde
Faidherbia albida fleur MHNT.jpg|Bloeiwyses in die Namib-Naukluft
Winter Thorn (Faidherbia albida) pods (11887672376).jpg|Peule te Pafuri, Krugerwildtuin
Homeb-Faidherbia albida (1).jpg|Anaboom-brandhout in Namibië

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Livingstone se bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 

## Eksterne skakels 
* 
*
Triton

Die naam **Triton** kan gebruik word om na een van die volgende te verwys:

* Triton (mitologie), 'n god van die see, seun van Poseidon en Amphitrite in die Griekse mitologie.
* Triton (maan), een van twee natuurlike satelliete van die planeet Neptunus.
* USS Triton, Amerikaanse duikboot.
Wortel (wiskunde)

: *Hierdie artikel bespreek nulpunte. Vir irrasionale getalle wat deur die wortels van ander getalle beskryf word, sien wortelgetal.*

'n **Wortel**, **nulpunt** of **sero** is in wiskunde 'n waarde x in die domein van 'n reële, komplekse of, in die algemeen, 'n wektorfunksie f sodat f(x) by x verdwyn, dit is, dit is 'n waarde
: x \in Dom(f) \text{ sodat } f(x) = 0\,.

Met ander woorde, 'n wortel van 'n funksie f is 'n waarde van x wat 'n resultaat van nul (0) lewer. Byvoorbeeld, beag die funksie f gedefinieer deur die formule

: f(x) = x^2 - 6x + 9 \,.

Dan het f 'n wortel by 3, aangesien

:f(x) = 3^2 - 6 \cdot 3 + 9 = 0\,.

Indien die funksie reële getalle na reële getalle verbeeld, is die wortels van daardie funksie die x-koördinate van die punte waar die funksie se grafiek die x-as ontmoet. 'n Alternatiewe naam vir so 'n punt (x,0) is 'n **x-afsnit**.

Die konsep van komplekse getalle is ontwikkel om die wortels van kubiese vergelykings met negatiewe diskriminante, dit is, daardie kubiese vergelykings wat na uitdrukkings lei wat die negatiewe vierkantswortel van negatiewe getalle bevat, te hanteer. Komplekse getalle verskyn ook as die nulpunte van kwadratiese vergelykings met negatiewe diskriminante.

Die Riemann-hipotese, een van die belangrikste onopgeloste wiskundige probleme, bemoei hom met die lokasie van die wortels van die Riemann-zetafunksie.
Søren Georg Abel

**Søren Georg Abel** (3 Januarie 1772 – 5 Mei 1820) was 'n Noorse priester en politikus, ook bekend as die vader van die beroemde wiskundige Niels Henrik Abel.

## Persoonlike lewe 
Søren Georg Abel is in Mo, Telemark in Noorweë tot Hans Mathias Abel (1738–1803) en Elisabeth Knuth Normann (1737–1817) gebore. In 1800 trou hy met Anne Marie Simonsen. Hul tweede oudste seun was Niels Henrik Abel,

## Loopbaan 
Søren Georg Abel begin in 1788 Lutherse teologie studeer, en gradueer in 172 as Cand.theol. In 1974 word hy as kapelaan onder sy vader aangestel, wat die vikaris in die gemeente Gierestad og Wegaardsheien (hedendaags Gjerstad og Vegårshei) was. Aangesien Abel bande met Peder Hansen, biskop van Agder onderhou het, het laasgenoemde in 1798 voorgestel dat Abel as vikaris in Bygland aangestel word. Hierdie voorstel het nooit gematerialiseer nie, maar Abel is in die volgende jaar as vikaris in Findøe (vandag Finnøy) aangestel. Abel het hierdie posisie as 'n stygblok gesien, en het dus in 1801 onsuksesvol aansoek om vikaarskap in Sigdal, Holle en Aas (vandag Sigdaal, Holla en Ås) gedoen. Hy bly toe agter in Findøe, en Niels Henrik Abel word in 1802 daar gebore.

In 1814 word hy tot die eerste sessie van die Noorse Parlement, die Storting, verkies, waar hy die plaaslike konstituënt Nedenæs Amt (vandag Aust-Agder) verteenwoordig het. Hy is nie in 1815 herverkies nie, maar het in 1818 teruggekeer om sy laaste termyn uit te voer.

Hy sterf in 1820.

## Verwysings
Fermat se laaste stelling

[duimnael|Die 1670-uitgawe van [Diophantus se *Arithmetica* bevat Fermat se kommentaar, spesifiek sy "laaste stelling" (*Observatio Domini Petri de Fermat*).]]

**Fermat se laaste stelling** is 'n stelling in getalleteorie wat sê dat geen positiewe heelgetalle a, b en c die vergelyking a^n + b^n = c^n vir enige heelgetalwaarde van n groter as twee kan bevredig nie. Wanneer n gelyk is aan twee, ontaard die stelling in Pythagoras se stelling.

Hierdie stelling is die eerste in 1637 deur Pierre de Fermat, beroemd in die kantlyn van 'n afskrif van *Arithmetica*, genoem, waar hy beweer het dat die bewys te groot was om in die kantlyn te pas. Ten spyte van die inspanning van talle wiskundiges, is 'n suksesvolle bewys eers 358 jaar later in 1995 deur Andrew Wiles gepubliseer. Die onopgeloste probleem het die ontwikkeling van algebraïese getalleteorie in die 19de eeu en die bewys van die modulariteitstelling in die 20ste eeu gestimuleer.

## Verwysings
Broer Matie

**Broer Matie** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 20 Julie 1984 vrygestel is. Dit is die laaste rolprent wat deur die regisseur Jans Rautenbach vervaardig is. Die fliek speel in die Klein Karoo af en die tonele buite die kerk is in De Rust geskiet. Die tonele binne die kerk is meer as 1&nbsp;000 km verder in die kerkgebou van NG gemeente Boksburg verfilm.

Die rolprent sal op 10 Junie 2012 saam met die Rapport aan sy lesers versprei word.

## Genre 
Die rolprent is 'n drama. Dit het geen ouderdomsperk nie en is goeie gesinsvermaak.

## Hoofrolspelers 
* Simon Bruinders as Kieries Kammies die Kleurlingpredikant.
* Paul Lückhoff as Pietman, Matie se seun.
* Louw Verwey as die skoolhoof.
* Patrick Mynhardt as Jurie.
* Trix Pienaar as Hannie.
* Joe Stewardson as	Matie Olivier, die boer wat skielik sterf.
* Stephen Heyns as Dominee Jooste.
* Barry Trengove as	Sekel.
* Kristo Pienaar as	Broederbonder.
* Michelle Bestbier as Vicki, Pietman se Engelssprekende meisie.
* Douglas Fuchs as Kol. Vos.
* Natalie Roche as Elisabet.
* Trudie Taljaard as Lettie Summers.
* Gerrit Schoonhoven as onderwyser.
* Chris Botha as Diesel-werktuigkundige.
* Johan Brewis as Bloedsap.
* Will Roberts as NP-organiseerder.
* Manie Maritz as Oom Respekte.
* Nico van Niekerk as Jan Staan-Alleen.

## Storielyn 
'n Gesiene boer van die Klein Karoo sterf en bepaal in sy testament dat 'n bruin predikant sy begrafnisdiens moet waarneem. Dis 1961 en apartheid is aan die orde van die dag. Terwyl die blanke kerkraad die boer se versoek bespreek, speel 'n drama van menseverhoudings hom in die gemeenskap af.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings
Binomiaalstelling

regs|duimnael|200px|Die binomiale koëffisiënte verskyn as die inskrywings van Pascal se driehoek waar elke inskrywing die som van die twee bo dit is.

Die **binomiaalstelling** beskryf in elementêre algebra die algebraïese uitbreiding van die magte van 'n binoom. Volgens die stelling is dit moontlik om die mag (x+y)^n tot 'n som wat terme in die vorm van ax^by^c bevat, uit te brei, waar die eksponente b en c nie-negatiewe heelgetalle is sodat b+c=n en die koëffisiënt a van elke term 'n spesifieke positiewe heelgetal is wat van n en b afhang. Byvoorbeeld,

:(x+y)^4 \;=\; x^4y^0 \,+\, 4 x^3y^1 \,+\, 6 x^2 y^2 \,+\, 4 x^1y^3 \,+\, x^0y^4 \;=\; x^4 \,+\, 4 x^3y \,+\, 6 x^2 y^2 \,+\, 4 x y^3 \,+\, y^4.

Die koëffisiënt a in die term van x^by^c staan bekend as die binomiale koëffisiënt \tbinom nb = \tbinom nc. Hierdie koëffisiënte vir veranderende n en b kan gerangskik word om Pascal se driehoek te vorm. Hierdie getalle kan ook in kombinatoriek voorkom, waar \tbinom nb die aantal kombinasies van b elemente aangee wat uit 'n versameling van n elemente gekies kan word.
Kwadraties integreerbare funksie

'n **Kwadraties integreerbare** of **vierkantintegreerbare funksie** is in wiskunde 'n reële of komplekse meetbare funksie waarvan die integraal van die vierkant van die absolute waarde eindig is. Dus, indien

:  \int_{-\infty}^\infty |f(x)|^2 \, dx 

dan is f kwadraties integreerbaar op die reële lyn, (-\infty,+\infty). 'n Mens mag ook praat van kwadratiese integreerbaarheid oor 'n geslote interval, soos byvoorbeeld [0,1].

## Eienskappe 
Die kwadraties inegreerbare funksies vorm 'n inwendige produkruimte wie se inwendige produk aangegee word deur

:  \langle f, g \rangle = \int_A f(x) \overline{g(x)} \, dx 

waar
* f en g vierkantintegreerbare funksies is,
* \overline{g(x)} die kompleks toegevoegde van g is,
* *A* die versameling is waaroor geïntegreer word.

Aangesien
: |a|^2 = a \cdot \overline{a},

is kwadratiese integreerbaarheid dieselfde as die vereiste

:  \langle f, f \rangle 

'n Bewys eenders aan dié van die Riesz-Fisher-stelling toon dat die versameling van kwadraties integreerbare funksies 'n volledige metriese ruimte vorm. Die feit dat die betrokke metriese ruimte die eienskap van 'n inwendige produk bevat, maak daarvan dan ook 'n Hilbert-ruimte en, aangesien die inwendige produk noodwendig 'n norm op die ruimte induseer, is dit ook 'n Banach-ruimte. Hierdie volledige inwendige produkruimte word konvensioneel met L^2 aangedui.

## Verwysings
Funksionaal

'n **Funksionaal** is in wiskunde, en spesifiek in funksionaalanalise, 'n afbeelding van 'n Vektorruimte na sy onderliggende skalaarveld. Dit is, met ander woorde, 'n funksie wat 'n vektor as invoerargument neem, en as resultaat 'n skalaar lewer. Gewoonlik is die vektorruimte 'n funksieruimte ('n ruimte waarin die wektore funksies is), sodat die funksionaal dus 'n funksie as invoer neem en dus soms as "'n funksie van 'n funksie" beskou word. Die gebruik van funksionale het sy oorsprong in die variasierekening, waarin gesoek word na funksies wat funksionale minimeer. 'n Belangrike toepassing in fisika is die soeke na 'n toestand van 'n sisteem wat die energiefunksionaal minimeer.
Middeldrif, Oos-Kaap

::*Vir die dorpie in Limpopoprovinsie, sien Middeldrift, Limpopo.*

duimnael|links|Landskap naby Middeldrif.

**Middeldrif** (ook **Middledrift** of **Middeldrift**) is 'n nedersetting 90&nbsp;km noordwes van Oos-Londen in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Dit is geleë in die Raymond Mhlaba Plaaslike Munisipaliteit van die Amathole-distrik in 'n gebied wat voorheen deel van die Ciskei was.

Die dorp in geleë aan die Keiskammarivier, 45&nbsp;km wes-noordwes vanaf Qonce (voorheen King William's Town) en 16&nbsp;km oos-suidoos van Alice. Dit is gestig in 1853 en geproklameer in 1882. Aanvanklik heet dit Beaconsfield, maar die naam is verander na die Hollandse "drift" tussen twee ander.

## Gesondheid en Korrektiewe Dienste 
Behalwe vir noodsaaklike munisipale dienste, is Middeldrif ook die tuiste van twee regeringsfasiliteite:
* Middeldrift Gemeenskapsgesondheidssentrum, bestuur deur die Oos-Kaapse Departement Gesondheid, en
* Middeldrift Korrektiewe Dienstefasiliteit, 'n voormalige maksimum-sekuriteitsgevangenis.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Cooper-vuurtoring

Die **Cooper-vuurtoring** is 'n vuurtoring op die Bluff in Durban, KwaZulu-Natal. Die eerste toring is in 1867 gebou en later deur 'n tweede toring vervang wat op sy beurt in 1942 deur die huidige toring vervang is. Die rede vir die laaste vervanging is dat die ou vuurtoring in die pad van die kusverdedigingartillerie was. Die vuurtoring is onbeman en aktief. 

## Bron 
* Die Suid-Afrikaanse Gids- feite en wenke. Isabel Uys. 2009