Kerslied

duimnael|'n Kersliedgroep in Bangalore, Indië
duimnael|Kinders wat Kersliedere sing in Kalifornië
[duimnael|'n [:en:Brass_band|Blaasorkes wat Kersliedere in die Verenigde Koninkryk speel]]
'n **Kerslied** is 'n lied (of lofsang) oor die tema van Kersfees, wat tradisioneel tydens Kersfees of gedurende die omliggende Kersfees- en vakansieseisoen gesing word. Die term **"noel"** is partykeer gebruik, veral vir Kersliedere van Franse oorsprong.  Kersliedere kan beskou word as 'n deelversameling van die breër kategorie van Kersmusiek.

## Geskiedenis 
[duimnael|'n Gepubliseerde weergawe van 1582 af van die Latynse lied * *[:en:Personent_hodie|Personent hodie**]]
Die eerste bekende Kerslofsange kan teruggespoor word na die 4de eeu in Rome. Latynse lofsange soos Veni redemptor gentium, geskryf deur Ambrosius, Aartsbiskop van Milaan, was streng stellings van die teologiese leerstelling van die Inkarnasie, in opposisie met Arianisme . Corde natus ex Parentis ( *Van die Vader se hart verwek* ) deur die Spaanse digter Prudentius (oorl. 413) word vandag nog in sommige kerke gesing. 

In die 9de en 10de eeue het die Kersfeesreeks (of prosa) in die kloosters van Noord-Europa ontstaan en onder die invloed van Bernardus van Clairvaux ontwikkel tot 'n liturgiese reeks wat uit strofes bestaan. In die 12de eeu het die Paryse monnik Adam van Sint Victor melodiese elemente begin inkorporeer, wat van gewilde liedere afgelei is, en sodoende musikale vorme geskep wat meer ooreenstem met die tradisionele Kerslied.

Teen die 13de eeu het 'n sterk tradisie van populêre Kersliedere wat in plaaslike volkstale geskryf is, in Frankryk, Duitsland en veral Italië ontwikkel, onder die invloed van Franciscus van Assisi . Die vroegste Engelse Kersliedere verskyn in 'n manuskrip uit 1426 deur die Shropshire-kapelaan John Awdlay, wat vyf-en-twintig "kersliedere van Cristemas" opgeneem het, waarskynlik gesing deur groepe spoelmanne wat van huis tot huis gereis het.

Die liedjies wat nou as Kersliedere geïdentifiseer word, was oorspronklik gemeenskaplike feesliedere wat tydens seisoenale vierings soos oestyd uitgevoer was. Eers later is hulle aangeneem om vir kerke gebruik te word, asook spesifiek met die Kersseisoen geassosieer word.

Baie Kersliedere wat later wydverspreide gewildheid verwerf het, is gedruk in *Piae Cantiones*, 'n versameling van laat-Middeleeuse Latynse liedere, wat die eerste keer in 1582 gepubliseer was. Vroeë Latynse vorme van Kersliedere soos " Christus is gebore op Kersdag ", " Goeie Christenmanne, Verheug jou " en " Goeie Koning Wenceslas " verskyn in hierdie versameling. "  " " ("O Kom, Al Julle Getroues") verskyn in sy huidige vorm in die middel van die 18de eeu, hoewel die lirieke moontlik uit die 13de eeu dateer; so die oorsprong van die melodie bly betwis.

Kersliedere het in gewildheid toegeneem na die Protestantse Hervorming, veral in streke waar Protestantse kerke oorheersend geword het. Hervormers soos Martin Luther het aktief gemeentesang bevorder en Kersliedere vir aanbidding gekomponeer, wat die Lutherse tradisie se sterk omhelsing van heilige musiek weerspieël. 

Gedurende die tydperk van die Puriteinse verbod op Kersfees in Engeland, is semi-klandestiene godsdienstige dienste ter herdenking van Christus se geboorte steeds gehou, en Kersliedere is privaat gesing ten spyte van amptelike beperkings. 

[[Lêer:ChristmasCarolsNewAndOld.jpg|duimnael|Die 19de-eeuse versamelings soos *Kersliedere, Nuwe en Oude* (1871) het gehelp om Kersliedere gewild te maak]]
Die publikasie van Kersmusiekboeke in die 19de eeu het gehelp om die gewilde aantrekkingskrag van Kersliedere te verbreed. " God Rest Ye Merry, Gentlemen ", " The First Noel ", " I Saw Three Ships " en " Hark! The Herald Angels Sing " verskyn in die Engelse antiquarius William Sandys se 1833-versameling *Christmas Carols, Ancient and Modern* . Komponiste soos Arthur Sullivan het gehelp om die kerslied weer gewild te maak, en dit is hierdie tydperk wat aanleiding gegee het tot gunstelinge soos " Good King Wenceslas " en " It Came Upon the Midnight Clear ", 'n Nieu-Engeland-kerslied geskryf deur Edmund H. Sears en Richard S. Willis. Die publikasie in 1871 van *Christmas Carols, New and Old* deur Henry Ramsden Bramley en Sir John Stainer was 'n beduidende bydrae tot 'n herlewing van Kersliedere in Victoriaanse Brittanje . In 1916 het Charles Lewis Hutchins *Carols Old and Carols New* gepubliseer, 'n akademiese versameling wat aan 'n kort oplaag gely het en gevolglik vandag selde beskikbaar is. Die *Oxford Book of Carols*, wat die eerste keer in 1928 deur Oxford University Press (OUP) gepubliseer is, was 'n besonder suksesvolle versameling; geredigeer deur die Britse komponiste Martin Shaw en Ralph Vaughan Williams, saam met die predikant en skrywer Percy Dearmer, het dit 'n wyd gebruikte bron van Kersliedere geword onder kore en kerkgemeentes in Brittanje en bly vandag nog in druk.

Die sing van Kersliedere is verder gewild gemaak in die 20ste eeu, toe OUP een van die gewildste Kersliedereboeke in die Engelssprekende wêreld, *Carols for Choirs*, gepubliseer het. Hierdie topverkoperreeks, wat die eerste keer in 1961 gepubliseer is en deur David Willcocks en Reginald Jacques geredigeer is, het sedertdien uitgebrei na 'n vyfdelige stel. Saam met redakteur John Rutter het die samestellers baie rangskikkings van Kersliedere ingesluit, wat uit bronne soos Piae Cantiones verkry is, sowel as stukke deur moderne komponiste soos William Walton, Benjamin Britten, Richard Rodney Bennett, William Mathias en John Rutter.

Vandag word Kersliedere gereeld by Christelike godsdiensdienste gesing. Sommige komposisies het woorde wat duidelik nie van 'n godsdienstige tema is nie, maar word dikwels steeds as "kersliedere" verwys. Byvoorbeeld, die 16de-eeuse liedjie "A Bone, God Wot!" blyk 'n spoellied te wees (wat gesing word tydens drink of terwyl ale aangevra word), maar word in die Britse Biblioteek se Cottonian-versameling as 'n Kerslied beskryf. So onlangs as 1865 is Kersverwante lirieke aangeneem vir die tradisionele Engelse volksliedjie " Greensleeves ", wat die internasionaal gewilde Kerslied " What Child is This? " geword het. Min navorsing is gedoen oor kersliedsang, maar een van die min sosiologiese studies van kersliedsang, in die vroeë 21ste eeu in Finland, het bepaal dat die bronne van liedjies dikwels verkeerd verstaan word, en dat dit simplisties is om voor te stel dat kersliedsang meestal verband hou met Christelike oortuigings, want dit versterk ook die bewaring van diverse nasionale gebruike en plaaslike familietradisies.

'n Moderne vorm van die praktyk van Kersliedere kan gesien word in " Dial-A-Carol ", 'n jaarlikse tradisie wat deur studente aan die Universiteit van Illinois in Urbana-Champaign gehou word, waar potensiële gehore die sangers per telefoon skakel om 'n optrede aan te vra.

### Kersliedere vir dans 
Dit is nie duidelik of die woord "carol" afkomstig is van die Franse "carole" of die Latynse "carula", wat 'n sirkelvormige dans beteken, nie.

### Musiek 
Tradisioneel is Kersliedere dikwels gebaseer op Middeleeuse akkoordpatrone, en dit is wat hulle hul unieke kenmerkende musikale klank gee. Sommige Kersliedere soos " Personent hodie ", " Good King Wenceslas " en " The Holly and the Ivy " kan direk teruggevoer word na die Middeleeue en is van die oudste musikale komposisies wat steeds gereeld gesing word.

Komposisies word steeds geskryf wat gewilde Kersliedere word. Baie van die Kersliedere wat deur Alfred Burt geskryf is, word byvoorbeeld gereeld in beide gewyde en sekulêre kontekste gesing, en is van die bekendste moderne Kersliedere.

## Kerk en liturgiese gebruik 
Byna al die bekende Kersliedere is eers in die tweede helfte van die 19de eeu in die kerk gesing. *Hymns Ancient and Modern 1861–1874* het verskeie Kersliedere ingesluit. Isaac Watts, die "vader van Engelse himnologie", het " Joy to the World " gekomponeer, wat 'n gewilde Kerslied geword het, al word daar wyd geglo dat Watts dit nie geskryf het om slegs met Kersfees gesing te word nie.

Charles Wesley het tekste vir ten minste drie Kersliedere geskryf, waarvan die bekendste oorspronklik getiteld "Hark! How All the Welkin Rings" was, later geredigeer na " Hark! the Herald Angels Sing ". 'n Wysie uit 'n kantate, *Festgesang*, deur Felix Mendelssohn in 1840. is deur William H. Cummings aangepas om by Wesley se woorde te pas. Hierdie kombinasie het die eerste keer in 1861 in "Hymns Ancient and Modern" verskyn. 

"" Stille Nag "" kom van Oostenryk. Die lied is die eerste keer in die Nikolauskirche in Oberndorf op 24 Desember 1818 opgevoer. Mohr het die woorde baie vroeër, in 1816, gekomponeer, maar op Kersaand het hy dit na Gruber gebring en hom gevra om 'n melodie en kitaarbegeleiding vir die kerkdiens te komponeer. Die eerste Engelse vertaling was in 1871 waar dit in 'n Metodiste- gesangboek gepubliseer is.

## Verwysings