open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Serer

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Serer (volk).*

**Serer** is 'n Niger-Kongo-taal in Wes-Afrika wat deur sowat 1,9 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Serer-volk gepraat en is een van die belangrike tale in Senegal, naas die amptelike taal Frans. Serer is een van die nasionale tale van dié land. Daarbenewens word Serer in die aangrensende lande Gambië en Mauritanië gepraat.

Serer is die naaste verwant aan Fula en Wolof. Afhangende van die gebied word Serer met die Arabiese of die Latynse alfabet geskryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Serer (volk)

Die **Serer** is 'n etniese groep inheems aan Wes-Afrika wat Serer as moedertaal praat. Hulle leef veral in die drie lande Senegal, Gambië en Mauritanië. In Senegal vorm hulle met sowat 16% die derde grootste etniese groep van dié land ná die Wolof en die Fula. In Gambië vorm hulle sowat 3,5% van die bevolking, die sesde grootste etniese groep ná die Mandinka (33,3%), Fula (18,2%), Wolof (12,9%), Diola (11%) en die Soninke (7,2%). In Mauritanië bevolk hulle veral die suidelike gebiede langs die Sénégalrivier.

duimnael|links|'n Etnografiese kaart van Senegal, geteken tydens die Franse koloniale bewind in Senegal, 1853
Die Serer is veral bekend vir hul Serer-geloof. Tydens die koloniale tydperk is dié tradisionele Afrika-godsdiens egter merendeels deur die Islam vervang.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Rhinephyllum graniforme

***Rhinephyllum graniforme*** is 'n sukkulent wat deel van die *Aizoaceae* familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Oos-Kaap voor. Die plant word gevind naby Fraserburg en ook tussen Laingsburg en Prins Albert en het 'n voorkomsgebied van 17 996 km². Daar is tans twaalf subpopulasies bekend en daar mag meer wees.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Cheiridopsis

***Cheiridopsis*** is 'n genus van sukkulente wat behoort tot die familie *Aizoaceae*. Die genus is inheems aan Namibië en Suid-Afrika.

## Spesies 
Daar is 41 spesies wat tot die genus hoort:

* *Cheiridopsis acuminata* L.Bolus
* *Cheiridopsis alba-oculata* Klak & Helme
* *Cheiridopsis amabilis* S.A.Hammer
* *Cheiridopsis angustifolia* (L.Bolus) R.F.Powell
* *Cheiridopsis aspera* L.Bolus
* *Cheiridopsis brownii* Schick & Tischer
* *Cheiridopsis campanulata* G.Will.
* *Cheiridopsis caroli-schmidtii* (Dinter & A.Berger) N.E.Br.
* *Cheiridopsis delphinoides* S.A.Hammer
* *Cheiridopsis denticulata* (Haw.) N.E.Br.
* *Cheiridopsis derenbergiana* Schwantes
* *Cheiridopsis excavata* L.Bolus
* *Cheiridopsis gamoepensis* S.A.Hammer
* *Cheiridopsis glomerata* S.A.Hammer
* *Cheiridopsis herrei* L.Bolus
* *Cheiridopsis imitans* L.Bolus
* *Cheiridopsis meyeri* N.E.Br.
* *Cheiridopsis minor* (L.Bolus) H.E.K.Hartmann
* *Cheiridopsis namaquensis* (Sond.) H.E.K.Hartmann
* *Cheiridopsis nana* (L.Bolus) R.F.Powell
* *Cheiridopsis nelii* Schwantes
* *Cheiridopsis pearsonii* N.E.Br.
* *Cheiridopsis peculiaris* N.E.Br.
* *Cheiridopsis pillansi* L.Bolus
* *Cheiridopsis pilosula* L.Bolus
* *Cheiridopsis ponderosa* S.A.Hammer
* *Cheiridopsis purpurea* L.Bolus
* *Cheiridopsis pusilla* (S.A.Hammer) R.F.Powell
* *Cheiridopsis robusta* (Haw.) N.E.Br.
* *Cheiridopsis rostrata* (L.) N.E.Br.
* *Cheiridopsis rudis* L.Bolus
* *Cheiridopsis schlechteri* Tischer
* *Cheiridopsis speciosa* L.Bolus
* *Cheiridopsis spiculata* R.F.Powell
* *Cheiridopsis turbinata* L.Bolus
* *Cheiridopsis umbrosa* S.A.Hammer & Desmet
* *Cheiridopsis umdausensis* L.Bolus
* *Cheiridopsis vanbredae* L.Bolus
* *Cheiridopsis vanzylii* L.Bolus
* *Cheiridopsis velox* S.A.Hammer
* *Cheiridopsis verrucosa* L.Bolus

## Verwysings
United Congress

Die **United Congress** is 'n Suid-Afrikaanse politieke party wat in Desember 2013 deur Mluleki George gestig is. George het die Congress of the People (COPE) verlaat en sy leier Mosiuoa Lekota daarvan beskuldig dat hy die party onbehoorlik bestuur.

Die party het 13 takke in Mbhashe gevorm, en geregistreer om 'n aantal tussenverkiesings in die gebied mee te ding, wat in Januarie 2014 gehou is. Die party kon nie 'n setel wen nie, met 'n beste steun van 6% in een wyk, terwyl die party in 'n ander wyk nie daarin kon slaag om 'n enkele stem te lok nie.

## Verwysings
Cheiridopsis brownii

***Cheiridopsis brownii*** is 'n sukkulent wat deel van die *Aizoaceae* familie is. Die spesie is inheems aan Namibië en Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom die spesie in die Noord-Kaap in die Richtersveld voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 817 km² en word bedreig deur mynbou aktiwiteite langs die Oranjerivier.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Hidroksielgroep

duimnael|Hidroksielgroep
Onder die term **hidroksielgroep** of **hidroksiegroep** word in die chemie die - funksionele groep bedoel wat in baie organiese verbindings voorkom. 

Hierdie groep is gewoonlik sterk met 'n kovalente binding  aan die res van die molekule gebind. Dit is in teenstelling tot
# die hidroksied-ioon {{ch2|OH^{-} }} wat net deur elektrostatiese kragte vasgehou word en los in oplossings kan voorkom.
# die hidroksielradikaal  wat baie reaktief is en ook los in oplossings of plasma's gevind kan word.

Die hidroksielgroep is die kenmerkende funksionele groep van die alkohole en die fenole. 

Hidroksielgroepe kan waterstofbinding ondergaan wat verbindings polêr kan maak en hulle kookpunte kan vergroot. Hulle het in teenstelling tot hidroksiedione geen basiese maar swak sure eienskappe. In fenole is dit sterker as in alkohole.

## Verwysings
Karbonielgroep

duimnael|'n Karbonielgroep

'n **Karbonielgroep** is 'n groep atome wat uit 'n koolstof- en 'n suurstofatoom bestaan wat deur 'n dubbelbinding  verbind is. 

Hierdie groep word in aldehiede, ketone, karboksielsure, esters en amiede aangetref.
Denise Boyd

**Denise Boyd** (* 15 Desember 1952) is 'n uitgetrede Australiese naelloopatleet. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1976 en 1980 deelgeneem.

## Verwysings
Malcolm Boyd

**Malcolm Boyd** (* 6 September 1896 – † 11 Mei 1960) was 'n Australiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1924 deelgeneem.

## Verwysings
Ray Boyd

**Ray Boyd** (* 28 Junie 1951) is 'n uitgetrede Australiese atleet. Hy het aan die paalspring by die Olimpiese Somerspele van 1972 en 1976 deelgeneem.

## Verwysings
Thrace (mitologie)

**Thrace** (;  *Thráki*;) of **Thraike** in Griekse mitologie, was die gelyknamige heldin en towenares van Thracië. Sy was die dogter van Okeanos en Parthenope, en suster van Europa.

## Verwysings 
## Bronne 
* Grimal, Pierre, *The Dictionary of Classical Mythology*, Wiley-Blackwell, 1996.
Aminogroep

duimnael|Primêre, sekundêre en teriêre aminogroepe
Onder die begrip **aminogroep** word in die organiese chemie gewoonlik die primêre aminogroep - verstaan, wat uit 'n stikstofatoom met twee waterstofatome bestaan wat met 'n kovalente binding aan 'n koolstofatoom van die res van die molekule {{ch2|R_{1}|}} gebind is. 

Daar is egter ook sekundêre (-{{ch2|NHR_{1}|}}) en tersiêre aminogroepe (-{{ch2|NR_{1}R_{2}|}})

Aminogroepe is 'n kenmerkende funksionele groepe van die amiene, maar hulle word ook in amiede aangetref. 
Aminogroepe het 'n eensame paar elektrone en het daardeur basiese eienskappe. 'n Primêre aminogroep kom in al die aminosure voor en is daarin dikwels geprotoneer tot -{{ch2|NH3^{+}|}}.
Muldersvlei

**Muldersvlei** is 'n plaasgebied in die Boland wat bekend is om sy wynplase.

## Ligging
Die streek lê rondom die koördinate 33° 51′ suid en 18° 48′ oos, en is ‘n 14 km van Stellenbosch, noordwes van Elsenburg, oos van Koelenhof, en word ongeveer begrens deur die Ou Paarlpad (R101), die Koelenhofpad (R304) en die Adam Tas-pad (R44). ‘n Takspoorlyn draai van die hooflyn van Kaapstad na die noorde hier by die Muldersvlei-spoorweghalte weg na Stellenbosch.

## Bekende plase
Hoopenburg, De Meye, Westbridge, Eaglevlei en Muldersvlei is die bekendste wingerdplase. Langs die N1-nasionale pad is Eskom se Muldersvlei-substasie.

## Geskiedenis
In 1714 is die plaas van ±50 ha toegeken aan Johannes (Jan) Mulder, die eerste landdros van Stellenbosch. Jan P. Giebeler was in 1742 die eienaar en hy was getroud met Anna M. Hop. Die plaas was toe bekend as Hoppenburg. Na Giebeler se dood trou sy met Martin Melck, en na laasgenoemde se dood in 1781 is sy skoonseun Jan David Beyer (*sic*) die eienaar. Op die oorspronklike plaas is twee ou huise. Jan se seun, C.F. Beyers (*sic*), bou die een in waarskynlik 1817, die ander huis dateer uit 1820. Die spoorlyn van Bellville na Muldersvlei is in 1876 in gebruik geneem.

## Bibliografie
*Fransen, Hans: A guide to the old buildings of the Cape. A survey of extant architecture from before c1910 in the area of Cape Town, Calvinia, Colesberg, Uitenhage. Kaapstad: Jonathan Ball, 2004.
Dominique Strauss-Kahn

**Dominique Strauss-Kahn** (gebore 25 April 1949) is 'n Franse politikus en ekonoom van Joodse afkoms. Hy het ekonomie gestudeer en is 'n professor vir ekonomie aan 'n universiteit in Parys. Hy het verskillende poste in die Franse regering beklee, en was die hoof van die Internasionale Monetêre Fonds van 2007 tot 2011. In Frankryk word sy naam gewoonlik DSK afgekort.

Hy is 'n volle professor by die Institut d’études politiques de Paris ("Sciences Po"). Hy was 'n professor in ekonomie aan die Universiteit Parys-Nanterre and Sciences Po, en was Minister van Ekonomie en Finansies van 1997 tot 1999, as deel van Lionel Jospin se Pluraal Linkse regering. Hy behoort aan die regtervleuel van die Sosialistiese Party (PS) (wat in die middel-links van die Franse politiek is). Hy is in die 2006 primêre verkiesings van sy party genomineer om 'n kandidaat te word vir die Franse presidentsverkiesing in 2007. Ségolène Royal het hom in hierdie verkiesings in November 2006 verslaan.
Op 14 Mei 2011 is Strauss-Kahn gearresteer en daarvan aangekla dat hy 'n vrou in 'n hotel in New York seksueel aangerand het. Strauss-Kahn ontken alle aanklagte. ’n Regter het later sy vrylating op borgtog goedgekeur.

Op 18 Mei 2011 het hy uit sy pos by die IMF bedank, om op sy verdediging te kon fokus.

Op 29 Junie 2011 is die Franse minister van finansies, Christine Lagarde, verkies tot besturende direkteur van die IMF en het op 5 Julie 2011 die amp aanvaar.

Van 1995 tot 1997 was hy burgemeester van Sarcelles.

DSK is 'n gegradueerde van HEC Paris.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Kaliumtiosianaat

**Kaliumtiosianaat** of soms **kaliumrodanaat** is 'n sout van kalium en tiosiaansuur ().

Die stof is higroskopies en vervloei maklik in vogtige lug.

: S(s) + KCN(l) \to KSCN(l)

## Gebruike
Dit word as reagens in die analitiese chemie,  as korrosie-inhibeerder in die waterbehandelingsindustrie,  as 'n intermediêre in die vervaardiging van plaagdoders in die landbou, as sensibiliseerder en stabiliseerder in die fotografiese industrie, en vir die ontginning van hafnium, sirkonium, torium en seldsame aardes in die metallurgie gebruik.

Oplossings van kaliumtiosianaat word gebruik in die titrasie volgens Volhard wat gebruik word om die konsentrasie van chloriedione met silwer te bepaal. Silwerisosianaat gee 'n kleurlose neerslag, byvoeging van 'n klein hoeveelheid yster as 'n aanduider gee 'n dieprooi kleur.

## Verwysings
Monument Valley

**Monument Valley** ( Navajo : Tse'Bii'Ndzisgaii ) is 'n gebied in die Verenigde State, op die grens tussen die state van Utah en Arizona, bekend vir sy unieke rotsformasies. Dit is geleë op die Colorado-plato 100 km wes van Four Corners, die punt waar die state van Utah, Arizona, Colorado en New Mexico ontmoet. Monument Valley is deel van die Monument Valley Navajo Stampark van die Navajo Indiane, en is toeganklik via U.S. Roete 163. 

## Geologie
Die vallei, geleë op die Colorado-plato op 'n hoogte van sowat 1 700 meter bo seespieël, bestaan uit sandsteen en sliksteen en het sy kenmerkende rooi kleur te danke aan die ysteroksied wat in die grond voorkom. Erosie van die grond het sandsteenformasies gevorm wat tussen 100 en 300 meter hoog is en name dra soos West Mitten Butte, East Mitten Butte, Merrick Butte en Three Sisters.

Die gebied rondom Monumentvallei was eens 'n laagland. Oor miljoene jare het erosie van die destydse jong Rotsgebergte materiaal neergelê, wat geleidelik 'n plato geskep het wat byna 5 000 meter bo seespieël bereik het. 

Gedurende die afgelope 50 miljoen jaar is baie van hierdie materiaal op sy beurt geërodeer. Die sagter lae was meer onderhewig aan erosie as die harder rotse, wat die formasies gelaat het wat nou gesien kan word. 

## Simbool van die Wilde Weste
Monument Valley is miskien een van die mees gefotografeerde gebiede in Amerika. Die agtergrond van die rooi rotsformasies en die omliggende woestyn het gedien as 'n stel in baie westerns en dokumentêre films oor die Wilde Weste. Van die rolprente wat hier geskiet is, sluit in die John Ford-regisseur 1939-rolprent Stagecoach met John Wayne in die hoofrol, Sergio Leone se *Once Upon a Time* in the West en Clint Eastwood se *The Eiger Sanction*. Ford sou nege ander rolprente in die omgewing maak. *Back to the Future III* is ook deels hier geskiet. Monument Valley het ook in televisiefilms en -reekse, advertensieveldtogte en reisbrosjures verskyn as die simbool van die Weste.

Goulding, wat in 1923 as 'n handelspos gestig is, is die enigste dorp van betekenis. Dit is waar die Monument Valley Tribal Park-besoekersentrum gehuisves word. Dit word deur die Navajo-stam geadministreer. 

## Galery 

File:Mittens and Merrick after Sunset.jpg|West, East Mittens en Merrick Butte na sonsondergang.
File:Snow covered Monument Valley sunrise in January.jpg| Sneeubedekte Monument Valley sonsopkoms in Januarie.
File:Monument Valley, 6AM.jpg|Monument Valley West en East Butte teen 6:00 vm.
File:Sandstorm in Monument Valley, Arizona - Utah, USA.jpg|Sandstorm in Monument Valley.
File:Monument Valley, Utah, USA - 23638754781.jpg|Plantegroei van Monument Valley.
File:Monument Valley, Utah, USA - 23426578800.jpg|Monument Valley landskap.
File:Golden_Monument_Valley.jpg|Uitsig op die Monument Valley van Hunts mesa.

## Bronne 
*
Soninke

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Soninke (volk).*

**Soninke** (*Sooninkanxanne*, سࣷونِکَنْخَنّࣹ) is 'n Niger-Kongo-taal in Wes-Afrika wat deur sowat 2,3 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Soninke-volk gepraat en is een van die belangrike tale in Senegal, naas die amptelike taal Frans. Soninke is een van die nasionale tale van dié land. Daarbenewens word Soninke in die lande Burkina Faso, Ivoorkus, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Mali en Mauritanië gepraat. Dit is ook een van die nasionale tale van Mali. In Mauritanië is Soninke saam met Fula en Wolof een van die nasionale tale naas die amptelike tale Arabies en Frans.

Afhangende van die gebied word Soninke met óf die Arabiese alfabet óf die Latynse alfabet geskryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Soninke (volk)

Die **Soninke** is 'n etniese groep inheems aan Wes-Afrika wat Soninke as moedertaal praat. Hulle leef veral in die vier lande Gambië, Mali, Mauritanië en Senegal. In Mali vorm hulle 9,8% van die bevolking, in Senegal 2,4% en in Gambië 8,2%.

Die Soninke is veral bekend vir die Middeleeuse Ghanaryk (200–1240). Hulle was een van die vroegste etniese groepe in Wes-Afrika wat Islam as godsdiens aangeneem het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Special Air Service

duimnael|SAS kenteken.
Die **Special Air Service (SAS)** is 'n spesiale magte-eenheid van die Britse leër. Dit is in 1941 deur David Stirling as 'n regiment gestig, en in 1950 is dit as 'n korps hersaamgestel. Die eenheid spesialiseer in 'n aantal rolle, insluitend teen-terrorisme, gyselaarredding, direkte optrede en spesiale verkenning. Baie van die inligting oor die SAS is hoogs geklassifiseer, en die eenheid word nie deur die Britse regering of die Ministerie van Verdediging kommentaar gelewer nie weens die geheimhouding en sensitiwiteit van sy bedrywighede.

Die korps bestaan tans uit die 22 Special Air Service Regiment, wat die gereelde komponent is, asook die 21 Special Air Service Regiment (Reserwe) en die 23 Special Air Service Regiment (Reserwe), wat reserwe-eenhede is, almal onder die operasionele bevel van die Verenigde Koninkryk Spesiale Magte (UKSF). Sy suster-eenheid is die Royal Navy's Special Boat Service, wat spesialiseer in maritieme bestryding van terrorisme. Beide eenhede is onder die operasionele beheer van die Direkteur Spesiale Magte.

Die Special Air Service voer sy oorsprong na 1941 en die Tweede Wêreldoorlog. Dit is in 1947 hervorm as deel van die Territoriale Leër, wat die 21ste Special Air Service Regiment (*Artists Rifles*) genoem is. Die 22ste Special Air Service Regiment, wat deel is van die gereelde weermag, het wêreldwyd bekendheid en erkenning verwerf ná sy televisieredding van almal behalwe twee van die gyselaars wat tydens die 1980 Iranse Ambassade-beleg gehou is.

## Verwysings
Workers International Vanguard Party

Die **Workers International Vanguard League** (**WIVL**) is 'n Trotskistiese organisasie in Suid-Afrika. Dit publiseer *Workers International News*. 

Die groep se oorsprong lê in die ondergrondse Trotskyist Revolutionaries-groep, gestig in 1985. In 1991 het dit die Suid-Afrikaanse afdeling van die Workers International to Rebuild the Fourth International (WIRFI) geword, en dit het uiteindelik 'n oop groep geword toe dit as die Workers International to Rebuild the Fourth International aan die 1994 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing, deelgeneem in die Wes-Kaap en het 855 stemme gekry. 

In 1996, na 'n dispuut oor die gevolgtrekkings wat gemaak moet word uit die opbreek van die WIRFI, het die oorgrote meerderheid lede vertrek om die WIVL te stig. Aangesien die res van die Suid-Afrikaanse WIRFI-groep gou ontbind het, beweer die WIVL dat dit die opvolger van hierdie organisasie is. Hulle het in die 1999 Suid-Afrikaanse algemene verkiesing deelgeneem, maar het laaste gekom, met slegs 672 stemme. 

Die groep was onder die stigters van die Anti-War Coalition, en fokus tans op hierdie aktiwiteit. In Junie 2009 het die WIVL stigterslede van die International Leninist-Trotskyist Fraction geword. Vandag word die organisasie ook die **Workers International Vanguard Party** genoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*Inleiding (van ou WIVL webwerf)
*Amptelike webwerf
Angika

**Angika** (अंगिका) is 'n Indo-Ariese taal wat deur sowat 15 miljoen mense in die Indiese deelstate Bihar en Jharkhand gebesig word.

[duimnael|links|Die woord "Angika" in [Devanagari-skrif]]
Alhoewel die aantal mense wat Angika besig, groot is, word dié taal in die grondwet van Indië nie erken nie. In Bihar word Hindi as onderwys- en amptelike taal gebruik.

Angika behoort tot die Bihari-tale, d.w.s. tale wat nou verwant is aan Hindi en soms as dialekte van dié taal beskou word. Die Bihari-tale vorm 'n dialekkontinuum wat 'n presiese afbakening van enkele tale moeilik maak. Sedert Maart 2018 is Angika een van die Indiese deelstaat Jharkhand se ampstale. Aangesien alle inheemse moedertale van Nepal as nasionale tale erken word, dien Angika as een van Nepal se baie nasionale tale.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Berilliumhidroksied

**Berilliumhidroksied** is 'n basis van berillium met die chemiese formule 

Dit is 'n amfoteriese stof. Daar is ook 'n monokliniese mineraal met algemene formule , klinobehoïet.

## Kristalstruktuur
-Berilliumhidroksied kristalliseer in die ortorombiese sinkhidroksied-struktuur wat die kode C31 in die strukturbericht-klassifikasie het. Dit is die stabiele fase. Wanneer hidroksied by 'n oplossing van {{ch2|Be^{2+}|}} bygevoeg word, ontstaan 'n metastabiele -fase wat tetragonaal is en dikwels 'n amorfe gel vorm.

Teen hoë drukke van P>1,5-2,0 GPa word uit die -fase die -fase gevorm. Dit is ook ortorombies. Die oorgang is omkeerbaar en die volumeverskil is amper nul. Die oorgang is waarskynlik van die tweede orde.

## Eienskappe
Dit is 'n byproduk van die ontginning van die metaal berillium uit beriel en bertrandiet, sy belangrikste ertse.

-Berilliumhidroksied los in oplossings van natriumhidroksied op en vorm "berillate":

:2Na^+(aq) + 2OH^-(aq) + Be(OH)_2(s) \rightarrow 2Na^+(aq) + Be(OH)_4^{2-} 

Met sure word die -katioon gevorm, soos met swaelsuur:
:2Be(OH)_2 + H_2SO_4 \rightarrow [Be(OH)]_2SO_4 +2H_2O

## Gebruike
Berilliumhidroksied is die sleutelverbinding wat gebruik word om 'n verskeidenheid berilliumverbindings te verkry.

## Verwysings
Raelene Boyle

**Raelene Boyle** (* 24 Junie 1951) is 'n uitgetrede Australiese atleet. Sy het aan die Olimpiese Somerspeles van 1968, 1972 en 1976 deelgeneem.

## Verwysings
Mary Breen

**Mary Breen** (* 3 Januarie 1933 – † 1 Oktober 1977) was 'n Australiese atleet. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1956 deelgeneem.

## Verwysings
Melissa Breen

**Melissa Breen** (* 17 September 1990) is 'n Australiese atleet. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 2012 en Olimpiese Somerspele van 2016 deelgeneem.

## Verwysings
Cheiridopsis verrucosa

***Cheiridopsis verrucosa*** is 'n sukkulent wat deel van die *Aizoaceae* familie is. Die spesie is inheems aan Namibië en Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom die spesie in die Noord-Kaap in die Richtersveld voor en in Namibië in die Sperrgebiet. Die plant het 'n voorkomsgebied van 40 km² en word beskou as seldsaam. Dit word bedreig deur die moontlike ontwikkeling van die Boegoebaaihawe. Die een subpopulasie in Namibië word bedreig deur moontlike mynbou aktiwiteite.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Peter Nguyen Van Hung

duimnael|Nguyễn Văn Hùng op Ketagalan Boulevard
**Peter Nguyen Van Hung** (Viëtnamees: Phêrô Nguyễn Văn Hùng; Chinees: 阮文雄; pinyin: Ruǎn Wénxióng; gebore 1958) is 'n Viëtnamese-Australiese Katolieke priester en menseregte-aktivis in Taiwan. Hy is deur die Amerikaanse departement van buitelandse sake erken as 'n "held wat optree om moderne slawerny te beëindig".

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
GK Persei

**GK Persei** (ook **Nova Persei 1901**) was 'n helder nova wat in 1901 die eerste keer van die Aarde af gesien is. Dit is op 22 Februarie 1901 deur Thomas David Anderson, 'n geestelike van Edinburg,  ontdek toe dit 'n skynbare magnitude van 2,7 gehad het. Toe dit sy maksimum magnitude van 0,2 bereik, was dit die helderste nova van moderne tye tot met die ontdekking van Nova Aquilae 1918. 

Nadat dit in die vroeë 20ste eeu tot 'n magnitude van sowat 12 of 13 verdof het, het GK&nbsp;Persei ongereelde uitbarstings begin vertoon van 2 tot 3 magnitudes (sowat 7 tot 15 keer sy rustende helderheid). Sedert omstreeks 1980 het dié uitbarstings redelik gereeld geword; dit duur sowat twee maande en kom omtrent elke drie jaar voor. Dit lyk dus of GK&nbsp;Persei van 'n klassieke nova soos Nova Aquilae 1918 in 'n tipiese dwergnova-tipe kataklismiese veranderlike ster verander het.

Om GK&nbsp;Persei kom die Vuurwerk-newel voor, 'n novaoorblyfsel wat in 1902 die eerste keer gesien is. Dit bestaan uit 'n verspreiende wolk gas en stofborrels wat teen tot 1&nbsp;200&nbsp;km/s beweeg.

## Eienskappe
Novas bestaan uit hoofreeks- tot reusesterre wat materiaal aan 'n witdwerg afgee. Die twee sterre van GK&nbsp;Persei wentel elke sowat twee dae om mekaar. Die witdwerg, met 'n massa van , het een van die grootste massas van 'n kataklismiese veranderlike ster. Die skenkerster, wat 'n groot deel van sy massa verloor het, het 'n massa van net , al is dit 'n subreusester.

## Verwysings
Thrax (mitologie)

In die Griekse mitologie word **Thrax** (Grieks: Θρᾷξ; bloot vanweë sy naam die argetipiese Thraciër) beskou as een van die seuns van Ares. In die toneelstuk *Alcestis* maak Euripides melding daarvan dat een van die name van Ares self *Thrax* was, aangesien hy as die beskermheer van Thracië beskou is (sy goue of vergulde skild is in sy tempel by Bistonië in Thracië gehou).

## Sien ook 
* Ares –  'n oorlogsgod en seun van Zeus en Heraeponymous, asook die vader van Thrax.

## Verwysings 
## Bronnelys 
*Lemprière, John en Wright, Frederick Adam. ''Lemprière's Classical Dictionary of Proper Names Mentioned in Ancient Authors*. Routledge, 1949. 
*Euripides, H. B. L. (Henry Barrett Lennard), vertaler. *The Alcestis of Euripides: Translated From The Greek Into English, Now For The First Time In Its Original Metres, With Preface, Explanatory Notes, And Stage Directions Suggesting How It Might Have Been Performed''. Londen: R. Bentley & Seuns, 1884.
Cheiridopsis denticulata

Die '''T'noutsiama'* (*Cheiridopsis denticulata'') is 'n sukkulent wat deel van die *Aizoaceae* familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Noord-Kaap voor.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World

## Galery 

Cheiridopsis denticulata (Aizoaceae) (4086814545).jpg
Cheiridopsis denticulata (Aizoaceae) (4087571596).jpg
Cheiridopsis denticulata-PICT2458.jpg
Suráfrica, Goegap 34.jpg
Suráfrica, Goegap 46.jpg
Suráfrica, Goegap 45.jpg
Francisco I. Madero

**Francisco I. Madero** (geb. 30 Oktober 1873, Parras de la Fuente⁠, Coahuila de Zaragoza, Meksiko – d. 22 Februarie 1913, Ciudad de México, Meksiko) was 'n revolusionêr wat tussen 1911 en 1913 president van Meksiko was. Hy is deur Victoriano Huerta vermoor omdat mense gedink het hy het nie wat nodig is om Meksiko te regeer nie.

Hy het aan HEC Paris gegradueer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Afrikabosluiskoors

[duimnael|regs|Beenletsel van 'n *[Rickettsia africae*-infeksie.]]

**Afrikabosluiskoors** is 'n bakteriële infeksie wat versprei word deur die byt van 'n bosluis. Die aanvang van simptome vind gewoonlik 4–10 dae na die byt plaas.

## Oorsaak en diagnose 
Bosluisbytkoors word deur die bakterie *Rickettsia africae* veroorsaak. Die bakterie word versprei deur bosluise van die *Amblyomma* tipe. Dit kan bevestig word deur mikrobiese kultuur, polimerase kettingreaksie, of immunofluoressensie.

## Sien ook 
* Boutonneuse-koors

## Verwysings
Dingaan Thobela

**Dingaan Bongani Thobela** (24 September 1966 – 29 April 2024) was 'n Suid-Afrikaanse professionele bokser wat tussen 1990 en 2006 deelgeneem het. Hy was 'n wêreldkampioen in twee gewigsklasse, nadat hy die WBO-liggewigtitel van 1990 tot 1992 gehou het, die WBA-liggewig in 1993, en die WBC-supermiddelgewigtitel in 2000. Thobela is op 29 April 2024 op die ouderdom van 57 oorlede.

## Verwysings
Maninka

: *Moenie verwar word met Mandinka nie.*

**Maninka** (ߡߊ߬ߣߌ߲߬ߞߊ߬ߞߊ߲, *Maninkakan*) is 'n Niger-Kongo-taal in Wes-Afrika wat deur sowat 4,6 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Mandinka-volk gepraat, regoor die lande Guinee, Ivoorkus, Liberië, Mali, Senegal en Sierra Leone. Maninka vorm saam met Bambara, Dyula en Mandinka 'n dialekkontinuüm wat as Manding bekend staan. Afhangende van die gebied word Maninka met óf die Latynse alfabet óf die N'Ko-alfabet geskryf; laasgenoemde is in 1949 deur Soulemayne Kante vir die dialekkontinuüm ontwerp en gebaseer op die Arabiese alfabet.

Maninka is een van Mali se nasionale tale, naas die amptelike taal Frans.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Mandinka

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Mandinka (volk). Moenie verwar word met Dinka of Maninka nie.*

**Mandinka** (*Mandinko*, ߡߊ߲߬ߘߌ߲߬ߞߊ, مَانْدِنْجَوْ) is 'n Niger-Kongo-taal in Wes-Afrika wat deur sowat 2,1 miljoen mense gepraat word. Dit word deur die Mandinka-volk gepraat en is een van die belangrike tale in Senegal, naas die amptelike taal Frans. Mandinka is een van die nasionale tale van dié land. Daarbenewens word Mandinka in die lande Gambië, Guinee, Guinee-Bissau en Liberië gepraat. Mandinka vorm saam met Bambara, Dyula en Maninka 'n dialekkontinuüm wat as Manding bekend staan. Afhangende van die gebied word Mandinka met die Arabiese, die Latynse of die N'Ko-alfabet geskryf; laasgenoemde is in 1949 deur Soulemayne Kante vir die dialekkontinuüm ontwerp en gebaseer op die Arabiese alfabet.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Cheiridopsis peculiaris

Die **Eseloor** (*Cheiridopsis peculiaris*) is 'n sukkulent wat deel van die *Aizoaceae* familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Noord-Kaap voor, noord van Steinkopf tot by Springbok. Die plant het 'n voorkomsgebied van slegs 20 km² en daar slegs een populasie van ongeveer 1 500 plante. Die spesie word bedreig deur padkonstruksie, onwettige versameling en vertrapping en oorbeweiding deur bokke. 

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Steve Brimacombe

**Steve Brimacombe** (* 7 Mei 1971) is 'n Australiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1996 deelgeneem.

## Verwysings
Sandra Brown

**Sandra Brown** (* 3 Februarie 1946) is 'n Australiese atleet. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1968 deelgeneem.

## Verwysings
Michele Brown

**Michele Brown** (* 3 Julie 1939) is 'n voormalige Australiese atleet. Sy het aan die hoogspring by die Olimpiese Somerspeles van 1956 en 1964 deelgeneem.

## Verwysings
Cheiridopsis pillansi

***Cheiridopsis pillansi*** is 'n sukkulent wat deel van die *Aizoaceae* familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Noord-Kaap in die Richtersveld vanaf Lekkersing tot by Springbok voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 5975 km². Die spesie se getalle het met 20% gedaal sedert 2015 weens 'n droogte wat toe begin het. Daar word geskat dat die bevolking met 'n verdere 20% sal afneem teen 2050.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Bono

duimnael|Bono in 2011.
**Paul David Hewson** (gebore 10 Mei 1960), bekend onder die bynaam **Bono** (/ˈbɒnoʊ/ BON-oh), is 'n Ierse sanger-liedjieskrywer en aktivis. Hy is die hoofsanger en primêre liriekskrywer van die rockgroep U2.

Gebore en getoë in Dublin, Ierland, het hy Mount Temple Comprehensive School bygewoon waar hy in 1976 met sy toekomstige vrou, Alison Stewart, begin uitgaan het, asook saam met skoolmaats die groep gevorm het wat U2 geword het.  Bono het homself gou gevestig as 'n passievolle frontman vir die groep deur sy ekspressiewe vokale styl en grootse gebare en liedjieskryf. Sy lirieke sluit gereeld sosiale en politieke temas en godsdienstige beelde in wat deur sy Christelike oortuigings geïnspireer is.  Gedurende U2 se vroeë jare het Bono se lirieke bygedra tot die groep se rebelse en geestelike toon. Soos die groep verouder het, het sy lirieke meer geïnspireer geraak deur persoonlike ervarings wat met die ander lede gedeel is. As lid van U2 het Bono 22 Grammy-toekennings ontvang en is in die Rock and Roll Hall of Fame opgeneem.

Afgesien van sy musiek, is Bono 'n aktivis vir maatskaplike geregtigheidsake, beide deur U2 en as 'n individu. Hy is veral aktief in die veldtog om uiterste armoede en MIV/VIGS in Afrika te beveg, waarvoor hy medestigter was van DATA, EDUN, die ONE Campaign, en Product Red. In die nastrewing van hierdie sake het hy aan voordeelkonserte deelgeneem en politici en staatshoofde vir verligting beywer. Bono is vereer vir sy filantropiese pogings. In 2005 is Bono as een van die Time-persone van die Jaar aangewys. Hy is in 2007 deur Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk 'n ereridderskap toegeken vir "sy dienste aan die musiekbedryf en vir sy humanitêre werk", en is 'n Kommandeur van die Franse Ordre des Arts et des Lettres (Orde van Kuns en Lettere) aangestel in 2013.

Buite die groep het hy saam met talle kunstenaars opgeneem. Hy het saam met U2-groepmaat, The Edge, aan verskeie projekte saamgewerk, insluitend: liedjies vir Roy Orbison, Tina Turner en Martin Garrix; en die klankbane van die musiekblyspel *Spider-Man: Turn Off the Dark* en 'n Londense verhoogverwerking van *A Clockwork Orange*. In besigheid het hy belê in die opknapping van die Clarence Hotel in Dublin, en was besturende direkteur en 'n besturende vennoot van die private-ekwiteitsfirma Elevation Partners, wat in verskeie maatskappye belê het.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Cheiridopsis umdausensis

***Cheiridopsis umdausensis*** is 'n sukkulent wat deel van die *Aizoaceae* familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Noord-Kaap by Steinkopf voor. Daar is slegs een populasie bekend en dit word bedreig deur oorbeweiding en vertrapping deur vee.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
The Backrooms

'n Tipiese uitbeelding van The Backrooms, digitaal weergegee|duimnael
***The Backrooms*** (Afrikaans: *die Agterkamers*) is 'n fiktiewe konsep wat die eerste keer op 'n 2019 4chan plasing genoem is. Een van die bekendste voorbeelde van die liminale ruimte-estetika, die *Backrooms* word algemeen uitgebeeld as 'n ekstradimensionele ruimte wat onmoontlike groot uitgestrekte leë kamers bevat wat toeganklik is deur "geen uitknip van die werklikheid" (*noclip mode* - rekenaarspeletjie modus waar speler deur normale obstruksies soos mure kan beweeg) in sekere gebiede.

Internetgebruikers het uitgebrei op die konsep van die *Backrooms*, en het konsepte soos "vlakke" en vyandige wesens wat die *Backrooms* bewoon, bekendgestel. Vroeg in 2022 het die Amerikaanse Youtuber Kane Parsons 'n reeks *Backrooms*-kortfilms op YouTube begin, wat viraal geword het. Die video's is gekrediteer daarvoor dat hulle 'n oplewing in *Backrooms*-inhoud belangstelling aangemoedig het en dit uit die skadu na hoofstroom opgehef het. Daar word beplan om 'n filmverwerking van sy reeks wat deur A24 vervaardig sal word, deur hom te regisseer.

## Bronne 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels
Lys van nedersettings in Azerbeidjan

Hierdie is 'n **lys van nedersettings in Azerbeidjan**.

## Lys 
duimnael|links|300px|Kaart van Azerbeidjan

## Voetnotas 
## Eksterne skakels 
* State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan  
* Einwohnerzahlen der Städte in Aserbaidschan City Population 
* Cities & towns of Azerbaijan Population Statistics of Eastern Europe
Virgilijus Alekna

duimnael|regs|Virgilijus Alekna in 2007.

**Virgilijus Alekna**, gebore 13 Februarie 1972, is 'n Litause voormalige diskusgooier en politikus. Hy het medaljes by die 2000, 2004 en 2008 Olimpiese Spele gewen, insluitend twee goues.

Nadat hy uit atletiek getree het, is Alekna in 2016 tot die nasionale parlement, die Seimas, verkies.

Hy het drie kinders – Martynas Alekna, die diskuswêreldrekordhouer Mykolas Alekna, en Gabrielė Aleknaite.

## Atletiekloopbaan 
duimnael|regs| Virgilijus Alekna by die 2014 Lithause Nasionale Atletiekkampioenskappe.

Alekna het twee goue medaljes by Olimpiese Speles in diskusgooi gewen, die eerste was in 2000 en die tweede in 2004. Hy het ook die bronsmedalje by die 2008 Beijing Olimpiese Spele gewen. In 2007 is hy as UNESCO-kampioen vir sport aangestel. Sy persoonlike rekord is 73,88 m, slegs oortref deur die voormalige wêreldrekord (74,08 meter). Sy seun Mykolas se nuwe wêreldrekord van 74,35 meter wag om bekragtig te word.

Alekna is deur Track and Field News met die titel van die Atleet van die Jaar vir 2000 bekroon. Hy is ook deur die regering van Litaue met die Orde van die Litause groothertog Gediminas toegeken. Hy het vier keer die Litause Sportman van die Jaar geword (2000, 2004, 2005 en 2006). Sedert 1995 dien Alekna as 'n lyfwag van die Litause Eerste Minister. 

Hy is getroud met die voormalige verspringer Kristina Sablovskytė-Aleknienė en het twee seuns genaamd Martynas en Mykolas, ook diskusgooiers.

Met 'n lengte van 2,02 m het Alekna 'n buitengewoon lang armspan, gemeet 2,24 m, wat nuttig is in diskusgooi. Hy kan gelyktydig vingerafdrukke op vensters aan twee teenoorgestelde kante in 'n bus maak.

Tydens die 2007 Wêreldkampioenskap het Virgilijus Alekna met 'n besering deelgeneem. Nadat hy die besering op 20 Augustus opgedoen het, het hy op 28 Augustus aan die Wêreldkampioenskap se kwalifisering deelgeneem en gevolglik 'n nederlaag gely, wat sy 37 agtereenvolgende oorwinnings oor die vorige twee jaar gebreek het. In 2017 is Alekna bekroon met die European Athletics Lifetime Achievement-toekenning.

## Politieke loopbaan 
In Mei 2016 het Alekna aangekondig dat hy die volgende Oktober aan die verkiesings tot die Seimas sal deelneem op die kieslys van die opposisie Liberale Beweging, sonder om by die party aan te sluit. Hy het die afloop in die enkellid-kiesafdeling verloor, maar is deur die kieslys van die party tot die Seimas verkies.

## Verwysings
Cheiridopsis rostrata

***Cheiridopsis rostrata*** is 'n sukkulent wat deel van die *Aizoaceae* familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Wes-Kaap, van Lambertsbaai tot by Yzerfontein en binnelands tot by Redelinghuys en Hopefield voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 3500 km² en daar is tien subpopulasies bekend. Die spesie word bedreig deur ontwikkeling op die Vredenburg-skiereiland.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Macquarie-eiland

Die **Macquarie-eiland** (Engels: *Macquarie Island*) is 'n onbewoonde eiland in die suidwestelike Stille Oseaan, halfpad tussen Antarktika en Nieu-Seeland. Die Macquarie-eiland vorm deel van die Australiese deelstaat Tasmanië en is genoem na Lachlan Macquarie, 'n vroeë goewerneur van Nieu-Suid-Wallis. Dit is nader aan die Nieu-Seeland vasteland geleë as aan die Australiese s'n.

duimnael|links|Geologiese kaart van Macquarie-eiland
Die Macquarie-eiland is in 1997 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys. Dit is een van die min plekke op aarde waar die oseaankors bo die wateroppervlak gelig is. In die koel en maritieme klimaat groei plante soortgelyk aan dié in die toendra. Noordoos van die Macquarie-eiland is die Subantarktiese eilandgroepe van Nieu-Seeland geleë wat een jaar later ook 'n Unesco-wêrelderfenisgebied geword het en soortgelyke kenmerke toon.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*   Amptelike Unesco-bladsy
*
Pijin

**Pijin** is 'n Kreooltaal wat saam met Engels die amptelike tale van die eilandstaat Salomonseilande vorm. Dit is 'n vereenvoudigde weergawe van die Indo-Europese taal Engels.

Pijin het sowat 24&nbsp;000 moedertaalsprekers, terwyl 300&nbsp;000 mense dit as 'n tweede taal praat. Pijin is die mees verspreide taal van die Salomonseilande en dien as 'n *lingua franca*. Dit is verwant aan Bislama, een van die twee amptelike tale van Vanuatu, en Tok Pisin, een van die drie amptelike tale van Papoea-Nieu-Guinee.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Rohan Browning

**Rohan Browning** (* 31 Desember 1997) is 'n Australiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2020 deelgeneem.

## Verwysings
Bill Bruce

**Bill Bruce** (* 28 Julie 1923 – † 1 Augustus 2002) was 'n Australiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1948 deelgeneem.

## Verwysings
Ian Bruce

**Ian Bruce** (* 25 Januarie 1935) is 'n gewese Australiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1956 deelgeneem.

## Verwysings
Biologiese antropologie

**Biologiese antropologie**, ook bekend as **fisiese antropologie**, is 'n wetenskaplike dissipline wat gemoeid is met die biologiese en gedragsaspekte van mense, hul uitgestorwe oer- voorouers, en verwante nie-menslike opperdiere, veral vanuit 'n evolusionêre perspektief.  Hierdie subveld van antropologie bestudeer Homo sapiens sistematies vanuit 'n biologiese perspektief.

## Verwysings
Orale medisyne

'n **Mondmedisyne** of **stomatologie** dokter/tandarts (of stomatoloog) het bykomende gespesialiseerde opleiding en ervaring in die diagnose en hantering van mondslymvliesafwykings (bv. groeisels, maagsere, infeksie, allergieë, immuun-gemedieerde en outo-immuunversteurings) insluitend mondkanker, speekselklier versteurings, temporomandibulêre versteurings (bv. probleme met die tande, mond en kaak -TMJ) en gesigspyn (as gevolg van muskuloskeletale of neurologiese toestande), smaak- en reukafwykings; en die herkenning van die mondelinge manifestasies van sistemiese en aansteeklike siektes. Dit lê op die raakvlak tussen medikasie en ortodonsie. 'n Mondgeneeskunde dokter is opgelei om pasiënte met afwykings van die orofasiale streek te diagnoseer en te bestuur.

## Geskiedenis 
Die belangrikheid van die mond in medisyne word erken sedert die vroegste bekende mediese geskrifte. Hippokrates, Galen en ander het byvoorbeeld die tong as 'n "barometer" van gesondheid beskou en die diagnostiese en prognostiese belangrikheid van die tong beklemtoon. Mondgeneeskunde as 'n veld van spesialisasie, is egter 'n relatief nuwe vakgebied. : 2 Dit is vroeër "stomatologie" (- '** + **' ) genoem.

Sommige instellings verwys daarna as "mondelinge medisyne en mondelinge diagnose". : 1 Die Amerikaanse dokter en tandarts, Thomas E Bond, het in 1848 die eerste boek oor mond- en kaakpatologie, getiteld "A Practical Treatise on Dental Medicine" geskryf. Sommige mense beskou Jonathan Hutchinson ook as die vader van mondelinge medisyne.

Mondgeneeskunde het sy oorsprong gehad by 'n groep New Yorkse tandartse (hoofsaaklik periodontiste), wat in die 1940's belang gestel het in die interaksies tussen medisyne en tandheelkunde. Voordat dit sy eie spesialiteit in die Verenigde State geword het, was mondgeneeskunde histories 'n subafdeling van die spesialiteitperiodonsie, met baie periodontiste wat raadsertifisering in mondelinge medisyne sowel as periodonsie behaal het.

Mondgeneeskunde is gemoeid met kliniese diagnose en nie-chirurgiese hantering van nie-tandpatologieë wat die orofasiale streek (die mond en die onderste gesig) affekteer.

## Verwysings
Nitrobacter

***Nitrobacter*** is 'n genus van bakterieë van die familie Bradyrhizobiaceae. Spesies van hierdie genus word gevind in gronde, vars water en in die see.

## Eienskappe en metabolisme 
Hulle is staafvormige, gram-negatiewe bakterieë wat nitrietione () onder oksiese toestande vir die doel van energieproduksie) met suurstof (O2) tot nitraatione () oksideer. Daar word dus ook na hulle verwys as "nitriet-oksideerders" of "nitraatbakterieë". Hierdie oksidasie is die tweede stap van nitrifikasie. Soos baie ander nitrifiserende bakterieë, het *Nitrobacter* 'n interne membraanstelsel. Die ensiem nitrietoksidase is in die membrane geleë en kataliseer die oksidasie van nitriet na nitraat.

In teenstelling met ander nitrifiseerders is *Nitrobacter* nie verpligt chemolitotroof, dus kan dit  CO2, sowel as organiese stowwe, byvoorbeeld asetaat en piruvaat as die eksklusiewe koolstofbron gebruik. *Nitrobacter* is ook in staat om  chemo-organotrofies te lewe.

## Ekologie 
Nitrifikasie is deel van die natuurlike stikstofsiklus, waardeur ammoniak tot nitraat geoksideer word. Bakterieë wat hierby betrokke is, word nitrifiseerders genoem. Die genus *Nitrobacter* is dus van groot ekologiese belang. In die eerste, voorafgaande stap van nitrifikasie, produseer ander bakterieë soos *Nitrosomonas* - wat dienooreenkomstig "nitrosifiseerders" of "nitrietbakterieë" genoem word - ammoniumione () en oksideer dit na nitrietione. Dit is hoekom na hulle ook  as "ammoniakoksideerders" verwys word.

*Nitrobacter* en ander nitrifiserende bakterieë word dikwels in erg besoedelde waters aangetref omdat daar baie ammoniak teenwoordig is.

## Sistematiek 
Die genus *Nitrobacter* is tans (Oktober 2020) in die familie Nitrobacteraceae. Tot 2020 is dit aan die Bradyrhizobiaceae toegewys. Die Nitrobacteraceae was steeds in die orde Hyphomicrobiales geplaas, voorheen was die familie onder die Rhizobiales gelys.

## Bronne 
### Literatuur 
* Michael T. Madigan, John M. Martinko, Jack Parker: *Brock – Mikrobiologie*. 11. Auflage. Pearson Studium, München 2006, .

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Plastiekbesoedeling in die Middellandse See

duimnael|452x452px| Wêreldwye oorvloed van mikroplastiek by die see-oppervlak (ArcGIS)

Die Middellandse See is geidentifiseer as een van die oseane wat die ergste deur mariene plastiekbesoedeling geraak word.

Die konsentrasies mikroplastiek in die see is na raming hoër is as dié wat gemiddeld op wêreldvlak gevind word. Volgens studies wat deel vorm van die WWF Mediterreense Mariene Inisiatief van 2019 is die skatting dat 0,57 miljoen metrieke ton plastiek elke jaar die Middellandse See binnedring; hierdie hoeveelheid stem ooreen met die storting van 33 800 plastiekbottels in waters elke minuut. Dit hou belangrike risiko's in vir mariene ekosisteme, menslike gesondheid en ook vir die blou-ekonomie in die gebied waar die kusgebiede baie digbevolk is en 'n baie belangrike toeristebestemming wêreldwyd is.

Die hoeveelhede mariene plastiekbesoedeling wat in Mediterreense waters gevind is, is soortgelyk aan dié wat in die see-gyre voorkom ( Indiese Oseaan-gyre, Noord-Atlantiese Gyre, Noord-Stille Oseaan Gyre, Suid-Atlantiese Gyre, Suid-Stille Oseaan Gyre ). As gevolg van hierdie besoedeling, word die Middellandse See dikwels beskryf as die "wêreld se sesde grootste ophopingsone" vir mariene plastiekrommel of anders gestel 'n onsigbare "sesde vullisvlek ", wat hoofsaaklik uit mikroplastiek bestaan. Dit is 'n onsigbare vullisvlek aangesien daar geen spoor van permanente rommelophopingsgebiede in die Middellandse See is nie, hoofsaaklik as gevolg van die semi-geslote kom-vorm, die sikloniese sirkulasie en die strome wat in die streek voorkom.

## Verwysings
Dares die Frigiër

**Dares die Frigiër** (Grieks: Δάρης) was volgens Homeros 'n Trojaanse priester van Hephaestus. Daar is later gedink dat hy die skrywer was van 'n verslag van die vernietiging van Troje. 'n Werk in Latyn wat voorgee om 'n vertaling hiervan te wees, getiteld *Daretis Phrygii de excidio Troiae historia*, is baie gelees in die Middeleeue, en is toegeskryf aan Cornelius Nepos, wat dit opgedra het aan Sallust. Die taal daarvan stem egter ooreen met 'n tydperk veel later as die tyd van Nepos (waarskynlik die 5de eeu n.C.).

Dit is onbekend of die bestaande werk 'n verkorting van 'n groter Latynse werk of 'n verwerking van 'n Griekse oorspronklike is. Saam met 'n soortgelyke werk deur Dictys Cretensis (dit word gewoonlik saam gedruk), is die *De excidio* die hoofbron vir die talle Middeleeuse verslae van die Trojaanse legende, die sogenaamde *Matière de Rome* (Volgens die Middeleeuse digter Jean Bodel is die *Matière de Rome* 'n literêre siklus van die Griekse en Romeinse mitologie, tesame met episodes uit die geskiedenis van die klassieke oudheid, wat fokus op militêre helde soos Alexander die Grote en Julius Caesar). Dares het beweer dat 866 000 Grieke en 676 000 Trojane in hierdie oorlog dood is, maar uit argeologiese uitgrawings is daar niks gevind wat daarop dui dat 'n oorlog van die skaal ooit op daardie terrein geveg is nie.

Die werk was 'n belangrike bron vir Josef van Exeter se *De bello Troiano*. Dit is in die 8ste eeu in Merovingiese Gallië volledig verwerk tot die *Historia de origine Francorum* (Geskiedenis van die oorsprong van die Franke), wat beweer dat die Franke van die Trojane afstam. Die werk word aan Dares toegeskryf.

## Verwysings 
## Bronne 
*(fr) Louis Faivre d'Arcier, *Histoire et géographie d’un mythe. La circulation des manuscrits du De excidio Troiae de Darès le Phrygien (VIIIe-XVe s.)*, Parys, 2006 ().
*(de) Andreas Beschorner, *Untersuchungen zu Dares Phrygius-Narr,* Tübingen, 1992 ().

## Eksterne skakels 
**Daretis phrygii de excidio Troiae historia*, Ferdinand Meister (ed.), Lipsiae, in aedibus B. G. Teubneri, 1873.
*Full text at the Latin Library
**The History of the Trojan War* by Dares Phrygius vertaal deur Jason Colavito (2011)
*Jonathan Cornil, ''Dares Phrygius' de excidio Trojae historia: philological commentary and translation*. Scriptie voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master in de Taal- en letterkunde (Latyn-Engels), 2011–2012, Universiteit Gent.
*R. M. Frazer, *The Trojan War. The Chronicles of Dictys of Crete and Dares the Phrygian'', Indiana University Press, 1966.
Kristiansand

**Kristiansand** (Noors: [kristianˈsan], ; voorheen *Christian(s)sand*) is die sesde grootste stad in Noorweë ná Oslo, Bergen, Trondheim, Stavanger en Bærum met 'n oppervlakte van 428,21 vierkante kilometer en 'n bevolking van 115&nbsp;569 (soos op 31 Desember 2022).

duimnael|links|upright|Die Domkerk van Kristiansand
Kristiansand lê langs die Noordseekus in die suidweste van Noorweë in die Suid-Noorse provinsie (*fylke*) Agder en vorm 'n stedelike munisipaliteit (*kommune*). Dit is veral bekend as 'n belangrike hawestad vir veerbote en 'n gewilde vakansiebestemming vir Noorweërs. Daarbenewens is die stad somers 'n bedrywige plesierbootbestemming.

Kristiansand beskik oor 'n strategies belangrike ligging langs die Skagerrak en reeds in 1555 is onder die Deens-Noorse koning Christiaan III bevestigings opgerig. In 1641 het sy kleinseun Christiaan IV Kristiansand amptelik gestig. Uit dié tydperk dateer die stad se reghoekige straatrooster, *Kvadraturen* genoem. Die Domkerk van Kristiansand is een van die grootste in Noorweë.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*