Mevlevi-orde

[300px|thumb|Die Mevlanamuseum in [Konya.]]

Die **Mevlevi-orde** of **Mawlawiyya** (Turks: *Mevlevilik*; Persies: طریقت مولویه) is 'n Soefistiese orde wat in Konya (nou in Turkye; voorheen die hoofstad van die Seldjoekse Sultanaat) ontstaan het en wat gestig is deur die volgelinge van Jalaluddin Muhammad Balkhi Rumi, 'n 13de-eeuse Persiese digter, mistikus en Islamitiese teoloog. 

Die Mevlevi's is ook bekend as die **draaiende derwisje** vanweë hul bekende praktyk om in die rondte te draai tydens *dhikr* (gedagtenis aan God). "Derwisj" is 'n algemene naam vir 'n ingewyde in die Soefi-weg; draaiende danse is deel van die formele *sema*-seremonie.

In 2005 het Unesco bevestig die "Mevlevi-seremonie" tel onder die "meesterstukke van die orale en ontasbare erfenis van die mensdom".

## Beginsels en praktyke
thumb|180px|links|Rumi, deur Hossein Behzad.
Die Mevlevi-orde is sowat 750 jaar oud en is 'n lewende tradisie wat geskoei is op die leringe van Rumi, ook bekend as Mevlevi of Mevlana, waarskynlik een van die mees gevierde Islamitiese digters. Hy word ook in Islam as 'n mistikus vereer. Rumi se vriend en mentor, Shams van Tabriz, word ook in die orde en in die Soefisme en wyer vereer.
 
Rumi het gesê: "Solank ek lewe, is ek 'n slaaf van die Koran. Ek is stof by die deur van Mohammed die Verkose Een"; die Mevlevi-weg is stewig gebaseer op Islamitiese beginsels. Kabir Helminski, 'n Mevlevi-sjeg, skryf: "Dit is 'n strawwe weg van inwyding en diens wat voortdurend aanpas by veranderende omstandighede en tye."

thumb|200px|Draaiende derwisje in 2007.
Die Mevlevi's glo liefde is sentraal tot die Islam. Die Mevlevi-sjeg Şefik Can skryf: "Rumi vertel vir ons om die liefde van god na die voorgrond te neem, om ons te weerhou van 'n vasklou aan die letter van die wet eerder as aan die gees daarvan, om die essensie van die geloof te vind en om ons geloof van die vlak van imitasie na die vlak van realisasie te neem."

Benewens verpligte Islamitiese aanbidding, is sommige van die spirituele praktyke van die Mevlevi-orde as volg:
* Bestudering van die Koran en Rumi se werk, veral sy poëtiese meesterstuk die *Mathnavi*; 
* Muraqabah (eenwording met God); 
* Inwydingsgesprek gelei deur die sjeg (bekend as *sohbet*); 
* *Sema*, die draaiende seremonie;
* *Dhikr*, aanroeping van die Goddelike Name wat geglo word die hart reinig; en
* Adab, die ontwikkeling van hoflikheid en bewustheid.

## *Sema*
thumb|links|220px|Mevlevi-derwisjdansers, 1887.

Die belangrikste *Sema* vir die Mevlevi-orde is die jaarlikse viering van Mevlana se eenwording met God (die dood), wat ook *Seb-i Arus* ("Bruilofsnag" of "Nag van Eenwording") genoem word. Dit duur 'n week lank, met die finale aand op die herdenking van sy dood. Pelgrims reis van oor die wêreld na Konya vir die amptelike viering.

Volgens 'n gewilde storie het Rumi die draaidans geïnspireer nadat hy die hamering van die ystersmede in Konya se basaar gehoor het. en beide hy en Husameddin Chelebi word in die orde geëer as Soefi-mistici uit eie reg. 

Hulle het Rumi se mausoleum in Konya laat bou wat tot vandag deur pelgrims besoek word (Moslems én nie-Moslems). 'n Paar van Rumi se opvolgers, insluitende sultan Veled en Husameddin Chelebi, is ook daar begrawe. Hulle werk met die orde word voortgesit deur sultan Veled se seun, Ulu Arif Chelebi.

Mustafa Kemal het in 1923 met lede van die Mevlevi-orde samesprekings gevoer voordat hulle aktiwiteite onwettig verklaar is.

### Verbod van 1925 op Soefisme in Turkye
Atatürk het Soefisme in September 1925 in die nuwe Turkse Republiek verbied. Daarna het die Derwisjlosie in Konya eindelik die Mevlanamuseum geword. Hoewel die Soefistiese losies gesluit het, het die Mevlevi-praktyke in Turkye voortgeduur, maar in 'n beperkte en privaat vorm. 

Soefisme is amptelik steeds in Turkye verbode, en *sema*-seremonies word dus amptelik aangebied as kulturele geleenthede van historie belang, eerder as aanbidding.

## Verwysings
## Skakels