open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Louise-Victorine Ackermann

duimnael|Louise-Victorine Ackermann
**Louise-Victorine Ackermann** [née  Choquet]  (gebore op 30 November 1813, Parys, Frankryk, sterf op 2 Augustus 1890, Nice) was ‘n Franse digteres wat bekend is vir werke wat deur ‘n sterk onderstroom van pessimisme gekarakteriseer word.
Sy is deur haar vader in die filosofie van die Encyclopédistes opgevoed en het in 1838 na Berlyn gereis ten einde Duits te studeer en is in 1843 daar getroud met Paul Ackermann, ‘n Elsasiese filoloog. Twee jaar later is haar man oorlede, waarop sy saam met haar suster in Nice gaan woon het. Daar het sy  Contes en vers (1855; “Stories in Vers”) en Contes et poésies (1862; “Stories en Poësie”) geskryf. Haar werklike reputasie rus egter op die Poésies, premières poésies, poésies philosophiques (1874; “Poësie, Eerste Poësie, Filosofiese Poësie”), te wete ‘n volume sombere en kragtige poësie, wat haar weersin in menslike lyding uitdruk.

## Gepubliseerde werke
Louise Ackermann se gepubliseerde werke soos aangehaal deur *An Encyclopedia of Continental Women Writers*.

**Contes et Poésues*, 1862.
**Le Deluge*, 1876.
*''Pensées d'une Solitaire, Precédées d'une Autobiographie*, 1882.
**Oeuvres*, 1885.
**Ma Vie*, 1885.
**Premiére Poésies*, 1885.
**Poésies Philosophiques*, 1885.
**Contes*, 1955.
**Poésies Philosophiques'', 1971.

## Verwysings
Konrad von Marburg

[duimnael|regs|Konrad von Marburg, detail van 'n 13de eeuse kerkvenster, [Elisabeth Kerk (Marburg)|Elisabeth Kerk, Marburg.]]
**Konrad von Marburg** (gebore c. 1180, waarskynlik naby Marburg, Thüringen, sterf op 30 Julie 1233, naby Marburg) was die eerste pouslike inkwisiteur in Duitsland wie se oordadige en oorywerige wreedheid tot sy eie dood gelei het. Hy het in 1214 opdrag ontvang van Pous Innocentius III om sy Kruistog teen die Kathare, ‘n wederstrewige Christelike sekte wat in Wes-Europa gedy het, te voer. Die gevolg van Konrad se pogings in die verband was ‘n opeenvolging van bloedige slagtings. Teen 1226 het Konrad ‘n invloedryke pos by die hof van Louis IV, landgraaf van Thüringen, gehad. ‘n Jaar vroeër het hy priester tot Louis se vrou, (Sint) Elizabeth van Hongarye geword, wie hy met fisiese brutaliteit gedissiplineer het. Elizabeth is in 1231 dood, en Pous Gregorius IX het Konrad die hoof-inkwisiteur in Duitsland gemaak. Hy was aangestel om godslastering uit te wis, om priesterlike huwelike te veroordeel en om kloosters te hervorm. Sy metode was so wreed dat ‘n pleidooi vir sy verwydering deur die Duitse biskoppe aan die Pous gemaak is. In 1233 het hy Graaf Henri II van Sayn (Bendorf-Sayn) van godslatering beskuldig. ‘n Samekoms van biskoppe en prinse by Mainz het Henri onskuldig bevind, maar Konrad het ‘n herroeping van hierdie bevinding geëis. Hy was gedood terwyl hy van Mainz op weg was. Konrad word uitgebeeld in ‘n drama oor Elizabeth getiteld Die Heilige se Tragedie (1848), deur die Engelse outeur Charles Kingsley.

## Verwysings
Saharawoestyn-brand

Die **Saharawoestyn-brand** van November 1961 tot April 1962  het vlamme veroorsaak wat tot deur ruimtevaarders waargeneem is.

Op 6 November 1961 ontstaan daar ‘n brand in ‘n gasput by  Gassi Touil in die gebied Grand Erg Oriental van Algerië weens ‘n breuk in ‘n aardgaspypleiding van die Phillips Petroleum Co.

Hierdie put het ‘n 170&nbsp;m³ gas per sekonde gelewer en die gevolglike vlammesuil bereik ‘n hoogte van oor die 200&nbsp;m. Dit raak bekend as die **Devil’s Cigarette Lighter**. Ruimtevaarder John Glenn het uit die *Friendship 7*-ruimtetuig  gerapporteer dat hy die vlamme gewaar.

Red Adair, die Amerikaanse bestryder van olie- en gasbrande, en sy span geniet  wêreldroem  na die blus van die brand op 28 April 1962. In daardie 6 maande  het 16 miljoen m³ gas verlore geraak. Sy metodes het Adair ook toegepas by die blus van die brandende oliebronne in Koeweit wat tydens die Golfoorlog (1990–91) deur die Irakese aan die brand gesteek is. Adair en sy spanne blus daar 117 oliebrande in 9 maande.

Hierdie waaghalsige prestasie in die Sahara is die onderwerp van die film *Hellfighters* van 1968 waarin John Wayne die rol speel van Adair.
Campbell Singer

**Campbell Singer** (16 Maart 1909 – Maart 1976) was 'n Engelse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente *Dick Barton, Detective* (1948) en *Murder on Monday* (1952), en in die televisiereekse *The Saint* (1962) en *Take a Pair of Private Eyes* (1966).

## Filmografie 
### Rolprente 
* 1947: *Jim the Penman*
* 1948: *Dick Barton, Detective*
* 1949: *Rover and Me*
* 1950: ''Hangman's Wharf*
* 1952: *Murder on Monday*
* 1958: *The Square Peg*

### Televisiereekse 
* 1955: *ITV Television Playhouse*
* 1958: *Private Investigator*
* 1960: *Citizen James*
* 1962: *The Saint*
* 1966: *Take a Pair of Private Eyes*

### Televisierolprente 
* 1946: *They Flew Through Sand*
* 1946: *The Murder Rap*
* 1947: *The Man Who Was Thursday*
* 1948: *The Case of Mr. Pelham*
* 1949: *Ten Little Niggers*
* 1949: *Down Our Street*
* 1949: *Someone at the Door*
* 1949: *John Keats Lived Here*
* 1951: *The Fifty Mark*
* 1951: *The Bishop Misbehaves*
* 1951: *The Shining Hour*
* 1955: *Spider's Web*
* 1955: *The Magic Idol*
* 1958: *The Voyagers*
* 1961: *Nightfall at Kriekville*
* 1962: *Letzter Punkt der Tagesordnung*
* 1965: *Party im Zwielicht*
* 1968: *Meinungsverschiedenheiten''

## Eksterne skakels 
*
West Betuwe

**West Betuwe** is 'n munisipaliteit in die suidweste van die Nederlandse provinsie Gelderland, wat grens aan die provinsies Utrecht en Zuid-Holland. Die munisipale gebied het sowat 51&nbsp;000 inwoners (2019) en 'n oppervlakte van 229&nbsp;km².

West Betuwe is in 2019 gestig en gevorm uit die munisipaliteite Geldermalsen, Lingewaard en Neerijnen. Eersgenoemde is die administratiewe setel van die nuwe munisipaliteit.

West Betuwe is 'n landelike munisipaliteit wat in die Tielerwaard lê en in die suide aan die Waal-rivier grens. Deur die munisipaliteit vloei die Linge-rivier.

## Plekke 
Plekke in die munisipale gebied van West Betuwe:

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Die amptelike webwerf van die munisipaliteit

Waal river foreland with the windmill of Neerrijnen - panoramio.jpg|Gesig op die Neerijnen se dyk
Bij de dijk neer in Waardenburg..JPG|Gesig op Waardenburg
Asperen en Linge.jpg|Die stad Asperen aan die Linge-rivier
Geldermalsen. Hevormde kerk..jpg|Die Geldermalsen se Hervormde kerkgebou
520223 Kasteel Neerijnen (2).jpg|Die Neerijen se kasteel
Tod Slaughter

**Tod Slaughter** (19 Maart 1885 – 19 Februarie 1956) was 'n Engelse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente *Maria Marten, or The Murder in the Red Barn* (1935), *The Demon Barber of Fleet Street* (1936), *The Crimes of Stephen Hawke* (1936), en *Crimes at the Dark House* (1940).

## Filmografie 
### Rolprente 
* 1935: *Maria Marten, or The Murder in the Red Barn*
* 1936: *The Demon Barber of Fleet Street*
* 1936: *The Crimes of Stephen Hawke*
* 1937: ''It's Never Too Late to Mend*
* 1937: *The Ticket of Leave Man*
* 1937: *Darby and Joan*
* 1938: *Sexton Blake and the Hooded Terror*
* 1939: *The Face at the Window*
* 1940: *Crimes at the Dark House*
* 1948: *Horror Maniacs*
* 1952: *King of the Underworld*
* 1952: *Murder at Scotland Yard*

### Televisierolprente 
* 1950: *Spring-Heeled Jack''

## Eksterne skakels 
*
Springfield, Massachusetts

duimnael|links|Die "Muskette-orrel" in Springfield se wapenmuseum met 647 *Model 1861*-gewere (met kapasiteit vir 1&nbsp;100). Dit was die Amerikaanse digter en opvoedkundige Henry Wadsworth Longfellow (1807−1882) wat die musketrakke in sy gedig *The Arsenal at Springfield* (1844) as «orrels» beskryf het
**Springfield** is 'n stad in die suidweste van Massachusetts, geleë langs die Connecticut-rivier, ongeveer 147&nbsp;km suidwes van Boston en 5&nbsp;km noord van die grens met Connecticut. Springfield dien as die administratiewe setel van die distrik Hampden (*Hampden County*). Tussen 1794 en 1968 was Springfield die setel van 'n nasionale wapenfabriek waar onder meer kleiner vuurwapens en gewere (die sogenaamde Springfield-modelreeks en enkele halfoutomatiese gewere soos die *M1 Garand*) vervaardig is. Die aanleg, wat in die wapenbehoeftes van die Amerikaanse strydmagte voorsien het, is later omgeskep tot 'n museumkompleks, die *Springfield Armory National Historic Site*.

Drie van Springfield se byname verwys na belangrike uitvindings wat hier gemaak is asook wetenskaplike prestasies. *The City of Firsts* sinspeel op innovasies soos die eerste uitgawe van Charles en George Merriam se Amerikaanse woordeboek, *The American Dictionary of the English Language*, wat in 1847 gepubliseer is, die eerste Amerikaanse gasaangedrewe voertuig en die eerste meganiese draaibank wat vir die vervaardiging van geweerlope ontwikkel is. *The City of Homes* verwys na Springfield se Victoriaanse residensiële boukuns, terwyl die bynaam *Hoop City* aan Springfield as bakermat van basketbal gegee is – 'n nuwe sport wat hier in 1891 deur James Naismith uitgevind is.

Een van Springfield se bekendste boorlinge is die kinderboekskrywer en -illustreerder Theodore Seuss Geisel (1904−1991), beter bekend as *Dr. Seuss*, wat sukses behaal met werke soos *The Cat in the Hat*.

## Geskiedenis 
Die eerste westerse mense het hier gearriveer in die lente van 1636 onder leiding van William Pynchon. Uit vrees vir die Indiane het hulle later na die oostekant van die Connecticut-rivier getrek wat minder vrugbaar is. In 1640 was die nedersetting se naam verander van Agawam na Springfield, Pynchon se geboortedorp in Engeland. In 1641 is dit amptelik as 'n dorp bevestig. Pynchon was die leier van die gemeenskap tot in 1652, hy ondervind egter weerstand van die Massachusetts Algemenehof oor dinge wat hy geskryf het en word ontslaan as burgemeester. Hy vertrek na Engeland.

Gedurende die ''King Philips's War'' in 1675 vernietig die Agawam Indiane 'n groot gedeelte van die nedersetting; dit was 'n verrassing vir die gemeenskap aangesien die Agawam vriendelik was tot op daardie stadium. 

In 1852 het dit stadstatus verkry.

## Verwysings
Drawidas

Die term **Drawidas** of **Dravidas** verwys na mense wat een van die Drawidiese tale as moedertaal praat. Daar is sowat 245 miljoen mense wat 'n Drawidiese taal as moedertaal besig. Drawidas stel die meerderheid in Suid-Indië en is inheems aan Indië, Pakistan, Afghanistan, Bangladesj, Maledive en Sri Lanka.

duimnael|links|Verspreiding van die Drawidiese tale binne die tale van Suid-Asië
duimnael|links|Stamboom van Drawidiese tale
Proto-Drawidies is dalk deur die Indusvalleibeskawing gebesig, wat daarop dui dat Proto-Drawidies aan die begin van die derde millennium v.C. gepraat is, aansluitend het dit in verskeie Drawidiese tale verbrokkel. Suid-Drawidies I (insluitende voor-Tamil) en Suid-Drawidies II (insluitende voor-Telugu) stig rondom die 11de eeu v.C., met die ander hooftakke wat rondom dieselfde tyd afgestig het.

Die oorsprong van die Drawidas is 'n "baie komplekse onderwerp van navorsing en debat". Hulle is dalk inheems aan die Indiese subkontinent, maar 'n herkoms of invloed van Wes-Asië is ook al voorgestel. Hul oorsprong word dikwels in verband gesien met die Indusvalleibeskawing, waarvandaan mense ná die einde van die Indusvalleibeskawing in die vroeë tweede millenium v.C. saam met hul tale oos- en suidwaarts begin versprei het, gelyktydig met die opkoms van Indo-Ariërs, met wie hulle 'n intensiewe omgang gehad het. Van die onlangse DNA-bewyse dui op 'n verband tussen 'n lyk, wat op die Harappan-terrein van Rakhigarhi in Haryana gevind is, en "Antieke Suid-Indiërs". Uit hierdie interaksies en migrasies ontstaan ná 500 v.C. uiteindelik die sogenaamde "Hindoe-sintese".

Die derde eeu v.C. het die opkoms van groot koninkryke in Suid-Indië gesien. Middeleeuse Tamilse gildes en handelsorganisasies soos die "Ayyavole en Manigramam" het 'n belangrike rol in die Suidoos-Asiatiese handel en die kulturele Indianisering van die streek gespeel.

Die Drawidiese visuele kuns word deur gestileerde tempelargitektuur in hoofsentra en die vervaardiging van beelde van klip- en bronsbeeldhouwerke oorheers. Die skulptuur wat uit die Chola-tydperk dateer het 'n bekende simbool van Hindoeïsme geword.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Friedrich Ludwig Schröder

duimnael
**Friedrich Ludwig Schröder** (gebore op 3 November 1744, Schwerin, Mecklenburg [nou in Duitsland, sterf op 3 September 1816, Rellingen) was ‘n Duitse akteur, teaterbestuurder en dramaturg wat die toneelstukke van William Shakespeare bekendgestel het aan Duitse verhoë.
Schröder se ouers was legendariese figure van die Duitse toneel; sy stiefpa, Konrad Ernst Ackermann, was ‘n briljante en geliefde komiese akteur, en sy moeder was die luisterryke aktrise Sophie Schröder. Friedrich se ware inspirasie was egter afkomstig van Konrad Ekhof, wat in 1764 aangesluit het by Ackermann se geselskap.

In 1771 het Schröder die bestuurder van die Hamburg Nasionale Teater geword waar hy vir nege jaar aangebly het en homself gevestig het as die leidende Duitse akteur van die era. Hoogtepunte van sy eerste Hamburgse tydperk was sy Shakespeareiaanse produksies waarin hy die rol van Hamlet, die spook van Hamlet se vader, sowel as Iago, Shylock, Lear, Falstaff en Macbeth gespeel het. Hy het ook die vroeë dramas van Goethe -  Götz von Berlichingen, Clavigo, en Stella – en die toneelstukke van sulke Shakespeare-geïnspireerde Sturm und Drang dramaturge soos Friedrich Maximilian von Klinger en Heinrich Leopold Wagner, aan Hamburgse gehore bekendgestel. Hy het van Engeland Edward Moore se ‘’Gamester’’ en George Lillo se ‘’London Merchant’’ ingevoer.

Schröder het Hamburg in 1780 verlaat en vier jaar by die Weense Burgtheater spandeer waar hy die ensemble akteurspel gevestig het waarvoor die geselskap later bekend sou word. Hy was weer van 1785 tot 1798 direkteur van die Hamburg Nasionale Teater, waar hy baie van die toneelstukke geproduseer het wat hy in Wene geskryf het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Makaronesië

duimnael|Ligging van Makaronesië
duimnael|Kaart van Makaronesië
[duimnael|Vlae van die vier Makaronesiese argipels [Vlag van die Asore|Asore, Madeiraeilande, Kanariese Eilande en Kaap Verde]]

**Makaronesië** of **Makaronesiese eilande** (letterlik: "gelukkige" of "geseënde eilande"; afgelei van die Griekse woorde μάκαρ, *mákar* vir "gelukkig/geseënd" en νῆσος, *nḗsos* vir "eiland") is 'n biogeografiese streek, bestaande uit vier argipels van vulkaniese oorsprong wat in die Noord-Atlantiese Oseaan langs die weskuste van Afrika en Europa geleë is. Elke argipel bestaan uit 'n aantal eilande, gevorm van ondersese berge op die oseaanbodem wat oor die oseaan se oppervlak uitsteek. Die Makaronesiese eilande is verdeel tussen drie lande: Portugal, Spanje en Kaap Verde. Administratief val die eilande, wat tot Portugal en Spanje behoort, onder die Europese Unie; die eilandnasie Kaap Verde behoort tot die Afrika-unie. Geologies behoort Makaronesië tot die Afrikaplaat, insluitende die Asore wat op die ontmoetingspunt van die Eurasiese met die Amerikaanse plaat geleë is.

Ten spyte van die lang afstande heers ooreenkomste tussen die eilande se fauna en flora. Volgens die Europese Unie vorm die drie Europese argipels (dit wil se sonder Kaap Verde) 'n omgewingsstreek bekend as die Makaronesiese streek van Europa.

## Etimologie 
Die naam Makaronesië is deur die Engelse plantkundige Philip Barker Webb ingevoer; hy het vanaf 1835 tot 1850 saam met Sabin Berthelot en Alfred Moquin-Tandon *Histoire naturelle des Iles Canaries* gepubliseer. Die term is van die Antike Griekse geografieliteratuur ontleen, wat na die eilande buite die Middellandse See – wes van die Straat van Gibraltar – as μακάρων νῆσοι, *makáron nḗsoi*, "eilande van die geluksalige" verwys het (geleen aan die idees van *Elysium*, wat reeds digters in voor-antieke tyd as in die weste beskryf het). Die natuurkundiges van die vroeë tot middel-keiserlike tydperk (Plinius die ouere, Ptolemeus en ander) het tot agt van daardie eilande as die "eilande van die geluksalige" beskou.

Makaronesië word soms verkeerd gespel as "Makronesië" as gevolg van 'n valse analogie met Mikronesië, 'n argipel in die Stille Oseaan sonder enige verband met Makaronesië, wat onder andere die eilandnasie Gefedereerde State van Mikronesië huisves.

## Argipels 
Makaronesië bestaan uit vier hoofargipels. Hulle is, van noord tot suid:
*  (Portugal)
*  (Portugal), sluit die Selvagenseilande in
*  (Spanje)
* 

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Elkarien Fourie

**Elkarien Fourie** (30 April 1953 - ) is 'n vryskutjoernalis en skrywer wat byna nege jaar saam met haar man in China gewoon en gewerk het. welke haar tweede boek is. Sy het ook 'n jeugroman getiteld ''Dans op die Rand van 'n Krans* geskryf. Die Fouries het ook in Harare, Londen New York en Wene gewoon, en bly nou naby Franschhoek.

Kerneels Breytenbach skryf as volg oor haar nuutste boek: *"Wat 'n heerlike kennismaking met China! Elkarien Fourie se joernaal is 'n waardevolle tydsdokument wat my 'n week lank geboei het en teen die einde daarvan gelaat het met die gevoel dat ek nou meer begrip het vir hierdie antieke beskawing en sy moderne mutasie. Ek is verstom deur die dinge wat sy hier openbaar, want ek is een van daardie tipiese lesers met 'n stereotipe beeld van China. Daar is deurentyd 'n verteller aan die woord met 'n jonkheid van gees, 'n avontuurlus en nuuskierigheid wat 'n mens met 'n jong reisiger assosieer, maar terselfdertyd is die lewenswysheid ook merkbaar van iemand met baie meer deurleefde jare op haar kerfstok."

## Publikasies 
* ''Dans op die Rand van 'n Krans* (jeugroman)
* *Vat jou hele Hart - Kom saam na die Middelkoninkryk''  (reisjoernaal)

## Verwysings
Byeterapie

duimnael|regs|'n By wat nektar versamel

**Byeterapie** of **Apiterapie** (Engels: "Bee Therapy", "Apitherapy") is 'n tak van alternatiewe medisyne wat heuningbyprodukte gebruik, insluitend heuning, stuifmeel, propolis, koninklike jellie en byegif. Voorstanders van byeterapie maak aanspraak op die gesondheidsvoordele wat nie deur bewysgebaseerde medisyne ondersteun word nie. Dit word as 'n skynwetenskapplike behandeling beskou.

## Geskiedenis 
Verwysings na mediese eienskappe van byprodukte kan in Chinese, Koreaanse, Russiese, Egiptiese en Griekse tradisionele medisyne gevind word en byeterapie word beoefen sedert die tyd van Hippokrates. Die meer moderne studie van byeterapie, spesifiek diê van byegif, is begin deur die Oostenrykse dokter Philipp Terčin in 1888 toe hy geskryf het oor "'n besondere verbinding tussen die bysteek en die rumatiek." Meer onlangse alternatiewe geneeskundige praktyke word toegeskryf aan die Hongaarse dokter Bodog F. Beck wat in 1935 die uitdrukking *"byegifterapie"* bedink het, en die byeboer Charles Mraz (1905–1999) in die laaste helfte van die twintigste eeu. In 1957 het die Ministerie van Gesondheid van die USSR die gebruik van byegif goedgekeur om sekere kwale te behandel met die goedkeuring van die Russiese dokter Nikolay Artemov se "Instruksies vir Bysteekgifterapie".

## Mediese-eise 
Byeterapie word as alternatiewe medisyne vir verskeie gebruike bevorder, maar die gesondheidsaansprake daarvan word nie deur wetenskaplike bewyse ondersteun nie. Byegif of ander heuningbyprodukte is ondoeltreffend vir die behandeling of voorkoming van kanker.

In die algemeen is bewyse vir die gebruik van heuning in wondbehandeling van so 'n lae gehalte dat daar nie vaste gevolgtrekkings gemaak kan word nie. 

## Risiko's 
Daar is gereeld nadelige reaksies op byegifterapie. Gereelde blootstelling aan die gif kan ook lei tot artropatie (siekte van die gewrigte). In sensitiewe persone kan gifverbindings as allergene optree, wat 'n spektrum van allergiese reaksies kan veroorsaak wat wissel van ligte, plaaslike swelling tot ernstige sistemiese reaksies, anafilaktiese skok, of selfs die dood. Volgens akademici wat akupunktuur met lewende bye bestudeer het, is dit "onveilig en onaanvaarbaar".

## Sien ook 
*Bysteek
*The European Skeptics Podcast

## Verwysings
Hyundai Tau-enjin

Die Hyundai **Tau-enjin** is 'n 4.6&nbsp;L en 5.0&nbsp;L V8-enjinreeks wat in Ulsan, Suid-Korea vervaardig word. Dit het die Omega-enjin vervang. Die enjin word slegs ingespan in die luukse Hyundai Equus en Hyundai Genesis-perdekragvrate.

Die enjinblok en die silinderkop is van aluminium. Die 4,6-liter-weergawe open die reeks met 'n boor van 92 mm en 'n slag van 87 mm. Die 5,0 L-variant is uitgebrei tot 96 mm. Die luier-snelheid is 550 opm, met die 4,6 L-enjin styg dit tot 700 in die "parkeer" en die outomatiese stilstand. Die Tau-reeks is die enigste wat nie in Europa aangebied word nie, al die ander word ten minste gedeeltelik in Europa gebruik.

Al die enjins in die Tau-reeks word met 'n elektroniese versnellerpedaal beheer.

Die kragoordrag van die krukas na die silinderkop word uitgevoer deur middel van 'n onderhoudsvrye tydreëlketting; die hulpeenhede word met 'n tandketting aangedryf. Hiervoor word elke 30&nbsp;000 km 'n inspeksie beplan, en slegs indien nodig, vervang.

## Sien ook 
* Lys van Hyundai-enjins

## Verwysings
Hyundai Sigma-enjin

Die Hyundai **Sigma** enjinfamilie het met 'n eenvoudige **V6**-naam afgeskop. Enjininhoudsmaat strek van 2497 cc tot 3497 cc.

## Sien ook 
* Lys van Hyundai-enjins
Konrad Ekhof

**Konrad Ekhof** (volle name: *Hans Konrad Dieterich Ekhof*, - Ekhof word ook gespel as  Eckhof) ( 12 Augustus 1720, Hamburg, Denemarke  [nou in Duitsland] -  16 Junie 1778, Gota, Sakse-Gota, Duitsland) was ‘n akteur en regisseur wat saam met Caroline Neuber en Friedrich Schröder ‘n groot invloed uitgeoefen het op die ontwikkeling van ‘n Duitse teatertradisie.

In 1739 het Ekhof ‘n lid van die geselskap wat deur Johann Friedrich Schönemann bestuur was, geword. Die assosiasie sou meer as sewentien jaar duur. Ekhof het leidende rolle in Duitse vertalings van Franse toneelstukke gespeel. Gedurende die geselskap se tyd by Schwerin (1751–56) was plaaslike drama tot die repertoire bygevoeg, wat aan Ekhof ‘n geleentheid gebied het om in toneelstukke van George Lillo en Gotthold Lessing te speel. Teen 1752 was Ekhof die leidende akteur in Schönemann se geselskap, en een van die gewildste akteurs in Duitsland. Anders as baie van sy tydgenote wie se sukses eerder toegeskryf kan word aan hul fisiese teenwoordigheid op die verhoog as aan hul vaardighede as akteurs, was Ekhof klein van statuur en was sy prominensie grootliks die gevolg van harde werk en die bemeestering van sy kuns.

In Schwerin het Ekhof ‘n drama-akademie van stapel gestuur (1753) met gereelde vergaderings waarin hy en sy kollegas die uitdagings van die akteur se kuns en verantwoordelikheid bespreek het. Sy hoogaangeskrewenheid het waardigheid aan die vlugtige maar belangrike Hamburg Nasionale Teater verleen. Hy het die laaste drie jare van sy lewe in Gota bestee waar hy in beheer van die nuwe hofteater was. Ekhof was van die vroegste teoretici van die Duitse drama en was verantwoordelik vir ‘n vryer, meer natuurlike akteurstyl.

## Verwysings
Politecnico di Milano

Die ***Politecnico di Milano*** (akroniem: ***PoliMi***) is 'n openbare universiteit in die Noord-Italiaanse metropool Milaan wat in 1863 gevestig is. As 'n wetenskaplik-tegnologiese tersiêre instelling fokus PoliMi met sy akademiese opleiding en navorsing op drie makrovelde − ingenieurswetenskappe, argitektuur en industriële onderwerp. In al drie velde is die PoliMi, wat sy huidige naam sedert 1937 dra, een van die voorste tersiêre instellings in Europa. 'n Vrugbare samewerking met die sakewêreld en nywerheidsektor is op die basis van eksperimentele navorsing, tegnologie-ontwikkeling en -oordrag gevestig.
[duimnael|links|In April 2019 het *Wikimedia Italia* die kursus *Wikipedia, scienza e tecnologia per tutti* («Wikipedia, wetenskap en tegnologie vir almal») in samewerking met die *Politecnico di Milano* aangebied. Ingenieurstudente van PoliMi ut verskeie vakrigtings is uitgenooi om een of meer Wikipedia-artikels in [Italiaans te skryf]]
PoliMi beskik oor twee kampusse in Milaan, geleë in Bovisa en Città Studi, met 'n netwerk van verdere kampusse en skole in die administratiewe streke Lombardye en Emilia-Romagna − in Como, Cremona, Lecco, Mantua (Mantova) en Piacenza. 'n Oorsese kampus is in samewerking met die Universiteit Tongji in Sjanghai in die Volksrepubliek China gevestig.

## Bekende oudstudente 
* Gae Aulenti (argitektuur)
* Vittorio Gregotti (argitektuur, stadsbeplanning en argitektuurteorie)

## Eksterne skakels
Vittorio Gregotti

**Vittorio Gregotti** (* 10 Augustus 1927 in Novara; † 15 Maart 2020 in Milaan) was 'n Italiaanse argitek, stadsbeplanner en argitektuurteoretikus.
[duimnael|links|*Stadio Luigi Ferraris* in [Genua (1987−89)]]
[duimnael|links|*Centro Cultural de Belém* in [Lissabon, Portugal]]
duimnael|links|*Torhäuser Lützowstraße, Berlin-Tiergarten**Internationale Bauausstellung (IBA) 1987*
Gregotti, wat sy akademiese opleiding by die *Politecnico di Milano* ontvang het, het in 1974 sy ateljee *Gregotti Associati International* gevestig. Hy het professorale leerstoele in argitektoniese komposisie aan die *Università Iuav di Venezia* in Venesië (tot en met 2001 bekend as *Istituto Universitario di Architettura di Venezia*), en universiteite in Milaan en Palermo beklee.

Gregotti, was as en van die laaste verteenwoordigers van rasionalistiese boukuns in Italië, het eers op die ouderdom van 90 afgetree as argitek.

Vittorio Gregotti is op 15 Maart 2020 in Milaan se San Giuseppe-hospitaal oorlede nadat hy die Koronavirus opgedoen het. Hy word oorleef deur sy vrou Marina Mazza wat in dieselfde hospitaal behandel word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
; Onderhoude
----
* *Bauwelt 38.2014: Gregotti und Salvatore*
Biogeografie

[duimnael|Voorblad van [Alfred Russel Wallace se boek *The Geographical Distribution of Animals*.]]

**Biogeografie** is die studie van die verspreiding van spesies en ekostelsels in die geografiese ruimte en deur geologiese tyd. Organismes en biologiese gemeenskappe wissel gereeld op 'n geografiese vlak van breedtegraad, hoogte, isolasie en habitat.

Fitogeografie is die tak van biogeografie wat die verspreiding van plante bestudeer, en soögeografie is die tak wat die verspreiding van diere bestudeer.

Die wetenskaplike teorie van biogeografie spruit uit die werk van Alexander von Humboldt (1769–1859), Hewett Cottrell Watson (1804–1881), Alphonse de Candolle (1806–1893), Alfred Russel Wallace (1823–1913), Philip Lutley Sclater (1829–1913) en ander bioloë en ontdekkingsreisigers.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Konrad Henlein

**Konrad Henlein** (gebore op 6 Mei 1898, Maffersdorf bei Reichenberg, Boheme, Oostenryk-Hongarye [nou Liberec, Tsjeggië]; beswyk op 10 Mei 1945) was ‘n politikus van Sudeten-Duitsland wat voorspraak gemaak het vir die Duitse anneksasie van die Tsjeggo-Slowaakse Sudetenland area en wat tydens die Tweede Wêreldoorlog administratiewe poste in Nazi-geokkupeerde Tsjeggo-Slowakye gehou het.
Henlein het sy opvoeding by ‘n kommersiële akademie ontvang,‘n bankklerk, en later gimnastiese instrukteur, geword. Hy was vanaf 1923 tot 1933 die hoof van die Duitse gimnastiese beweging (“Deutsche Turnbewegung”) in Tsjeggo-Slowakye, toe hy na vore getree het as leier van die Sudeten-Duitse Tuisfront (“Sudetendeutsche Heimatfront”) wat in 1935 die tweede sterkste party in die Tsjeggiese Kamer geword het. Op 24 April 1938 het Henlein outonomie vir die Sudeten-Duitse areas geëis. Hy het op 1 September besoek afgelê aan Adolf Hitler en twee weke later, toe onluste in die Sudetenland uitgebreek het en krygswet afgekondig is die Tsjeggiese regering met ‘n ultimatum voorsien om die afkondiging te herroep. Die Tsjeggiese regering het die ultimatum geïgnoreer, en gevolglik het Henlein ‘n proklamasie uitgereik wat die afskeiding van die Sudeten-Duitse gebied aan Duitsland geëis het. Die regering het egter sy party vir aktiwiteite wat met hoogverraad verband hou opgeskort, waarna Henlein na Duitsland gevlug het ten einde arrestasie te vermy en om ‘n *Sudeten-Duitse Vrykorps* {*"Sudetendeutsches Freikorps"*) op die been te bring, wat na onderonsies op die grens gelei het soos wat die Duits-Tsjeggiese krisis sy hoogtepunt bereik het. Op 1 Oktober 1938, na die konferensie te München en die gevolglike sluiting van die München-ooreenkoms waarvolgens die Sudeten-Duitse areas aan Duitsland afgestaan is was Henlein as Duitse rykskommissaris (*"Reichskommissar"*) vir die Sudeten-Duitse gebied aangestel, en later as partyleier vir die Sudetenland-streek (*"Gauleiter"* en *"Reichsstatthalter"*). Teen die einde van die oorlog het hy selfmoord gepleeg terwyl hy in die Geallieerdes se aanhouding was.

## Verwysings
Paul Ernst

duimnael|Paul Ernst en sy familie in Weimar (1904)
**Paul Ernst** (volle name *Paul Karl Friedrich Ernst*, gebore op 7 Maart 1866, Elbingerode, Sakse, Duitsland, sterf op 13 Mei 1933, Sankt Georgen, Oostenryk) was ‘n Duitse skrywer wat veral bekend is om sy kortverhale en vir sy essays op filosofiese, ekonomiese en literêre probleme.

Ernst het vir die priesterskap studeer, maar het egter gou ontnugter geraak met teologie. Hy het ‘n militante Marxis, en die redakteur van die *Berliner Volkstribüne*, geword. Teen die draai van die eeu het hy egter sy Marxistiese bande herroep en die doktrine gerupidiëer in *“Der Zusammenbruch des Marxismus”* (1919; ‘Die Verval van Marxisme’). Hy het reeds vantevore sy antagonisme teenoor naturalisme in kuns uitgedruk, en ‘n beroep op die terugkeer na klassisisme in sy essay *“Der Weg zur Form”* (1906; ‘Die Weg na Vorm’) gemaak. Sy soeke na ewigdurende waarhede het hom deur die Duitse idealistiese filosofie teruggeneem na ‘n vorm van Christenskap wat hy gedramatiseer het in wat hy verlossings-drama genoem het, en wat die beste deur *Ariadne auf Naxos* (1912) gekarakteriseer word.

Alhoewel Ernst geglo het dat sy grootste literêre bydrae in die teater was, het hy deur sy romans gewild geword, maar slegs vir sy kortverhale kritiese lof ontvang. Die outobiografiese roman *“Der schmale Weg zum Glück”* (1904; ‘Die Smal Weg na Geluk’) het deur meer as tien uitgawes gegaan, en *“Jugenderinnerungen”* (1930; ‘Jeugherinneringe’) en *“Grün aus Trümmern”*, (1933) wat deur folkloristiese elemente geïnspireer is, was byna net so gewild. Sy bekendste versameling kortverhale is *“Komödianten- und Spitzbubengeschichten”* (1927; ‘Verhale van Komediante en Skurke’). *“Erdachte Gespräche”* (1921; ‘Verbeelde Gesprekke’) is sy bekendste essay-versameling.

## Werke
### Romans
**Der schmale Weg zum Glück*
**Das Glück von Lautenthal*
**Der Schatz im Morgenbrotstal*
**Saat auf Hoffnung*

### Novelles en verhale
**Der Tod des Cosimo*
**Komödianten- und Spitzbubengeschichten*
**Die Hochzeit*

### Drama
**Demetrios*
**Ariadne auf Naxos*
**Canossa*
**Brunhild*
**Zwei Weiber*
**Would-be Hamlet*
**Der Erbe*
**Die Verlobung*
**Das Kind der Polizei*
**Des Adels Stolz*
**Die Äbtissin von Jouarre*
**Der Sterbende*

### Essays
**Der Weg zur Form*
**Zusammenbruch des Idealismus*(1918), (1931)
**Zusammenbruch des Marxismus* (1919)
**Grundlagen der neuen Gesellschaft*

## Eksterne skakels
*Paul Ernst Genootskap 

## Verwysings
Igor Oistrakh

[duimnael|Igor Oistrakh (regs) in 1957 met sy vader David (links) en dirigent [Franz Konwitschny]]
**Igor Davidovich Oistrakh** (Oekraïens: Ігор Давидович Ойстрах; Russies: И́горь Дави́дович О́йстрах; gebore op 27 April 1931) is 'n Russiese violis.

## Lewe en loopbaan
Oistrakh was in Odessa, Oekraïne (toe deel van die Sowjetunie) gebore en is die seun van Tamara Rotareva en die violis David Oistrakh. Hy het die Sentrale Musiekskool in Moskou bygewoon en sy konsertbuiging in 1948 gemaak. Van 1949 tot 1955 het hy by die Moskou Staat Tsjaikofski Konservatoria gestudeer en in 1949 die Internasionale Vioolkompetisie in Boedapest gewen asook die *Henryk Wieniawski Vioolkompetisie* in Poznań in 1952. Hy het daarna in 1958 by die fakulteit van die Konservatoria aangesluit en in 1965 'n lektor daar geword. Oistrakh hou sedert 1996 die pos van Professor van die Koninklike Konservatoria van Brussel.

Oistrakh het gereeld internasionaal as beide solis, in gesamentlike uitvoerings met sy vader, of met sy vader as dirigent, opgetree. Hy is bekend om sy nugtere en modernistiese interpretasies. 

Die asteroïde 42516 Oistrach is ter ere van hom en sy vader vernoem.

## Verwysings
## Eksterne skakels
* Igor Oistrakh. AllMusic.com
* Igor Oistrakh (Viool, dirigent). Bach Kantates Webtuite
Mkhondo NU

**Mkhondo NU** beslaan die landelike gebied van Mkhondo Plaaslike Munisipaliteit in die Gert Sibande-distriksmunisipaliteit. Die oppervlak behels al die dele wat nie onder 'n formele nedersetting van enige grootte resorteer nie.
Benjamin Frith

**Benjamin Frith** (gebore in 1957 in *South Yorkshire*) is 'n Britse klassieke pianis.

Hy is aan die Universiteit van Leeds opgelei en het in 1979 'n BA-graad in musiek behaal. Daarna studeer hy onder Fanny Waterman en verower  vroeg in sy loopbaan verskeie toekennings, waaronder die goue medalje by die 1989 Rubinstein Klavierkompetisie in Israel in 1989. Hy het ook op die ouderdom van slegs 14 jaar die Dudley-klavierkompetisie gewen. Hy het met vele van die wêreld se beste orkeste, waaronder die Berliner Philharmoniker, Israel Filharmoniese Orkes, die Stad van Birmingham Simfonieorkes, Poolse Nasionale Radio-simfonieorkes en die BBC Filharmoniese orkes, verskyn. Hy het saam met talle vooraanstaande dirigente soos Zubin Mehta, Antoni Wit, Vasary, Skrowaczewski, Bamert, Atzman en Barry Wordsworth gewerk.Sy repertoire wissel van Bach tot Tippett en sluit meer as 50 concertos in. Hy het die volledige klavierconcertos van John Field opgeneem en gedurende 2002 het nommers 5 en 6 daarvan die top van die speellyste gehaal. Sedertdien het Frith ook al Field se Nokturnes vir solo-klavier opgeneem. Sy plaat van die Davidsbundlertänze van Schumann is as die top aanbeveling op die Radio 3 “Building a Library” -program gekies. Vyf van sy plate is in die Gramophone - *Best CD Guide* opgeneem, en in reaksie op sy opname van die Diabelli Variasies het die Gramophone-kritikus Richard Osborne geskryf “hy beskik oor formidabele talente, beide musikaal sowel as tegnies. Ek sou inderdaad sover gaan as om voor te stel dat daar nog nie 'n beter Diabelli op cd van 'n jong pianis gemaak was sedert die klassieke opname deur die agt-en-twintigjarige Stephen Kovacevich in 1968 nie." 'n Onlangse opname van 'n seleksie van Scarlatti sonates is in die *BBC Music Magazine* soos volg beskryf: “Benjamin Frith is 'n geïnspireerde keuse vir die vyfde plaat van die Naxos-siklus, 'n dwingende voorstander van die klavier wat die musiek na 'n nuwe medium transponeer, met sy kapitalisering van die klavier se vermoë om 'n niksseggende deeltjie uit te kies en te transformeer, dinamiek te vorm en teksture in subtiele pedaalwerk neer te lê, sonder om ooit Scarlatti te verdraai en verwring - beslis 'n plaat om die mees hardnekkige puris te oorreed en te verras.

Hy is lid van die Gould Klaviertrio, en is 'n tutor aan die *Royal Northern College of Music* in Manchester.

## Eksterne skakels
* Kunstenaar se biografie by Naxos
Ernst Barlach

duimnael|'n jong Ernst Barlach.
**Ernst Barlach** (gebore op 2 Januarie 1870, Wedel, Duitsland, sterf op 24 Oktober 1938, Güstrow, Duitsland) was ‘n uitmuntende beeldhouer van die Ekspressionistiese beweging, wie se styl dikwels al  “modern Goties” genoem is. Barlach het ook geëksperimenteer met grafiese kuns en as dramaturg, en sy werk hou dikwels met menslike lyding verband. 
Barlach het in Hamburg, Duitsland kuns studeer, en ook later in Dresden en Parys. Hy is vroeg in sy loopbaan deur Jugendstil, Duitsland se Art Nouveau-styl beïnvloed. Hy het tussen die najaging van beeldhou en die dekoratiewe kunste gehuiwer. In 1906 het hy na Rusland gereis waar die sterk liggame en uitdrukkingsvolle, ruwe gelaatstrekke van die lyfeienes sy toewyding aan beeldhou en aan die ontwikkeling van sy volwasse styl gestimuleer het, welke op karakteristieke wyse prominensie verleen aan lywige, monumentale figure in gelade bekleding. In werke soos Die Eenselwige Een (1911) word details van die figure uitgeskakel, en kom die massiewe vorme voor asof hulle gereed is om met ingehoue energie te ontplof. Barlach het deur sy voorkeur aan hout ‘n ruwe, rof-saamgestelde kwaliteit verkry; te wete die materiaal wat in laat-Gotiese beeldhou gebruik is. Selfs toe hy met ander, meer kontemporêre materiale gewerk het, soos in sy brons ‘’Dood’’, (1925) het hy dikwels die rou eienskappe van hout-beeldhouwerk nagemaak ten einde ‘n meer ruwe, hardhandige, effek te verkry.
Om en by 1910 het Barlach begin om ‘n loopbaan as dramaturg na te jaag. Sy mees noemenswaardige dramas, ‘’”Der tote Tag”’’ (1912; “Die Gestorwe Dag”) en ‘’”Der Findling”’’ (1922) kombineer simbolisme en realisme om die tragiese vergeefsheid en sinloosheid van die bestaan uit te beeld. Hy het dikwels houtstukke en litograwe geskep om sy werk te vergesel.
Barlach het in die 1920s en vroeë 1930s groot beroemdheid verkry toe hy onder andere die gevierde oorlogs-gedenktekens in Magdeburg en Hamburg en die religieuse figure vir die Kerk van Sint Katrina in Lübeck (almal in Duitsland) uitgevoer het. Alhoewel sy werk onder die regering van die Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty van Duitse museums verwyder is en as “afvallige kuns” bestempel is, was sy talente na die Tweede Wêreldoorlog weereens erken. Barlach se voormalige ateljee in Güstrow, Duitsland is in ‘n museum omskep, en die Ernst Barlach Huis in Hamburg vertoon uitstallings van sy beeldhouwerk, tekeninge en drukke.

## Verwysings
Bostelegrafie

**Bostelegrafie** is die verspreiding van boodskappe deur middel van seine gegee met 'n tamboer. Dit is veral gebruik in verafgeleë, afgesonderde en ylbevolkte gebiede. Die tamboer was 'n uitgeholde boomstam van 4 meter lank. In die gemeenskap was die trom 'n belangrike stuk stameiendom en die tromslaner het 'n hoë aansien geniet. 

Die misterieuse klanke van die bostelegraaf is vir eeue in Afrika gehoor. 'n Tamboerslaner wat 'n boodskap hoor, herhaal op sy beurt die berig. So is dit van dorp tot dorp versprei. Nuusoordrag met die bostelegraaf was nie soos die heliograaf van sonlig afhanklik nie. 

Tot vroeg in die 20ste eeu was die radio nog onbekend in die verre en geïsoleerde dele van Afrika. Bostelegrafie was egter beperk tot sake waarmee die gebruikers bekend was. Alledaagse onderwerpe was feeste, jagtogte, visvang, siektes, geboortes, sterfgevalle, beskikbaarheid van hout en voorrade in die nabysynde winkel. As daar blanke jagters in aantog  was, was dit gou wyd bekend. Die taal wat gebruik is, was nie 'n soort Morse-kode nie en daarom kon tromslaners nie idees versprei nie en ook nie die name van mense waarmee hulle onbekend was nie. 

Elke streek het waarskynlik sy eie gebruikskode vir die bostelegraaf ontwikkel. Stamme in grensgebiede het deur die jare heen hul bure se kode aangeleer. So kon boodskappe van groot belang oor die hele Afrika versprei word. Baie blanke amptenare het byvoorbeeld van die dood van koningin Victoria by hul personeel gehoor, want die bostelegraaf was vinniger met die nuusverspreiding as die koloniste se kommunikasienetwerk. 

## Bibliografie 
*Green, Lawrence G.: The Gates of Distance. In: A decent fellow doesn't work. Experiences of an easy-going traveller in search of pleasure, interesting people and places inside and outside Southern Africa - with a little wisdom gathered on the way. Kaapstad: Howard Timmins, 1982. 
*Green, Lawrence G.: Old Africa untamed. Kaapstad: Howard Timmins, 1974. 
*Green, Lawrence G.: Under a sky like flame. Kaapstad: Howard B. Timmins,1954.
Eed in Vyf Artikels

duimnael|regs|200px|Die Eed soos amptelik gepubliseer.
duimnael|regs|200px|Die Eed soos dit verskyn in die Amptelike blad van die Keiserlike Regering van Japan (insluitend anneks).
Die **Eed in Vyf Artikels** (Japannees: 五箇条の御誓文 | gokajō no goseimon) was die fundamentele beleid van die Meiji-regering. Dit is op 6 April 1868 by die Keiserlike Kasteel van Kioto afgekondig by die betowering van Keiser Meiji. Die eed het die hoofdoelstellings uiteengesit, en die plan van aksie wat gevolg moet word tydens die regering van keiser Meiji. En stel die wettige stadium vir die modernisering van Japan in. Dit het ook 'n proses van verstedeliking begin, aangesien mense van alle klasse nou vry was om van werk te verander. Baie mense na die stad verhuis vir beter werk. Dit het invloedrykend gebly gedurende die Meiji-tydperk tot in die twintigste eeu, en kan beskou word as die eerste grondwet van moderne Japan.

## Die Eed  
Soos die naam aandui, bestaan die teks van die Eed uit vyf klousules:

Met hierdie eed stel ons die vestiging van die nasionale welvaart op 'n breë basis en die opstel van 'n grondwet en wette as doel.
# Daar sal uitgebreide beraadslagings gehou word en in die beraad sal daar oor alle staatsake besluit word.
# Alle klasse, hoog en laag, sal verenig wees en saam die administrasie van die staat uitvoer.
# Almal, staatsamptenare, samoerai en gewone mense, kan hul eie doelwitte nastreef, sodat daar geen ontevredenheid sal wees nie.
# Ou gewoontes word laat vaar, en alles sal gebaseer wees op die reëls van geregtigheid.
# Kennis sal oor die hele wêreld gesoek word, sodat die Ryk verder kan ontwikkel en versterk.

"Ons land probeer 'n hervorming implementeer soos nog nooit tevore gedoen nie. Ek belowe die gode van hemel en aarde dat ek hierdie nasionale beleid sal implementeer en die nasie sal beskerm. My onderdane ook, streef die bereiking van hierdie doel na."

## Sien ook 
* Geskiedenis van Japan

## Bronne 
* Vande Walle, Willy, en Hans Coppens. *Geschiedenis van het Moderne Japan*. Leuven: Katholieke Universiteit Leuven, 2003.
* McClain, James L. *Japan: A Modern History*. W. W. Norton & Company, 2001 (2001).
* 
* 
* Jansen, Marius B.  (2000). *The Making of Modern Japan.* Cambridge: Harvard University Press. ; OCLC 44090600
* Keene, Donald. (2002). *Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912.* New York: Columbia University Press. ; OCLC 46731178
* 

## Verwysings
Geskiedenis van antieke Israel en Juda

[240px|thumb|'n Benaderde kaart van die Koninkryk Israel (in blou), die [Koninkryk Juda (in geel) en hulle bure (in taan) in die Ystertydperk (9de eeu&nbsp;v.C.).]]

Die **geskiedenis van antieke Israel en Juda** begin in die laat Bronstydperk en vroeë Ystertydperk in die Suid-Levant in Wes-Asië. Die vroegste bekende verwysing na "Israel" as 'n volk of stamfederasie is op die Merneptah-stele, 'n inskripsie uit antieke Egipte wat dateer uit omstreeks 1208&nbsp;v.C., maar die groep kan ouer wees. Volgens moderne argeologie het die antieke Israeliese kultuur uit die ouer Kanaänitiese beskawing ontwikkel. Twee verwante Israeliese koninkryke, die Koninkryk Israel en die Koninkryk Juda, het teen Ystertydperk&nbsp;II in die streek bestaan.

Volgens die Hebreeuse Bybel het 'n "Verenigde Koninkryk" (met Israel en Juda) al in die 11de eeu&nbsp;v.C. bestaan onder konings Saul, Dawid en Salomo. Dit het later in twee verdeel: Israel, met die stede Sigem en Samaria, in die noorde en Juda, met Jerusalem en die Joodse Tempel, in die suide. Oor die geskiedkundige bestaan van die Verenigde Koninkryk word gedebatteer, omdat daar geen argeologiese bewyse daarvoor is nie, maar geleerdes stem saam dat Israel en Juda teen onderskeidelik 900&nbsp;v.C. en 850&nbsp;v.C. as aparte koninkryke bestaan het.

Die Koninkryk Israel is omstreeks 720&nbsp;v.C. verwoes, toe dit deur die Nieu-Assiriese Ryk verower is. Hoewel Juda in dié tyd voortbestaan het, het dit 'n vasalstaat van eers die Nieu-Assiriese Ryk en toe die Nieu-Babiloniese Ryk geword het. Joodse opstande teen die Babiloniërs het egter gelei tot die vernietiging van Juda in 586&nbsp;v.C. onder die leierskap van koning Nebukadnesar II. Volgens die Bybelse weergawe het Nebukadnesar se leërs Jerusalem beleër en dit het gelei tot die verwoesting van Salomo se Tempel en die verbanning van die Jode na Babilon. Dié voorval word ook in die *Babiloniese Kroniek* genoem.  

Dit het geëindig met die val van Babilon omstreeks 538&nbsp;v.C. aan die hand van die Achaemenidiese Ryk. Daarna het koning Kores die Grote die verbanne Jode na Juda laat terugkeer. In dié tyd is die Tweede Tempel in die plek van Salomo se verwoeste tempel gebou.

## Verwysings
## Skakels
Wikimania

links|duimnael|400x400px|Wêreldkaart van Wikimania se gasheerstede en -lande
duimnael|Wikimania se kenteken
[duimnael|Deelnemers van die Wikimania 2009 in [Buenos Aires, Argentinië]]
[duimnael|Sluitingseremonie 2013 in [Hongkong, Volksrepubliek China]]
[duimnael|Besprekings tydens die Wikimania 2018 in [Kaapstad oor Wikimania en die betekenis van Ubuntu]]

Die term **Wikimania** verwys na 'n internasionale konferensie, wat sedert 2005 deur die Wikimedia-stigting jaarliks op verskillende plekke gehou word.

## Doelstelling 
Die byeenkoms, wat deur die pers dikwels "Wikipedia se jaarvergadering" genoem word, dien as forum vir gesprekke tussen aktiewe gemeenskapslede, wetenskaplikes en ingenieurs, waartydens oor die toekomstige strategieë van die verskeie Wikimediaprojekte gesels word.

Gereelde onderwerpe is nuwe tegniese benaderings, die strategiese belyning van projekte, nuwe toepassings en samewerking, maatreëls teen einde van gehalteversekering, kwessies van lisensiëring, onlangse gebeurtenisse asook die projekte se openbare persepsie.

## Konferensies 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* wikimania.org (stuur na die huidige Wikimaniabladsy aan)
Het Nederduitsch Zuid-Afrikaansch Tydschrift

***Het Nederduitsch Zuid-Afrikaansch Tydschrift*** (*NZAT*) was 'n Calvinistiese kultuurtydskrif wat in 1824 deur Ds. Abraham Faure op die been gebring is en tot 1843 tweemaandeliks verskyn het. Antoine Changuion was ook vanaf 1833 op die redaksie.

## Agtergrond 
Die meeste Kaaps-Hollandse jongmanne sou gewoonlik na Nederland gaan om daar te studeer, al het die verbintenis tussen die  Kaaps-Hollandse kerk en die Nederlandse kerk amptelik nie meer bestaan nie. Moontlik diep onder die indruk van die groot sendingswerk oorsee, het Abraham Faure sy opleiding voortgesit in Gosport, Engeland, en daar diepgaande kennis met die Evangeliese tradisie opgedoen, waarna hy verdere opleiding in Nederland ontvang.

## Boekdele 
## Verwysings
Majas

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die historiese beskawing, sien Maja, vir hul taal, sien Majaans, en vir die taalfamilie, sien Majatale.*

Die **Majas** (Majaans: ''maaya'ob*, Spaans: *mayas'') is 'n etniese groep van inheemse mense in Meso-Amerika. Hulle bewoon die suidelike Meksiko en die noordelike Sentraal-Amerika (Guatemala, Belize, El Salvador en Honduras). Die oorkoepelende term "Maja" is 'n kollektiewe benaming wat na 29 inheemse volke van die streek verwys wat 'n graad van kulturele en taalkundige erfenis deel; die term omvat egter baie verskillende bevolkingsgroepe, samelewings en etniese groepe waarvan elkeen oor sy eie tradisies, kulturele en historiese identiteit beskik.

duimnael|links|Jong Majavroue in tradisionele klere, Antigua, Department Sacatepéquez, Guatemala
[duimnael|links|Verspreiding van [Majatale in Sentraal-Amerika]]
Volgens ramings aan die begin van die 21ste eeu bly sowat ses miljoen Majas in die streek. het padre Francisco Ximenez, wat in 1688 Guatemala bereik het, 'n oorgeblewe teks getrou gekopieer en aan die besitters teruggee. Dit is noemenswaardig, want dit moes – volgens die eertydse wette – aan die Inkwisisie oorgedra en vernietig word. Danksy hierdie boek kan wetenskaplikes meer oor die beskawing van die Majas te wete kom.

## Kleding 
duimnael|Guatemalteekse meisies in die kleredrag van Santa Catharina Palopo
Die Majas is veral bekend vir hul helderkleurige soorte tekstiel, gemaak van gare. Hierdie tekstiel word geweef en dikwels verder geborduur in onder meer kappies, (oor)hemde en rompe. Elke dorp het sy eie kenmerkende patroon. Die foto regs toon twee vroue uit Santa Catharina Palopo, 'n dorpie by die Atitlan-meer. Die Majas se damesklere bestaan tradisioneel uit 'n bloes (kappie) en 'n lang romp.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  
*  
*  : *Maya wijsheid voor je levenspad* (2011), 
*  Wolfgang Cordan: Popol Vuh, ''het boek van de raad, Mythe en geschiedenis van de Maya's'' (1977), 

## Eksterne skakels 
*