open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Groep van Sowjet-magte in Duitsland

200px
**Groep van Sowjet-magte in Duitsland**

**Группа советских войск в Германии**

----
**Aktiewe jare**  
26 Maart 1954 - 31 Augustus 1994

----

**Land**
20px Sowjetunie

----

**Strydmag**
Sowjet-leër
180px
180px
Landmagte • lugmag

----

**Hoofkwartier**
Wünsdorf

----

**Militêre betrokkenheid**

180px
'n Sowjetse tenk in Oos-Berlyn tydens die Oos-Duitse werkersopstand op 17 Junie 1953
Praagse Lente

Die **Groep van Sowjet-magte in Duitsland** (Duits: *Gruppe der Sowjetischen Streitkräfte in Deutschland*, kort *GSSD*, Russies: Группа советских войск в Германии, *Gruppa sowjetskich wojsk w Germanii*) was afdelings van die land- en lugmag van die Sowjet-leër (*Rooi Leër*) wat tussen 1954 en 1994 in die Sowjet-besettingsone, die Duitse Demokratiese Republiek (DDR) en die Bondsrepubliek Duitsland gestasioneer was. 

Die Sowjet-magte in die DDR was die grootste kontingent van troepe wat ooit deur 'n besettingsmag in die buiteland onderhou is. Vanaf 1988 tot hulle onttrekking in 1994 het hulle amptelik as "Wesgroep van die Troepe" (kort WGT, Russies: *Западная группа войск*, *Sapadnaja gruppa wojsk*) bekend gestaan.
Sentraal-Afrika Tyd

Die **Sentraal-Afrika Tyd** (SAT) (Engels: *Central Africa Time*) is 'n tydsone wat twee ure voor Gekoördineerde Universele Tyd is (met ander woorde UTC+2). 'n Aantal lande in sentraal Afrika val in die tydsone. Die tydsone kom ooreen met Suid-Afrikaanse Standaardtyd en Oos-Europese Tyd.

Vanweë hierdie lande se ligging naby die ewenaar word somertyd nie waargeneem nie. Die teoretiese sone vir Sentraal-Afrika Tyd loop van 22,5° oosterlengte tot 37,5° oosterlengte.

Die lande wat SAT gebruik is:
* 
* 
* 
*  (oostelike deel)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Shurugwi

**Shurugwi** (voorheen bekend as *Selukwe*) is 'n nedersetting in die Midlands-provinsie, in Zimbabwe. Die dorp is in 1899 gestig en volgens die 1992-sensus het Shurugwi 'n bevolking van 16&nbsp;138 gehad.
Mvuma

**Mvuma** of **Umvuma** is 'n nedersetting in die Midlands-provinsie, in Zimbabwe. Die dorp lê sowat 192&nbsp;km van Harare af.
Wes-Afrika Tyd

**Wes-Afrika Tyd** of **WAT** (Engels: *West Africa Time*) is 'n tydsone wat een uur voor Gekoördineerde Universele Tyd is (met ander woorde UTC+1). 'n Groot aantal lande in die westelike deel van sentraal Afrika val in hierdie tydsone.

Die teoretiese sone strek van 7,5° oosterlengte tot 22,5° oosterlengte.

Die meeste lande in die gebied is naby die ewenaar geleë, waar daar nie 'n groot verandering in die daglengte is nie, sodat somertyd nie waargeneem word nie. Die enigste uitsondering is Namibië wat van September tot April onder die **Wes-Afrika Somertyd** val.

Lande wat onder die Wes-Afrika tyd val:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  (westelike deel)
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Pietie Victor

**Peter Daniel Victor** (Wynberg, 18 Augustus 1935 - Durbanville, 19 September 2003) was 'n leraar in die Nederduitse Gereformeerde Kerk wat wyd bekend was vir sy werk onder haweloses en sy onomwonde politieke oortuigings. Hy is op 19 September 2003 tydens 'n skietgeveg met rowers in Durbanville doodgeskiet toe hy sy buurvrou probeer help het.

Victor het in Wynberg en Observatory op die Kaapse Skiereiland grootgeword. Hy was die derde van die vier kinders van Johannes Jacobus Victor, self die jongste van tien kinders, gebore op sy ouers se plaas in die Moordenaarskaroo, wat hulle tydens die Anglo-Boereoorlog verloor het. Sy moeder was Adriana Maria Prins, die oudste van twee kinders wat op Ceres grootgeword het. Ná matriek het sy vader Kaap toe getrek waar hy by die Kaapse stadsraad gaan werk het en ná jare lange diens as hoof van die tekenaarskantoor (elektries) afgetree het. 

As kind was Victor baie siek weens asma, allergieë en 'n longkwaal en dokters het nie gedink hy so 'n volwasse leeftyd bereik nie, maar hy was van kleins af 'n vegter en het heeltemal herstel. Later het hy vir die eerstespan rugby gespeel en op die atletiekbaan talle rekords laat spat. Hy het sy skoolopleiding aan die Laerskool Nassau in Observatory begin en aan die Hoërskool Nassau in Mowbray in 1952 voltooi. Die skoolleuse, "Ek sal handhaaf", het ook sy lewensleuse geword. In Wynberg was hy voorsitter van die KJV, koorlid en voorsitter van die grootste volkspele-laer in die gebied. In die geskiedkundige NG gemeente Wynberg was hy diaken, ouderling en later predikant.

Victor is op 21 Mei 1960 getroud met Anna Aletta Prins in die NG kerk Wellington-Noord. Annette is 'n gekwalifiseerde maatskaplike werker wat haar man bygestaan en ondersteun het. Twee dogters is uit die huwelik gebore. Dr. Lizann Victor is 'n dokter in Kaapstad en Madri Gerber 'n boekhouer in Nederland. Albei dogters het aan die Hoërskool Groote Schuur in Nuweland gematrikuleer.

Victor het in 1971 ná sy studie aan die Universiteit van Stellenbosch die NG Kerk se straatwerkaksie begin, eers in die St. Stephen's-kerk en later in die Trovato-rehabilitasiesentrum in Wynberg. Hy was van 1985 tot 1996 leraar van die NG gemeente Wynberg.

## Eksterne skakels 
* Die Burger, 24 September 2003
* News24.com, 3 Augustus 2005 
* Agtergrond van Straatwerk
Wanderungen durch die Mark Brandenburg

200px
**Wanderungen durch die Mark Brandenburg**

----
**Beskrywing van landskappe, nedersettings en hul bewoners, geskiedenis en legendes van die Mark Brandenburg** 

----

**Geskryf deur**
**Theodor Fontane** 
200px

----

**Publikasie**
1862-1889

----

**Literêre stroming**
RealismeReisliteratuur

----

**Boekdele**
160px
*Die Grafschaft Ruppin (1862)*
160px
*Das Oderland (1863)*
160px
*Havelland (1873)*
160px
*Spreeland (1886)*
160px
*Fünf Schlösser (1889)*

***Wanderungen durch die Mark Brandenburg*** ("Staptoere deur die Mark Brandenburg") is die omvangrykste werk van die Duitse skrywer Theodor Fontane (1819-1898). In vyf boekdele beskryf hy kastele, kloosters, nedersettings en landskappe van die Mark Brandenburg, sy bewoners en sy geskiedenis. Die werk, wat tussen 1862 en 1889 gepubliseer is, het uitdrukking aan die groeiende nasionale bewussyn in Pruise en aan die Romantiek gegee.

Die indrukke, wat Fontane tydens sy skryfwerk gekry het, sou net soos die historiese kennis, wat hy opgedoen het, die basis vir sy latere groot romans soos *Effi Briest* of *Der Stechlin* vorm.
Zhengzhou

**Zhengzhou** (Chinees: 郑州, *Zhèngzhōu Shì*) is die hoofstad van die provinsie Henan in die Volksrepubliek China met 'n bevolking van sowat 8&nbsp;626&nbsp;000 en 'n oppervlakte van 7&nbsp;507&nbsp;km².

## Susterstede 
*  Cluj-Napoca, Roemenië
Tete

links|250px|duimnael|Brug naby Tete
**Tete** is die hoofstad van die Tete provinsie, in noordwestelike Mosambiek.
Theodor Fontane

200px
**Theodor Fontane**

**Duitse joernalis en skrywer**

----
**Handtekening**  
180px

----

**Literêre stroming**
Poëtiese realismeBurgerlike realisme

----

**Beduidende werke**
140px
*Effi Briest**Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland**Wanderungen durch die Mark Brandenburg**Frau Jenny Treibel*''Die Brück' am Tay**Der Stechlin*

----

**Afrikaanse vertalings**

*Meneer Ribbeck van Ribbeck van die platteland (1990)* 

----

**Literêre verenigings en instellings**
**Theodor Fontane Gesellschaft*  Potsdam, Duitsland
**Theodor-Fontane-Archiv*  Potsdam, Duitsland

----

**Museums**
*Stadtmuseum Berlin'', Berlyn, Duitsland

**Theodor Fontane** (* 30 Desember 1819 in Neuruppin; † 20 September 1898 in Berlyn) was 'n Duitse skrywer en apteker. Hy word as die beduidendste Duitse verteenwoordiger van die poëtiese realisme beskou.

Fontane was van Hugenote-afkoms en was tussen 1850 en 1859 as joernalis vir die Pruisiese regering werksaam, onder meer as verslaggewer in Engeland (in 1852 en vanaf 1855 tot 1859). In 1860 het hy redakteur by die dagblad *Neue Preußische Zeitung* geword - 'n pos wat hy tien jaar lank beklee het. Hy was oorlogsverslaggewer in die oorloë van 1864, 1866 en 1870/71. Tussen 1870 en 1889 was hy as teaterkritikus by die *Vossische Zeitung* werksaam.

Fontane het sy literêre loopbaan met ballades begin wat sterk deur heroïese Pruise-liedere en Engels-Skotse ballades beïnvloed is. Beduidende werke uit hierdie vroeë periode sluit *Der alte Zieten* (1847) en *Archibald Douglas* (1854) in. In sy latere liriese werke staan gewone mense en stemmingsbeelde sentraal, so in ''Die Brück' am Tay* (1880), *John Maynard* (1886) en *Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland* (1889).

Sy wandeltogte deur sy geboortestreek (*Wanderungen durch die Mark Brandenburg'') is in die styl van literêr-joernalistieke reis-feuilletons geskryf en word by die belangrikste 19de eeuse voorbeelde van dié genre gereken. Egverhoudings en salonromans vorm net soos novelles vanaf 1879 die kern van sy literêre werk en het van Fontane die belangrikste verteenwoordiger van die burgerlike realisme gemaak. In hierdie romans het Fontane as eietydse waarnemer 'n kritiese oog op die Pruisiese samelewing as standestaat met vaste konvensies en morele opvattings waaraan die persoonlike strewe na geluk steeds ondergeskik is. Bekende romans in hierdie periode is *Vor dem Sturm* (1878), ''L'Adultera* (1882), *Schach von Wuthenow* (1888), *Irrungen, Wirrungen* (1888), *Stine* (1890), *Frau Jenny Treibel* (1892), *Effi Briest* (1895) en *Der Stechlin* (1899).

Fontane se verteltrant, wat rigtingwysend vir die Europese roman sou word, lê die klemtoon eerder op breedvoerige dialoë tussen sy romankarakters as op hulle handelinge. In 1842 het Fontane William Shakespeare se *Hamlet'' in Duits vertaal. Fontane se briefwisselinge is eweneens gepubliseer. 'n Aantal Duitse toekennings vir kuns en literatuur is na Theodor Fontane vernoem.
NG gemeente Mariental

regs|duimnael|160px|Ds. Pieter Jacobus Conradie, leraar van 1904 tot 1905.
duimnael|links|240px|Die NG kerk Mariental.
duimnael|regs|160px|Ds. C.W. Retief, leraar van 1909 tot 1911.
[duimnael|regs|160px|Eerw. (later ds.) E.J. Leonard het van 1911 as sendeling in [Suidwes-Afrika gewerk het en is in 1932 as predikant gelegitimeer, toe hy leraar van die Gibeon geword het.]]
regs|160px|duimnael|Ds. E.H. van den Berg, leraar van 1960 tot 1962.

Die **NG gemeente Mariental** is die oudste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Namibië en is in 1898 as die gemeente Gibeon gestig.

Eerw. E.J. Leonard, na wie die NG gemeente Leonard en die dorpie Leonardville genoem is, was die eerste leraar van die gemeente en het 'n aantal jare die hele destydse Suidwes-Afrika as sy gemeente gehad. Ná die stigting van die gemeente Moria, later bekend as NG gemeente Otjiwarongo, het die ontsaglike groot gemeente steeds die hele suide van die gebied beslaan. Keetmanshoop is maar eers in 1924 afgestig, maar selfs daarna was die oppervlakte groter as die hele Vrystaat. Sedert 1944 is drie gemeentes kort na mekaar afgestig: Leonard (1944), Maltahöhe (1946) en Gochas (1950). Steeds was daar, buiten die hoofdorp Mariental, toe nog vyf wyke waar dienste gehou is.

Die gemeente se destydse naam, Gibeon, is afgelei van 'n klein nedersetting wat mettertyd net 'n wyk van die gemeente geword het toe die middelpunt van die gemeente na Mariental verskuif het.

Eerw. Leonard het in 1932 die status van predikant gekry. Tot in 1938 was hy alleen werksaam in die gemeente, maar in daardie jaar word ds. T.J. Potgieter as medeleraar beroep. Hy het toe tot in Oktober 1947 in die gemeente gestaan. Van Augustus 1948 het ds. M.N. van Rensburg die gemeente bedien. 

Gibeon was die eerste gemeente van die NG Kerk in Suidwes-Afrika wat sendingwerk gedoen het onder die bruin mense wat uit die Unie hierheen gekom het. Die gemeente het teen 1952 £600 per jaar net aan plaaslike sending bestee.

## Enkele leraars 
* Pieter Jacobus Conradie, 1904 - 1905
* Charl Wynand Retief, 1909 - 1911
* Karel Wynand le Roux, 1925 - 1929, waarna NG gemeente Windhoek tot 1946, toe hy emeriteer
* Edward Johannes Leonard, 1932 - 20 Januarie 1939 (in die amp oorlede)
* Johannes Theodorus Potgier, 1939 (blykbaar in dieselfde jaar na Okahandja vertrek)
* Michael Nicolaas Janse van Rensburg, 1948 - ?
* Nicolaas Johannes Mostert, 1952 - 1958
* Andreas Gerhardus du Toit, 1957 - 1960
* Ernst Hendrik van den Berg, 1960 tot 1962
* Daniël Christiaan Esterhuyse, 1968 - 1975
* Jacobus Petrus Jooste, 2012 - 2013 (in die amp oorlede)
* Christo Swarts, ? – 2021

## Bronne 
* Olivier, ds. P.L. (samesteller). 1952. *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-Uitgewers.
Domkerk van Speyer

Die **Domkerk van Speyer** (amptelik *Domkirche St. Maria und St. Stephan*) is die katedraalkerk van die Rooms-Katolieke diosese Speyer. Ná die vernietiging van die Franse abdy Cluny is die domkerk in Speyer in die Duitse deelstaat Rynland-Palts die wêreld se grootste bewaarde Romaanse kerkgebou. Dit is in 1981 as UNESCO-wêrelderfenis gelys en is daarnaas 'n beskermde kultuurgoed volgens die Haagse Konvensie.

## Geskiedenis 
### Middeleeue 
duimnael|links|Stadseël van Speyer met domkerk (1293)
Die Saliese koning en latere keiser Koenraad II het die bou vermoedelik in 1025 begin met die voorneme om die grootste kerkgebou in Europa op te rig.

Volgens 'n legende het Koenraad vroeg soggens die hoeksteen vir die Limburg-klooster naby Bad Dürkheim gelê en daarna met sy eggenote Gisela en sy gevolg na Speyer gery om daar die hoeksteen vir die domkerk en die Sint Johannes-klooster te lê. Om die benodigde boumateriaal (stene en hout) na Speyer te vervoer, is 'n kanaal van die Paltserwoud na die Ryn gebou.

Dit was nog aan Koenraad II nog aan sy seun Hendrik III vergun om die voltooiing van die kerk te beleef. Eers onder sy kleinseun Hendrik IV is die gebou in 1061 gewy. In die wetenskaplike navorsing word na hierdie boufase as "Speyer I" verwys. Die destydse kerk het uit 'n wesbou, 'n langhuis met drie skepe en 'n dwarsskip (transep) bestaan. Aan weerskante van die koor is twee torings opgerig. Die oorspronklike apsis was van buite af gesien reghoekig, maar afgerond in sy binneruimte. Die langhuis se middelskip het oor 'n plat plafon beskik, terwyl die syskepe gewelf was. Afgesien van die Akense Paltskapel was dit die eerste groot gewelfgebou wat ná die antieke tydperk noord van die Alpe opgerig is.

## Eksterne skakels
San Pedro de la Paz

**San Pedro de la Paz** is 'n stad in Chili met 191&nbsp;600 inwoners (2012) en 'n oppervlakte van 112,5&nbsp;km².

## Sien ook 
* Groter Concepción

## Eksterne skakels 
* SanPedrodelaPaz.cl
Oos-Afrika Tyd

**Oos-Afrika Tyd** of **OAT** (Engels: *East Africa Time; EAT*) is 'n tydsone wat drie ure voor Gekoördineerde Universele Tyd is (met ander woorde UTC+3). 'n Groot aantal lande in die ooste van Afrika val in die tydsone. Die tydsone kom ooreen met Moskoutyd en Oos-Europese Somertyd.

Vanweë hierdie lande se ligging naby die ewenaar is daar nie 'n groot verandering in die daglengte nie en dus word somertyd nie waargeneem nie. Die teoretiese sone van Oos-Afrika Tyd loop van 37,5° oosterlengte tot 52,5° oosterlengte.

Lande wat Oos-Afrika Tyd gebruik:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Provinsies van Mosambiek

Mosambiek word in administratiewe opsig in tien provinsies en die hoofstad Maputo (*Cidade*), wat provinsiale status geniet, verdeel. Die provinsies is verder verdeel in 129 distrikte (*distritos*).

## Sien ook 
* Distrikte van Mosambiek
* ISO 3166-2:MZ
Chimoio

**Chimoio** is die hoofstad van die Manica provinsie, in westelike Mosambiek. Die stad was voorheen bekend as **Vila Pery**.
duimnael|links|400px|Uitsig na Chimoio vanaf 'n nabygeleë heuwel
Hungryalisme

duimnael|regs|300px|Foto van Malay Roy Choudhury.

**Hungryalisme**, ook die *Hungry Generation* ("hongerige generasie") genoem, is 'n beweging in Bengaalse literatuur. Dit is deur Malay Roy Choudhury in 1961 begin. Van die andere stigterslede is Shakti Chattopadhyay, Samir Roychoudhury en Debi Ray.

## Bekende Hungryaliste 
* Malay Roy Choudhury
* Shakti Chattopadhyay
* Debi Ray
* Samir Roy Choudhury
* Subimal Basak
* Tridib Mitra
* Falguni Ray
* Utpalkumar Basu
* Sandipan Chattopadhyay
* Binay Majumdar
* Subo Acharya
* Pradip Choudhuri
* Subhas Ghose
* Saileswar Ghose
* Rabindra Guha
* Anil Karanjai

## Bronne 
* *Hungryalist, Shruti en Shastravirodhi Movements* ( 1986 ) geskryf deur Dr. Uttam Das, Kolkata Universiteit, Kolkata, Indië.
* ''Hungryalist Movement and Malay Roy Choudhury's Poetry* (2007) geskryf deur Dr. Bishnucharan Dey, Assam University, Silchar, India.
* *Hungryalism and Anti-Establishment* (2007) geskryf deur Dr. Swati Banerjee, Rabindra Bharati University, Kolkata.
* *Hungryalist Manifestoes* (2007) geredigeer deur Ebadul Haque, Murshidabad, India.
* *City Lights Journal #1 #2 & #3 (1963-66)*, San Francisco, geredigeer deur Lawrence Ferlinghetti.
* *El corno Emplumado #9 #10 & #13 (1964-65),* Buenos Aires, geredigeer deur Margaret Randall.
* *Kulchur* #15 (1964), New York, geredigeer deur Lita Hornick.
* *TIME* (20 November 1964) VSA.
* E*vergreen Review* #35 (1965), New York, geredigeer deur Barney Rosset.
* *Salted Feathers* #5 #8 & #9 (1965-67), Portland, Ohio, geredigeer deur Lee Altman & Dick Bakken.
* *Iconolatre* #10 (1968), New York, geredigeer deur Allan De Loach.
* *Kabitirtha* (Julie 2003), Kolkata, geredigeer deur Utpal Bhattacharjee.
* *Amritalok* (November 2003), Midnapore, India, geredigeer deur Samiran Majumdar.
* *Ekaler Raktakarabi* (Junie 2004), Kolkata, geredigeer deur Pradip Bhattacharjee.
* *Ebang'' (Augustus - Oktober 2004), Kolkata, geredigeer deur Dhurjati Chanda.

## Eksterne skakels 
*TIME-tydskrif 
*Hungryalisme foto's
*Hungryalisme & Allen Ginsberg
*Onderhoud met Malay Roy Choudhury
Seychelletyd

**Seychelletyd** (Engels: *Seychelles Time*, of *SCT*) is 'n tydsone wat vier ure voor Gekoördineerde Universele Tyd is (met ander woorde UTC+4). Die tydsone word in die eilandnasie van die Seychelle gebruik, wat in die Indiese Oseaan geleë is.

Somertyd word nie in die tydsone waargeneem nie.
Kaapverdiese Tyd

**Kaapverdiese Tyd** (Engels: *Cape Verde Time*, of *CVT*) is 'n tydsone wat een uur agter Gekoördineerde Universele Tyd is (met ander woorde UTC-1). Die tydsone word in die eilandnasie van die Kaap Verde gebruik, wat in die Atlantiese Oseaan geleë is.

Somertyd word nie in die tydsone waargeneem nie.
Trolliebus

[duimnael|regs|Die eerste *Siemens*-trolliebus in [Berlyn (poskaart van 1882)]]
[duimnael|regs|'n Trolliebus in Schaffhausen, [Switserland]]
[duimnael|regs|'n Trolliebus met sy kenmerkende kragafnemer in [Solingen, Duitsland]]
[duimnael|regs|*Cristalis*-trolliebus in [Lyon, Frankryk]]
'n **Trolliebus** is 'n elektriese openbare vervoermiddel wat soos 'n gewone bus lyk, maar in teenstelling met sy dieselaangedrewe eweknie geen verbrandingsenjin gebruik nie en in plaas daarvan deur een of meer elektriese motors aangedryf word. Net soos in die geval van 'n tremstelsel het trolliebusse elastiese kragafnemers op hul dakke wat teen 'n elektriese oorhoofse kabel gly om krag aan die enjins te verskaf. Trolliebusse is dus aan bepaalde roetes met die nodige bedrading gebonde.

Die eerste trolliebusstelsels is in die vroeë 20ste eeu in bedryf gestel, en tans is daar 310 trolliebusstelsels in 47 lande. Die meeste trolliebusstelsels word in Oos-Europa in die opvolgerstate van die Sowjetunie, China, Noord-Korea, Italië en Switserland aangetref. Meer as 550 stelsels is buite bedryf gestel, veral in Westerse lande waar trolliebusse hul bloeitydperk veral in die 1950's en 1960's beleef het. In 29 van dié lande is daar geen trolliebusstelsels meer nie.

Nog in die 1970's het twee Suid-Afrikaanse metropole, Johannesburg en Pretoria, oor trolliebusstelsels beskik. Hulle is uiteindelik deur dieselbusse vervang.

## Verwysings
Oliver Hermanus

**Oliver Hermanus** is 'n Suid-Afrikaanse rolprentregisseur en draaiboekskrywer.

Sy rolprent, *Shirley Adams* het verskeie pryse gewen, insluitende die *Grand Prix* by die *Amiens International Film Festival*. In 2011 wen sy fliek, Skoonheid, die *Queer Palm*-prys by die interna­sionale Cannes-fliekfees in Frank­ryk.

## Filmografie 
* *Shirley Adams*, 2009
* Skoonheid, 2011
* *The Endless River*, 2015
* *Moffie*, 2019
* *Living*, (komende)

## Eksterne skakels 
* Sy IMdb-profiel
* Profiel op WhosWhoSA
Distrikte van Mosambiek

regs|200px

Mosambiek is onderverdeel in tien provinsies en een stad. Hierdie provinsies
is op hulle beurt verder verdeel in **128 distrikte**.

## Maputo 
Die stad Maputo bestaan uit sewe administratiewe distrikte:

## Per provinsie 
### Cabo Delgado 
### Gaza 
### Inhambane 
### Manica 
### Maputo 
### Nampula 
### Niassa 
### Sofala 
### Tete 
### Zambezia 
## Sien ook 
* Provinsies van Mosambiek
Skoonheid (rolprent)

***Skoonheid*** is 'n Suid-Afrikaanse rolprent wat vir die eerste keer op 17 Mei 2011 tydens die filmfees in Cannes in Frankryk vertoon is. Dit is op 5 Augustus 2011 in Suid-Afrika vrygestel. Die prent se dialoog is in Afrikaans met Engelse onderskrifte. Die regisseur is Oliver Hermanus (dit is sy tweede film).

Die fliek het die *Queer Palm*-prys by die interna­sionale Cannes-fliekfees in Frank­ryk losgeslaan. Die Suid-Afrikaanse keurraad, onder die vaandel van die Nasionale Film-en-Videostigting, het die film as amptelike inskrywing vir die Oscars aangewys.

## Genre 
*Skoonheid* is 'n dramatiese kunsfilm. Die ouderdomsperk is 18 en dit word nie vir sensitiewe kykers aanbeveel nie.

## Hoofrolspelers 
* Deon Lotz as Francois van Heerden (hoofrol)
* Tinarie van Wyk-Loots as Linda van Heerden
* Charlie Keegan as Christian
* Roeline Daneel as Anika
* Sue Diepeveen as Marika
* Albert Maritz as Willem 
* Michelle Scott as Elena

## Storielyn 
Francois van Heerden is wit Afrikaanse man in sy middel 40's. Hy is 'n eggenoot en pa van twee, eienaar van 'n besigheid en blykbaar 'n vooraanstaande in die gemeenskap. Hy onderdruk egter al jare lank sy seksualiteit en sy lewe is stadig maar seker besig om te ontrafel.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die rolprent se amptelike webtuiste
* 
*
ISO 3166-2:MZ

**ISO 3166-2:MZ** is 'n ISO-standaard en bylae tot ISO 3166-2 wat spesifiek op Mosambiek betrekking het. Hierdie standaard definieer Mosambiek se provinsies.

## Kodes 
## Sien ook 
* Provinsies van Mosambiek
* .mz

## Bronne 
* ISO 3166-2, die verwysingstabel vir die regionale landkkodes.
* ISO 3166-1, die verwysingstabel vir alle landkodes, soos vir domeinname op die Internet gebruik.
Lunsriem

[duimnael|regs|300px|'n [Ossewa by Aliwal-Noord.]]

'n **Lunsriem** is 'n riempie wat deur die onderpunt van die luns gesteek word om te verhoed dat dit uitval. Die luns is 'n ysterpen wat deur die punt van 'n wa-as gesteek word. Dit is gewoonlik vol ghries, daarom word daar ook soms na 'n vuil, smerige persoon as 'n lunsriem verwys.
Richie McCaw

**Richard Hugh "Richie" McCaw** (gebore 31 Desember 1980 in Oamaru, Noord-Otago) is 'n voormalige Nieu-Seelandse rugbyspeler. Hy het as linkerflank in die rugbyspanne van die All Blacks, Crusaders en Canterbury gespeel. McCaw word as een van die beste rugbyspelers in sy posisie beskou. Hy het tydens die Rugbywêreldbeker 2003, Rugbywêreldbeker 2007, Rugbywêreldbeker 2011 en Rugbywêreldbeker 2015 vir die All Blacks uitgedraf, waarvan Nieu-Seeland die laaste twee gewen het.

[duimnael|links|upright|Richie McCaw lig die [Webb Ellis-beker nadat die All Blacks die Rugbywêreldbeker 2011 se eindstryd teen Frankryk naelskraap gewen het]]
Hy speel sy 100ste toetswedstryd tydens die Rugbywêreldbeker 2011 op 24 September 2011 teen Frankryk, die eerste All Black wat die eer te beurt val.

Op 19 November 2015 het Richie McCaw sy uittreding uit rugby aangekondig. Met sy internasionale uittrede in November 2015 hou hy die volgende wêreldrekords:
* Meeste toetse: 148
* Meeste toetse as kaptein: 110
* Meeste oorwinnings: 131
* Meeste oorwinnings as kaptein: 97

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  McCaw se statistiek op die All Blacks se webwerf
*  Profiel op ESPNscrum
Nampula (provinsie)

regs|duimnael|Ligging van die provinsie in Mosambiek.
regs|duimnael|Nagonha (Nampula (provinsie)
**Nampula** is 'n provinsie in noordoostelike Mosambiek. Volgens die 2007-sensus het die provinsie 'n bevolking van 3&nbsp;985&nbsp;285 gehad. Die hoofstad en grootste stad is die gelyknamige stad van Nampula (471&nbsp;717 inwoners in 2007).

## Eksterne skakels 
*www.nampula.gov.mz - Amptelike Webwerf
Tete (provinsie)

regs|duimnael|250px|Ligging van die provinsie in Mosambiek.
**Tete** is 'n provinsie in noordelike Mosambiek en grens aan die provinsies Sofala en Zambezia asook aan Malawi, Zambië en Zimbabwe. Die provinsie het sowat 1,5 miljoen inwoners (2006). Die hoofstad en grootste stad is die gelyknamige stad Tete (150&nbsp;000 inwoners in 2007).

## Eksterne skakels 
*www.tete.gov.mz - Amptelike Webwerf
Maputo (provinsie)

regs|duimnael|250px|Ligging van die provinsie in Mosambiek.
**Maputo** is die mees suidelike provinsie in Mosambiek. Die provinsie het sowat een miljoen inwoners (2006). Matola, met sowat 675,000 inwoners, is die hoofstad. Die gelyknamige Mosambiekse hoofstad Maputo vorm 'n enklawe in hierdie provinsie, wat as 'n aparte provinsie gereken word. Die Matola-Maputo-hawekompleks bied 'n belangrike deurgang vir uitvoere uit Eswatini en die noordelike provinsies van Suid-Afrika. Matola se grootmaat-terminaal maak spesifiek voorsiening vir verskeping van aluminium, steenkool en graan.
[duimnael|links|Die [Corumanadam is die grootste opgaardam in die Sabierivier]]

## Sien ook 
*Licuáti-reservaat
*Kuswoud van Maputaland

## Verwysings
Inhambane (provinsie)

regs|duimnael|250px|Ligging van die provinsie in Mosambiek.
**Inhambane** is 'n provinsie in suidoostelike Mosambiek. Die provinsie het sowat 1,4 miljoen inwoners (2009). Die hoofstad en grootste stad is die gelyknamige stad van Inhambane (65,000 inwoners in 2008).
Sofala

regs|duimnael|250px|Ligging van die provinsie in Mosambiek.
**Sofala** is 'n provinsie in die middel van Mosambiek. Die provinsie het sowat 1,6 miljoen inwoners (2006). Die hoofstad en grootste stad is die seehawe van Beira, die land se tweede grootste stad. Die Pungwerivier vloei deur die provinsie.
Niassa

regs|duimnael|250px|Ligging van die provinsie in Mosambiek.

**Niassa**, vernoem na die Njassameer (Malawimeer), is die ylbevolkste provinsie in Mosambiek. Die provinsie het sowat 0,9 miljoen inwoners (2004). Die hoofstad is Lichinga (voorheen bekend as *Vila Cabral*) en het 'n bevolking van ongeveer 140 duisend.
Roux

duimnael|220px|Portret van dr. Adrian Roux.

**Roux** kan na een van die volgende verwys:

## Plekke 
* Paul Roux, 'n dorp in die Oos-Vrystaat, Suid-Afrika.
* Rouxville, 'n dorp in die suidooste van die Vrystaat in Suid-Afrika, net wes van Lesotho.
* Roux, België, 'n dorpie in die Belgiese provinsie Hainault.

## Mense 
**Roux** is 'n van. Die eerste Roux in Suid-Afrika was Paul Roux (1665 - 1723/02/07). Hy het op 4 Augustus 1688 op die VOC-skip genaamd *Berg China* in die Kaap aangekom.

Sommige van die bekende Roux sluit in:

* Adrian Roux (1812 - 1884), die tweede leraar van die NG Kerk wat in Suid-Afrika georden is.
* Barry Roux, Suid-Afrikaanse prokureur.
* Dawid Roux, Suid-Afrikaanse fotograaf.
* Jako Roux, Afrikaanse liedjieskrywer wat onder die verhoognaam Jak de Priester optree.
* Mannetjies Roux, voormalige Suid-Afrikaanse rugbyspeler. 
* Paul Hendrik Roux (1862 - 1911), 'n predikant en soldaat.
Dogter

duimnael|regs|250px|Vier generasies van moeders en hulle dogters, 1931.
[duimnael|regs|250px|[George W. Bush met sy vrou en hulle dogters.]]

'n **Dogter** is 'n vroulike kind (spruit), ongeag ouderdom, en die woord beskryf die verhouding tot die ouers in 'n familie. 'n Dogter kan aangenome of biologies verwant aan die ouers wees.  Die manlike is 'n seun.

## Eksterne skakels 
* 
*
Hoba-meteoriet

Die **Hoba-meteoriet** is die grootste meteoriet in een stuk wat al ontdek is. Dit lê op die plaas Hoba-Wes, 19&nbsp;km van Grootfontein in Namibië. Dit is oopgegrawe, maar vanweë sy groot massa van meer as 60 ton is dit nooit verwyder van waar dit geval het nie. Dit is ook sover bekend die grootste stuk natuurlike yster (eintlik ferronikkel) op die Aarde se oppervlak. Die naam "Hoba" kom van Khoekhoegowab en beteken "geskenk". 
Dit is in 1955 tot ’n nasionale gedenkwaardigheid verklaar.

## Impak
Die impak van die Hoba-meteoriet het vermoedelik maar so 80&nbsp;000 jaar gelede plaasgevind. Daar is tot die gevolgtrekking gekom dat die Aarde se atmosfeer die voorwerp se snelheid so vertraag het dat dit die oppervlak teen terminale snelheid getref het – dit het veroorsaak dat dit nie in stukke gebreek het nie en net ’n klein uitholling veroorsaak het. As ’n weerstandskoëffisiënt van sowat 1,3 aanvaar word, het die meteoor se snelheid tot omtrent 0,32 km/s afgeneem (dit is gewoonlik 10&nbsp;km/s vir soortgelyke voorwerpe). Die meteoriet is ongewoon deurdat dit aan albei groot oppervlakke plat is.

## Ontdekking
Die Hoba-meteoriet het feitlik geen krater gelaat nie en is per ongeluk ontdek. In 1920

## Beskrywing
Die Hoba-meteoriet se massa is in 1920 op 66&nbsp;ton geraam. Erosie, wetenskaplike monsters wat daarvan geneem is vir navorsing en vandalisme het die grootte oor die jare laat afneem. Die oorblywende stuk is sowat 60&nbsp;ton swaar. 

Die meteoriet bestaan uit omtrent 84% yster en 16% nikkel, met spore van kobalt, koper, chroom en ander minder bekende minerale. Dit word geklassifiseer as ’n ataksietystermeteoriet wat behoort tot die nikkelryke chemiese klas IVB. 

## Moderne geskiedenis
In ’n poging om vandalisme te beëindig en met die toestemming van die toenmalige eienaar van die plaas het die regering van die destydse Suidwes-Afrika die meteoriet op 15 Maart 1955 tot ’n nasionale gedenkwaardigheid verklaar. In 1979 is ook ’n omringende stuk grond van 25 x 25&nbsp;m by die gedenkwaardigheid gevoeg. 

In 1985 het Rössing Uranium Ltd. geld beskikbaar gestel om die meteoriet verder te beskerm. In 1987 het die destydse eienaar die meteoriet en die terrein waar dit lê vir opvoedkundige doeleindes aan die staat geskenk. Later in die jaar het die regering ’n toeristesentrum op die terrein opgerig.

Beeld:Hoba Meteorite.jpg|Die meteoriet voor die bou van treetjies.
Beeld:Hoba meteorite00.jpg|thumb|Hoba soos dit in 1967 gelyk het.
Beeld:Tatton Park 2016 205 (4x3).jpg|’n Deel van Hoba in Tattonpark in England.

## Verwysings
## Bibliografie 
* Afrikaanse Kinderensiklopedie, deel 8. Kaapstad: Nasionale Boekhandel, 1971
* Bulpin, T.V.: Discovering Southern Africa. Kaapstad: T.V. Bulpin Publications, 1980. 
* Coetzee, Japie: Bakens na Brandberg  (’n Kringtoer deur die Richtersveld en Suidwes). Kaapstad: Buren,1969.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 5. Kaapstad: Nasou, 1972. 
* http://giantcrystals.strahlen.org/africa
* Hoba meteorite op die Engelse Wikipedia

## Eksterne skakels
Staatsbibliothek zu Berlin

duimnael|links|Leessaal in die Haus Potsdamer Straße
Die **Staatsbibliothek zu Berlin** ("Staatsbiblioteek te Berlyn", vroeër ook Koninklik-Pruisiese Staatsbiblioteek of Koninklike Biblioteek genoem) is 'n openbare instelling wat deur die *Stiftung Preußischer Kulturbesitz* (Stigting Pruisiese Kultuurbesit) bestuur word. Die biblioteek het 'n omvattende versameling wetenskaplike vakliteratuur uit alle periodes, alle lande en in alle tale. Dit is een van die grootste biblioteke in Duitsland en die hele wêreld.

Die *Staatsbibliothek zu Berlin* is die grootste wetenskaplike universele biblioteek in die Duitse taalgebied. Dit word onder meer deur die Bonn-gebaseerde *Deutsche Forschungsgemeinschaft* (Duitse Navorsingsgemeenskap) ondersteun.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Pandjabi

: ''Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Punjabi's.*

**Pandjabi** (Gurmukhi: ਪੰਜਾਬੀ, *pãjābī*; Sjahmukhi: پنجابی‬, *paṉjābī'', [pʌnˈdʒɑːbi]) is 'n Indo-Ariese taal wat deur sowat 100 miljoen mense, veral Punjabi's, in die historiese distrik Punjab van Indië en Pakistan gepraat word.

duimnael|links|Die woord "Pandjabi" in die Gurmukhi- en Sjahmukhi-alfabet
[duimnael|links|Verspreiding van etniese groepe in Pakistan volgens die [Central Intelligence Agency|CIA in 1980]]
Pandjabi is een van die amptelike tale van Indië naas Engels en Hindi en van die Indiese deelstaat Punjab. In Pakistan is Pandjabi nie 'n amptelike taal nie, maar wel 'n streektaal in Punjab en die mees gebruikte taal in Pakistan, nog voor die amptelike taal Oerdoe. Pandjabi is wêreldwyd die tiende belangrikste taal. Pandjabi bestaan uit 'n oostelike en 'n westelike dialek. Dit is die naaste verwant aan Dogri en Sindhi.

Die Sikhs gebruik Pandjabi as seremoniële taal in die Gurmukhi-alfabet, terwyl Hindoes die Devanagari-alfabet gebruik en Pakistani's die Shahmukhi-alfabet. In Sikhisme is Pandjabi onder meer die taal van die heilige skrifte Adi Granth.

## Sien ook 
* Pandjabi-Wikipedia

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Toela

:*Vir ’n artikel oor die oblast met dieselfde naam, sien Toela-oblast.*

**Toela** (Russies: Ту́ла) is die hoofstad van die Toela-oblast in die Russiese federale distrik Sentraal-Rusland. Die stad, wat sowat 200&nbsp;km suid van Moskou geleë is, was eeue lank een van die belangrikste vestingstede in die Russiese Ryk. Die inwonertal is 461 692 (2024).

Die eerste geskiedkundige verwysing na Toela dateer uit 1146 – die stad is dus een jaar ouer as Moskou. Sy naam is afgelei van die klein rivier Toelitsa wat in die stadsgebied met die groter Oepa saamvloei.

Toela word nie amptelik by die Goue Ring van Rusland, 'n aantal histories belangrike nedersettings rondom die hoofstad, gereken nie. Maar dit het nogtans lankal in een van die gewildste toeristebestemmings in die land ontwikkel. Die stad is onder meer bekend vir sy vroeë 16de-eeuse kremlin (fort), samowars (tradisionele Russiese teeketels) en heuningkoeke (Russies: *prjaniki*).

Die afgelope 300 jaar word die naam Toela ook met wapenfabrieke verbind. Die nyweraarsgesin Demidof, invloedryke oligarge in die tyd van tsaar Pieter die Grote, het groot ystergieterye in Toela laat oprig wat die historiese voorlopers van 'n hele reeks wapenfabrieke sou word en die Russiese leër van gewere en kanonne voorsien het.

## Verwysings
Johan Rossouw

**Johan Rossouw** (20 Oktober 1965) is 'n oud-Springbokatleet. Hy is 'n voormalige houer van die Suid-Afrikaanse rekord in die 100 meter wat hy op 23 April 1988 in 10,06 sekondes in Johannesburg opgestel het. Op 25 Junie 1992 word hy die eerste Suid-Afrikaner wat 'n wedloop by die Afrika-atletiekkampioenskappe kon wen.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse atletiekrekords
Manica (provinsie)

regs|duimnael|250px|Ligging van die provinsie in Mosambiek.
**Manica** is 'n provinsie in Mosambiek. Die provinsie het sowat 1,4 miljoen inwoners (2009). Die hoofstad en grootste stad is Chimoio (240&nbsp;000 inwoners in 2007).
Santie Sandenbergh

duimnael|regs|240px|Ds. Santie Sandenbergh in 1951.

[duimnael|regs|200px|Ds. Sandenbergh se portert hang nog teen die galery van die [NG gemeente Boksburg|NG kerk Boksburg (Klipkerk).]]

Ds. **Hercules Alexander (Santie) Sandenbergh** (Murraysburg, 7 Julie 1910 - 26 Augustus 1983) was, behalwe vir drie jaar in Bellville, 38 jaar lank 'n predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk aan die Witwatersrand.

Hy kom uit Murraysburg se wêreld, maar matrikuleer op Prieska in die Noord-Kaap, waarna hy sy B.A.-graad in 1934 aan die Universiteit Stellenbosch verwerf en sy M.A.-graad in 1937. In 1938 lê hy sy proponentseksamen met welslae aan die Kweekskool af. 

Op Oujaarsdag daardie jaar kom hy in Johannesburg aan om hulpprediker van die NG gemeente Jeppestown te word. Hy word weldra as medeleraar beroep en op 29 April 1939 in sy amp bevestig. Op 27 September 1940 volg hy ds. J.M. Louw in die NG gemeente Boksburg op, wat nege maande vantevore oorlede is na 'n dienstyd van sowat 41 jaar in die Oos-Randse moedergemeente. Aan die begin van Maart 1947, nadat hy op 26 Januarie van Boksburg afskeid geneem het, word hy as medeleraar van die NG gemeente Bellville bevestig en na die afstigting van Bellville-Wes later dieselfde jaar, word hy op Skrikkeldag (29 Februarie) 1948 as leraar van die nuwe gemeente bevestig. In November 1950 keer hy na die Rand terug om predikant van Alberton te word en begin Februarie 1958 van NG gemeente Lambton, wat pas die vorige jaar vir die grootste gedeelte van Germiston-Suid afgestig is en waarheen hy twee keer beroep is. 

Hy en sy tweede vrou, 'n dogter van ds. R.J.B. Feenstra wat lank in Benoni gestaan het, vestig hulle na sy aftrede op 29 Mei 1977 in Elarduspark, Pretoria, maar hy sterf skielik aan 'n hartaanval op Piet Retief waar hy na sy vrou se heengaan in 1982 by sy dogter gaan woon het.

Sandenbergh het uitmuntende administratiewe vermoëns en goeie kennis van finansies gehad, en dien dan ook 15 jaar in die Sinodale Kommissie en lank met onderskeiding in die Sinodale Kommissie vir Finansies en as voorsitter van sowel die Kerkkantoor- en Sinodale Begrotingskommissie. In die Ring van Germiston het hy feitlik sinoniem met die Finansiële Kommissie geword. Van die Ring van Boksburg was hy skriba en van dié ring, sowel as dié van Germiston, was hy geruime tyd voorsitter. 

Vier kinders is uit sy tweede huwelik gebore, waarvan die jongste, ds. Kobus Sandenbergh, van 1981 leraar was van die NG gemeente Unitaspark, van 1984 van die NG gemeente Constantiakruin en van 1987 van Weltevreden.

## Bronne 
* Maree, W.L. (red.) 1984. *Jaarboek 1985 van die Nederduitse Gereformeerde Kerke*. Pretoria: Tydskriftemaatskappy van die Nederduitse Gereformeerde Kerk.
* Small, Mario (samesteller). 2010. *2011 Jaarboek van die Nederduitse Gereformeerde Kerke*. Wellington: Tydskriftemaatskappy.
Zambezia

regs|duimnael|250px|Ligging van die provinsie in Mosambiek.
**Zambezia** is 'n provinsie in Sentraal-Mosambiek. Dit is die grootste provinsie ten opsigte van sy bevolking van sowat 3,8 miljoen. Die hoofstad is Quelimane (uitgespreek /keliˈmani/, 192&nbsp;000 inwoners in 2007).
Bengaals

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Bengale (volk).*

**Bengaals** of **Bengali** (বাংলা, *Bangla*, [ˈbaŋla], ) is 'n Indo-Ariese taal wat deur sowat 250 miljoen mense in Bangladesj, Indië en Nepal gepraat word. Bengaals is die amptelike taal van Bangladesj, een van die amptelike tale van Indië naas Engels en Hindi en van die Indiese deelstate Tripura en Wes-Bengale. Bengaals is naas Hindi die tweede belangrikste inheemse taal in Indië en wêreldwyd die sesde belangrikste taal. Bengaals is nou verwant aan Assamees en word in die Bengaalse alfabet geskryf, 'n Brahmi-skrif uit die Indiese skriffamilie.

duimnael|links|Die woord "Bangla" in Bengaalse skrif
duimnael|links|Bengaalssprekende gebied rondom die wêreld:
Ter herdenking van Bangladesj se 5&nbsp;000 soldate binne die vredesmag in Sierra Leone na die burgeroorlog het president Ahmad Tejan Kabbah Bengaals in Desember 2002 tot dié land se tweede amptelike taal naas Engels verklaar.

## Sien ook 
* Bengaalse Wikipedia

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Cabo Delgado (provinsie)

regs|duimnael|250px|Ligging van die provinsie in Mosambiek.
**Cabo Delgado** is die mees noordelike provinsie in Mosambiek en grens aan die provinsies Niassa en Nampula asook aan Tanzanië. Die provinsie het sowat 1,6 miljoen inwoners (2006). Die hoofstad is Pemba (voorheen bekend as *Porto Amélia*), met 141&nbsp;000 inwoners in 2007.

## Insurgensie in Cabo Delgado 
Die insurgensie in Cabo Delgado is 'n voortdurende konflik in die Cabo Delgado provinsie, wat hoofsaaklik geveg word tussen Islamitiese militantes wat 'n Islamitiese staat in die streek wil stig, en die Mosambiekse veiligheidsmagte. Burgerlikes bly die belangrikste teikens vir aanvalle deur hierdie Islamitiese militantes. Die belangrikste oproerige faksie is Ansar al-Sunna, 'n inheemse ekstremistiese faksie met sterk internasionale bande. Vanaf middel 2018 het die Islamitiese Staat Irak en die Levant (ISIL) na bewering ook in Noord-Mosambiek aktief geraak, en het sy eerste aanval op die Mosambiekse veiligheidsmagte in Junie 2019 beweer. Boonop het struikrowers die rebellie uitgebuit om strooptogte uit te voer.

## Verwysings
Megan Hall (digter)

**Megan Hall** is 'n Suid-Afrikaanse digteres. Sy is in Kaapstad gebore waar sy ook tans woon. Sy het van 2003 tot 2018 by Oxford University Press Southern Africa gewerk, meestal op literatuur in Engels en woordeboeke, in Engels, Afrikaans, Zoeloe, Xhosa en ander Afrika-tale.

Haar eerste digbundel, *Fourth Child* (Modjaji Boeke, 2007) het die Ingrid Jonkerprys van 2008 gewen.

## Verwysings
Argaïsme

’n **Argaïsme** (Grieks: *Αρχαϊσμός* = *oud* / *uit die verlede*) is ’n woord of uitdrukking wat in so 'n mate verouder het dat dit heeltemal of feitlik heeltemal in onbruik verval het.

## Literêre toepassings 
Dit kan ook as 'n literêre stylfiguur gebruik word, waarby die skrywer woorde gebruik wat nie meer algemeen gangbaar is nie of 'n ou of nagemaakte ou spelwyse gebruik.

In Afrikaans kan daar byvoorbeeld gebruik gemaak word van die spelling en taalgebruik van Nederlands vóór 1925, in ou Afrikaans/Kaap-Hollandse briewe, boeke, dagboeke, koerante, registers en gedigte, of van verskeie AWS-spelwyses (of unieke woordeboeke, soos dié van S.J. du Toit) uit ’n spesifieke tydperk.

Argaïsmes kan benut word om karakter aan ’n geskiedkundige roman of gedig te gee, romantiek of vernuwing aan tekste te bied, of om as teenvoeter vir clichés te dien. Voorts kan argaïsmes ook, indien dit herleef word, nuwe betekenisse toegevoeg word om leemtes by die eietydse samelewing se taalskat te vul.

## Voorbeelde van argaïsmes 
Enkele voorbeelde van argaïsmes is:
* Die gebruik van **wy** vir **ons** (van die Nederlandse ***wij***  ) en **begos** in plaas van **begin**.
* Die gebruik van **sig** as onsydige (neutrale) voornaamwoord.
** Bv: *Dingaan … verklaar sig volkome bereid om die verlangde grond aan Retief af te staan* (G. Cory, e.a.: Retief-Dingaan-ooreenkoms, 1924, 17).
* beeldradio (televisie)
* katlagter (kanon)
* meester (onderwyser)
* nig (as aanspreekvorm vir ’n vrou wat jonger of min of meer dieselfde ouderdom is)
* waterlander (traan, bv. *toe kom die waterlanders*)
* babbeljoentjie (hemelbed)

Sien die lys van argaïsmes vir 'n uitgebreide versameling van voorbeelde van argaïsmes.

## Sien ook 
* Taalfossiel

## Verwysings
Universiteit van Versailles

Die **Universiteit van Versailles** (ook bekend as **Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines**) is 'n universiteit in Versailles, Frankryk wat in 1991 gestig is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  http://www.uvsq.fr/ - Die universiteit se webwerf
Ingrid Jonkerprys

duimnael|240px|Ingrid Jonker in 1956.

Die **Ingrid Jonkerprys** is 'n literêre toekenning vir die beste debuutbundel in Afrikaans of Engelse poësie. Dit prys is ingestel ter ere van Ingrid Jonker na haar dood in 1965.

Die prysgeld is R1 000 en 'n medalje. Dit word alternatiewelik aan 'n Afrikaanse of Engelse digter toegeken wat sy eerste digbundel gedurende die laaste twee jaar gepubliseer het.

## Lys van wenners 
## Verwysings
Mara

**Mara** is 'n klein nedersetting in Limpopo, Suid-Afrika. Die dorpie is 30&nbsp;km wes van Louis Trichardt op die R522-streeksroete. Die naam is afgelei van die Bybelse woord wat 'bitter water' beteken (Eksodus 15:23) na aanleiding van die bitter water wat in die omgewing gevind word. Die Maraproefplaas is hier naby waar prof. J.C. Bonsma die Bonsmarabeesras ontwikkel het. Vivo en Buysdorp is wes van Mara.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Ooskustongvis

Die **Ooskustongvis** (*Austroglossus pectoralis*) is 'n vis wat aangetref word vanaf Kaapstad tot by KwaZulu-Natal. Die vis word met normale dimensies gebore maar sodra dit groter word draai die skedelbene sodat albei oë aan dieselfde kant is. Die vis swem nou horisontaal en bly merendeels op die bodem van die see, met sand bedek. Die vis word tot 60&nbsp;cm lank en weeg dan ongeveer 1&nbsp;kg. Dit is 'n gewilde eetvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* *Austroglossus pectoralis* by FishBase
Roman (vis)

Die **roman** (*Chrysoblephus laticeps*) is 'n vis wat endemies is aan die ooskus van Suid-Afrika vanaf Kaapstad tot by Port St. Johns. Die gemiddelde grootte van die vis is 30&nbsp;cm, maar kan tot 50&nbsp;cm lank en 4,2&nbsp;kg swaar word. Die vis is oranje van kleur met 'n wit streep oor die rug en die kieue van die vis. Die vis staan ook bekend as die **rooiroman**.

Hulle leef in rotsriwwe in water van 5 tot 100&nbsp;m diep. Die onvolwasse vissies leef in beskutte water. Die vis is 'n gewilde hengelvis maar word selde van die land af gevang.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bronne 
* Van der Elst, Rudy. *First Field Guide to Fishes of Southern Africa*. 1999. 
* Van der Elst, Rudy & King, Dennis. *Sea Fishes of Southern Africa*. 2006. 
* Rosenthal, Eric. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*. 1967

## Eksterne skakel 
* *Chrysoblephus laticeps* by FishBase
Kaapse stompneus

Die **Kaapse stompneus** (*Rhabdosargus holubi*) is 'n vis wat endemies is aan die Suid-Afrikaanse kus en word aangetref vanaf St. Helenabaai tot by Maputo. In Engels staan die vis bekend as die *Cape stumpnose*.

## Voorkoms 
Die vis is silwer van kleur met 'n lemmetjie-geel lyn aan die sye. Die gemiddelde grootte van die vis is 20&nbsp;cm maar dit kan tot 40&nbsp;cm groot word en weeg dan 3,5&nbsp;kg.

## Habitat 
Hulle kom voor in rotsgebiede en sanderige bodems vanaf die strand tot in water wat 50&nbsp;m diep is. Die onvolwasse vissies is volop in die seegras in strandmere. Die wyfies skiet kuit gedurende die winter in KwaZulu-Natal en van Julie tot Februarie in die Oos- en Wes-Kaap. Dit is 'n smaaklike eetvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *First Field Guide to Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst. 1999. 
* *Sea Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* *Coastal Fishes of Southern Africa*. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Rhabdosargus-holubi.html
* http://eol.org/pages/213858/overview
Naslaanwerk

duimnael|150px|'n Naslaanwerk.

'n **Naslaanwerk** of leksikon is 'n boek of 'n stel boeke waarin inligting vinnig opgesoek kan word. Die inligting word gewoonlik alfabeties of tematies gerangskik.

Voorbeelde van naslaanwerke is:
* atlas
* konkordansie
* ensiklopedie
* handboek
* woordeboek

Sommige naslaanwerke is hoogs gespesialiseerd van aard, soos 'n mediese of biografiese woordeboek, 'n konkordansie van die Bybel of 'n historiese atlas.

Vele naslaanwerke is ook in digitale vorm beskikbaar via die Internet of 'n laserskyf, terwyl ander slegs in boekvorm in Biblioteke beskikbaar is.
Strepie

Die **strepie** (*Sarpa salpa*) is 'n vis wat aangetref word aan die Suid-Afrikaanse suid- en ooskus, maar ook noordwaarts tot in die Middellandse See. Aan die suidkus staan dit onder meer ook as die **mooinooientjie** bekend. In Suid-Afrikaanse Engels word dit *strepie*, *bamboo-fish* of *stinkfish* genoem.

## Verspreiding
In die suide word dit veral aangetref vanaf Kaapstad tot by Maputo, maar noordwaarts is dit ook plek-plek te vinde langs die wes-Afrikaanse kuslyn tot in die Middellandse See.

## Voorkoms 
Die vis is silwer van kleur met 8-10 geel strepies oor die sye van die vis. Die gemiddelde groote van die vis is 20&nbsp;cm maar kan tot 30&nbsp;cm/1.3&nbsp;kg groot word.

## Habitat 
Die vis hou meer in die vlak water en in getypoele en seegras-beddings in strandmere. Hulle word normaalweg manlik gebore en verander hul geslag na vroulik na ongeveer twee jaar. Hulle skiet kuit van April tot September in KwaZulu-Natal.

## Benutting
Die vis is eetbaar wanneer dit nog vars is, maar word hoofsaaklik gebruik vir aas. 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bronnelys 
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst. 1999. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Sarpa-salpa.html
* http://eol.org/pages/205278/overview