open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Richard Gere

**Richard Tiffany Gere** (gebore op 31 Augustus 1949) is ’n Amerikaanse akteur en aktivis. Hy het sy debuut in die 1970's gemaak, in 1977 ’n byspelerrol in *Looking for Mr. Goodbar* vervul, en die volgende jaar ’n hoofrol in *Days of Heaven* vertolk. Hy het bekend geraak ná sy rol in 1980 in *American Gigolo*, wat van hom ’n sekssimbool gemaak het. 

## Loopbaan 
Gere het aanvanklik op die verhoog toneelgespeel, waar hy in 1971 in *Rosencrantz and Guildenstern Are Dead* te sien was. Sy eerste groot rol was in 1973 in die Londense verhoogweergawe van die musiekspel *Grease*. In die middel 1970's het hy in Hollywoodse rolprente begin verskyn met ’n klein rol in *Looking for Mr. Goodbar* (1977) en ’n hoofrol in *Days of Heaven* (1978), wat goeie resensies ontvang het.

Ná ’n paar loketmislukkings het sy loopbaan weer op dreef gekom met die uitreiking van *Internal Affairs* en *Pretty Woman* in 1990. Dis gevolg deur nog suksesvolle prente in die 1990's, soos *Sommersby* (1993), *Primal Fear* (1996) en *Runaway Bride* (1999). Sy volgende prent, *Bee Season* (2005), was ’n kommersiële mislukking.

Daarna was hy te sien in die riller *The Hunting Party* en saam met Christian Bale, Heath Ledger en Cate Blanchett in die halfoutobiografiese prent oor Bob Dylan, ''I'm Not There* (albei 2007), en die romatiese drama *Nights in Rodanthe* (2008), wat nie byval by resensente gevind het nie maar wêreldwyd meer as $84&nbsp;miljoen gemaak het.

Sy spel in 2012 in *Arbitrage* is deur die resensent Lou Lumenick in die *New York Post* beskryf as "die beste van sy loopbaan". Hy het in Desember 2010 ’n prys vir sy lewenslange bydrae ontvang by die Kaïro-rolprentfees.

## Persoonlike lewe en aktivisme 
[duimnael|240px|Gere ontvang ’n *khata'' (tradisionele, seremoniële serp) van die [Tenzin Gyatso|14de Dalai Lama, 17 Oktober 2007.]]

Gere was van 1991 tot 1995 getroud met die supermodel Cindy Crawford. In November 2002 is hy met die model en aktrise Carey Lowell getroud. Hulle het ’n seun, Homer James Jigme Gere. Die egpaar is in September 2013 geskei.

Gere, wat as ’n Metodis grootgemaak is, het in sy 20's in Boeddhisme begin belangstel. Hy het eers Zen-Boeddhisme bestudeer Hy het daarna ook die 14de Dalai Lama in Indië ontmoet

Gere is ook ’n kampvegter vir menseregte in Tibet en weens sy simpatie met dié land permanent verban uit China. In 1993 is Gere verbied om die Oscar-seremonie aan te bied nadat hy die Chinese regering in sy hoedanigheid as aanbieder gekritiseer het. 

Die akteur ondersteun ook Survival International, ’n organisasie wat hom beywer vir die beskerming van die regte en grondgebied van stamme regdeur die wêreld, en ’n kampvegter vir ekologiese veldtogte en vigsbewustheid.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sirakuse

**Sirakuse** (Italiaans: *Siracusa*, Sisiliaans: *Sarausa*) is 'n stad en munisipaliteit in die suidooste van Sisilië, 'n eilandgebied van Italië. Dit is 'n hawestad en ook die hoofstad van die gelyknamige provinsie, met 'n bevolking van 125&nbsp;000.

Sirakuse is bekend as die woonplek van die Griekse wiskundige en ingenieur, Archimedes (287–212 v.C.). Die stad word ook in die Nuwe Testament in die boek van Handelinge vermeld as die plek waar Paulus oorgebly het. In 2005 is die stad, saam met die nabygeleë Rots Nekropolis van Pantalica, tot UNESCO-wêrelderfenisgebied verklaar.

Die stad het 'n ryke geskiedenis. Dit was oorspronklik 'n Griekse kolonie, wat in 734 v.C. deur Griekse boere uit Korinthe gestig is. Hulle het die kolonie *syrako* (*Συρακοῦσαι*), Grieks vir *moeras*, genoem.

Die oorblyfsels van die Griekse teater by **Sirakuse** aan die weskus van Sisilië (Sicilië) was een van die grootste teaters van die antieke wêreld.  'n Deursnee van 160 m was baie ruim. Vandag is daar nog 46 rye sitplekke oor, maar vermoedelik was daar oorspronklik nog 15 gewees. Dit word nog altyd gebruik vir die opvoering van Oud-Griekse dramas.

Die teater is in die 5de eeu v.C. gebou deur Hiëron I, tiran van Sirakuse.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Griekse teater

## Bronnelys 
* Kennis, 1980, vol 4, bl. 652-653, 

## Eksterne skakels 
* 
*  Die munisipaliteit se webtuiste
*   Amptelike UNESCO bladsy
Bekrapte leerbaadjie

Die **Bekrapte leerbaadjie** (*Aluterus scriptus*) is 'n vis wat wêreldwyd in alle tropiese en subtropiese water voorkom. Plaaslik kom dit aan die ooskus van Afrika, suidwaarts tot in die suidelike Oos-Kaap voor. In Engels staan die vis bekend as die *Scribbled filefish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 100&nbsp;cm lank. Die vis is lank en skraal en die stertvin is lank soos 'n langhaarborsel. Die vis is liggrys tot donker olyfbruin van kleur. Die kleurskakering word deur die omgewing bepaal. Daar is ook onreëlmatige blou kolletjies, kort strepies en ook swart kolletjies op die lyf en kop.

Hulle leef in tropiese strandmere en aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 2 tot 80&nbsp;m diep is. Die onvolwasse visse word soms onder materiaal gevind wat op die oppervlakte dryf. Die vis neig om teen snaakse hellings te swem, is sku en alleenlopend. Hulle vreet 'n groot verskeidenheid plante en bodemdiertjies.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Aluterus-scriptus.html
Errol Arendz

duimnael|280px|TV-aanbieder Jen Su met een van Arendz se ontwerpe.

**Errol Arendz** (gebore 6 Oktober 1953) is 'n internasionaal-bekende Suid-Afrikaanse modeontwerper van Kaapstad. Talle bekendes het al van sy uitrustings gedra. Hy het ook uniforms vir die kajuitbemanning en grondpersoneel van die Suid-Afrikaanse Lugdiens ontwerp.

Arendz het in 1973 met hoogste lof van die Fashion Academy in Johannesburg gegradueer. In die jare sewentig
studeer en werk hy in Parys en Londen. Hy word oornag 'n sensasie in Suid-Afrika toe Fairlady foto's van die sosiale vlinder Barbara Barnard, wie sy eerste versameling uitrustings dra, publiseer.

Sy bekende internasionale kliënte sluit in: Priscilla Presley, Joan Collins, Shakira Caine, Joanna Lumley, Sharon Stone en Jaclyn Smith. Van sy Suid-Afrikaanse kliënte sluit in: Elita de Klerk, Pam Golding en Karen Barnard.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Arendz se amptelike webtuiste
Ruqaiya Sultan Begum

**Ruqaiya Sultan Begum** (Persies/Oerdoe: ; ook gespel as **Ruqayya**, **Ruqayyah**, 1542 - 19 Januarie 1626) was keiserin van die Mogolryk. Sy was die eerste vrou van keiser Akbar die Grote. Sy was ook die langsdienende Mogolkeiserin as gevolg van haar ampstermyn van meer as 49 jaar.

## Lewensgeskiedenis 
Sy is gebore as 'n Mogolprinses (*Shahzadi*) en was die enigste dogter van die Mogolprins Hindal Mirza. Sy was ook die kleindogter van Keiser Babur, die stigter van die Mogolryk en die eerste Mogolkeiser, asook die niggie van die tweede Mogolkeiser, Humayun.

Sy het 'n deurslaggewende rol gespeel in die onderhandeling van 'n skikking tussen haar man en haar stiefseun, Jahangir, omdat die vader-seun verhouding in die vroeë 17de eeu suur geword het. Dié skikking het uiteindelik gelei tot Jahangir se toetreding na die troon.

## Verwysings
Mariam-uz-Zamani

duimnael|links|Mausoleum van Mariam-uz-Zamani, Sikandra Agra
duimnael|links|Die Mariam-uz-Zamani-moskee
**Mariam-uz-Zamani Begum** (Persies/Oerdoe: , letterlik: "Maria van die Era"), **Heer Kunwari**, **Hira Kunwari** of **Harka Bai**, (1 Oktober 1542 - 19 Mei 1623) was keiserin van die Mogolryk. Sy was die eerste Hoof Rajput vrou van keiser Akbar die Grote, en die moeder van die volgende Mogolkeiser, Jahangir sowel as die grootmoeder van die Mogolkeiser Sjah Jahan.

Tydens die bewind van die Mogolkeiser Akbar die Grote en ook tydens haar seun keiser Jahangir se regering word Mariam-uz-Zamani dikwels as die **Koningin Moeder van Hindustan** aangehaal. Sy was die langsdienende Hindoeïstiese Mogolkeiserin met 'n ampstermyn van 6 Februarie 1562 tot 27 Oktober 1605, meer as 43 jaar.

Haar huwelik met Akbar het tot 'n geleidelike verskuiwing in die Mogolse godsdienstige en sosiale beleid gelei. Akbar se huwelik met Rajkumari Heer Kunwari was 'n baie belangrike gebeurtenis in die Mogolgeskiedenis. Sy word allerweë beskou in die moderne Indiese historiografie as 'n voorbeeld van Akbar en die Mogolse verdraagsaamheid van godsdienstige verskille en hul inklusiewe beleide binne 'n groeiende multi-etniese en multi-denominasionele ryk.

## Familie 
Heer Kunwari (ook bekend as Harka bai) is as 'n Rajputprinses (Rajkumari) gebore en was die oudste dogter van Raja Bharmal, van Amer (hedendaagse Jaipur). Sy was die kleindogter van Raja Prithvi Singh van Amer. Rajkumari Heer Kunwari was ook die suster van Raja Bhagwan Das van Amer, en die tante van Raja Man Singh ek van Amer, wat later een van die nege juwele (Navaratnas) in die hof van Akbar geword het.

## Religie 
Akbar het Hindoeïstiese neigings ontwikkel en hy het sy Hindoevrou toegelaat om gebruiklike Hindoerituele in die Mogolse koninklike paleis uit te voer. In teenstelling met die gewone praktyk van die sultans, Akbar het sy vrou toegelaat om 'n Hindoe te bly en 'n Hindoetempel in die koninklike paleis te handhaaf. Hy het selfs in die Puja's (Hindoe-gebede) van sy vrou deelgeneem. Mariam-uz-Zamani was 'n aanhanger van die Hindoegod Krishna en haar paleis was versier met skilderye van Krishna.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Dua

[duimnael|Portret van die biddende Mogolkeiser [Akbar die Grote.]]

'''Du'ā'''' (Arabies: دعاء, meervoud: 'ad'iyah أدعية; ook getranslitereer as **Doowa**), wat letterlik "aanroeping" beteken, is 'n daad van gebed. Dit word beskou deur Moslems as 'n groot daad van aanbidding. Die Islamitiese profeet Mohammed het gesê "Dua is die wese van aanbidding".

Volgens die Qur'aan:

## Bronne
Telly Savalas

**Aristotelis** "**Telly**" **Savalas** (Grieks: Αριστοτέλης "Τέλλυ" Σαβάλας; 21 Januarie 1922 – 22 Januarie 1994) was ’n Amerikaanse akteur wie se loopbaan oor vier dekades van televisie gestrek het. Hy was bekend vir sy diep rasperstem en kaal kop. Hy het ook een liedjie, "If?", in 1975 in Brittanje uitgereik. 

## Loopbaan 
[duimnael|links|180px|Savalas en [Sally Field in 1971.]]

Savalas was die seun van Grieks-Amerikaanse ouers en het eers op skool begin Engels leer. Sy loopbaan het as regisseur van spesiale nuusgebeure by die TV-netwerk ABC begin. Sy eerste rol was in 1958 in ’n episode van die TV-dramareeks *Armstrong Circle Theatre*. Hy was in 1959 en 1960 in nog twee episodes te sien. 

Tussen 1959 en 1967 het hy meer as 50 gasverskynings in reekse soos *Naked City*, *Empire*, *The Eleventh Hour*, *The Untouchables* en *The Man from U.N.C.L.E.* gehad. In 1980 was hy in die TV-fliek *Alcatraz: The Whole Shocking Story*.

Terwyl hy in die reeks *The Witness* was, het die akteur Burt Lancaster hom "ontdek". Savalas het saam met Lancaster in  vier rolprente gespeel, waarvan die eerste die misdaaddrama *The Young Savages* (1961) was. Hy is vir ’n Oscar vir beste manlike byspeler benoem vir ’n ander een, *Birdman of Alcatraz* (1962). In dieselfde jaar was hy saam met Gregory Peck en Robert Mitchum in *Cape Fear* (1962). Hy het sy hare afgeskeer vir sy rol as Pontius Pilatus in *The Greatest Story Ever Told* (1965) en het besluit om nie weer sy hare te laat groei nie.

Daarna was hy te sien in *The Dirty Dozen* (1967) en twee van sy opvolgprente, weer saam met Lancaster in *The Scalphunters* (1968), in *Crooks and Coronets* (1969) en saam met Clint Eastwood in ''Kelly's Heroes* (1970).

### Kojak 
Savalas se bekendste rol was in die TV-reeks *Kojak.* Die reeks se oorsprong was die TV-fliek *The Marcus-Nelson Murders'' (CBS, 1973), wat gebaseer was op die werklike "Career Girls"-moordsaak. Die naam van Savalas se karakter met sy eerste verskyning was Theo "Kojack". Hy is twee jaar agtereenvolgens vir ’n Emmy benoem vir sy spel as Kojak en het dit in 1974 gewen. Hy is ook van 1975 tot 1978 vir Golden Globes benoem en het dit twee keer gewen, in 1975 en 1976. 

CBS het die reeks in 1978 ná vyf seisoene en 118 episodes gekanselleer weens lae kykertalle. Savalas het Kojak daarna in nog ’n paar TV-flieks vertolk.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* TellySavalas.com
* 
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Dirk Bogarde

**Sir Dirk Bogarde** (gebore as **Derek Jules Gaspard Ulric Niven van den Bogaerde**; 28 Maart 1921&nbsp;– 8 Mei 1999) was ’n Britse akteur en skrywer. Hy was aanvanklik gewild in rolprente soos *Doctor in the House* (1954) en het later in kunsflieks gespeel. Hy was ook ’n skrywer wat onder meer memoires, ses romans en ’n versameling artikels die lig laat sien het.

## Loopbaan 
### Akteur
[duimnael|links|180px|Bogarde en [Jane Birkin, sy medester in *Daddy Nostalgie*, in 1990 by die Cannes-rolprentfees.]]

Bogarde het sy toneelloopbaan in 1939, kort voor die begin van die Tweede Wêreldoorlog, op die verhoog begin as "Derek Bogaerde". Nadat hy tydens die oorlog in die weermag was, het hy sy akteursloopbaan hervat en het sy agent sy naam na "Dirk Bogarde" verander. 

In die 1950's het hy die rolle vertolk van ’n skurk in *The Blue Lamp* (1950), ’n aantreklike kunstenaar in *So Long at the Fair*, ’n toevallige moordenaar in *Hunted* (1952) en ’n man wat onskuldig in die tronk sit in *Desperate Moment* (1953).

In die ligte komedie *Doctor in the House* (1954) was Bogarde ’n mediese student. Die fliek het hom een van die gewildste Britse sterre van die 1950's gemaak en het tot verskeie opvolgflieks gelei. In *The Sleeping Tiger* (1954) was hy ’n neurotiese misdadiger en in 1955 het hy in sy tweede *Doctor*-fliek, *Doctor at Sea*, gespeel saam met Brigitte Bardot in een van haar eerste rolle. Hy was ook in *Simba* (1955), *Cast a Dark Shadow* (1955), *The Spanish Gardener* (1956), *Doctor at Large* (1957), *Ill Met by Moonlight* (1957), *A Tale of Two Cities* (1958), ''The Doctor's Dilemma* (1959) en *Libel'' (1959).

In die vroeë 1960's het Bogarde afgesien van sy beeld as hartebreker om meer uitdagende rolle te vertolk. In 1961 was hy in *Victim* en in 1963 in *The Servant*, waarvoor hy ’n Bafta gewen het, en *The Mind Benders*. Ander flieks sluit in *Altered States* (1980), *King & Country* (1964), *Darling* (1965), waarvoor hy ’n tweede Bafta gewen het, die film noir ''Our Mother's House* (1967), *Death in Venice* (1971), *Despair* (1978) en *Daddy Nostalgie* (ook bekend as *These Foolish Things''; 1991).

In die 1960's en 1970's het Bogarde teenoor bekende sterre soos Judy Garland, Terence Stamp, John Gielgud, Laurence Olivier, Henry Fonda en Yul Brynner gespeel. Van sy prente in dié tyd sluit in *The Angel Wore Red* (1960), *Song Without End* (1960) as die pianis Franz Liszt, *H.M.S. Defiant* (ook bekend as *Damn the Defiant!*; 1962), *Hot Enough for June* (1964), *Modesty Blaise* (1966), *Sebastian* (1968), *Oh! What a Lovely War* (1969), *Night Flight from Moscow* (1973) en *A Bridge Too Far* (1977). 

### Skrywer 
In 1977 het Bogarde ’n tweede loopbaan as skrywer begin. Sy eerste boek was *A Postillion Struck by Lightning* en dit is gevolg deur nog 14 trefferboeke wat sy memoires, romans, essays, gedigte en joernalistieke artikels insluit. 

As skrywer was sy styl pittig, elegant en nadenkend.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste van die boedel van Dirk Bogarde
* 
* Argiefartikel oor Dirk Bogarde by glbtq.com
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Lucille Ball

**Lucille Désirée Ball** (6 Augustus 1911 – 26 April 1989) was ’n Amerikaanse aktrise, komediant, model en televisievervaardiger. Sy was veral bekend as die ster van die sitkoms *I Love Lucy*, *The Lucy–Desi Comedy Hour*, *The Lucy Show*, ''Here's Lucy* en *Life with Lucy'', wat sy self vervaardig het.

## Loopbaan 
[duimnael|links|160px|Ball in 1989, kort voor haar dood, by die [Oscars.]]

Ball se loopbaan het in 1929 begin toe sy as model begin werk het. Kort daarna het sy op Broadway toneelgespeel onder die naam "Diane Belmont". In die 1930' en 1940' het sy in kleiner rolle in rolprente verskyn. In dié tyd het sy die musikant en akteur Desi Arnaz ontmoet en hulle is in November 1940 getroud. 

In die 1950's het Ball op televisie begin verskyn. Sy en Arnaz het die sitkomreeks *I Love Lucy* in 1951 begin, en dit het een van die gewildste programme in die geskiedenis geword. Die paar is in Mei 1960 geskei. In 1961 het sy met die komediant Gary Morton getrou. 

In 1962 het Ball die eerste vroulike hoof van ’n groot televisie-ateljee, Desilu Productions, geword. Dit het gewilde reekse soos *Mission: Impossible* en die oorspronklike *Star Trek* vervaardig. Ball het steeds op televisie en die silwerdoek toneelgespeel, tot met haar dood op 77 in April 1989. 

Sy is vir 13 Emmys benoem en het vier gewen. In 1977 was sy een van die eerste ontvangers van die Women in Film Crystal Award. Sy het ook die Golden Globes se Cecil B. DeMille-prys in 1979 gewen, die Kennedysentrum-eerbewys in 1986 en die Goewerneursprys van die Academy of Television Arts & Sciences in 1989.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
* 
* 
* Lucille Ball  by die Museum of Broadcast Communications
* Lucille Ball (biografie in Encyclopaedia Britannica)
* Ongepubliseerde foto's  by LIFE.com
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Suideroord

**Suideroord** is 'n voorstad van Johannesburg wat in die administratiewe Streek F, sowat 8 km suid van die middestad, geleë is. Suideroord beslaan 'n oppervlakte van 1,54 km², terwyl die bevolking in die sensus van 2011 as 3&nbsp;556 bepaal is. Die voorstad word verder verdeel in twee woonbuurte, Suideroord-Noord en Suideroord-Suid. Suideroord is oorspronklik in die 1970's as 'n blanke woonbuurt ontwikkel.

Noemenswaardige geboue in Suideroord sluit die Anglikaanse St Andrews-kerk in Burgerstraat in. Honderde Afrikaner-slagoffers van 'n Britse konsentrasiekamp, wat tydens die Anglo-Boereoorlog op die terrein van die Turffontein-renbaan ingerig is, het hul laaste rusplek in Suideroord gevind. Die begrafnisterrein is in die vorm van sewe groot doodkiste ontwerp.
duimnael|links|Die granietsteen by die begraafplaas in Suideroord
## Verwysings
Organiese verbinding

**Organiese verbindings** is 'n groot klas van chemiese verbindings wat gebaseer is op die element koolstof.

Party verbindings van koolstof word egter om geskiedkundige redes nie tot die organiese verbindings gereken nie. Dit is oksiede soos [[koolstofmonoksied|]], [[koolstofdioksied|]], karbiede, karbonate, sianiede. Aanvanklik is daar geglo dat organiese verbindings net deur lewende organismes vervaardig kon word. Toe duidelik geword het dat dit nie waar is nie het die verskil tussen organiese en anorganies koolstofverbindings in beginsel verval, maar die nomenklatuur het gebly.

Daar is 'n enorme aantal organiese verbindings en dit maak die organiese chemie die grootste onderdeel van die chemie. Dit is nogtans net so by die temperature waarby mense op Aarde leef. Die meeste organiese verbindings ontbind by verhitting bo 200-300 °C. Die meeste organiese verbindings het 'n molekulêre struktuur. Dit is die gevolg van die eienskap van koolstofatome om kovalente bindings te vorm met ander koolstofatome. Die molekules het dikwels koolstofkettings, maar daar is ook ringverbindings.

Belangrike klasse organiese verbindings:
*Koolwaterstowwe
*Koolhidrate
*Alkohole
*Karboksielsure
*Suurchloriede
*Alkanone
*Alkanale

## Sien ook 
* Organiese molekules
Diatomiese molekuul

'n **Diatomiese molekuul** is 'n molekuul wat net uit twee atome bestaan.

Party elemente kom voor as diatomiese molekules, soos waterstof , stikstof , suurstof , fluoor  en chloor , wat almal gasse is by kamertemperatuur. Broom  is 'n vloeistof en Jodium  'n vlugtige vastestof.

By hoë temperature kom diatomiese molekules ook in die dampfase van sommige elemente voor, soos litium , swawel  of selfs koolstof .

Al hierdie molekules word *homonukleêr* genoem omdat beide atome tot die dieselfde element behoort. Daar is egter ook *heteronukleêre* diatomiese molekules, byvoorbeeld van die verbindings koolstofmonoksied , stikstofmonoksied  of van interhalogeenverbindings soos , , ,  ensomeer.

Daar bestaan ook diatomiese molekulêre ione soos die sianiedioon  or die hipochlorietioon 

Molekules wat uit drie atome bestaan, word **triatomies** genoem en soms word 'n spesie met veel atome **poliatomies** genoem.
Allotroop

duimnael|150px|Natuurlike grafiet
duimnael|150px|Diamante
**Allotrope** is twee of meer vorme van dieselfde element met verskillende (kristal)strukture.

'n Klassieke voorbeeld van twee allotrope is grafiet en diamant. Albei is vorme van die element koolstof, maar die struktuur en saam daarmee die eienskappe van die twee stowwe is baie verskillend. Die een is swart, 'n goeie elektriese geleier en 'n smeermiddel, die ander is helder deursigtig, 'n halfgeleier met 'n groot bandgaping en die hardste materiaal. Tog kan beide verbrand volgens die reaksie:

::C + O_2 \to CO_2

Die hitte wat daarby vrygestel word is nogtans nie heeltemal dieselfde nie. 'n Gram grafiet gee effens meer hitte as 'n gram diamant. Dit wil sê dat die grafietallotroop van koolstof die stabiele fase is en diamant 'n metastabiele fase. Koolstof het nog meer allotrope, soos buckminsterfullereen en grafeen.

Daar bestaan verskeie elemente met allotrope, soos wit en rooi fosfor, wit en grys tin ensomeer. Ook disuurstof  en osoon  word soms allotrope van die element suurstof genoem, maar vloeibare, gasvormige en vaste vorme van dieselfde element word gewoonlik nie met die woord allotroop aangedui nie.

Verbindings kan ook meer as een vorm vertoon. Kwarts  het byvoorbeeld baie vorme. Dit word egter gewoonlik polimorfie genoem. Allotropie kan gesien word as 'n spesiale geval van polimorfie.

Watter allotroop die stabielste fase is hang af van die omstandighede, soos die temperatuur en die druk. Indien die omstandighede verander kan 'n fase-oorgang optree en die een allotroop in die ander oorgaan.
Sulfied

'n **Sulfied** is 'n sout wat die swawelioon  bevat of 'n verbinding tussen 'n metaal en swawel. Die swawelioon  is die suurres van waterstofsulfied (). Die naam sulfied word soms ook gebruik vir 'n tioëter, 'n organiese verbinding met 'n -S- funksionele groep.

Die oksidasietoestand van die swawelatoom  is 2- en die ioon het reduserende eienskappe. Dit kan byvoorbeeld oksideer tot die disulfiedioon (). Verbindings soos  wat die disulfiedioon bevat, word soms ook sulfiede genoem.

::2S^{2-}  \to S_2^{2-} + 2e^-

Oksidasie na die neutrale element of die +4 of +6 toestand is ook moontlik.

Die sulfiede van die alkalimetale is oplosbaar in water. Ander sulfiede is onoplosbaar, of in die geval van kopersulfiede baie sterk onoplosbaar. Sulfiede soos  of  is higroskopies en gee sterk basiese oplossings omrede die tweede suurkonstante van  'n baie hoë waarde het: pKa2=19. Die sulfiedioon sal hidroliseer volgens die reaksie:

::S^{2-} + H_2O \to HS^- + OH^-

Met sure sal dit verder hidroliseer en die giftige waterstofsulfiedgas vrystel.

Sulfiedoplossings is in staat om swawel op te los, waarby disulfied, of hoër polisulfiede gevorm word. 'n Verbinding soos  is 'n goeie voorbeeld van 'n polisulfied. Dit bevat die tetrasulfiedioon  met 'n ketting van vier swawelatome.

'n Sulfied soos kalsiumsulfied  is nie in water oplosbaar nie, maar het die kenmerkende stank reuk van waterstofsulfied vanweë hidrolisasie en sal in water ontbind.

Party sulfiede van oorgangsmetale is egter baie stabiel ten opsigte van hidrolisasie. Hulle kan halfgeleidende of geleidende eieskappe besit en nie-stoigiometriese verbindings oplewer. Sulfidiese minerale kom natuurlik voor en sommige van hulle is belangrike ertse.

## Sien ook 
*Lys van anione
*Nikkelsulfiede

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Eenhoring-leerbaadjie

Die **Eenhoring-leerbaadjie** (*Aluterus monoceros*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in alle tropiese seë. In die westelike Indiese Oseaan kom die vis voor aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Unicorn filefish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 75&nbsp;cm lank. Die vis se lyf is langer as wat dit hoog is en die bek is konveks. Die vis is sand-bruin tot grys met dowwe kolletjies op die bokant van die lyf. Die onvolwasse visse het reëlmatige patroon van dowwe lyne en grys vlekke oor die lyf.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.se/summary/Aluterus-monoceros.html
Argus Panoptes

duimnael|Juno kry Argus se kop, ca. 1682 (deur Giacomo Amiconi).
[duimnael|Argus(oë) hou vir [Io (mitologie)|Io (die koei) dop.]]

**Argus Panoptes** of **Argus** (Grieks: Άργος ο Πανόπτης; *Argos o Panoptis*) is 'n mensagtige monster in antieke Griekse stories met honderd oë. Hierdie oë is oor sy hele lyf versprei. As hy slaap sal slegs twee van hierdie oë op 'n slag rus. Die Griekse woord *pan* beteken *alles* en *optes* beteken *sien* (dus, alsiende).

Toe Zeus (die oppergod) se oog op die beeldskone Io val, verander hy haar in 'n pragtige silwerkleurige koei, sodat sy vrou Hera niks sou agterkom nie. Maar sy vrou vertrou hom nie, en gee Argus opdrag om Io dop te hou. Argus word daarna in opdrag van Zeus (om Io te bevry) deur Hermes gedood. Hermes speel vir hom fluit, waarna hy in so 'n diep slaap val, dat al sy oë toeval. Na Argus se dood, plaas Hera sy honderd oë (as 'n huldeblyk) op die stert van haar heilige dier, die pou, wat se stert immers vol oë is, en waarvan die waaksaamheid spreekwoordelik is.

Die uitdrukking "*iets met Argusoë gadeslaan*" beteken dan ook om iets waaksaam en met wantroue dop te hou. Sommige Engelse koerante word ook "Argus" genoem (die Cape Argus is 'n voorbeeld hiervan) om te suggereer dat hulle altyd hul oë vir die jongste nuus oophou.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Melville

[duimnael|links|200px|Die [NG gemeente Melville (Melville-kruiskerk) se gebou op die hoek van Vierde Laan en Vierde Straat.]]

[duimnael|links|200px|Die ou [Gereformeerde kerk Johannesburg-Noord, nou 'n Sewendedagadventistekerk.]]

**Melville** is 'n boheemse voorstad sowat 5&nbsp;km wes van Johannesburg se middestad waar sommige van die Goudstad se gewildste kuierplekke geleë is. Melville se kroeë en restaurante lok veral studente van die Universiteit van Johannesburg se nabygeleë Aucklandparkkampus asook studente van die Universiteit van die Witwatersrand in naburige Braamfontein.

In teenstelling met die meeste ander noordelike voorstede is Melville saam met Parkhurst en Greenside een van min plekke waar koffiehuise, restaurante en winkels langs strate geleë en nie tot winkelsentrums beperk is nie. Sy besondere atmosfeer en sy ligging naby die historiese voorstad Sophiatown maak van Melville ook 'n toeristetrekpleister. Die Melvillekoppies, golwende heuwels temidde van 'n grasveld in die gelyknamige natuurreservaat, is nie net 'n belangrike opgrawingsplek nie, maar bied ook 'n goeie uitsig oor Johannesburg.

## Geskiedenis 
Die voorstad is op 5 Oktober 1896 geproklameer en genoem na die landmeter Edward Harker Vincent Melvill. In die openbare verkoopskennisgewing is Melville beskryf as 'n "skilderagtige en gesonde plek in die nabyheid van Johannesburg, met 'n uitstekende uitsig oor die beboste landskap in die noorde, met die blou bergreekse van Pretoria wat soos lyne van staal teen die gesigseinder uitstrek".

Langs Melville se strate het koffiekroeë, restaurante en winkels ontstaan. Die meerderheid eetplekke is langs 7de Straat geleë, hoewel enkele nuwe restaurante en nagklubs langs Hoofstraat gevestig is. Met meer as dertig gastehuise in die nabye omgewing is Melville 'n gewilde verblyfplek vir toeriste. Die Afrikaanse sepie 7de Laan het tot 2015 bygedra tot Melville se landswye bekendheid met openingstonele van sepia-getinte winkels langs 7de Straat, maar dit is in daardie jaar vervang deur beelde van moderne winkels wat niks met Melville te doen het nie 

In 2015 het 'n ongewone nuwe winkelsentrum sy deure in Melville geopen. *27Boxes* bestaan uit sowat tagtig skeepshouers wat in meer as 100 winkels omskep is. Die inspirasie vir die sentrum, wat deur die firma *Citiq* gebou is, het soortgelyke projekte in Engeland en Frankryk gelewer.

## Sien ook 
* Aucklandparkse Laerskool
* Gereformeerde kerk Johannesburg-Noord
* Laerskool Melpark
* NG gemeente Melville

## Verwysings
Vincente Minnelli

duimnael|240px|Georges Guétary, Oscar Levant en Gene Kelly in *An American in Paris*.

**Vincente Minnelli** (gebore as **Lester Anthony Minnelli**; 28 Februarie 1903 – 25 Julie 1986) was ’n Amerikaanse regisseur van die verhoog en silwerdoek wat van die grootste klassieke musiekprente van sy tyd gemaak het, soos *Meet Me in St. Louis*, *Gigi*, *The Band Wagon* en *An American in Paris*. Hy het ook komedies en melodramas geregisseer. Hy was van 1945 tot 1951 met Judy Garland getroud; hulle was die ouers van Liza Minnelli.

## Loopbaan 
Ná hoërskool het Minnelli na Chicago verhuis, waar sy eerste werk as vensterversierder by ’n afdelingswinkel was. Hy het later vir die fotograaf Paul Stone gewerk wat veral akteurs in Chicago se teaterdistrik afgeneem het. Sy belangstelling in die teater het gegroei en hy het graag kunsboeke gelees.

Minnelli se eerste werk in die teater was as kostuum- en stelontwerper in die Chicago-teater, wat later met ’n groter groep saamgesmelt het, en hy het soms in New York gewerk. Hy het later na Greenwich Village verhuis en by Radio City Music Hall gewerk kort ná die opening daarvan in 1932. Hy het sy pad opgewerk van stelontwerper tot verhoogbestuurder.

Die eerste toneelstuk wat hy geregisseer het nadat hy by die Music Hall weg is, was ’n musiekrevue, *At Home Abroad*, wat in Oktober 1935 geopen het. Dit is positief ontvang en het ’n speelvak van twee jaar gehad. Hierna het *Ziegfeld Follies of 1936*, *Hooray for What!*, *Very Warm for May* *The Show is On* gevolg. Minnelli het ’n goeie reputasie gekry en hy is in 1940 ’n werk aangebied by MGM.

Sy eerste rolprent was *Cabin in the Sky* (1943), wat duidelik deur die teater beïnvloed is. Kort daarna het hy *I Dood It* en *Meet Me in St. Louis* (1944) geregisseer. In dié tyd het hy op die prent se ster, Judy Garland, verlief geraak. Hulle is in Junie 1945 getroud en het ’n dogter, die aktrise en sangeres Liza Minnelli, gehad. Die Minnelli's is uniek in die sin dat pa, ma en dogter Oscars gewen het.

Benewens sy musiekprente soos *An American in Paris* (1951), *Brigadoon* (1954), *Kismet* (1955) en *Gigi* (1958), het hy ook komedies en melodramas geregisseer soos *Madame Bovary* (1949), *Father of the Bride* (1950), *The Bad and the Beautiful* (1952), *Designing Woman* (1957) en ''The Courtship of Eddie's Father* (1963). Sy laaste fliek was *A Matter of Time* (1976). 

Minnelli het ’n Oscar-benoeming gekry vir *An American in Paris* (1951) en het later een gewen vir *Gigi* (1958).  Peter Bart sê in sy boek *The Gross'' dat Minnelli een van die suksesvolste regisseurs van alle tye was, en ongetwyfeld die suksesvolste een in die 1940's en 1950's. Die Franse regering het hom ’n paar weke voor sy dood in 1986 ’n kommandeur van die land se Erelegioen gemaak.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Vincente Minnelli by Senses of Cinema (regisseursdatabasis)
* 
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Cecil B. DeMille

**Cecil Blount DeMille** (12 Augustus 1881 &ndash; 21 Januarie 1959) was ’n Amerikaanse rolprentregisseur en . Tussen 1913 en 1956 het hy 70 rolprente, sonder en met klank, gemaak. Hy word erken as ’n medestigter van die Hollywoodse rolprentbedryf en die kommersieel suksesvolste vervaardiger-regisseur in die geskiedenis. Sy prente het uitgestaan danksy hul epiese skaal en sy filmtalent. Hy het stilprente in elke genre gemaak: sosiale, morele en geskiedkundige dramas, komedies, westerns en klugte.

## Die van DeMille 
Daar is verskeie spellings van DeMille se van. Sy familie se oorspronklike Nederlandse van was "de Mil", wat later "de Mille" geword het. As volwassene het hy die spelling "DeMille" vir professionele doeleindes aangeneem, maar steeds "de Mille" in sy private lewe gebruik. Ook sy kinders en broer gebruik laasgenoemde spelling.

## Loopbaan 
duimnael|links|180px|DeMille omstreeks 1920.

DeMille het sy loopbaan in 1900 as ’n verhoogakteur begin. Hy het later teaterproduksies geskryf en geregisseer, sommige saam met Jesse Lasky. Sy eerste rolprent, *The Squaw Man* (1914), was die eerste wat in Hollywood geskiet is. Die liefdesverhaal oor die kleurgrens heen het dit ’n enorme treffer gemaak en het "Hollywood op die kaart geplaas". Sy voortdurende sukses het gelei tot die stigting van Paramount Pictures saam met Lasky en Adolph Zukor. 

Sy eerste epiese Bybelprent, die 1923-stilprent *The Ten Commandments*, was onder resensente en by die loket ’n treffer; dit het 25 jaar lank die rekord gehou as Paramount se grootste geldmaker. In 1927 was hy die regisseur van *The King of Kings*, ’n biografie van Jesus. Dit is geprys vir sy sensitiwiteit en het meer as 800&nbsp;miljoen mense na rolprentteaters gelok. *The Sign of the Cross* (1932) was die eerste klankprent wat alle aspekte van filmtegniek gebruik het. *Cleopatra* (1934) was sy eerste prent wat vir ’n Oscar benoem is. Ná meer as 30 jaar in Hollywood het DeMille die hoogtepunt van sy loopbaan bereik met *Samson and Delilah* (1949), ’n epiese Bybelprent wat ’n kommersiële rekordsukses was. 

Benewens sy Bybelse en historiese prente, het hy ook flieks geregisseer wat neig na "neo-naturalisme", prente wat die mens se wette probeer uitbeeld terwyl hy teen die natuurkragte veg. Hy het sy eerste Oscar-benoeming vir beste regisseur gekry vir sy sirkusdrama *The Greatest Show on Earth* (1952), wat die prys vir beste prent gewen het. 

Sy laaste en bekendste fliek, die 1956-prent *The Ten Commandments* met Charlton Heston en Yul Brynner, is tans die prent wat die heel meeste geld ingebring het as inflasie in ag geneem word. Hy het die Oscar vir beste prent gewen en ook ’n ereprys vir sy lewenslange bydrae ontvang. Verder het hy die Palme d'Or (nadoods) vir *Union Pacific* ontvang, ’n Amerikaanse Regisseursgildeprys vir sy lewenslange bydrae en die Irving G. Thalberg-herdenkingsprys. Hy was ook die eerste ontvanger van die Golden Globes se Cecil B. DeMille-prys, wat later na hom genoem is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
* 
* 
* 
* Cecil B. DeMille by Virtual History
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Palme d'Or

Die '''Palme d'Or** (IFA: palm(ə) dɔʁ; Afrikaans: "Goue Palm") is die hoogste prys wat op die Cannes-rolprentfees toegeken word. Dit is in 1955 deur die organiseerders ingestel en het die **Grand Prix du Festival International du Film''' (1939 tot 1954) vervang.

In 1964 is dit weer deur die Grand Prix du Festival vervang voor dit in 1974 heringestel is.

## Ontvangers 
### Grand Prix du Festival International du Film (1939–1954) 
* Nota: Die Palme d'Or vir *Union Pacific* is op die 2002-fees terugwerkend toegeken. Die fees se debuut sou in 1939 plaasgevind het, maar dit is gekanselleer weens die Tweede Wêreldoorlog. Die organiseerders van die 2002-fees het van die oorspronklike 1939-benoemings aan ’n jurie voorgelê om ’n wenner te kies.

### Palme d'Or (1955–63) 
### Grand Prix du Festival International du Film (1964–1974) 
### Palme d'Or (1975–tans) 
 dui ’n eerste wen aan
 dui ’n eenparige wen aan

## Meermalige wenners 
* : Alf Sjöberg (1946, 1951)
* : Francis Ford Coppola (1974, 1979)
* : Bille August (1988, 1992)
* : Emir Kusturica (1985, 1995)
* : Shohei Imamura (1983, 1997)
* : Luc en Jean-Pierre Dardenne (1999, 2005)
* : Michael Haneke (2009, 2012)
* : Ken Loach (2006, 2016)

## Ereprys 
In 2002 het die fees ’n ere-Palme d'Or begin toeken aan regisseurs wat aansienlike werk gelewer het, maar nooit ’n mededingende prys gewen het nie. In 2011 is aangekondig die ereprys sou jaarliks toegeken word, maar dit het nie so uitgewerk nie en dit is vir die eerste keer weer in 2015 toegeken. Die Amerikaanse regisseur Woody Allen was die eerste wenner en die Franse rolprentmaker Agnès Varda die eerste vroulike ontvanger, in 2015.

## Sien ook 
* Goue Beer, die hoogste prys wat by die Berlinale toegeken word.
* Goue Leeu, die hoogste prys wat by die Venesiese Rolprentfees toegeken word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste van die Cannes-rolprentfees
* Cannes-rolprentfees  by IMDB
Cecil B. DeMille-prys

Die **Cecil B. DeMille-prys** is ’n ere-Golden Globe wat deur die Hollywood Foreign Press Association toegeken word vir "uitnemende bydraes tot die vermaakwêreld". Dit is die eerste keer op 21 Februarie 1952, op die 9de Golden Globe-toekenningsaand, toegeken en is later genoem na die eerste ontvanger, die regisseur Cecil B. DeMille. Dit word jaarliks toegeken (behalwe in 1976 en 2008).

Die eerste vrou wat dit ontvang het, was Judy Garland in 1962 wat op 39-jarige ouderdom ook die jongste ontvanger nog is. Samuel Goldwyn was in 1973 op 93 die oudste. Die eerste Afro-Amerikaner wat dit gekry het, was Sidney Poitier in 1982.

## Ontvangers 
## Notas 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste van die Golden Globes
2016 Australiese Grand Prix

Die **2016 Formule Een Australiese Grand Prix** is op 20 Maart 2016 in Melbourne Australië gehou. Dit was die eerste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Nico Rosberg in sy Mercedes gewen.

## Bande beskikbaargestel 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne in Melbourne verskaf:

## Kwalifisering 
## Renuitslag 
## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
128 v.C.

## Gebeure 
* Kanisjka van Gandhara roep die 4de Boeddhistiese konsilie byeen. Die soetras word aanvaar, wat die Mahayana-stroming amptelik erken.

## Verwysings
Waterstofsulfied

**Waterstofsulfied** is 'n chemiese stof met formule . Dit is 'n brandbare en giftige gas met 'n vroteierreuk.

Die gas is oplosbaar in water (>1M) en 'n swak suur. Dit is 'n sterk reduserende stof.

## Geskiedenis 
In 1595 beskryf Libavius dat 'swaweldampe' wit lood swart kan maak. In 1777 vind Scheel dat 'swaweldampe' deur 'n reaksie van suur en 'n metaalsulfied of van waterstof en swawel vervaardig kan word en Bertholett ondersoek en beskryf waterstofsulfied twee dekades later as 'gesulfureerde waterstof' en bepaal die samestelling daarvan.

## Giftigheid 
Die eienskappe van hierdie gas, waaronder sy giftigheid, is sedert dié tyd dikwels ondersoek. Daar moet 'n onderskeid gemaak word tussen die sitotoksisiteit - die vermoë om selle te dood - wat matig is (7,5 mM) en die genotoksisiteit - die vermoë om die gene aan te tas - wat reeds by konsentrasie van 250μM intree. Omdat sulfaatreduserende bakterie in die dunderm voorkom, word daar ook waterstofsulfied gevorm wat moontlik 'n rol in die ontstaan van dermkanker speel. In 2007 het Szabo aangetoon dat waterstofsulfied net soos stikstofoksied  'n sellulêre boodskapper is en dit word ook in lae konsentrasies in die liggaam vervaardig.

## Verwysings
Koolstofdisulfied

**Koolstofdisulfied** is 'n chemiese verbinding met die formule . Dit is 'n vlugtige en giftige vloeistof wat baie brandbaar is.

## Vervaardiging 
Koolstofdisulfied word in die nywerheid op groot skaal vervaardig. Ongeveer 235 000 ton is in 1991 wêreldwyd geproduseer. Dit kan uit die elemente vervaardig word volgens die reaksie:

::C +2S \to CS_2

Swaweldamp word -onder uitsluiting van lug of vog- deur 'n bed van kool gelei by 800-1000&nbsp;°C en die gasvormige reaksieproduk word afgevoer. Dit bevat koolstofdioksied, waterstofsulfied, swaweldamp en karbonielsulfied, wat geskei moet word. 'n Ander metode om dit te vervaardig is uit metaan:

::CH_4 +4S \to CS_2 + 2H_2S

Die produk koolstofdisulfied word dikwels onder water gestoor om sy ontbrandingsgevaar te verminder.

## Gebruik 
Koolstofdisulfied is 'n goeie nie-polêre oplosmiddel. Dit los selfs swawel op. Die stof is reaktief en 55-65% van die produk word gebruik vir die vervaardiging van rayon en sellofaan. Koolstofdisulfied word grootskaals as oplosmiddel van sellulose vir die vervaardiging van kunssy gebruik. Ongelukkig kan die stof se giftigheid tot groot gesondheidsprobleme onder die werkers lei indien dit nie verhoed word dat hulle daaraan blootgestel word nie. 

Ione soos  of  en amiene kan lei tot nukleofiele aanval of die koolstofatoom en die vorming van tiokarbonate, xantate en ditiokarbamate. Dit word ook gebruik om koolstoftetrachloried te vervaardig volgens die reaksie: 

::CS_2 + 3Cl_2 \to CCl_4 + S_2Cl_2

## Demonstrasie 
links|duimnael|Die blaffende hond
'n Chemiese demonstrasie is die sogenoemde "blaffende hond". Dit is 'n reaksie tussen koolstofdisulfieddamp met distikstofoksied

::8N_2O + 4CS_2 \to S_8 + 8N_2 + 4CO_2

## Verwysings
Dene

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Deens.*

duimnael|links|Die legendariese Holger Danske word beskou as nasionale personifikasie van Denemarke en die Dene
Die **Dene** (Deens: *danskere*) is 'n Germaanse nasie en etniese groep inheems aan Denemarke wat 'n gemeenskaplike Deense afkoms, kultuur en geskiedenis deel, en Deens as moedertaal praat. Alternatiewelik is Dene diegene wat in Denemarke woon of in Denemarke gebore is. Omdat die Faroëreilande en Groenland tot die Koninkryk van Denemarke behoort, is ook Faroërs en Groenlanders (Groenlandse Inuïete) Deense staatsburgers.

Dene vorm die titulêre nasie van Denemarke, waar hulle byna 90% van dié land se bevolking uitmaak en nog klein erkende minderhede soos Duitsers leef. Behalwe vir Denemarke kom Deense minderhede ook in Europese lande soos Duitsland (Sleeswyk-Holstein), Noorweë en Swede voor. In Duitsland is die Dene 'n erkende minderheid soos Friese, Roma en Sorbe en omvat sowat 50&nbsp;000 mense, veral in Suid-Sleeswyk.

Wêreldwyd leef sowat 5,6 miljoen Dene, waarvan omtrent 5 miljoen in Denemarke en 1,3 miljoen in die Verenigde State. Daarbenewens het Dene hul ook in lande soos Australië (50&nbsp;413), Brasilië (140&nbsp;000) en Kanada (200&nbsp;035) gevestig.

## Sien ook 
* Demografie van Denemarke

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Praseodimium

|}

**Praseodimium** is 'n chemiese element met simbool **Pr** en atoomnommer 59.

Praseodymium is 'n sagte, silwerwit, pletbare en smeebare metaal in die lantaniede-groep. Dit word vir sy magnetiese, elektriese, chemiese en optiese eienskappe  gewaardeer. Om hierdie rede word praseodimiummetaal gewoonlik onder 'n lig mineraalolie gestoor of in glas verseël.

In teenstelling met ander seldsame-aarde metale, wat by lae temperature antiferromagnetiese of / en ferromagnetiese ordening ondergaan, bly Pr paramagneties by enige temperatuur bo 1 K.

### Chemiese eienskappe 
Praseodimiummetaal verdof stadig in die lug en brand geredelik by 150&nbsp;°C. Dit vorm praseodimium(III,IV)oksied:
: 12 Pr +11 O  2  → 2 Pr  6  O  11 

Praseodimium is nogal elektropositief en reageer stadiger met koue water en redelik vinnig met warm water onder vorming van praseodimiumhidroksied:
: 2 Pr (s) + 6 H  2  O (l) → 2 Pr (OH)  3  (aq) + 3 H  2  ( g)

Praseodimiummetaal reageer met al die halogene:
: 2 Pr (s) + 3 F  2  (g) → 2 PrF  3  (s) [groen]
: 2 Pr (s) + 3 Cl  2  (g) → 2 PrCl  3  (s) [groen]
: 2 Pr (s) + 3 Br  2  (g) → 2 PrBr  3  (s) [groen]
: 2 Pr (s) + 3 I  2  (g) → 2 PrI  3  (s) [groen]

Praseodimium los geredelik in verdunde swaelsuur op en vorm oplossings met groen Pr(III)-ione, wat bestaan as  [Pr(OH2)9]3+ komplekse:

: 2 Pr (s) + 3 H  2  SO  4  (aq) → 2 Pr  3 +  (aq) + 3  (aq) + 3 H  2  (g)

### Verbindings 
In sy verbindings kom praseodimium in oksidasietoestande 2, 3 en/of 4 voor. Praseodimium(IV) is 'n sterk oksidant wat onmiddellik water sal oksideer tot suurstof (O2), en uit soutsuur die element chloor sal vrystel. In 'n waterige oplossing sal mens net die +3 oksidasietoestand teëkom. Praseodimium(III)soute is geel-groen en die oplossings besit 'n redelik eenvoudige absorpsiespektrum in die sigbare gebied, met 'n band in die geel-oranje by 589-590&nbsp;nm (wat saamval met natrium se emissiedoeblet), en drie bande in die blou /persgebied, by ongeveer 444, 468 en 482&nbsp;nm. Hierdie posisies wissel effens met die teen-ioon. Praseodimiumoksied, soos dit verkry word deur van die soute soos die oksalaat of karbonaat in die lug te verbrand, is in wese swart in kleur (met 'n sweem van bruin of groen) en bevat  en  in 'n ietwat veranderlike verhouding, na gelang van die omstandighede van die vorming. Die formule word gewoonlik as Pr6O11 geskryf.

Ander praseodimiumverbindings sluit in:

* Fluoriede: PrF2, PrF3, PrF4
* Chloriede: PrCl3
* Bromiede: PrBr3, Pr2Br5
* Jodiede: PrI2, PrI3, Pr2I5
* Oksiede: PrO2, Pr2O3, Pr6O11
* Sulfiede: PrS, Pr2S3
* Sulfate: Pr2(SO4)3
* Seleniede: PrSe
* Telluriede: PrTe, Pr2Te3
* Nitriede: PrN
* Karbonate: Pr2(CO3)3

### Isotope 
Die praseodimium wat in die natuur voorkom het net een stabiele isotoop praseodimium-141.
 Die isotoop word gebruik in KMR- en EPR-spektroskopie.
Daar is 38 radioisotope. Daarvan is praseodimium-143 met 'n halfleeftyd van 13,57 dae en praseodimium-142 met 19,12 ure die stabielste isotope.

## Verwysings 
## Bronne 
* R. J. Callow, *The Industrial Chemistry of the Lanthanons, Yttrium, Thorium and Uranium*, Pergamon Press, 1967.

## Eksterne skakels 
* webelements.com Praseodymium
Nordiese weerstandsbeweging

duimnael|250x250px|Vlag van die Nordiese Weerstandsbeweging
[duimnael|250x250px|Die optog van die weerstandsbeweging teen die [Nasionale Dag van Swede in 2007.]]

Die **Nordiese weerstandsbeweging**, of **NWB** (Sweeds: *Nordiska motståndsrörelsen, SMR*, Fins: *Pohjoismainen vastarintaliike, PVL*, Noors: *Nordiske motstandsbevegelsen, NMB*), is 'n nordiese nasionaal-sosialistiese organisasie wat ten doel het om deur middel van 'n rewolusie 'n Nordiese nasionaal-sosialistiese republiek bestaande uit die Nordiese lande van Swede, Finland, Noorweë, Denemarke, Ysland en moontlik die Baltiese lande te skep.

Die Nordiese weerstandsbeweging sluit in: die Sweedse weerstandsbeweging (Svenska motståndsrörelsen) die Finse weerstandsbeweging (Suomen Vastarintaliike), die Noorse weerstandsbeweging (Den norske motstandsbevegelsen) en die Deense weerstandsbeweging  (Den Danske modstandsbevægelse).

## Verwysings
Schaapeneiland

[duimnael|320px|Gesig op Schaapeneiland van Postberg af. Dit is die laaste eiland voor die [Langebaan-strandmeer aan die suidekant van die Saldanhabaai.]]
[duimnael|320px|Lugfoto van die Langebaan-omgewingVan links na regs is Jutteneiland, Langebaan-skiereiland, [Donkergat, Meeuweneiland, Schaapeneiland en Langebaan-dorp.]]

**Schaapeneiland** is 'n eiland aan die suidekant van Saldanhabaai aan die Weskus, Suid-Afrika.

## Beskermde gebied 
Die eiland van 267&nbsp;500&nbsp;m² lê in die mond van die Langebaan-strandmeer. Dit vorm deel van die Weskus Nasionale Park en val onder die Ramsar-konvensie. Sedert toegang tot die eiland verbied is, het die plantegroei en seelewe goed herstel. Dit is nou 'n voëlreservaat wat die tuiste is van baie ibisse en 'n groot broeikolonie swartrugmeeue.

## Geskiedenis 
In 1612 het die skip *Pearl* onder kapt. Samuel Castleton hier aangedoen om drinkwater in te skeep. Elf jaar later het die Yslander Jon Olafsson die eiland met sy skepe *Christianshaven* en *Flensborg* besoek en vate walvisolie aangetref. Dit het op Franse besoekers gedui. Jan van Riebeeck het kort na sy vestiging aan die Kaap vir Sijmon Turver na die omgewing gestuur. Sy geselskap het hier netjies verpakte robbevelle en leë vate gevind — weereens 'n aanduiding van Franse besoekers. Turver het 'n skaapboerdery hier begin. In 1655 en 1670 daag die Franse egter weer op en slag van die skape. Tydens die Amerikaanse Vryheidsoorlog vind op die eiland selfs 'n skermutseling plaas. Schaapeneiland was nooit 'n goeie bron van guano nie.

## Ander eilande 
Malgas-, Jutten-, Marcus- en Meeuweneiland lê in Saldanhabaai. Vondeling is net buite die baai.

## Sien ook 
* Lys van eilande van Suid-Afrika

## Bibliografie 
* Burman, José en Stephen Levin: The Saldanha Bay story. Kaapstad: Human & Rousseau, 1974. 
* Groenewald, J.A.: Schapen … nie sommer nog 'n Weskus-eiland nie. Lantern, Julie 1985, jaargang 34, no. 3