Louis Couperus

**Louis Marie-Anne Couperus** (10 Junie 1863 – 16 Julie 1923) was 'n Nederlandse romansier en digter. Sy oeuvre bevat 'n wye verskeidenheid genres: liriese poësie, sielkundige- en historiese fiksie, novelles, kortverhale, sprokiesverhale, feuilletons en sketse. Couperus word beskou as een van die voorste figure van die Nederlandse letterkunde. In 1923 is die Tollensprijs aan hom toegeken.

Couperus en sy vrou het wyd deur Europa en Asië gereis en hy het later verskeie reisbeskrywings geskryf wat hy op 'n weeklikse basis gepubliseer het.

## Jeug
duimnael|upright|Couperus as kind
Louis Marie-Anne Couperus is op 10 Junie 1863 by Mauritskade 11 in Den Haag, Nederland, gebore. Hy was die elfde en jongste kind van John Ricus Couperus (1816–1902) en Catharina Geertruida Reynst (1829–1893). Vier van die tien broers en susters is oorlede voordat Louis gebore is. Couperus is op 19 Julie 1863 in die Eglise wallonne (Walloniese kerk) in Den Haag gedoop.  Toe Louis vyf jaar oud was, was sy jongste suster Trudy reeds twaalf jaar oud en sy jongste broer, Frans, elf.  en skoolgegaan in Batavia.

Hier het hy sy niggie Elisabeth Couperus-Baud vir die eerste keer ontmoet. In sy roman *De zwaluwen neergestreken* skryf hy oor sy jeug: "Ons was nig en neef en het saam gespeel. Ons het saam gedans. Ons besit steeds ons baba-prente. Sy was geklee in 'n markies-rok en ek was soos 'n edelknaap aangetrek. My kledingstuk was van swart fluweel en ek was baie trots op my eerste Travesti (teaterstuk)." In Nederlands Oos-Indië het Couperus ook vir die eerste keer sy toekomstige swaer, Gerard de la Valette ('n skrywer en amptenaar van die Nederlands-Indiese regering wat met sy suster Trudy sou trou) ontmoet, wat in 1913 oor sy verhouding met Couperus geskryf het: "Ons het mekaar die eerste keer in Batavia ontmoet, toe hy 'n seun van tien jaar was en ek 'n jong man. Ons het mekaar met redelike groot tussenposes gesien. Tog het ek hom gereeld genoeg as seun en jong man leer ken sodat ons 'n goeie verhouding ontwikkel het."  Nadat hy laerskool voltooi het, het Couperus die Willem III Gimnasium in Batavia bygewoon.  Intussen het Couperus 'n novelle  met die titel Een ster geskryf wat in Nederland gepubliseer is en 'n reis na Swede onderneem.  Gedurende hierdie tydperk van sy lewe was Couperus 'n aktiewe lid van die dramaklub van die skrywer Marcel Emants (*Utile et Laetum* wat "nuttig en gelukkig" beteken); daar het hy 'n nuwe vriend, Johan Hendrik Ram, 'n kaptein van die grenadiers, ontmoet. Ram sou later in Desember 1913 selfmoord pleeg.  In Oktober van dieselfde jaar het hy na Parys gereis waar hy 'n brief ontvang het van sy toekomstige uitgewer, LJ Veen, waarin hy toestemming vra om Noodlot te publiseer, welke aanbod Couperus van die hand gewys het omdat die boek veronderstel was om deur Elsevier gepubliseer te word.  Nadat Couperus Extaze in Oktober 1891 voltooi het, het hy Uitzichten geskryf, en met sy nuwe romantiese en geestelike novelle getiteld Epiloog begin.  en aan Couperus geskryf om hom daarmee te komplimenteer.  Intussen is 'n komitee saamgestel om Couperus se 60ste verjaardag te vier en fondse in te samel as 'n verjaardaggeskenk. Couperus se gesondheid het vinnig agteruitgegaan, en afgesien van long- en lewerprobleme, het Couperus aan 'n infeksie in sy neus gely. Tydens Couperus se verjaardagpartytjie is 'n bedrag van 12,000 gulden aan hom oorhandig en toesprake gehou deur Lodewijk van Deyssel en die predikant Johannes Theodoor de Visser; Couperus is ook benoem tot ridder in die Orde van de Nederlandse leeu.  Ook onder andere Minister Herman Adriaan van Karnebeek en Albert Vogel sr. het respek aan Couperus betoon.  Op 11 Julie 1923 is Couperus na die hospitaal in Velp, Gelderland omrede die infeksie in sy neus nie wou genees nie; hy is 'n dag later weer huis toe. Hy het nou aan wondroos sowel as sepsis in die neus gely. Op 14 Julie het hy in 'n koma verval en twee dae lank in die koma gebly met 'n hoë koors, waarna hy op 16 Julie 1923 oorlede is.  Hy is by Westerveld veras.

## Bibliografie 
duimnael|upright|Omslag van Eline Vere, ontwerp deur Ludwig Willem Reymert Wenckebach
duimnael|upright|Omslag van Extaze, ontwerp deur Hendrik Petrus Berlage
duimnael|upright|Omslag van Psyche, ontwerp deur Jan Toorop
duimnael|upright|Omslag van De boeken der kleine zielen. Zielenschemering, ontwerp deur Theo Neuhuys

### Boeke gepubliseer in Couperus se leeftyd
#### Poësie
* *Een lent van vaerzen* (1884) 
* *Orchideeën. Een bundel poëzie en proza* (1886) 
* *Williswinde* (1895) 

#### Romans
* *Eline Vere* (1889)
* *Noodlot* (1890)
* *Extaze. Een boek van geluk* (1892)
* *Majesteit* (1893)
* *Wereldvrede* (1895) 
* *Metamorfoze* (1897) 
* *Langs lijnen der geleidelijkheid* (1900)
* *De stille kracht* (1900)
* *De boeken der kleine zielen. De kleine zielen* (1901)
* *De boeken der kleine zielen. Het late leven* (1902)
* *De boeken der kleine zielen. Zielenschemering* (1902)
* *De boeken der kleine zielen. Het heilige weten* (1903)
* *Dionyzos* (1904)
* *De berg van licht* (1905/6) 
* *Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan...* (1906)
* *Antiek toerisme. Roman uit Oud-Egypte* (1911)
* *De ongelukkige* (1915) 
* *De komedianten* (1917)
* *De verliefde ezel* (1918) 
* *Xerxes of de hoogmoed* (1919)
* *Iskander. De roman van Alexander den Groote* (1920)

#### Novelles, sprokiesverhale en kortverhale
* *Eene illuzie* (1892) 
* *Hooge troeven* (1896) 
* *Psyche* (1898)
* *Fidessa* (1899)
* *Babel* (1901)
* *God en goden* (1903) 
* *Aan den weg der vreugde* (1908) 
* *De ode* (1919)
* *Lucrezia* (1920)
* *Het zwevende schaakbord* (1922) 

#### Kortverhale en sketse
Louis Couperus het honderde kortverhale, sketse, reisbeskrywings en briewe geskryf, wat aanvanklik gepubliseer is as feuilletons. Hierdie feuilletons is later gebundel en gepubliseer as boeke.
* *Reis-impressies* (1894) 
* *Over lichtende drempels* (1902) 
* *Van en over mijzelf en anderen. Eerste bundel* (1910) 
* *Antieke verhalen van goden en keizers, van dichters en hetaeren* (1911) 
* *Korte arabesken* (1911) 
* *De zwaluwen neêr gestreken...* (1911) 
* *Schimmen van schoonheid* (1912) 
* *Uit blanke steden onder blauwe lucht. Eerste bundel* (1912) 
* *Uit blanke steden onder blauwe lucht. Tweede bundel* (1913) 
* *Van en over mijzelf en anderen. Tweede bundel* (1914) 
* *Van en over alles en iedereen* (1915) :
*# *Rome* 
*# *Genève, Florence* 
*# *Sicilië, Venetië, München* 
*# *Van en over mijzelf en anderen* 
*# *Spaansch toerisme* 
* *Van en over mijzelf en anderen. Derde bundel* (1916) 
* *Van en over mijzelf en anderen. Vierde bundel* (1917) 
* *Jan en Florence* (1917) 
* *Wreede portretten* (1917) 
* *Legende, mythe en fantazie* (1918) 
* *Der dingen ziel* (1918) 
* *Brieven van den nutteloozen toeschouwer* (1918) 
* *Elyata* (1919)
* *De betoveraar* (1919) 
* *Met Louis Couperus in Afrika* (1921) 
* *Oostwaarts* (1923).
* *Proza. Eerste bundel* (1923) 
* *Het snoer der ontferming* (1924) 
* *Proza. Tweede bundel* (1924) 
* *Nippon* (1925) 
* *Proza. Derde bundel* (1925) 

#### Lukraak
* *De verzoeking van den H. Antonius* (1896)

### Versamelde werke
# Jeugdwerk; *Eline Vere*; Novellen (1953)
# *Noodlot*; *Extase*; *Majesteit*; *Wereldvrede*; *Hoge troeven* (1953)
# *Metamorfose*; *Psyche*; *Fidessa*; *Langs lijnen van geleidelijkheid* (1953)
# *De stille kracht*; *Babel*; Novellen; *De zonen der zon*; *Jahve*; *Dionysos* (1953)
# *De boeken der kleine zielen* (1952)
# *Van oude mensen de dingen die voorbijgaan*; *De berg van licht* (1952)
# *Aan de weg der vreugde*; *Antiek toerisme*; Verhalen en arabesken (1954)
# *Herakles*; Verhalen en dagboekbladen; *Uit blanke steden onder blauwe lucht* (1956)
# *Lucrezia*; *De ongelukkige*; Legenden en portretten (1956)
# *De komedianten*; *De verliefde ezel*; *Het zwevende schaakbord* (1955)
# *Xerxes*; *Iskander* (1954)
# *Verhalen* (1957)

### Volledige werke deur Louis Couperus
# *Een lent van vaerzen* (1988)
# *Orchideeën. Een bundel poëzie en proza* (1989)
# *Eline Vere. Een Haagsche roman* (1987)
# *Noodlot* (1990)
# *Extaze. Een boek van geluk* (1990)
# *Eene illuzie* (1988)
# *Majesteit* (1991)
# *Reis-impressies* (1988)
# *Wereldvrede* (1991)
# *Williswinde* (1990)
# *Hooge troeven* (1991)
# *De verzoeking van den H. Antonius* (1992)
# *Metamorfoze* (1988)
# *Psyche* (1992)
# *Fidessa* (1992)
# *Langs lijnen van geleidelijkheid* (1989)
# *De stille kracht* (1989)
# *Babel* (1993)
# *De boeken der kleine zielen. I en II* (1991)
# *De boeken der kleine zielen. III en IV* (1991)
# *Over lichtende drempels* (1993)
# *God en goden* (1989)
# *Dionyzos* (1988)
# *De berg van licht* (1993)
# *Van oude menschen, de dingen, die voorbij gaan...* (1988)
# *Aan den weg der vreugde* (1989)
# *Van en over mijzelf en anderen* (1989)
# *Antieke verhalen. Van goden en keizers, van dichters en hetaeren* (1993)
# *Korte arabesken* (1990)
# *Antiek toerisme. Roman uit Oud-Egypte* (1987)
# *De zwaluwen neêr gestreken...* (1993)
# *Schimmen van schoonheid* (1991)
# *Uit blanke steden onder blauwe lucht* (1994)
# *Herakles* (1994)
# *Van en over alles en iedereen* (1990)
# *De ongelukkige* (1994)
# *De komedianten* (1992)
# *Legende, mythe en fantazie* (1994)
# *De verliefde ezel* (1994)
# *De ode* (1990)
# *Xerxes, of De hoogmoed* (1993)
# *Iskander. De roman van Alexander den Groote* (1995)
# *Met Louis Couperus in Afrika* (1995)
# *Het zwevende schaakbord* (1994)
# *Oostwaarts* (1992)
# *Proza. Eerste bundel* (1995)
# *Het snoer der ontferming. Japansche legenden* (1995)
# *Nippon* (1992)
# *Ongebundeld werk* (1996)
# *Ongepubliceerd werk* (1996)

### Gepubliseerde briewe
* In twee volumes: 1. *Waarde heer Veen : (1890–1902)* en 2. *Amice : (1902–1919)*
* 
*  

## Notas 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* Werke deur Louis Couperus  by die Digitale Biblioteek vir Nederlandse Letterkunde
* Louis Couperus Genootskap