Gennadi Rozjdestwenski

duimnael|259x259px|Gennadi Rozjdestwenski in 1998
**Gennadi Nikolajewitsj Rozjdestwenski**, CBE ( , wetenskaplike transliterasie: *Gennadij Nikolaevič Roždestvenskij*; 4 Mei 1931 - 16 Junie 2018  ) was 'n Sowjet- en Russiese dirigent,  ontvanger van die Mense se Kunstenaar van die USSR (1976), en Held van Sosialistiese Arbeid (1990).

## Biografie 
Rozjdestwenski is in Moskou gebore. Sy ouers was die bekende dirigent en pedagoog Nikolai Anosov en die sopraan Natalya Rozhdestvenskaya. Sy gegewe naam was Gennadi Nikolaijewitsj Anosov, maar hy het sy moeder se nooiensvan in sy manlike vorm aangeneem vir sy professionele loopbaan ten einde enige voorkoms van nepotisme te vermy. Sy jonger broer, die skilder PN Anosov, het hul vader se naam behou.

Hy het dirigeer gestudeer onder sy vader aan die Moskou-konservatoria, en klavier by Lev Oborin. Hy was op die stadium reeds bekend gewees daarvoor dat hy op 20-jarige ouderdom Tsjaikofski se *Die Neutekraker-*ballet in die Bolsjoi-teater gedirigeer het. Hy het die eerste uitvoerings van talle Sowjet-komponiste se werke gegee, waaronder Edison Denisov se *Le soleil des Incas* ("Die Son van die Inkas"; 1964),, asook die Russiese première van Benjamin Britten se ''A Midsummer Night's Dream* en die Westerse première van Dmitri Sjostakowitsj se vierde simfonie tydens die Edinburgh-fees in 1962.

Hy het in 2000 algemene artistieke direkteur van die Bolshoi-teater geword en in 2001 die wêreldpremière van die oorspronklike weergawe van Sergei Prokofiëf se opera *Die Dobbelaar'' uitgevoer. 'n Rukkie later het hy bedank, met verwysing na die sangers van die teater se drostery asook produksieprobleme en vyandige dekking deur die Moskouse pers.

Van die werke wat aan Rozjdestwenski gewy is, is Sofia Gubaidulina se simfonie  *Stimmen... Verstummen...* en verskeie van Alfred Schnittke se werke, soos sy Simfonie nr. 1, Simfonie nr. 8 en Simfonie nr. 9. Schnittke het van hom geskryf:

:  Ek het eenkeer bereken dat daar nou veertig komposisies geskryf is vir Rozjdestwenski - hetsy afgelei van sy idees, of andersins was hy die eerste om dit te dirigeer. Ek kon dit nie glo nie, maar dit is regtig so. Ek sou selfs kon sê dat byna al my eie werk as komponis afhanklik was van kontak met hom en van die vele gesprekke wat ons gehad het. Uit hierdie gesprekke het ek die idee vir vele van my komposisies verkry. Ek reken dit as een van die gelukkigste feite van my lewe. 

## Dirigeer 
Rozjdestwenski word beskou as 'n veelsydige dirigent en 'n hoogs gekultiveerde musikant met 'n soepele tegniek wat die dirigeerstok betref. Hy het met die vorming van sy interpretasies 'n duidelike idee verskaf van die strukturele buitelyne en emosionele inhoud van 'n stuk, gekombineer met 'n uitvoerende styl wat logika, intuïsie en spontanieteit versmelt het. In die Sowjetunie het hy uitgebreid opgeneem saam met die drie belangrikste kontemporêre soliste naamlik, David Oistrakh (viool), Sviatoslav Richter (klavier)  en Mstislav Rostropovich (tjello).

Rozjdestwenski verskyn in die dokumentêre rolprent *Notes interdites: scènes de la vie musicale en Russie Soviétique* (Engelse titel: "The Red Baton"), wat die ontberinge van musikante in die Sowjetunie onder Stalinisme ondersoek. Daarin beskryf hy die politieke situasie en die impak daarvan op sy lewe, asook die lewens van Sjostakowitsj, Prokofiëf, Strawinski, Richter en ander kollegas. Die rol van Tikhon Khrennikov, sekretaris van die Unie van Sowjet-komponiste, word breedvoerig daarin bespreek.

Op 'n ligter noot, bevat die dokumentêr rolprent Rozjdestwenski wat die kuns van dirigeer bespreek, wat beeldmateriaal van meesterklasse en repetisies met studente van die Moskou-konservatorium en die *Tonhalle-* orkes van Zürich insluit, asook stukke van Rozjdestwenski wat die 7de simfonie van Sjostakowitsj, Tsjaikofski se *Romeo en Juliet* en Alfred Schnittke se *Dooie Siele* dirigeer.

## Sjostakowitsj-interpreteerder 
In 2016 is Rozjdestwenski met die 7de Internasionale Sjostakowitsj-prys bekroon vir sy bydrae tot die interpretasie van die werk van Dmitri Sjostakowitsj. In 1964 in Edinburgh het hy die eerste uitvoering buite die Sowjetunie van die vierde simfonie behartig. Sy opname in 1983 van die 8ste simfonie word beskou as 'n klassieke uitvoering. Hy het die tweede bundel van die versamelde werke van Sjostakowitsj wat in 1984 gepubliseer is geredigeer, waaronder die Simfonie nr. 3 en simfonie nr. 4.

## Persoonlike lewe 
In 1969 het Rozjdestwenski met die pianis Viktoria Postnikova in die huwelik getree. Hulle het saam Tsjaikofski se klavierkonserte opgeneem.

Gennadi Rozjdestwenski is op 16 Junie 2018 oorlede. 
* Verdienstelike orde vir die vaderland ; 
** 1ste klas (13 Februarie 2017) - vir uitstekende bydrae tot die ontwikkeling van nasionale kultuur, vrugbare aktiwiteit op lang termyn 
** 2de klas (22 April 2011) - vir uitstekende bydraes tot die ontwikkeling van nasionale musiekkuns, meerjarige pedagogiese en kreatiewe aktiwiteite 
** 3de klas (31 Januarie 2007) - vir uitstekende bydrae tot die ontwikkeling van nasionale musiekkultuur, en baie jare van kreatiewe en opvoedkundige aktiwiteite 
** 4de klas (26 April 2001) - vir 'n aansienlike bydrae tot die ontwikkeling van nasionale musiekkuns 
* Orde van die Rooi Banner van Arbeid, twee keer (1967, 1981  ) 
* Orde van Lenin (1990) 
* Orde van Cyril en Methodius (Bulgarye, 1972) 
* Offisier van die Legioen van Eer (Frankryk, 2003) 
* Orde van die Opkomende Son, 3de klas (Japan, 2002)  
* Ere kunstenaar van die RSFSR (1959)  
* Volkskunstenaar van die RSFSR (1966)  
* Die Mense se Kunstenaar van die USSR (1976)  
* Lenin-prys (1970) 
* Russiese Federasie Staatsprys vir letterkunde en kuns in 1995 (27 Mei 1996) 
* Erelid van die Koninklike Sweedse Akademie (1975) 
* Ere-akademikus van die Britse Koninklike Musiekakademie (1984) 
* *Grand Prix van Chant du Mond* 
* Diploma van die Akademie Charles Cros in Parys (1969) - vir die vervulling van al die simfonieë van Prokofiev 
* Erekommandant van die Orde van die Britse Ryk (2014) 

## Notas 
## Verwysings 
*  
* Ben Mattison (28 February 2006). "Dirigent Gennady Rozhdestvensky sluit konserte oor linerotas af" . Playbill Arts . Ontsluit 23 September 2007 . 
* Yampol'sky, IM, red. Stanley Sadie, "Rozhdesvensky, Gennady (Nikolayevich)", *The New Grove Dictionary of Music and Musicians, First Edition* (Londen: Macmillan, 1980), 20 vols;     .

## Eksterne skakels 
* Rayfield Allied profiel 
* František Sláma (musikant) Argief  Meer oor die geskiedenis van die Tsjeggiese Filharmoniese Orkes tussen die 1940's en 1980's: *Dirigente*