open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Balder

thumb|180px|*Elke pyl het oor sy kop getrek* (1902), deur Elmer Boyd Smith.

**Balder** of **Baldr**  is een van die gode bekend as Ase in die Noorse mitologie. Hy is die seun van Odin en sy vrou, Frigg, en het verskeie broers soos Thor en Váli. Hy is 'n wese van lig, onskuld en volmaaktheid.

In die *Poëtiese Edda*, wat in die 13de eeu saamgestel is uit vroeëre tradisionele bronne, en die *Prosaïese Edda*, wat in die 13de eeu geskryf is, word die dood van Balder beskryf as beide 'n groot tragedie vir die Ase en een van die oorsake van Ragnarök.

## Balder se dood
Balder is veral bekend uit die verhaal van sy dood, wat sou lei tot die vernietiging van die gode in Ragnarök. Volgens die gedig *Völuspá* sou Balder in die nuwe wêreld herbore word.

Balder het 'n droom oor sy eie dood gehad en sy ma, Frigg, het dieselfde droom gehad. Omdat drome as profeties beskou is, het dit hom so depressief gemaak dat Frigg elke voorwerp op aarde laat belowe het hulle sal Balder nooit seermaak nie. Sy het egter die nietige plant mistel vergeet. 

Toe Loki, die bedrieërgod, daarvan hoor, het hy 'n pyl van dié plant gemaak en hom gehaas na die plek waar die gode hulle nuwe tydverdryf beoefen het: om voowerpe na Balder te gooi wat verby hom sou trek sonder om hom seer te maak. Loki het die mistelpyl vir Balder se broer, Hödr, gegee wat sy broer per ongeluk daarmee doodgemaak het. (Volgens sommige weergawes het Loki die blinde Hödr help mik.) Odin het hierna nog 'n seun, Váli, gehad wat binne 'n dag 'n man geword en Hödr doodgemaak het.

As gevolg van sy rol in Balder se dood is Loki op drie klippe vasgebind met die ingewande van sy seun Narfi. Die gif van 'n slang wat naby hom vasgebind is, het elke nou en dan op sy gesig gedrup. Loki se vrou, Sigyn, het die gif in 'n beker opgevang, maar wanneer sy dit probeer leegmaak het, het die gif op Loki se gesig gedrup. Die pyn wat dit meegebring het, het gemaak dat hy ruk en dit het aardbewings veroorsaak. Hy het so vasgebind gebly tot met die begin van Ragnarök.

Ná Ragnarök sou Balder weer opstaan en die aanvoerder van die nuwe wêreld word. Waar Loki as 'n beëindiger beskou kan word (hy sal die einde van die wêreld veroorsaak deurdat dit sal afbrand), kan Balder as 'n beginner beskou word. 

## Verwysings
## Skakels
SkyTeam

**SkyTeam** is een van die wêreld se drie groot lugredery-alliansies. SkyTeam is in Junie 2000 gestig en was die laaste van die drie alliansies wat gevorm is, die eerste twee was onderskeidelik Star Alliance en Oneworld. Sy jaarlikse passasiersvolume is 630&nbsp;miljoen (2019), die tweede grootste van die drie groot alliansies. 

SkyTeam bestaan uit 19 rederye van vyf vastelande en funksioneer onder die slagspreuk "Caring more about you" (Gee meer oor jou om). Dit bedryf ook 'n vrag-alliansie genaamd SkyTeam Cargo, wat 'n vennoot is met tien vervoerders, almal van hulle SkyTeam-lede. Sy gesentraliseerde bestuurspan, SkyTeam Central, is gebaseer op die World Trade Centre Schiphol-lughawe op die terrein van die Amsterdam-lughawe Schiphol in Haarlemmermeer, Nederland.

Teen November 2019, vlieg SkyTeam na meer as 1 150 bestemmings in meer as 175 lande en bedryf meer as 14 500 vlugte daagliks. Die alliansie se lede bedryf 750 sitkamers wêreldwyd.

## Verwysings
Thor

thumb|200px|*Thor se geveg teen die reuse*, deur Mårten Eskil Winge (1872).

**Thor** (Oudnoors: *Þórr*, Oudhoogduits: *Donar*, Angel-Saksies *Þunar*) is een van die gode bekend as Ase in die Noorse mitologie. Hy is 'n belangrike, hamerswaaiende god wat verbind word met weerlig, donderweer en storms, heilige bome, krag, die beskerming van die mensdom en vrugbaarheid. 

## Beskrywing
Thor is een van die gode wat dikwels genoem word in die geskiedenis van die Germaanse volke. In die Noorse mitologie, wat grootliks in Ysland opgeteken is, het Thor 15 name, is hy die man van die godin Sif met haar goue hare en die minnaar van die trol Járnsaxa. Hy het gewoonlik vurige oë, rooi hare en 'n rooi baard. 

By Sif is Thor die vader van die godin (en moontlik walkure) Þrúðr, by Járnsaxa het hy die kinders Móði en Magni en hy is die stiefpa van die god Ullr. Deur sy pa, Odin, het Thor talle broers, insluitende Balder. Thor ry in 'n kar wat deur twee bokke, Tanngrisnir en Tanngnjóstr, getrek word en swaai 'n hamer rond in gevegte teen sy vyande. Dié gevegte, insluitende die een teen die monsteragtige slang Jörmungandr, word in verskeie Noorse verhale vertel, asook hulle wedersydse sterftes tydens die gebeure van Ragnarök.

In moderne tye kom Thor steeds voor in folklore dwarsdeur die Germaanssprekende Europa. Hy kom voor in plekname, veral in Skandinawië, en in die dag Donderdag. Thor was die inspirasie vir talle kunswerke en verwysings na hom verskyn in moderne kultuur. Nes ander Germaanse gode, word hy steeds vereer in Germaanse neopaganisme.

## Verwysings
## Skakels
Yggdrasil

thumb|180px|"Die es Yggdrasil" (1886), deur Friedrich Wilhelm Heine.

**Yggdrasil** (van die Oudnoorse *Yggdrasill*) was in die Noorse mitologie 'n groot, sentrale heilige boom. Alles anders het daarom bestaan.

Yggdrasil kom voor in die *Poëtiese Edda*, wat in die 13de eeu saamgestel is uit vroeëre tradisionele bronne, en die *Prosaïese Edda*, wat in die 13de eeu geskryf is. In albei bronne is Yggdrasil 'n groot esboom wat in die middel van die kosmos staan en baie heilig is. Die gode gaan elke dag na Yggdrasil vir hulle tradisionele samekomste. 

Yggdrasil se takke strek tot ver in die hemel en die wortels streks tot ver in ander plekke; een in die put Urðarbrunnr in die hemel, een in die fontein Hvergelmir en die ander in die put Mímisbrunnr. In die boom woon wesens, insluitende die draak Níðhöggr, 'n arend en die takbokke Dáinn, Dvalinn, Duneyrr en Duraþrór.

Geleerdes glo oor die algemeen dat *Hoddmímis holt*, *Mímameiðr* en *Læraðr* ander name vir die boom is. 

## Etimologie
Die algemeen aanvaarde betekenis van die Oudnoorse *Yggdrasill* is "Odin se perd", en dus "galg". Dié vertolking kom daarvan dat *drasill* "perd" beteken en *Ygg(r)* een van die god Odin se baie name is. In die *Poëtiese Edda*-gedig *Hávamál* word beskryf hoe Odin homself offer deur hom aan 'n boom op te hang. Dit maak dié boom Oldin se galg. Die boom was dalk Yggdrasil. 

'n Galg kan "die perd van die gehangde" genoem word en uit Odin se galg kon die uitdrukking "Odin se perd" voortgevloei het, wat toe die naam van die boom geword het.

Daar is egter ook ander menings oor waar die boom se naam vandaan kom.

## Verwysings
## Skakels
Uitgewery

'n **Uitgewery**, **uitgewer** of **uitgewersmaatskappy** is 'n firma wat publikasies soos boeke, tydskrifte en koerante laat saamstel en in die handel bring.

'n Uitgewer is dus 'n sakeman wat besef dat daar by die gemeenskap 'n behoefte bestaan aan 'n publikasie soos byvoorbeeld 'n boek oor 'n besondere onderwerp. Dan nader so 'n uitgewer 'n kenner oor die onderwerp met die versoek om 'n manuskrip daaroor aan hom voor te lê. Dit kan ook wees dat so 'n kenner op eie inisiatief 'n boek geskryf het en dit aan die uitgewer aanbied. Sodra die manuskrip ontvang word, word dit aan 'n paneel kenners vir kommentaar voorgelê. As die firma daarna sou besluit dat dit finansieel die moete werd is om die boek uit te gee, word die manuskrip deur 'n redakteur of redakteurs deeglik gelees en daarna word aan die skrywer voorstelle gemaak oor moontlike veranderinge en verbeteringe aan die inhoud, taal, spelling en styl. Die ISBN word bepaal. Kunstenaars en fotograwe help met die illustrasies, ontwerp van die stofomslag en die bladuitleg en 'n indeks word saamgestel. Daarna word in oorleg met die drukker besluit op die soort papier waarop die boek gedruk word, die besondere lettertipe wat gebruik sal word, op die soort binding (harde- of sagteband) en wat die oplaag (die aantal kopieë) van die eerste druk sal wees. Daarna reël die uitgewer die publisiteit vir die nuwe boek, verskaf kopieë aan resensente en versprei eksemplare na die boekwinkels. Ongeveer dieselfde prosedure word gevolg met die uitgee van 'n tydskrif, koerant, musiek of ander inligtingsbronne. Teenswoordig word al hoe meer in digitale vorm gepubliseer. 

Gewoonlik ontvang 'n skrywer 'n vasgestelde bedrag vir elke kopie van sy boek wat verkoop is. Dit staan bekend as die tantième.

Voor die 18de eeu was die drukker, uitgewer en boekhandelaar gewoonlik dieselfde persoon. In die 19de eeu het die beroepstakke vanmekaar geskei.

## Spesialisasie 
Sommige uitgewers spesialiseer in die uitgee van sekere soorte boeke. So is daar uitgewers wat slegs akademiese boeke, skoolhandboeke, kunsboeke, bladmusiek, mediese handboeke, kinderboeke, Africana-herdrukke of naslaanwerke, ens. publiseer. So is die uitgewerye Juta bekend vir regsboeke, Elsevier vir wetenskaplike boeke, Slingsby vir landkaarte en Protea Boekhuis en LAPA Uitgewers vir hul publikasies in Afrikaans. Boeke uitgegee deur die firma A.A. Balkema in Kaapstad staan uit weens hul besondere hoë standaard van ontwerp, boekbinding en tipografie.

## Bronne 
* Lemma Uitgeverij in het Algemeen Letterkundig Lexicon,  G.J. van Bork, D. Delabastita, H. van Gorp, P.J. Verkruijsse en G.J. Vis, 2012, besoek op 23 April 2021.
* Joost Nijsen, *ABC van de literaire uitgeverij*. Podium
Surtr

thumb|180px|*Die reus met die vlammende swaard* (1909), deur John Charles Dollman.

**Surtr** of **Surt** (Yslands: *Surtur*) is 'n reus in die Noorse mitologie. Hy word genoem in die *Poëtiese Edda*, wat in die 13de eeu saamgestel is uit vroeëre tradisies, en die *Prosaïese Edda*, wat in die 13de eeu geskryf is. In albei bronne word voorspel Surtr sal een van die beslissende magte van die Ragnarök wees. Met sy vlammende swaard sal hy teen die Ase veg, veral teen die god Freyr, en vlamme voortbring wat die wêreld sal verswelg.

In 'n boek van die *Prosaïese Edda* word bykomende inligting oor hom gegee, insluitende dat hy die vuurryk Muspell bewaak, die "seuns van Muspell" na Ragnarök sal lei en Freyr sal doodmaak. 

## Verwysings
## Skakels
Borr

**Borr** of **Bor** ("produseerder", "voortbringer") is in die Noorse mitologie die seun van Buri, die voorvader van die gode bekend as die Ase. Borr was die man van Bestla en die vader van Odin, Vili en Vé. 

Borr word genoem in die *Poëtiese Edda*, wat in die 13de eeu saamgestel is uit vroeëre tradisies, en die *Prosaïese Edda*, wat in die 13de eeu geskryf is. Min is egter oor sy lewe en sy rol in die mitologie bekend. In gedigte word soms na Odin verwys as "Borr se seun".

## Verwysings
## Skakels
Melianthus dregeanus

*Melianthus dregeanus* is 'n plant wat tot die *Francoaceae* familie hoort. Die spesie is endemies in die Oos-Kaap.

Die plant het twee subspesies:
* *Melianthus dregeanus subsp. dregeanus*
* *Melianthus dregeanus subsp. insignis* (Kuntze) S.A.Tansley

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hexrivier (Mohokare)

:*Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Hexrivier (dubbelsinnig)*

Die **Hexrivier** is 'n spruit wat in die Vrystaat langs die Lesothogrens met Suid-Afrika vloei. Dit is 'n sytak van die Mohokare (Caledonrivier), in die opvanggebied van die Oranjerivier. 

## Monding 
*
Hexrivier (Sterkstroom)

:*Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Hexrivier (dubbelsinnig)*

Die **Hexrivier** is 'n spruit wat direk suid van Sterkstroom in die Oos-Kaap van Suid-Afrika vloei. Dit is in die opvanggebied van die Groot-Keirivier. 

## Monding 
*
Heksrivier (Noord-Kaap)

:*Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Hexrivier (dubbelsinnig)*

Die **Heksrivier** is 'n spruit wat in die Bo-Karoo in die Noord-Kaap van Suid-Afrika vloei. Dit is in die Ubuntu Plaaslike Munisipaliteit en in die opvanggebied van die Oranjerivier. 

Dit is net oos van die R403-pad met die naaste dorpe Victoria-Wes, Loxton en Britstown.

## Monding 
*
Hyoscyamus niger

***Hyoscyamus niger*** (ook bekend as **bilsekruid** of **dolkruid**) is 'n plant in die familie Solanaceae wat in groot hoeveelhede giftig is. Dit is inheems aan die gematigde streke van Europa en Siberië en genaturaliseer in Brittanje en Ierland.

## Historiese gebruik
Die naam "bilsekruid" kom waarskynlik van die Proto-Germaanse woord *bil*, wat beteken "sig, hallusinasie, magiese krag" en "bonatuurlike krag".

Die plant is histories saam met ander plante soos alruin, belladonna en datura gebruik as narkose en ook vir sy bedwelmende eienskappe in "toordrankies". Dié bedwelmende eienskappe sluit in visuele hallusinasies en 'n sensasie van vlug. Dit is oorspronklik gebruik op die vasteland van Europa en in Asië en die Arabiese wêreld, maar het in die Middeleeue na Engeland versprei. 

Die gebruik van bilsekruid deur die antieke Grieke is aangeteken deur Plinius die ouere en Dioscorides. Die plant, wat *Herba Apollinaris* genoem is, is ook gebruik vir orakels deur die priesteresse van Apollo. In die Middeleeue is bilsekruid verbind met heksery en towerspel. Bilsekruid is in die 11de tot 16de eeu met hops vervang in bier.

## Verwysings
## Skakels
John Berks

**John Berks**, (24 September 1941 tot 4 Junie 2022) was ‘n bekende Suid-Afrikaanse omroeper en radiopersoonlikheid.

John Berks is in 1941 in Krugersdorp gebore en het in Klerksdorp grootgeword. Hy het in 'n seepfabriek en by die Germiston *Advocate*-koerant gewerk voordat hy 'n oudisie geslaag het met Gerry Wilmot van LM Radio, wat die vorige jaar deur Rob Vickers afgekeur is. 

John het in 1969 as programbestuurder na Johannesburg verhuis. Hy het LM in 1970 verlaat en verskeie kere vir Swazi Music Radio, Springbokradio, Capital Radio, 604 Transkei en Radio 5 gewerk. Sy belangrikste skuif was na Radio 702 in Oktober 1981 waar hy 'n gewilde en bekende stem op die lug geword het. 

Hy het 702 in die vroeë 90's verlaat, maar teruggekeer om by Gary Edwards aan te sluit. Edwards was die stasie se programbestuurder en hulle twee het saam die John en Gary-geselsprogram aangebied. John het uiteindelik in die laat 90's by 702 afgetree, maar was daarna steeds baie in aanvraag as 'n openbare spreker. 

Hy het tot sy dood in 2022 in Johannesburg gewoon.

## Verwysings
Bill Evans

**William John Evans** (16 Augustus 1929 – 15 September, 1980) was 'n Amerikaanse jazzpianis en komponis. Die meeste van sy musiek is afkomstig van sy tyd as leier van 'n jazztrio. Sy gebruik van impressionistiese harmonie, die interpretasie van tradisionele jazz repertorium, kenmerkende ritmiese onafhanklikheid en die speel van melodiese lyne beïnvloed vandag nog jazzpianiste.

Hy is gebore in Plainfield, New Jersey, VSA, en het sy musiekopleiding ontvang aan die Southeastern Louisiana University en die Mannes School of Music in New York, waar sy hoofvak komposisie was.  

In 1955 verhuis hy na New York, waar hy die onder die "bandleader" en teoretikus George Russell werk. In 1958 sluit Evans aan by Miles Davis se jazzsekstet, wat in 1959 *Kind of Blue* opneem. Laasgenoemde is vandag nog die jazz cd met die meeste verkope.

Aan die einde van 1959 verlaat Evans die Miles Davis "band" en begin sy loopbaan as "bandleader" saam met die basspeler Scott LaFaro en tromspeler Paul Motian. Die groep word vandag beskou as 'n invloedryke moderne jazztrio. In 1961 het die groep twee albums (*Sunday at the Village Vanguard* en *Waltz for Debby*) opgeneem by New York se Village Vanguard-jazzklub. 'n Volledige stel van die Vanguard-opnames (op 3 cd's) is dekades later vrygestel. Tien dae na die optrede by Village Vanguard sterf LaFaro egter tydens 'n motorvoertuigongeluk. Ná maande se afsondering tree Evans terug in die kalklig as deel van 'n nuwe jazztrio, saam met die basspeler Chuck Israels.

In 1963 het Evans *Conversations with Myself* opgeneem. In 1966 ontmoet hy die basspeler Eddie Gómez, met wie hy 11 jaar saamwerk. Gedurende die middel-1970's het Evans saam met die sanger Tony Bennett aan twee bekroonde albums: *The Tony Bennett/Bill Evans Album* (1975) en *Together Again* (1977) gewerk.

Baie van Evans se komposisies, soos *Waltz for Debby*, het standaard jazzwerke geword, en is gespeel en opgeneem deur verskeie kunstenaars. Evans het 31 Grammy-benoemings en sewe toekennings ontvang, en is opgeneem in die *DownBeat Jazz Hall of Fame*.

## Verdere leestof 
* 
* 
* 
* 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Bill Evans Amptelike webwerf
* The Bill Evans Webbladsye
* Bill Evans entry — Jazz Discography Project
* "Remembering Bill Evans" deur Ted Gioia, Jazz.com, Januarie 2008.
* Bill Evans Musical Style  at Jazz-Piano.org
* "Bill Evans: Twelve Essential Recordings by Ted Gioia"
* The Bill Evans Memorial Library
* Jazz wax-Onderhoud met  Laurie Verchomin
* *Bill Evans Time Remembered* dokumentêre film
* Maxine Evans, dogter van Bill Evans
Asiana Airlines

**Asiana Airlines** (IATA: **OZ**, ICAO: **AAR**) is een van Suid-Korea se grootse lugrederye. Die lugredery is jonger en kleiner as sy mededinger Korean Air, die nasionale lugredery. Asiana se hoofkwartier is naby sy internasionale spilpunt Incheon Internasionale Lughawe. Asiana se binnelandse spilpunt is Gimpo Internasionale Lughawe, voorheen bekend as "Kimpo Internasionale Lughawe". Asiana is sedert 2003 deel van die Star Alliance.

## Geskiedenis 
Asiana is op 17 Februarie 1988 gestig en het in Desember 1988 vlugte na Busan begin bedryf. Dit is gestig deur die Kumho Asiana-groep as deel van die Suid-Koreaanse regering. Die bedoeling was om 'n tweede groot lugredery op te bou en die lugredery was oorspronklik bekend as *Seoul Air International*. Op 31 Desember 2020 is Kumho Industrial met 30,77% se aandele en Kumho Petrochemical met 11,02% die grootste aandeelhouers.

In Februarie 2006 het Asiana aangekondig dat die maatskappy gemoderniseer gaan word. Die naam "Economy Class" is vervang deur "Travel Class" en alle personeel het nuwe uniforms ontvang.

Op 18 April 2007 is Asiana met 5 sterre bekroon deur Skytrax en in 2020 was die lugredery steeds een van hierdie uitgesoekte groep lugrederye.

Korean Air het in November 2020 ’n oornameaanbod van VS$2,2 miljard vir Asiana Airlines gemaak. Asiana het voor die Covid-19-pandemie na 61 stede in 21 lande gevlieg. Asiana bedryf ook twee laekoste-lugrederye, Air Seoul en Air Busan.

## Voorvalle en ongelukke 
* Op 26 Julie 1993 het 'n Boeing 737-5LG op 'n binnelandse Suid-Koreaanse vlug OZ733 van Seoel na Mokpo neergestort met sy derde landingspoging. Daar was 66 passasiers en 2 bemanningslede in die ongeluk, 48 mense het die ramp oorleef.
* Op 28 Julie 2011 het 'n Boeing 747-400F in die Straat van Korea neergestort tydens 'n gereelde vragvlug OZ991 van Incheon na Sjanghai. Die twee vlieëniers het nie die ongeluk oorleef nie.
* Op 6 Julie 2013 het 'n Boeing 777-200ER tydens Asiana-vlug OZ214 by San Francisco Internasionale Lughawe in die Verenigde State neergestort. Die vliegtuig is erg beskadig en het aan die brand geslaan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Tierbergpas

Die **Tierbergpas** in die Bokkeveldberge in die Wes-Kaap is een van die steilste bergpasse in die land.

Hierdie kort pas is nagenoeg by die koördinate , tussen rooibosteeplase, net suidoos van die Koebeepas en ‘n 30km oos van Vanrhynsdorp.

Die pas bereik ‘n hoogte van 794&nbsp;m bo seespieël en ‘n maksimum hellling van 1:2,7. Dus styg dit een meter oor elke 2,7&nbsp;meter pad en is daarom slegs geskik as ‘n roete vir viertrekvoertuie en voetslaners.

## Lees ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* capemountainpasses,co.za
* Tierbergpas op mountianpassessouthafrica.co.za
* sa-venues.com
* Slingsby: Cederberg -The touring map. www.slingsbymaps.com, 2022,
Australiese voetbal in Suid-Afrika

Australiese voetbal word sedert 1997 professioneel in Suid-Afrika gespeel. Die sport is volgens navorsing die eerste keer in die 1880's in Suid-Afrika bekendgestel. Die sport het egter later gekwyn weens Australië en Nieu-Seeland se gebrek aan erkenning. In 1997 is die sport weer ingestel en het dit vinnig gegroei, veral in Noordwes, Gauteng, KwaZulu-Natal en die Wes-Kaap. Suid-Afrika se nasionale span staan bekend as die Leeus, en neem deel aan die Australiese Voetbal Internasionale Beker. Daar is ook 'n plaaslike *Auskick-program* vir juniors genaamd *"FootyWild"*.

## Nasionale span
[250px|regs|duimnael|Suid-Afrika se nasionale span staan in tou vir die [Nasionale lied van Suid-Afrika|volkslied.]]

## Ligas
* Gautengse Provinsiale Australiese Voetballiga
* Noordwes Provinsiale Australiese Voetballiga

## Promosiewedstryde 
Die Australian Football League (AFL) het twee promosiewedstryde in Suid-Afrika gespeel. Die eerste wedstryd was 'n voorseisoense wedstryd wat op 22 Februarie, 1998 in Kaapstad op Nuweland-krieketveld, tussen die Brisbane Lions en die Fremantle Dockers gespeel is. Hierdie wedstryd is deur 10, 123 toeskouers bygewoon. Die tweede wedstryd was 'n voorseisoense oefenwedstryd wat op 2 Februarie 2008 in Centurion (naby Pretoria) op SuperSport-park, tussen die Carlton Blues en die Fremantle Dockers gespeel is. Hierdie wedstryd is deur 5,222 toeskouers bygewoon.

## Verwysings
## Eksterne skakels
* AFL South Africa (in Engels)
Aslaug

**Aslaug** (Oudnoors: *Áslaug*), ook genoem **Aslög**, **Kráka** of **Kraba**, is 'n figuur in die Noorse mitologie wat in die *Prosaïese Edda* van die 13de eeu genoem word. In die saga of Ragnar Lodbrok is sy een van sy vroue.

## Legende
thumb|180px|Heimer en Aslaug, deur August Malmström (1856).
Volgens die 13de-eeuse *Verhaal van Ragnar Lodbrok* is Aslaug die dogter van die legendariese held Sigurd en sy vrou, Brynhildr, maar is sy deur deur Brynhildr se voog, Heimer, grootgemaak. 

Aslaug en Heimer het na Noorweë gereis, waar Heimer vermoor is. Sy is daarna deur die boere Áke en Grima grootgemaak. Hulle het haar Kráka ("Kraai") genoem. 

Eendag, terwyl sy gebad het, is sy deur Ragnar se manne ontdek. Hulle het hom van haar vertel en Ragnar het haar na hom laat kom. Om haar wysheid te toets het hy haar egter opdrag gegee om nie nakend of geklee te kom nie, nie honger of vol nie, en nie alleen of in 'n geselskap nie. Kráka het by hom aangekom geklee in 'n net terwyl sy aan 'n ui gebyt het en deur 'n hond vergesel is. Ragnar was beïndruk deur haar wysheid en het haar gevra om met hom te trou. 

Aslaug is 'n hoofkarakter in die televisiereeks *Vikings*, waarin sy deur Alyssa Sutherland vertolk word. Haar rol is losweg op die legende gegrond.

## Verwysings
### Bronne
* 
* 

## Skakels
Lagertha

thumb|180px|'n Voorstelling van Lagertha in 'n litografie deur Morris Meredith Williams (1913).

**Lagertha** was in die Noorse mitologie 'n skildmaagd en plaaslike heerseres in Noorweë. Sy was volgens mites die eerste vrou van Ragnar Lodbrok, die legendariese Wiking wat in die 9de eeu sou gelewe het. Haar naam word ook **Ladgerda**, **Ladgertha**, ens. gespel. 

Haar verhaal is in die 12de eeu deur die kroniekskrywer Saxo vertel. Geen regstreekse bewyse is egter al gevind vir haar historiese bestaan nie. Sommige skrywers verbind haar met die godin Thorgerd of die Walkures.

Volgens die legende van Ragnar Lodbrok het Lagertha van jag gehou. Sy het dikwels gaan jag in haar vallei in Noorweë waar sy geheers het. Ná haar troue met Ragnar het sy saam met hom op sy veroweringstogte gegaan. Lagertha het egter so na haar eie land verlang wanneer sy weg was dat sy later tuis gebly het terwyl Ragnar sy togte alleen voortgesit het. 

In die televisiereeks Vikings speel Lagertha 'n pertinente hoofrol. Sy word in die reeks deur Katheryn Winnick vertolk.

## Lewe volgens Saxo Grammaticus
Lagertha se verhaal is opgeteken in dele van Boek 9 van *Gesta Danorum*, 'n 12de-eeuse werk oor die Deense geskiedenis deur die historikus Saxo Grammaticus. Volgens die *Gesta* (9.4.1-9.4.11) het Lagertha se loobaan as vegter begin toe Frø, die koning van Swede, Noorweë binnegeval en die Noorse koning Siward vermoor het. Frø het die vroue van die koning se familie in 'n bordeel geplaas om hulle te verneder. Toe Ragnar Lodbrok hiervan te hore kom, het hy met 'n leër gekom om sy oupa Siward se dood te wreek. Baie van die vroue in die bordeel het mansklere aangetrek en aan Ragnar se kant geveg. In sy uitbeelding van verskeie vroulike vegters in dié verhale het Saxo geleen uit die legendes van die Amasones van die klassieke oudheid en 'n verskeidenhed Oudnoorse bronne, wat nie duidelik geïdentifiseer is nie. Volgens Jesch is Saxo se beskrywing van vroue sprekend van vrouehaat: Nes die meeste kerkmanne van destyds het Saxo slegs as seksuele wesens aan vroue gedink. Die Wiking-skildmaagde, vir wie dié rol nie aanvaarbaar was nie, was vir hulle 'n voorbeeld van die wanorde in die ou heidense Denemarke wat later deur die kerk en 'n stabiele monargie reggestel is.

## Verwysings
Freyr

[thumb|180px|'n Beeld uit die [Wikingtydperk wat in 1904 in Swede ontdek is en vermoedelik die god Freyr uitbeeld.]]

**Freyr** of **Frey** (Oudnoors vir "meester) is een van die bekendste gode in die Noorse mitologie. Hy word verbind met heilige koningskap, vrugbaarheid, vrede, vooruitgang en viriliteit, met sonskyn en mooi weer, en met 'n goeie oes. Freyr, soms Yngvi-Freyr genoem, is veral met Swede verbind en beskou as 'n voorouer van die Sweedse koningshuis. Hy is ook verbind met plesier, en 'n fallusstandbeeld van hom is in die tempel by Uppsala opgerig. 

thumb|links|220px|Die geveg tussen Freyr en Surtr, deur Lorenz Frølich.
## Mites
In die mitologiese stories in die Yslandse boeke *Poëtiese Edda* en *Prosaïese Edda* is Freyr een van die Wane, die seun van die god Njord en sy suster-vrou, en die tweelingbroer van die godin Freyja. 

Die gode het vir hom Alfheimer (*Álfheimr*), die ryk van die elwe, present gegee toe hy tande kry. Hy ry op die wildevark Gullinbursti, wat deur dwerge gemaak is, en besit die skip Skidbladnir  (*Skíðblaðnir*), wat altyd 'n goeie wind kry en wat opgevou en in jou sak gebêre kan word as dit nie gebruik word nie. Freyr is ook al met die perdekultuur vereenselwig. Hy het heilige perde aangehou in sy heiligdom by Trondheim in Noorweë.

Die langste bekende mite oor Freyr handel oor hom toe hy verlief geraak het op die trol Gerd. Sy word eindelik sy vrou, maar eers moet Freyr sy swaard weggee wat self veg as dit deur 'n wyse persoon gebruik word. Sonder sy swaard sal hy eindelik deur die vuurreus Surtr doodgemaak word in die Ragnarök.

## Verwysings
## Skakels
Gemini 1

duimnael|regs|Gemini 1 word lanseer
**Gemini 1** was die eerste sending van NASA se Gemini-program. Dit was 'n onbemande toetssending van die Gemini ruimtetuig met die doelwit om die strukturele integriteit van die nuutontwerpte ruimtetuig en die verbeterde Titan II vuurpyl te toets. Dit was ook die eerste keer dat die nuwe opsporing- en kommunikasiestelsels vir die Gemini-program getoets is. Dit is ook gebruik om die grondbeheerpersoneel op te lei vir die bemande Gemini-sendings.

Gemini 1 se lansering was aanvanklik geskeduleer vir Desember 1963 maar probleme tydens die ontwikkeling van die ruimtetuig en die vuurpyl het die lansering met vier maande vertraag. Gemini 1 is gelanseer vanaf lanseringsplatform 19 by Kaap Kennedy op 8 April 1964. Die ruimtetuig was bo-op die stadium twee vuurpyl geïnstalleer. Die sending was beplan vir drie omwentelings van die aarde terwyl datatoetswerk gedoen is. Die ruimtetuig het egter in die ruimte gebly vir 64 omwentelings totdat atmosferiese weerstand dit na die aarde laat terugval het. Die ontwerpfilosofie was dat die ruimtetuig nie herwin kan word nie en gate is in sy hitteskild geboor om te verseker dat dit sal uitbrand in die atmosfeer wanneer dit terugval na die aarde.

## Verwysings
Tulbaghia cominsii

***Tulbaghia cominsii*** was 'n geofiet wat tot die *Amaryllidaceae* familie hoort het. Die spesie was endemies in die Oos-Kaap en het by King William's Town voorgekom. Dit het 'n voorkomsgebied van slegs 7 km² maar is nou uitgestorwe weens 'n padkonstruksie projek.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Tulbaghia acutiloba

***Tulbaghia acutiloba*** is 'n geofiet wat tot die *Amaryllidaceae* familie hoort. Die spesie is inheems in Botswana, Eswatini en Suid-Afrika.

## Galery 

Tulbaghia acutiloba, blomme, veldblomstappie, FG NR, b.jpg
Tulbaghia acutiloba01.jpg

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Skildmaagd

thumb|180px|Die skildmaagd Brunnhild, deur Gaston Bussière (1897).

'n **Skildmaagd** (Oudnoors: *skjaldmær*) was 'n vroulike vegter uit die Noorse en Skandinawiese mitologie. Hulle word dikwels genoem in sagas soos *Hervarar saga ok Heiðreks* en in *Gesta Danorum*. Hulle kom ook voor in verhale van ander Germaanse volke, soos die Gote. Die mitiese Walkures kan op sulke skildmaagde geskoei wees. Ander geleerdes, soos professor Judith Jesch, meen daar is 'n gebrek aan bewyse vir opgeleide of gereelde vroulike vegters.

Daar is historiese bewyse dat vroue uit die Wikingtydperk aan oorloë deelgeneem het. Die Bisantynse historikus John Skylitzes het berig vroue het geveg toe Swjatoslaf I van Kiëf die Bisantyne in 971 in Bulgarye aangeval het.

Toe Leif Erikson se swanger halfsuster Freydís Eiríksdóttir in Winland was, het sy na berig word 'n swaard opgeneem en aanvallende magte kaalbors verjaag.

Saxo Grammaticus het berig dat skildmaagde in die jaar 750 aan die kant van die Dene geveg het in die Slag van Brávellir.

## Verwysings
## Skakels
Brand-se-Bergpas

**Brand-se-Bergpas** is ‘n bergoorgang aan die noordwestelike punt van die Nardouwsberg in die Wes-Kaap van Suid-Afrika.

Hierdie pas is by die koördinate  op die Brand-se-Bergpad. Dit is suidoos van Klawer en 40&nbsp;km noord van Clanwilliam.

Die grondpad bereik in die pas ‘n hoogte van 347&nbsp;m bo seespieël en ‘n maksimum steilte van 1:8.

## Lees ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* Slingsby, Peter: Cederberg -The touring map. www.slingsbymaps.com, 2022, 
* Brand-se-Bergpas op www.mountainpassessouthafrica.co.za
Tulbaghia aequinoctialis

***Tulbaghia aequinoctialis*** is 'n geofiet wat tot die *Amaryllidaceae* familie hoort. Die spesie is endemies in Angola.

## Subspesies 
Die plant het twee subspesies:
* *Tulbaghia aequinoctialis subsp. aequinoctialis*
* *Tulbaghia aequinoctialis subsp. monantha* (Engl. & Gilg) R.B.Burb.

## Bron 
* Plants of the World Online
Tulbaghia

**Tulbaghia** (wildeknoffel) is 'n genus met 28 spesies van geofiete in die familie Amaryllidaceae. Hulle is hoofsaaklik inheems in Sentraal-Afrika en Suider-Afrika.

## Spesies 
* *Tulbaghia acutiloba* Harv.
* *Tulbaghia aequinoctialis* Welw. ex Baker
* *Tulbaghia alliacea* L.f.
* *Tulbaghia calcarea* Engl. & Krause
* *Tulbaghia cameronii* Baker
* *Tulbaghia capensis* L.
* *Tulbaghia cernua* Fisch., C.A.Mey. & Avé-Lall.
* *Tulbaghia coddii* Vosa & R.B.Burb.
* *Tulbaghia cominsii* Vosa
* *Tulbaghia dregeana* Kunth
* *Tulbaghia friesii* Suess.
* *Tulbaghia galpinii* Schltr.
* *Tulbaghia leucantha* Baker
* *Tulbaghia ludwigiana* Harv.
* *Tulbaghia luebbertiana* Engl. & Krause
* *Tulbaghia macrocarpa* Vosa
* *Tulbaghia maritima* Vosa
* *Tulbaghia montana* Vosa
* *Tulbaghia natalensis* Baker
* *Tulbaghia nutans* Vosa
* *Tulbaghia pretoriensis* Vosa & Condy
* *Tulbaghia rhodesica* R.E.Fr.
* *Tulbaghia siebertii* (Vosa) Mich.Möller & G.I.Stafford
* *Tulbaghia simmleri* Beauverd
* *Tulbaghia tenuior* K.Krause & Dinter
* *Tulbaghia transvaalensis* Vosa
* *Tulbaghia verdoornia* Vosa & R.B.Burb.
* *Tulbaghia violacea* Harv.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Tulbaghia cameronii

***Tulbaghia cameronii*** is 'n geofiet wat tot die *Amaryllidaceae* familie hoort. Die spesie is inheems in die Demokratiese Republiek die Kongo, Kameroen, Malawi, Mosambiek, Namibië, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.

## Bron 
* Plants of the World Online
Tulbaghia dregeana

**Ajuin** (*Tulbaghia dregeana*) is 'n geofiet wat tot die *Amaryllidaceae* familie hoort. Die spesie is endemies in die Noord-Kaap en die Wes-Kaap is. Die plant staan ook as *wildeknoffel* en *wildelook* bekend.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Tulbaghia violacea

***Tulbaghia violacea*** is 'n geofiet wat tot die *Amaryllidaceae* familie hoort. Die spesie is endemies in KwaZulu-Natal, die Oos-Kaap en die Wes-Kaap.

Die plant het twee subspesies:
* *Tulbaghia violacea subsp. macmasteri* Vosa
* *Tulbaghia violacea subsp. violacea*

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Fjölnir

thumb|220px|Koning Fjölnir berei hom voor om in 'n vat heuningbier te verdrink. Hy roep uit: "Ek hoop die historikus Odhner sal dit as 'n ongeluk beskryf." (Karikatuur deur Albert Engström).

**Fjölnir** (Oudnoors: Fjǫlnir) is 'n legendariese koning van Swede in die Noorse mitologie wat glo die seun van Freyr (Frey) en sy metgesel, Gerder, was. Die naam word op baie maniere gespel, onder meer **Fiolnir**, **Fjölner**, **Fjolner** en **Fjolne**. Hy was na bewering die stigter van die Sweedse Yngling-dinastie en het uit Gamla Uppsala regeer. Volgens die *Grottasöngr* het Fjölnir van die 1ste eeu&nbsp;v.C. tot die 1ste eeu&nbsp;n.C. gelewe.

Fjölnir het glo in 'n vat heuningbier verdrink terwyl hy 'n ander legendariese koning, Peace-Fróði van Seeland ('n Deense eiland), besoek het. Sy verhaal word in die *Grottasöngr* en die *Ynglinga saga* vertel. Fjölnir is deur sy seun Sveigder opgevolg.

## Verwysings
## Skakels
Sveigder

**Sveigder**, **Sveigðir** of **Swegde** (Oudnoors vir "die Waaiende") was in die Noorse mitologie 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling. Hy was die seun van Fjölnir, wat hy as koning opgevolg het. Hy het getrou met Vana, moontlik een van die Wane. Hy is deur 'n dwerg weggelok en het in 'n klip verdwyn. Hy is nooit weer gesien nie. Hy is deur sy seun Vanlande opgevolg.

Sy verhaal word vertel in die *Ynglinga saga*, *Ynglingatal * en *Historia Norwegiæ*.

## Verwysings
## Skakels
Vanlande

**Vanlande** of **Vanlandi** (Oudnoors vir "Man van die land van die Wane")) was in die Noorse mitologie 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling wat uit Gamla Uppsala regeer het. Hy was die seun van Sveigder, wat hy as koning opgevolg het, en Vana, moontlik een van die Wane. 

Vanlande het met 'n meisie van "Finnland" getrou, maar van haar vergeet. Uit wraak het sy gereël dat hy in sy slaap deur 'n "merrie" gery is tot hy dood is. Hy is deur sy seun Visbur opgevolg.

Sy verhaal word vertel in die *Ynglinga saga*, *Ynglingatal*, *Historia Norwegiæ* en *Íslendingabók*.

## Verwysings
## Skakels
Visbur

thumb|160px|Die voorblad van 'n toneelstuk deur Erik Johan Stagnelius oor die legende van Visbur.

**Visbur** of **Wisbur** (Oudnoors vir "Sekere seun" of "Ongetwyfelde seun") was in die Noorse mitologie 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling wat uit Gamla Uppsala regeer het. Hy was die seun van Vanlande, wat hy as koning opgevolg het. 

Hy is in sy saal doodgebrand nadat twee van sy seuns 'n brand gestig het omdat hy hulle ma verwerp en hulle hulle erfenis ontsê het. Hy is deur sy seun Domalde opgevolg.

Sy verhaal word vertel in die *Ynglinga saga*, *Ynglingatal*, *Heimskringla* en *Íslendingabók*.

## Verwysings
## Skakels
Domalde

**Domalde**, **Dómaldi** of **Dómaldr** (Oudnoors vir moontlik "Mag om te oordeel") was in die Noorse mitologie 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling. Hy was die seun van Visbur, wat hy as koning opgevolg het. 

Volgens Snorri Sturluson is Domalde deur sy stiefma vervloek met *ósgæssa* ("slegte geluk"). Sy bewind is gekenmerk deur slegte oeste en verhongering. Met die tweede slegte oes het die Swede mans geoffer, maar die derde oes was nog slegter. Hulle het na Gamla Uppsala opgeruk en die koning geoffer. Hy is opgevolg deur sy seun Domar, wie se bewind vooruitstrewend was.

Domalde se verhaal word vertel in die *Ynglinga saga*, *Ynglingatal*, *Heimskringla*, *Historia Norwegiæ* en *Íslendingabók*.

## Verwysings
## Skakels
Domar

**Domar** (Oudnoors: *Dómarr*, "Regter") was in die Noorse mitologie 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling. Hy was die seun van Domalde, wat hy as koning opgevolg het. Hy was getroud met Drott.

Sy bewind was lank en ná die offering van Domalde was daar vrede en goeie oeste. Toe hy by Gamla Uppsala dood is, is sy lyk aan die oewers van die Fyrisrvier verbrand. 'n Klip is op sy as opgerig. Hy is opgevolg deur sy seun Dyggvi.

Domar se verhaal word vertel in die *Ynglinga saga*, *Ynglingatal*, *Historia Norwegiæ* en *Íslendingabók*.

## Verwysings
## Skakels
Dyggvi

**Dyggvi** of **Dyggve** (Oudnoors vir "Nuttig", "Doeltreffend") was in die Noorse mitologie 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling. Hy was die seun van Domar, wat hy as koning opgevolg het. 

Dyggvi het gesterf en die konkubine geword van Hel, Loki se dogter. Volgens Snorri Sturluson was Dyggvi deur sy suster, Drott, die nefie van Halfdan en was hy die eerste een wat deur sy familie "koning" genoem is. Sy voorgangers is *drottnar* genoem. Hy is opgevolg deur sy seun Dag.

Dyggvi se verhaal word vertel in die *Ynglinga saga*, *Ynglingatal*, *Historia Norwegiæ* en *Íslendingabók*.

## Verwysings
## Skakels
Dag die Wyse

**Dag die Wyse** of **Dagr Spaka** was in die 4de eeu (volgens die 16de-eeuse historikus Johannes Magnus) 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling. Hy was die seun van Dyggvi, wat hy as koning opgevolg het. 

Volgens legendes kon Dag die taal van voëls verstaan en het hy 'n mossie gehad wat nuus van baie lande vir hom versamel het. Toe die voël op een van sy omswerwinge dood is, het Dag "Reidgotaland" ingeval om sy dood te wreek. Hy is daar in 'n lokval gelei en vermoor. Hy is opgevolg deur sy seun Agne.

Volgens *Historia Norwegiæ* en *Íslendingabók*, die vroegste twee weergawes wat op *Ynglingatal* geskoei is, is Dag deur sy seuns Alarik en Erik opgevolg, wat weer deur Dag se kleinseun Agne opgevolg is. In die *Ynglinga saga* word egter gesê Dag is deur sy seun Agne opgevolg, wat op sy beurt deur Dag se kleinseuns Alarik en Erik opgevolg is.

## Verwysings
## Skakels
Tulbaghia simmleri

***Tulbaghia simmleri*** is 'n geofiet wat tot die *Amaryllidaceae* familie hoort. Die spesie is endemies in Mpumalanga en Limpopo.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Kraaibospas

Die **Kraaibospas** (ook Kraaibosbergpas) gaan oor die Nardouwsberg in die Wes-Kaap.

Hierdie kort pas is nagenoeg by die koördinate 31° 57′ suid en 18° 53′ oos, suidoos van Klawer en noord van Clanwilliam.

Die pas bereik  ‘n hoogte van 523m bo seespieël en ‘n maksimum helling van 1:10.

## Lees ook
• Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bron 
* Slingsby, Peter: Cederberg -The touring map. www.slingsbymaps.com, 2022,
Agne

**Agne** of **Agni Skjálfarbondi**, ook verkeerdelik **Hogne** genoem, was in die Noorse mitologie 'n legendariese koning van Swede se Huis van Yngling. Volgens Snorri Sturluson was hy die seun van Dag die Wyse, wat hy as koning opgevolg het. Hy was op baie gebiede bekwaam.

Een somer het hy en sy leër Finland gaan plunder. Die Finne het 'n groot mag onder 'n hoof met die naam Frosti bymekaargemaak. In die groot geveg wat gevolg het, het Agne baie Finne, onder andere Frosti, doodgemaak en geseëvier. Agne het toe die hele Finland onderdruk en baie buit bymekaargemaak. Hy het ook Frosti se dogter Skjalf en haar landgenoot Logi gebuit.

Agne het na Swede teruggekeer en hulle tent by Stocksund (Stockholm) opgeslaan. Hy is toe met Skjalf getroud. Skjalf het Agne gevra om haar oorlede pa met 'n fees te vereer en Agne het ingestem. Hy het baie gaste genooi en hulle het 'n drinkkompetisie gehou, waarin Agne baie dronk geword het. Skjalf het Agne toe in sy slaap met 'n tou vermoor en so haar pa se dood gewreek. Sy en haar manne het na die skepe gehardloop en na Finland ontsnap.

Agne is opgevolg deur sy seuns Alarik en Erik. Sy verhaal word vertel in die *Ynglinga saga*, *Ynglingatal* en *Historia Norwegiæ*.

## Verwysings
## Skakels
Alarik en Erik

**Alarik** en **Erik** was in die Noorse mitologie twee legendariese konings van Swede se Huis van Yngling wat saam regeer het. Hulle was die seuns van Agne, wat deur hulle opgevolg is.

Volgens die *Ynglinga saga* was Alarik en Erik goed in oorlog én sport, maar veral goeie perderuiters. Hulle het met mekaar meegeding met hulle perde en bekwaamheid.

Eendag het die twee broers saam weggery en nie weer teruggekom nie. Hulle is gevind met hulle koppe ingeslaan, maar geen wapens buiten hulle perde se tooms nie. Daar is geglo hulle het gestry en mekaar met hulle tooms doodgeslaan. Hulle is opgevolg deur Alarik se seuns Yngvi en Alf.

In ander bronne sterf net Alarik. Erik se dood is blykbaar 'n misverstand aan die kant van Snorri Sturluson. Alarik en Erik se verhaal word ook vertel in *Ynglingatal*, * Íslendingabók* en *Historia Norwegiæ*.

## Verwysings
## Skakels
Tulista

***Tulista*** is 'n klein genus van vetplante endemies aan Suid-Afrika. Dit was voorheen deel van die *Haworthia* genus.

## Eienskappe 
Die genus word gekenmerk deur 'n groot grootte (in verhouding tot ander haworthias), deur hul stamlose rosetgroeivorm, deur die geel ekssudaat in hul nie-veselagtige blare, en deur hul kenmerkende blomme met robuuste stingels.

## Spesies 
In 2014, het Manning et al. vier spesies in die *Tulista* genus erken,
**Tulista marginata* (Lam.) G.D.Rowley
::Voorheen bekend as *Haworthia marginata*, die spesie kom voor van die verspreiding van *T.&nbsp;pumila* ooswaarts, tot so ver as Riversdale. Dit is die tweede grootse spesie in die genus. 
**Tulista minor* (Aiton) Gideon F.Sm. & Molteno 
::Voorheen bekend as *Haworthia minima* of *Haworthia minor*, die spesie kom voor suid van die verspreiding van *T.&nbsp;marginata*. Hier is dit geneig om in die renosterveld vegetasie voor te kom, dikwels naby die kus.  
**Tulista pumila* (L.) G.D.Rowley 
::Voorheen beken as *Haworthia pumila/maxima/margaritifera*, hierdie is die ver westerse spesie, en kom voor in die Robertson Karoo vegetasie in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Dit is die grootse spesie in die genus.

## Galery
Sommige van die vele varietiete van die vier spesies in die genus:

Lêer:Haworthia maxima in cultivation.jpg|*T. pumila*
Lêer:Haworthia Maxima (6890633155).jpg|*T. pumila*
Lêer:Z Sparsa hawortha pumila 4.jpg|*T. pumila*
Lêer:Haworthia marginata - Tulista Heidelberg RSA 99.jpg|*T. marginata*
Lêer:Tulista marginata - drew variety in cultivation 5.jpg|*T. marginata*
Lêer:Haworthia marginata Tulista in habitat - Western Cape Acilliers 5.jpg|*T. marginata*
Lêer:Haworthia minima MBB 3.jpg|*T. minor*
Lêer:Tulista minima - brandrivier opalina form 2.jpg|*T. minor*
Lêer:Haworthia minima MBB 7.jpg|*T. minor*
Lêer:Tulista kingiana 4 - compact form.jpg|*T. kingiana*
Lêer:Tulista kingiana at Moerasrivier after fire 1.jpg|*T. kingiana*
Lêer:Tulista kingiana 1 - compact form.jpg|*T. kingiana*

## Notas 
## Verwysings
Vertering

duimnael|regs|Diagram van die veteringstelsel.
**Vertering** is die afbreek van groot onoplosbare voedsel-molekules in klein wateroplosbare voedselmolekules sodat dit in die waterige bloedplasma geabsorbeer kan word. By sekere organismes word hierdie kleiner stowwe deur die dunderm in die bloedstroom opgeneem. Vertering is 'n vorm van katabolisme wat dikwels in twee prosesse verdeel word gebaseer op hoe voedsel afgebreek word: meganiese en chemiese vertering. Die term **meganiese vertering** verwys na die fisiese afbreek van groot stukke voedsel in kleiner stukke wat later deur verteringsensiemes verkry kan word. Meganiese vertering vind plaas in die mond deur kou en in die dunderm deur segmentasiekontraksies. In **chemiese vertering**, breek ensieme voedsel af in die klein molekules wat die liggaam kan gebruik.

## Eksterne skakels 
* Menslike Fisiologie – Vertering
* NIH gids tot spysverteringstelsel
* Die Spysverteringstelsel
* Hoe werk die Spysverteringstelsel?
Vratjiesaalwee

Die **vratjiesaalwee** (*Tulista pumila*) is 'n vetplant in die *Tulista* genus, is endemies in die Wes-Kaap en kom van Worcester tot by Robertson en Matjiesfontein voor.

Dit was voorheen in die *Haworthia* genus, as *Haworthia pumila* of *Haworthia maxima*.

## Varieëteite 
* *Tulista pumila* var. *ohkuwae* (M.Hayashi) Breuer - Wes-Kaap
* *Tulista pumila* var. *pumila* (Onbekend) - Suidwes van die Kaap
* *Tulista pumila* var. *sparsa* (M.Hayashi) Breuer - Wes-Kaap

## Verspreiding 
Die natuurlike verspreiding van hierdie spesie is in die verre suidwestelike deel van die Kaap, gesentreer op die Robertson Karoo plantegroei van die Breederiviervallei. Dit strek ook noordoos tot by Laingsburg. Hier kom dit voor in Karoo struikgewas.

## Verwysings
Obazoa

**Obazoa** (Brown et al., 2013) is 'n voorgestelde suster-klade van Amoebozoa (wat saam Amorphea vorm). Obazoa bestaan uit Breviatea, Apusomonadida en Opisthokonta. Die term Obazoa is gebaseer op die akroniem OBA vir **O**pisthokonta, **B**reviatea, en **A**pusomonadida.

## Verwysings
Yngling

[250px|thumb|Die Yngling [Ingjald maak minder belangrike konings dood.]]

Die **Ynglinge** was 'n dinastie van konings, eers in Swede en later in Noorweë, wat hoofsaaklik in die gedig *Ynglingatal* beskryf word. Die dinastie verskyn ook as **Scylfinge** (Oudnoors: *Skilfingar*) in *Beowulf*. Toe *Beowulf* en *Ynglingatal* in die 8ste tot 10de eeu geskryf is, het die digters van dié tyd verwag hulle lesers moet baie agtergrondinligting oor die konings hê, en dit kan gesien word in die baie sinspelings in die bronne.

Die dinastie het beweer hulle stam van die gode Freyr en Njord af, en ander konings was waarskynlik ook mities, terwyl ander werklik kon bestaan het: veral Egil, Ottar, Ale en Adils, wat in *Beowulf* sowel as Noorse bronne genoem word. 

In die Skandinawiese bronne is die Ynglinge afstammelinge van Yngvi-Frey van Vanaheim. Yngling beteken "afstammeling van Frey", en in die *Gesta Danorum* van Saxo Grammaticus word hulle "seuns van Frey" genoem. 

Snorri Sturluson skimp egter in *Skáldskaparmál* dat hulle 'n minder goddelike oorsprong gehad het.  

## Verwysings
## Skakels
Ynglinga saga

Die ***Ynglinga saga*** is 'n saga oor konings wat oorspronklik in omstreeks 1225 deur die Yslandse digter en historikus Snorri Sturluson in Oudnoors geskryf is. Dit is die eerste seksie van sy *Heimskringla*. Dit is in 1844 die eerste keer in Engels vertaal deur Samuel Laing.

Sturluson het sy werk geskoei op die vroeëre *Ynglingatal*, wat vermoedelik deur die 9de-eeuse Noorweegse skald Þjóðólfr van Hvinir geskryf is en ook in *Historia Norvegiæ* verskyn. Dit vertel van die antieke konings van die Huis van Yngling (*Scylfinge* in *Beowulf*). Sturluson beskryf die afstamming van die konings van Noorweë van die koningshuis van Swede.

Sturluson se *Heimskringla* dek die geskiedenis van die Noorse konings van die mitiese prehistoriese tydperk tot 1177, met die dood van die troonrower Eystein Meyla. Verwysings na belangrike historiese gebeurtenisse is in die vertellings verweef.

Die *Ynglinga saga* gaan oor die aankoms van die Noorse gode in Skandinawië en hoe Freyr die Sweedse Yngling-dinastie by Uppsala gestig het. Daarna volg die saga die lyn van Sweedse konings tot by Ingjald (*Ingjald illråde*), waarna die afstammelinge hulle in Noorweë gevestig en die voorouers van die Noorweegse koning Harald geword het.

## Verwysings
## Skakels
Tulbaghia transvaalensis

***Tulbaghia transvaalensis*** is 'n geofiet wat tot die *Amaryllidaceae* familie hoort. Die spesie is endemies in KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online