Auckland-lughawe

**Auckland-lughawe** (IATA: **AKL**, ICAO: **NZAA**) is die grootste en besigste lughawe in Nieu-Seeland, met meer as 21 miljoen passasiers in die jaar geëindig Maart 2019. Die lughawe is geleë naby Māngere, 'n woonbuurt, en Airport Oaks, 'n dienssentrum-voorstad 21 km suid van die middestad van Auckland. Dit is beide 'n plaaslike en internasionale spilpunt vir Air New Zealand, en die Nieu-Seelandse spilpunt van Jetstar.

Die lughawe is een van Nieu-Seeland se belangrikste infrastruktuurbates, wat duisende werkgeleenthede aan die streek verskaf. Dit het 71 persent van Nieu-Seeland se internasionale lugpassasiersaankomste en -vertrek in 2000 hanteer.  Dit is een van slegs twee kommersiële lughawens in Nieu-Seeland (die ander is Christchurch-lughawe) wat in staat is om Boeing 747- en Airbus A380-vliegtuie te hanteer.

Die lughawe het 'n enkele aanloopbaan van 3 535 meter, 05R/23L, wat Cat IIIb in staat is (teen 'n verminderde bewegingstempo) in die 23L-rigting. Dit het 'n kapasiteit van sowat 45 vlugbewegings per uur, en is tans die besigste enkelaanloopbaan-lughawe in Oseanië. In November 2007 is begin met werk aan 'n nuwe noordelike aanloopbaan, wat in verskeie fases gebou moet word en hoofsaaklik deur kleiner vliegtuie gebruik sal word, wat kapasiteit op die hoofaanloopbaan vrystel. Die projek is egter vertraag sedert 2009, en die tydsberekening van konstruksie van die tweede aanloopbaan sal vraaggedrewe wees relatief tot die kapasiteit van die bestaande aanloopbaan. Die verwagte voltooiingsdatum vir die tweede aanloopbaan is nou 2025.

## Terminale 
duimnael|300px|Lugfoto (2017)
duimnael|Internasionale Terminaal inboeksaal onder die vertrekvlak.
[duimnael|Die [Air New Zealand binnelandse inboeksaal by Auckland-lughawe in Junie 2012]]
Auckland-lughawe bestaan uit twee terminale; die Internasionale Terminaal en die Binnelandse Terminaal. Die twee terminale is ongeveer 500 m van mekaar geleë en word verbind deur 'n gratis pendelbusdiens en 'n gemerkte wandelpad. Die lughawe het in totaal 65 hekke, 23 met lugbrûe en 42 afgeleë staanplekke vir vliegtuigparkering.

### Passasierskeiding 
In 1993 het die BLO die vereiste ingestel dat alle internasionale lughawens in Nieu-Seeland vertrekkende en aankomende passasiers apart moet hou. Auckland-lughawe is 'n vrystelling van hierdie reël toegestaan, wat die lugkantvermenging van aankomende en vertrekkende passasiers toegelaat het om voort te gaan, op die basis dat alle internasionale vlugte wat na Auckland vlieg, afkomstig is van lughawens met voldoende sekuriteitskeuring. Na die aanvalle op 11 September 2001 en verdere regulering deur die ICAO, het die BLO vereis dat die lughawe teen 2006 fisies aankomende en vertrekkende passasiers moet skei. In die tussentydse tydperk totdat passasierskeiding bereik is, was vlugte na die VSA sowel as alle Qantas, en vir 'n kort tydjie Cathay Pacific, vlugte beperk tot vertrek vanaf hekke waar 'n sekondêre X-straal- en metaalverklikkerinspeksie gewerk het.

Om aankomende en vertrekkende passasiers fisies te skei, het Auckland-lughawe besluit om 'n nuwe vertrekvlak bo-op die bestaande een te bou, met die bestaande vloer wat die aankomsvlak word. Die bestaande vertreksitkamers is behou deur glasmure te installeer om die wagareas van die nuutontwerpte aankomsgang te skei, en roltrappe is geïnstalleer om passasiers van die nuwe vertrekvlak af na elke vertreksitkamer te vervoer. Die wysigings aan die terminaal is in Desember 2005 voltooi, en het ook die uitbreiding van kleinhandelspasie binne die pier met 600 vk. meter en 'n toename in die aantal bushekke tot vier behels.

### Binnelandse terminaal 
duimnael|Nuwe internasionale vertrek-atrium by Auckland-lughawe in 2010
Die twee voorheen afsonderlike binnelandse terminaalgeboue word nou deur 'n gemeenskaplike kleinhandelarea verbind. Die Jetstar-inboekarea is geleë in die westelike punt van die terminaal, in die gebou wat voorheen deur Ansett New Zealand, Qantas en Pacific Blue gebruik was. Die Air New Zealand-inweegarea is in die middel van die terminaal geleë. Daar is nege hekke wat lugbrûe uit die binnelandse terminaal het.

Jetstar se binnelandse A320-dienste vertrek vanaf hekke 20–23 (lugbrughekke). Hek 24 (via teerblad) word deur beide Jetstar en Air New Zealand se A320-vliegtuie gebruik. Hekke 60–63 word vir Jetstar-streeksvlugte gebruik, en Air New Zealand se hooflyndienste werk vanaf hekke 24–33. Hierdie hekke is deur bedekte wandelpaadjies aan die terminaal gekoppel, en passasiers stap oor die aanlêkaai na die vliegtuig.

Hekke 51–59 word gebruik deur derdevlak-operateurs Air Chathams, Alliance Airlines en Barrier Air. Verder oos word hekke 101–106 vir sakestralers en langtermynparkering gebruik.

## Lugrederye en bestemmings 
Auckland is verbind aan 26 plaaslike en 49 internasionale bestemmings in Noord- en Suid-Amerika, Asië, Oseanië en die Midde-Ooste. Air New Zealand bedryf die meeste vlugte vanaf die lughawe gevolg deur Jetstar en Qantas.

## Radiostasie 
Auckland-lughawe het oor 'n tydperk van 15 jaar radiofrekwensies besit. Dit het die Radio Hauraki-frekwensie 1476 AM in 1990 gekoop en het begin om volwasse kontemporêre en vluginligtingradiostasie Info Music vanaf die binnelandse terminaal te bedryf.

## Landvervoer 
### Pad 
Twee staatshoofweë verbind met die lughawe; Staatshoofweg 20A en Staatshoofweg 20B. Staatshoofweg 20A verlaat die lughawe na die noorde langs George Bolt-gedenkrylaan en ry deur Māngere as 'n snelweg voordat dit by Staatshoofweg 20 aansluit. Staatshoofweg 20B verlaat die lughawe na die ooste en kruis Pūkaki Creek voordat dit langs Puhinuiweg na 'n wisselaar met Staatshoofweg 20 in Wiri loop.

### Openbare vervoer 
* SkyBus-snelbusse werk tussen beide terminale by die lughawe en sentrale Auckland en North Harbor. Die terminus vir sentrale Auckland-dienste is die Britomart-vervoersentrum via Mount Eden-stasie of Dominionweg en Queenstraat. Die Westfield Albany-winkelsentrum is die terminus vir North Harbour-dienste via die Northern Busway met haltes by die Akoranga- en Smales Farm-stasies.

* Die Airport Link is 'n Bus Rapid Transit- ligtediens wat die lughawe met die Puhinui-treinstasie verbind. Hierdie diens is die eerste fase van 'n beplande volledige BRT-lyn vanaf die lughawe na Botany Town Centre.

### Spoorvoorstelle 
'n Swaarspoorverbinding vanaf die lughawe na Auckland CBD is aanvanklik bedink as 'n verlenging van die Onehunga-taklyn via Māngere-brug en die voorstad Māngere. Nog 'n voorstel was die konstruksie van 'n swaarspoorlyn oos van die lughawe om met die Noordeiland Hoofstamlyn naby Puhinuistasie te verbind, of die skepping van 'n lus om die lughawe met beide die Onehungalyn en die Noordeilandhoofstamlyn te verbind.

Die voorkeuropsie sedert 2016  is 'n heeltemal nuwe ligte spoorlyn wat vanaf die lughawe na sentraal Auckland loop via 'n direkte belyning deur Mangere, Onehunga en Mount Roskill. By Mount Roskill sou dit aansluit by die beplande Dominion Road ligte spoorlyn wat sou voortgaan na Queenstraat in Sentraal-Auckland voordat dit 'n finale terminus in die Wynyard Quarter-waterfrontontwikkelingsgebied bereik.

### Fietsry 
Daar is verskeie fietsroetes wat die lughawe met die omliggende voorstede verbind, wat bestaan uit beide veldryroetes en padfietsbane.

## Verwysings