open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amdoeat

duimnael|Ra se reis deur die dag.
Die **Amdoeat** (letterlik "Dit Wat in die Hiernamaals Is") is ’n belangrike begrafnisteks uit die Nuwe Ryk van Antieke Egipte. Nes baie ander begrafnistekste is dit in grafkelders geskryf as verwysing vir die afgestorwene. Anders as ander tekste was dit beperk tot die grafte van farao's (tot met die 21ste Dinastie) of baie vooraanstaande adellikes.

## Beskrywing 
Die *Amdoeat* vertel die verhaal van Ra, die Egiptiese songod, wat deur die Doeat (onderwêreld) reis – van die tyd dat die son in die weste ondergaan tot dit weer in die ooste opkom. Daar is geglo die afgestorwe farao gaan op dieselfde reis om eindelik een met Ra te word en vir ewig te lewe.

Die onderwêreld is verdeel in die twaalf uur van die nag, wat elk ’n ander vriend of vyand verteenwoordig wat die farao/songod op sy reis teenkom. Die *Amdoeat* noem al hierdie gode en monsters. Die hoofdoel daarvan is om die name aan die afgestorwe farao bekend te maak sodat hy hul hulp kan vra of hul naam kan gebruik om hulle te verslaan. Die tekste wys ook die topografie van die Doeat.

Die vroegste volledige weergawe van die *Amdoeat* is in die grafkelder van Toetmoses III in die Vallei van die Konings ontdek.

## Die ure 
* In die eerste uur betree die songod die westelike horison (achet), wat die oorgang tussen die dag en nag is.
* In die tweede en derde uur reis hy deur die waterwêreld "Wernes" en die "Waters van Osiris".
* In die vierde uur bereik hy die moeilike sanderige wêreld van Seker, die onderwêreldse valkgod, waar hy ’n kronkelpad moet vat terwyl hy op ’n slangboot getrek word.
* In die vyfde uur ontdek hy die grafkelder van Osiris waaronder ’n meer van vuur geleë is. Bo-op die grafkelder is ’n piramide-agtige struktuur (wat met die godin Isis verbind word) en daarbo sit Isis en Nephthys in die vorm van twee voëls.
* Die sesde uur is die belangrikste uur in die onderwêreld. Dan herenig die ba (of siel) van Ra met sy liggaam, of alternatiewelik met die liggaam van Osiris. Hier begin die herskepping van die songod. Dit is ’n oomblik van groot belang, maar ook gevaar; in die sewende uur wag Apep die songod in en hy moet oorwin word met die towerkrag van Isis en die krag van Set, met die hulp van Serket.
* Hierna open die songod die deure van die grafkelder en in die agtste uur verlaat hy die sandwêreld van Seker.
* In die negende uur vaar hy terug na die water.
* In die tiende uur duur die herskeppingsproses voort in die waterwêreld totdat die god se oë (’n simbool van sy gesondheid en welsyn) in die elfde uur heeltemal herskep is.
* In die twaalde uur betree hy die oostelike horison en begin sy nuwe dagreis as die son.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* "The Book of Am-Tuat" 
* "The Book of the Hidden Chamber"
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Mummie

[duimnael|’n Egiptiese mummie in die [Britse Museum.]]

[duimnael|'n [Guanche-mummie in die Museo de la Naturaleza y el Hombre (Santa Cruz de Tenerife, Spanje).]]

’n **Mummie** is ’n gestorwe mens of dier waarvan die vel en organe bewaar gebly het vanweë óf ’n doelbewuste óf ’n toevallige blootstelling aan chemikalieë, uiterste koue, baie lae humiditeit of ’n gebrek aan lug, in so ’n mate dat die liggaam nie verder sal ontbind wanneer dit uitgehaal en op ’n koel, droë plek bewaar word nie. Sommige owerhede beperk die woord tot liggame wat doelbewus met chemikalieë gebalsem is, maar die gebruik van die woord vir liggame wat toevallig behoue gebly het, dateer uit minstens 1615.

Mummies van mense en diere is al op elke kontinent gevind, beide vanweë ’n doelbewuste en toevallige bewaring. Meer as ’n miljoen dieremummies is in Egipte ontdek – baie van hulle katte.

Benewens die bekende mummies van Antieke Egipte, het doelbewuste mummifisering in verskeie kulture in Suid-Amerika en Asië voorgekom, in dele wat ’n baie droë  klimaat het. Die oudste bekende liggaam wat doelbewus gemummifiseer is, is van ’n kind wat in die Camarones-vallei in Chili ontdek is; dit dateer uit omstreeks 5050&nbsp;v.C. Die oudste bekende natuurlike mummie is ’n afgekapte kop wat sowat 6&nbsp;000 jaar oud is; dit is in 1936 ontdek, ook in Suid-Amerika.

In ander kulture is dooies ook gemummifiseer, soos die Guanche-kultuur van die Kanariese Eilande in Spanje.

Die woord "mummie" is afgelei van die Latynse *mumia*, ’n leenwoord uit Arabies (*mūmiya*, مومياء) en Persies (*mūm*, "was").

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Boesmanrotskuns

[duimnael|300px|Boesmanrotskuns in die [Wes-Kaap.]]

**Boesmanrotskuns** (ook **Boesmantekeninge** of **Boesmanskilderye**) is 'n tipe rotskuns. Dit is tekeninge wat die Boesmans op rotse in Suid-Afrika, Namibië en Botswana aangebring het. Die kunswerke is gewoonlik uitbeeldings van diere of jagtonele. Die tekeninge is vol beweging en word op plekke waar rituele plaasgevind het gevind. Die figure is gestileerd en verteenwoordig lewende vorms.

Die Boesmanrotskuns in die Drakensberg Nasionale Park in Suid-Afrika is ongeveer 3&nbsp;000 jaar oud. Die rotskuns is deur Boesmans wat ongeveer 8&nbsp;000 jaar gelede in die gebied gevestig het geskilder. Dit beeld meestal diere en mense uit. 

Die rotskuns in die Apollo 11-grot in Namibië dateer terug tot 23&nbsp;000–25&nbsp;000 v.C.

## Lees ook
*Ndedema-vallei

## Verwysings 
## Bibliografie
* Lewis-Williams, D.: Myth and message in Bushman art. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 25, nr. 4, Junie 1976
* Mason, Revil: New prehistoric paintings in die Brandberg, South West Africa, and the Waterberg, Northern Transvaal. In: Lantern. Tyskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 7, nr. 4, Junie 1958
* Schoonraad, Elzabé en Murray: Ons rotskuns op die voorgrond - die bydrae van Alex R. Wilcox.  In: Lantern. Tydskrif vir Kuns en Kultuur. Jaargang 13, nr. 4, Junie 1964
* Warden, W.: Did abstract art begin with the Bushman? In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 17, nr. 4, Junie 1968
* Woodhouse, H.C.: Bees - As the busmen saw and thought them. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 32, nr. 1, Desember 1982
Lauwers

Die **Lauwers** (Wes-Fries: *De Lauwers*; Gronings *Laauwers*) is 'n rivier in Nederland. Die rivier vorm 'n gedeelte van die grens tussen die provinsies Friesland en Groningen. Die Romeinse naam was *Lavica*, *Laubacrus* of *Laubacue* en ten tye van Karel die Grote is die rivier *Laubach* of *Laubeke* genoem.

## Verwysings
De Boarn

**De Boarn** is 'n rivier oos van Oldeboorn in Friesland, Nederland. Die rivier vloei van Bakkeveen tot Irnsum. Dit staan ook as die Ouddiep (Wes-Fries: *Alddjip*) of Koningsdiep bekend.
Boeing 247

Die **Boeing 247** was een van die eerste vliegtuie van Boeing. Die tuig was 'n tweemotorige laevlerk wat van die eenmotorige B200 en die tweemotorige B215 afgelei is. Die Boeing 247 is Boeing se eerste laevlerk wat geheel en al van metaal (geanodiseerde aluminium) gebou was. Daarbenewens het die vliegtuig 'n autopiloot, vaartbelynde vorm en 'n intrekbare landingstel gehad. Die kajuit het plek vir tien passasiers gehad en daar is met 'n bemanning van twee gevlieg.

Die Boeing 247 se eerste vlug was op 8 Februarie 1933 en dit was feitlik dadelik 'n sukses. Die eerste kliënt was Boeing Air Transport, die latere United Airlines, wat vyftien vliegtuie bestel het. 'n Totaal van 75 eksemplare is vervaardig. Die vliegtuig is ook bekend omdat daar een deelgeneem het aan die MacRobertson Air Race.

Die vliegtuig is direk van die tekenbord af bestel, die eerste 247 het op 8 Februarie 1933 gevlieg, en is reeds later daardie jaar in diens geneem. Daarna het ontwikkeling in vliegtuigontwerp die enjins en vliegtuie steeds groter gemaak, en vier-enjin ontwerpe het verskyn. Heelaas het geen beduidende veranderinge aan hierdie basiese formule te voorskyn gekom totdat kajuitdruk en hoë-hoogte-vlugte in die vroeë 1940's bekendgestel is met die eerste drukvliegtuig, die 307 Stratoliner.
Douglas DC-3

Die **Douglas DC-3** is 'n vastevlerk skroefaangedrewe vliegtuig. Die spoed en lang reikafstand van die DC-3 het 'n rewolusie in lugvervoer in die 1930's en 1940's ontketen. Die blywende impak op die lugvaartbedryf en die Tweede Wêreldoorlog maak dit een van die belangrikste vragvliegtuie wat ooit gebou is.

Die groot militêre weergawe waarvan meer as 10,000 geproduseer is, word die C-47 Skytrain in die VSA en die Dakota in die Verenigde Koninkryk genoem.

Baie DC-3's en omskepte C-47's word nog steeds in alle wêrelddele gebruik. 35 Eskader in die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) was die laaste eskader wêreldwyd waar die DC-3/C-47 Dakota in 'n millitêre rol ingespan was. Dit het gedien as vervoer en platform vir elektroniese oorlogvoering en is ontplooi in die Mosambiekkanaal vir maritieme waarneming. Ná ’n roemryke 81 jaar diens is dit in 2024 aangekondig dat die DC-3 Dakota, ’n staatmaker van die Suid-Afrikaanse Lugmag, finaal aan diens onttrek is.   

## Verwysings
Metslawier

**Metslawier** (Wes-Fries: *Mitselwier*) is 'n dorp in die Nederlandse provinsie Friesland. Die dorp lê noordoos van Dokkum en ressorteer onder die munisipaliteit Noardeast-Fryslân. Dit het sowat 910 inwoners (2019-sensus).

## Geskiedenis 
Die dorpie het ontstaan ​​op 'n heuwel (*wier*) wat etlike eeue voor die Christelike era gebou is. Die presiese oorsprong van die naam is en bly tot vandag toe onduidelik.

Die dorpie is in 1417 genoem as tho Mitzlawere, in 1420 as Midslawer en Midslaweer, in 1491 as Metseleuier, in 1500 as metslewer, in 1511 as Metslawier, in 1664 as Metzelawier en in 1718 as Metzelwier.

Metslawier kende vroeger drie states. Een kilometer ten noorde van die dorp lag die belangrikste: Ropta State. Op die terp, direkte ten westen van die Hervormde Kerk lag Unia State met 'n gracht rondom, wat nog vir 'n deel teenwoordig is. Ten suidelike van die kerk lag Wibalda State. Van de state is niks oorgebleven nie. 

Metslawier was die hoofdorp van die munisipaliteit Oostdongeradeel vanaf die 18de eeu totdat dit met die munisipaliteite Dokkum en Wesdongeradeel saamgesmelt het in die munisipale herorganisasie van 1984 om die munisipaliteit Dongeradeel te vorm. In 2019 is die munisipaliteit Dongeradeel ingelyf in die nuutgestigte munisipaliteit Noordoost-Fryslân.

Per 1 Januarie 2023 is die dorpsnaam amptelik gewysig van die Nederlandstalige Metslawier na die Friestalige Mitselwier.

## Beeldbepalende geboue 

Lêer:Dongeradiel RoptaMoune2.JPG|Meule Ropta, een kilometer noord van Metslawier
Lêer:Mitselwier Tsjerke west.jpg|Hervormde kerk uit 1776

## Bekende boorlinge 
* Balthasar Bekker (Metslawier, 1634 – Amsterdam, 1698), teoloog

## Naburige stede en dorpe 
## Eksterne skakels 
*  Webtuiste van Mitselwier
Jouswier

**Jouswier** is 'n dorp in die Nederlandse provinsie Friesland. Die dorp lê op 'n heuwel noordoos van Dokkum en suidoos van Metslawier. Dit ressorteer onder die munisipaliteit Noardeast-Fryslân en het sowat 50 inwoners (2007-sensus).

## Eksterne skakels
Niawier

duimnael|links|Beeld van die digter Anders Minnes Wijbenga
**Niawier** (Wes-Fries: *Nijewier*) is 'n klein dorpie in die Nederlandse provinsie Friesland. Die dorpie ressorteer onder die munisipaliteit  Noardeast-Fryslân en het sowat 400 inwoners (2007-sensus).

## Klooster Sion 
In die verlede het die Sion-klooster op 'n heuwel direk wes van die dorp gestaan. Die klooster was ook bekend as "Ons Lieve Vrou van die Vallei" en is as 'n dogterklooster van die Cisterciënzer-klooster Klaarkamp naby Rinsumageest gestig.  Teen 2026 het niks van die klooster oorgebly nie, hoewel die kontoere van die terrein steeds in die landskap herken kan word. Daar word gesê dat die klooster tussen 1165 en 1195 gestig is; 1191 word as die presiese jaar aangegee. Die klooster is in 1571 deur die Geuse geplunder en in 1580 aan die State van Friesland oorgedra. 

## Eksterne skakels 
*  Webtuiste van Niawier en Wetsens
* 

## Verwysings
City of Westminster

Die **City of Westminster** [ˈwɛstmɪnstər] is een van die administratiewe distrikte (*boroughs*) van Londen. Dit beslaan 'n groot deel van Sentraal-Londen, insluitende die West End, en is wes van die historiese middestad, die *City of London* en oos van die Royal Borough of Kensington and Chelsea, geleë. Die Teems vorm 'n natuurlike grens in die suide.
duimnael|links|Regent Street
Die huidige stadsdistrik City of Westminster is in 1965 met die vestiging van Groter Londen geskep deur die samesmelting van die ou City of Westminster en die distrikte Paddington en St. Marylebone. Die stadstatus van die vroeëre, kleiner Metropolitan Borough of Westminster is ook onmiddellik aan die nuwe distrik toegeken wat deur die Westminster-stadsraad (*Westminster City Council*) geadministreer word.

Die distrik word in 'n aantal nie-administratiewe buurte onderverdeel, waaronder die historiese regeringskwartier rondom die Paleis van Westminster; die winkelbuurte rondom Oxford Street, Regent Street, Piccadilly en Bond Street; en die vermaaklikheidsbuurt Soho.

Behalwe vir sy groot aantal parke en ander groen ruimtes het die oorwegend residensiële distrik 'n hoë bevolkingsdigtheid. In 2014 is die bevolking op meer as 230&nbsp;000 beraam.

Baie van Londen se bekendste besienswaardighede is in die City of Westminster geleë, waaronder die Sint James- en Buckingham-paleise, die parlementsgebou (Paleis van Westminster), en 10 Downing Street, die ampswoning van Britse eerste minsters.

## Bron 
* Gray, Robert: *A History of London*, Hutchinson & Co, London, 1978, 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webtuiste
Apalis

***Apalis*** is 'n genus van sangvoëls in die familie Cisticolidae. Hierdie voëltjies kom in woude, bosveld en struikgewasse oor die meeste dele van Sub-Sahara Afrika voor. Hulle het lang sterte en 'n lang snawel waarmee hulle insekte vang. Hulle is tipies bruin, grys of groen bo en verskeie spesies het 'n helderkleurige onderkant. Mannetjies en wyfies is gewoonlik soortgelyk in voorkoms, maar die mannetjies vertoon soms helderder kleure.
* *Apalis alticola*
* *Apalis argentea*
* *Apalis bamendae*
* *Apalis binotata*
* *Apalis chapini*
* *Apalis chariessa*
* *Apalis chirindensis* (Gryskleinjantjie)
* *Apalis cinerea*
* *Apalis flavida* (Geelborskleinjantjie)
* *Apalis flavigularis*
* *Apalis fuscigularis*
* *Apalis goslingi*
* *Apalis jacksoni*
* *Apalis kaboboensis*
* *Apalis karamojae*
* *Apalis lynesi*
* *Apalis melanocephala* (Swartkopkleinjantjie)
* *Apalis nigriceps*
* *Apalis personata*
* *Apalis porphyrolaema*
* *Apalis ruddi* (Ruddse kleinjantjie)
* *Apalis rufogularis*
* *Apalis sharpii*
* *Apalis thoracica* (Bandkeelkleinjantjie)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Bosbontrokkie

duimnael|'n Vroulike Kaapse bosbontrokkie met haar kenmerkende rooibruin borsband

**Bosbontrokkie** is die naam van verskeie voëlspesies wat aan die genera *Batis* of *Platysteira* behoort:

* Beloogbosbontrokkie (*Platysteira peltata*)
* Kaapse bosbontrokkie (*Batis capensis*)
* Mosambiekbosbontrokkie (*Batis Soror*)
* Priritbosbontrokkie (*Batis pririt*)
* Witliesbosbontrokkie (*Batis molitor*)
* Woodwardse bosbontrokkie (*Batis fratrum*)
Cisticolidae

**Cisticolidae** is 'n familie van uiteenlopende voëls in die orde van sangvoëls (*Passeriformes*). Hulle is klein insekvretende voëltjies met afgeronde vlerke en lang, dikwels afgeslete sterte. Hulle grootte wissel van 9 tot 20 sentimeter. Hulle het dun pootjies en 'n skerp snawel. Die meeste spesies kom in Suid-Europa, Afrika, Asië en Australië voor. Hulle lewe in woude, savannes, graslande, moerasse en struikgewasse in semi-droë en droë gebiede. Die verekleed is lig van kleur by spesies wat in die bos lewe en donkerder vir spesies wat in meer oop gebiede woon.

## Genera 
Van die genera wat aan die familie behoort:
* *Neomixis* Sharpe, 1881
* *Cisticola* Kaup, 1829
* *Incana* Lynes, 1930
* *Prinia* Horsfield, 1821
* *Schistolais* Wolters, 1980
* *Phragmacia* Brooke & Dean, 1990
* *Oreophilais* Clancey, 1991
* *Heliolais* Sharpe, 1903
* *Urolais* Alexander, 1903
* *Oreolais* Nguembock, Fjeldså, Couloux, Cruaud & Pasquet, 2008
* *Drymocichla* Hartlaub, 1881
* *Spiloptila* Sundevall, 1872
* *Phyllolais* Hartlaub, 1881
* *Apalis* Swainson, 1833
* *Urorhipis* Heuglin, 1871
* *Malcorus* Smith, A, 1829
* *Hypergerus* Reichenbach, 1850
* *Eminia* Hartlaub, 1881
* *Camaroptera* Sundevall, 1850
* *Calamonastes* Sharpe, 1883
* *Euryptila* Sharpe, 1883
* *Bathmocercus* Reichenow, 1895
* *Scepomycter* Grant, CHB & Mackworth-Praed, 1941
* *Orthotomus* Horsfield, 1821
* *Artisornis* Friedmann, 1928
* *Poliolais* Alexander, 1903
* *Eremomela* Sundevall, 1850

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Platysteira

**Platysteira** is 'n genus van sangvoëls wat aan die familie Platysteiridae behoort. Die wetenskaplike naam van die genus is vir het eerste keer in 1830 deur Jardine & Selby gepubliseer.

## Spesies 
Die volgende spesies word by die genus ingedeel:
* *Platysteira albifrons* Sharpe, 1873
* *Platysteira blissetti* (Sharpe, 1872)
* *Platysteira castanea* Fraser, 1843
* *Platysteira chalybea* (Reichenow, 1897)
* *Platysteira concreta* Hartlaub, 1855
* *Platysteira cyanea* (Statius Müller, 1776)
* *Platysteira hormophora* (Reichenow, 1901)
* *Platysteira jamesoni* (Sharpe, 1890)
* *Platysteira laticincta* Bates, 1926
* *Platysteira peltata* (Beloogbosbontrokkie) Sundevall, 1850
* *Platysteira tonsa* (Bates, 1911)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Eksterne skakels 
*
Batis (sangvoëls)

***Batis*** is 'n genus van sangvoëls wat aan die familie Platysteiridae behoort. Hierdie spesies kom in Afrika suid van die Sahara voor.

Hulle is klein, stewige insekvretende voëls wat meestal in oop woude of bosse voorkom. Die nes is netjies en word laag in 'n boom of bos gebou. Hulle vang insekte in vlug, maar jag ook soms insekte van die grond af.

Hulle het 'n tipiese trippel fluit, in dalende toonhoogte.

## Spesies 
Die genus omvat die volgende spesies:
* *Batis capensis* (Kaapse bosbontrokkie)
* *Batis crypta*
* *Batis diops*
* *Batis erlangeri*
* *Batis fratrum* (Woodwardse bosbontrokkie)
* *Batis ituriensis*
* *Batis margaritae*
* *Batis minima*
* *Batis minor*
* *Batis minulla*
* *Batis mixta*
* *Batis molitor* (Witliesbosbontrokkie)
* *Batis orientalis*
* *Batis perkeo*
* *Batis poensis*
* *Batis pririt* (Priritbosbontrokkie)
* *Batis reichenowi*
* *Batis senegalensis*
* *Batis soror* (Mosambiekbosbontrokkie)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Platysteiridae

***Platysteiridae*** is 'n familie van sangvoëls. Hulle is bosvoëls wat veral in Afrika suid van die Sahara voorkom. Hulle is meestal klein tot middelgroot, het kort pootjies en sit met 'n parmantige regop houding op takkies. Meeste van die spesies wat aan die familie behoort word om die ewenaar aangetref; waarvan byna die helfte in Tanzanië voorkom.

## Genera 
* *Batis* Boie, F, 1833
* *Bias* Lesson, 1831
* *Lanioturdus* Waterhouse, 1838

* *Platysteira* Jardine & Selby, 1830

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Ahmoses I

**Ahmoses I** was ’n farao van Antieke Egipte en die stigter van die 18de Dinastie. Hy was lid van die Thebaanse koningshuis: die seun van farao Seqenenre Tao en die broer van die laaste koning van die 17de Dinastie, Kamose. Tydens die bewind van sy pa of oupa het Thebe in opstand gekom teen die heerskappy van die Hyksos, die heersers van Benede-Egipte. Toe hy sewe jaar oud was, is sy pa vermoor, en hy was omtrent tien toe sy broer ná ’n bewind van net drie jaar aan onbekende oorsake dood is.

## Bewind 
Ná die dood van sy broer het Ahmoses farao geword. Hy het die Hyksos verslaan en uit die Nyldelta verdryf, die Thebaanse bewind oor die hele Egipte herstel en die Egiptiese mag hervestig in die voormalige Egiptiese gebiede Nubië en Kanaän. Hierna het hy die land se administrasie gereorganiseer, steengroewe heropen, myn- en handelsroetes herstel en enorme bouprojekte begin aanpak waarvan die omvang laas in die Middelryk gesien is. Hy het onder meer die laaste piramide deur ’n plaaslike farao laat bou.

Ahmoses se bewind het die fondamenst gelê vir die Nuwe Ryk, waartydens Egiptiese mag ’n hoogtepunt bereik het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Ahmose URL besoek op 19 Julie 2006.
* King of the Wild Frontier  URL besoek op 23 Augustus 2006
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Seqenenre Tao

**Seqenenre Tao** (ook bekend as '''Ta'a II''') was ’n farao van die 17de Dinastie van Antieke Egipte. Hy het tydens die Tweede Oorgangstydperk oor die laaste plaaslike ryke van die Thebaanse streek regeer.

Die presiese datum van sy regering is onbekend, maar hy kon aan die bewind gekom het óf in die dekade wat in 1560 v.C. geëindig het óf in 1558 v.C. (gebaseer op die moontlike troonbestyging van sy seun, Ahmoses I, die eerste farao van die 18de Dinastie).

Seqenenre Tao het begin met stappe om die Hyksos uit die Nyldelta te verdryf, wat deur Ahmoses voltooi is.

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Osorkon II

Oesermaatre Setepenamen **Osorkon II** was ’n farao van die 22ste Dinastie van Antieke Egipte. Hy was een van die Libiese Berber-konings en het van omstreeks 872 tot 837 v.C. vanaf Tanis regeer. Nadat hy sy pa opgevolg het, het sy neef Harsiese A van Thebe en die Westelike Oase meegeding om die mag. Hy is egter in 860 v.C. dood en Osorkon het toe voorkom dat iemand weer sy bewind bedreig deur sy seun Nimlot C as hoëpriester van Amoen in Thebe aan te stel. Dit het sy mag oor Bo-Egipte gekonsolideer sodat hy nou oor ’n herenigde Egipte regeer het.

## Bewind 
duimnael|175px|links|Die binnekant van Osorkon II se grafkelder.
Osorkon II se bewind was een van groot bouprojekte en vooruitgang. Hy het groot bedrae bestee aan monumente soos die tempel van Bastet by Boebastis, asook geboue in Thebe, Memphis, Tanis en Leontopolis. Hy het ook Tempel J by Karnak laat bou – dié is versier deur sy destydse hoëpriester, sy kleinseun Takelot F (die toekomstige Takelot II).

Osorkon II was noodgedwonge aggressief in sy buitelandse beleid. Die groeiende mag van Assirië het daartoe gelei dat laasgenoemde streek al hoe meer begin inmeng het in die sake van Israel en Sirië, wat albei binne Egipte se invloedsfeer geleë was. In 853 v.C het Osorkon se magte, saam met dié van Israel en Bublos, die uitbreiding van Assirië vir ’n ruk gestuit.

Osorkon II is omstreeks 837 v.C dood en is by Tanis begrawe. Daar word nou geglo hy het altesaam 30 jaar regeer en nie 25 nie. Eers is gedink die viering van sy eerste Sed-fees (die herdenking van ’n bewind van 30 jaar of meer) is in sy 22ste bewindsjaar gehou, maar die datum in sy groot tempel by Boebastis is beskadig en kan ook Jaar 30 wees, volgens Edward Wente.

## Grafkelder 
Die Franse Egiptoloog Pierre Montet het Osorkon II se beskadigde grafkelder op 27 Februarie 1939 ontdek. Dit het onthul dat Osorkon in ’n enorme granietsarkofaag begrawe is met ’n deksel wat gekap is uit ’n standbeeld uit die Ramses-era. Net ’n paar stukke van ’n kis met die uitbeelding van ’n valk by die kopenent en ’n paar begrafnisflesse is gevind om hom te identifiseer.

Hoewel die graf in antieke tye geplunder is, was die juweliersware wat oor was, "van so ’n hoë gehalte dat menings oor die rykdom van die noordelike 22ste Dinastie hersien moes word".

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Cinnyris

***Cinnyris*** is 'n genus van sangvoëls wat aan die familie van suikerbekkies (*Nectariniidae*) behoort.

Hierdie spesies drink hoofsaaklik die nektar van blomme, maar sal ook insekte vreet, veral as hulle hul kleintjies voer. Hulle kan vinnig en direk met hul kort vlerke vlieg. Die meeste spesies kan nektar in vlug neem, maar hulle sit gewoonlik terwyl hulle voed.

## Spesies 
Die genus omvat die volgende spesies:
* *Cinnyris abbotti*
* *Cinnyris afer* (Grootrooibandsuikerbekkie)
* *Cinnyris asiaticus*
* *Cinnyris batesi*
* *Cinnyris bifasciatus* (Purperbandsuikerbekkie)
* *Cinnyris bouvieri*
* *Cinnyris buettikoferi*
* *Cinnyris chalcomelas*
* *Cinnyris chalybeus* (Kleinrooibandsuikerbekkie)
* *Cinnyris chloropygius*
* *Cinnyris coccinigastrus*
* *Cinnyris comorensis*
* *Cinnyris congensis*
* *Cinnyris coquerellii*
* *Cinnyris cupreus* (Kopersuikerbekkie)
* *Cinnyris dussumieri*
* *Cinnyris erythrocercus*
* *Cinnyris fuelleborni*
* *Cinnyris fuscus* (Namakwasuikerbekkie)
* *Cinnyris habessinicus*
* *Cinnyris hofmanni*
* *Cinnyris humbloti*
* *Cinnyris johannae*
* *Cinnyris jugularis*
* *Cinnyris lotenius*
* *Cinnyris loveridgei*
* *Cinnyris ludovicensis*
* *Cinnyris manoensis* (Miombo-rooibandsuikerbekkie)
* *Cinnyris mariquensis* (Maricosuikerbekkie)
* *Cinnyris mediocris*
* *Cinnyris minullus*
* *Cinnyris moreaui*
* *Cinnyris nectarinioides*
* *Cinnyris neergaardi* (Bloukruissuikerbekkie)
* *Cinnyris notatus*
* *Cinnyris osea*
* *Cinnyris oustaleti*
* *Cinnyris pembae*
* *Cinnyris prigoginei*
* *Cinnyris pulchellus*
* *Cinnyris regius*
* *Cinnyris reichenowi*
* *Cinnyris rockefelleri*
* *Cinnyris rufipennis*
* *Cinnyris shelleyi* (Swartpenssuikerbekkie)
* *Cinnyris solaris*
* *Cinnyris sovimanga*
* *Cinnyris stuhlmanni*
* *Cinnyris superbus*
* *Cinnyris talatala* (Witpenssuikerbekkie)
* *Cinnyris tsavoensis*
* *Cinnyris ursulae*
* *Cinnyris usambaricus*
* *Cinnyris venustus* (Geelpenssuikerbekkie)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings
Suikerbekkies

**Nectariniidae** is 'n familie van voëls wat aan die orde van sangvoëls behoort. Die meeste spesies kom in Afrika, Suid- en Suidoos-Asië voor, hoewel enkele spesies ook in die noorde van Australië voorkom. In Suid-Afrika word hulle **suikerbekkies** genoem.

Suikerbekkies (familie *Nectariniidae*) is klein voëls soortgelyk aan die kolibries van Amerika, maar hulle kom in Afrika, Asië en Australië en op omliggende eilande voor. Kenmerkend is die lang, geboë snawels en buisvormige tonge waarmee nektar uit blomme gesuig word.

Suikerbekkies bestuif plante soos die bontkouterie en drink hoofsaaklik die nektar van blomme, maar sal ook insekte en spinnekoppe vreet, veral as hulle hul kleintjies voer. Blomkelke wat nie maklik toeganklik is nie word eenvoudig aan die agterkant naby die nektar oopgepik. 'n Paar spesies eet ook vrugte. Die meeste spesies kan nektar in vlug neem, maar hulle sit gewoonlik terwyl hulle voed. Hulle kan vinnig en direk met hul kort vlerke vlieg.

Die snawelpunt is baie skerp en as 'n kelk baie diep is, boor die voëls 'n gaatjie langs die kant daarvan. Deur hul gereelde blombesoeke dra suikerbekkies net soos die Amerikaanse kolibries by tot die bestuiwingsproses.

Die mannetjies van die meeste spesies het 'n blink, veelkleurige veredrag, terwyl die wyfies gewoonlik vaal en onopvallend is. Die voëls word meestal in pare aangetref en hulle bou hul nes gesamentlik. Die wyfie broei haar 2 eiers alleen uit, maar die mannetjie help met die versorging van die kleintjies.

In Suider-Afrika word sowat 20 spesies aangetref. Baie bekende verteenwoordigers in Suid-Afrika is onder meer die jangroentjie (*Nectarinia famosa*), 'n blinkgroen voël wat ook dikwels in voorstedelike tuine aangetref word, die baie kleurryke en blink maricosuikerbekkie (*Cinnyris mariquensis*) en die rooiborssuikerbekkie (*Chalcomitra senegalensis*), wat 'n opvallende, helderrooi bors het.

Een van die mooiste spesies is die oranjeborssuikerbekkie (*Anthobaphes violacea*), wat langs die Kaapse suidkus voorkom. Die mannetjie het 'n blinkgroen kop en nek, olyfgroen rug en vlerke, 'n pers bors en 'n oranje en geel pens. Die wyfie is olyfkleurig.

## Genera 
[duimnael|links|'n [Grootrooibandsuikerbekkie.]]
[duimnael|links|'n [Olyfsuikerbekkie.]]
[duimnael|links|'n [Purperbandsuikerbekkie.]]
[duimnael|links|'n [Witpenssuikerbekkie.]]

Lys van genera wat onder die familie ressorteer:
* *Aethopyga* (18 spesies)
* *Anabathmis* (3 spesies)
* *Anthobaphes* (een spesies)
* *Anthreptes* (14 spesies)
* *Arachnothera* (spinnekopjagers, tien spesies)
* *Chalcomitra* (7 spesies)
* *Chalcoparia* (een spesie)
* *Cinnyris* (meer as 50 spesies)
* *Cyanomitra* (sewe spesies)
* *Deleornis* (twee spesies)
* *Drepanorhynchus* (een spesie)
* *Dreptes* (een spesie)
* *Hedydipna* (vier spesies wat in Afrika en Arabië voorkom)
* *Hypogramma* (een spesie)
* *Leptocoma* (vier spesies)
* *Nectarinia* (ses spesies)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Eksterne skakels 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 27, bl. 27, 28
* 
*
Pomelo

Die **pomelo** (*Citrus × paradisi*) is 'n subtropiese sitrusboom bekend vir sy suur semi-soet vrugte, 'n 18de-eeuse kruising oorspronklik in Barbados geteel. Toe dit ontdek is, is dit "verbode vrugte" genoem. Die huidige "grapefruits" lyk meer na die oorspronklike "pomelo" (*Citrus maxima*). Bekende rasse is: 'Duncan', 'Foster', 'Thompson', 'Ruby', 'Red' en 'Marsh'.

Die pomeloplant word gewoonlik 5-6 meter hoog, maar kan soms 'n hoogte van 15 meter bereik. Die blare is dun en donkergroen, en word tot 15&nbsp;cm lank. Die blomme is ongeveer 5&nbsp;cm lank, wit, en het 4 blare. Die vrug het 'n geel skil en 'n deursnee van 10–15&nbsp;cm. Die vlees is na gelang van die kultivar wit, geel of pienk van kleur en 'n pulp wat in duidelike segmente verdeel is. Die smaak is - soos by alle sitrusvrugte - suur, maar neig effens na bitter. Pomelos word ook gebruik in verslankingsdieëte, in die veronderstelling dat dit die metabolisme en vetverbranding bevorder.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Leontopolis

duimnael|265px|Die Nyldelta in Benede-Egipte.

**Leontopolis** (Grieks: Λεόντων πόλις, "Stad van Leeus") was ’n stad van Antieke Egipte. In Egipties is dit **Taremoe** ("Land van Vis") genoem en vandag is dit bekend as **Tell al Moeqdam**.

## Geskiedenis 
Leontopolis was in die sentrale deel van die Nyldelta geleë. Dit was die hoofstad van die 11de nomos (distrik) van Benede-Egipte en was moontlik die middelpunt van die farao se mag tydens die 23ste Dinastie. In sy veroweringstele wat by die Vierde Katarak van die Nyl by Djebel Barkal gevind is, skryf farao Pije van sy oorwinning oor Ioepoet II, wat oor Leontopolis regeer het.

Die Griekse naam beteken "Stad van Leeus" en kom van die tempels vir die leeugode Bastet en Sechmet en hul seun, Maahes die leeuprins. Lewende leeus is tydens die Griekse besetting van Antieke Egipte by die tempel aangehou.

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Tanis

**Tanis** (Egipties: Djanet, Arabies: صان الحجر) was ’n stad van Antieke Egipte. Die ruïnes is geleë in die noordoostelike Nyldelta aan ’n tak van die Nyl wat lank reeds toegeslik het.

## Geskiedenis 
duimnael|265px|’n Kaart van Benede-Egipte wat die ligging van Tanis aandui.
Tanis het in die Derde Oorgangstydperk saam met Thebe gedien as ’n godsdienstige sentrum. Die eerste argeologiese bewyse kom uit die 21ste Dinastie, maar baie geleerdes glo dit dateer uit die laat Nuwe Ryk. Die stad is waarskynlik gestig nadat ’n tak van die Nyl toegeslik het en die inwoners na ’n nuwe gebied aan ’n ander tak getrek het. Tanis het later bekend geword as "die Thebe van Benede-Egipte".

Dit was die tuisstad van onder andere Smendes, die stigter van die 21ste Dinastie. Tydens die 22ste Dinastie het Tanis die politieke hoofstad van Egipte gebly, hoewel daar altyd ander stede in Benede- en Bo-Egipte was wat die hoofstad van ander dinastieë was. Dit was ’n belangrike handels- en strategiese stad, maar in die 6de eeu n.C. het die Manzala-meer gedreig om dit te verswelg. Die inwoners het die stad toe verlaat en ’n nabygeleë stad, Tennis, gestig.

## Ruïnes 
Verskeie argeologiese uitgrawings is van die 19de eeu af by Tanis gedoen, onder andere deur Flinders Petrie en Auguste Mariette. In 1866 is die Verordening van Canopus op die terrein ontdek. Dit was soortgelyk aan die Rosettasteen en is net soos laasgenoemde geskryf in Egiptiese hiërogliewe, Demoties en Grieks. Dit het baie daartoe bygedra dat die antieke hiërogliewe ontsyfer kon word.

Daar is verskeie tempels, onder meer die hooftempel wat aan die god Amoen gewy is, en ’n baie belangrike dodeakker van die Derde Oorgangstydperk. Dit bevat die enigste farao-grafte wat nie in antieke tye geplunder is nie; ’n paar is in 1939 en 1940 ontdek met ’n skatkis van goud, juwele, edelstene en dodemaskers.

Die hoofgode van Tanis, wat die stad se triade gevorm het, was Amoen, sy vrou Moet en hul seun Chonsoe – dieselfde as die Thebaanse Triade.

## Eksterne skakels 
* Franse argeologiese sending van Tanis 
* Artikel oor die skatte van Tanis
* Reisinligting oor Tanis 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Psamtik I

**Psamtik I** of **Psammetichus I** was ’n farao van die 26ste Dinastie van Antieke Egipte. Sy praenomen, Wah-Ib-Re, beteken "Konstant is die Hart van Ra".

## Bewind 
Psamtik I is saam met sy pa, Necho I, deur die Assiriërs weggevoer nadat hulle daarvan beskuldig is dat hulle by ’n komplot van Taharqa betrokke was. Hulle is eindelik vrygelaat en toegelaat om as leenhere oor Egipte te regeer. Psamtik het beheer oor Athribis gekry en toe sy pa in 664 v.C. sterf, het hy ook beheer oor Memphis en Saïs oorgeneem.

Hy wou oor die hele Egipte regeer en het eers die res van die Nyldelta oorgeneem. Die suide van die land was egter nog onder beheer van die heersers van Koesj. Psamtik het sy mag in die suide uitgebrei deur Thebaanse amptenare geleidelik ná hul dood deur sy vertrouelinge te vervang. Hy is eindelik in sy negende bewindsjaar erken as koning van Bo- en Benede-Egipte. Hy het gebruik gemaak van ’n burgeroorlog in Assirië om onder hul invloed uit te kom en onafhanklik te regeer.

Psamtik het militêre veldtog na Nubië en Libië gevoer en met sy vorige vyande die Assiriërs saamgewerk teen die opkomende Babilon. Daardeur het hy Palestina weer by die Egiptiese ryk gevoeg.

Hy het verskeie bouprojekte aangepak, soos die Serapeum van Memphis en verskeie forte.

## Bronne 
* Shaw I. & Nicholson P., *The dictionary of Ancient Egypt*, 1995
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Beesvleis Wellington

duimnael|regs|300px|Beesvleis Wellington

**Beesvleis Wellington**, in Afrikaans soms ook **Bief Wellington** genoem, is 'n vleisgereg wat in die oond gebak word. Dit is lank reeds een van die gunstelinggeregte in die internasionale kookkuns. 'n Verskeidenheid weergawes met alternatiewe bestanddele word in kookboeke gelys.

## Naam 
Die gereg is vernoem na die eerste hertog van Wellington, Arthur Wellesley.

## Metode 
Die gereg word van beeshaas ('n heel biefstuk), ganslewerpastei en 'n "duxelle" (fyngekapte sampioene, uie en sjalotte in 'n suurroomsous met verskeie kruie) gemaak. Hierdie bestanddele word in blaardeeg verpak en in die oond gaargemaak. Die blaardeeg moet verseker dat die vog nie uit die pakkie verdwyn nie, en dat die geure van die speserye in die vleis kan intrek. Hierdie twee bestanddele het suiwer 'n funksionele taak en hoef nie geëet te word nie. Vir baie is dit egter die verrassing van die gereg.
 
'n Hele beeshaas kan toegedraai en gebak word, en dan voor opdiening gesny word, of die beeshaas kan in individuele gedeeltes voor toewikkel en bak gesny word. Vele speserye word bygevoeg om die smaak te verbeter; 'n paar voorbeelde is wonderpeper, enige braaimengsel of gemmer.

## Eksterne skakels 
* Resep op kookkuns.com
Saïs

duimnael|265px|’n Kaart van Benede-Egipte wat die ligging van Saïs aandui.

**Saïs** (Grieks: Σάϊς, Arabies: صا الحجر, Sa al-Hagar) was ’n stad van Antieke Egipte in die westelike Nyldelta. Dit was die hoofstad van die vyfde nomos (distrik) van Benede-Egipte en het die hoofsetel van mag geword tydens die 24ste Dinastie (omstreeks 732–720&nbsp;v.C.) en die 26ste Dinastie (664–525&nbsp;v.C.) in die Laat Tydperk. Sy Egiptiese naam was **Zaoe**.

## Oorsig 
Die stad se naam kom al sedert die Ou Ryk van Egipte in tekste voor. Opgrawings wys egter dit kon reeds in 4000&nbsp;v.C. bestaan het.

Volgens Herodotus was Saïs die ligging van Osiris se graf en is die god se lyding op ’n aangrensende meer vertoon as ’n misterie in die nag. Die stad se beskermingsgodin was Neith, wie se kultus tot in die 1ste Dinastie terugstrek, omstreeks 3100-3050 v.C. Die Grieke soos Herodotus, Plato en Diodorus Siculus het haar met die Griekse godin Athena verbind en Saïs dus met Athene.

Vandag is daar geen bewyse van Saïs se bestaan voor die laat Nuwe Ryk (omstreeks 1100 v.C.) nie weens die grootskaalse verwoesting van die stad deur boere wat die geboue se modderstene verwyder het om as kunsmis te gebruik.

## Mediese skool 
Die Tempel van Saïs is verbind met ’n mediese skool, nes baie ander tempels van Antieke Egipte. Die skool by Saïs het baie vrouestudente gehad en blykbaar ook ’n fakulteit vir vroue. ’n Inskripsie wat in die stad behoue gebly het, lui: "Ek het van die mediese skool by Heliopolis gekom en aan die vroueskool by Saïs studeer, waar die goddelike moeders my geleer het om siektes te genees."

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Argeologiese beskrywing van Saïs
* Amptelike webtuiste van die Universiteit van Durham

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
31ste Dinastie van Egipte

Die **31ste Dinastie** (ook **Dinastie XXXI** geskryf; 343–332 v.C.) of **Tweede Egiptiese Satrapie** was ’n kort tydperk toe Antieke Egipte weer ’n provinsie van die Persiese Ryk was.

Ná ’n tydperk van onafhanklikheid waarin drie inheemse dinastieë (die 28ste, 29ste en 30ste Dinastie) oor Egipte regeer het, het Artaxerxes III van Persië (358-338&nbsp;v.C.) die Nylvallei vir ’n kort tweede periode herower. Dié sowat ’n dekade was bekend as die 31ste Dinastie.

## Heersers 
Dit is nie bekend wie Artaxerxes III opgevolg het nie, maar die enigste ander bekende satrap was Darius III (336-330&nbsp;v.C.).

! scope=col width="10%" | 24px Heerser
! scope=col width="5%" | 24px Bewind

|-
| Artaxerxes III 
| 343-338 v.C. 
|-
| Darius III 
| 336-332 v.C. 
|}
28ste Dinastie van Egipte

Die **28ste Dinastie** (ook **Dinastie XXVIII** geskryf; 404–398 v.C.) was ’n koningshuis van Antieke Egipte. Dit word beskou as deel van die Laat Tydperk.

## Heerser 
Die 28ste Dinastie het net een heerser, Amyrteus, gehad wat afgestam het van die Saïs-konings van die 26ste Dinastie. Hy het ’n opstand teen die Persiese Ryk gelei ná die dood van Darius II. Geen monumente van sy bewind is ontdek nie en min is oor hom bekend.

! scope=col width="30%" | 24px Farao
! scope=col width="20%" | 24px Bewind

|-
| Amyrteus 
| 404-398 v.C 
|}
Tanoetamoen

**Tanoetamoen** (ook bekend as **Tantamani** en **Tanutamun**) was ’n farao van die Nubiese 25ste Dinastie van Antieke Egipte en koning van Koesj. Sy praenomen was **Bakare**, wat beteken "Glorieryk is die Siel van Ra".

Hy was die seun van koning Sjabaka en die nefie van sy voorganger, Taharqa.

## Bewind 
Nadat die Assiriërs Necho I as koning aangewys en Egipte verlaat het, het Tanoetamoen van Nubië af met die Nylrivier langs marsjeer en die hele land herbeset, insluitende Memphis. Necho I is in die veldtog dood. Die Assiriërs het na Egipte teruggekeer, Tanoetamoen se magte in die Delta verslaan en so ver suid as Thebe opgeruk, wat hulle geplunder het. Hulle het so die Nubiese heerskappy oor Egipte effektief beëindig, hoewel Tanoetamoen se gesag nog in Bo-Egipte erken is tot sy agtste bewindsjaar, 656 v.C., toe Psamtik I se vloot vreedsaam beheer oor Thebe oorgeneem en Egipte herenig het.

Tanoetamoen het daarna oor Koesj regeer tot met sy dood in 653 v.C.. Hy is in dié land opgevolg deur ’n seun van Taharqa.

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
27ste Dinastie van Egipte

Die **27ste Dinastie** (ook **Dinastie XXVII** geskryf; 525–402 v.C.) of **Eerste Persiese Satrapie** was ’n tydperk toe Antieke Egipte ’n provinsie van die Persiese Ryk was. Dit word beskou as deel van die Laat Tydperk.

## Geskiedenis 
Die laaste farao van die 26ste Dinastie, Psamtik III, is in 525 v.C. deur Cambyses II van Persië in die oostelike Nyldelta verslaan. Egipte het toe saam met Siprus en Fenesië die sesde satrap van die Persiese Ryk gevorm. Dié tyd van Persiese heerskappy oor Egipte, bekend as die 27ste Dinastie, het tot omstreeks 402 v.C. geduur.

Ná ’n tydperk van onafhanklikheid, waartydens drie inheemse dinastieë (die 28ste, 29ste en 30ste Dinastie) oor Egipte regeer het, het Artaxerxes III van Persië (358-338 v.C.) die Nylvallei vir ’n kort tweede periode herower. Dié sowat ’n dekade was bekend as die 31ste Dinastie.
Die spook van Uniondale

***Die spook van Uniondale*** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 29 Augustus 2014 uitgereik is. Die rolprent is gegrond op die legende van die spook van Uniondale. Dit is in Uniondale, Willowmore, Baviaanskloof en Centurion verfilm. Die rolprent het R598 542 in sy openings naweek gemaak en het 'n totaal van R1 495 744 gemaak by die Suid-Afrikaanse lokprent.  

## Genre 
Die rolprent is 'n romantiese drama. Dit het 'n ouderdomsperk van 7–9OL.

## Rolverdeling 
* Adam Tas as Stefan
* Tanya van Graan as Marie
* Ivan Zimmermann as Johan
* Christina Knight as Michelle
* Tobie Cronje as Cornelius
* Andre Stoltz as Frank
* Nelda Jansen van Rensburg as Sonja
* Nadia Beukes as die verpleegster
* Jakkie Louw as Swys
* Fredi Nest as die man in die kroeg
* André Schwartz as Jan-Dawid

## Intrige 
Stefan, 'n jong sakeman, is op pad na sy ouers in die pragtige Baviaanskloof. Sy Paasnaweekplanne verander drasties wanneer sy voertuig net buite Uniondale gaan staan. Stefan kry dit egter reg om tot in Willowmore te ry, waar hy 'n paar gure karakters raakloop. Hy vertoef op die dorp en leer by die plaaslike kroeg van die ontstaan van die legende van die Spook van Uniondale: die storie van Johan en Marie wat van kleintyd af gekys was en uiteindelik trou, maar hul storie eindig tragies. Stefan ontmoet ook 'n jong boeremeisie, Sonja op die dorp. Die aantrekkingskrag tussen hulle is van meet af duidelik...

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
N'djili-lughawe

'''N'djili Internasionale Lughawe** (IATA-kode: FIH ICAO: FZAA), ook bekend as **Kinshasa Internasionale Lughawe''', bedien die stad Kinshasa en is die grootste van die vier internasionale lughawens in die Demokratiese Republiek van die Kongo (DRK). 
Dit is vernoem na die nabygeleë Ndjilirivier.

## Verwysings
17 v.C.

## Gebeure 
*Quintus Horatius skryf "Carmen saeculare" ter geleentheid van die 700-jarige bestaan van Rome.
*Die tempel van Janus op die Forum Holitorium kom gereed
## Geboortes 
*

## Sterftes
19 v.C.

## Gebeure 
### Romeinse Ryk 
*In Rome word Augustus Octavianus deur die senaat benoem tot lewenslange konsul van die Romeinse Ryk.

### Sjina 
*Keiser Chengdi (漢成帝) (Westelike Han) skep die Guangde-koninkryk, maar skaf dit 'n paar maande later weer af. Hoekom is onbekend 

## Geboortes 
*

## Sterftes 
* Tibullus – ’n Latynse digter en skrywer van treurdigte (* 55 v.C.)
* 21 September – Vergilius, Romeinse digter (* 70 v.C.)

## Verwysings
26ste Dinastie van Egipte

Die **26ste Dinastie** (ook **Dinastie XXVI** geskryf; 685–525 v.C.) was die laaste koningshuis van Antieke Egipte wat regeer het voor die verowering van die land deur die Persiese Ryk. Dit word beskou as die begin van die Laat Tydperk van Egipte en word ook die **Saïs-tydperk** genoem omdat die stad Saïs die hoofstad van die dinastie se farao's was.

## Geskiedenis 
[duimnael|130px|’n Vroulike beeldjie met die naam van [Psamtik I onder die voete uitgekerf (Louvre).]]
Die dinastie se wortels strek terug na die 24ste Dinastie. Psamtik I was waarskynlik ’n afstammeling van Bakenrenef, en ná die Assiriese besetting tydens die bewind van Taharqa en Tanoetamoen is hy erken as die enigste heerser van die hele Egipte. Tydens ’n burgeroorlog in Assirië het hy die Assiriese juk afgegooi en bondgenootskappe met ander streke gevorm om Assiriese aanvalle af te weer.

Toe Psamtik en sy opvolgers probeer om hul mag in die Nabye-Ooste te hervestig ná die val van die Assiriese Ryk, is hulle deur Babilonië teruggedryf. Met die hulp van Griekse huursoldate kon Apriës Babiloniese pogings om Egipte oor te neem afweer, maar die Perse het Egipte eindelik ingeneem.

## Heersers 
! scope=col width="25%" | 24px Farao
! scope=col width="30%" | 24px Troonnaam
! scope=col width="25%" | 24px Bewind
! scope=col width="20%" | 24px Graftombe

|-
|Psamtik I ||Wahibre || 664-610 v.C. ||Sais
|-
|Necho II || Wehemibre || 610-595 v.C. ||
|-
|Psamtik II  || Neferibre || 595-589 v.C. ||
|-
|Apriës ||Haaibre  || 589-570 v.C.  ||
|-
|Amasis II || Chnemibre || 570-526 v.C. || Sais
|-
|Psamtik III || Anchkaenre || 526-525 v.C. ||
|}

## Verwysings
Ignologie

[duimnael|300px|Voetspoor van 'n [Bradysaurus in Fraserburg, Karoo, Suid-Afrika]]

**Ignologie** is die wetenskap wat te doen het met spore, paadjies, gate en enige ander nalantenskap wat deur diere agtergelaat is.

## Eksterne skakels 
* Human and dinosaur fossil footprints in the Upper Cretaceous of North America?
30ste Dinastie van Egipte

duimnael|links|130px|’n Egiptiese dodemasker uit die 30ste Dinastie.
Die **30ste Dinastie** (ook **Dinastie XXX** geskryf; 380–343 v.C.) was ’n koningshuis van Antieke Egipte. Dit het regeer in die Laat Tydperk.

Die dinastie het begin ná Nectanebo I se afsetting van Nefaaroed II, die seun van Hakor. Nectanebo het teen November 380&nbsp;v.C. beheer oor die hele Egipte verkry, maar het ’n groot deel van sy bewind gebruik om sy koninkryk teen Persië te verdedig. Sy seun, Teos, het ná sy pa se dood die Persiese gebiede van wat nou Sirië en Israel is, aangeval en het net begin sukses behaal toe hy sy troon verloor deur die toedoen van sy broer, Tjahepimoe. Tjahepimoe het van Teos se ongewildheid gebruik gemaak om sy eie seun, Nectanebo II, tot koning te verklaar en die leër het hulle agter Tjahepimoe geskaar.

Nectanebo II se bewind is ook oorheers deur aanvalle van Persië, wat Egipte beskou het as ’n Persiese provinsie in opstand. Eindelik het Artaxerxes III van Persië Egipte in 343 v.C. weer binnegeval en Nectanebo het na Nubië gevlug.

! scope=col width="20%" | 24px Farao
! scope=col width="20%" | 24px Troonnaam
! scope=col width="20%" | 24px Bewind

|-
| Cheperkare 
| Nectanebo I
| 380 - 362 v.C 
|-
| Irmaatenre 
| Teos
| 362 - 360 v.C. 
|-
| Senedjemibra Setepeninhur 
| Nectanebo II 
| 360 - 343 v.C. 
|}

## Verwysings
23ste Dinastie van Egipte

Die **23ste Dinastie** (ook **Dinastie XXIII** geskryf; 727–715 v.C.) was ’n koningshuis van Libiese Berbers wat tydens die Derde Oorgangstydperk oor Antieke Egipte regeer het.

## Heersers 
Daar is taamlike onsekerheid oor die dinastie, wat van Herakleopolis, Hermopolis en Thebe af kon regeer het. Monumente uit die tydperk wys hulle het Bo-Egipte beheer saam met die 22ste Dinastie kort voor die dood van Osorkon II. Die bekende heersers was:

! scope=col width="10%" | 24px Farao
! scope=col width="20%" | 24px Troonnaam
! scope=col width="10%" | 24px Bewind

|-
|Harsiese A || Hedjcheperre-Setpenamoen|| 880-860 v.C.
|-
| Takelot II || Hedjcheperre-Setpenre || 840-815 v.C.
|-
| Pedoebast I || Oesermaatre-Setpenamoen  || 829-804 v.C.
|-
| Ioepoet I || ??  || 829-804 v.C.
|-
| Sjesjonk VI || Oesermaatre-Meryamoen || 804-798 v.C.
|-
| Osorkon III || Oesermaatre-Setpenamoen || 798-769 v.C.
|-
| Takelot III|| Oesermaatre  || 774-759 v.C.
|-
| Roedamoen || Oesermaatre-Setpenamoen  || 759-755 v.C.
|-
| Ini || Mencheperre  || 755-750 v.C.
|-
| Peftjaoeawybast ||  Neferkare || 754-720 v.C.
|}
24ste Dinastie van Egipte

Die **24ste Dinastie** (ook **Dinastie XXIV** geskryf; 732–720 v.C.) was ’n koningshuis van Antieke Egipte tydens die Derde Oorgangstydperk. Die hoofstad van die dinastie se farao's was Saïs in die westelike Nyldelta.

Die 24ste Dinastie het net ’n kort tyd bestaan en net twee farao's gehad. Dit het skielik tot ’n einde gekom toe Sjabaka (die tweede koning van die 25ste Dinastie) Saïs aanval, Bakenrenef gevange neem en hom verbrand.

## Heersers 
! scope=col width="30%" | 24px Farao
! scope=col width="20%" | 24px Bewind

|-
|Tefnacht I ||732-725 v.C.  
|-
|Bakenranef || 725-720 v.C. 
|}