Pornografiese akteur

[duimnael|260px|Die porno-aktrises Riley Steele, Stoya, BiBi Jones, Kayden Kross en Jesse Jane by die AVN-toekenning van 2012 in [Las Vegas, Nevada.]]

’n **Pornografiese akteur** of **pornoster** is ’n akteur of aktrise wat seksdade op film uitvoer vir ’n pornografiese rolprent. Dié prente word in verskeie genres gemaak en beeld seksuele fantasieë vir die kyker uit. Die akteurs in ’n spesifieke rol word gekies na gelang van hul vermoë om daardie spesifieke fantasie te help skep. Pornografieprente is gewoonlik óf "sagte" pornografie, sonder die uitbeelding van penetrasie of ekstreme fetisjisme, óf "harde" pornografie, waarin penetrasie of fetisjisme, of albei, voorkom. Die meeste akteurs spesialiseer in sekere genres, soos lebiese seks, vasbinding, meervoudige penetrasies, anale seks, die sluk van semen, veelrassige seks of seks met tieners of sogenaamde MILFs (ouer vroue). 

## Oorsig 
duimnael|links|Die akteurs Phil Hollyday en Angell Summers in ’n toneel uit *Montre-moi du rose*, (2009).
In pornografieprente wat op die heteroseksuele manlike kyker gemik is, is die hooffokus op die vroue in die fliek. Hulle word gewoonlik gekies volgens hul voorkoms, aantrekkingskrag of bereidwilligheid en vermoë om spesifieke seksdade uit te voer.

Die pornografiebedryf in die VSA het eerste ’n pornosterstelsel ontwikkel, veral om kommersiële redes. In ander lande is dit minder algemeen omdat die sterre gewoonlik amateurs is. Die meeste akteurs gebruik ’n skuilnaam en streef na anonimiteit van die stel af. Dit gebeur selde dat pornosterre later in hoofstroomflieks speel. Sommige werk as ontkleedanseresse of gesellinne.

Daar is prestasiepryse in die pornografiebedryf, soos die AVN-, XRCO- en XBIZ-pryse. Die AVN-pryse word geborg en toegeken deur die Amerikaanse tydskrif vir die volwassevideobedryf *AVN* (*Adult Video News*). Hulle word dikwels die "Oscars van pornografie" genoem. Die pryse word verdeel in byna 100 kategorieë, waarvan sommige ooreenstem met pryse in die gewone rolprentbedryf en ander vir spesifieke rolle in erotiese prente en video's is. Die XRCO-pryse word jaarliks deur die X-Rated Critics Organization uitgedeel. Die Venus-pryse word elke jaar in Berlyn toegeken as deel van die Venus-handelskou.

Die getal pornosterre wat al in Amerika gewerk het, kan afgelei word van die getal akteurs wat deur die gesondheidsorgstigting vir die volwassebedryf, AIM, getoets is. Toe die stigting se pasiëntdatabasis in 2011 uitgelek is, het dit besonderhede oor meer as 12&nbsp;000 pornosterre bevat wat sedert 1998 getoets is. In 2011 het rofweg tussen 1&nbsp;200 en 1&nbsp;500 akteurs in Kalifornië se "Pornovallei" gewerk. Ander Franse rolprentmakers het ook sulke riskante films begin vervaardig wat vroue wys terwyl hulle uittrek. Veral die broers Pathé het in die aanvraag deur die hele Europa voorsien. In Oostenryk het Johann Schwarzer tussen 1906 en 1911 altesaam 52 erotiese prente vervaardig waarin plaaslike vroue ten volle nakend verskyn het as teenvoeter vir die Franse produksies. Die sukses van *Deep Throat*, wat wêreldwyd miljoene dollars laat instroom het, het die opkoms van ander pornosterre en die maak van soortgelyke rolprente aangemoedig. Voorbeelde is Marilyn Chambers (*Behind the Green Door*), Gloria Leonard (*The Opening of Misty Beethoven*), Georgina Spelvin (*The Devil in Miss Jones*) en Bambi Woods (*Debbie Does Dallas*).

Die 1970's is die goue tydperk van pornografie genoem. Pornoflieks is in openbare teaters vertoon en aanvaar (of ten minste verdra). Hierdie goue tydperk het tot laat in die 1970's of vroeg in die 1980's geduur. Seksprente van dié tyd het spesifieke storielyne en promosiebegrotings gehad en akteurs het sterre geword.

## Sterre 
### Porno-aktrises
duimnael|160px|Die porno-aktrise Alyssa Lynn in 2014 by die AVN-toekennings in Las Vegas.
[duimnael|160px|[Rocco Siffredi en Rosa Caracciolo in 2011 op die AVN-toekennings.]]

Die meeste pornografieprente is gemik op ’n heteroseksuele manlike gehoor en die keuse van vroue is dus baie belangrik. Die aktrises word gekies volgens hul vermoë om ’n seksuele fantasie vir die manlike kyker te help skep. Dit is soms spesifieke eienskappe, soos groot borste, ’n haarkleur of , etnisiteit of hoe goed sy met sekere seksdade is. Hulle moet ’n positiewe houding toon en dit moet lyk asof hulle alles geniet. Hulle word voorgehou as altyd gewillig om in enige seksdaad betrokke te raak met hul manlike mede-akteur, wat vir die kyker "instaan".

Die meeste aktrises spesialiseer in sekere genres, soos lebiese seks, vasbinding, meervoudige penetrasies, anale seks, die sluk van semen of veelrassige seks. Seksdade kan gesimuleer wees of nie, maar van akteurs word gewoonlik verwag om nakend te wees.

Die voorkoms van die aktrise op die skerm is ook baie belangrik. Hulle is gewoonlik in hul 20's of 30's. Daar is ’n voorkeur in die bedryf vir vroue met groot borste en sommige ateljees moedig hul aktrises aan om borsinplantings te kry, en betaal selfs vir die prosedure.

Volgens die voormalige akteur Jonathan Morgan, wat later ’n regisseur geword het, word vroue gegradeer soos A, B en C. "Die A is die vrou op die voorkant van die (video- of DVD-)houer. Sy het die mag. Sy kan laat opdaag, of glad nie; 99,9% van hulle doen dit." In die verlede sou die akteur se onvermoë om ’n ereksie te behou of ’n voortydige ejakulasie ’n prent kon ruïneer.

## Nywerheidspraktyke 
### Betaling
duimnael|links|Die Franse sterre Lou Charmelle en Manuel Ferrara (foto met die vergunning van explicite-art.com).
[duimnael|links|Mike Angelo en Jessie Volt doen ’n [Gonzo-pornografie|gonzo-toneel.]]

Die meeste manlike sterre in die heteroseksuele pornobedryf word minder betaal as hul vroulike eweknieë. Die akteur Ron Jeremy het in 2003 oor die betaling van pornosterre gesê: "Vroue kan maklik $100&nbsp;000 tot $250&nbsp;000 per jaar maak, plus geld vir ekstra goed soos ontkleevertonings en verskynings. Die gemiddelde man maak $40&nbsp;000 per jaar." En in 2008: "Die gemiddelde man kry $300 tot $400 per toneel, of $100 tot $200 as hy nuut is. ’n Vrou maak $100&nbsp;000 tot $250&nbsp;000 per jaar."

In 2011 het die bestuurder van die porno-aktrise Capri Anderson gesê: "’n Vrou met ’n kontrak sal net vir een maatskappy werk, vir niemand anders nie. Die meeste aktrises in die volwassebedryf is vrye agente&nbsp;– hulle sal vir enigiemand werk. Die meeste vroue met ’n kontrak maak $60&nbsp;000 per jaar. In een jaar kan sy gemiddeld vier prente maak en die verfilming van elk duur sowat twee tot drie weke."

Volgens die *Los Angeles Times* was die betaling in 2009 vir ’n vrou wat tonele met mans en ander vroue doen, $700 tot $1&nbsp;000.

Volgens sommige bronne word mans in die gay pornobedryf gewoonlik meer betaal as in heteroseksuele prente. Mans wat hulself as heteroseksueel beskou maar soms gay pornografie doen, word *gay-for-pay* genoem. Hulle tree dus in gay prente op net vir die meer geld.

Volgens die vervaardiger Seymore Butts, wat ook sy eie werwingsagentskap het, verdien vroue wat beide heteroseksuele en lesbiese tonele doen, gewoonlik meer as dié wat net tonele met mans doen. Volgens Videobox, ’n porno-webtuiste, kry aktrises die volgende betaling: orale seks: $200-$400; heteroseksuele seks: $400-$1&nbsp;200; anale seks: $900-$1&nbsp;500; dubbele penetrasie: $1&nbsp;200-$1&nbsp;600; dubbele anale penetrasie: $2&nbsp;000. Vir meer ongewone fetisje kry vroue gewoonlik 15% ekstra.

In 2001 het die aktrise Chloe gesê: In gonzo word jy nie per prent betaal nie, maar per toneel. So dit is vrou met vrou: $700, plus $100 vir ’n anale speelding. Man en vrou: $900. Anaal: $1&nbsp;100. Solo: $500. Dubbele penetrasie: $1&nbsp;500."

### Gesondheidskwessies 
Omdat ongesimuleerde (fisiese) seks in pornografie betrokke is, meestal sonder die gebruik van kondome, is pornosterre besonder kwesbaar vir seksueel oordraagbare infeksies (SOI's). In ’n dokument wat deur Los Angeles se openbare gesondheidsraad geskryf is, het amptenare beweer onder 825 pornosterre wat in 2000-2001 getoets is, het 7,7% van vroue en 5,5% van mans chlamydia gehad, en 2% van almal gonorree. Dit is baie meer as in pasiënte wat gesinsbeplanningsklinieke besoek het; onder hulle was die voorkoms van chlamydia en gonorree onderskeidelik 4% en 0,7%. Tussen Januarie 2003 en Maart 2005 het sowat 976 pornosterre na berig word 1&nbsp;153 positiewe SOI-resultate gehad. Van dié gevalle was 722 (62,6%) chlamydia, 355 (30,8%) gonorree en 126 (10,9%) beide chlamydia en gonorree. Minder is bekend oor ander SOI's soos sifilis, herpes simplex, menslike papilloomvirus, hepatitis B of C, ens. Bronne in die pornobedryf het dié data gekritiseer en gesê die meeste van die positiewe gevalle was mense wat nog nooit ’n pornofliek gemaak het nie en wat inderdaad verbied is om in die bedryf te werk totdat hulle vir hul SOI's behandel is. 

Die seksueel oordraagbare infeksies wat onbehandelbaar is, is ’n ander kwessie. Die aktrise Chloe het gesê: "Nadat jy ’n ruk in hierdie bedryf was, het jy herpes. Almal het herpes." in die Amerikaanse pornobedryf waarvolgens akteurs elke 30 dae vir MIV, chlamydia en gonorree getoets word, en twee keer per jaar vir hepatitis, sifilis en herpes simplex. AIM beweer dié program het die voorkoms van SOI's onder pornosterre verminder tot 20% van dié van die algemene publiek. Dié bevindings is egter al gekritiseer.

## Gay pornosterre 
[duimnael|links|260px|[Colton Ford.]]

Daar word geraam gay pornografie maak sowat 10% tot 15% van die algehele pornografiemark uit. 

[duimnael|180px|[François Sagat.]]

Verskeie gebeure het die gay pornobedryf beïnvloed: die uitvinding van video's wat enigeen in die privaatheid van sy huis kon kyk; die vigspandemie, wat tot gevolg gehad het dat akteurs besonder gesond moes voorkom en as standaard kondome gebruik het; en die opkoms van die internet en direkte stroming, sosiale netwerke en amateurpornografie, wat die manier verander het waarop sterre ontdek en rolprente bemark en gekyk word aangesien dit nie meer nodig is dat flieks gekopieer, verpak en afgelewer word nie, hoewel dié opsies steeds bestaan.

Nes heteroseksuele sterre, het baie gay sterre meer as een skuilnaam. Die rede is dikwels om regsredes, om dit te laat lyk of daar meer akteurs vir ’n sekere ateljee werk, sodat die akteur kan geheim hou hoeveel flieks hy maak of dat hy ook vir ’n ander ateljee werk, ens. Die meeste van die mans wat in gay porno optree, beskou hulself as gay; ander is *gay-for-pay* en werk net in die gay bedryf vir die geld. Baie van die mans verskyn ook in ander vorme van pornografie, soos as modelle in pornotydskrifte. Hulle kan ook in ander pornografiese genres verskyn, soos biseksuele of heteroseksuele flieks. 

Sommige pornopryse is spesifiek op gay akteurs gemik, soos die Grabby- en GayVN-pryse; dit word in verskeie kategorieë toegeken, soos beste akteur, beste sekstoneel, beste "top"/"bottom", beste komskoot, ens. 

Met die al hoe groter toename in die gebruik van die internet vir stroming van video's en videogrepe, sowel as die gebruik van sosiale netwerke en blogs, ding amateurpornografie en ander nisgenres toenemend teen die groot rolprentateljees mee.

## Media 
Die hoofstroommedia sal net by hoë uitsondering oor pornosterre berig. Daarom het gespesialiseerde publikasies (of vaktydskrifte) die lig gesien wat as bron van inligting dien oor die bedryf en sy saketransaksies, neigings, voorspellings en sterre. Twee van die bekendste media is die tydskrifte *AVN* (*Adult Video News*) en *XBIZ* (*X-Rated Business*).

Daar is ook die pornografieweergawe van die gewilde databasiswebtuiste IMDb (Internet Movie Database) vir die vermaakbedryf met die naam Internet Adult Film Database, of IAFD. Die webtuiste gee ’n lys van pornografieproduksies vanaf die 1970's, akteurs en regisseurs.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia