open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Osyris

***Osyris***  is 'n genus van bome in die *Santalaceae* familie. Die genus is inheems aan Afrika, Asië en Europa. 

## Spesies 
Daar is vyf spesies wat tot die genus hoort:
* *Osyris alba* L.
* *Osyris compressa* (P.J.Bergius) A.DC.
* *Osyris daruma* Parsa
* *Osyris lanceolata* Hochst. & Steud.
* *Osyris speciosa* (A.W.Hill) J.C.Manning & Goldblatt

## Verwysings
Osyris daruma

***Osyris daruma*** is 'n boom wat deel is van die *Santalaceae* familie. Die plant is endemies aan Iran.

## Bron 
* Plants of the World Online
Pinksterbidure

Die **Pinksterbidure** in die NG Kerk is uniek in die gereformeerde kerke in die wêreld.

In die tweede helfte van die 19de eeu was daar ‘n groot geestelike oplewing in die VSA. Dit het vinnig na Wes-Europa en Suider-Afrika versprei. Op 18 en 19 April 1860 was daar ‘n konferensie in Worcester wat deur 16 NG-dominees bygewoon is. Die daaropvolgende jaar het ‘n soortelyke vergadering op Graaff-Reinet plaasgevind. Oplewings oor die land heen lei tot bidgroepe by privaat huise waar gesprekke gevoer is oor die geestelike lewe. In die Strooidakkerk in die Paarl (in die destydse Kaapkolonie) lei dit onder leiding van ds. Gottlieb Wilhelm Anthonie van der Lingen  tot Pinksterbidure. Hy het sy gemeente versoek om in navolging van die eerste Christen-gemeente die 10 dae tussen Hemelvaartsdag en Pinkster vir gebed af te sonder. Dit het byval gevind by sy gemeente en tussen 9 en 19 Mei 1861 is elke aand ‘n bidstond in sy gemeente gehou. Dit was die eerste Pinksterbidure in die NG kerk.

Van der Lingen se persoonlike ondervinding op daardie Pinksterdag 19 Mei het wye opspraak verwek en bygedra om die gebruik van Pinksterbidure te laat posvat. Daardie dag by die biduur sien hy ‘n gesig van sneeuvlokkies wat hemelwaarts styg, maar afgeweer word deur bliksemstrale. Totdat ‘n krygsman met bloedbevlekte klere tussenbeide tree.  Van der Lingen het die Held herken as die Verlosser deur wie se tussenkoms die gelowiges se gebede (die sneeuvlokkies) die genadetroon van God bereik.

Hierdie gebeurtenis lei in Van der Lingen se gemeente tot die jaarlikse bidure tussen Hemelvaartsdag en Pinkstersondag. Die gebruik het deurgewerk na al die gemeentes van die NG Kerk en selfs na soortgelyke kerkgenootskappe. In 1862 het die Kaapse sinode van die kerk die herlewing erken as die werk van die Heilige Gees.

## Bibliografie
*Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 8. Kaapstad: Nasou, 1973.
Volt Europa

**Volt Europa** is 'n pan-Europese politieke organisasie wat nastreef om 'n enkele Europese politieke party te word. Dit het afdelings in 30+ Europese lande, binne maar ook buite die EU, en het deelgeneem aan verkiesings in 'n aantal Europese lande. 

Die beweging het sy ontstaan aan Brexit te danke.Die verkiesings vir die Europese Parlement in 2019 was die eerste ene waaraan hulle deelgeneem het. Hulle het een setel in Duitsland verower en Damian Boeselager het Europees parlementslid geword. Later het hulle 3 lede in die Nederlandse Tweede Kamer en een in die Bulgaarse parlement gekry en talle lede van munisipale of regionale liggame veral in Nederland, Duitsland en Italië maar ook een in Portugal en een in Griekeland.

Volt wil 'n federale Europese party wees wat die eenwording van Europa en die omvorming van die huidige EU in 'n federasie nastreef. Een van die probleme wat hulle in die huidige Europese demokrasie bekritiseer is dat in alle 27 lande van die unie verskillende partye deelneem. Die totale aantal deelnemende partye is dus baie groot, meer as driehonderd, met akronieme in 24 verskillende tale. Die verkiesing is steeds baie nasionaal en nie regtig Europees nie en kiesers kan die uitslae nouliks verstaan. Volt stel dat die nasionale partye hulle limiet in Europa bereik het. 

Maar die party is nie net op Europese vlak aktief nie. Hulle wil ook op nasionale, regionale en munisipale vlakke die populisme teenstaan.

## Europese verkiesings
In 2019 het Volt net een setel uit Duitsland in die Europese Parlement gewen. In 2024 het dit vyf geword, twee uit Nederland en drie uit Duitsland.

## Verwysings
Varkoorpylstert

Die **varkoorpylstert** of **varkblompylstert** (*Hippotion eson*) is 'n pylstert wat algemeen in die hele Afrotropiese gebied, insluitend Suid-Afrika, Madagaskar en die Seychelle voorkom. Die spesie onderneem ook migrasies. Sy wetenskaplike naam is eers in 1779 deur die Nederlander Pieter Cramer gepubliseer. Die insek is in die wynbougebiede van die Wes-Kaap nie van groot ekonomiese belang nie, maar dit kan 'n plaag veroorsaak as dit in nuwe gebiede ingevoer word.

Die varkoorpylstert is in KwaZulu-Natal op die blomme van die orgidee *Mystacidium venosum* aangetref en bestuif dit. Die blomme word dalk vroeg saans op sig gevind. In Kameroen bestuif dit die orgidee *Cyrtorchis okuensis*.

## Galery

Hippotion eson BMNHE274909 male up.jpg|mannetjie, rugkant
Hippotion eson BMNHE274910 female up.jpg|wyfie, rugkant
Hippotion eson larva 15192881.jpg|groen ruspe
Hippotion eson larva 79094382.jpg|bruin ruspe
Hippotion eson larva 15291477.jpg|kop van ruspe
Hippotion eson larva 79094345.jpg|kop van ruspe
Hippotion eson larva 79094416.jpg|kenmerkende stert
Hippotion eson pupa 15281942.jpg|papie

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders

## Verwysings
Interseksionaliteit

duimnael|'n Interseksionele analise beskou 'n versameling faktore wat 'n sosiale individu in kombinasie beïnvloed, eerder as om elke faktor in isolasie te oorweeg.

**Interseksionaliteit** is 'n ontledingsraamwerk om te verstaan hoe 'n persoon se verskillende sosiale en politieke identiteite kombineer om verskillende maniere van diskriminasie en voorreg te skep. Interseksionaliteit identifiseer veelvuldige faktore van voordeel en nadeel. Voorbeelde van hierdie faktore sluit in gender, kaste, geslag, ras, etnisiteit, klas, seksualiteit, godsdiens, gestremdheid, gewig, en fisiese voorkoms. Hierdie kruisende en oorvleuelende sosiale identiteite kan beide bemagtigend en onderdrukkend wees. Min goeie kwaliteit kwantitatiewe navorsing is egter gedoen om die teorie van interseksionaliteit te ondersteun of te ondermyn. 

Interseksionaliteit verbreed die omvang van die eerste en tweede golwe van feminisme, wat grootliks gefokus het op die ervarings van vroue wat wit, middelklas en cisgender was, om die verskillende ervarings van vroue van kleur, arm vroue, immigrantevroue, en ander groepe in te sluit. Interseksionele feminisme het ten doel om ditself van wit feminisme te skei deur vroue se verskillende ervarings en identiteite te erken.

Die term *intersectionality* was geskep deur Kimberlé Crenshaw in 1989. Sy beskryf hoe ineenlopende stelsels van mag diegene beïnvloed wat die meeste gemarginaliseerde in die samelewing is.

## Bronnelys 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Verwysings
Solanum

***Solanum***  is 'n genus van plante in die *Solanaceae* familie. Spesies van die genus kom op al die vastelande voor. 

## Sinonieme 
* *Amatula* Medik.
* *Androcera* Nutt.
* *Antimion* Raf.
* *Aquartia* Jacq.
* *Artorhiza* Raf.
* *Bassovia* Aubl.
* *Battata* Hill
* *Bosleria* A.Nelson
* *Ceranthera* Raf.
* *Cliocarpus* Miers
* *Codylis* Raf.
* *Cyathostyles* Schott ex Meisn.
* *Cyphomandra* Mart. ex Sendtn.
* *Diamonon* Raf.
* *Dimorphylia* Cortés
* *Dulcamara* Hill
* *Fontqueriella* Rothm.
* *Lycomela* Heist. ex Fabr.
* *Lycopersicon* Mill.
* *Melongena* Mill.
* *Normania* Lowe
* *Nycterium* Vent.
* *Pallavicinia* De Not.
* *Parmentiera* Raf.
* *Petagnia* Raf.
* *Pheliandra* Werderm.
* *Pionandra* Miers
* *Pseudocapsicum* Medik.
* *Psolanum* Neck.
* *Scubulon* Raf.
* *Solanastrum* Heist. ex Fabr.
* *Solanocharis* Bitter
* *Solanopsis* Börner
* *Triguera* Cav.

## Spesies 
Daar is 1 234 spesies wat tot die genus hoort en 50 is inheems aan Suider-Afrika waarvan 15 deel van die fynbos is. Van die Suider-Afrikaanse spesies is:
* *Solanum aculeastrum* Dunal
* *Solanum africanum* Mill.
* *Solanum burchellii* Dunal
* *Solanum elaeagnifolium* Cav.
* *Solanum giftbergense* Dunal
* *Solanum giganteum* Jacq.
* *Solanum guineense* L.
* *Solanum linnaeanum* Hepper & P.-M.L.Jaeger
* *Solanum lycopersicum* L.
* *Solanum mauritianum* Scop.
* *Solanum nigrum* L.
* *Solanum pseudocapsicum* L.
* *Solanum tomentosum* L.
* *Solanum tuberosum* L.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
The Forward

[duimnael|regs|'n [Holocaust-oorlewende lees die Forverts in Duitsland]]

**The Forward** (Jiddisj: פֿאָרווערטס, *Forverts*) is 'n Amerikaanse mediamaatskappy waarvan die publikasies op die Joodse gehoor gemik is. Dit is in 1897 in New York gestig as 'n Jiddisje gedrukte koerant. Vandag word dit net op die internet gepubliseer, en die meeste artikels is in Engels. 

## Die Forverts in Jiddisj 
Tekste in Jiddisj word steeds gepubliseer in die aanlyn bylaag *Forverts*. Anders as die Engelstalige afdeling, wat agter 'n betaalmuur is, is die bylaag gratis vir lesers beskikbaar danksy die ondersteuning van die Marinus en Minna B. Koster-stigting. Saam met die *Birobidzhaner Shtern*, is die *Forverts* een van net twee aktiewe sekulêre koerante in die etniese taal van die Asjkenasiese Jode.

Die hoofredakteur van die Jiddisje afdeling is Rukhl Schaechter, wat uit 'n bekende familie van Jiddisjiste kom en 'n dogter van die taalkundige Mordkhe Schaechter is. Onder die skrywers is Yoel Matveyev, Yehoshua Kahane, Mikhail Krutikov, Sheva Zucker, Itzik Gottesman, Dor Shabashewitz en Yasha Gayner.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*The Forward
Omgewingsbewustheid

duimnael|Omgewingsbewustheid op Amerikaanse seëls.
**Omgewingsbewustheid** of **omgewingsregte** is 'n breë filosofie, ideologie en sosiale beweging oor lewe, habitatte en omgewing. Terwyl omgewingsbewustheid meer fokus op die omgewings- en natuurverwante aspekte van groen ideologie en politiek, kombineer **ekologisme** die ideologie van sosiale ekologie en omgewingsbewustheid. Ekologisme word meer algemeen in kontinentale Europese tale gebruik, terwyl omgewingsbewustheid meer algemeen in Afrikaans gebruik word, maar die woorde het effens verskillende konnotasies.

Omgewingswese bepleit die bewaring, herstel en verbetering van die natuurlike omgewing en kritieke aardestelsel-elemente of -prosesse soos die klimaat, en kan na verwys word as 'n beweging om besoedeling te beheer of plant- en dierediversiteit te beskerm. Om hierdie rede figureer konsepte soos 'n grond-etiek, omgewingsetiek, biodiversiteit, ekologie en die biofilia-hipotese oorwegend.

In sy kern is omgewingsbewustheid 'n poging om verhoudings tussen mense en die verskillende natuurlike sisteme waarvan hulle afhanklik is te balanseer op so 'n manier dat al die komponente 'n behoorlike mate van volhoubaarheid toegeken word. Die presiese maatstawwe en uitkomste van hierdie balans is omstrede en daar is baie verskillende maniere waarop omgewingskwessies in die praktyk uitgedruk kan word. Omgewingsbewustheid en omgewingsbekommernisse word dikwels deur die kleur groen verteenwoordig maar hierdie assosiasie is deur die bemarkingsbedrywe toegeëien vir die taktiek wat bekend staan as groenwas.

Omgewingsbewustheid word teengestaan deur anti-omgewingsbewustheid, wat sê dat die aarde minder broos is as wat sommige omgewingsbewustes beweer, en wat omgewingsbewustheid uitbeeld as oorreageer op die menslike bydrae tot klimaatsverandering of teen menslike vooruitgang.

## Sien ook 
* Omgewingsbeheer

## Verwysings
Karkloof-varkblompylstert

Die **Karkloof-varkblompylstert** (*Theretra cajus*) Cr. is 'n vlinder wat aan die pylsterte (Sphingidae) behoort en in Suid-Afrika voorkom.

Hulle roltong is 25 - 30 mm lank en in Mount Gilboa (KwaZulu-Natal) is die stuifmeel van *Gladiolus longicollis* daarop aangetref.

Die mot se ruspes kan op *Zantedeschia aethiopica* as gasheerplant geteel word en sy eiers is ook op hierdie plant aangetref.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders

## Verwysings
Theretra

***Theretra*** is 'n genus van pylsterte.

## Spesies 
Daar is vier spesies in Suider-Afrika:
* *Theretra cajus* -- die Karkloof-varkblompylstert
* *Theretra capensis* -- die Druiwepylstert 
* *Theretra monteironis*
* *Theretra orpheus*

## Verwysings
Ontleding

[duimnael|[Adriaen van Ostade, "Ontleding" (1666)]]

**Ontleding** of **Analise** is die proses om 'n komplekse onderwerp of stof in kleiner dele op te breek om 'n beter begrip daarvan te kry. Die tegniek is toegepas in die studie van wiskunde en logika sedert voor Aristoteles, alhoewel *ontleding* as 'n formele konsep 'n relatief onlangse ontwikkeling is.

As 'n formele konsep is die metode op verskillende maniere toegeskryf aan Alhazen, René Descartes (*Discourse on the Method*), en Galileo Galilei. Dit is ook toegeskryf aan Isaac Newton, in die vorm van 'n praktiese metode van fisiese ontdekking (wat hy nie genoem het nie).

Die omgekeerde van analise is sintese: om die stukke weer bymekaar te sit in 'n nuwe of ander geheel.

## Verwysings
Solanum africanum

Die ***dronkbessie*** (*Solanum africanum*) is 'n meerjarige struik wat deel is van die *Solanaceae* familie. Die plant is endemies aan KwaZulu-Natal, die Oos- en die Wes-Kaap. Die struik word tot 3m hoog en blom reg deur die jaar. Die bessie is persswart en word tot 15mm in diameter. Die plant is deel van die fynbos.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Solanum linnaeanum

Die ***bitterappel*** (*Solanum linnaeanum*) is 'n meerjarige struik wat deel is van die *Solanaceae* familie. Die plant is inheems in Albanië, Algerië, Baleariese Eilande, Bulgarye, Egipte, Griekeland, Italië, Joego-Slawië, Korsika, Libië, Marokko, Portugal, Sardinië, Sisilië, Spanje en Tunisië. Dit het genaturaliseer geraak in Suid-Afrika.

Die plant is deel van die fynbos.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Yoel Matveyev

**Yoel Matveyev** (Jiddisj: יואל מאַטוועיעוו) is 'n Jiddisjis en Jiddisjtalige skrywer, digter en joernalis wat vir The Forward en Birobidzhaner Shtern skryf.

## Vroeë lewe 
Matveyev is in 1976 in 'n Russiessprekende Joodse familie in Sint Petersburg, destyds Leningrad, gebore. Toe hy op hoërskool was, het hy Jiddisj op sy eie begin leer en liedjies en gedigte daarin geskryf. In die 1990's het hy na New York verhuis waar hy in 'n Jiddisjtalige Joodse buurt gewoon het en as programmeerder en joernalis gewerk het. In 2017 het hy na sy tuisdorp in Rusland teruggekeer.

## Publikasies 
Matveyev se poësie, prosa en vertalings uit Russies na Jiddisj is in die literêre tydskrifte *Der Nayer Fraynd*, *Der Bavebter Yid*, *Yugntruf*, *Di Tsukunft* en *Yiddishland* gepubliseer. Sedert 2002 is hy 'n permanente skrywer vir die Amerikaanse koerant The Forward.

## Verwysings
VY Canis Majoris

**VY Canis Majoris** (afgekort as **VY CMa**) is 'n uiters suurstofryke rooihiperreus of rooisuperreus en pulserende veranderlike ster sowat 3&nbsp;900 ligjare van die Son af in die suidelike sterrebeeld Groot Hond (Canis Major). Dit is een van die grootste, helderste en swaarste bekende sterre.

Geen bewyse is nog gevind dat dit deel van 'n veelvoudige groep sterre is nie. Sy volop infrarooi maak dit een van die helderste sterre in die plaaslike deel van die Melkweg. Sy massa is sowat 17 keer dié van die Son. Dit word omring deur 'n ingewikkelde asimmetriese wolk wat deur sy massaverlies veroorsaak word. VY&nbsp;CMa lê in die groot molekulêre wolk **Sh2-310**, 'n groot stervormende streek (H II-gebied) – sy deursnee is 480 boogminute, of 681 ligjare. Nes Betelgeuse verloor dit massa en sal dit na verwagting binne die volgende 100&nbsp;000 jaar ontplof. Dit sal waarskynlik vooraf warmer word.

Die ster sal een van die volgende skep wanneer hy ontplof:
* 'n matig helder en langdurige tipe IIn supernova (SN IIn);
* 'n hipernova;
* 'n superhelder supernova (SLSN); 
* of, minder waarskynlik, 'n tipe Ib-supernova, maar nie van die helderstes nie.

Die ontploffing sal dalk gapaard gaan met 'n gammastraaluitbarsting en 'n skokgolf skep met 'n spoed van 'n paar duisend kilometer per sekonde wat die omringende wolk kan tref en vir baie jare ná die ontploffing 'n sterk emissie kan veroorsaak. So 'n groot ster se oorblyfsel sal waarskynlik 'n swartkolk wees en nie 'n neutronster nie.

## Notas
## Verwysings
## Skakels
Zantedeschia

***Zantedeschia*** (varklelies) is 'n genus van plante in die *Araceae* familie. Die genus is inheems aan Afrika.

## Spesies 
Daar is agt spesies wat tot die genus hoort:
* *Zantedeschia aethiopica* (L.) Spreng.
* *Zantedeschia albomaculata* (Hook.) Baill.
* *Zantedeschia elliottiana* (W.Watson) Engl.
* *Zantedeschia jucunda* Letty
* *Zantedeschia odorata* P.L.Perry
* *Zantedeschia pentlandii* (R.Whyte ex W.Watson) Wittm.
* *Zantedeschia rehmannii* Engl.
* *Zantedeschia valida* (Letty) Y.Singh

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Steenkoolwassery

duimnael| Beringen-steenkoolwassery, Nederland, in 2009
duimnael| Die steenkoolwassery en skagtoring van Wendel 3, in 2009.
duimnael| Steenkoolwasaanleg van die Sophia-Jacobamyn in Hückelhoven, Duitsland, 2006
'n **Steenkoolwassery** is 'n fasiliteit wat bogronds by 'n steenkoolmyn geleë is en wat gebruik word om die steenkool van die ontginde rots te skei.

## Werking van 'n wassery 
Die steenkool wat van ondergronds deur die skagte boontoe gebring is, word eers na die vryfmeul gestuur, waar die ontginde steenkool op 'n vibrerende sif geplaas word om die groot stukke van die kleineres te skei. Die stroom groot stukke was oorspronklik met die hand van kontaminante skoongemaak. Die kleiner stukke het 'n siftoestel binnegegaan, waar hulle in verskillende grootteklasse gesorteer is. In die wassery is hierdie - met die uitsondering van die fyn steenkool - in 'n installasie geplaas waarin daar 'n rooster aan die onderkant was, waarlangs water in polsende bewegings voorsien word. Stukke veldspaat het op die roosters gelê. Die polsende bewegings het veroorsaak dat die steenkool oor die bedding van veldspaat beweeg, terwyl die swaarder rots op en deur die bedding en op die roosters gesink het, waaruit dit van tyd tot tyd verwyder moes word. Die water is hergebruik terwyl die steenkool steeds van gruis skoongemaak word voor vervoer.

Die gruis en fyn steenkool is oorspronklik as brandstof in dieselfde maatskappy gebruik. Later word braaikole of -brikette daarvan gemaak. Die klipafval word na 'n stortingsterrein vervoer, hierdie afvalberg word 'n mynslakhoop genoem.

## Vernuwing 
Die probleem met hierdie stelsel was die verlies van sogenaamde intermediêre produk, bestaande uit klonte wat beide steenkool en rots bevat. Deur bariet te gebruik, kon 'n stelsel ontwikkel word wat steenkool, rots en intermediêre produk van mekaar skei.

Die *flodderwassery* is in omstreeks 1937 ontwikkel, die skeiding van steenkool en klippe word hier gedoen deur middel van 'n flodder van water en magnetiet. Hierdie vloeistof het 'n groter digtheid as dié van steenkool, sodat dit dryf terwyl die klippe tot op die bodem sak. Die drywende steenkool is deur middel van skraperkettings verwyder. Die magnetiet kon herwin en hergebruik word met behulp van magnete.

## Voorbeelde 
In België kan die steenkoolwasaanlegte van Blegny, Binche en Beringen besoek word. Met 'n daaglikse produksie van 7500 ton is hierdie van Beringen die grootste bewaarde steenkoolwassery in België. In Duitsland het die steenkoolwassers van die steenkoolmyne Göttelborn en Warndt in die Duitse Saarland, van die Sophia-Jacoba-myn in Hückelhoven en van Zollverein in Essen behoue gebly. In Nederland is geen steenkoolwasaanleg naby die myne bewaar nie, hulle is almal gesloop.

In Suid-Afrika se steenkoolvelde in Mpumalanga is daar verskeie moderne koolwasserye. Die een direk langs die N4 by Middelburg kan van die hoofpad af gesien word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Geskiedenis van kolenwasserijen
* Kolenwasserij van Beringen: Triage die Beeringen
Willem den Broeder

duimnael|Willem den Broeder (2005)
duimnael|*BrainChain* (2001)
duimnael|Den Broeder besig om *Willem van Ruytenburgh* te skilder (2009)
**Willem den Broeder** (gebore te Schiedam, 1951) is 'n Nederlandse surrealistiese kunstenaar.

## Werk 
Den Broeder is selfonderrig. Hy werk sedert 1995 as ’n surrealis en stal sedert 1997 nasionaal en internasionaal uit. Hy maak skilderye (akriel, olieverf, waterverf), tekeninge (houtskool, conté, potlood), outomatiese skryfwerk, etse, houtsneewerk, voorwerpe, digitale tegnieke, 'semi ready-mades' en kort surrealistiese films. Soms voorsien hy sy werke van poësie.

## Sommige van sy uitstallings 
* 2020 *Kunst op de Fles*, Willem den Broeder is die ontwerper Etiket Vriendenfles 2020, Jenevermuseum, Schiedam
* 2020 *Troostkunst uit Schiedam* (Schiedam-kunstenaars), Stedelijk Museum Schiedam, Schiedam
* 2015 *Surrealists Collective* (SurCol), Stadsaal, Ridderkerk
* 2015 Kunsroete Geuzenmaand, Geuzenpenning, Vlaardingen
* 2010 Surrealistiese Uitstalling met Vyf Surrealiste, Sisilië, Italië
* 2010 SurCol, Mill
* 2009 Internasionale Surrealistiese Uitstalling, Santiago, Chili
* 2008 Galerie Vaartland, Vlaardingen
* 2008 *Huidige Surrealisme*, Coimbra, Portugal
* 2007 *Cadavre exquis*, Angoulême, Frankryk
* 2007 *Cesariny em Estramoz*, Museu Munisipale Prof. dr. Joaquim Vermelho, Estremoz, Portugal
* 2006 *Surrealist Show*, Spencer, Iowa, Verenigde State
* 2006 150ste verjaardag van Sigmund Freud, Berlyn, Duitsland
* 2004 Internasionale groepuitstalling fees stad hidunnep Boedapest Hongarye
* 2004 Internasionale groepuitstalling “32 bit connection” Museum Quarter Wene Oostenryk
* 2004 *Fantasies Sien 8*, Otis Amersfoort
* 2003 Group Exhibition International Surrealists Gallery Sea Lion Studio, Bowling Green, Ohio, VSA
* 2002 *Fantasies sien 7*, Biblioteek Stadserf Schiedam
* 2002 Groepuitstalling *FacingFaces*, Museo de Arte del Historica Cd Juarez, Meksiko
* 2001 Green Garden Gallery, Zevenhuizen
* 2000 *Fantasies Sien 6, Unilever, Vlaardingen*
* 2000 *Fantasies Zien 5, Hoofgebou Tegniese Universiteit, Delft*
* 1999 *Fantasies sien 4, NS kantoor Betuwelijn, Sliedrecht*
* 1999 *Fantasies Seeing 3, Zuiderziekenhuis, Rotterdam*
* 1998 *Fantasies sien 2, Daniel den Hoedkliniek, Rotterdam*
* 1998 *Fantasies sien 1, Ooghospitaal, Rotterdam*

senter|duimnael|700x700px|Landskap-ets deur Willem den Broeder

## Verwysings
Konstantin Zjitomirski

**Konstantin Zjitomirski** (geboortenaam **Israel Zjitomirski**, 1863 – 1918) was 'n Joodse opvoeder, taalkundige en Jiddisjis wat in Oekraïne, destyds deel van die Russiese Ryk, gebore is.

## Publikasies 
Toe hy as 'n onderwyser in 'n gimnasium in Vilnius gewerk het, het hy saam met die taalkundige Dmitri Hochberg 'n Jiddisje handboek geskryf genaamd *Di naye shul* ("Die nuwe skool"). 'n Bylaag by die boek genaamd *Di vizuel-fonetishe metode tsu lernen leyenen af yidish* ("Die visueel-fonetiese metode om in Jiddisj te leer lees") word deur Zjitomirski op sy eie geskryf.

## Verwysings
AH Scorpii

**AH Scorpii** (afgekort as **AH Sco**) is 'n rooisuperreus en veranderlike ster wat in die sterrebeeld Skerpioen geleë is. Dit is een van die grootste en helderste sterre bekend in die Melkweg.

AH Sco se afstand is onseker, maar word geraam op sowat 7&nbsp;400 ligjare. 

## Eienskappe
AH&nbsp;Sco is 'n rooisuperreus wat in 'n stofwolk gehul is en word geklassifiseer as 'n halfgereelde veranderlike ster met 'n hooftydperk van 714 dae. Die skynbare magnitude wissel tussen 6,5 en 9,6. 

Die ster se temperatuur is sowat  en die ligsterkte . Die radius is bereken op  en die afstand op sowat 7&nbsp;400 ligjare.

## Verwysings
## Skakels
Zantedeschia valida

Die **Drakensbergse varkblom** (*Zantedeschia valida*) is 'n meerjarige, blomdraende plant en geofiet wat deel is van die *Araceae* familie. Die plant is endemies aan die KwaZulu-Natal en kom tussen Ladysmith en Dundee voor.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Zantedeschia jucunda

***Zantedeschia jucunda*** is 'n meerjarige, blomdraende plant en geofiet wat deel is van die *Araceae* familie. Die spesie is endemies aan Limpopo en kom op die kruin van die Leoloberge voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van kleiner as 380 km². Die plant word bedreig deur onwettige versameling deur mense asook mynbou en menslike aktiwiteite. In Pedi staan die plant as *magapule* bekend en in Engels as *Highveld Golden Arum*.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Zantedeschia albomaculata

Die **Witvlekvarkoor** (*Zantedeschia albomaculata*) is 'n meerjarige, blomdraende plant en geofiet wat deel is van die *Araceae* familie. Die spesie is inheems aan Angola, Eswatini, Demokratiese Republiek die Kongo, Kameroen, Lesotho, Malawi, Nigerië, Suid-Afrika, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die plant in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Oos-Kaap en die Vrystaat voor.

## Subspesies 
Die plant het twee subspesies:
* *Zantedeschia albomaculata subsp. albomaculata*
* *Zantedeschia albomaculata subsp. macrocarpa* (Engl.) Letty

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Osyris alba

***Osyris alba*** is 'n struik wat deel is van die *Santalaceae* familie. Die spesie is inheems aan Albanië, Algerië, Baleariese Eilande, Bulgarye, Egeïese eilande, Frankryk, Griekeland, Italië, Joego-Slawië, Korsika, Kreta, Libanon, Libië, Marokko, Portugal, Sardinië, Siprus, Sirië, Sisilië, Spanje, Palestina, Tunisië, Turkye en Wes-Sahara.

## Bron 
* Plants of the World Online
Moses Tladi

duimnael|Moses Tladi se ouers
**Moses Tladi** (1903–1959) was 'n selfopgeleide kunstenaar wat die eerste swart skilder was wat 'n formele uitstalling in Suid-Afrika gehou het en die eerste swart kunstenaar wat by die Suid-Afrikaanse Nasionale Galery uitgestal het.

Tladi het begin skilder met oorskiet kommersiële huisverf en 'n stok. Sy talent vir skildery is opgemerk deur sy werkgewer, Read, wat begin het om aan hom kunstenaarsmateriaal te verskaf. Read het Tladi ook voorgestel aan die versamelaar en filantroop Howard Pim, wat eens 'n burgemeester van Johannesburg was, en 'n leidende rol gespeel het in die stigting van die Johannesburgse Kunsgalery. Beide Read en Pim het Tladi vanaf 1929 by openbare uitstallings bevorder. In 1931 het Tladi die eerste swart kunstenaar geword wat by die Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum in Kaapstad uitgestal het. In 1939 was hy die eerste Swart Afrikaanse kunstenaar wat sy werke by die Nasionale Galery in Johannesburg uitgestal het, waar sy skilderye lof ontvang het.

Tladi het sy land gedurende die Tweede Wêreldoorlog gedien, en het aanhou skilder tot 1956, toe hy gedwing is om uit sy eie huis in die Johannesburgse voorstad Kensington B na Soweto te trek as gevolg van die Nasionale Party se Groepsgebiedewet. Hy is in 1959 op die ouderdom van 56 in Soweto oorlede.

## *Moses Tladi Unearthed* 
**Moses Tladi se skilderye**

Moses Tladi Paintings Landscape.jpg|Die Huis in Kensington B
Lokshoek-Joahnnesburg.jpg|Lokshoek Johannesburg
Morning-at-Magaliesberg-Mountains.jpg|Oggend in die Magaliesberge
MTW47.jpg|Manako Sekhukuniland

Die eerste groot Suid-Afrikaanse uitstalling van die werk van kunstenaar Moses Tladi, het op Erfenisdag, 24 September 2015, by die Iziko Suid-Afrikaanse Nasionale Galery in Kaapstad geopen. Die uitstalling getiteld *Moses Tladi Unearthed* het die besoeker 'n besonderse geleentheid gebied om sy werk te besigtig. Tladi het 'n reputasie ontwikkel as 'n realistiese landskapskilder.

Gedurende sy leeftyd was hy die eerste swart kunstenaar wat by die Iziko Suid-Afrikaanse Nasionale Galery uitgestal het, kort nadat die huidige gebou geopen is, eers in 1931 en toe in 1933. Meer as 'n halwe eeu na sy dood in 1959 bring hierdie uitstalling die betekenis van sy werk weer in die publieke aansig. Die uitstalling is in Junie 2016 na Grahamstad verskuif om deel te wees van die Nasionale Kunstefees. Die uitstalling bevat ongeveer 30 Tladi-skilderye, afkomstig uit institusionele en persoonlike versamelings in Suid-Afrika en oorsee. 'n "In konteks"-benadering wat ander kunstenaars ten toon stel wat in 'n soortgelyke trant, of op dieselfde tyd gewerk het, is ook ingesluit.

## Verwysings 
## Bronnelys 
*
*
Solanum guineense

***Solanum guineense*** is 'n struik wat deel is van die *Solanaceae* familie. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Noord-Kaap, Oos-Kaap en die Wes-Kaap voor.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Westerlund 1-237

**Westerlund 1-237** (algemeen afgekort as **Wd 1-237**) of '''''' is 'n moontlike rooisuperreus in die sterrebeeld Altaar. Dit is dalk een van vier bekende rooisuperreuse in die sterreswerm Westerlund&nbsp;1. Sy posisie, spektrum en parallaks dui egter daarop dat dit 'n rooireus op die voorgrond kan wees. As 'n rooisuperreus sal dit een van die grootste en helderste bekende sterre van sy soort wees.

## Fisiese eienskappe
300px|thumb|links|Westerlund 1-237 vergeleke met die drie ander rooisuperreuse in die sterreswerm Westerlund&nbsp;1.

Westerlund 1-237 word geklassifiseer as 'n koel, helder superreus wat die meeste van sy energie in die infrarooispektrum uitstraal. Dit word omring deur 'n radionewel wat soortgelyk aan dié van Westerlund 1-20 en Westerlund&nbsp;1&nbsp;W26 is, en direk vergelykbaar met dié van VY Canis Majoris. Die elliptiese struktuur van die newel dui egter daarop dat dit minder deur Westerlund&nbsp;1 se sterwind beïnvloed is (W20 en W26 se newels is komeetvormig). Die uitvloeisnelheid van die sterwind is sowat 30&nbsp;km/s. 

Dit lyk of die newel self 'n massa van  en 'n radius van sowat 0,3 ligjaar het. Dit dui op 'n ouderdom van sowat 3&nbsp;600 jaar en 'n gemiddelde massaverliestempo van  per jaar.

Die ster lê in die boonste regterkantse hoek van die Hertzsprung-Russell-diagram. Met 'n effektiewe temperatuur van 3&nbsp;550&nbsp;K en 'n bolometriese ligsterkte van  sal Westerlund 1-237 se radius 1&nbsp;241 keer dié van die Son wees; dit sal dus groter as Jupiter se wentelbaan wees. Sy aanvanklike massa is bereken op sowat  of  vir 'n nieroterende ster. 

## Verwysings
## Skakels
Gewas (landbou)

'n **Gewas** is 'n plantspesie wat deur die mens verbou word om dit te oes.

## Mak maak
duimnael|Die herkom van ons gewasse

Baie van hierdie spesies is deur die mens gedomestiseer en verskil daardeur van die oorspronklike wilde plantspesie. Die herkomsgebied van die wilde tipe is soms moeilik om te agterhaal.

## Gewasboerdery
Gewasboerdery is naas veeteelt reeds in die Neolitikum ontstaan is is ook in Suid-Afrika baie belangrik.

## Voorbeelde
duimnael|Grane en speserye
Voorbeelde van gewasse is
#Grane
##Rog
##Hawer
##Mielies
##Koring
##Gars
##Rys
#Sonneblom
#Knolgewasse
##Aartappels
##Broodwortel
#Peulgewasse
## lensies
## ertjies
# Vrugte
## druiwe
## appels
## perske
#Neute
#Veselgewasse
##Hennep
##Katoen
##Vlas
#Speserye en kruie
#Genotmiddels
##Suiker
##Koffie
##Tee
#Siergewasse
# Weiding

## Sien ook
*Gewasbeskerming
*Dekgewas
Dekgewas

duimnael|'n Dekgewas van grondbewerking radyse
'n **Dekgewas** is 'n gewas wat in rotasie met ander gewasse verbou word of in rye tussen 'n verboude gewas aangeplant of gesaai word om die grondstruktuur te beskerm

Die bedoeling is om erosie te voorkom, die grondstruktuur te verbeter en die infiltrasie van water in die grond te bevorder.

'n Voorbeeld van 'n gewas wat soms as dekgewas tussen wynstokke gesaai word is rog.

## Die keuse van dekgewas
Watter dekgewas of mengsel van dekgewasse die beste keuse is, hang  van baie faktore af, soos die voedingstatus van die grond (die pH, die fosfaat- en kaliumvlakke ens.), die klimaat, die grondtipe, die besproeiingsisteem en die hoofgewas.

Daar is baie keuse:

Op sanderige grondmedium:
#Kleingraan rog, Saia hawer
#Peulgewasse: lupiene, serradella
Op leem of klei:
#Kleingraan: korog, hawer, gars
#Peulgewasse: wieke, medics, klawers

Daar is ook opsies vir permanente bedekking:
#Dwergswenkgras
#Kruipende rooi swenkgras
#*Paspalum notatum* (Bahiagras)

## Verwysings
Doodshoofmot

Die **doodshoofmot**. **doodkop(valk)mot** of **motby** (*Acherontia atropos* L.) is 'n mot wat in Suid-Afrika voorkom.

Dis 'n baie groot indrukwekkende pylstert met 'n opvallende teken op sy toraks wat soos 'n skedel lyk. Die mot kom in Europa, Asië en Afrika voor en sy skedelagtige merk word in baie kulture  as 'n slegte teken beskou. Die wetenskaplike naam verwys na die rivier Acheron wat in die Griekse mitologie die grens van die ryk van die dood is en na Atropos, een van die drie skikgodinne wat die lewensdraad gesny het. Hierdie simbool van die dood word ook in 'n rolprent soos The Silence of the Lambs gebruik.

Die mot het die vermoë om piepklanke te maak deur lug in sy maag te trek en dit weer  soos 'n buikspreker uit te stoot. Die piepgeluide klink soos die alarm van heuningbye se koningin wat aan die werkers die teken gee om te 'vries'. Die mot gebruik dit om vryelik die byenes se heuning te steel. 

Die doodshoofmot se ruspe eet veral plante uit die nagskadu- of aartappelfamilie soos aartappelplante. Die volwasse motte is migrerend en kan snelhede van 50 km/h bereik.

## Galery 
### Gemonteerde monster 
#### Wyfie 

Acherontia atropos MHNT dos.jpg|Dorsal side.
Acherontia atropos MHNT ventre.jpg|△ Ventral side.
Acherontia atropos MHNT.jpg| Both side

#### Nabyskoot van die "Doodshoof" 

Acherontia atropos MHNT Tete de mort.jpg| 
Sphinx Tete de mort dos.jpg
Sphynx atropos.jpg

;Divers

Acherontia atropos01.jpg
Acherontia atropos02.jpg
Acherontia atropos03.jpg
Sphinx Tete de mort pelage.jpg

### In Vivo 

Acherontia_atropos,_emerged_DH_060_06_12_27-02_cr.jpg
Acherontia atropos bl.jpg
Acherontia_atropos_thorax_detail.jpg

### Puppa 

Acherontia atropos puppe Walter Schoen.jpg
Acherontia atropos04.jpg
Acherontia atropos g9.jpg
Acherontia atropos g10.jpg

### Larva

Acherontia atropos larva on human hand.jpg
Caterpillar g1.jpg
Acherontia atropos g1.jpg
Acherontia atropos g2.jpg
Acherontia atropos g3.jpg
Acherontia atropos g4.jpg
Acherontia atropos g5.jpg
Acherontia atropos g6.jpg
Acherontia atropos g7.jpg
Acherontia_atropos_DH_028_06_10_28-02.JPG
Chenillesphinx.JPG
Bruco 1.jpg
Acherontia atropos larva 1.jpg
Acherontia atropos larva 2.jpg
Acherontia atropos 01.jpg
Deaths-head hawkmoth caterpillar.jpg| 4th en finale instar

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse vlinders

## Verwysings
Oenzerduits

**Oenzerduits** (*Unserdeutsch*) is die enigste kreoolse taal in die wêreld wat op Duits geskoei is. Dit is 'n bedreigde minderheidstaal wat deur ongeveer 100 bejaardes gepraat word. Almal van hulle is van Papoea-Nieu-Guinee, maar die meeste woon tans in Australië.

## Geskiedenis 
Terwyl die meeste kreoolse tale ontwikkel as handels- of kontaktale wat tussen die koloniseerders en die inheemse bevolkings gebruik word, het Oenzerduits 'n taamlik unieke geskiedenis. Dit het onder die leerlinge van 'n Duitstalige Katolieke sendingskool ontstaan en word deur hulle as 'n gemeenskapstaal gepraat. Die Oenzerduitse grammatika toon die invloed van Duits, Tok Pisin, Engels en die plaaslike Oseaniese tale.

## Voorbeelde 
## Verwysings
RSGC1-F01

**RSGC1-F01** is 'n rooisuperreus wat in die oop sterreswerm RSGC1 in die sterrebeeld Skild lê. Sy radius word op sowat 1&nbsp;530 sonmassas geraam, wat dit een van die grootste sterre maak wat nog ontdek is. Sy volume is 3,58 miljard keer so groot soos dié van die Son.

Nog 'n ster in RSGC1 is feitlik net so groot of dalk groter. **RSGC1-F02** word geraam op tussen 3,37 en 3,72 miljard keer so groot soos die Son wat volume betref. As een van dié sterre in die middel van die Sonnestelsel geplaas word, sal hulle buitenste skil verder as Jupiter se wentelbaan strek.

## Verwysings
## Skakels
Philip Henry Kerr

duimnael|regs|Philip Kerr in 1935.
**Philip Henry Kerr**, Markies van Lothian, (18 April 1882 - 12 Desember 1940) was 'n Britse staatsman, skrywer en amptenaar. Hy is in Londen gebore en studeer aan die Universiteit van Oxford. Hy arriveer in 1905 in Suid-Afrika as lid van lord Alfred Milner se beroemde *Kindergarten*. Hy beklee belangrike betrekkings onder meer dié van assistent-sekretaris vir Interkoloniale Raad en van die Komitee van die Sentraal Suid-Afrikaanse Spoorweë asook die Transvaalse Armlastigheidskommisie. In 1908 word hy redakteur van die *The States*. Hy sterf in 1940.

## Sien ook 
* Milnerisme

## Bron 
*
Groot-Drakensteinberge

duimnael|regs|Hoogtekaart wat ook die riviere aandui wat hier ontspring
Die **Groot-Drakensteinberge** in die Boland is wes van die Franschhoekberge en oos van die Banghoek.  Franschhoekvallei skei hulle van die Klein-Drakensteinberge en die Franschhoekberge. Banghoekkloof skei die Groot-Drakensteinberge van die Jonkershoekberge. Helshoogtepas gaan  oor die nek tussen die Groot-Drakensteinberge en Simonsberg aan die noordwestekant. Die Bergrivierdam lê tussen hierdie berge en die Franschhoekberge. 

Die hoogste pieke in die reeks is die Drakensteinpiek (1490 m), Afrikaskop (1152 m), Spitskop (1284 m) en die Hutchinsonpiek (1324 m). Laasgenoemde piek dra die naam van George Hutchinson, ‘n onderwyser op Simondium.

## Bibliografie
*Slingsby, Peter: Cape Winelands, the map. Muizenberg: Baardskeerder, 2010.
Solanum tomentosum

Die ***slangappel*** (*Solanum tomentosum*) is 'n meerjarige struik wat deel is van die *Solanaceae* familie. Die plant is inheems in Lesotho en Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom dit in die Noord-Kaap, die Oos-Kaap, die  Vrystaat en die Wes-Kaap voor.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Johan Botha (krieketspeler)

**Johan Botha** (gebore 2 Mei 1982) is 'n Suid-Afrikaans-Australiese oud-krieketspeler, krieketafrigter en langafstand-hardloper, wat tussen 2005 en 2012 vir die Suid-Afrikaanse nasionale krieketspan (Proteas) gespeel het. Hy het in 2012 na Australië verhuis om in daardie land se plaaslike ligas te speel, en het in 2016 'n Australiese burger geword. In Januarie 2019 het hy uit alle vorme van die spel getree. In Desember 2020 het hy egter 'n terugkeer gemaak as 'n plaasvervanger vir die Hobart Hurricanes in die 2020–21 Big Bash League. Hy het onder meer tydens die Kampioenetrofee 2009, die Krieketwêreldbeker 2011, asook die T20I-wêreldbekertoernooie in 2009, 2010 en 2012 vir Suid-Afrika gespeel.

## Toetsdebuut en *gooi*-beskuldigings 
Botha het sy toetsbuiging teen Australië op die Sydney-krieketveld in Januarie 2006 tydens die 2005–06-toer gemaak en het die kolwer Mike Hussey as sy eerste toetspaaltjie ingeoes. Hy is egter verkla dat hy die bal tydens die wedstryd gegooi het. Hy is toegelaat om verskeie wedstryde tydens die 2005–06 VB-reeks te speel, maar sy boulwerk is in Februarie verbied na 'n ontleding deur die boulkenner Bruce Elliott. Hy het gehoop om terug te keer na boulwerk ná 'n ondersoek deur die Internasionale Krieketraad in Augustus 2006, maar daar is gevind dat hy steeds sy arm meer as die aanvaarbare 15 grade reguit maak.

## Kapteinskap van die Protea T20I en Eendagspan 
Op 20 Augustus 2010 het Graeme Smith aangekondig dat hy die kapteinskap in T20I gaan prysgee, maar aanhou speel in die formaat. Krieket Suid-Afrika het daarna die kapteinskap aan sy adjunk Botha oorgedra. Botha het ook die Eendag Internasionale kapteinskap oorgeneem ná die Krieketwêreldbeker 2011 toe Smith sy eendagkapteinskap prysgegee het. Die deurslaggewende faktor was dat Botha Suid-Afrika vroeër in 2010 tot 'n reeksoorwinning teen Australië gelei het toe Smith met 'n besering afwesig was.

## Afrigterloopbaan 
Botha was die veldwerkafrigter vir die Islamabad United en Karachi Kings in onderskeidelik die 2017- en 2020- seisoene van die Pakistanse Superliga. Hy was die assistent-afrigter en die hoofafrigter van Multan Sultans in onderskeidelik 2018 en 2019 seisoene. In 2020 is hy aangestel as die hoofafrigter van Islamabad United vir die 2021-reeks van die PSL. Hy is sedert 2018 die hoofafrigter vir die Guyana Amazon Warriors in die Karibiese Premierliga.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Johan Botha by Cricinfo
PZ Cassiopeiae

**PZ Cassiopeiae** (afgekort as **PZ Cas**) is ’n rooisuperreus en halfgereelde veranderlike ster in die sterrebeeld Kassiopeia. Dit is een van die grootste en helderste bekende sterre.

## Eienskappe
PZ Cassiopeiae is ’n helder rooisuperreus en, met sy radius van meer as 1&nbsp;000 keer dié van die Son en ligsterkte van meer as 200&nbsp;000 die Son s’n, een van die grootste en helderste sterre in sy soort. Dit is waarskynlik lid van die Cas OB5-sterassosiasie, maar blykbaar baie jonger as die ander sterre in die assosiasie. Die ster verloor sowat  (sonmassas) per jaar en is ook al beskryf as ’n rooihiperreus.

Sy afstand van die Son af is aanvanklik bereken op sowat 7&nbsp;800 ligjare, maar daaropvolgende studies het dit verfyn tot 9&nbsp;160 ligjare en ’n parallaks van . Dit beteken sy ligsterkte is sowat 229&nbsp;000 dié van die Son en sy aanvanklike massa 20 tot 25 sonmassas. Dié parameters is almal soortgelyk aan dié van die rooihiperreus VY Canis Majoris. hoewel sommige bronne ook tydperke van 850 en 3&nbsp;195 dae aangee. Die visuele omvang van PZ&nbsp;Cas is ’n magnitude van sowat 8-10, wat groot is vir dié soort veranderlike ster.

## Verwysings
## Skakels
MY Cephei

**MY&nbsp;Cephei** (afgekort as **MY Cep**), ook bekend as **IRC +60375**, is 'n rooisuperreus in die oop sterreswerm NGC&nbsp;7419 in die sterrebeeld Kefeus. Dit is 'n halfgereelde veranderlike ster met 'n maksimum magnitude van 14,4 en 'n minimum magnitude van 15,5.

MY Cephei het 'n ongewone spektraaltipe van M7,5. Dit is een van die laatste spektraaltipes van enige superreus. Die ster is een van die helderste en koelste rooisuperreuse, sowel as een van die grootste bekende sterre. As dit in die middel van die Sonnestelsel geplaas kon word, sou dit tot anderkant Jupiter en moontlik selfs Saturnus se wentelbaan gestrek het.

## Waarnemings
[thumb|links|220px|'n [Ligkurwe in die sigbare band vir MY Cephei.]]

Waarnemings van die oop sterreswerm NGC&nbsp;7419 in 1954 het getoon vier van sy sterre is helder, rooi sterre, hoogs waarskynlik rooisuperreuse. Daarbenewens is ontdek 'n buitengewoon rooi ster is veranderlik en moontlik 'n nog helderder rooisuperreus.  Dié ster het in 1973 die veranderlikesternaam MY Cephei gekry.

MY Cephei word geklassifiseer as 'n halfgereelde veranderlike ster, subtipe SRc, wat aandui dit is 'n koel superreus, hoewel sy pulseringstydperk nie bekend is nie. Daar is waargeneem sy helderheid wissel van so helder as 14,4 tot so dof as 15,5.

MY Cephei se afstand word aanvaar as omtrent , gebaseer op die aanname dat dit in NGC&nbsp;7419 geleë is.

## Eienskappe
MY Cephei se spektraaltipe word in die General Catalogue of Variable Stars as M6-M7&nbsp;Iab aangedui, wat beteken dit is 'n helder superreus van middelmatige grootte, hoewel die meeste skrywers dit beskou as 'n M7-M7,5&nbsp;I. Die klassifikasie is moeilik weens die gebrek aan vergelykbare standaardsterre, maar dit lyk of sy spektrum later as M5 is. 

MY Cephei is 'n baie helder, koel en groot ekstreme superreus, met 'n ligsterkte van meer as 100&nbsp;000 keer dié van die Son en 'n radius van meer as 'n duisend keer die Son s'n. Dit is waarskynlik die helderste, koelste en grootste superreus in die sterreswerm; dit lê in die boonste regterkantse hoek van die Hertzsprung-Russell-diagram.

## Verwysings
## Skakels
Bidaukreools

**Bidaukreools** was 'n Portugees-gebaseerde kreooltaal wat tot die 1960's in Oos-Timor gepraat is. Dit het ontstaan as 'n kontaktaal wat tussen die Portugese setlaars, Flores se Mestizos en die inheemse mense van Lifau gebruik is. Die grammatika en sintaksis van Bidaukreools toon ooreenkomste met ander Portugese kreools van Asië soos Macanes.

## Voorbeelde 
## Verwysings
Siergewas

duimnael|Tulpe as siergewas
'n **Siergewas** is 'n gewas wat vir dekoratiewe doeleindes verbou word.

Die verbou van siergewasse is 'n belangrike vorm van landbou waarin miljarde dollars verdien word. In die VSA alleen het verkope $31,1&nbsp;miljard in 2015 beloop. 46% daarvan behels tuinplante en grasse, 34% behels snyblomme, en 20% kamerplante. Ander lande waar dit 'n groot rol speel is Nederland met sy tulpe en hiasinte. 

In Suid-Afrika word siergewasse ook verbou. 'n Deel daarvan is plante en blomme wat nie inheems is nie, soos rose, krisante, angeliere of grasse. Angeliere uit Suid-Afrika is 'n gewilde invoerproduk in die Midde-Ooste. 'n Ander deel behels die kweek of oes van wilde fynbosblomme. Proteas word dikwels as 'n tipies Suid-Afrikaanse produk beskou. Hulle word egter vandag oor die wêreld heen verbou.

## Verwysings
Chrysocoma esterhuyseniae

***Chrysocoma esterhuyseniae*** is 'n meerjarige struik wat deel is van die *Asteraceae* familie. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Wes-Kaap, vanaf Hopefield tot by Melkbosstrand, voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van kleiner as 24 km² en daar is net twee subpopulasies oor. Die plant het 97% van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing, ontwikkeling en indringerplante oor die afgelope 90 jaar. Dit is reeds uitgestorwe by 80% van sy amptelike voorkoms gebiede. Indringerplante is steeds 'n bedreiging. 

Die spesie is deel van die fynbos.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Nitrering

**Nitrering** is 'n chemiese reaksie waarby 'n organiese verbinding met die nitroniumioon NO_2^+ reageer. 

Die reaksie word gewoonlik met nitreersuur uitgevoer. Dit is 'n mengsel van gekonsentreerde swawelsuur en gekonsentreerde salpetersuur. In hierdie mengsel word die nitroniumioon vrygestel. Die produkte is dikwels taamlik onstabiel en hulle word as plofstowwe toegepas.

Daar is twee vorms van nitrering:

## Verestering
Dis 'n reaksie waarby 'n alkohol (met funksionele groep -OH) in 'n nitraatester (met funksionele groep -O-NO_2) omgesit word.

Die meganisme word gewoonlik voorgestel as:

Lêer:Nitrierung_Alkohol2.svg

'n Voorbeeld van 'n produk van nitering is nitrogliserien.

## Aromatiese nitrering
'n Effens ander reaksie is die aromatiese nitrering. Hierby word met nitreersuur 'n nitrogroep  -NO_2  in 'n aromatiese ring ingevoer:

Lêer:AromaticNitrationMechanism.svg

## Kyk ook
*Rooklose kruit
*Kordiet
*Nitridering wat chemies 'n ander proses is wat niks met die nitroniumioon te make het, maar soms ook met nitrering aangedui word.
RW Cephei

**RW Cephei** is 'n K-tipe hiperreus en veranderlike ster in die sterrebeeld Kefeus. Dit is naby die kant van die H&nbsp;II-gebied Sharpless 132 en naby die klein oop sterreswerm Berkeley&nbsp;94 geleë. Dit is een van die grootste bekende sterre, met 'n radius van byna 1&nbsp;000 keer dié van die Son. In die Sonnestelsel sal dit byna tot by Jupiter se wentelbaan strek.

Sy temperatuur, wat tussen dié van 'n rooisuperreus en geelhiperreus lê, het daartoe gelei dat dit soms as 'n rooihiperreus met die aanmerking dat die maksimum en minimum nie met sekerheid vasgestel kan word nie.

### Groot verdowwings
In Desember 2022 is berig die ster het 'n groot verdowwing ondergaan en 'n lae magnitude van 7,6 bereik. Dit is vermoedelik weens kort tydperke van groot massaverlies wat gelei het tot die kondensasie van die stof wat die stellêre fotosfeer gedeeltelik verberg.

## Massaverlies
Die ster toon aansienlike bewyse van sirkumstellêre materiaal in sy spektrum. 'n aanduiding van groot massaverlies. 

Die huidige massaverlies van RW&nbsp;Cephei word bepaal op  per jaar. Ontledings het daarop gedui dat die ster sowat 95-140 jaar gelede die einde van 'n tydperk van vergrote massaverlies bereik het.

## Verwysings
## Skakels
Chrysocoma

***Chrysocoma*** (bitterbosse) is 'n genus van struike in die *Asteraceae* familie. Die genus is inheems aan Suider-Afrika en Jemen.

## Spesies 
Daar is 23 spesies wat tot die genus hoort en agt is deel van die fynbos:

* *Chrysocoma acicularis* Ehr.Bayer
* *Chrysocoma candelabrum* Ehr.Bayer
* *Chrysocoma cernua* L.
* *Chrysocoma ciliata* L.
* *Chrysocoma coma-aurea* L.
* *Chrysocoma decurrens* DC.
* *Chrysocoma esterhuyseniae* Ehr.Bayer
* *Chrysocoma flava* Ehr.Bayer
* *Chrysocoma hantamensis* J.C.Manning & Goldblatt
* *Chrysocoma longifolia* DC.
* *Chrysocoma microphylla* Thunb.
* *Chrysocoma mozambicensis* Ehr.Bayer
* *Chrysocoma oblongifolia* DC.
* *Chrysocoma obtusata* (Thunb.) Ehr.Bayer
* *Chrysocoma ovata* Forssk.
* *Chrysocoma puberula* Schltr. ex Merxm.
* *Chrysocoma rigidula* (DC.) Ehr.Bayer
* *Chrysocoma schelechteri* Ehr.Bayer
* *Chrysocoma sparsifolia* Hutch.
* *Chrysocoma strigosa* Ehr.Bayer
* *Chrysocoma tomentosa* L.
* *Chrysocoma tridentata* DC.
* *Chrysocoma valida* Ehr.Bayer

## Verwysings