open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Filipe Nyusi

**Filipe Jacinto Nyusi** (Portugees: [fiˈlipɨ ʒɐˈsĩtu ˈɲusi], gebore 9 Februarie 1959), ook gespel **Nyussi**, is 'n Mosambiekse politikus wat van 2015 tot 2025 as die vierde president van Mosambiek gedien het. Hy was voorheen van 2008 tot 2014 Minister van Verdediging. Nyusi is die leier van Frelimo, die regerende party van Mosambiek sedert onafhanklikheid in 1975.

## Biografie 
Nyusi is in 1959 in Namau in die Mueda-distrik van die Cabo Delgado-provinsie gebore. Albei sy ouers was veterane van die bevrydingsbeweging Frelimo. Aan die begin van die Mosambiekse Vryheidsoorlog is hy oor die Ruvuma-rivier na die naburige Tanzanië geneem, waar hy by die Frelimo-skool in Tunduru opgevoed is. Hy het sy sekondêre opleiding by die Frelimo-skool in Mariri in Cabo Delgado en by Samora Machel Sekondêre Skool in Beira ontvang.

Op die ouderdom van 14 in 1973 het hy by Frelimo aangesluit. Hy het daarna politieke en militêre opleiding in Nachingwea in Tanzanië ontvang. In 1990 het hy sy graad in meganiese ingenieurswese aan die Antonín Zápotocký Militêre Akademie (VAAZ) in Brno, Tsjeggo-Slowakye, nou Tsjeggië se Universiteit van Verdediging, voltooi.

Voor sy aanstelling in die kabinet deur president Armando Guebuza het Nyusi vir die staatsbeheerde Mosambiekse Hawe- en Spoorwegowerheid (CFM) gewerk. Hy het in 1995 die uitvoerende direkteur van CFM-Norte, die noordelike afdeling van die maatskappy, geword. Nyusi het in 2007 by die maatskappy se bestuur aangesluit.

Van 1993 tot 2002 het Nyusi as die president van Clube Ferroviário de Nampula, 'n top-afdeling sokkerklub gebaseer in Nampula gedien. Hy is ook 'n dosent by die Nampula-kampus van die Universidade Pedagógica, 'n genoot van die Africa Leadership Initiative, en 'n lid van die Nasionale Komitee van Vegters van die Nasionale Bevrydingstryd (Portugees: Comité Nacional dos Combatentes da Luta de Libertação Nacional). Hy het verdere opleiding in bestuur in Indië, Suid-Afrika, Eswatini en die Verenigde State ontvang.

## Politieke loopbaan 
Op 27 Maart 2008 het Nyusi as Minister van Verdediging by Tobias Joaquim Dai oorgeneem.

Tydens die party se 10de kongres in September 2012 is Nyusi tot die Sentrale Komitee van FRELIMO verkies.

### President van Mosambiek 
Nyusi is in Oktober 2014 tot president van Mosambiek verkies. Hy is in Oktober 2019 herverkies.

Op 25 September 2022 is Nyusi onbestrede as leier van Frelimo herverkies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Sekularisme

**Sekularisme** is die beginsel van pogings om menslike sake te bedryf gebaseer op naturalistiese oorwegings, onbetrokke by godsdiens. Uit ‘n filosofiese oogpunt poog  sekularisme die lewe interpreteer op beginsels wat slegs uit die materiële wêreld geneem is, sonder om godsdiens te gebruik.

Sekularisme is intellektueel gewortel van van Griekse en Romeinse filosowe soos Zeno van Citium en Markus Aurelius; van denkers soos John Locke, Denis Diderot, Voltaire, Baruch Spinoza, James Madison, Thomas Jefferson en Thomas Paine; en van meer onlangse vrydenkende ateïste soos Matthew W. Dillahunty, Robert Ingersoll, Bertrand Russell en Christopher Hitchens. Dit verskuif die fokus van godsdiens na ander 'tydelike' en 'wêreldse' dinge, met die klem op die natuur, rede (redenasie), wetenskap en ontwikkeling.

Sekularisme word meestal beskou as die skeiding van godsdiens van burgerlike sake en die staat en kan uitgebrei word na 'n soortgelyke posisie wat poog om die rol van godsdiens in enige openbare sfeer te verwyder of te verminder. Die term "sekularisme" het 'n wye reeks betekenisse, en in die mees skematiese, kan dit enige standpunt insluit wat die sekulêre in enige gegewe konteks bevorder. Dit kan antiklerikalisme, ateïsme, naturalisme, nie-sektarisme, neutraliteit oor godsdiensonderwerpe, of die volledige verwydering van godsdienstige simbole van openbare instellings beteken.

Sekularisme kan ook gedefinieer word as om elke godsdiens gelyk te behandel en gelyke fasiliteite te bied.

As 'n filosofie poog sekularisme om lewe te interpreteer op grond van beginsels wat uitsluitlik van die materiële wêreld afgelei is, sonder 'n beroep op godsdiens. Dit verskuif die fokus van godsdiens na "tydelike" en materiële aangeleenthede.

Daar is duidelike tradisies van sekularisme in die Weste, soos die Franse, Benelux-Duitse, Turkse en Amerikaanse modelle, en verder, soos in Indië, 'n Derde "liberale" of "gesuilde" vorm van sekularisme is van mening dat regerings in sommige gevalle simpatie kan betuig met, befondsing kan verskaf, staatsdienste kan lisensieer aan of andersins unieke spesiale behandeling van godsdienste kan toelaat (algemeen in Duitssprekende en Benelux sekulêre state ), solank state nogtans hierdie oortuigings gelyk behandel, en nie vyandig of voorkeur aan enige spesifieke stel godsdienstige en dié van nie-godsdienstige filosofiese oortuigings soos humaniste is nie. In hierdie lande ontvang sekulêre humanistiese organisasies tipies staatsbefondsing volgens dieselfde befondsingsformules wat gebruik word om staatsbefondsing aan godsdiensgroepe te verskaf.  In Indiese politieke diskoers word die pejoratiewe term pseudo-sekularisme ook gebruik om gevalle uit te lig waar daar geglo word dat terwyl die staat voorgee om sekulêr, onverskillig of onpartydig teenoor godsdienste te wees, sy beleid in werklikheid 'n bepaalde godsdiens bo ander bevoordeel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Albert Uderzo

duimnael|Albert Uderzo in 2012.
**Alberto Aleandro Uderzo** (25 April 1927 - 24 Maart 2020) was 'n strokiesprentkunstenaar en skepper van Asterix. Sy ouers was Italiaans. Hy en sy vriend René Goscinny het in 1959 met die Asterix reeks begin. Goscinny het die stories geskryf en Uderzo het die tekenwerk gedoen. Na Goscinny se afsterwe in 1977 het Uderzo ook die skryfwerk behartig. Oor die 370 miljoen Asterix-boeke is reeds verkoop. Uderzo het reeds op 14 begin om spotprentsketse te teken, wat gereeld in publikasies verskyn het.

Ironies, in die 37ste boek wat op 19 Oktober 2017 bekendgestel is, *Asterix and the Chariot Race*, kom daar 'n karakter genaamd *Coronavirus* voor. 

Uderzo sterf aan 'n hartaanval by sy huis in Neuilly-sur-Siene, net wes van Parys en word oorleef deur sy vrou Ada Milani en dogter Sylvie.

## Bron 
* '''Asterix' se pa skep al in 2017 Corinavirus-karakter'' Rapport Weekliks 29 Maart 2020

## Eksterne skakels 
*
Abiy Ahmed

**Abiy Ahmed Ali** (Ge'ez: ዐቢይ አህመድ አሊ; gebore op 15 Augustus 1976) is 'n Ethiopiese politikus wat dien as die 12de premier van Ethiopië sedert 2 April 2018. Hy is die eerste Oromo wat dien as voorsitter van die regerende Ethiopiese Volksrevolusionêre Demokratiese Front (EPRDF) van die Demokratiese Oromoparty (ODP), wat een van die vier koalisiepartye van die EPRDF is. Abiy is ook 'n verkose lid van die Ethiopiese parlement en 'n lid van die uitvoerende komitees van die ODP en EPRDF.

Abiy was 'n voormalige intelligensiebeampte van die weermag en het sedert sy aanstelling as premier 'n wye program van politieke en ekonomiese hervormings van stapel gestuur en gewerk aan vredesooreenkomste in Eritrea, Suid-Soedan, en 'n oorgangsooreenkoms in die Republiek Soedan. Abiy is bekroon met die Nobelprys vir Vrede in 2019 vir sy werk in die beëindiging van die twintigjarige naoorlogse territoriale dooiepunt tussen Ethiopië en Eritrea.

In Oktober 2021 is Abiy Ahmed amptelik beëdig vir 'n tweede termyn van vyf jaar.

## Eksterne skakels
Eisaku Satō

**Eisaku Satō** (Japannees: 佐藤 榮作, *Satō Eisaku*, 27 Maart 1901 – 3 Junie 1975) was 'n Japannese politikus wat van 1964 tot 1972 as die Eerste minister van Japan gedien het. Hy is die derde langsdienende premier en het die langste ononderbroke diens as premier in die geskiedenis van Japan gehad.

Satō het in 1949 die nasionale politiek betree as lid van die Liberale Party in die Kokkai. Hy het geleidelik deur die geledere van die Japannese politiek gevorder, het 'n reeks kabinetsposte beklee en was verantwoordelik vir die organisering van die Olimpiese Somerspele 1964 in Tokio. In 1964 volg hy Hayato Ikeda op as premier van Japan en word die eerste premier wat in die 20ste eeu gebore is.

As premier het Satō voorsitterskap geneem in 'n tydperk van snelle ekonomiese groei. Hy het gereël dat Okinawa (wat sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog deur die Verenigde State beset is) na Japannese beheer teruggegee word. Satō het Japan tot die Nucleaire non-proliferation Tract verbind, waarvoor hy in 1974 die Nobelprys vir Vrede ontvang het.

## Eksterne skakels
Abdullah Ahmad Badawi

duimnael
**Tun Abdullah bin Haji Ahmad Badawi** (26 November 1939 – 14 April 2025) was 'n Maleisiese politikus wat van 2003 tot 2009 as die 5de premier van Maleisië gedien het.

## Eksterne skakels
Hussein Onn

**Tun** '''Hussein bin Dato' Onn''', SMN, DK; (12 Februarie 1922 - 29 Mei 1990) was die derde Eerste Minister van Maleisië wat in hierdie pos gedien het van 1976 tot 1981.

## Eksterne skakels
Abdul Razak

'''Tun Haji Abdul Razak bin Dato' Hussein'*, SMN, KStJ; (11 Maart 1922 - 14 Januarie 1976) was die tweede premier van Maleisië, wat van 1970 tot 1976 gedien het.

Tun Razak was die premier wat verantwoordelik was vir die oprigting van *Barisan Nasional'', wat die regerende koalisie van politieke partye is wat tot 10 Mei 2018 in Maleisië aan bewind was, nadat hy oorgeneem het by sy voorganger, die Alliansie. Barisan Nasional het die 14de verkiesing in Maleisië verloor onder sy seun Najib Razak. Hy is ook bekend vir die bekendstelling van die Maleisiese Nuwe Ekonomiese Beleid (MNEP).

## Eksterne skakels
Seeorrel

duimnael|Seeorrel in Zadar, Kroasië.  Die klank kom uit die openinge langs die boonste trap

Die **seeorrel** in Zadar, Kroasië, is 'n argitektoniese installasie wat klankkuns voortbring.  Die seeorrel, 'n eksperimentele musiekinstrument, bestaan uit pype onder 'n groot stel marmertrappe.  Wanneer seeglowe en wind oor en deur die pype spoel, is sagte, meesleurende, dog ietwat weemoedige klanke hoorbaar.

## Geskiedenis 
Na die verwoesting wat tydens die Tweede Wêreldoorlog in Zadar plaasgevind het, is daar aanvanklik chaotiese herstelwerk onderneem, in 'n poging om die stad te herstel.  Die frenetiese rekonstruksie het 'n groot gedeelte van die seefront in 'n ononderbroke, vervelige betonmuur omskep.

Die seeorrel se pypmeganisme is deur die argitek Nikola Bašić ontwerp, as deel van 'n projek om die nuwe *stadskus (Nova riva)* te herontwerp; die terrein is op 15 April 2005 vir die publiek geopen. Die seegolwe en wind spoel oor die pype van die seeorrel om willekeurige, harmoniese klanke voort te bring.

Die seeorrel is 'n gewilde besienswaardigheid vir plaaslike inwoners sowel as toeriste.  Wit marmertrappe wat na die water lei, is later op die terrein gebou. Versteek onder die trappe is 'n stelsel van poliëtileenpype en 'n holte waarin die klanke weerklink, wat die area in 'n groot musikale instrument omskep.  Die klank van die seeorrel is die resultaat van willekeurige seegolwe en wind wat oor en deur die pype spoel en vloei.

In 2006 het die seeoorrel die ex-aequo prys van die vierde uitgawe van die Europese prys vir stedelike openbare ruimte ontvang.

## Sien ook 
* Wave Organ (in San Francisco, California, USA)
* Blackpool High Tide Organ (in Blackpool, England, UK)
* Chillida's Comb of the Wind (in San Sebastián / Donostia, Basque Country, Spain)
* Water organ or Hydraulis
* Hydraulophone

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* "Sea organ, Zadar, Croatia", *SonicWonders.org* (klank en video)
* "Sea Organ - musical instrument played by the sea", *OddMusic.com*.
* "Sea organ photo pool", *Flickr.com*.
* Sea organ, prize ex-aequo of the fourth edition of the European Prize for Urban Public Space, *PublicSpace.org*.
* "Sea organ music, Zadar, Croatia", *free-stock-music.com* (sound)
* "Sea organ binaural recording music, Zadar, Croatia", *soundcloud.com* (sound)
Tunku Abdul Rahman

duimnael
**Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah**, DMN, DK, DUK, AC, CH; (8 Februarie 1903 - 6 Desember 1990) was 'n Maleisiese staatsman wat van 1955 tot 1970 die regeringshoof van Maleisië en sy voorgangerstate gedien het. Hy was die eerste hoofminister van die Federasie van Malaya van 1955 tot 1957, voordat hy die eerste premier van Malaya geword het ná onafhanklikheid in 1957. bly die eerste minister ná die vorming van Maleisië in 1963, toe Sabah, Sarawak en Singapoer met Malaya saamgesmelt het tot sy bedanking in 1970.

Algemeen bekend as 'Tunku' ('n Maleise koninklike titel), word Tunku Abdul Rahman, selfs deur sy kritici, wyd beskou as die 'stigtersvader' van Maleisië, die argitek van Maleisiese onafhanklikheid en die vorming van Maleisië. As sodanig word daar gereeld na hom verwys as Bapa Kemerdekaan (vader van onafhanklikheid) of Bapa Malaysia (vader van Maleisië).

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Muhyiddin Yassin

duimnael|Muhyiddin Yassin (2011)

**Muhyiddin bin Haji Muhammad Yassin** (gebore 15 Mei 1947) is 'n Maleisiese politikus wat tans as die agtste premier van Maleisië dien. Hy is op 29 Februarie 2020 aangestel en is op 1 Maart 2020 ingesweer ná Mahathir Mohamad se onverwagte bedanking op 24 Februarie 2020 as deel van die Maleisiese politieke krisis. Muhyiddin is parlementslid vir Pagoh, lid van die wetgewende vergadering van die Johor-staat vir Gambir, voormalige adjunkpresident van Pakatan Harapan en huidige president van Parti Pribumi Bersatu Maleisië. Hy was van 2009 tot 2015 adjunk-premier van Maleisië, ondervoorsitter van Barisan Nasional en adjunkpresident van die Verenigde Maleisiese nasionale organisasie (UMNO), die belangrikste komponentparty van die Barisan Nasional (BN) koalisie van 2009 tot 2016.

Muhyiddin het in die deelstaat Johor grootgeword en by die staatsdiensdiens aangesluit nadat hy aan die Universiteit van Malaya gegradueer het. Hy het bestuursposte by verskillende ondernemings in staatsbesit aanvaar. In 1978 word hy verkies tot parlementslid vir Pagoh. Gedurende sy termyn as lid van die Parlement is hy as parlementêre sekretaris aangestel as minister van buitelandse sake, adjunkminister van federale gebiede en later adjunkminister van handel en nywerheid. As Johor UMNO-hoof was hy van 1986 tot 1995 die Menteri Besar van die staat.

Hy het in 1995 na die federale politiek teruggekeer en is in die kabinet aangestel as Minister van Jeug en Sport. Na die algemene verkiesing van 1999 word hy aangestel as Minister van Binnelandse Handel en Verbruikersake en word in 2000 'n vise-president van UMNO. Onder die premierskap van Abdullah Ahmad Badawi het Muhyiddin van 2004 tot 2008 as Minister van Landbou en Agro-gebaseerde nywerheid gedien. daarna van 2008 tot 2009 as Minister van Internasionale Handel en Nywerheid.

In 2008 het hy die UMNO-adjunkpresidentskap betwis en gewen, en is hy in 2009 deur premier Najib Razak as adjunkminister en minister van Onderwys aangestel. As minister van onderwys het Muhyiddin die gebruik van Engels beëindig as onderrigmedium vir wetenskap en wiskunde in openbare skole. Hy het ook kontroversie ontlok nadat hy homself as 'Maleis first' beskryf het toe hy deur die opposisie uitgedaag is om homself as 'Maleisian first' uit te spreek. Tydens Najib se kabinetskommeling tussen Julie en Julie 2015 in Julie 2015, is hy van sy pos ontslaan, wat die eerste posbekleër is wat uitgelaat is; in Junie 2016 is hy uit UMNO geskors.

## Eksterne skakels
Félix Tshisekedi

**Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo** (Frans: [feliks ɑ̃twan tʃisekedi tʃilombo]; gebore op 13 Junie 1963) is 'n Kongolese politikus wat sedert 25 Januarie 2019 as die president van die Demokratiese Republiek die Kongo dien. Hy is ook die leier van die Unie vir Demokrasie en Maatskaplike Vooruitgang (UDPS), die oudste en grootste party van die Demokratiese Republiek die Kongo en het sy oorlede vader Étienne Tshisekedi, 'n driemalige premier van Zaïre en opposisieleier tydens die bewind van Mobutu Sese Seko, opgevolg in dié pos. Tshisekedi was die kandidaat vir president van die UDPS-party in die algemene verkiesing in Desember 2018, wat hy gewen het, ondanks beskuldigings van ongerymdhede van verskeie verkiesingsmoniteringsorganisasies en ander opposisiepartye. Sy oorwinning word deur die Konstitusionele Hof van die DRK goedgekeur nadat 'n ander opposisiepolitikus, Martin Fayulu, die uitspraak betwis het, maar Tshisekedi word daarvan beskuldig dat hy 'n ooreenkoms met sy voorganger, Joseph Kabila, gemaak het. Die verkiesing was die eerste vreedsame magsoorgang sedert die DRK se onafhanklikwording van België in 1960.

Aangesien die parlement en provinsiale goewerneurskappe steeds deur die Gemeensame Front vir die Kongo (FCC)-koalisie, wat met Kabila saamwerk, beheer is. was Tshisekedi se vermoë om as 'n nuwe premier te regeer of selfs iemand aan te stel vir die eerste ses maande van sy termyn beperk. Hy het sy koalisievennoot en politieke swaargewig, Vital Kamerhe, as sy kabinetshoof aangewys en hom aanvanklik aangewys as die premier, maar nie die parlementêre steun ontvang nie. In Mei 2019 het hy 'n ooreenkoms met Kabila se parlementsmeerderheid bereik om Sylvestre Ilunga as die nuwe premier aan te stel. Dit was eers op 27 Julie 2019 dat die onderhandelinge uiteindelik tussen Tshisekedi en die parlement met die instemming van 'n nuwe kabinet geëindig het.

## Eksterne skakels
Dichotomie

duimnael|In F.R. Stockton se *The Lady or The Tiger*, 'n persoon wat beskuldig word van 'n misdaad, word aangesê om tussen twee deure te kies. Agter een is 'n dame (en die lewe) en die ander 'n tier (en die dood).
'n **Dichotomie** (soms **digotomie** of 'n **tweleedige verdeling**) is 'n verdeling van 'n geheel in twee dele. Met ander woorde, hierdie paar dele moet gelyktydig:
* gesamentlik uitputtend wees: alles moet aan een of ander deel behoort, en
* onderling uitsluitend: niks kan gelyktydig aan albei dele behoort nie.

Die term dichotomie is van die Griekse διχοτομοα *dichotomía* "wat in twee verdeel" van δίχα *dícha* "in twee, uitmekaar" en τομή *tomḗ* "'n sny, insnyding".

Dit word op verskillende maniere in verskillende dissiplines gebruik. Byvoorbeeld:
* In wiskunde is dit van toepassing wanneer 'n begrip *A* in konsepte *B* en *nie-B* verdeel kan word. Dit voldoen aan die kriteria aangesien *B* nie *nie-B* insluit nie en die kombinasie van *B* en *nie-B* die geheel van *A* herstel.
* In die klassifikasie van geestesversteurings in psigiatrie of kliniese sielkunde, verwys die klassifikasie na die gebruik van afsnypunte wat bedoel is om afwyking van nie-afwyking te skei op 'n sekere mate van abnormaliteit, erns of gestremdheid.
* In biologie is 'n dichotomie 'n verdeling van organismes in twee groepe, meestal gebaseer op 'n eienskap wat in een groep aanwesig is en in die ander afwesig is.
* Sterrekunde definieer 'n dichotomie as "die fase van die maan of 'n mindere planeet waarin die helfte van sy skyf verlig word".

## Sien ook 
*Vals dichotomie

## Verwysings
Vals dichotomie

duimnael|In F.R. Stockton se *The Lady or The Tiger*, 'n persoon wat beskuldig word van 'n misdaad, word aangesê om tussen twee deure te kies. Agter een is 'n dame (en die lewe) en die ander 'n tier (en die dood). Geen ander opsies word oorweeg nie.
'n **Vals dichotomie** (of soms **vals dilemma** genoem) is 'n soort informele dwaling waarin 'n verklaring valslik aanspraak maak op 'n "ieder/of" situasie, wanneer daar in werklikheid ten minste een addisionele logiesgeldige opsie bestaan. Die vals dichotomie-dwaling kan ontstaan bloot deur toevallige weglating van addisionele opsies eerder as deur opsetlike misleiding. Boonop kan dit die gevolg wees van gewone neiging, wat ook al die oorsaak is, om die wêreld met 'n beperkte versameling opsies te beskou.

As twee opsies aangebied word, is dit dikwels, hoewel nie altyd nie, twee uiterste punte op een of ander spektrum moontlikhede; dit kan die groter argument geloofwaardig maak deur die indruk te skep dat die opsies onderling uitsluitend is, alhoewel dit nie nodig is nie.

## Voorbeelde 
### Vals keuse 
Die aanbieding van 'n vals keuse weerspieël dikwels 'n doelbewuste poging om verskillende opsies uit te skakel wat die middelgrond in 'n saak kan beset. Byvoorbeeld, "Jy moet saam met my na die partytjie gaan. Anders sal jy net tuis verveeld wees." Dit ignoreer die opsie dat jy kan uitgaan, maar nie na die partytjie nie, of jy kan tuisbly en nie verveeld wees nie.

Nog a voorbeeld is 'n algemene argument teen wette oor geraasbesoedeling, wat 'n valse keuse behels. Daar kan geredeneer word dat geraas nie gereguleer moet word nie, want indien wel, sou 'n aantal ondernemings moet sluit. Dit ignoreer die feit dat 'n wet kan vereis dat die besigheid sy geraasvlakke verlaag, of dat klankdigte-struktuurelemente geïnstalleer moet word om te verhoed dat die geraas buitensporig oorgedra word na ander besighede, en ander opsies. 

### Swart-en-wit denke 
In die sielkunde is 'n verskynsel wat verband hou met die vals dilemma swart-en-wit denke. Daar is mense wat gereeld met swart-en-wit denke besig is, waarvan 'n voorbeeld iemand is wat ander mense as alles goed of sleg beskou.

## Verwysings
Roch Marc Christian Kaboré

duimnael|Roch Marc Christian Kaboré (2012)

**Roch Marc Christian Kaboré** (gebore op 25 April 1957) is 'n Burkinabé-politikus en bankier en die president van Burkina Faso, aan die bewind sedert 2015. Voorheen was hy tussen 1994 en 1996 die premier van Burkina Faso en president van die Nasionale Vergadering van Burkina Faso van 2002 tot 2012. Hy was ook president van die Kongres vir Demokrasie en Vooruitgang (CDP). In Januarie 2014 het hy die regerende CDP verlaat en by 'n nuwe opposisieparty aangesluit, die People's Movement for Progress.

Hy is verkies as president van Burkina Faso in die algemene verkiesing in November 2015 en het 'n meerderheid in die eerste ronde van die stemming gewen. Met sy ampstermyn word hy die eerste nie-tussentydse president in 49 jaar sonder enige vorige bande met die weermag.

In November 2021 moet Roch Marc Christian Kaboré betogings teen die groeiende onsekerheid in die land in die gesig staar en is aan bewind.

## Eksterne skakels
V-Zug

**V-Zug AG** (eie skryfwyse: **V-ZUG AG**) is 'n vervaardiger van huishoudelike toestelle wat sy hoofkwartier in Zug, Switserland het. Saam met twee ander ondernemings, Gehrig Group AG en Sibir Group AG, word V-Zug as die afdeling Huishoudelike toestelle binne die Metall-Zug-groep bedryf.
duimnael|links|Die hoofkwartier van V-Zug in Zug. Die onderneming is besig om 'n hele nuwe buurt vir sy navorsings- ontwikkelings- en vervaardigingsaktiwiteite op te rig wat teen  2033 voltooi sal word
Saam met Duitse vervaardigers soos Miele maak V-Zug deel uit van 'n klein groep ondernemings wat as wêreldleiers op die mark vir gekombineerde ooghoogteoonde met stoomgaar-, konveksie- en mikrogolf-tegnologie optree. In Switserland is V-Zug die markleier op die gebied van huishoudelike toestelle soos wasmasjiene, skottelgoedwassers en kombuisoonde met meer as drie miljoen toestelle in huishoudings. Vanaf 25 Junie 2020 sal die aandele van die nuwe houermaatskappy V-Zug Holding AG aan die Switserse effektebeurs genoteer word.

## Verwysings
Ilha dos Tigres

**Ilha dos Tigres** (Tigres-eiland) in Angola was vroeër die westelike arm van **Bahia dos Tigres**. Hierdie afgeleë baai het die moontlikheid gehad om die beste natuurlike hawe in Afrika te wees.

## Ligging 
Die Tigres-eiland was aanvanklik 98&nbsp;km² groot en die grootste eiland in die land. Dit lê 10&nbsp;km van die kus, suid van die dorp Tombu, net wes van die Parc Nacional do Iona en by die koördinate 16° 35′ suid en 11° 42′ oos.

## Teenswoordig 
Die eiland is soms skaars 2&nbsp;m bo seevlak en dit word al kleiner. In 1920 is daar 'n vuurtoring van 12&nbsp;m hoog gebou. Ook is daar 'n verlate kerkie. Op 14 Maart 1962 het die suidelike landengte deurgebreek en is die destydse skiereiland (wat die baai gevorm het) 'n eiland. Sedert 1974 is die eiland onbewoon en neem die immer verskuiwende hoë sandduine van die Namibwoestyn die geboue oor. Daarby pla ook nog die sterk winde. Hierdie afgeleë gebied met sy ryk viswaters lok hengelaars, avonturiers en 'n groot voëlbevolking, maar baie min toeriste.

## Geskiedenis 
Die baai is waarskynlik reeds in 1486 deur Diogo Cão besoek. Later was ook Bartolomeus Dias daar. In 1860 het Friedrich Martin Josef Welwitsch dit besoek, en dieselfde dekade het Portugese vissermanne daar begin woon en vis gesout en gedroog en visolie en vismeel geproduseer. Die HMS Waterwitch het in 1894 die baai vir die eerste maal opgemeet. Vyfduisend skepe kon maklik in die baai van 330&nbsp;km² voor anker lê. Toe was die baai 'n 10&nbsp;km wyd by sy ingang wat verminder het na 3&nbsp;km by die suidpunt (die landengte). C.J. Rhodes het met die Portugese owerheid gesprekke gevoer oor 'n moontlike spoorlyn van Livingstone na hierdie hawe. Op hierdie wyse wou Rhodes 'n hawe vir Noord- en Suid-Rhodesië verkry. So ook wou die Duitse regering in Berlyn 'n spoorlyn bou van die kopermyne in die noorde van Duits-Suidwes-Afrika na hierdie baai. Van beide planne het niks gekom nie. In 1904 het 'n Russsiese vloot hier geskuil om reparasies aan hul skepe uit te voer. Ook Noorse walvisjagters het die baai benut. By hul vertrek het hulle 'n trop honde agtergelaat wat verwilder het en wonderbaarlik aan die woestyntoestande aangepas het.

## Na 1950 
Kort na 1950 het die Portugese 'n pompstasie by die Kunenerivier gebou en water met 'n pyplyn van nagenoeg 50&nbsp;km na die baai gebring. Daarna is visverwerkingsfabrieke opgerig, die hawe ontwikkel, 'n aanloopbaan vir ligte vliegtuie aangelê, huise, 'n kerk en skool gebou en 'n radiostasie opgerig. Die meeste geboue is op stelte gebou om dit te beskerm teen die hoë seegety sowel as die aanhoudend veranderende duine.

## Naam 
Net noord van hierdie baai is Olifantbaai. Daarom is hierdie baai na die tier vernoem. Op sommige kaarte word hierdie Tierbaai met die uiters gepaste naam Groot Visbaai aangedui.

## Bronne 
* Green, Lawrence G.: Old Africa Untamed. Kaapstad: Howard Timmins, 1974. 
* Green, Lawrence G.: Under a sky like flame. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1954.

## Eksterne skakels
Alassane Ouattara

**Alassane Dramane Ouattara** (; gebore op 1 Januarie 1942) is 'n Ivoriaanse politikus wat sedert 2010 President van die Ivoorkus is. Hy is 'n ekonoom van beroep en het voorheen vir die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) en die Sentrale Bank van Wes-Afrikaanse state (Frans: Banque Centrale des Etats de l'Afrique de l'Ouest, BCEAO) gewerk. 

Hy was die premier van Ivoorkus van November 1990 tot Desember 1993, benoem in dié pos deur president Félix Houphouët-Boigny. Ouattara word in 1999 die president van die Rally of the Republicans (RDR), 'n Ivoriaanse politieke party.

## Eksterne skakels
Hikikomori

In Japan is **hikikomori** (Japannees: ひきこもり of 引きこもり, letterlik. "Trek na binne, word ingeperk", dit wil sê, "akute sosiale onttrekking"; 'n  aangepase vertaling: binnesluiting) 'n teruggetrokke  adolessent of volwassene wat hulself onttrek het uit die samelewing en streef na uiterste vlakke van isolasie en afsluiting. *Hikikomori* verwys na die verskynsel in die algemeen en die individue self. *Hikikomori* word beskryf as alleenlopers of 'hedendaagse kluisenaars'. Volgens ramings is 'n halfmiljoen Japannese jeugdiges sosiale kluisenaars, sowel as meer as 'n halfmiljoen middeljarige individue.

## Definisie 
regs|duimnael|Japanese *hikikomori* in 2004.
Die Japanse Ministerie van Gesondheid, Arbeid en Welsyn definieer *hikikomori* as 'n toestand waarin die geaffekteerde individue weier om hul ouerhuis te verlaat, nie werk nie of skool toe gaan en hulself vir 'n periode van 'n enkele kamer te isoleer weg van die samelewing en familie vir 'n periode van  langer as ses maande. Die psigiater Tamaki Saitō definieer hikikomori as " ... 'n toestand wat in die laat twintigerjare 'n probleem word, wat behels dat 'n mens in 'n eie huis kokonvorming nastreef en nie ses maande of langer aan die samelewing deelneem nie, maar dit lyk nie of 'n ander sielkundige probleem as die belangrikste bron daarvan nie. "

Meer onlangs het navorsers meer spesifieke kriteria ontwikkel om *hikikomori* meer akkuraat te identifiseer. Tydens 'n diagnostiese onderhoud evalueer opgeleide klinici vir: 

1. die grootste deel van die dag en byna elke dag tuis spandeer,

2. duidelike en aanhoudende vermyding van sosiale situasies en sosiale verhoudings,

3. sosiale onttrekkingsimptome wat beduidende funksionele inkorting veroorsaak,

4. duur van minstens ses maande, en

5. geen oënskynlike fisiese of geestelike etiologie om die sosiale onttrekkingsimptome te verantwoord nie.

## Sien ook
* Otaku
* Sosiale fobie
* Afsondering

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels
Andry Rajoelina

**Andry Nirina Rajoelina** (Malgassies: [ˈjanɖʐʲ nʲˈrinə radzoˈel]; gebore op 30 Mei 1974) is 'n Malgassiese politikus, sakeman en die huidige president van Madagaskar. Hy begin sy loopbaan in die privaatsektor, organiseer eers geleenthede op die eiland (*Live*-konserte), en belê daarna in die reklamebedryf (Injet, advertensieborde en drukwerk) en die media (Viva, TV en radio).

Hy was die burgemeester van Antananarivo van Desember 2007 tot Februarie 2009, en president van die Oorgangsowerheid van Madagaskar van 21 Maart 2009 tot 25 Januarie 2014, totdat die algemene verkiesing in 2013 gehou is. Nadat hy uitgetree het as president van die HAT, bly hy hoof van die meerderheidsparty, die MAPAR. Nadat hy die presidentsverkiesing in 2018 gewen het, is hy op 19 Januarie 2019 ingehuldig.

## Betogings en presidensie 
As leier van die opposisie politieke party TGV (Tanora malaGasy Vonona, Gedetermineerde Malgassiese Jeug), het Rajoelina 'n sleutelrol gespeel in gewelddadige betogings teen die vorige verkose president Marc Ravalomanana, met Rajoelina wat volgens sekere bronne deur 99% van die land se weermag ondersteun is vir die leierskap van die land. In Februarie 2009 het geweld toegeneem, en die kerke het onsuksesvol probeer om tussen die regering en die opposisie te bemiddel. Die Verenigde Nasies het 'n gesant na die eiland gestuur.

Nadat Ravalomanana op 17 Maart 2009 die mag aan 'n groep senior weermagoffisiere oorhandig het, het hulle 'n paar uur later die presidensiële mag aan Rajoelina oorgedra. 'n Dag later het die Hooggeregshof van Madagaskar die wettigheid van die oordrag van mag erken. Op 28 Maart is die nuwe leier "ingehuldig" in die hoofstad se sokkerstadion, met die titel "President van die Hoë Owerheid van die Oorgang". Grondwetlik kon hy egter nie president van die republiek word nie omdat hy nog nie 35 jaar oud was nie.

In Januarie 2014 is hy opgevolg deur Hery Rajaonarimampianina. Die verkiesings in Desember 2013 is gesien as 'n belangrike stap in die herstel van demokrasie. Die Afrika-unie het die land se lidmaatskap op 20 Maart 2009 opgeskort weens die magsgreep deur Rajoelina. Madagaskar is ná verkiesings op 27 Januarie 2014 weer tot die Afrika-unie toegelaat.

Die 2018 presidensiële verkiesing het weer in 'n stryd tussen Rajoelina en Ravalomanana ontaard. Die twee het president Rajaonarimampianina in die eerste ronde verslaan, waarna Rajoelina in die tweede ronde as oorwinnaar uit die stryd getree het. Hy is op 19 Januarie 2019 as president ingehuldig.

In Junie 2023 het die onthulling van sy Franse nasionaliteit gelei tot die opening van 'n parlementêre ondersoek, gevolg deur 'n ondervraging van die Hoë Konstitusionele Hof deur 'n groep burgers van die Malgassiese diaspora in Frankryk.

In Mei 2025 het Andry Rajoelina sy voorneme herbevestig om self die Verspreide Eilande, Franse eilande wat aan Malgassiese waters grens, te besoek, terwyl hy sy voorneme van dialog beklemtoon het om hierdie dekade oue geskil wat uit die koloniale tydperk dateer, op te los.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia.
Tedros Adhanom

**Tedros Adhanom Ghebreyesus** (Ge'ez: ቴዎድሮስ አድሓኖም ገብረኢየሱስ; gebore 3 Maart 1965) is 'n Ethiopiese politikus en akademikus wat sedert 2017 direkteur-generaal van die Wêreldgesondheidsorganisasie is. Hy was voorheen in die kabinet van Ethiopië die Minister van Gesondheid van 2005 tot 2012 en Minister van Buitelandse Sake van 2012 tot 2016.

Tedros het in 1986 by die Ministerie van Gesondheid aangesluit, nadat hy aan die Universiteit van Asmara gegradueer het. As 'n internasionaal erkende malarianavorser het Tedros lof ontvang vir 'n aantal innoverende en stelselwye hervormings in die gesondheidspraktyk wat die toegang tot gesondheidsdienste en sleuteluitkomste aansienlik verbeter het. Onder hulle was die huur en opleiding van ongeveer 40&nbsp;000 vroulike gesondheidswerkers wat die baba-sterftes verminder het van 123 sterftes per 1000 lewende geboortes in 2006 tot 88 in 2011 en die aanstelling van gesondheidskaders insluitend mediese dokters en vroedvroue. In Julie 2009 is hy verkies tot voorsitter van die Raad van die Wêreldfonds vir vigs, tuberkulose en malaria vir 'n periode van twee jaar.

Tedros is op 23 Mei 2017 deur die Wêreldgesondheidsvergadering as direkteur-generaal van die Wêreldgesondheidsorganisasie verkies en word die eerste direkteur-generaal wat nie 'n mediese dokter is nie. Hy het op 1 Julie 2017 vir 'n termyn van vyf jaar diens aanvaar.

Sedert Januarie 2020 het Tedros toesig gehou oor die wêreld se bestuur van die Covid-19-pandemie wat in Wuhan, Volksrepubliek China, ontstaan het. Tedros het die Chinese regering se pogings om inligting te onderdruk, oor die hoof gesien, maar het in plaas daarvan 'effense lof' aangebied. Hy het groot kritiek in die gesig gestaar oor wat gesien word as onvoldoende hantering van die uitbraak, insluitende 'n laat verklaring van die siekte as 'n pandemie. Die terugslag het 'n versoekskrif vir sy bedanking ingesluit wat op 28 Maart deur 628&nbsp;000 mense onderteken is.

## Eksterne skakels
George Weah

**George Manneh Oppong Weah** (gebore op 1 Oktober 1966) is ’n Liberiese politikus en voormalige professionele sokkerspeler wat van 2018 tot 2024 as die 25ste president van Liberië gedien het. Voor sy verkiesing tot die presidentskap, dien Weah as senator van Montserrado County. Tydens sy sokkerloopbaan het hy as 'n aanvaller gespeel. Sy produktiewe 18-jaarlange professionele loopbaan het in 2003 geëindig.

Nadat hy sy loopbaan in sy tuisland, Liberië, begin het, het hy 14 jaar vir klubs in Frankryk, Italië en Engeland gespeel. Arsène Wenger het hom eers na Europa gebring en hom in 1988 vir Monaco onderteken. Weah het in 1992 na Paris Saint-Germain verhuis waar hy die Ligue 1 in 1994 gewen het en die toppresteerder van die UEFA Champions League 1994-95 geword het. Hy het in 1995 by AC Milan geteken, waar hy vier suksesvolle seisoene deurgebring het en Serie A twee keer gewen het. Sy mees opvallende doel in Italië was toe hy die volle lengte van die veld teen Verona moes hardloop. Hy het aan die einde van sy loopbaan na die Premierliga verhuis, en het vir Chelsea en Manchester City gespeel. By eersgenoemde het hy die FA Cup gewen, voordat hy in 2001 vir Marseille gespeel het en daarna sy loopbaan in Al-Jazira beëindig het. 2003. FourFourTwo het Weah aangewys as een van die beste spelers wat nooit die UEFA Champions League kon wen nie.

Op internasionale vlak het Weah by twee geleenthede Liberië by die Afrikanasiesbeker verteenwoordig, terwyl hy 53 verkies is en 13 doele vir sy land aangeteken het. Hy het in 2018 in 'n internasionale vriendskaplike span gespeel, waar sy nommer 14-trui afgetree is. Scott Murray in *The Guardian* skryf dat Weah “in die Wêreldbeker-toernooi geknou is deur van 'n wêreldwye mis” te kom. Hy word beskou as een van die beste spelers wat nog nooit by die toernooi gespeel het nie.

Hy word in 1995 as FIFA se wêreldspeler van die jaar aangewys en is die Ballon d'Or, hy word die eerste en tot op hede enigste speler in Afrika wat hierdie toekennings verower het. In 1989, 1994 en 1995 word hy ook aangewys as die Afrika-sokkerspeler van die Jaar, en in 1996 word hy aangewys as Afrika-speler van die eeu. Benewens sy versnelling, snelheid en dribbelvermoë, is Weah benewens sy doelskop en afronding ook deur FIFA beskryf as 'die voorloper van die multifunksionele doelskieters van vandag'. In 2004 word hy deur Pelé op die FIFA 100-lys van die grootste lewende spelers ter wêreld aangewys.

Weah het ná sy uittrede uit sokker by die politiek in Liberië betrokke geraak. Hy het die Kongres vir Demokratiese Verandering op die been gebring en was in die 2005-verkiesing onsuksesvol as presidentskandidaat. In die verkiesing in 2011 het hy saam met Winston Tubman onsuksesvol as vise-president gestaan. Weah is daarna in die 2014-verkiesing tot die Liberiese senaat vir Montserrado County verkies. Weah is in die 2017-verkiesing tot president van Liberië verkies nadat hy die sittende vise-president Joseph Boakai verslaan het. Hy is op 22 Januarie 2018 ingesweer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Sahle-Work Zewde

**Sahle-Work Zewde** (Ge'ez: ሳህለወርቅ ዘውዴ; gebore op 21 Februarie 1950) het van 218 tot 2024 as president van Ethiopië gedien en was die eerste vrou wat die amp beklee het. Sy is van beroep 'n diplomaat en op 25 Oktober 2018 is sy eenparig tot president deur die lede van die Federale Parlementêre Vergadering verkies.

Sahle-Work was voorheen spesiale verteenwoordiger van António Guterres, die sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies, by die Afrika-unie en hoof van die kantoor van die Verenigde Nasies by die Afrika-unie op die vlak van die ondersekretaris-generaal van die Verenigde Nasies.

In Desember 2020 het die Amerikaanse saketydskrif Forbes op sy jaarlikse uitgawe van die Forbes-lys van die wêreld se 100 magtigste vroue Sahle-Work as die 93ste magtigste vrou ter wêreld aangewys; daarmee het sy die hoogste posisie in Afrika op die lys beklee.

## Vroeë lewe en opvoeding 
Sahle-Work is in 1950 in Addis Abeba as die oudste van vier kinders gebore. Sy is van Amhara- en Gurage-herkoms. Sy het haar laer- en sekondêre skoolopvoeding by *Lycée Guebre-Mariam*, 'n Franse internasionale skool, in Addis Abeba ontvang, waarna sy natuurwetenskap aan die Universiteit van Montpellier in Frankryk studeer het. Sahle-Work is vlot in Amharies, Frans en Engels.

## Diplomatieke loopbaan 
Sahle-Work was slegs die tweede vrou in die Ethiopiese geskiedenis wat as ambassadeur aangestel is (ambassadeur Yodit Emiru was die eerste vrou wat 'n ambassadeurskap beklee het). Sy het as ambassadeur van beide die kommunistiese Demokratiese Volksrepubliek Ethiopië en die oorgangsregering van Ethiopië ná die burgeroorlog gedien.

Sahle-Work het as ambassadeur tot Senegal met akkreditasie in Mali, Kaap Verde, Guinee-Bissau, Gambië en Guinee, vanaf 1989 tot 1993 gedien.

Sy het later as ambassadeur tot Frankryk,

## By die Verenigde Nasies 
Sahle-Work het tot 2011 as spesiale verteenwoordiger van die Verenigde Nasies se sekretaris-generaal Ban Ki-moon en as hoof van die Verenigde Nasies se geïntegreerde vredesboukantoor in die Sentraal-Afrikaanse Republiek gedien.

In 2011 het Ban Sahle-Work as direkteur-generaal van die VN-kantoor in Nairobi aangestel.

In Junie 2018 het VN Sekretaris-generaal António Guterres vir Sahle-Work as sy spesiale verteenwoordiger by die Afrika-unie en as hoof van die Verenigde Nasies se kantoor by die Afrika-unie op die vlak van ondersekretaris-generaal van die Verenigde Nasies aangestel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Handewas

duimnael

**Handewas**, wat ook verwys na handhigiëne, is die prosedure om 'n mens se hande te reinig (skoon te maak) met die doel om grond, vet, mikro-organismes of ander ongewenste stowwe te verwyder.

Handewas met seep op sekere kritieke oomblikke gedurende die dag kan voorkom dat baie siektes versprei word, byvoorbeeld diarree en cholera, wat via fekale-orale kontak oorgedra word. Mense kan ook besmet raak met asemhalingsiektes soos griep of verkoue, byvoorbeeld as hulle nie hul hande was voordat hulle hul oë, neus of mond raak nie (m.a.w. die slymvliese).

Mediese handhigiëne verwys na higiënepraktyke wat met mediese prosedures verband hou. Handewas voordat medisyne of mediese behandeling toegedien word, kan die verspreiding van siektes voorkom of verminder. Die doel van die was van hande is om die verspreiding van patogene (bakterieë, virusse of ander mikro-organismes wat siektes kan veroorsaak) te keer en chemikalieë wat skade of siektes kan veroorsaak af te was. Dit is veral belangrik vir mense wat kos hanteer of op die mediese gebied werk, maar ook 'n belangrike praktyk vir die algemene publiek. 

## Gesondheidsvoordele 
Handewas hou baie gesondheidsvoordele in, insluitend die moontlike voorkoming van griep, koronavirus en ander infeksies; om die aansteeklike oorsake van diarree te voorkom; verminderde lugweginfeksies; en die verlaging van die baba-sterftesyfer. 'n Studie in 2013 het getoon dat verbeterde handewaspraktyke tot klein verbeterings in die groei van kinders onder vyf jaar kan lei. In ontwikkelende lande kan kindersterftesyfers wat verband hou met asemhalings- en diarree-siektes verminder word deur eenvoudige gedragsveranderinge in te voer, soos handewas met seep. Hierdie eenvoudige aksie kan die sterftesyfer weens hierdie siektes met byna 50% verlaag. Ingrypings wat handewas bevorder, kan diarree-episodes met ongeveer 'n derde verminder, en dit kan verbeter word met skoon water in lae-inkomstegebiede. 48% van die afname in diarree-episodes kan geassosieer word met handewas met seep.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Michel Hazanavicius

**Michel Hazanavicius** (Frans: [mi.ʃɛl a.za.na.vi.sjys] (luister); gebore 29 Maart 1967) is 'n Franse filmregisseur, vervaardiger, draaiboekskrywer en filmredakteur wat veral bekend is vir sy film *The Artist* in 2011 wat die Oscar-toekenning vir beste foto tydens die 84ste Academy Awards gewen het. Dit het hom ook die Oscar-toekenning vir beste regisseur gewen. Hy het ook regisseurs vir spioenfilms *OSS 117: Cairo, Nest of Spies* (2006) en O*SS 117: Lost in Rio* (2009) geregisseer.
## Eksterne skakels
Papoeas

[duimnael|400px|Die verspreiding van Papoeas, in [rooi. Taan is die Austronesiese tale en grys die historiese omvang van die Australiese tale.]]

Die term **Papoeas** verwys na die nie-Austronesiese en nie-Australiese tale wat deur sowat 4&nbsp;miljoen mense gepraat word op die eiland Nieu-Guinee in die weste van die Stille Oseaan, asook op naburige eilande. Dit is ’n streng geografiese groepering en dui nie op enige verwantskap nie. Die begrip "Papoeavolke" as apart van Austronesiessprekende Melanesiërs, is in 1892 die eerste keer deur die Britse linguis Sidney Herbert Ray genoem.

Nieu-Guinee is die streek met die meeste tale ter wêreld. Benewens die Austronesiese tale is daar sowat 800 tale wat in omtrent 60 klein taalfamilies ingedeel word, met ’n onduidelike verband tussen mekaar en met enige ander tale, asook baie geïsoleerde tale. Die meeste Papoeastale word op Nieu-Guinee gepraat; ander word op die Bismarckargipel, die eiland Bougainville en die Salomonseilande in die ooste en op Halmahera, Timor en die Alor-argipel in die weste aangetref. Een Papoeastaal, Meriam, word in die nasionale grense van Australië gepraat, in die oostelike Torresstraat. Die enigste tale met amptelike erkenning is dié van Oos-Timor.

Verskeie ander tale van die eilande van Oos-Indonesië word as Austronesiese tale geklassifiseer, maar het talle nie-Austronesiese woorde en grammatika. Daar is al voorgestel hulle was aanvanklik nie-Austronesiese tale wat feitlik hulle hele woordeskat aan die naburige Austronesiese tale ontleen het, maar geen verband is gevind met die Papoeastale van Timor nie.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
*  
* TransNewGuinea.org – databasis van die tale van Nieu-Guinee (deur Simon Greenhill)
* 2003-bibliografie van tale (Papoeas en Austronesies) van Indonesiese Papoea
* SIL International – Papoeas en Austronesies van Papoea-Nieu-Guinee
Kowloon

**Kowloon** (Tradisionele Chinees: 九龍; Vereenvoudigde Chinees: 九龙; pinyin: Jiǔlóng) is 'n gebied in Hongkong.

In die hedendaagse Hongkong staan die naam **Kowloon** vir die distrik wat bestaan uit die Kowloon-skiereiland en New Kowloon. Hierdie gebied word begrens deur die Lei Yue Mun-kanaal in die ooste, Mei Foo Sun Chuen en Stonecutters-eiland in die weste, Tate's Cairn en Lion Rock in die noorde, en Victoria Harbour in die suide. Die bevolking het in 2011 op 2&nbsp;108&nbsp;419 gestaan. As gevolg van die klein oppervlak van Kowloon (67&nbsp;km²), is die bevolkingsdigtheid uiters hoog, nl. 43&nbsp;000 inwoners/km².

Ná die Hongkong-eiland was Kowloon die eerste gebied wat in 1849 onder Britse bewind gekom het en uiteindelik deel geword het van die kroonkolonie van Hongkong. Saam met Hongkong-eiland is Kowloon verantwoordelik vir 47% van die totale bevolking van Hongkong.

## Ligging 
Kowloon is noord van die Hongkong-eiland, oorkant die Victoria-hawe, geleë. Dit is suid van die New Territories geleë, en aangrensend aan die vasteland van China (Volksrepubliek China).

## Gebiede in Kowloon 
duimnael|links|Wyehoekskoot van Kowloon

### Distrikte 
* Kowloon City-distrik
* Kwun Tong-distrik
* Sham Shui Po
* Wong Tai Sin-distrik
* Yau Tsim Mong-distrik

### Sommige woonbuurte 
* Yau Ma Tei
* Tsim Sha Tsui
* Mong Kok
* Kowloon Walled City
* Kwun Tong
* Tsim Sha Tsui-Oos

Suid-Kowloon is die tuiste van Mong Kok en Tsim Sha Tsui, een van die besigste toeristegebiede in Hongkong.

## Verkeer 
Hongkong (en dus ook Kowloon) het een van die besfunksionerende openbare vervoerstelsels. Dit verander nie die feit dat daar soms lang toue tydens spitstye kan ontstaan nie. Die hoofweg is Nathan Road.

## Openbare vervoer 
Daar is verskillende tipes openbare vervoer wat geheel of gedeeltelik deur Kowloon loop:
* MTR (Tsuen Wan Line (metro), Kwun Tong Line (metro), Airport Express (lughawe metro), Tung Chung Line (metro), East Rail Line (trein) en West Rail Line (trein))
* Busdiens gelewer deur KMB, *Kowloon Motorbus Company*, met kruis-hawelyne deur Citybus en New World First Bus
* Minibus (of *Maxicab*, rooi of groen)
* Taxi (rooi)

## Eksterne skakels
New Territories, Hongkong

**New Territories** is een van die drie hoofgebiede van die Hongkong Spesiale Administratiewe Streek van die Volksrepubliek China. New Territories word afgekort as NT of N.T.

In 2011 het die New Territories 'n bevolking van 3&nbsp;691&nbsp;093 en 3&nbsp;801 mense per km² gehad. Meer as die helfte van die gebied is landelik. Op die platteland is daar (ommuurde) dorpies met min inwoners. Die dorpies word gekenmerk deur hul Chinese argitektuur en die groentelanderye rondom die dorpe.

## Geskiedenis 
In 1898 word die gebied deur Qing-China aan die Verenigde Koninkryk onder pag verhuur. Die huur sou nege-en-negentig jaar duur. Die Britse huurkontrak het ook aanleiding gegee tot die term "Inheemse Hongkongers". In 1997 is die gebied aan die Volksrepubliek China terugbesorg. Oorspronklik is die gebied deur die inwoners van Hongkong oorheers. Hulle het die Wai t'auw-dialek of Hongkong-Hakka gepraat.

## Taal 
'n Groot deel van die inwoners praat en verstaan Standaard-Kantonees. In die 1960's was die persentasie mense wat Kantonees kon praat en verstaan, klein. Weens die media-invloed en verbeterde onderwys vanaf Hongkong-eiland het Kantonees toenemend belangrik geword. In die verlede het mense na toneelstukke in Hakka en Wai t'auw geluister, en die twee dialekte is ook in dorpskooltjies aangebied.

Nou kom al hoe meer immigrante uit die Volksrepubliek China na New Territories. Die oorgrote meerderheid immigrante se moedertaal is Mandaryns. Dit is die rede waarom die aantal mense wat Mandaryns praat vinnig aan die toeneem is in die omgewing.

## Geografie 
New Territories bestaan uit die volgende distrikte:
* Eilande-distrik
* Kwai Tsing (Kwai Chung en Tsing Yi-eiland)
* Noorde-distrik (Hongkong)
* Sai Kung-distrik
* Sha Tin-distrik
* Tai Po-distrik
* Tsuen Wan
* Tuen Mun
* Yuen Long

## Eksterne skakels