open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hakea gibbosa

**Hakea gibbosa**, ook bekend as **harige hakea** en as **rotshakea**, ‘n lid van die Proteaceae-familie, is met Wet 42 van 1937 in Suid-Afrika tot onkruid verklaar.

## Verspreiding 
Hierdie plant is waarskynlik rond 1830 vir ‘n heiningplant uit Nieu-Suid-Wallis waar dit inheems voorkom, ingevoer. Teen 1910 is dit as vinnig-groeiend brandhout by Caledon aangeplant. Die plant aard besonder goed in die winterreënvalgebied in die Wes-Kaap. Dit kom daarom wydverspreid in die Kaapse Skiereiland (veral by Houtbaai), by Caledon en Hermanus en in die Franschhoekberge voor. Orals verdring dit daar die Kaapse fynbos.

## Morfologie 
Harige hakea kom voor as vertakte struike of klein boompies tot 3&nbsp;m hoog. Dit het dik houtagtige wortels. Die stamme is dik, houtagtig met ‘n donkergrys bas en die takke is dig, bruinerig tot grys. Die blare is eenvoudig, grysgroen, naaldvormig, tot 80&nbsp;mm lank, 1,5&nbsp;mm in deursnee, stekelpuntig, met fyn haartjies en word later onbehaard. Geel blommetjies lewer die houtagtige skurwe vrugte wat gewoonlik in die okselknoppe gedra word. Die vrugte is 30&nbsp;mm lank en 25&nbsp;mm in deursnee en grys van kleur. Dit bevat twee sade, elkeen 10&nbsp;mm lank en 8&nbsp;mm breed met aan die bokant ‘n vleuel van 15&nbsp;mm by 12&nbsp;mm. Hulle word vrygestel na ‘n brand of as die moederplant sterf.

## Gevaar 
Rotshakea kom dikwels saam met syerige hakea (Hakea sericea) voor en is geneig om baie digte bosse te vorm wat die natuurlike plantegroei heeltemal verdring. Die probleem word vererger deur die feit dat  hierdie plante reeds vrugte (dus sade) vorm as dit nog klein is, die struike boonop oud word en dit selfs in donker skaduwee goed groei. Daarom onderduk dit die groei van die Kaapse fynbos. Die plante gebruik so baie water dat dit die volume afloopwater van die berge na die damme aansienlik verminder.

## Bibliografie 
* Herselman, Mia e.a.: Die voorkoms en beheer van Hakea sericea. Joubertina: Apperpium Landsdiensklub, Hoërskool McLachlan, 1992.
* www.invasives.org.za
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels
Anna Vorster

[duimnael|regs|240px|Mev. (ds.) Anna Vorster en haar man, ds. [Wikus Vorster|J.L. Vorster.]]

duimnael|regs|270px|Drienie Coetzee (links), eggenote van prof. A.G. Coetzee, en Anna Vorster op 27 Maart 1987.

**Anna Dorothea Vorster** (11 Junie 1912 – 24 Augustus 2005) was tussen 1935 en 1973 predikantsvrou in sewe gemeentes of kombinasies van die Gereformeerde Kerk, waarvan vyf in die destydse Transvaal en een elke in die Vrystaat en Noordoos-Kaapland. 

Vorster was ’n dogter van D.G.W. de Vos van die plaas Ebenhaezer, distrik Koffiefontein en sy eggenote, wie se naam die bron nie vermeld nie. Nadat sy gematrikuleer het, het sy na die Potchefstroomse Universiteitskollege gegaan vir verdere studie. In 1934 is sy getroud met prop. J.L. Vorster (1908–1990). Uit hul huwelik is twee dogters gebore.

As jong predikantsvrou het sy dadelik ’n geweldig groot taak gehad, want haar man was predikant van die kombinasie Piet Retief, wat ook Stegi, Goedgegun en Paulpietersburg ingesluit het. Ná ’n driejarige bediening van 1935 tot 1938, het die egpaar na Durban verhuis om predikantspaar van die plaaslike Gereformeerde kerk te word. In hul tyd, op 6 Desember 1939, is die benaming Dorkasvereniging in die Gereformeerde kerk Durban vervang deur die Gereformeerde Sustersvereniging – algemeen bekend as die GSV. Hoewel nuwe statute aanvaar is, het die nuwe vereniging (onder leiding van mev. ds. Vorster) dieselfde werk as sy voorganger bly verrig: In samewerking met die kerkraad en die JV is verkopings gereël en gehou; behoeftiges is versorg; Kerspakkies is geskenk aan oues van dae en siekes; finansiële steun is verleen aan verdienstelike sake soos die Kruger-weeshuis, die Sending, dowes, blindes en melaatses. Wyksusters het apart vergadering begin hou en op die maandelikse vergadering dan net verslag van hul werksaamhede kom doen. Dit het die susters in staat gestel om meer tyd in te ruim vir lesings en sangoefening tydens die vergaderings.

Ná nog ’n driejarige bediening het die egpaar Vorster na die Noord-Vrystaat vertrek waar hulle van 1942 tot 1944 gearbei het in die kombinasie Ventersburg, Kroonstad, Odendaalsrus, Theunissen (insluitende Winburg). Hul tweede stadsgemeente was aan die Rand, waar hulle van 1944 tot 1948 verbonde was aan die Gereformeerde kerk Johannesburg-Oos. 

Van Steynsburg was hulle die pastoriepraar van 1948 tot 1953, Bloemfontein-Wes van 1953 tot 1958 eindelik van Potchefstroom-Noord van 1958 tot 1973, die gemeente waar hulle die langste gebly het.

Gedurende al die jare het Anna Vorster opgetree as voorsitter van die sustersaksie in die verskillende gemeentes. Terwyl hulle in Kaapland was (Steynsburg), was sy vyf jaar lank voorsitter van Kaapland. Van 1953 tot 1958 het sy opgetree as voorsitter van die Sustersorganisasies van die Oranje-Vrystaat. Sy was dus 10 jaar lank lid van die Uniale Komitee waarin sy dikwels as hulpsekretaresse moes waarneem.

## Bronne 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.

## Verwysings
Black First Land First

**Black First Land First** (**BLF**) is 'n Pan-Afrikanistiese en rewolusionêre sosialistiese politieke party in Suid-Afrika. BLF is in 2015 deur Andile Mngxitama gestig nadat hy uit die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF) geskors is.

## Verkiesingsresultate 
### Nasionale verkiesings 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 

## Sien ook 
* Bell Pottinger
* Guptafamilie
* Lys van politieke partye in Suid-Afrika
Oorgang (sterrekunde)

[duimnael|260px|Io se oorgang met Jupiter, soos gesien deur die [Cassini-Huygens|Cassini-ruimtetuig.]]
[duimnael|260px|[Dione (maan)|Dione se oorgang met Titaan, soos gesien deur Cassini. Op die voorgrond is ’n okkultasie van die klein maan Prometheus deur Saturnus se ringe.]]

’n **Oorgang** in sterrekunde is wanneer ’n kleiner liggaam voor ’n groter liggaam verbybeweeg en ’n deel daarvan bedek, soos gesien vanuit ’n sekere gesigspunt. Die teenoorgestelde term is **okkultasie**, wanneer die voorste liggaam groter lyk en die agterste liggaam heeltemal bedek.

## Voorbeelde 
’n Voorbeeld van ’n oorgang is wanneer ’n planeet voor die Son verbybeweeg, soos van die Aarde af gesien. Dit kan gebeur met ’n binnekonjunksie, wanneer Mercurius of Venus tussen die Aarde en die Son inbeweeg en die drie liggame in ’n reguit lyn lê. Van buiteplanete soos Mars af het die Aarde ook ’n oorgang met die Son.

Die term kan ook gebruik word vir wanneer ’n maan verby een van die ander planete verbybeweeg soos van die Aarde af gesien, byvoorbeeld Io, Europa, Ganimedes en Kallisto voor Jupiter. 

’n Oorgang vereis dat drie liggame in ’n reguit lyn lê. In onlangse jare word talle eksoplanete opgespoor danksy hul oorgang met hul sterre. HD 209458 b is die eerste planeet wat so ontdek is.

’n Voorbeeld van ’n okkultasie is ’n sonsverduistering, wanneer die Maan voor die Son inbeweeg en die Son heeltemal of gedeeltelik bedek omdat die twee liggame van die Aarde af ewe groot lyk.

## Curiosity 
Op 3 Junie 2014 het die Curiosity-verkenningstuig op Mars ’n oorgang van Mercurius met die Son waargeneem – dit was die eerste keer dat ’n planeetoorgang vanaf ’n hemelliggaam benewens die Aarde waargeneem is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Chasing Venus, Observing the Transits of Venus* Smithsonian-instituut
* Jean Meeus: *Transits.* Richmond, Virginia: Willmann-Bell, Inc., 1989, 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Jeanette Toerien

regs|duimnael|170px|Jeanette Toerien het blykbaar nie hertrou ná die dood van haar man, ds. J.R. Hugo, in 1914 nie. 

**Jeanette Johanna van Sulk Toerien** (21 November 1875 – 13 Januarie 1931 was 'n Suid-Afrikaanse komponis.

Toerien was die jongste suster van die digter J.P. Toerien, wat onder skuilnaam Jepete geskryf en verantwoordelik was vir die Afrikaans-Hollandse woorde van die eerste strofe van die volksliedjie *Sarie Marais*. Toerien het op 24 Oktober 1903 in die huwelik getree met ds. Jacobus Rudolph Hugo, wat op 7 Oktober 1914 oorlede is. Hulle het nie kinders gehad nie. Hy was van 1902 tot 1907 predikant van die NG gemeente Rossville en van 1907 tot sy dood in die ouderdom van 38 van die NG gemeente Niekerkshoop. ’n Marmerplaat hang binne-in die kerk ter herinnering aan hom. 

Toerien was baie musikaal aangelê en voor haar huwelik was sy musiekonderwyseres in die Paarl. Sy het die musiek vir verskillende liedere van haar broer gekomponeer, soos *Afrikaner liid* en *De zon verdween aan hemeltrans*. 'n Enkele daarvan is opgeneem in die bundel *20 Afrikaanse lidere met musiik* (1904).

## Bronne 
*  Nienaber, P.J. 1947. *Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, deel I. Johannesburg: L. & S. Boek- en Kunssentrum.
Hermia Jooste

duimnael|regs|180px|Hermia Jooste (née De Wet).

**Hermia Jooste** (gebore De Wet, distrik Manana, Lichtenburg, Transvaal, 8 Februarie 1906 – Pretoria, 24 Maart 2004) was predikantsvrou in drie gemeentes van die Gereformeerde Kerk en van 1946 op Potchefstroom woonagtig waar haar man, prof. dr. J.P. Jooste (1900–1995), tot sy aftrede in 1970 aan die Teologiese Skool Potchefstroom verbonde was.

Hermia de Wet, 'n dogter van Wouter Johannes de Wet en Sophia Margaretha de Wet (née Geyer), het nadat sy die skooleindeksamen aan die Hoërskool Lichtenburg voltooi het, waarskynlik op Lichtenburg, na die Potchefstroomse Onderwyskollege gegaan, waar sy haar einde 1925 as onderwyseres bekwaam het. Van 1926 tot 1928 het sy eers op Sterkstroom-Wes, distrik Ventersdorp, en later op Manana (Lichtenburg) onderwys gegee, waarna sy op 31 Desember 1928 ontslag uit die onderwys gekry het.

Einde 1928 is sy met ds. J.P. Jooste getroud toe hy predikant was van Barkly-Oos. In 1931 het haar man predikant geword van Bethulie, waar hulle gewoon en gewerk het tot 1942, toe ds. Jooste ’n beroep na die pas gestigte gemeente Bloemfontein-Wes aangeneem het. In Bloemfontein het hulle gearbei tot 1946 toe haar man tot teologiese professor benoem is. Van toe af het sy saam met haar man tot sy dood in 1995, in Potchefstroom gewoon, en daarna tot en met haar dood in Huis Eikelaan in Potchefstroom.

Uit hul huwelik is vyf kinders gebore, onder wie die oudste seun, ds. J.A. Jooste (van 1955 tot aftrede in 1994 agtereenvolgens predikant van Koffiefontein, Windhoek, Burgersdorp en Noordrand.

## Bronne 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Junkers CL.I

Die **Junkers CL.I** is 'n Duitse tweesitplek, monovlerk vegvliegtuig wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Die prototipe het sy nooiensvlug voltooi op 4 Mei 1918. Dit was gebruik om teikens op die grond aan te val. 

## Prototipe en produksie 
Die prototipe, met 'n fabriek kodenaam van J.10, was toegerus met 'n Mercedes D.III motor van 160 perdekrag en *horn-balanced* rolroere. Produksie het na die nooiensvlug voltooi is begin en 47 eenhede was afgelewer voor die einde van die oorlog. Nie almal het die front bereik nie. Die produksie eenhede was egter toegerus met 180 perdekrag Mercedes D.IIIa motors en korter rolroere. Hulle was bewapen met twee 7.92 Spandau masjiengewere wat voor die vlieënier gemonteer was asook 'n Parabellum masjiengeweer wat op ring boaan die verkenner se sitplek gemonteer was. Daar was ook rakke aan weerskante van die romp, agter die verkenner se sitplek, waaraan granate en ander anti-personeel wapens gehaak kon word. Die *Junkers CL.I* was waarskynlik Duitsland se beste grondaanval vliegtuig  maar het die front te laat bereik om 'n verskil te kon maak.

## Vlotter weergawe 
Drie eenhede was gebou as vlotter weergawes bekend as *CLS.I*. Die vervanging van die wiele met vlotte het tot gevolg gehad dat die vliegtuig se lengte tot 8,95 m gerek is. Die vlerkspan is ook vergroot met 0.7 m. Alhoewel die vlotter weergawe swaarder was het die 195 perdekrag Bz.IIIb motor verseker dat die vliegtuig 'n spoed van 180 km/h kon bereik; vinniger as die land weergawe.

## Post Eerste Wêreldoorlog 
Sommige van die vliegtuie het in Finland en een of twee Baltiese State diens gedoen na die oorlog. Een model se kajuit was bedek met 'n dak en gebruik vir kommersiële doeleindes deur Junkers. Dit was vermoedelik geregistreer as D-78 op die Duitse Burgerlike Register.

## Tegniese besonderhede 
## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004,
Hakea drupacea

***Hakea drupacea***, ook bekend as **soethakea**, ‘n lid van die Proteaceae-familie, is met Wet 42 van 1937 in Suid-Afrika tot onkruid verklaar. Voorheen het die plant bekendgestaan as *Conchium drupaceum* en as *Hakea suaveolens*.

## Verspreidingsgebied 
Soethakea is inheems in die suidweste van Wes-Australië. Daar kom hierdie droogtebestande plant in vlak rotsagtige gebied voor en word daar gebruik as windkering in tuine en langs paaie. Dit is vir die eerste maal beskryf deur Karl Friedrich von Gaertner. Sedertdien het die plant hom tuisgemaak in Suid-Afrika en Nieu-Seeland. In Suid-Afrika tref ons die plant aan hoofsaaklik in die kusberge: die Kaapse Skiereiland, Hottentots-Hollandberge, Franschhoek, Botrivier, Hawston en die berghange suid van Simonstad. In Suid-Afrika is die plant veral vir heinings, sierplante en vuurmaakhout aangeplant. Nou het dit handuitgeruk en kom dit in die veld en op verskeie berghellings voor.

## Morfologie 
Soethakea groei as struike en soms as klein boompies en word groter as die ander Hakea-spesies. Die stamme is yl en sagharig en word mettertyd kaal en donker bruin. Die veervormig-saamgestelde naaldvormige blare word tot 100&nbsp;mm lank en is grysgroen. Roomkleurige blomme lei tot ellipsvormige houtagtige saadkokers (die vrugte) en is ‘n 25&nbsp;mm lank en ‘n 20&nbsp;mm breed met twee regop of ingebuigde apikale horings. Die oppervlak van die vrugte is blink, ligbruin, oortrek met donker vratjies en die vrugte word in bondels aan die plant gedra. Die twee swart sade in elke kokervrug is 7&nbsp;mm lank en 3&nbsp;mm breed met vlerke wat 10&nbsp;mm lank en 6&nbsp;mm breed is. Dit kan maklik van die ander twee soorte hakea onderskei word. Saadverspreiding vind gemaklik deur die wind plaas. Dit word ook deur water versprei. Die gevleuelde sade word na die plant sterf en na ‘n brand uit die houtagtige vrugte vrygestel. Dit versprei nie so vinnig as die ander twee soorte hakea nie, omdat die plant ten minste 6 jaar neem om volwasse te word.

## Gevaar 
Alhoewel soethakea nie so ‘n ernstige probleem soos die ander twee verklaarde hakea-onkruide is nie, moet dit nie toegelaat word om te groei nie. Dit hou ‘n ernstige bedreiging in vir die inheemse plante en diere. Ou struike hou ‘n groot gevaar in omdat vure daarin soveel warmer is as met gewone veldbrande. Dit kan die plant- en dierelewe heeltemal vernietig.

## Bibliografie 
* Herselman, Mia e.a.: Die voorkoms en beheer van Hakea sericea. Joubertina: Apperpium Landsdiensklub, Hoërskool McLachlan, 1992.
* www.invasives.org.za
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels
Sont

Die **Sont** (Deens: *Øresund*, [ˈøːɐsɔnˀ]; Sweeds: *Öresund*; [œrɛˈsɵnːd]) is 'n noue seestraat wat die grens tussen Denemarke en Swede vorm en Seeland in Denemarke met Skåne in Swede skei. Die straat is 118 kilometer lank en die breedte wissel van 4 kilometer tot 28 kilometer. Die engste punt bevind hom tussen Helsingør in Denemarke en Helsingborg in Swede.

Die Sont is tesame met die Groot Gordel, Klein Gordel en die Kiel-kanaal een van vier waterweë wat die Oossee met die Atlantiese Oseaan via die Kattegat, Skagerrak en Noordsee verbind, en is een van die besigste seeroetes ter wêreld.

Die Sont-brug, wat op 1 Julie 2000 ingewy is, verbind die Deense hoofstad Kopenhagen met die Sweedse stad Malmö en vorm sodoende 'n binasionale metropolitaanse gebied met sowat 4 miljoen inwoners. Die HH-veerbootroete tussen Helsingør in Denemarke en Helsingborg in Swede in die noorde van die Sont is een van die besigste internasionale veerbootroetes ter wêreld met meer as 70 ritte in beide rigtings per dag.

Die Sont is 'n geologies jong straat wat tussen 8 000 en 8 500 jaar gelede as gevolg van 'n stygende seespieël gevorm het.

## Sien ook 
* Skandinawië

## Eksterne skakels
Cor du Plessis

[duimnael|links|300px|Prof. [Hugo du Plessis|Hugo en mev. Cor du Plessis.]]

duimnael|regs|300px|Prof. en mev. Du Plessis omstreeks 1960.

[duimnael|regs|300px|Prof. en mev. Du Plessis en hul gesin. Voor: C.M. (Cecilia) van der Walt met haar oudste dogter, Maria Cornelia (getroude van Van Rooy; noemnaam Corrie), prof. Du Plessis, mev. Du Plessis, Laurika Coetzee en Monica du Plessis. Agter: B.J. du Plessis, prof. [Naas van der Walt|I.J. van der Walt, M. van Rooyen, J.A. du Plessis en G.H.J. Coetzee.]]

**Maria Cornelia du Plessis** (noemnaam **Cor**, gebore De Klerk, Potchefstroom, 2 Junie 1904 – 23 November 1998) was van 1928 tot 1955 predikantsvrou in twee sendinggemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, waarna haar man van 1956 tot 1959 dosent was aan die Hammanskraalse Teologiese Skool en van 1959 tot sy dood op 28 Desember 1971 hoogleraar aan die Teologiese Skool Potchefstroom.

Cor de Klerk was die dogter van Barend en Cecilia de Klerk van Potchefstroom. Sy was ’n tikster en snelskriftikster aan die PUK vir CHO voor haar huwelik. Later het sy gedien in die Boekekeurkomitee en was sy medewerker van die *Gereformeerde Vroueblad* vanaf 1956. Ook was sy voorsitter van die Gereformeerde Vrouesendingkring van Johannesburg sedert 1953, bestuurslid van die Gereformeerde Sendingwelsynsorganisasie van die Rand van 1955 af, instruktrise vir die opleiding van vroue van swart teologiese studente van 1956 af en ook in verband met welsynswerk was sy instruktrise in handwerk en godsdiens van swart buitekerklikes vanaf 1958.

Uit die huwelik is ses kinders gebore, onder wie Cecilia van der Walt, eggenote van dr. I.J. van der Walt (Johannesburg-Suid 1951–1958, Vanderbijlpark 1958–1967, sendeling van die vier Potchefstroomse kerke 1967–1977, professor aan die Teologiese Skool Potchefstroom 1978–1986; oorlede 28 Junie 1997).

## Bronne 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Junkers D.I

Die **Junkers D.I** is 'n Duitse enkelsitplek, monovlerk vegvliegtuig wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Dit was volledig uit metaal vervaardig. Die ontwikkeling van die *D.I* kan teruggevoer word na die eerste monovlerk metaalvliegtuig: die J-1 (Junkers se kode) wat op 12 Desember 1915 sy nooiensvlug voltooi het. 'n Paar ander monovlerk prototipes het gevolg en die J-7 was die ware voorloper van die *D.I*; voltooi in Oktober 1917. Die J-7 was aangedryf deur 160 perdekrag Mercedes D.III motor. Interessant genoeg was die verkoeler van die motor bo-op die enjinblok gemonteer maar later na die voorkant van die motor geskuif. Die J-7 het ook skarnier vlerkpunte gehad in stede van rolroere maar dit is later vervang met konvensionele rolroere. Die J-9 het later verskyn, dit was 'n groter, verfynde J-7 wat in Maart 1918 sy nooiensvlug voltooi het. Die J-9 is die *D.I* genoem deur die Duitse owerhede.

## Tegniese besonderhede 
## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004,
Hester Snyman

duimnael|regs|180px|Hester Snyman (née Kruger).

**Hester Anna Snyman** (gebore Kruger, Steynsburg, 8 Augustus 1904 – Viljoenskroon, 1 September 1991) was van haar huwelik in 1929 tot 1946, toe haar man, dr. W.J. Snyman, benoem is tot hoogleraar aan die Teologiese Skool Potchefstroom, ’n predikantsvrou in twee gemeentes van die Gereformeerde Kerk.

Hester Kruger se ouers was Gert Hendrik Jacobus Kruger en Jeanette Francina de Klerk, wat op die plaas Kalkoenkrans geboer het. Sy het haar skoolopleiding aan die CNO-skool op Steynsburg ontvang en haar musiekopleiding aan die Konservatorium vir Musiek op Stellenbosch ontvang in die dae toe daar binne-in Doppers (lidmate van die Gereformeerde Kerk) in die Suidwes-Kaap was. Nadat sy vier jaar musiekonderwys op haar geboortedorp gegee het, is sy op 30 Desember 1929 daar met Willem Snyman getroud in die tyd dat hy predikant van die Gereformeerde kerk Venterstad was, nes sy oupa tot 1915.  Sy was 25 en haar bruidegom 30. Haar skoonmoeder, Getruida Adriana Snyman, wat 10 jaar vantevore gesterf het, was ’n dogter van die Van Rooy-stamouers in Suid-Afrika, J.C. van Rooy en Anne Holsters. Haar man se vader, dr. P.C. Snyman van die gemeente Steynsburg, is in 1915 oorlede en so ook dié se oupa, ds. W.J. Snyman van die gemeente Venterstad, na wie Hester se man genoem is.

Uit hul huwelik is vier kinders gebore, van wie die eerste drie op Venterstad en die laaste op Burgersdorp: Philippus Christoffel (gebore 25 Januarie 1931), Jeanette Francina (gebore 15 April 1934), Gert Hendrik Jacobus (gebore 25 September 1937) en Gertruida Adriana (Truidie, gebore 22 Desember 1940 en oorlede op Bultfontein op 17 Junie 2013). Die Teologiese Skool se gedenkboek *My erfenis is vir my mooi* meld dat prof. Snyman se oudste seun ds. P.C. Snyman was, maar hul seun Philippus Christoffel was in werklikheid ’n staatsamptenaar. 

Terwyl ds. Snyman twee jaar lank in Nederland studeer het, het Hester Snyman haar musiekstudie voortgesit. Die egpaar het altesaam 15 jaar op Venterstad en anderhalf jaar te Krokodilrivier gewoon, waarna dr. Snyman hoogleraar aan die Teologiese Skool geword het. 

## Bronne 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.

## Verwysings
HD 209458

**HD 209458** is ’n ster in die sterrebeeld Vlieënde Perd met ’n skynbare magnitude van sowat 7,65. Dit is ’n tipe G0V-ster en dus soortgelyk aan die Son. Omdat dit sowat 150&nbsp;ligjare van die Aarde af is, is dit nie met die blote oog sigbaar nie maar wel met ’n goeie verkyker of klein teleskoop.

duimnael|links|HD 209458.

In 1999 het twee spanne wat onafhanklik van mekaar gewerk het, ’n eksoplaneet om die ster ontdek met behulp van die radialesnelheidsmetode. Kort daarna het twee aparte spanne ’n oorgang van die planeet met sy ster waargeneem. Dit was die eerste bekende oorgangsplaneet buite die sonnestelsel. Dit het die naam HD 209458 b gekry.

Omdat die planeet voor die ster verbybeweeg soos van die Aarde af gesien, verdof die ster elke 3,5 dae met sowat 2%; dit is dus ’n ekstrinsieke veranderlike. Sy naam as veranderlike ster is **V376&nbsp;Pegasi**. Dit is die prototipe van klas "EP" in die General Catalogue of Variable Stars – dit is sterre wat deur hul planete verduister word.

## Planeetstelsel 
HD 209458 b is ’n eksoplaneet wat om die ster wentel. Spektroskopiese studies het op 5 November 1999 die eerste keer die teenwoordigheid van ’n planeet aangedui. Die planeet word nou nog skerper waargeneem vandat dit bekend geword het sy atmosfeer bevat dalk waterdamp. Travis Barman van die Lowell-sterrewag in Flagstaff, Arizona, het die emissiespektrum van die planeet ondersoek en hy glo daar is water in die atmosfeer, hoewel vorige studies daarop gedui het dat die atmosfeer hoofsaaklik uit silikaatwolke bestaan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Rumatiekkoors

**Rumatiekkoors** (Engels: *Rheumatic fever* (RF)) is 'n inflammatoriese siekte wat die hart, gewrigte, vel en brein aantas. Rumatiekkoors tree gewoonlik in nadat 'n keelinfeksie wat deur die bakterie *Streptococcus pyogenes* veroorsaak is, verwaarloos word. Dit gebeur net met sowat drie persent van mense wat strepkeel opdoen. 

## Simptome 
Die kenmerkendste simptoom van **rumatiekkoors** is artritis, of gewrigsontsteking. 

## Skade 
'n Ernstige aanval veroorsaak ontsteking van al die hartweefsels en dit kan tot die ongeneeslike beskadiging van die hartspiere en die hartkleppe lei. 

## Behandeling 
Die eens gevreesde siekte word vandag onder andere met 'n alledaagse geneesmiddel bestry. In die tweede helfte van die 19de eeu is die pynstillende effek van asetielsalisielsuur, beter bekend as *aspirien*, ontdek. Die Duitse farmakoloog, Hermann Dresser, het vanaf 1893 asetielsalisielsuur onder die handelsnaam Aspirien verkoop. Vir die stryd teen **rumatiekkoors** was hierdie middel van die allergrootste belang. 
alt=|duimnael|309x309px|Sterftes aan Rumatiese hartsiekte in 2012 per miljoen persone.
Aspirien in genoegsame dosisse toegedien, bring die pasiënt se koors vinnig af, verminder die swelling van die gewrigte en verlig die pyn. 

Kortisoon word ook soms toegedien in 'n poging om die inflammasie van die hart te verminder en sodoende die skade aan die hartkleppe te beperk. 

## Sien ook 
* Ingewandskoors
* Siekte

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 9, 1980, bl. 1790,
Betsie van der Walt

links|180px|duimnael|Mev. Betsie van die Walt (née Postma).

[duimnael|regs|300px|'n Bestuursvergadering van die susters van die [Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord gehou in die nuwe pastorie begin 1953. Van links: Drienie Coetzee, eggenote van prof. A.G. Coetzee, Nettie Venter, eggenote van Nic Venter, dr. S.P. en mev. Betsie van der Walt, Marietjie de Klerk, tweede eggenote van dr. B.J. de Klerk sr. en moeder van dr. B.J. de Klerk jr. (van 1987 tot 1997 leraar van Potchefstroom-Noord), Mattie Kruger, eggenote van Willem Kruger (destyds skoolhoof van die Potchefstroom Gimnasium), en Martie Vorster, eggenote van dr. P.W. Vorster, later kanselier van die PU vir CHO.]]

**Elizabeth van der Walt** (gebore Postma, noemnaam **Betsie**, (12 September 1909 – 23 Junie 2000) was van 1932 tot 1953 predikantsvrou in drie gemeentes van die Gereformeerde Kerk, waarna haar man, prof. Zeller van der Walt, hoogleraar aan die Teologiese Skool Potchefstroom was. Nadat hy in 1973 geëmeriteer het, het hulle ook nog van 1976 tot 1983 in die kombinasie Hennenman/Ventersburg gearbei. Hy is oorlede op 8 Oktober 1994.

## Herkoms 
Betsie Postma was ’n dogter van prof. Ferdinand Postma, eerste rektor van die onafhanklike PU vir CHO en sy vrou, Margaretha Jacoba Coetsee, afkomstig van Middelburg, Kaap. 

## In Johannesburg 
Betsie van der Walt en haar man het in die moeilike depressiejare aan die Rand gekom toe ds. Van der Walt van 1931 tot 1932 as hulp van ds. W.J. de Klerk in die gemeentes Johannesburg, Johannesburg-Wes, Johannesburg-Suid opgetree het. Van 1932 af het hulle 14 jaar lank in Johannesburg-Suid gearbei, toe haar man ’n beroep aanneem na Johannesburg-Noord (Melville). Hier het hulle al die noordelike voorstede van die Goudstad bedien en mev. Van der Walt het met groot sukses die susters in hierdie dele georganiseer tot ’n hegte sustersorganisasie wat besonder ywerig gewerk het. 

## Op Potchefstroom 
In 1950 het dr. Van der Walt ’n beroep aanvaar as die eerste leraar van die gemeente Potchefstroom-Noord. In dié nuut gestigte gemeente het mev. Van der Walt tydens drie jaar van arbeid goeie organisasiewerk gedoen. Die susters is saamgesnoer in ’n flukse sustersorganisasie en aan die universiteits- en normaalstudente is besonderse aandag gegee. In 1953 het dr. Van der Walt ’n benoeming as professor aan die Teologiese Skool aanvaar, terwyl mev. Van der Walt ’n ywerige lid van die Gereformeerde Sustersorganisasie gebly het en ’n ware steun vir haar man in sy belangrike taak.

## Huwelikslewe 
Uit die huwelik is vier kinders gebore, maar die jongste dogtertjie is vroeg oorlede. Hul seun ds. P.J. van der Walt, wat aan die einde van 1968 sy studie aan die Teologiese Skool voltooi het, sê  gemeentes tot sy aftrede in 2008 was: Marble Hall 1969–1975, Durban-Wes 1975–1982 en Bethlehem 1982–2008. 'n Dogter, Magrietha, is getroud met ds. A.Z. Pelser (Bethulie 1958–1964, Phalaborwa 1964–1970, Oos-Moot 1970–1999). Dié egpaar se seun Abri het ook predikant geword. 

## Bronne 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Speekselklier

duimnael|Posisie van die speekselkliere
**Speekselklier** is 'n tipe klier (orgaan in soogdierliggaam). Eksokriene kliere, waaronder speekselkliere tel, skei hulle produkte af deur ’n buis op ’n buite-oppervlak van die liggaam, soos die vel (huid) of in 'n holte, soos die mond van die menslike spysverteringstelsel. 

## Ligging 
Speekselkliere by soogdiere soos die mens, is talryk en kom paarsgewys voor. Die grootstes en belangrikstes is die oorspeekselkliere (*parotis*). Die ondertongspeekselkliere (*sublingualis*) en die onderkaakspeekselkliere (*submaxillaris*). Die mens besit ses speekselkliere in pare van twee. Die drie paar groot speekselkliere word in die mondholte aangetref. 

## Speeksel 
Die afskeiding van die speekselkliere word speeksel genoem. Die **speekselkliere** werk gedurig en skei speeksel af selfs wanneer mens slaap. Oor 'n tydperk van 24 uur word gemiddeld sowat 2 liter speeksel afgeskei.

Speeksel bevat 'n ensiem wat *ptialien* genoem word. Dit werk in op die stysel in die kos en breek dit af tot glukose. Omdat die kos nie baie lank in die mond vertoef nie, speel die ensiem nie so 'n groot rol in die spysverteringsproses nie. 

## Bou 
Die  **speekselkliere** is soliede strukture wat uit miljoene selletjies bestaan. Tussen die selle loop klein buisies wat die speeksel versamel en dit na 'n enkele, groter buis voer. Die speeksel loop deur die groot buis na die mond.

## Sien ook 
* Spysverteringstelsel
* Klier
* Eksokriene stelsel

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 10, 1980, bl. 1993,
Hansard

[duimnael|Hansard van die [Parlement van Kanada, uitgereik op 17 Julie 1895]]

**Hansard** is die amptelike woordelikse verslag van alle toesprake en debatte in alle huise van die parlement.

## Metode 
Alles wat die in parlement gesê word, word elektronies (vroeër deur snelskriftiksters) vasgelê. Eers word dit oorgeskryf, taal- en stylfoute verbeter en herhalings uitgewis. Daarna kry die spreker die geleentheid om dit te hersien, maar hy of sy mag geen betekenisveranderings en byvoegings maak nie. Hansard is dus nie streng verbatim nie. Afhangende van in watter taal die toespraak gelewer is, word dit indien nodig vertaal. Elke jaar word al hierdie toesprake deur die Staatsdrukker gepubliseer. In die laaste jare is Hansard ook op internet beskikbaar. Die parlement het hiervoor ‘n spesiale afdeling.

## Geskiedenis 
Thomas Curson Hansard (1752–1828) het in 1803 begin om verslae van toesprake in die Britse parlement te publiseer. Na sy dood het sy familie dit tot 1895 voortgesit waarna die werk deur die Londense koerant The Times oorgeneem is. Sedert 1908 het die Britse parlement sy eie personeel om die toesprake te dokumenteer. Verskeie parlemente van die Statebond (so ook Suid-Afrika) het hierdie stelsel oorgeneem en by hul omstandighede aangepas. Voor Uniewording het die parlemente van die Kaapkolonie, Transvaal, die Oranje-Vrystaat en Natal reeds begin om volledige notules van hul vergaderings te neem. Vir die Kaapkolonie is die enigste rekords vir die periode tussen 1855 en 1883 koerantverslae. Sedert 1910 was daar verskeie pogings om Hansard uit te gee en die metodes van ander parlemente is bestudeer. Tot November 1915 is opsommings in ‘n Kaapse koerant gepubliseer. Weens geldgebrek was daar tussen 1915 en 1923 geen amptelike Hansard nie en is berigte oor die debatte in Die Burger, Ons Land en The Cape Times uitgeknip. Dit is vandag die enigste rekords van toesprake van daardie tyd. Eers in 1924 het die amptelike Hansard in Suid-Afrika begin.

## Navorsing 
Hansard gee ‘n uitstekende beeld van die gebeure in en ontwikkeling van Suid-Afrika. Dit vorm ‘n uiters belangrike navorsingsbron oor vele aspekte van die land.

## Bibliografie 
* hansard.millbanksystems.com
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 8. Kaapstad: Nasou, 1973. 
* van der Merwe, Paul: Die parlement en sy tradisies. Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1971. 
* www.parliament.gov.za
Luigi Galvani

**Luigi Aloisio Galvani** (/ɡɑːlˈvɑːni/; Italiaans: [ɡalˈvaːni]; Latyn: Aloysius Galvanus; 8 September 1737 – 4 Desember 1798) was 'n Italiaanse geneesheer, fisikus, bioloog en filosoof. Hy het die elektriese ladings in dierlike liggame ondersoek. Hy word erken as die pionier van bio-elektromagnetisme. Hy het ook vir Alessandro Volta, sy teenstander en kompetisie, beïnvloed om die eerste elektriese sel te ontwikkel en na wie die volt vernoem is.  

## Vroeë lewe 
**Galvani** is op 8 September 1737 in Bologna, Italië gebore. Soos baie ander 18de-eeuse boorlinge wat later groot natuurwetenskaplikes geword het, het hy die teologie bestudeer. Hy het besluit om geneeskunde as loopbaan te kies, en binne hierdie uitgebreide vakgebied het hy hom gespesialiseer op die anatomie (die studie van die vorm en die bou van die menslike liggaam.).  

## Navorsing 
Hy was reeds op 25 jarige ouderdom hoogleraar in anatomie aan die Universiteit van Bologna. Hy was vol geesdrif vir sy vakgebied en 'n toegewyde navorser maar baie versigtig en krities. In 1789 het hy ontdek dat die spiere van 'n dooie padda se been beweeg wanneer daar 'n elektriese skok daardeur gaan, 'n waarneming wat hy eers in 1791 wêreldkundig gemaak het met publikasie van sy studie. Alessandro Volta, hoogleeraar in fisika aan die Universiteit van Padua het dit ontleed en betwis. Dit het aanleiding gegee tot Volta se deurbraak in 1799 om te bewys dat twee verskillende metale elektriese energie kan lewer as hulle deur middel van 'n suur met mekaar in verbinding gebring word.

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 11, 1980, bl. 2132, 

## Eksterne skakel 
* Luigi Galvani
Evangelista Torricelli

**Evangelista Torricelli** (Italiaans: [evandʒeˈlista torriˈtʃɛlli], 15 Oktober 1608 – 25 Oktober 1647) was 'n Italiaanse fisikus en wiskundige. Hy word onthou vir die uitvinding van die barometer. Ook vir sy bevindinge in optika en integraalrekening.

## Vroeë lewe 
**Torricelli** is of in Faenza of in Modigliano gebore , beide plekke in die Noord-Italiaanse landstreek Emilia maak op die eer aanspraak. 

In 1627, toe hy 19 jaar oud was, het Torricelli  hom as student ingeskryf aan die Universiteit van Rome, waar hy jare later hoogleraar geword het. Sy eerste verhandeling is in 1641 gepubliseer. Dit was 'n beskouing van die werk van Galileo, wat toe reeds 'n bejaarde man was. Die geleerdes van sy dag het dadelik besef dat Torricelli besonder intelligent was.

In 1641 het Torricelli na Florence gegaan en saam met Galileo gewerk. Galileo was op 78 feitlik blind en het op 8 Januarie 1642 gesterf. Torricelli het hom opgevolg en is deur die Groothertog van Toskane as wiskundige aangestel. 

Hy het belang gestel in wiskunde, fisika, meganika, hidroulika, sterrekunde, argitektuur en ander vertakkinge van die natuurwetenskap. Hy het byna dag en nag gewerk, asof hy geweet het dat hy nie baie lank sou leef nie.

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 11, 1980, bl. 2146-2147,
2008 Kanadese Grand Prix

regs|300px
Die **2008 Formule Een Kanadese Grand Prix** is op 8 Junie 2008 op die Gilles Villeneuve-renbaan in  Montreal, Kanada gehou. Dit was die sewende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Robert Kubica in 'n BMW-Sauber gewen.

## Kwalifisering 
900px|duimnael|links|← VOORWegspringrooster vir die 2008 Kanadese Grand Prix.

## Renuitslag 
## Verwysings
Spierweefsel

duimnael|Hartspierweefsel kom slegs in die hart voor
**Spierweefsel** bestaan hoofsaaklik uit lang, dun, naaldvormige selle wat uniek is in dié opsig dat hulle in staat is om saam te trek in reaksie op senu-impulse.

Wanneer die selle saamtrek, word die bundels korter en word die twee ente van die spiere nader aan mekaar getrek. Gevolglik beweeg die ledemate waarvan die spier deel uitmaak. Spiere is 'n uitstekende voorbeeld van die manier waarop verskillende weefseltipes saamgevoeg word om 'n orgaan te vorm. Hulle bestaan nie slegs uit spiervesels nie, maar die vesels word op hul plek gehou deur bindweefsel, terwyl bloed deur die are en die slagare vloei, en ook senuvesels tussen die spierbundels voor kom.

Lêer:Dwarsgestreept spierweefsel.jpg|Dwarsgestreepte spierweefsel
Lêer:Muscle-tissue.jpg|Spierweefsel
Lêer:Muscle viewed with polarized light.jpg|Spierweefsel in gepolariseerde lig gesien
Lêer:Teekond üksteise mõistmiseni.jpg|Die tong se spierweefsel

## Sien ook 
* weefsel
* bindweefsel
* epiteelweefsel
* spier
* spierstelsel
* orgaan

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 12, 1980, bl. 2317,
Jan Oort

**Jan Hendrik Oort** (28 April 1900 – 5 November 1992) was ’n Nederlandse sterrekundige wat belangrike bydraes gelewer het tot die begrip van die Melkweg en wat ’n baanbreker op die gebied van radiosterrekunde was. 

In die huldeblyk ná sy dood in die *New York Times* is hy "een van die eeu se mees vooraanstaande verkenners van die heelal" genoem; die webtuiste van die Europese Ruimtevaartorganisasie beskryf hom as "een van die grootste sterrekundiges van die 20ste eeu". In 1955 het Oort se naam op *Life* se lys van die 100 beroemdste lewende mense verskyn. 

## Prestasies 
Oort het vasgestel die Melkweg roteer en het die idee dat die Son in die middel daarvan was, omgekeer. Hy het ook die bestaan van die geheimsinnige, onsigbare donker materie in 1932 voorgestel; daar word geglo dit maak rofweg 84,5% van al die materie in die heelal uit en die swaartekrag daarvan veroorsaak dat sterre in sterrestelsels bymekaarbly en sterrestelsels in sterrestelselswerms. Hy het die galaktiese halo ontdek, ’n groep sterre wat buite die Melkweg se hoofskyf daarom wentel. Daarbenewens is hy verantwoordelik vir ’n paar belangrike insigte oor komete, onder meer die besef dat hul wentelbane "daarop dui dat daar heelwat meer sonnestelsel is as die deel wat deur die planete beset word".

Die Oort-wolk, die Oort-konstantes en die asteroïde 1691&nbsp;Oort is almal na hom genoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Jan Hendrik Oort by die Mathematics Genealogy Project 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Walter Baade

**Wilhelm Heinrich Walter Baade** (24 Maart 1893 – 25 Junie 1960) was ’n Duitse sterrekundige wat van 1931 tot 1959 in die VSA gewerk het.

## Prestasies 
In 1920 het Baade 944 Hidalgo ontdek; dit was die eerste van ’n klas kleinplanete wat nou sentoure genoem word en die wentelbaan van groot planete kruis.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog het hy die verdonkeringstoestande (wat ligbesoedeling verminder) gebruik om vir die eerste keer sterre in die Andromeda-sterrestelsel te onderskei. Vanweë dié waarnemings het hy afsonderlike "populasies" vir sterre bepaal (populasie I en II). Dit het hom ook gelei tot die ontdekking dat daar twee soorte Cepheïed- veranderlike sterre was. Daarmee het hy die grootte van die heelal bereken en die vorige raming van 1929 verdubbel. 

Saam met Fritz Zwicky het hy supernovas geïdentifiseer as ’n nuwe kategorie ruimteverskynsels. Hy en Zwicky het ook die bestaan van neutronsterre voorspel en dat supernovas neutronsterre kan skep. Verder het hy 10 asteroïdes ontdek.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
2018 Chinese Grand Prix

80px|linksregs|120px

Die **2018 Formule Een Chinese Grand Prix** is op 15 April op die Shanghai Internasionale Renbaan gehou. Dit was die derde wedren van die 2018-kampioenskapseisoen, en is deur die Australiër Daniel Ricciardo in 'n Red Bull-TAG Heuer gewen.

## Bande beskikbaar gestel 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne in Shanghai verskaf:
**Let op** dat die supersagte bande weggelaat is deur Pirelli, slegs vir hierdie wedren.

## Vrye oefening 
### Uitslag 
## Kwalifisering 
800px|duimnael|links|← VOORWegspringrooster vir die 2018 Chinese Grand Prix..

## Wedren 
### Renuitslag 
### Notas 
**1**  – Max Verstappen het oorspronklik in die vierde plek geëindig, maar is met tien sekondes gestraf omdat hy 'n vermybare botsing veroorsaak het.
**2**  – Pierre Gasly het oorspronklik vyftiende geëindig, maar is met tien sekondes gestraf omdat hy 'n vermybare botsing veroorsaak het.
**3**  – Brendon Hartley het uit die wedren geval, maar is geklassifiseer omdat hy 90% van die wenner se wedrenafstand voltooi het.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers
Senuweefsel

**Senuweefsel** is 'n weefseltipe in 'n soogdierliggaam.  

Dit het twee uiters belangrike kenmerke. Die eerste is dat baie van hulle dun uisteeksels (aksons en dendriete) het, wat van die sel na weefsel in ander dele van die liggaam strek. Die tweeede kenmerk is die vermoē van hierdie dun uitsteeksels om klein elektriese impulse te vervoer. Deur hierdie twee kenmerke is die senuselle in staat om 'n netwerk van senuwees te vorm wat boodskappe van en na die brein en deur die hele liggaam dra. 

## Sien ook 
* Weefsel
* epiteelweefsel

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 12, 1980, bl. 2317,
Ligbesoedeling

[duimnael|240px|’n Satellietfoto van [Parys wat in die nag geneem is.]]
duimnael|160px|’n Vergelyking van ’n deel van die naghemel wat in ’n plattelandse gebied (bo) en in die stad geneem is.

**Ligbesoedeling** is die verhoogde helderheid van die nagtelike omgewing deur die gebruik van kunsmatige lig. Dit kan nadelige gevolge inhou vir mense, diere, ruimteverkenning en die ekologie.

## Na- en voordele 
Ligbesoedeling is ’n redelik onlangse verskynsel. Die oorvloedige verligting van geboue, strate en ander voorwerpe kan die biologiese ritme van mense en diere versteur en baie geld vermors. Plante se groeiwyse word ook beïnvloed en dit kan die verkenning van die ruimte op sommige plekke feitlik onmoontlik maak. Die oorverligting van paaie kan motoriste verblind. 

Voordele vir die mens is onder meer die gevoel van veiligheid wat dit skep en dat dit ’n 24-uur-ekonomie moontlik maak.

## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Altasimut

duimnael|180px|’n Newton-teleskoop op ’n eenvoudige Dobson-altasimutmontering.

**Altasimut** of **asimutale montering** is die eenvoudigste manier om ’n teleskoop te monteer sodat dit in alle rigtings om ’n vertikale sowel as ’n horisontale as kan draai. Rotasie om die vertikale as verander die asimut (kompaspeiling) van die mikrigting en ’n rotasie om die horisontale as verander die hoogte van die rigting. Die Engelse naam, *altazimuth*, kom van die woorde ***alt**itude* en ***azimuth***.

## Opsomming 
Asimutale monterings is sedert die antieke tye gebruik vir sterrekundige en geodetiese meetinstrumente vanweë die robuuste, eenvoudige konstruksie daarvan. Ná die uitvinding van teleskope is hulle sedert omstreeks 1620 ook hiervoor ingespan en tot in die 18de eeu voortdurend verbeter. Daarna is hulle deur ander soorte monterings vervang. Eers met die ontstaan van moderne groot teleskope, waarvan die spieëls van 6 tot 20&nbsp;m wissel, was daar omstreeks 1980 ’n terugkeer na die vroeëre soort montering vanweë die stabiliteit daarvan. 

Dit word ook vir talle ander instrumente aangewend, soos  kameras, radioantennas, sonpanele en vuurwapens.

## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Duitse Wikipedia
2008 Spaanse Grand Prix

Die **2008 Formule Een Spaanse Grand Prix** is op 27 April 2008 op die Circuit de Barcelona-Catalunya in Montmeló, Spanje gehou. Dit was die vierde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Kimi Räikkönen in 'n Ferrari gewen.

## Kwalifisering 
900px|duimnael|links|← VOORWegspringrooster vir die 2008 Spaanse Grand Prix.

## Renuitslag 
## Verwysings
Khumani-myn

Die **Khumani-myn** is 'n groot ysterertsmyn geleë in die Noord-Kaap in sentrale Suid-Afrika. Khumani verteenwoordig een van die grootste ysterertsreserwes in Suid-Afrika en in die wêreld, met geskatte reserwes van 709 miljoen ton erts van gradering 64,2% ystermetaal.

## Verwysings
Bakendiamantmyn

Die **Bakendiamantmyn** is 'n diamantmyn geleë langs die laer Oranjerivier in Suid-Afrika, naby Sanddrif. Die myn word besit en bedryf deur Trans Hex. Die sentrale verwerkingsaanleg is sedert 2001 in Baken bedryf.

In 2004 het die Bakenmyn 88&nbsp;063 karaat (17,6126 kg) geproduseer; die gemiddelde diamantgrootte vir die jaar was 1,29 karaat (258 mg). Noemenswaardige diamante van die produksie in 2004 sluit in 'n 78,9 karaat (15,78 g), D kleur foutlose diamant wat verkoop is vir meer as VS$ 1,8 miljoen, en 'n 27,67 karaat (5,534 g) pienk diamant wat verkoop is vir meer as VS$ 1 miljoen.

Waarskynlike reserwes is 21,2 miljoen kubieke meter van erts teen 'n ertsgraad van 1,69 karaat (338 mg) per 100 kubieke meter (3.38&#x20;mg/m³). Daar is 'n vermorsingklip oorlaai van ongeveer 33 miljoen kubieke meter.

Die myn is na 45 jaar gesluit op 1 November 2017.

## Verwysings 
* Trans Hex
Lys van myne in Suid-Afrika

Hierdie **lys van  myne in Suid-Afrika** omvat werkende, geslote en toekomstige myne in die land en is gerangskik volgens die primêre uitvoermineraal. Vir praktiese doeleindes kan die lys ook klip-, marmer- en ander steengroewe insluit.

## Chroom 
## Goud 
## Diamante 
## Steenkool 
## Yster 
## Mangaan 
## Uraan 
## Vanadium 
## Verwysings
Dutoitspan

**Dutoitspan** verwys na een van die vroegste diamantmynkampe by Kimberley, Suid-Afrika. Dit was na Beaconsfield hernoem, wat bestaan het as 'n afsonderlike deel van Kimberley self tot Kimberley en Beaconsfield in 1912 as die Stad van Kimberley geamalgameer is. 

'n Vroeë kaart getrek deur George Paton net voor die ontdekking van diamante noem 'Teuzpan", wat, wanneer uitgespreek in die duitse manier, klink soos die manier waarop plaaslike nederlands/Afrikaans-sprekende boere (Du) Toit se Pan sou uitspreek. 

Die naam verwys ook na een van die groot myne in Kimberley, die Dutoitspan myn. Dit geld ook vir die hoofpad wat suidwaarts strek vanaf die sentrale sakegebied van Kimberley, na Beaconsfield.

## Verwysings
Oegoconia annae

***Oegoconia annae*** is 'n mot van die Autostichidae familie. Dit is gevind op Sardinië. 

Die lengte van die voorvlerke is 11-14&#x20;mm. Die voorvlerke is swarterig-bruin met wit merke. Die agtervlerke is helder grys-bruin.

## Etimologie 
Die spesie is vernoem na die vrou van die skrywer. 

## Verwysings
Alessandro Volta

duimnael|200x200px|Alessandro Volta
**Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta** (*Italiaans*: [alesˈsandro ˈvɔlta];  * 18 Februarie 1745 – † 5 Maart 1827) was 'n Italiaanse fisikus, chemikus, en 'n pionier in die veld van elektrisiteit.

Hierdie groot fisikus, wat in 1745 in Como in Italië gebore is, was 'n belangrike ontdekker en uitvinder. Sy belangrikste eksperiment was in verband met elektrisiteit, en sy uitvinding van die galvaniese battery (die volta-suil) was van onskatbare waarde vir die ontwikkeling van die tegnologie en die natuurwetenskap in die 19de en 20ste eeu.

**Volta** is in 1827 oorlede, maar sy naam leef voort in die woord *volt*, die maateenheid vir elektromotoriese krag wat op elke elektriese toestel, van die gewone gloeilamp tot by die outomatiese wasmasjien, verskyn. 
duimnael|180x180px|Luigi Galvani, sy mededinger om roem

## Verwysings 
## Sien ook 
* Luigi Galvani 

## Bronnelys 
* *Kennis*,  vol 12, 1980, bl. 2342-2344,
2018 Bahreinse Grand Prix

80px|linksregs|120px

Die **2018 Formule Een Bahreinse Grand Prix** is op 8 April 2018 op die Bahrein Internasionale Renbaan in Bahrein gehou. Dit was die tweede wedren van die kampioenskapseisoen wees.

## Bande beskikbaar gestel 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne by Bahrein verskaf:

## Vrye oefening 
### Uitslag 
## Kwalifisering 
Na afloop van kwalifisering ontvang Lewis Hamilton 'n straf van vyf wegspringplekke omdat hy sy ratkas moes omruil. Hy spring nou in die 9de plek weg.

## Wedren 
### Renuitslag 
## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
Maas (suiwelproduk)

**Maas** (**amasie**) is ‘n tradisionele gereg in die Nguni-kultuur. Dit word gemaak van dikmelk en sorghum (Sorghum bicolor) of mielies. Hierdie mengsel is met doppies en al gekook waarna die doppies met ‘n ronde klip op ‘n ander klip fyngestamp is. Teenswoordig word die woord maas soms slegs as sinoniem vir die tradisionele dikmelk (wat lyk op maaskaas) gebruik. Die dikmelk word gemaak deur beesmelk in ‘n kalbas te laat gis. Die verdikte melk is dan die maas wat dan soms so skoon gedrink word of met pap. Maas is teenswoordig in winkels te koop.

Die Nguni-volkere glo dat maas so ‘n besondere voedsel is dat dit ‘n mens sterk en gesond maak. Vars beesmelk word selde in hierdie kultuur gebruik, omdat mense dikwels laktose-onverdraagsaam is. In die Nguni-samelewing gebruik niemand dikmelk in die stat van persone wat nie aan hom verwant is nie. Wanneer mense op een of ander tyd as onrein beskou word, soos gedurende maandstonde, na ‘n bevalling of ‘n begrafnis, mag hulle nie dikmelk gebruik nie.

Maas het gelei tot die uitbraak van listeriose.

## Bibliografie 
*Bruwer, J.P.: Die Bantoe van Suid-Afrika. Johannesburg: Afrikaanse Pers-boekhandel, 1963.
*Theunissen, M.W.: Na die land van Dingaan. Stellenbosch: C.S.V.-boekhandel, 1950.