open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Akira Kurosawa

**Akira Kurosawa** (Japannees: 黒澤 明, 23 Maart 1910&nbsp;– 6 September 1998) was ’n Japannese rolprentregisseur,  en . Hy word beskou as een van die belangrikste en invloedrykste rolprentmakers in die geskiedenis van die rolprentwese; hy het 30 rolprente geregisseer in sy loopbaan van 57 jaar.

## Loopbaan 
Kurosawa het in 1936 in die rolprentbedryf betrokke geraak ná ’n kort loopbaan as skilder. Nadat hy jare lank as mede-regisseur en draaiboekskrywer gewerk het, het hy sy debuut as regisseur in 1943 tydens die Tweede Wêreldoorlog gemaak met die gewilde aksieprent *Sanshiro Sugata* (ook bekend as *Judo Saga*). Ná die oorlog het *Drunken Angel* (1948) hom ’n gerekende regisseur in Japan gemaak. Een van die hoofspelers was die toe onbekende akteur Toshiro Mifune. Die twee mans het later nog 15 prente saam gemaak. Sy vrou, Yōko Yaguchi, het ook in een van sy prente gespeel.

*Rashomon*, waarvan die première in Augustus 1950 in Tokio was, weer met Mifune in, het op 10 September 1951 in ’n verrassende wending die Goue Leeu op die Venesiese Rolprentfees gewen en is daarna in Europa en Noord-Amerika uitgereik. Die sukses van die prent het gemaak dat die Weste vir die eerste keer kennis geneem het van Japannese rolprente, en dit het weer gelei tot die erkenning van ander Japannese rolprentmakers. Regdeur die 1950's en vroeë 1960's het Kurosawa sowat een prent per jaar geregisseer, onder meer ’n paar wat goed ontvang is soos *Ikiru* (1952), *Seven Samurai* (1954) en *Yojimbo* (1961). Ná die middel 1960's het hy baie minder produktief geraak, maar sy latere werk het sy laaste twee epiese prente ingesluit: *Kagemusha* (1980) en *Ran* (1985). Hy het nog pryse gewen, onder meer die Palme d'Or vir *Kagemusha* – meer dikwels oorsee as in Japan.

In 1990 het hy die Oscar ontvang vir sy lewensbydrae tot die rolprentbedryf.

Hy is ná sy dood deur die tydskrif *AsianWeek* en CNN aangewys as "Asiër van die Eeu" in die kategorie Kuns, Letterkunde en Kultuur. Hy is genoem "een van die (vyf) mense wat in die afgelope 100 jaar die meeste bygedra het tot die verbetering van Asië".

## Filmografie 
Van Kurosawa se werk sluit in:

### As regisseur 
### As vervaardiger 
Vir die volgende prente wat Kurosawa geregisseer het, het hy ook krediet as vervaardiger ontvang:
* *Stray Dog* (assistent-vervaardiger)
* *Throne of Blood* (mede-vervaardiger)
* *The Lower Depths* (vervaardiger)
* *The Hidden Fortress* (mede-vervaardiger)
* *The Bad Sleep Well* (mede-vervaardiger)
* *Yojimbo* (mede-vervaardiger)
* *Sanjuro* (mede-vervaardiger)
* *High and Low* (mede-vervaardiger)
* *Red Beard* (mede-vervaardiger)
* *Dodesukaden* (uitvoerende vervaardiger en vervaardiger)
* *Kagemusha* (vervaardiger)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sir Seewoosagur Ramgoolam botaniese tuin

duimnael|250px|regs|Reuse waterlelies by die SSR-botaniese tuin
duimnael|250px|regs|Dam in die SSR-botaniese tuin

Die **Sir Seewoosagur Ramgoolam-botaniese tuin** (soms verkort tot die SSR Botaniese tuin), algemeen bekend as die Pamplemousses-botaniese tuin, is 'n gewilde toeriste-aantreklikheid in Pamplemousses, naby Port Louis, Mauritius. Dit is die oudste botaniese tuin in die Suidelike Halfrond en is bekend vir sy lang dam met die reuse waterlelies (*Victoria amazonica*). Die tuin is gebou deur Pierre Poivre (1719–1786) in 1770 en dek 'n gebied van sowat 37 hektaar.

Die tuin, wat 'n lang ruk die derde plek beklee het tussen al die tuine wat oor die wêreld bewonder kan word, het al bekend gestaan as "Jardin de Mon Plaisir", "Jardin des Plantes", "Le Jardin National de l’Ile de France", "Jardin Royal", "Jardin Botanique des Pamplemousses", en tydens die Britse kolonialisme, die "Royal Botanical Gardens of Pamplemousses". Op 17 September 1988 is die tuin formeel genoem as "Sir Seewoosagur Ramgoolam Botaniese tuin", na die eerste Eerste minister van Mauritius, soos ook die kleiner SSR Botaniese Tuin van Curepipe.

Benewens sy reuse waterlelies, beskik die tuin ook oor speserye, ebonies, suikerriet en 85 variëteite van palms van Sentraal-Amerika, Asië, Afrika en die eilande in die Indiese Oseaan. Baie bome is deur wêreldleiers en koninklikes, soos Prinses Margaret, Indira Gandhi, François Mitterrand en Robert Mugabe geplant.

## Eksterne skakels 
* 
* Amptelike webtuiste 

duimnael|senter|600px|Reuse waterlelies by die SSR-botaniese tuin.
Kenya Airways

**Kenia Airways** (IATA: **KQ**, ICAO: **KQA**, Roepsein: **KENYA**) is die vlagdraer-lugredery van Kenia. Die maatskappy is in 1977 gestig ná die ontbinding van *East African Airways*. Die redery se hoofkantoor is in Embakasi, Nairobi geleë, met sy spilpunt by Jomo Kenyatta Internasionale Lughawe.

Die lugredery was 'n volfiliaal van die regering van Kenia tot in April 1995, waarna dit in 1996 geprivatiseer is, die eerste Afrika-vlagdraer om dit suksesvol te doen. Kenia Airways is tans 'n openbare-private-vennootskap. Die grootste aandeelhouers is die regering van Kenia (29,8%) en KLM, wat 'n 26,73%-belang in die maatskappy hou. Die res van die aandele word deur private eienaars gehou; die aandele word op die Nairobi Effektebeurs, die Dar-es-Salaam Effektebeurs en die Ugandese Sekuriteitebeurs verhandel.

Kenia Airways word as een van die voorste Sub-Sahara-operateurs beskou. In Januarie 2013 beklee die redery die vierde posisie onder die top tien in Afrika volgens sitplekbesetting, na die Suid-Afrikaanse Lugdiens, Ethiopian Airlines en EgyptAir.  Die lugredery is 'n volle lid van "SkyTeam" sedert Junie 2010, en is ook 'n lid van die Afrika-lugrederyvereniging sedert 1977. Die maatskappy het 4&nbsp;006 werknemers in Junie 2013 gehad.

Op 23 November 2021 word 'n Strategiese Vennootskapsraamwerk (SPF) onderteken tydens 'n seremonie wat deur Suid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa en Keniaanse president Uhuru Kenyatta bygewoon is. Kenya Airways en South African Airways sal nou saamwerk om "passasiersverkeer, vraggeleenthede en handel in die algemeen te verhoog deur die sterkpunte van Suid-Afrika, Kenia en Afrika te benut", verduidelik 'n kommunikee.

## Verwysings
Kleiner sopvinhaai

Die **Kleiner sopvinhaai** (*Hypogaleus hyugaensis*) kom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf Kenia tot by KwaZulu-Natal voor. Die haai lyk baie soos die vaalhaai en word tot 1.3m lank. Hulle leef in water wat 40 – 230 m diep is.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Hypogaleus-hyugaensis.html
Fidesz

**Fidesz - Hongaarse burgerlike-alliansie** (Hongaars: **Fidesz – Magyar Polgári Szövetség**, uitgespreek [ˈfidɛs]) is 'n sentrum-regse politieke party in Hongarye. Die party is in 1988 gestig,  onder leiding van Viktor Orbán. 

Dit is gestig onder die naam *Alliansie van Jong Demokrate* as 'n liberale aktivistiese beweging wat die regerende Marxisties-Leninistiese regering teëgestaan ​​het. Dit is in 1990 as 'n politieke party geregistreer. Dit het die Nasionale Vergadering betree na die 1990 parlementêre verkiesing, hoewel dit twee setels verloor het ná die 1994-verkiesing. Na die verkiesing het dit liberaal-konserwatisme aangeneem wat veroorsaak het dat liberale lede dit verlaat en by die *Alliansie van Vrye Demokrate* aangesluit het. Die party het toe probeer om 'n verbintenis met ander konserwatiewes te vorm, en na die 1998-verkiesing het dit suksesvol 'n sentrum-regse regering gevorm. Dit het nasionalisme in die vroeë 2000's aangeneem, maar die gewildheid daarvan het effens afgeneem weens korrupsieskandale. Dit het tussen 2002 en 2010 as die opposisie gedien, en in 2006 het dit 'n koalisie met die *Christen-Demokratiese Volksparty* gevorm.

Die *Őszöd-toespraak* wat deur massabetogings gevolg is, het sy gewildheid herstel, wat daartoe gelei het dat Fidesz 'n supermeerderheid in die 2010-verkiesing behaal het. Nadat die party Hongarye weer begin regeer het, het dit nasionaal-konserwatiewe beleide aangeneem en verder na regs verskuif. Dit het ook meer krities oor die Europese Unie geword, wat daartoe gelei het dat die party as euroskepties beskryf is. In 2011 is die nuwe Hongaarse grondwet in die parlement aanvaar en in 2012 het dit in werking getree, hoewel dit onderhewig was aan kontroversies as gevolg van die konsolidasie van mag. Sy meerderheid setels het ná die 2014-verkiesing oorgebly, en na aanleiding van die eskalasie van die migrantekrisis, het Fidesz regse populistiese en anti-immigrant retoriek begin gebruik. Sedert sy ontstaan ​​het sy politieke posisie drasties verander, en Fidesz is nou as 'n regse of verregse party geposisioneer. Politieke wetenskaplikes het die party se bestuur as onliberaal of outoritêr beskryf, met Orbán wat die regeringsmodel as "Christelike onliberale demokrasie" beskryf.

Na die 2022 Hongaarse parlementêre verkiesing het dit tans 'n meerderheid in die Nasionale Vergadering met 135 setels. Dit ondersteun ook die presidentskap sedert 2010, en geniet meerderhede in al 19 provinsiale wetgewers, terwyl dit in opposisie in die *Algemene Vergadering van Boedapest* is.

## Verwysings
Ultramaryn

**Ultramaryn** is 'n diep blou kleur en 'n pigment wat oorspronklik gemaak is deur lasuursteen  te verpoeier. Nadat gevind is dat dit te duur raak, is begin om dit sinteties te vervaardig.

duimnael|220px|Sintetiese ultramaryn pigment
## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **ultramaryn** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Teenpous Alexander V

**Alexander V** gebore **Petros Philargos**  ook **Petrus van Candia** of **Petrus Philargos** genoem (Candia = Kreta) was 'n teenpous tydens die Westerse Skisma met sy setel in Pisa. Hy was 'n teenpous van Pous Gregorius XII van 1409 tot aan sy dood in 1410.

## Biografie 
**Alexander** was Grieks van afkoms, gebore op Kreta.  Hy was 'n Franciskaner monnik en het gestudeer aan die universiteite van Oxford en Cambridge. Hy is aangestel as kardinaal deur Pous Innocentius VII op 12 Junie 1407 en was aartsbiskop van Milaan.
Die konsilie van Pisa in 1409 het probeer om die Westerse Skisma te beëindig deur beide Pous Gregorius XII en Teenpous Benedictus XIII af te set en Alexander as nuwe pous te kies. Dit het nie gewerk nie en nou was daar drie pouse, een in Rome een in Avignon en een in Pisa.  Alexander het die steun gehad van die grootste deel van die Christelike wêreld naamlik die kerke in Frankryk, Engeland, Boheme en 'n groot deel van Duitsland. In 1410 het hy aartsbiskop Zbynek van Praag opdrag gegee om die werke van die hervormer Wycliffe te verbrand.
Na 'n pontifikaat van slegs tien maande sterf Alexander onverwags op 3 Mei 1410. Hy word begrawe in die Franciskus kerk in Bologna en opgevolg deur Teenpous Johannes XXIII.
Hoewel Alexander deur die Roomse Kerk as 'n teenpous beskou word, is daar nie 'n wettig pous met die naam Alexander V nie.  Die volgende Alexander is die wettige pous Pous Alexander VI.

## Verwysings
Elektriese blou

**Elektriese blou** is 'n kleur naby aan siaan. Dit is 'n voorstelling van die kleur van weerlig, 'n elektriese vonk, en argontekens; dit is vernoem na die gloei wat geïoniseerde lug gedurende elektriese ontladings produseer.

Die eerste opgetekende gebruik van *elektriese blou* as 'n kleur se naam in Engels was in 1884. Die kleur elektriese blou was in die mode in die 1890's.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **elektriese blou** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Akwa (kleur)

:*Moet nie met die kleur akwamaryn verwar word nie.*

**Akwa** poog om die kleur van kraanwater voor te stel. Dit is 'n groenerige blou kleur en 'n variant van die kleur siaan.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **akwa** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Ligblou

**Ligblou** is 'n ligte blou kleur, die oorspronklike kleur van die Noord-Transvaalse Rugbyunie (tans die Blou Bulle).

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **ligblou** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Donkerblou

**Donkerblou** is 'n kleur, die tweede diepste skakering van blou na middernagblou.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **donkerblou** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Kobalt (kleur)

**Kobalt** is 'n diep kleur, 'n donker skakering van blou.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **kobalt** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Denim (kleur)

**Denimblou** is 'n kleur, 'n indigoskakering van blou.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **denimblou** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Donker energie

**Donker energie** is denkbeeldige energie wat as knoeifaktor gebruik word om die versnellende uitbreiding van die heelal te verklaar.

Wat vandag waargeneem word is dat die heelal uitmekaar beweeg (alle hemelliggame beweeg weg van mekaar). Daar word daarna verwys as die “uitbreiding van die heelal”, of in Engels “expansion of the universe”. Daar word geglo dat hierdie uitbreiding ’n gevolg is van die Oerknal toe die heelal na bewering vanuit ’n enkele punt ontplof het ongeveer 15 miljard jaar gelede (niemand weet waar die energie vir die oerknalontploffing vandaan gekom het nie). Omdat alle materie massa besit en daarom gravitasie tot gevolg het, behoort die heelal na die oerknal stadiger uit mekaar te beweeg (vaartvermindering of “deceleration” in Engels) tot op ’n punt waar alle hemelliggame tot stilstand sal kom en dan behoort alles weer nader aan mekaar te beweeg agv die gravitasie van materie. Dit sal op die ou end tot gevolg hê dat al die hemelliggame in die heelal oor miljarde jare van nou af weer by een punt bymekaar sal kom.

As deel van die Supernova Kosmologie Projek is 42 tipe Ia supernovas in 1998 waargeneem om hierdie vaartvermindering te bepaal (LW, hulle wou nie bepaal óf daar wel ’n vaartvermindering is nie, maar bloot wát die vaartvermindering is). Daar is egter gevind dat die spoed waarmee die heelal uitbrei nie verminder nie, maar dat dit versnel. Hierdie bevinding het as ’n groot verrassing gekom en is heeltemal teenstrydig met die teorie. ’n Mededingende groep, die High-Z Supernova Soekspan, het van soortgelyke waarnemings van 14 ander supernovae berig. (Die z-simbool staan vir rooiskuif.) Meer onlangse opnames toon dat die teenstrydigheid voortduur.

Soos met donker materie, moes daar van ’n knoeifaktor gebruik gemaak word om hierdie verskynsel (dat materie in die heelal weg van mekaar beweeg en versnel in plaas van om ’n vaartvermindering te ondergaan) te verklaar.

## Sien ook 
*Donker materie
*Donker vloeistof

## Eksterne skakels 
*
Alice-blou

**Alice-blou** is 'n kleur, 'n baie ligte skakering van asuur, die gunstelingkleur van Alice Roosevelt Longworth, dogter van die eertydse Amerikaanse President, Theodore Roosevelt. Dit het destyds 'n modesensasie ontketen in die Verenigde State.

Weens die baie min ink (kleurstof) wat volgens die CMYK-formule vir drukwerk van dié kleur benodig word, is dit uiters moeilik om dit  suksesvol af te beeld in vierkleurdrukwerk.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **Alice-blou** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Blougroen

**Blougroen** is die  kleur in die middel tussen blou en groen op die outydse RGB (rooi-geel-blou)-kleurwiel.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **blougroen** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Koringblomblou

**Koringblomblou** is die kleur wat die koringblom voorstel. Dit is 'n middelblou kleur.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **koringblomblou** soos volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Mastaba

duimnael|’n Voorbeeld van ’n mastaba.
’n **Mastaba** (of ***pr-djt***; "huis vir ewig" of "ewige huis") is ’n soort reghoekvorige, antieke Egiptiese graftombe waarin baie vername mense uit die antieke tyd begrawe is. Mastabas is van modderstene (van die Nyl) of klippe gebou. Later is farao's in piramides begrawe, hoewel nie-koninklikes vir nog duisend jaar mastabas gebruik het.
Hiram Bingham III

**Hiram Bingham III** (Honolulu, 19 November 1875 - Washington D.C., 6 Junie 1956) was 'n Amerikaanse argeoloog en ontdekkingsreisiger wat Machu Picchu herontdek het. Later in sy lewe was hy 'n goewerneur en senator.

Bingham was 'n professor in geskiedenis by die Yale-universiteit. In 1911 onderneem hy 'n ontdekkingsreis na die Peruviaanse Andes. Op 24 Julie van dieselfde jaar ontdek hy die Machu Picchu-ruïnes. In die daaropvolgende vyf jaar het hy duisende artifakte, soos keramiek, beendere en kunswerke na Yale geneem. Argeoloë glo dat Machu Picchu deur die Inka-keiser Pachacutec as 'n seremoniële sentrum en sterrewag gebou is. Die Inka-sitadel, geleë op 'n berg wat 2&nbsp;440 m hoog is, is oorspronklik in die 1500's gebou.

Later word hy namens die republikeinse party goewerneur van die Amerikaanse staat Connecticut. Hy lê egter die amp na enkele dae neer om 'n lid van die Amerikaanse Senaat te word.

Bingham se persoonlikheid en lewe is as personage vir Indiana Jones en die gelyknamig rolprente gebruik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
James Leonard Brierley Smith

**James Leonard Brierley Smith** (26 Oktober 1897 – 7 Januarie 1968), meer bekend **J.L.B. Smith**, was 'n Suid-Afrikaanse igtioloog, organiese skeikundige en professor. Hy het bekend geword toe hy die selakant geïdentifiseer het. Daar is vroeër geglo dat die Selakant reeds uitgesterf het. Hy het verskeie publikasies die lig laat sien waarvan  die bekendste is.

## Biografie 
Smith verwerf 'n meesters in chemie aan die Universiteit Stellenbosch en 'n doktoraal in filosofie aan die Universiteit van Cambridge. Met sy terugkeer na Suid-Afrika doseer hy aan die Rhodes-universiteit in Grahamstad in die Oos-Kaap.

Sy belangstelling in igtiologie ontstaan tydens ‘n strandvakansie, waar hy as gevolg van swak gesondheid ontspan het.

duimnael|links|280px|Latimer met die selakant wat sy ontdek het.
In 1938 hoor Smith dat Marjorie Courtenay-Latimer ‘n selakant gevind het. Hy ondersoek die vis in Februarie 1939, waarna hy dit identifiseer. Die vis is na die ontdekker daarvan vernoem, *Latimeria*.

Smith het saam met sy vrou aan die boek *Sea Fishes of South Africa* (1949) gewerk, waarna verskeie ander titels tot in 1968 verskyn het.

In 1968 pleeg Smith na 'n lang tydperk van siekte selfmoord deur sianied te neem. Sy vrou het later die JLB Smith Instituut vir Igtiologie in Grahamstad gestig.

## Boeke 
* *Sea Fishes of South Africa* (met Margaret M. Smith, wat ook meeste illustrasie geteken het), Central News Agency Ltd, 1949
* *Old Fourlegs - The Story of the Coelacanth*, Longmans & Green, 1956
* *The fishes of the Seychelles* (met Margaret M. Smith), Rhodes Universiteit, 1963
* *Fishes of the Tsitsikama Coastal National Park* (met Margaret M. Smith), National Board of Trustees, 1966
* High Tid*e, Books of Africa, 1968
* *Our Fishes'' (met Margaret M. Smith), Voortrekkerpers, 1968

## Eksterne skakels 
* Korrespondensie tussen Smith en Courenay-Latimer
* Kort biografie (met foto's)
* Instituut vir Igtiologie
Roos (kleur)

duimnael|regs|180px|'n Roosblom

Die kleur **roos** is 'n ligrooi pigment, vernoem na die algemene kleur van roosblomme. 

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **roos** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Kardinaalrooi

duimnael|regs|175px|Kardinaal Théodore Adrien Sarr van Senegal.
Die kleur **kardinaalrooi** is 'n helderrooi met 'n effense oranje skynsel.

Kardinaal is 'n aanskoulike rooi, wat sy naam kan kry van die togas wat deur Katolieke kardinale gedra word (alhoewel die kleur wat deur kardinale gedra word eintlik skarlaken is).

Die eerste opgetekende gebruik van kardinaal as 'n kleur se naam in Engels was in die jaar 1698.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **kardinaal** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Venesiese rooi

[duimnael|Die *Penny Venetian Red*, 'n [Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Britse posseël ter waarde van 1p in Venesiese rooi wat tussen 1880 en 1881 uitgereik is]]
**Venesiese rooi** is 'n ligte en warm, effens onversadigde rooi kleurpigment met 'n effens donkerder skynsel as skarlaken wat uit hematiet - byna suiwer ysteroksied (Fe2O3) ontgin word. Moderne variante word dikwels van sintetiese rooi ysteroksied verkry.

Die eerste opgetekende gebruik van Venesiese rooi as 'n kleur se naam in Engels was in die jaar 1753. Venesiese rooi is as rooi aardkleur dikwels in Italiaanse Renaissance-skilderye gebruik. 'n Alternatiewe benaming was *sinopia*, afgelei van die Noord-Turkse seehawe Sirop van waar hoëgehalte-kleurpigmente uitgevoer is. Dit was die belangrikste bestanddeel in 'n pigment wat as *cinabrese* bekend gestaan het en deur die 15de eeuse Italiaanse skilder en skrywer Cennino Cennini in sy handboek oor skilderkuns (''Il Libro dell'Arte'') beskryf is.

Cennini het aanbeveel om Venesiese rooi in die verhouding 2:1 met kalkwit te meng om die natuurlike velkleur van gesigte, hande en naakportrette te skilder.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **Venesiese rooi** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure

## Verwysings
Terracotta (kleur)

Die kleur **terracotta** is 'n aardse skakering van bruin, gewoonlik gebruik in bouwerk en landskapverfwerk.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **terracotta** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Boergondies (kleur)

:*Hierdie artikel handel oor die kleur wat herinner aan die wyn van Boergondië. Vir die gewes in *Frankryk* sien *Boergondië*.*

**Boergondies** is 'n diep wynrooi kleur wat verwys na Boergondiese wyn.
[duimnael|regs|180px|Twee bottels puik Boergondiese [rooiwyn van Gevrey-Chambertin, oorsprong Côtes de Nuits.]]

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **boergondies** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Chafra

**Chafra** (ook **Chefren**, Engels: *Khafra*) was ’n Egiptiese farao van die 4de Dinastie tydens ’n tydperk wat bekend is as die Ou Ryk. Hy was die seun van Choefoe en die opvolger van Djedefre.

Volgens die antieke historikus Manetho is Chafra deur Bicheris opgevolg, maar argeologiese getuienis dui daarop dat Menkaoere eerder sy opvolger was. Chafra het die tweede grootste piramide van Giza laat bou. Sommige Egiptoloë beskou hom ook as die oprigter van die Groot Sfinks van Giza, maar dit word betwis. Daar is nie veel oor Chafra bekend nie, behalwe die historiese verslae van Herodotus, wat hom beskryf as ’n wrede ketter wat Egiptiese tempels gesluit gehou het nadat Choefoe die ingange laat verseël het.

## Familie 
[duimnael|links|140px|Die [cartouchenaam '''Cha'afre'* in die Abydos-lys.]]
Chafra was die seun van farao Choefoe en die broer en opvolger van Djedefre.  Hy kan dalk ook die seun van koningin Henoetsen wees.

Chafra het verskeie vroue en minstens 12 seuns en drie of vier dogters gehad.
* Meresanch III was ’n niggie van Chafra en die ma van sy seuns Nebemachet, Doeaenre, Nioeserre en Chentetka en sy dogter Sjepsetkaoe.
* Chamerernebty I was die ma van Menkaoere en sy hoofkoningin, Chamerernebty II.
* Hekenoehedjet was die ma van Sechemkare.
* Persenet kon ’n vrou van Chafra gewees het volgens die ligging van haar grafkelder. Sy was die ma van Nikaoere.

Ander kinders se name is ook bekend, maar nie wie hul ma was nie. Nog seuns sluit in Anchmare, Achre, Ioenmin I en Ioenre. Nog twee dogters is Rechetre en Hemetre.

## Piramidekompleks 
duimnael|260px|Die Piramide van Chafra en die Groot Sfinks.
Chafra het die tweede grootste piramide by Giza laat bou. Die Egiptiese naam daarvan was *Wer(en)-Chafra'' ("Chafra is groot").

Daar is ook 'n bykomende piramide, GII a, maar dit is nie duidelik wie daar begrawe is nie. Vroeër was daar ’n tempel nader aan die Nyl en een reg by die piramide.

Sommige geleerdes glo die Sfinks dateer uit die tyd van Chafra. Dié teorie word onderskryf deur die Sfinks se ligging naby Chafra se piramide, asook ’n ooreenkoms met gesigstrekke van sy standbeelde. Dit kon gebou gewees het as ’n beskermer van Chafra se piramide en as ’n simbool van koninklike mag.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Meer oor Chafra
* Feite en foto's by *Talking Pyramids*
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Djedefre

**Djedefre** (ook **Djedefra** en **Radjedef**) was ’n Egiptiese farao van die 4de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Hy is ook bekend onder sy Hellenistiese naam **Ratoises** (deur Manetho). Djedefre was die seun en opvolger van Choefoe, die bouer van die Groot Piramide van Giza; dit is nie seker wie sy ma was nie. Hy het die koninklike titel *Sa-Rê* (“Seun van Ra”) ingevoer en was die eerste farao wat sy cartouchenaam verbind het met dié songod.

## Familie 
Djedefre is met sy halfsuster Hetepheres II getroud. Hy het ook ’n ander vrou, Chentetka, gehad by wie hy minstens drie seuns, Setka, Baka en Hernet, en ’n dogter, Neferhetepes, gehad het. Dié kinders word genoem op standbeeldfragmente wat in die geruïneerde tempel naby sy piramide by Aboe Rawasj gevind is. Verskeie standbeeldfragmente van Chentetka is ook in die tempel gevind. Ná onlangse uitgrawings deur ’n Franse span onder Michel Valloggia is die name van nog ’n moontlike seun en dogter, Nikaoedjedefre en Hetepheres, by dié van die ander kinders gevoeg.

Aboe Rawasj is hoër geleë as die res van Giza en die Piramide van Djedefre lyk dus hoër as die ander, maar is nie. Sommige historici glo die piramide is eintlike nie eens ’n piramide nie, maar ’n "sontempel". Die argeoloog Vassil Dobrev het selfs beweer dit is nie eens Djedefre s’n nie.

duimnael|’n Standbeeld van Setka met inskripsies van sy naam en titels (Louvre).
Djedefre was met sy broer Kawab se weduwee, Hetepheres II, getroud. Sy was hul albei se suster en het ná Djedefre se dood moontlik met ’n derde broer, Chafra, getrou. Bekende kinders van Djedefre is:
* Hornit, bekend uit ’n standbeeld van hom en sy vrou.
* Baka, bekend uit ’n standbeeld in Djedefre se tempel saam met sy vrou, Hetepheres.
* Setka, bekend uit ’n standbeeld in sy pa se piramidekompleks.
* Neferhetepes, bekend uit ’n standbeeldfragment van Aboe Rawasj. Die rede vir dié jaartal word betwis en sommige Egiptoloë vermoed dit verwys na Choenoe.

## Piramidekompleks 
duimnael|260px|Die verwoeste Piramide van Djedefre by Aboe Rawasj.
Djedefre het die noordwaartse uitbreiding van die piramides voortgesit deur sy nou verwoeste piramide by Aboe Rawasj, sowat 8&nbsp;km noord van Giza, te bou. Dit is in die heel noordelike deel van die dodeakker by Memphis.

Sommige geleerdes glo die sfinks van sy vrou Hetepheres II is die eerste een wat gebou is. Dit het deel gevorm van Djedefre se piramidekompleks. In 2004 het die Franse Egiptoloog Vassil Dobrev gesê hy het getuienis gevind wat daarop dui dat Djedefre verantwoordelik was vir die bou van die Groot Sfinks van Giza, wat soos sy pa lyk.

Hoewel Egiptoloë aanvanklik gedink het sy piramide was nog nie voltooi toe hy dood is nie, het meer onlangse uitgrawings daarop gedui dat dit wel voltooi was. Dit lyk of die kompleks in later eeue erg geplunder is, terwyl die farao se standbeelde so laat as die 2de eeu n.C. verwoes kon gewees het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die raaisel van die Sfinks
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Reagens

In 'n chemiese reaksie is die **reagense** gewoonlik die stowwe wat regeer om die produkte te vorm. Byvoorbeeld, in die verbranding van metaan met suurstof:

:CH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O + Energie

is CH4 en O2 die reagense en CO2 en H2O die produkte.

Die woord word ook in 'n spesifieke sin gebruik van 'n mengsel van stowwe wat die vermoë besit om met 'n substraat 'n bepaalde reaksie te vertoon. Byvoorbeeld koningswater is 'n mengsel wat vermag metale soos goud op te los wat anders nie sal oplos nie. Daar is ook reagense om die teenwoordigheid van 'n bepaalde komponent in die substraat aan te toon.  Omrede daar groot ontwikkeling van analitiese tegnieke plaasgevind het, word party van hul vandag minder gebruik. Van die reagense het name wat verwys na hul ontdekker, soos *Benedict se reagens*.

## Reagense 
*koningswater
*piranha-oplossing
*Benedict se reagens
*Lucas se reagens
*Tollens se reagens
Louise Brown

**Louise Joy Brown** (1978 - ) was die eerste "proefbuisbaba" in die geskiedenis.

Louise Brown is die oudste kind van John en Lesley Brown. Na nege jaar se probeer ondergaan hulle die eerste IVF-behandeling (invitro-bevrugting). Die behandeling is deur Patrick Steptoe en Robert Edwards uitgevoer. Dit was suksesvol en Louise is op 25 Julie 1978 deur middel van 'n keisersnee gebore. Sy het met geboorte 2,6 kg geweeg.

Alle bewyse dui daarop dat die IVF-metode, wat intussen deur miljoene mense gebruik is, tot gesonde en vrugbare kinders lei. Brown het geen gebrek of enige ernstige siektes nie. Haar suster Natalie, wat 4 jaar jonger en ook 'n proefbuisbaba is, is ook gesond.

Brown werk by die poskantoor in Bristol en is sedertdien getroud. Op 10 Julie 2006 kom dit aan die lig dat sy op natuurlike wyse swanger geword het. Haar seun, Cameron, is op 21 Desember 2006 gebore. Sy was egter nie die eerste proefbuisbaba wat self 'n kind gekry het nie. Die eer het haar suster reeds in 1999 toegeval.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Louise Brown se profiel, BBC, 24 Julie 2003
Manetho

**Manetho** (of **Manethon**; Grieks: Μανέθων, *Manethōn* of Μανέθως, *Manethōs*) was ’n historikus en priester van Antieke Egipte wat tydens die Ptolemeïese Tydperk omstreeks die 3de eeu v.C. geleef het.

Hy het die *Aegyptiaca* ("Geskiedenis van Egipte") geskryf. Sy werk is van groot belang vir Egiptoloë en word dikwels as verwysing gebruik om die chronologiese volgorde vas te stel van die farao's se regeringstye. Die vroegste en enigste verwysing na Manetho se *Aegyptiaca* wat behoue gebly het, is die Joodse historikus Josephus in sy werk *Teen Apion*.

## Lewe en werk 
Manetho was waarskynlik ’n priester van die songod, Ra, by Heliopolis en ook ’n kenner van die kultus van Sarapis (’n afleiding van Osiris en Apis).

Die *Aegyptiaca* was waarskynlik sy grootste en beslis sy belangrikste werk. Dit is in drie volumes verdeel en chronologies gerangskik, en sy verdeling van die farao's in verskillende dinastieë was innoverend. Hy het nie die term in die moderne sin (na aanleiding van bloedlyne) gebruik nie, maar ’n nuwe dinastie begin telkens wanneer hy die een of ander onderbreking gevind het in geografie (die 4de Dinastie van Memphis; die 5de Dinastie van Elephantine) of genealogie. Hy het telkens na ’n farao verwys as "die seun van" die vorige farao om "kontinuïteit" aan te dui.

## Eksterne skakels 
* Manetho: *Geskiedenis van Egipte*, *Heilige Boek*, ens.
* Foto's van teks oor Manetho
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Menkaoere

**Menkaoere** (ook **Menkaoera**) was ’n Egiptiese farao van die 4de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Hy was ook bekend onder sy Hellenistiese name, **Mykerinos** (deur Herodotus) en **Mencheres** (deur Manetho). Volgens Manetho was hy die opvolger van koning Bicheris, maar argeologiese bewyse dui daarop dat hy meer waarskynlik vir Chafra opgevolg het. Menkaoere het beroemd geword vir sy piramide by Giza en sy pragtige standbeel-triades, wat hom wys saam met godinne en sy vrou, Chamerernebty.

## Familie 
Menkaoere was die seun van Chafra en die kleinseun van Choefoe (Cheops). ’n Klipmes wat in die tempel van Menkaoere gevind is, noem ’n koning se ma met die naam Chamerernebty I, wat daarop dui dat Chafra en hierdie vrou sy ouers was. Menkaoere het vermoedelik minstens twee vroue gehad:
* Koningin Chamerernebty II is die dogter van Chamerernebti I en die ma van ’n koning se seun, Choenre. Die ligging van Choenre se graf dui daarop dat hy ’n seun van Menkaoere was, en dit maak haar die vrou van Menkaoere .
* Koningin Rechetre is ’n dogter van Chafra en dus is Menkaoere haar mees waarskynlike man.
* Sechemre is bekend van ’n standbeeld en is waarskynlik Menkaoere se seun.
* ’n Dogter wat jonk dood is, word deur Herodotus genoem.
* Chentkaoes I was moontlik Menkaoere se dogter.

## Bewind 
Dit is onbekend presies hoe lank Menkaoere regeer het. Die antieke historikus Manetho meen dit was 63&nbsp;jaar, maar dit was waarskynlik nie so lank nie. Die Turynse Koningslys is beskadig op die plek waar die lengte van sy bewind aangedui is, maar dit eindig op ’n 8. Egiptoloë dink dit was 18 jaar, en dit word algemeen aanvaar as reg. Hy kon dalk ook 22 jaar regeer het.

In 2013 is ’n fragment van Menkaoere se sfinks by die ingang tot die paleis in Tel Hazor gevind.

## Piramidekompleks 
Die Piramide van Menkaoere by Giza is genoem *Netjer-er-Menkaoere* ("Menkaoere is goddelik"). Dit is die kleinste piramide van die drie by Giza en dit het drie satellietpiramides.

Die satellietpiramides word soms aangedui as G-IIIa (oos), G-IIIb (middel) en G-IIIc (wes). In die kapel wat met G-IIIa verbind word, is die standbeeld van ’n koningin ontdek. Dié piramides was dus dalk bedoel vir Menkaoere se vroue. Dit kan wees dat Chamerernebti II in een van hulle begrawe is.

Die valleitempel was ’n steengebou wat tydens die 5de of 6de Dinastie vergroot is. Uit dié tempel kom die beroemde standbeelde van Menkaoere met sy koningin en verskeie godinne. By die dodetempel is nog standbeelde en fragmente ontdek, onder meer ’n fragment van koningin Chamerernebty I se staf. Dit is nou in die Bostonse Museum van die Beeldende Kunste. Chamerernebti het die titel koningsmoeder op die fragment.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Menkaure and His Queen* deur dr. Christopher L.C.E. Witcombe.
* Foto's, video's en ander inligting oor die Piramide van Menkaoere by *Talking Pyramids*
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Skokpienk

**Skokpienk** of **skreeupienk** is 'n baie skerp pienk kleur.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **skokpienk** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Resiesrooi

[duimnael|links|'n [Alfa Romeo van 1938 wat in resiesrooi geklee is.]]
**Resiesrooi** (Italiaans: *Rosso corsa*) is die kleur van 'n vinnige renmotor, ook bekend as Ferrarirooi.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **resiesrooi** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Sjampanje (kleur)

links|duimnael|200px|Die kleur se naam kom van die sjampanjedrankie af.

**Sjampanje** is 'n kleur, 'n geel tintsel van wit, en kry sy naam van die ooreenkoms met die sjampanjedrankie.

In 1987 is die kleur "Sjampanje" ingesluit in die X11-kleurlys, wat na die uitvinding van die wêreldwye web in 1991, bekend staan ​​as die X11-kuberkleure.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **Sjampanje** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Eierdopwit

**Eierdopwit** is 'n kleur, 'n geelgrystintsel van wit, wat sy naam kry van die ooreenkoms met die kleur van wit hoendereiers. Die naam "eierdopwit" word gewoonlik slegs gebruik wanneer daar verwys word na muurverf. Dit is saam met af-wit (beige) een van die standaardbinnenshuise verfkleure wat gebruik word in baie wonings in die Verenigde State van Amerika en Europa, omrede dit 'n duursame afwerking bied wat nie maklik vlekke van sigaretrook en vingerafdrukke uitwys nie.

In 1987 is die kleur "eierdopwit" ingesluit in die X11-kleurlys, wat na die uitvinding van die wêreldwyeweb in 1991, bekend staan ​​as die X11-kuberkleure.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **eierdopwit** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Oeserkaf

**Oeserkaf** (ook **Oesercheres** of **Oeserkara**) was ’n Egiptiese farao en die stigter van die 5de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Hy was die farao wat die tradisie begin het om sontempels by Aboesir te laat bou. Sy naam beteken "sy siel (*ka*) is magtig". Hy het van 2494 tot 2487&nbsp;v.C. regeer Dit is onbekend wie sy pa was. Ander geleerdes glo sy ma was Chentkaoes I (of sy was sy vrou voor hy die troon bestyg het).

Nog ’n vrou van Oeserkaf was ’n vrou met dieselfde naam, Neferhetepes, wat die ma van Sahoere was. Oeserkaf kon ook die pa van Neferirkare Kakai by Chentkaoes I gewees het.

Sahoere, Oeserkaf se opvolger, was dus waarskynlik sy seun.

## Bewind 
Die presiese lengte van Oeserkaf se bewind is onbekend. Volgens die Turynse Koningslys is dit sewe jaar, terwyl dit blykbaar volgens Manetho 28 jaar was. Daar word egter geglo dit kon nie langer as 12 of 14 jaar gewees het nie.

### Bedrywighede 
Nikaankh, ’n amptenaar tydens Oeserkaf se bewind, het ’n koninklike verordening van Oeserkaf laat kopieer in sy mastaba. Daarvolgens het Oeserkaf verskeie koninklike gebiede geskenk vir die onderhoud van die kultus van Hathor. Hy het skynbaar ook begin om die tempel van El-Tod te laat bou, waar hy die oudste genoemde farao is.

Tydens Oeserkaf se bewind kon die handel tussen Egipte en sy Mediterreense buurstate ook hervat gewees het danksy ’n reeks vlootekspedisies wat in sy dodetempel uitgebeeld word.

## Monumente 
duimnael|260px|’n 3D-weergawe van Oeserkaf se sontempel.
Oeserkaf se mees innoverende monument is ongetwyfeld sy sontempel by Aboe Gorab. Deeglike uitgrawings is in 1954 deur Herbert Ricke gedoen. Die terrein van die tempel kon gekies gewees het vanweë die nabyheid daarvan aan Sacheboe, ’n kultussentrum van Ra. Die tempel het ’n gebied van 44&nbsp;×&nbsp;83&nbsp;m beslaan en is genoem ra:O48-O25*Nḫn Rˁ.w*, die Fort van Ra.

Daar word geglo die bou van die sontempel dui op ’n skuif van die koninklike kultus van die vroeë 4de Dinastie na dié van die songod, Ra. Die koning is nie meer direk as ’n god beskou nie, maar eerder as die seun van Ra.

duimnael|260px|Die ruïnes van die Piramide van Oeserkaf by Saqqara.
Anders as sy voorganger, Sjepseskaf, het Oeserkaf vir hom ’n piramide by Saqqarah laat bou, naby die Piramide van Djoser. Aangesien die kompleks voltooi is, word aanvaar sy bewind was langer as die sewe jaar wat volgens die Turynse Koningslys die geval was.

## Verwysings 
## Bronne 
*  ;
*  ;
* .
* 
* 
*  ;
*  ;

## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Papajaklits (kleur)

**Papajaklits** is 'n vaal-oranje kleur, dit stel die kleur voor wat verkry word as verpulpte papajas met vanielje roomys, geklopte room of jogurt gemeng word.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **Papajaklits** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure

## Verwysings
Pastelgeel

Die kleur **Pastelgeel** is 'n effens ligter skakering van geel.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **pastelgeel** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure

## Verwysings 

:*Artikel is uit die Italiaanse wiki-artikel :it:Giallo pastello vertaal*
Donkersjokolade (kleur)

**Donkersjokolade** is 'n kleur wat donker sjokolade voorstel.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **donkersjokolade** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Amber (kleur)

:*Hierdie artikel handel oor die kleur. Vir die edelsteen, sien **barnsteen**.*

[duimnael|regs|160px|'n Geslypte en gepoleerde Borneo-barnsteen uit Sabah, [Maleisië.]]
**Amber** is 'n goudgeel kleur wat herinner aan die kleur van gepoleerde barnsteen.

Deur die vermenging van geel, rooi en wit kan amberkleur geproduseer word.

Die eerste opgetekende gebruik van amber as 'n kleurnaam in Engels was in 1200.

## Kleurkoördinate 
Volgens verskeie kleurskemas word **amber** as volg voorgestel:

## Sien ook 
* Lys van kleure
Sjepseskare

**Sjepseskare** (ook bekend as **Sjepseskare Isi** en onder die Hellenistiese naam **Sisires** volgens Manetho) was ’n Egiptiese farao van die 5de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Sommige kenners glo hy het van omstreeks 2455 tot 2448&nbsp;v.C. regeer. Sy troonnaam beteken "Edel is die siel van Ra".

Hy is een van die farao's met die kortste bewind en sommige Egiptoloë soos die Tsjeg Miroslav Verner glo hy het net ’n paar maande lank regeer na aanleiding van sy onvoltooide piramide by Aboesir, waarvan die basis skaars voltooi was voor werk gestaak is, asook vanweë die min artikels wat die koning noem. Tog dui sowel die Turynse Koningslys as Manetho sy bewind as sewe jaar aan.

## Bewind 
Die enigste bekende artefakte uit Sjepseskare se bewind is ’n paar kleiseels van Aboesir, waar die koning moontlik begrawe is, en twee silinderseels volgens Verner. Verner glo ook Sjepseskare het Neferefre opgevolg en was nie sy voorganger nie, na aanleiding van die ontdekking in 1982 van verskeie nuwe kleiseels met Sjepseskare se naam **Horus Sechemkaoe** in die oudste deel van Neferere se dodetempel by Aboesir wat nie gebou was voor Neferefre se dood nie. Dit dui daarop dat Sjepseskare ná Neferefre moes regeer het. Hy meen die feit dat Sjepseskare in die Egiptiese koningslys as Neferefre se voorganger aangedui word, kan wees vanweë die politieke wanorde en dinastiese dispute van dié tyd.

Sjepseskare kon die seun van Sahoere gewees het wat vir ’n kort ruk die mag oorgeneem het ná Neferefre se voortydige dood. Verner lê klem daarop dat werk aan Sjepseskare se piramide, tussen die Piramide van Sahoere en die sontempel van Oeserkaf, onderbreek is baie kort nadat dit begin het, ná ’n paar weke of hoogstens ’n maand of twee. Hy glo die koning wou met die ligging van die piramide sy verwantskap aan óf Sahoere óf Oeserkaf wys.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Egiptiese konings
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Neferefre

**Neferefre** (ook bekend as **Raneferef** en onder die Hellenistiese naam **Cheres** volgens Manetho) was ’n Egiptiese farao van die 5de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Sy naam beteken "Mooi is Ra".

## Familie 
Neferefre was die seun van Neferirkare en sy vrou, koningin Chentkaoes II, en moontlik die broer van sy opvolger, Nioeserre. Dit is onbekend of Neferefre enige vroue of kinders gehad het. ’n Kalksteenreliëfwerk by Aboesir bevestig dat hy as prins Ranefer bekend was voor sy troonbestyging. Die verwantskap tussen hom en die familielid wat vir ’n kort ruk voor hom regeer het, Sjepseskare, is ook nie bekend nie. Die Egiptoloog Silke Roth meen hulle was broers. Die Tsjeg Miroslav Verner glo egter Sjepseskare was Sahoere se seun en dus ’n oom van Neferefre.

## Bewind 
[duimnael|links|180px|’n Standbeeld van Neferefre met die wit kroon van Bo-Egipte. Dit is in sy piramidekompleks by Aboesir ontdek (Egiptiese Museum, [Kaïro).]]
Hoewel Manetho aandui dat Neferefre 20 jaar lank regeer het, word algemeen aanvaar dat sy bewind veel korter was na aanleiding van sy onvoltooide piramide. Die gedeeltelik beskadigde plek waar sy bewind in die Turynse Koningslys aangedui word, wys net een vertikale streep langs sy naam (elke streep dui ’n jaar aan). Dit sou ’n bewind van een tot twee jaar beteken, wat ooreenstem met die argeologiese bewyse. Volgens Verner lyk dit of die koning skielik dood is en die onvoltooide piramide vinnig omskep is in ’n vierkantige mastaba. Met die koning se dood was nie die grafkelder gebou of die fondament van die dodetempel gelê nie.

Min is oor Neferefre bekend. Hoewel die naam van sy sontempel se naam bekend is (*Hetep-Re*), is geen so ’n struktuur nog ontdek nie.

## Piramidekompleks 
Weens die vroeë dood van Neferefre het sy opvolger die werk aan sy piramide by Aboesir haastig voltooi en het dit die vorm van ’n mastaba aangeneem. Anders as ander mastabas loop dit nie van noord na suid nie en is dit nie reghoekig nie, maar vierkantig. Dit is net 7&nbsp;m hoog. Nes dié van ander farao's bevat die terrein meer as een piramide en Neferefre se piramides vorm ’n reguit lyn. Volgens artefakte wat op die terrein gevind is, is Neferefre se piramide ook bekend as "Goddelik is Neferefre se Mag".

Al die ander geboue in die kompleks is voltooi tydens Neferefre se broer, Nioeserre, se bewind. Tydens uitgrawings deur ’n Tsjeggiese span is papirusse, standbeelde van die koning, versierde borde en seelafdrukke gevind. Stukke van mummiebedekkings is ook ontdek en ’n ondersoek het getoon dit is Neferefre s 'n. Dit het ook gewys die koning is in sy vroeë twintigs dood; hy was tussen 20 en 23 jaar oud. Dit verklaar sy kort bewind en sy onvoltooide piramide.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Egiptiese konings – Neferefre
* Die Piramide van Neferefre
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Nioeserre

**Nioeserre** (ook bekend as **Nioeserre Ini** en onder die Hellenistiese naam **Rathures** volgens Manetho) was ’n Egiptiese farao van die 5de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Hy het waarskynlik 24 of 25 jaar lank regeer, van omstreeks 2445 tot 2421&nbsp;v.C. Nioeserre beteken "Met die Mag van Ra". Hy was die seun van farao Neferirkare en die jonger broer van Neferefre.

Daar word dikwels geglo hy het sy broer direk opgevolg, maar daar is bewyse dat Sjepseskare tussen hulle kon regeer het, hoewel net vir ’n kort rukkie. Laasgenoemde kon probeer het om die linie van Sahoere, wat sy pa kon gewees het, te herstel ten koste van die Neferirkare-linie, maar sy poging het dalk nie geslaag nie.

## Familie 
duimnael|links|160px|Die beroemde dubbele standbeeld van Nioeserre as ’n jong en ou man.
Nioeserre se enigste bekende vrou was Reptinoeb. ’n Vrou met die naam prinses Chamerernebty was sy dogter. Dit is nie bekend wie haar ma was nie. Uit ’n kalksteenfragment blyk ook dat hy ’n seun, Chentikaoehor, gehad het.

## Bewind 
Volgens Manetho het Nioeserre 44 jaar lank regeer, maar dié data is onbetroubaar. Die Turynse Koningslys is erg beskadig waar die data vir sy bewind aangedui word, maar geleerdes glo dit was 24 jaar. Die Deense Egiptoloog Kim Ryholt, wat die Koningslys twee keer bestudeer het, meen daar is ’n aanduiding van 10, 20 of 30 jaar, gevolg deur ’n streep, en die res van die papirus is afgebreek. Dit kan dui op ’n bewind van 11-14, 21-24 of 31-34 jaar. Na aanleiding van aantekeninge oor ’n Sed-fees vir hom (waarmee ’n bewind van 30 jaar of langer gevier is), word gereken hy het vir langer as drie dekades regeer.

Die Tsjeggiese Egiptoloog Miroslav Verner, wat sedert 1976 uitgrawings by die Egiptiese piramides doen, stem saam met ’n bewind van 30 jaar of meer. Hy baseer sy mening op die koning se talle boubedrywighede by Aboesir, wat insluit sy eie piramidekompleks, twee kleiner piramidekomplekse, die voltooiing van die grafmonumente van sy familielede Neferirkare, Chentkhaoes II en Neferefre, sowel as die voltooiing van laasgenoemde se sontempel by Aboe Gorab.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Egiptiese konings – Nioeserre
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Menkaoehor

**Menkaoehor** (ook bekend as **Menkaoehor Kaioe** en onder die Hellenistiese naam **Mencheres** volgens Manetho) was ’n Egiptiese farao van die 5de Dinastie tydens ’n tydperk bekend as die Ou Ryk. Hy het koning Nioeserre opgevolg. Sy troonnaam beteken "Ewigdurend is die siele van Horus".

## Familie 
Menkaoehor was dalk ’n seun van Nioeserre. Reliëfwerke in die dodetempel van Chentkaoes II dui moontlik daarop, maar dit is nie seker nie.

Daar word gemeen koningin Meresanch IV kon Menkaoehor se vrou gewees het. Sy kon dalk ook Djedkare se vrou gewees het. Nog ’n voorstel is koningin Choeit I, maar dis ook nie seker nie.

Menkaoehor se opvolger, Djedkare, was moontlik sy seun. Dit is daarna deur sand toegewaai en eers in 2008 herontdek.

Menkaoehor is naas Sjepseskare die geheimsinnigste farao van die 5de Dinastie. Al wat aandui dat hy wel bestaan het, is ’n reliëfwerk van ’n amptenaar met die naam Tjoetjoe wat hom bewonder, ’n steengroef-inskripsie by Wadi Maghara in Sinai uit sy bewind, ’n enkele seel met sy naam op en ’n klein standbeeld.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Egiptiese konings
* Menkaoehor se piramide gevind (BBC)
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia