Chick Corea

**Armando Anthony** "**Chick**" **Corea** (12 Junie 1941 – 9 Februarie 2021) was 'n Amerikaanse jazzmusikant, -pianis, -komponis, orkesleier en perkussiespeler. Sy komposisies *Spain*, *500 Miles High*, *La Fiesta*, ''Armando's Rhumba* en *Windows'' word beskou as standaard jazzwerke. As lid van Miles Davis se orkes aan die einde van die 1960's het hy deel gehad aan die geboorte van jazz fusion. In die laat-1970's het hy die jazz fusion-orkes *Return to Forever* gestig.

Corea het in die 1980's en 1990's dikwels saam met ander musikante gewerk en met verskillende musikale style geëksperimenteer. Met ingang Januarie 2025 het hy  28 Grammys gewen. Hy is ook 72 keer vir dié prys benoem.

## Vroeë lewe en opvoeding 
Armando Corea is op 12 Junie 1941 gebore in Chelsea, Massachusetts  aan Anna (née Zaccone) en Armando J. Corea. Hy was van Suid-Italiaanse afkoms; sy vader was die seun van 'n immigrant uit Albi, 'n munisipaliteit in die Catanzaro-provinsie in die Kalabrië-streek. Sy vader, 'n trompetspeler, was in die 1930's en 1940's die leier van 'n Dixielandorkes uit Boston, en het die jong Corea op 4-jarige ouderdom aan die klavier bekendgestel. Corea het grootgeword met jazzmusiek, en is beïnvloed deur musikante soos Dizzy Gillespie, Charlie Parker, Bud Powell, Horace Silver en Lester Young. Op 11-jarige ouderdom het hy in besit gekom van 'n tromstel, en hy sou vir die res van sy loopbaan by geleentheid tromme bespeel.

Corea het sy klaviervaardighede ontwikkel terwyl hy op sy eie musiek verken het. Aanvanklik het sy vader hom klavier geleer, maar uiteindelik het die ouer Corea besluit dat sy seun onderrig van 'n professionele onderwyser moet ontvang. Op agtjarige ouderdom het hy formele lesse by die Italiaanse konsertpianis Salvatore Sullo begin neem. Sullo was onverskillig teenoor die jong Corea se passie vir jazz en het hom in plaas daarvan geleer om klassieke klavier te speel. Corea se blootstelling aan klassieke musiek het sy belangstelling in komposisie gestimuleer. het Corea opnames begin maak saam met Miles Davis en saam met hom getoer. Hy verskyn gevolglik op die hoogs-aangeskrewe ateljee-albums *Filles de Kilimanjaro*, *In a Silent Way*, *Bitches Brew* en *On the Corner*. Hy het ook verskyn op die latere kompilasie-albums *Big Fun*, *Water Babies* en *Circle in the Round*. Kort na die Davis-groep se opvoering tydens die 1970 Isle of Wight Festival verlaat hy die groep. In April 1971 het Corea, op aandrang van die ECM-platevervaardiger Manfred Eicher, soloklavier begin speel en die opnames gemaak wat later bekend sou staan as *Piano Improvisations Vol. 1* en *Piano Improvisations Vol. 2*. In 1974 het Corea saamgewerk met Richie Grasso op laasgenoemde se album, *Season of Grace*, wat vervaardig is deur Morris Levy se Tiger Lily Records.

### Jazz fusion 
links|duimnael|273x273px|Corea saam met Al Di Meola en *Return to Forever* in Rochester, New York, 1976

Corea se Return to Forever-orkes, wat vernoem is na hul gelyknamige 1972-album, het akoestiese en elektroniese instrumentasie gekombineer en aanvanklik meer op Spaanse musiekstyle as rockmusiek gesteun. Op hul eerste twee albums het die groep bestaan uit Flora Purim (stem en perkussie), Joe Farrell (fluit en sopraansaksofoon), Airto Moreira (tromme en perkussie) en Stanley Clarke (akoestiese kontrabas). In 1976 het Corea *My Spanish Heart* vrygestel, wat beïnvloed is deur Latyns-Amerikaanse musiek en die vokalis Gayle Moran (Corea se vrou) ingesluit het, sowel as die violis Jean-Luc Ponty. Die album kombineer jazz en flamenco, ondersteun deur 'n Minimoog sintetiseerder en 'n horingseksie. Corea het jare later saamgewerk met die flamenco-kitaarspeler Paco De Lucía op die *Touchstone* en *Zyryab* albums.

### Tweeledige projekte 
links|duimnael|Corea en Bobby McFerrin tydens die New Orleans Jazz and Heritage Festival in 2008
In die 1970's het Corea saam met die vibrafonis Gary Burton begin werk, saam met wie hy verskeie duet-albums vir ECM opgeneem het, insluitend 1972 se *Crystal Silence*. Hulle het in 2006 herenig vir 'n konserttoer. 'n Nuwe album getiteld *The New Crystal Silence* is in 2008 uitgereik en het 'n Grammy-toekenning in 2009 gewen. 

Teen die einde van die 1970's het Corea 'n reeks konserte saam met mede-pianis Herbie Hancock aangepak. Hierdie konserte is in elegante omgewings aangebied met beide kunstenaars wat formeel geklee was en op konsertvleuelklaviere gespeel het. Die twee het mekaar se komposisies gespeel, asook stukke van ander komponiste soos Béla Bartók en duette. In 1982 het Corea *The Meeting* opgevoer, 'n regstreekse uitsending saam met die klassieke pianis Friedrich Gulda.
duimnael|Corea tydens 'n opvoering saam met Béla Fleck op 1 Maart 2008
In Desember 2007 het Corea 'n duet-album getiteld *The Enchantment* opgeneem saam met die banjospeler Béla Fleck. Fleck en Corea het in 2007 uitgebreide toere onderneem vir die album. Tydens die 49ste Grammy-toekennings is Fleck benoem in die kategorie Beste Instrumentele Komposisie vir die snit "Spectacle".

In 2008 het Corea saamgewerk met die Japannese pianis Hiromi Uehara op die album *Duet (Chick Corea and Hiromi)*. Die twee het op 30 April 'n konsert gehou by Tokio se Budokan-arena.

### Latere werk 
Corea se ander orkeste het die *Chick Corea Elektric Band*, die trioweergawe daarvan bekend as *Akoustic Band*, '*Origin* en die trioweergawe daarvan bekend as *New Trio*, ingesluit. Corea het in 1986 'n platekontrak met GRP Records gesluit wat gelei het tot die vrystelling van tien albums tussen 1986 en 1994, sewe met die *Elektric Band*, twee met die *Akoustic Band*, en 'n solo-album, *Expressions*.

Die *Akoustic Band* het 'n selfgetitelde album in 1989 vrygestel. In 1991 het hulle 'n lewendige opvolg-album daarop vrygestel, getiteld *Alive*.  Beide albums het John Patitucci (kontrabas) en Dave Weckl (tromme) ingesluit. Dit was 'n terugkeer na tradisionele jazztrio-instrumentasie in Corea se loopbaan, en die grootste deel van sy daaropvolgende opnames het akoestiese klavier ingesluit.

In 1992 het Corea sy eie plaatetiket, *Stretch Records*, gestig. Die meeste van die groep se ateljee-opnames is heruitgegee op die kompilasie *Return to Forever: The Anthology* om saam te val met die toer. 'n Konsert-DVD wat tydens hul optrede by die Montreux Jazz-fees opgeneem is, is in Mei 2009 vrygestel. Corea het ook aan 'n CD saam met die sanggroep *The Manhattan Transfer* gewerk.

'n Nuwe groep, die *Five Peace Band*, het in Oktober 2008 hul wêreldtoer onderneem. Die ensemble het John McLaughlin ingesluit, saam met wie Corea voorheen gewerk het in Miles Davis se groepe uit die laat-1960's, insluitend die groep wat Davis se klassieke album, *Bitches Brew*, opgeneem het. Die saxofoonspeler Kenny Garrett en kontrabasspeler Christian McBride het by Corea en McLaughlin aangesluit. Die tromspeler Vinnie Colaiuta het saam met die groep in Europa en tydens uitgesoekte Noord-Amerikaanse opvoerings gespeel; Brian Blade het in al die Asiese en Australiese opvoerings gespeel, asook die grootste deel van die opvoerings in Noord-Amerika. 

Die indrukwekkende omvang van Corea se musiek is gevier tydens 'n terugskouingskonsert in 2011, met Corea wat saam met die Jazz at Lincoln Center-orkes in die Lincoln-sentrum vir die uitvoerende kunste gespeel het; 'n resensent van die New York Times het die opvoering lof toegeswaai: "Mnr. Corea was meesterlik saam met die ander musikante, hy het die ritme geabsorbeer en die soliste gelei. Dit het soos 'n orkes geklink, en mnr. Corea het nie nodig gehad om te domineer nie; sy gesag was duidelik, sonder om die volume te verhoog."

'n Nuwe groep, *Chick Corea & The Vigil*, het Corea, Hadrien Feraud (kontrabas), Marcus Gilmore (tromme), die *Origin*-veteraan Tim Garland (saxofoon, fluite en basklarinet) en Charles Altura (kitaar) ingesluit.

Corea het in 2016 sy 75ste verjaardag gevier deur saam met meer as 20 verskillende groepe te speel tydens 'n sesweek-lange optrede by die Blue Note Jazz Club in Greenwich Village, New York. "I pretty well ignore the numbers that make up 'age'. It seems to be the best way to go. I have always just concentrated on having the most fun I can with the adventure of music."

## Persoonlike lewe 
Corea en sy eerste vrou Joanie het twee kinders gehad, Thaddeus en Liana; die huwelik het in 'n egskeiding geëindig. In 1972 is Corea getroud met sy tweede vrou, die sanger/pianis, Gayle Moran.

Corea het op 9 Februarie 2021 op 79-jarige ouderdom gesterf by sy huis in Tampa, Florida, kort nadat hy gediagnoseer is met 'n rare vorm van kanker.

## Diskografie (seleksie) 
*1966 - ''Tones For Joan's Bones*
*1968 - *Now He Sings, Now He Sobs* (met Miroslav Vitouš en Roy Haynes)
*1972 - *Return to Forever*
*1973 - *Light As A Feather* (Return to Forever)
*1976 - *My Spanish Heart*
*1978 - *Chick Corea with Herbie Hancock*
*1980 - *In Concert, Zürich October 28, 1979* (met Gary Burton)
*1983 - *Children's Songs*
*1986 - *Chick Corea Elektric Band*
*1989 - *Chick Corea Akoustic Band*
*1989 - *Happy Annisversary Charlie Brown*
*1990 - *Inside Out*
*1996 - *The Mozart Sessions* (met Bobby McFerrin)
*1999 - *corea.concerto* (met die Londense Filharmoniese orkes en Origin)
*2001 - *Chick Corea New Trio - Past, Present & Futures* (met Avishai Cohen)
*2003 - *Rendezvous in New York*
*2004 - *To the Stars* (Chick Corea Elektric Band)
*2006 - *The Ultimate Adventure* (Chick Corea Elektric Band)
*2008 - *The New Crystal Silence (met Gary Burton)*
*2009 - *Five Peace Band Live (met John Mclaughlin)*
*2009 - *Duet (met Hiromi Uehara)*
*2011 - *Orvieto (met Stefano Bollani)*
*2011 - *Forever* 
*2012 - *Further Explorations (met Eddie Gomez en Paul Motian)*
*2012 - *Hot House (met Gary Burton)*
*2013 - *The Vigil*
*2019 - *Antidote'' with The Spanish Heart Band (Grammy Award for Best Latin Jazz Album 2020)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
* Amptelike diskografie
* 'n Onderhoud met Chick Corea deur Bob Rosenbaum, Julie 1974
* Chick Corea gesels met Michael J Stewart oor sy Klavierconcerto
* Chick Corea onderhoud by NAMM Oral History Collection (2016, 2018)
*