Tubuai

duimnael|Tubuai
**Tubuai-eiland** (ook **Tubuaʻi** of **Tupuaʻi**) is die hoofeiland van die Austraaleilandegroep, geleë 640&nbsp;km suid van Tahiti. Benewens Tubuai sluit die groep eilande Rimatara, Rurutu, Raivavae, Rapa en die onbewoonde Îles Maria in. Hulle is deel van die Australeilande in die verre suidweste van Frans-Polinesië in die suidelike Stille Oseaan. Tubuai-eiland onderhou 'n bevolking van 2 217 mense op 45&nbsp;km² land. As gevolg van sy suidelike posisie, het Tubuai opvallend koeler weer as Tahiti.

Die eiland word omring deur 'n strandmeer wat gevorm word deur 'n omringende koraalrif. 'n Breek in die rif wat deurgang vir skepe moontlik maak, is aan die noordekant van die eiland geleë. Ses of sewe eilandjies of motus lê langs die rifrand wat die eiland omring. Dit is in die laat 1700's beskryf as 'n oorvloed van toabome (*Casuarina equisetifolia*), wat die inheemse mense gebruik het in huisbou en om oorlogsstokke en spiese te maak as gevolg van die hout se digtheid.

Die mense van Tubuai het voorheen Austral gepraat, maar dit is vervang deur die naverwante Tahitiaans.

## Geskiedenis 
### Vroeë Polinesië 
Die eiland is bewoon sedert ten minste 1215 vC. In die antieke verlede is 'n pad gebou wat die eiland omsingel het. Daar bestaan vandag op die eiland die klipruïnes van 'n "groot aantal strukture, huisplatforms, marae-komplekse en begraafplase ..." Volgens David Stanley se *South Pacific Handbook*:

 "Die Australeilande was een van die groot kunsareas van die Stille Oseaan, wat vandag in baie museums verteenwoordig word. Die bekendste artefakte is lang haaiveldromme, houtbakke, vliegwaaiers en tapa-lap."

Die volgende Europeërs wat aangekom het, was die muiters van *HMS Bounty* in 1789. Muiter Fletcher Christian, op soek na 'n eiland om permanent weg te kruip, het William Bligh se kaarte en seekaarte "bestudeer" en op Tubuai besluit. het geskryf: "Die eiland is vol inwoners vir sy grootte en kan 3000 siele bevat."

Christian het verkies om diplomasie met verloop van tyd te gebruik om uiteindelik vrouens te kry, maar baie van die ander muiters het daarop aangedring om strooptogte te doen om vroue met geweld te neem. Een muiter, die swaar getatoeëerde Thomas Burkett (wat later in Engeland verhoor is en vir muitery opgehang is), is tydens een van die skermutselings deur een van die eilandbewoners in die sy  met 'n spies verwond.

Na slegs twee maande sedert hul eerste aankoms op Tubuai, het die muiters vir altyd vertrek. Een Protestantse predikant het toe hy op 3 Januarie 1824 'n gemeente op Tubuai besoek het, geskryf dat verskeie eilandbewoners steeds aan 'n verwoestende siekte ly. Hy het die simptome beskryf en opgemerk dat etlike honderde binne die vorige vier jaar gesterf het.

## Geografie 
Tupua'i is net noord van die Steenbokskeerkring geleë. Die eiland is in die middel van die Austraaleilande, geleë 195&nbsp;km van Ra'ivāvae, 210&nbsp;km van Rurutu, 700&nbsp;km van Rapa Iti en 640&nbsp;km suid van Tahiti.

Dit bestaan uit twee voormalige stelle vulkaniese pieke op berg Taita'a (422&nbsp;m) wat geskei word deur die kraag van Huahine (35&nbsp;m). Sy oppervlakte is 45 vierkante kilometer, omring deur 'n groot strandmeer, die grootste van die Australeilande.

Die koraalrif wat dit omring, skep in werklikheid 'n strandmeer van 85 vierkante kilometer, 'n area byna dubbel dié van die eiland. Dit bereik soms 5 kilometer  breed. Sy diepte is laag, wat lei tot 'n kenmerkende kleur van turkoois of jade. Vir 'n groot deel is die diepte daarvan ongeveer 6 meter. Dit kan egter tot 25 meter in sommige dele van die suidooste bereik. Die water word voortdurend aangevul via 'n taamlik sterk en redelik konstante seestroom, wat bydra tot die bewaring van die strandmeerhabitat en die gesondheid van die koraal in die rif. Die algemeen koeler water en tot onlangs baie lae besoedeling het ook gehelp om hierdie omgewing te onderhou.

## Verwysings