Sabyne

duimnael|Amiternum, antieke stad wat deur die Sabyne gestig is.
[regs|duimnael|'n Kaart wat die gebied van die Sabyne aandui. Die grens met [Latium|Lazio na die suide was die Aniene-rivier; dit is egter moontlik dat die Sabyne se gebied gestrek het tot die antieke Regillus-meer naby Gabii.]]
[duimnael|Etnolinguïstiese kaart van Italië in die [Ystertydperk, voor die Romeinse uitbreiding en verowering van Italië.]]
Die **Sabyne** (Latyn: *Sabini*) was 'n Italiese stam wat gewoon het in die sentrale Apennyne (vandaar die naam *Sabina*, 'n streek in Lazio), 'n streek van die antieke Italiaanse skiereiland. Dit het Lazio noord van die Aniene-rivier (voorheen bekend as die Teverone) ingesluit.

Die Sabyne het in twee bevolkings verdeel net ná die stigting van Rome, volgens die bekende legende. Die verdeling van die Sabyne is egter nie 'n legende nie. Die deel van die bevolking nader aan Rome het homself na die nuwe stad oorgeplant en verenig met die bestaande burgery. Die tweede deel van die bevolking het 'n bergstam gebly, en het uiteindelik teen Rome oorlog gevoer vir sy onafhanklikheid saam met al die ander Italiese stamme. Daarna het dit in die Romeinse Republiek geassimileer geraak.

## Etimologie 
Die Sabyne is direkte afstammelinge van die antieke Umbriërs en behoort tot dieselfde etniese groep as die Samniete en die Sabelli (Sabbelyne), soos gestaaf deur die algemene etnoniem *Safineis* (in Oudgrieks *σαφινείς*) en deur die toponieme *safinim* en *safina* (dit lê aan die oorsprong van die gebiedsterme *Samnium* en *Sabinum*). Die Indo-Europese wortel *Saβeno* of *Sabh* het ontwikkel tot die woord *Safen*, wat later *Safin* geword het. Van *Safinim*, *Sabinus*, *Sabellus* en *Samnis*, kan 'n Indo-Europese wortel verkry word: *sabh-*, wat in Latyns-Faliskies Sab- geword het, en in Oskies-Umbries Saf-: *Sabini* en *Safineis*.

Op 'n stadium in die voorgeskiedenis het 'n bevolking wat 'n gemeenskaplike taal gepraat het oor beide Samnium en Umbrië uitgebrei. Salmon vermoed dat die taal 'n algemene vorm van Italies was, en stel 'n datum van 600 v.C. voor, waarna die algemene taal in dialekte begin verdeel het. Hierdie datum stem nie noodwendig ooreen met enige historiese of argeologiese bewyse nie; die ontwikkeling van 'n sintetiese siening van die etnologie van proto-historiese Italië is 'n onvolledige en deurlopende taak.

Die taalkundige Julius Pokorny neem die etimologie ietwat verder terug. Hy vermoed dat die -a- van 'n -o- verander is tydens een of ander prehistoriese tyd in Illirië. Die resultaat is 'n stel Indo-Europese stamname: Germaans: Suebe en Semnone, Svear; Kelties: Senone; Slawies: Serwiërs en Sorbe; Italies: Sabelli, Sabini, ens., sowel as 'n groot aantal soortgelyke terme.

## Historiese geografie 
Latynse sprekers het die Sabyne se oorspronlike gebied, wat die moderne streke van Lazio, Umbrië en Abruzzo omvat, *Sabinum* genoem, en die antieke stam se naam leef voort in die Italiaanse vorm *Sabina*. Binne die moderne streek Lazio (of Latium) is *Sabina* 'n substreek, geleë noordoos van Rome, om en by die moderne stad Rieti.

## Geskiedenis 
### Oorsprong en vroeë geskiedenis 
Die Sabyne het hulle rondom die 10de eeu v.C. in Sabinum gevestig en die stede Reate, Trebula Mutuesca en Cures Sabini. gestig Dionusios van Halikarnassos maak melding van die Sabyne in verband met die Aborigines, van wie die Sabyne blykbaar hul hoofstad, Lista, oorgeneem het tydens 'n verrassingsaanval vanuit Amiternum. Antieke historici het oor die spesifieke oorsprong van die Sabyne kop gekrap. Volgens Strabo het die Sabyne, na 'n lang oorlog met die Umbriërs, na die gebied van die Opici gemigreer, in navolging van die antieke Italiese ritueel van *Ver Sacrum* (*Ver sacrum* ("heilige fontein") was 'n godsdienstige praktyk van die antieke Italiese stamme, vernaam die Sabelli  (of Sabini) en hul opvolgers, die Samniete. Dit was veral van belang vir Georges Dumézil. Volgens hom was *ver sacrum* 'n voortsetting van die migrasiegewoontes van die Indo-Europeërs aan die einde van die Ystertydperk, toe stabiele woontoestande reeds wydverspreid was). Die Sabyne het hierna die Opici verdryf en in die streek begin woon. Zenodotus van Troezen het beweer dat die Sabyne oorspronklik Umbriërs was wat hul naam verander het nadat hulle deur die Pelasgers uit die Rieti-gebied verdryf is. Porcius Cato het aangevoer dat die Sabyne vernoem is na Sabus, die seun van Sancus ('n godheid van die gebied wat soms Jupiter Fidius genoem is). In 'n ander verslag wat in Dionysius se werk genoem word, het 'n groep Lacedaemoniërs van Sparta gevlug aangesien hulle die wette van Lycurgus as te streng beskou het. In Italië het hulle die Spartaanse kolonie *Foronia* (naby die Pomentynse vlaktes) gestig, en sommige groepe van die kolonie het hulle onder die Sabyne gevestig. Volgens die verslag was dit bekend dat die Sabynse gewoontes van oorlogvoering (aggressiewe of oorlogsagtige gedrag) en spaarsaamheid (omsigtigheid om vermorsing te vermy) by die Spartane aangeleer is. Plutarchus maak in "Die "Lewe van Numa Pompilius" melding van "Sabyne wat verklaar dat hulle 'n kolonie van die Lacedaemoniërs is". Plutarchus het ook geskryf dat Pythagoras van Sparta, wat die Olimpiese oorwinnaar in die wedloop was, Numa gehelp het om die stad te bestuur en van baie Spartaanse gebruike wat deur hom aan Numa en die mense bekendgestel is.

## In Rome 
### Legende van die Sabynse vroue 
Volgens legende het die Romeine Sabynse vroue ontvoer om die nuutgeboude Rome te bevolk. Die gevolglike oorlog het slegs geëindig deurdat die vroue hulself en hul kinders tussen die leërs van hul vaders en mans ingewerp het. Die verkragting van die Sabynse vroue het 'n algemene motief in die destydse kuns geword; vroue wat die oorlog beëindig was 'n minder gereelde, maar steeds verskynende motief.

Volgens Livius het die Sabynse en Romeinse state ná die konflik saamgesmelt, en die Sabynse koning Titus Tatius het saam met Romulus oor Rome regeer tot Tatius se dood vyf jaar later. Drie nuwe *centuria* van Equites is in Rome bekendgestel, insluitend een genaamd Tatienses, ná die Sabynse koning.

'n Variasie van die verhaal word vertel in die pseudo-epigrafiese *Sefer haYashar*. 

### Tradisies 
Volgens tradisie was die bevolking van die vroeë Romeinse koninkryk 'n resultaat van die samesmelting van Sabyne en ander inwoners. Sommige van die gentes van die Romeinse republiek was trots op hul Sabynse erfenis, soos die Claudia gens. Sommige spesifiek Sabynse gode en kultusse was in Rome bekend: Semo Sancus en Quirinus, en ten minste een gebied van die nedersetting, die Quirinaal, waar die tempels aan laasgenoemde gode geleë was, was eens die middelpunt van die Sabynse samelewing. Buitensporige aansprake deur Varro en Cicero dat towerkuns, waarsêery deur drome en die aanbidding van Minerva en Mars ontstaan het met die Sabyne is betwisbaar, aangesien dit algemene Italiese en Latynse gebruike was, sowel as Etruskies, al is dit voorgestaan deur Numa Pompilius, tweede koning van Rome en 'n Sabyn.

### Religie 
#### Sabynse gode 
[regs|duimnael|Standbeeld van Semo Sancus by sy heiligdom by die [Quirinaal]]

*Angitia
*Diana
*Feronia
*Fortuna
*Fons
*Fides
*Flora
*Herentas 
*die Lares 
*Larunda
*Lucina
*Luna
*Mamers
*Mefitis
*Minerva
*die Novensides 
*Ops
*Pales
*Quirinus
*Sabus
*Salus
*Sancus
*Saturnus
*Sol
*Soranus
*Strenia
*Summanus
*Terminus
*Vacuna
*Vediovis
*Vortumnus
*
*Vulcan

Baie van hierdie gode is gedeel met die Etruskiese godsdiens en is aangepas by die afgeleide Samnitiese godsdiens en antieke Romeinse godsdiens.
Die Romeinse skrywer Varro, wat self van Sabynse afkoms was, gee 'n lys van Sabynse gode wat aangeneem is deur die Romeine.
Elders beweer Varro dat Sol Indiges – wat 'n heiligdom gehad het by Lavinium – van Sabynse oorsprong was. Hy stel hom egter terselfdertyd gelyk aan Apollo. Van dié wat gelys is, skryf hy, "het verskeie name hul wortels in albei tale, net soos bome wat op 'n grenslyn groei in beide velde kruip. Van Saturnus kan daar byvoorbeeld gesê word dat dit 'n ander oorsprong hier het, en so ook Diana."

Varro maak verskeie bewerings omtrent Sabynse oorspronge in sy werke, met sommige wat meer waarskynlik as andere is, en sy lys moet dus nie as vanselfsprekend en op sigwaarde aangeneem word nie. Maar die belang van die Sabyne in die vroeë kulturele vorming van Rome word byvoorbeeld gestaaf deur die bruidontvoering van die Sabynse vroue deur Romulus se manne en in die Sabynse etnisiteit van Numa Pompilius, tweede koning van Rome, aan wie baie van Rome se godsdienstige en wetlike instellings toegeskryf word. Varro vermeld egter dat die altare vir die meeste van hierdie gode in Rome gestig is deur Koning Tatius as gevolg van 'n gelofte (*votum*).

## Staat 
Tydens die uitbreiding van antieke Rome was daar 'n reeks konflikte met die Sabyne. Manius Curius Dentatus het die Sabyne in 290 v.C. verower.

## Prominente Sabyne 
### Gentes van Sabynse afkoms  
### Romeine van Sabynse afkoms
*Titus Tatius, legendariese koning van die Sabyne
*Numa Pompilius, legendariese koning van Rome
*Ancus Marcius, legendariese koning van Rome
*Quintus Sertorius, republikeinse generaal
*Sextus Vettulenus Cerialis, Romeinse senator, militêre bevelvoerder en eerste legaat van Judea
*Appius Claudius Sabinus Regillensis, stigter van die Romeinse patrisiërshuis van Claudia gens
*Gaius Sallustius Crispus, Romeinse skrywer
*Marcus Terentius Varro, Romeinse geleerde
*Vespasianus, Romeinse keiser en stigter van die Flaviese dinastie

## Galery 

Lêer:Sabini adriatici, corredo dalla tomba femminile 119 di campovalano (campli), VII-VI secolo ac ca.jpg|Items uit 'n graf, 7de-6de eeu v.C.
Lêer:Sabini adriatici, ornamenti dalla tomba femminile 10 di case pecci (tortoreto), 810-700 ac ca., pettorale in bronzo e ambra.jpg|Brons- en amber juwele, omstreeks 800-700 v.C.
Lêer:Sabini adriatici, ornamenti dalla tomba femminile 33 di case pecci (tortoreto), 810-700 ac ca., collana a 8 fili.jpg|Juwele, omstreeks 800-700 v.C.
Lêer:Sabini adriatici, ornamenti dalla tomba femminile 33 di case pecci (tortoreto), 810-700 ac ca., collana con pendenti a occhiali e fibula.jpg|Ornamente, omstreeks 800-700 v.C.
Lêer:Sabini adriatici, ornamenti dalla tomba femminile 33 di case pecci (tortoreto), 810-700 ac ca., fibula a disco con arco foliato.jpg|Ornament, omstreeks 800-700 v.C.
Lêer:Sabini adriatici, ornamenti dalla tomba femminile 33 di case pecci (tortoreto), 810-700 ac ca., pendagli a spirale in bronzo.jpg|Brons ornamente, omstreeks 800-700 v.C.

## Voetnote 
## Verwysings 
## Bronnelys 
### Antiek 
*Ovidius, *Fasti* (Boek III, 167–258)
* Ovidius, *Ars Amatoria* (Boek I, 102)
*Livius, *Ab urbe condita* (Boek I, 9–14)
*Cicero, *De Republica* (Boek II, 12–14)
*Plutarchus, *Parallele Lewens* (Romulus, 14–20)
*Juvenalis, *Satires* (Boek III, 81–85)
*

### Modern 
* 
* 
* 

## Verdere leesstof 
* Brown, Robert. "Livy's Sabine Women and the Ideal of Concordia." *Transactions of the American Philological Association* 125 (1995): 291–319. .
* MacLachlan, Bonnie. *Women In Ancient Rome: A Sourcebook*. Londen: Bloomsbury Academic, 2013.