Changuion

**Die Changuion-familie** is ’n familie van Franse oorsprong met takke in Frankryk, Nederland en Suid-Afrika. Met wortels wat teruggespoor kan word tot minstens die 16de eeu—en vroeëre vermeldings wat teruggaan tot die 15de eeu—is die familie bekend vir sy bydraes tot uitgewerswese, diplomatie, onderwys, regering, godsdiens en die kunste. Oorspronklik Hugenote uit die Champagne-streek in Frankryk, het lede van die familie in die 17de eeu vir godsdiensvervolging gevlug en hulle in Protestantse gebiede soos Nederland en Duitsland gevestig. ’n Prominente lid, François Daniël Changuion, is in 1815 in Nederland tot die adelstand verhef weens sy rol in die stigting van die Koninkryk van die Nederlande. Vandag woon afstammelinge van die familie regoor Europa, Suider-Afrika, die Verenigde State, die Verenigde Koninkryk, Australië, Nieu-Seeland en elders.

## Geskiedenis 
### Oorsprong in Frankryk 
Die familienaam "Changuion" (uitspraak: ​[ʃɑ̃ɡɥijɔ̃]) kan moontlik sy oorsprong hê in die  kommune Champguyon, 'n dorpie in die Brie-streek van Champagne, Frankryk. Historiese bronne toon dat die naam van die dorp oor eeue heen ontwikkel het, met gedokumenteerde vorme soos *Campus Guidonis* (1161), *Champ-Guidonis*, *Cham-Guion* (1252), *Changuon* (laat 1200’s), *Champguion* (1395), en *Changuyon* (1804), wat ’n taalkundige ontwikkeling weerspieël wat moontlik ook die familienaam beïnvloed het.

Die vroegste bekende vermeldings van die van self dateer uit 1416, toe ’n Professor François Changuion as ’n dosent in anatomie aan die Universiteit van Parys aangeteken is. Daar is ook verwysings na lede van die Changuion-familie wat in die vroeë 1500’s in Toulouse gewoon het. Al is hierdie individue nie direk verbind aan die gedokumenteerde geslagslyn nie, getuig dit van die familienaam se langdurige teenwoordigheid in Frankryk.

Een van die eerste histories naspeurbare lede van die familie verskyn in 1562, tydens die bloedbad van Wassy, ’n dorp in die ou Franse provinsie Champagne. Pierre Changuion word genoem as een van die Protestantse (Hugenote) kerkgangers wat deur Rooms-Katolieke magte aangeval is. 

In die dekades ná hierdie gebeurtenis het sommige van Pierre se familielede na Vitry-le-François verhuis. As lede van die bourgeoisie het baie van hulle Frankryk verlaat rondom die herroeping van die Edik van Nantes in 1685 weens die daaropvolgende godsdiensvervolgings, en hulle in omliggende Protestantse lande gevestig Vandag woon sommige lede van die Changuion-familie steeds in die streek van Frankryk waaruit die familie oorspronklik afkomstig is.

### Migrasie en vestiging in Nederland 
Een van die Nederlandse takke van die familie het voortgevloei uit 'n seun van Pierre Changuion na wie hierbo verwys is by die bloedbad van Wassy. In die negentiende eeu het hierdie tak in die manlike lyn uitgesterf.

'n Ander Nederlandse tak van die Changuion familie, waaruit die Suid-Afrikaanse tak ook dan kom, het voortgevloei uit 'n seun van bogenoemde Pierre Changuion, ook genoem Pierre wat in 1634 in Wassy begrawe is. 'n Kleinseun van laasgenoemde Pierre, genaamd Daniel Changuion, is in 1630 in Wassy gebore en het hom in Vitry-le-Francois gevestig waar hy 'n handelaar was. Na die herroeping van die Edik van Nantes het Daniel Changuion hom saam met sy seun, Jean wat omstreeks 1660 in Vitry gebore is, in Halle (Saale) in Duitsland gevestig. Een van Jean Changuion se seuns, François (1694-1777) is in Frankfurt (Oder) in 1694 gedoop en het omstreeks 1717 na Amsterdam verhuis waar hy 'n poorter ('n burger wat oor stadsregte beskik het) en boekverkoper was. In 1724 het hy 'n drukkery, wat baie suksesvol sou word, in Amsterdam opgerig.

#### Verheffing tot adelstand en kontroversie 
Een van Francois se kleinseuns, François Daniël (1766-1850), is op 16 September 1815 tot die Nederlandse adel verhef weens sy rol as sekretaris van die voorlopige regering van Nederland (die Driemanskap onder Van Hogendorp) in 1813. Danksy sy rol as sekretaris geld hy as een van die grondvester van die Koningryk van Nederland. Deur sy verheffing tot die adel is F.D. Changuion en sy nakomelinge gemagtig om die predikaat van jonkheer en jonkvrouw te gebruik. (As 'n lid van die adel is hy ook die reg gegee om 'n kroon in die helmteken van sy familiewapen te gebruik.) 

In 1823 is F.D. Changuion in absentia deur 'n hof skuldig bevind aan bedrog. Twee jaar later, in 1825, is daar in Nederland vir die eerstemaal 'n lys saamgestel van die persone wat tot die adel behoort. Slegs F.D. Changuion se kinders wat voor 27 Februarie 1823 (die datum van sy vonnis) gebore is, en nie hyself nie, is op hierdie lys genoem. Hierdie kinders het deel van die adel gebly, en kon dus hul adeldom laat toekom aan hul afstammelinge. Dit is ook die standpunt van die Hoge Raad van Adel in Nederland.

Regsgeleerde Briët het in 2019 ook aangevoer dat daar nooit 'n formele besluit geneem is om F.D. Changuion van sy adellike status te ontneem nie, en dat sodanige skrapping uit die adel geen statutêre of geregtelike grondslag het nie. Briët se mening word nie deur almal gedeel nie. In die algemeen beskou, word F.D. Changuion na 1825 nie meer as lid van die Nederlandse adel gesien nie.

### Uitbreiding na Suid-Afrika 
Een van François Daniël se seuns, Antoine Changuion (1803-1881), het in 1831 na Suid-Afrika verhuis om 'n professoraat op te neem aan die Zuid-Afrikaansch Athenaeum (gestig in 1829, later bekend as die Suid-Afrikaanse Kollege en tans as die Universiteit van Kaapstad).

Uit Antoine het twee noemenswaardige takke van die familie in Suid-Afrika ontstaan: een deur sy seun Louis Annes Changuion (1840–1910), van wie alle Suid-Afrikaanse Changuions vandag afstam en wat die adellike lyn voortgesit het; en ’n ander deur sy seun Abraham Arnoldus Faure Changuion (1835–1877), die voorvader van die Chanquin-familie.

## Wapen 
Die familiewapen word beskryf as, in blou, 'n moorkop van natuurlike kleur, vergesel bo van twee goue vlammende sterre en onder van 'n silwer sekelmaan. Vir die adellike tak, 'n halfaansiende helm met 'n kroon van drie blare en twee pêrels. Dekklede: blou gevoer met goud. Helmteken: 'n ster van die skild. Voorvaderlike wapenspreuk: *Zèlé pour la Foi et le Roi* ("Ywer vir geloof en die koning") in swart letters op 'n wit lint.

## Enkele afstammelinge 
* François Changuion (1694-1777), poorter, boekverkoper en uitgewer te Amsterdam.
** François Changuion (1727-na 1776), raadslid van die hof van geregtigheid te Essequibo (toe 'n deel van 'n Nederlandse kolonie en nou die Koöperatiewe Republiek Guyana) asook president van die weeskamer, kommandeur van Essequibo, kleinburger van Deventer.
*** Jonkheer dr. François Daniël Changuion (1766-1850), lid van Leiden se vroedskap (stadsraad) asook munisipale amptenaar, sekretaris van die voorlopige regering (die Driemanskap onder Van Hogendorp) in 1813, kommissaris-generaal van Britse troepe, Nederland se eerste gesant na die Verenigde State van Amerika, verhef tot die Nederlandse adel in 1815, nie vermeld in die lys van adellikes uit 1825 nie.
**** Jonkvrouw Louise Anne Changuion (1802-1872). Na die dood van beide haar ouers het sy haar by haar broer A.N.E. Changuion in Kaapstad aangesluit. Sy het saam met hom, sy vrou en twee dogters na Europa teruggekeer in 1865.
**** Prof. jonkheer dr. Antoine Nicolas Ernest Changuion (1803-1881), hoogleraar te Kaapstad, baie produktiewe skrywer op teologiese en literêre gebied; hy het nege kinders gehad en hieruit stam 'n uitgebreide nageslag wat tot die Nederlandse adel behoort. Al die Changuions wat vandag vanuit Suid-Afrika afkomstig is, stam af van sy seun Louis Annes Changuion (1840-1910). 'n Tak van A.N.E. Changuion se nakomelinge, naamlik die nageslag van sy seun Abraham Arnoldus Faure Changuion (1835-1877), het hulle familienaam na Chanquin verander.
***** Jonkheer Francois Daniel Changuion (1833-1877), vertaler en skoolhoof.
***** Jonkheer Abraham Arnoldus Faure Changuion (1835-1877), voorvader van die Chanquins van Suid-Afrika.
****** John Charles Chanquion (1862-1948).
****** Jennette Susan Chanquion (1869-1926).
***** Jonkvrouw Susanna Magdalena Changuion (1836-1873), eggenote van dr. Jan Willem Gerbrand van Oordt (1826-1904) en moeder van Johan Frederik van Oordt (D'Arbez).
***** Jonkheer Louis Annes Changuion (1840-1910), landmeter te Robertson en die voorvader van die Changuions van Suid-Afrika.
****** Jonkheer Antoine Nicolas Ernest Changuion (1865-1945), boukundige en kontrakteursmaatskappy-eienaar.
****** Jonkvrouw Anne Eliza Changuion (1869-1971), was 'n offisier van die Heilsleër wat by die Heilsleër se werk in Suid-Afrika aangesluit het en later bevorder is tot Kaptein Anne Changuion voordat sy in 1897 getrou het. Saam met haar man, John Cunningham (1870-1950), kommissaris en territoriale bevelvoerder van die Heilsleër in Suid-Afrika en Nieu-Seeland, en plaasvervangende leier in Nederland, het sy diens gelewer in Suid-Afrika, Nieu-Seeland, Nederland, Java en die Wes-Indiese Eilande. Sy het ’n ondersteunende rol gespeel in internasionale sending- en humanitêre werk, insluitend die stigting van melaatsheidskolonies en bedieninge vir kinders, en het ’n leeftyd van 102 jaar bereik.
****** Jonkheer Francois Daniel Changuion (1874-1955), onderwyser.
****** Jonkheer Louis John Stanley Changuion (1875-1960), kontrakteursmaatskappy-eienaar en boer.
******* Jonkvrouw Marie-Louise Changuion (1905), moeder van Suid-Afrikaans-Namibiese beeldende kunstenaar Hilda Edith Wasserfall (1930).
******* Jonkheer Louis Annis Changuion (1910-1964), kontrakteursmaatskappy-eienaar en boer.
******** Jonkvrouw Susanna Loraine Changuion (1938-2003), takbestuurder en later administratiewe hoof van 'n ouetehuis in Piet Retief.
******** Jonkvrouw Hilda Edith Changuion (1940-1973), sakevrou en eienares van die eerste haarsalon in Pongola.
******** Jonkvrouw Mirra Louise Changuion (1942-), verpleegkundige en hospitaalmatrone, wat later as ’n senior bestuurder in die Transvaalse Provinsiale Gesondheidsdepartement gedien het, waar sy bygedra het tot die bestuur en ontwikkeling van openbare gesondheidsdienste in Suid-Afrika.
******** Kolonel jonkheer Louis John Stanley Changuion (1944-2024) boer en sakeman, het van 1980 tot 1985 as bevelvoerder van die Pongola Kommando (’n militêre reserviste-eenheid) gedien. Hy het sy militêre loopbaan voortgesit in Durban en Pretoria as ’n luitenant-kolonel in die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag van 1985 tot 2002, en daarna die rang van kolonel in die Suid-Afrikaanse Polisiediens beklee.
******** Jonkvrouw Alinda Magdalena Changuion (1946-), sakevrou en versekeringsmakelaar in Nigel.
******** Jonkheer Thomas Ferreira Changuion (1948-2016), boer en sakeman wat as voorsitter van die dorpsraad van Pongola en die plaaslike gesondheidskomitee gedien het, en so bygedra het tot munisipale bestuur en openbare gesondheidstoesig.
******* Jonkheer Frederick Johannes Abram Changuion (1913-1976), boer, motorwerktuigkundige.
******** Jonkheer dr. Louis John Stanley Changuion (1940-), professor in geskiedenis aan die Universiteit van die Noorde en gepubliseerde outeur, bekend vir sy akademiese werk oor Suid-Afrikaanse geskiedenis en vir die skryf van *Die familie Changuion van Suid-Afrika*, ’n omvattende familiegeskiedenis.
******* Jonkheer Antoine Nicolaas Ernest Changuion (1914-1979), makelaar in landboueiendom.
****** Jonkheer Abraham Arnoldus Faure Changuion (1878-1970), vernikkelaar.
******* Jonkheer Laurent Changuion (1914-1984), stigterslid van die Krugersdorp Pentecostal Holiness Church.
******** Jonkheer René Changuion, evangelis en stigter van Christian Motorcyclists Association (CMA) van Suid-Afrika. Hy is ook die uitvoerende hoof en stigter van God’s Workshop Projects, ’n geloofsgebaseerde organisasie wat betrokke is by gemeenskapsontwikkeling en dienslewering.
******* Jonkheer Paul Luther Changuion (1918–2005), hoofaankoper vir die RST-groep in Zambië.
******** Jonkheer Paul Changuion (1945–), bekende fotograaf en outeur van verskeie fotografiese monografieë.
***** Jonkheer Laurent Ernest Changuion (1842-1917), onderwyser.
***** Jonkheer Jean Pierre Edouard Faure Changuion (1844-1910), sekretaris van die Uitvoerende Raad van die Oranje Vrijstaat, lid van die Volksraad van die Zuid-Afrikaansche Republiek, vrederegter te Piet Retief en boer.
***** Jonkvrouw Henrietta Wilhelmina Changuion (1847-1918), eggenote van Gustav Franz Ludwig Benno Schwabe (1841-1907) van Basel, Switserland.
* Dr. Pierre Changuion (1700-1758), raadsheer van Brabant en van Overmaas, in 1741 benoem tot hoofregter van die feudale hof van Brabant.
** Dr. Paul Changuion (1733-1804), raadsheer en later stadsklerk van Vlissingen, in 1774 aangewys as stadsklerk van Middelburg.
*** Dr. Pierre-Jean Changuion (1763-1820), sekretaris van die hof van Holland tot 1795, daarna lid van geregshof van Den Bosch en van Breda, van 1804 tot 1807 goewerneur van die Kolonie van Curacao en Onderhorighede wat in daardie jaar deur Brittanje oorgeneem word, terug in Nederland ter dood veroordeel weens die verlies van Curacao maar sy vonnis word versag. In 1814 in sy eer herstel deur Willem I en benoem tot griffier by die regsbank van Goes, en in 1816 aangewys as raad-fiskaal in die hof van politie (Politieke Raad) te Suriname en word in 1817 sekretaris van hierdie hof.

## Verwysings