open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Live (musiekgroep)

**Live** is 'n Amerikaanse musiekgroep van York, Pennsylvania, wat bestaan uit Chad Taylor (hoofkitaar), Patrick Dahlheimer (baskitaar), Chad Gracey (tromme), en Chris Shinn (hoofsanger). Live se oorspronklike hoofsanger Ed Kowalczyk het die groep in November 2009 verlaat.

**Live** het wêreldwye sukses behaal met hul 1994 album, *Throwing Copper*, wat agt miljoen kopieë verkoop het in die VSA. Die groep het 'n string treffers in die middel van die 1990's gehad, insluitende *Lightning Crashes*, wat op die top van die *Billboard Hot Mainstream Rock Tracks Chart* was vir 10 agtereenvolgende weke, asook op die *Modern Rock Tracks Chart* (nou *Alternatiewe Songs*) vir nege weke vanaf 25 Februarie tot 22 April 1995. Die muskiekgroep het meer as 20 miljoen albums wêreldwyd verkoop. Die verkope van hulle laaste drie ateljee-albums was maar beperk in die VSA, maar het groot sukses te behaal in Nederland, Suid-Afrika en Australasië.

In Maart 2012 het Chris Shinn, voorheen van die groep *Unified Theory*, Ed Kowalczyk as hoofsanger vervang. In Desember 2016 het Ed weer vir Chris as hoofsanger vervang.

## Diskografie 
### Ateljee-albums 
* *The Death of a Dictionary* (1989)
* *Mental Jewelry* (1991)
* *Throwing Copper* (1994)
* *Secret Samadhi* (1997)
* *The Distance to Here* (1999)
* *V* (2001)
* *Birds of Pray* (2003)
* *Songs from Black Mountain* (2006)
* *The Turn* (2014)

### Kompilasie-albums 
* *Awake: The Best of Live* (2004)
* *Radiant Sea: A Collection of Bootleg Rarities and Two New Songs* (2007)

### Lewendige albums 
* *Live at the Paradiso – Amsterdam* (2008)

### EPs 
* *Divided Mind, Divided Planet* (1990)
* *Four Songs* (1991)

### Enkelsnitte 
## Verwysings
Werklikheidsreeks

duimnael|regs|250px|Kenteken van die *Big Brother*-werklikheidsreeks.
duimnael|regs|250px|Amerikaanse *Idols*.

'n **Werklikheidsreeks** is 'n televisieprogram waarin nie toneel gespeel word nie, maar die kyker gebeure kan sien soos dit in die werklikheid plaasgevind en opgeneem is. Werklikheidsreekse maak gewoonlik nie van professionele akteurs gebruik nie, maar beeld gewone mense in dramatiese of humoristiese omstandighede uit. Sulke programme sluit TV-speletjies, vasvra-programme en ontdekkingstogte in. Dokumentêre programme, nuus en sport-programme word nie as werklikheidsreekse beskou nie.

## Afrikaanse werklikheidsreekse 
Voorbeelde van Afrikaanse werklikheidsreekse:
* Saktyd, KykNET
* Boer Soek 'n Vrou, KykNET
* Supersterre, SAUK2
* Afrikaanse *Idols*, KykNET
* Die Sanger (Ons soek...)

## Engelse werklikheidsreekse 
Enkele bekende Engelse werklikheidsreekse ter illustrasie:
* Suid-Afrikaanse *Idols*
* *Big Brother*
* *Masterchef*
Televoering

duimnael|links|*Star Trek* se teleporteerder.
duimnael|regs|Charles Fort, Amerikaanse skrywer wat die term geskep het.

**Televoering**, ook **teleportering** of **teleportasie** (vanaf Grieks: τῆλε *tele*, "afgeleë" en Latyns *portare*, "dra", "bring"), is die oordrag van materie van die een plek na 'n ander sonder om die fisiese ruimte tussen hulle te betree. Bykans op dieselfde oomblik verdwyn 'n voorwerp op een plek en verskyn op 'n ander. 

'n Denkbeeldige masjien wat in die wetenskapsfiksieverhale gebruik word, staan bekend as die *televoerder* of *teleporteerder*. Die term is die eerste keer in 1931 deur die Amerikaanse skrywer en joernalis Charles Fort gebruik en is veral bekend uit *Star Trek* "Beam me up, Scotty!".
Hibernian FC

**Hibernian FC** is 'n Skotse sokkerspan in Edinburgh, wat in die Scottish Premier League speel. Die span se tuisveld is die Easter Road, wat 'n kapasiteit van meer as 20&nbsp;000 toeskouers het. *Hibs* het vier keer die Skotse titel gewen en die ondersteuners van die klub het sterk mededinging met die ander klub in *Edinburgh*: Hearts. Die derby staan bekend as die Edinburgh Derby.

## Erelys 
* **Kampioen van Skotland (4)**
: 1902/03, 1947/48, 1950/51, 1951/52
: (naaswenner (6): 1896/97, 1946/47, 1949/50, 1952/53, 1973/74, 1974/75)
* **Scottish Cup (3)**
: 1887, 1902, 2016
: (naaswenner (11): 1896, 1914, 1923, 1924, 1947, 1958, 1972, 1979, 2001, 2012, 2013)
* **Scottish League Cup (3)**
: 1972, 1991, 2007
: (naaswenner (7): 1950, 1969, 1974, 1985, 1993, 2004, 2016)

## Bekende sokkerspelers 
*  Joe Baker
*  John Collins
Charon

**Charon** kan moontlik na een van die volgende sake verwys:

* Charon (maan), die natuurlike satelliet van die dwergplaneet Pluto.
* Charon (mitologie), die bootsman van Hades in die Griekse mitologie.
President van Frankryk

[duimnael|upright|[Emmanuel Macron]]

Die **President van Frankryk**, of **President van die Franse Republiek** (Frans: *Président de la République française*), is die staatshoof van Frankryk. 

Die Franse Republiek het sedert 1848 'n president onder die Tweede Republiek. Sedertdien is hierdie funksie oorgeneem deur die 24 presidente wat daarin geslaag het as leiers van die Franse staat 1848-1852, 1871-1940 en vanaf 1947 onder die tweede, derde, vierde en vyfde Republieke. Hulle het almal in die Élysée-paleis in Parys gewoon, met die uitsondering van Adolphe Thiers.

Sedert 1962 word die president verkies deur 'n presidensiële verkiesing, deur middel van direkte algemene verkiesings. Dit is die mees gesogte politieke amp in Frankryk, deur die orde van die protokol, maar ook as die verpersoonliking van die owerheid gesag. Die president is die hoof van die staat in Frankryk, die hoof van die leër, die mede-Prins van Andorra en die borg van die Grondwet van die Vyfde Franse Republiek. Dit speel 'n prominente rol in die buitelandse beleid.

## Presidente 
### Vyfde republiek 
*Emmanuel Macron
*François Hollande
*Nicolas Sarkozy
*Jacques Chirac
*François Mitterrand
*Valéry Giscard d'Estaing
*Georges Pompidou
*Charles de Gaulle
Kenneth McArthur

duimnael|regs|240px|Kenneth McArthur

**Kennedy Kane McArthur** (10 Februarie 1881, Dervock - 13 Junie 1960, Potchefstroom) was 'n maratonatleet wat die goue medalje op 14 Julie 1912 tydens die Olimpiese Spele in Swede gewen het.

## Persoonlike lewe 
McArthur is in Dervock, Noord-Ierland gebore. Hy het in 1901 tydens die Tweede Vryheidsoorlog na Suid-Afrika geëmigreer, en by genl.-maj. Robert Baden-Powell se Suid-Afrikaanse Polisiemag (SAC) aangesluit. Hy doen eers diens by Lindequesdrift, die Vaalrivier, by Kraalkop en later by Bank naby Carletonville. Hy werk ten einde laaste in Potchefstroom.

Hy ontmoet Johanna Jacoba Christina (Joey) Louw in Potchefstroom. Sy was in die konsentrasiekamp by Klerksdorp en slegs veertien jaar oud aan die einde van die oorlog. Hulle is eers in 1921 getroud.

## Maratonloopbaan 
McArthur wen sy eerste maraton oor 57&nbsp;km tussen Klerksdorp en Potchefstroom in 1904. Hy neem ook aan veldwedlope deel en onder meer die Johannesburg-Krugersdorp wedloop, die Wanderers-maraton, die Suid-Afrikaanse maraton in 1908 en ook die Argus-maraton in 1910. Hy het al hierdie maratons gewen.

## Bron 
* *Van polisieman tot kampioen*, Beeld, 12 Julie 2012.
Charon (maan)

[duimnael|links|[Pluto (dwergplaneet)|Pluto, die helder voorwerp in die middel, en sy mane: Charon, die tweede helderste voorwerp, met Nix links-bo en Hidra links-onder, soos waargeneem deur die Hubble-ruimteteleskoop op 15 Februarie 2006.]]
duimnael|links|'n Kunstenaarskonsep van Pluto met Charon in die agtergrond.
**Charon** (Grieks: *Χάρων*) is die grootste en naaste van die vyf bekende mane van die dwergplaneet Pluto. Sy gemiddelde deursnee is 1&nbsp;212&nbsp;km, wat effens meer as die helfte van die deursnee van Pluto uitmaak. Dit is in vergelyking met ander mane in die sonnestelsel buitengewoon groot.

Die maan is op 22 Junie 1978 deur die Amerikaanse sterrekundige James W. Christy ontdek, byna 50 jaar ná die ontdekking van Pluto. Ná die ontdekking van Nix en Hidra in 2005, die ontdekking van Kerberos in 2011 en Styx in 2012 word Charon ook **(134340) Pluto I** genoem. 

Die ander mane (Styx, Nix, Hidra en Kerberos) het ook name gekry uit die Griekse mitologie wat met die onderwêreld verband hou.

## Sy oseaan 
Op basis van die LORRI (*LOng-Range Reconnaisance Imager*) se resultate van die New Horizons besoek aan die Plutostelsel word gedink dat Charon 'n ondergrondse oseaan gehad moet hê, wat aanvanklik deur die radioaktiwiteit in sy binneste vloeibaar gehou is. Later het egter die hele oseaan bevries. En omrede ys uitsit wanneer dit bevries het die kors van die maan daardeur gebars. Die gevolg is klowe wat 1 800 km lank en 7,5 km diep is. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Kuskatoenboom

Die **kuskatoenboom** (*Hibiscus tiliaceus*) - ook bekend as die **kusvuurblom** - is 'n klein boompie en enigste spesie van die *Hibiscus*-genus wat werklik 'n klein boompie word. Dit groei aan die kus vanaf Port Elizabeth tot in Mosambiek. Hier vorm dit dikwels some om riviermondings en getyriviere. Die blomme is skoupelagtig en groot. Hulle is eers geel en word later appelkooskleurig namate hul ouer word. Die stingels en takke is lank en buigbaar. In Engels staan die boom bekend as die *Lagoon hibiscus*.

## Galery 

Lêer:Gardenology.org-IMG 7428 qsbg11mar.jpg|Boom
Lêer:Gardenology.org-IMG 7431 qsbg11mar.jpg|Stam
Lêer:Hibiscus tiliaceus 2.JPG|Blom

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Plants of the World Online
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013
Melianthaceae

**Melianthaceae ** is die baakhout-familie wat hoort tot die orde *Geraniales*. Daar is 17 spesies wat wêreldwyd tot die orde hoort waarvan 14 in Suider-Afrika voorkom en 8 daarvan is bome. Hierdie familie is endemies tot Sub-Sahara Afrika. Bome in die familie is klein. Die familie se hout is sag en hul het enkelvoudige, afwisselende blare wat byna rond is. Die blare het verskeie are vanaf die basis.

## Spesies 
Van die spesies is:
* Blinkblaarwitessenhout (*Bersama lucens*)
* Gladblaarbaakhout (*Greyia sutherlandii*)
* Keibaakhout (*Greyia flanaganii*)
* Witessenhout (*Bersama tysoniana*)
* Wollerige baakhout (*Greyia radlkoferi*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013
Sandolien

Die **sandolien** of **ysterbos** (*Dodonaea viscosa*) is klein boompie wat voorkom aan die kusgebiede van Suid-Afrika vanaf Saldanhabaai tot in Mosambiek en ook in Gauteng, Mpumalanga, dele van Noordwes en Limpopo. Dit kom ook voor in die sentrale gedeelte van Zimbabwe. Die blare is enkelvoudig en gewoonlik harpuisagtig wat dit blink en klewerig maak. Die vrugte is sowat 1,5&nbsp;cm in deursnee. Die boom staan ook bekend as die *Ysterbos* en in Engels as die *Sand-olive*.

Lêer:Starr 030419-0115 Dodonaea viscosa.jpg|Boom
Lêer:Akeake.jpg|Vrug
Lêer:Dodonaea viscosa seeds.jpg|Sade
File:Dodonaea viscosa MHNT.BOT.2009.13.1.jpg|Dodonaea viscosa - Museum specimen

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 

## Eksterne skakels 
* SANBI
Doppruim

[duimnael|links|[Rooikophoutkapper wat aan die vrugte van 'n Doppruim smul.]]

Die **Doppruim** (*Pappea capensis*) is 'n klein tot middelslag boom wat wydverspreid voorkom. Die vrugte is eetbaar.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Witpeer

Die **witpeer** (*Apodytes dimidiata*) is boom wat tot 20&nbsp;m hoog kan word in woude.

Die boom se FSA-nommer is 422.

## Verspreiding 
Die spesie is inheems in twee kontinente, Afrika en Asië. 

In Afrika kom die boom in Aldabra, Angola, Burundi, Comore-eilande, Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Kameroen, Kenia, Madagaskar, Malawi, Mauritius, Mosambiek, Nigerië, Rwanda, Réunion, Soedan, Suid-Afrika, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe voor. In Suid-Afrika kom die boom in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Noordwes, Oos-Kaap en die Wes-Kaap. Dit groei in die kusgebiede vanaf Kaapstad tot by Mosambiek en ook in Mpumalanga en Limpopo.

In Asië is die boom inheems in Assam, Borneo, China, Filippyne, Hainan, Indië, Java, Kambodja, Klein-Soenda-eilande, Maleisië, Mianmar, Molukke, Sri Lanka, Soelawesi, Soematra, Thailand en Viëtnam.

## Galery 

Lêer:Apodytes dimidiata tree Cape Town 7.jpg|Nabyskoot van loof
Lêer:Apodytes dimidiata02, crop.png|Sketse van blompluim, blomdele en vrug
Lêer:Apodytes dimidiata 26.jpg|Blompluim
Lêer:Apodytes dimidiata, ryp vrug, Manie vd Schijff BT, a.jpg|Ryp vruggie

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Without

Die **without** (*Ilex mitis*) is 'n middelgroot tot groot boom wat voorkom in die suide en ooste van Suid-Afrika en ook in Gauteng, Limpopo, Mpumalanga en Sentraal- en Oos-Zimbabwe. Dit staan ook bekend as die *waterboom* of *waterhout*. In Engels staan die boom bekend as *African holly*, *Cape holly*, *Wild holly* en *Watertree*.

## Fotogalery 

Lêer:Ilex mitis tree - Cape Town 3.JPG|'n Jong without.
Lêer:Ilex mitis - Cape Town.JPG|Indien 'n  without nie af en toe gesnoei word nie, kan dit enorm groot word.
Lêer:Ilex mitis - Cape Holly - foliage.JPG|Blare
Lêer:Ilex mitis - blossoms - 2.jpg|Bloeisels
Lêer:Pyracantha berries.jpg 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates. Palgrave. 2000.
Icacinaceae

**Icacinaceae** is die witpeer-familie wat tot die orde Icacinales gereken word. Die familie word hoofsaaklik in die tropiese en subtropiese gebiede aangetref. Daar is 150 spesies wat wêreldwyd tot die familie hoort waarvan vyf in Suider-Afrika voorkom en drie is bome. Drie genera kom in Suid-Afrika voor. Die taksonomie van hierdie groep is egter sedert lank onseker.

## Genera 
Daar hoort 24 genera tot die familie:

* *Alsodeiopsis* Oliv.
* *Casimirella* Hassl.
* *Cassinopsis* Sond.
* *Desmostachys* Planch. ex Miers
* *Hosiea* Hemsl. & E.H.Wilson
* *Icacina* A.Juss.
* *Iodes* Blume
* *Lavigeria* Pierre
* *Leretia* Vell.
* *Mappia* Jacq.
* *Mappianthus* Hand.-Mazz.
* *Merrilliodendron* Kaneh.
* *Miquelia* Meisn.
* *Natsiatopsis* Kurz
* *Natsiatum* Buch.-Ham. ex Arn.
* *Phytocrene* Wall.
* *Pittosporopsis* Craib
* *Pleurisanthes* Baill.
* *Pyrenacantha* Wight
* *Ryticaryum* Becc.
* *Sarcostigma* Wight & Arn.
* *Sleumeria* Utteridge, Nagam. & Teo
* *Stachyanthus* Engl.
* *Vadensea* Jongkind & O.Lachenaud

## Spesies 
Die Suid-Afrikaanse spesie is:
* Lemoentjiedoring (*Cassinopsis ilicifolia*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013
Klapperbos

Die **klapperbos** (*Nymania capensis*) is gewoonlik 'n struik wat soms ook 'n klein boompie word. In Engels staan dit bekend as die *Chinese Lantern*. Die plant kom voor in suidelike Namibië, die Richtersveld, Namakwaland, Ceres, die Tankwa Karoo, Boesmanland, Worcester - Robertson Karoo en die Klein Karoo. Dit het besonder roosrooi vrugte. Die vrugte is papieragtig en ballonvormig vierkantig en omtrent 4 x 4&nbsp;cm groot.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Bosrooiessenhout

Die **bosrooiessenhout** (*Trichilia dregeana*) is 'n middelmatige tot groot woudboom, ook bekend as die *basteressenhout*. Die boom se FSA-nommer is 300.

## Beskrywing 
Die sewe tot elf blaartjies van die groot saamgestelde blaar het sewe tot twaalf sywaartse are, tipies minder as by die eenderse rooiessenhout. Die vrug is rooierig-bruin en sferies, en sowat 3&nbsp;cm in deursnee. Soos by die rooiessenhout word die swart sade byna omhul deur 'n rooi aril.

## Verspreiding 
In Suid-Afrika is dit inheems aan die woude van KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en die Oos-Kaap. Verder noord in Afrika is die boom inheems aan Angola, Ethiopië, Guinee, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, die Kongo, Liberië, Malawi, Mosambiek, Rwanda, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Soedan, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Galery 

Lêer:Trichilia dregeana, vrugte, Waterkloofrif, b.jpg|Vrugte
Lêer:Trichilia_dregeana_fruit.JPG|Vrugte en swart sade met rooi arille
Lêer:Trichilia_dregeana.JPG|Sade en 'n saamgestelde blaar
Lêer:Trichilia dregeana, lower, Waterkloofrif, a.jpg|Lower aan 'n boom in Waterkloofrif, Pretoria

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Meliaceae

250px|duimnael|links|Die Bariaco is 'n bedreigde lid van die Meliaceae, weens oorbenutting van sy hout

**Meliaceae** is die mahonie-familie wat hoort tot die orde *Sapindales*. Die familie kom voor in tropiese en subtropiese areas en is bekend vir sy timmerhoutbome. Dit sluit verskeie spesies mahoniebome van Afrika in asook twee ingevoerde genera, *Toona* - voorheen *Cedrela*, en *Melia* - voorheen bekend as die Persiese sering. Die twee genera is na Suid-Afrika uitgevoer waar hulle genaturaliseer het.

## Spesies 
Van die inheemse Suid-Afrikaanse spesies is:
* Bergmahonie (*Entandrophragma caudatum*)
* Bosrooi-essenhout (*Trichilia dregeana*)
* Essenhout (*Ekebergia capensis*)
* Klapperbos (*Nymania capensi*)
* Rooiessenhout (*Trichilia emetica*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 

## Eksterne skakels 
* Project Meliaceae
Saktyd

***Saktyd*** is ’n Suid-Afrikaanse werklikheidsreeks wat tussen 17 Julie 2012 en 9 Oktober 2012 op die Afrikaanse betaalkanaal kykNET (kanaal 111 en 144) op DStv uitgesaai is. Die woord ‘saktyd’ verwys na die tyd wanneer ’n tydskrif of koerant gedruk moet word.

In die finaal op 9 Oktober 2012 is die 26-jarige proefleser en kopieskrywer Christiaan Boonzaier van Kaapstad by Skouspel voor 'n gehoor van 6000 mense as die algehele wenner aangewys.

## Beweegrede 
Volgens kykNET se bemarkingsbestuurder, Haddad Viljoen, is Saktyd se konsep deur Huisgenoot, kykNET en die produksiemaatskappy Homebrew Films geformuleer; die eindproduk is, volgens Viljoen, ’n eerste vir Suid-Afrika. Haidee Muller, verslaggewer by Huisgenoot en Saktyd-beoordelaar, is egter van mening dat die idee grootliks die geesteskind van Esmaré Weideman – voormalige hoofredakteur van Huisgenoot, YOU en Drum, en tans Media24 se Uitvoerende Hoof – is. Op haar beurt, het Weideman gesê dat die idee van Saktyd gebore is uit lesers en die publiek se versoeke om te weet wat dit verg om ʼn Huisgenoot-storie te skryf. Die program het dus, volgens Weideman, gepoog om vir aanhangers van Suid-Afrika se grootste tydskrif ʼn kykie te gee in die baie harde maar baie opwindende wêreld van weekblad-tydskrifjoernalistiek. Alhoewel daar aanvanklik berig is dat die beoordelaars die deelnemers een-vir-een sal uitstem,

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Saktyd se amptelike webwerf is: http://kyknet.dstv.com/programme/saktyd/ 
*
HMS Dauntless

duimnael|Die HMS Dauntless
duimnael|Die HMS Dauntless in aanbou
duimnael|Die HMS Dauntless (voorgrond) saam met die Spaanse Almirante Juan de Borbon en die Amerikaanse USS Gettysburg

Die **HMS Dauntless** is 'n Britse torpedojaer in die klas *Type 45 (Daring)*. Sy bestelling is in Desember 2000 geplaas by die kontrakteur *BAE Systems*. Daar is op 28 Augustus 2004 met sy aanbou begin, hy is op 23 Januarie 2007 te water gelaat en op 3 Junie 2010 in diens gestel. Die projek het R&nbsp;13&nbsp;miljard gekos.

## Tegniese besonderhede 
Die skip is 152,4&nbsp;m lank en dra 'n bemanning van 190. Hy verplaas 8&nbsp;000&nbsp;ton water en word aangedryf deur twee Rolls-Royce WR-21 gasturbines wat elk 21,5 MW produseer. Dit verseker 'n topsnelheid van 54&nbsp;km/h via twee skroewe. Hy het 'n reikafstand van 7&nbsp;000&nbsp;seemyl.

Die romp van die skip bevat 2&nbsp;800&nbsp;ton staal en 40&nbsp;ton verf is gebruik om 'n area van 100&nbsp;000km2 te verf.

## Wapenstelsel 
Hy is toegerus met die *Sea Viper* missiel-stelsel. Die missiele het 'n reikafstand van 112&nbsp;km en bereik Mach 4 (5&nbsp;000&nbsp;km/h) in die proses. Hy dra een Mk8-kanon en twee Mk-8 kanonne. Hy is ook toegerus met 'n Sampson-radarstelsel wat 400&nbsp;km ver kan sien. Hy beskik ook oor 'n vliegdek wat twee klein *Lynx* helikopters of een *Westland Merlin HM1* helikopter kan dra.

## Bron 
* *Britte jaag seerowers só* Beeld 16 Julie 2012.
Geelkeurboom

Die **geelkeurboom** (*Calpurnia aurea*) is klein boompie en word op die rande van woude aangetref. In Suid-Afrika kom dit voor in Limpopo, Mpumalanga, KwaZulu-Natal en in 'n strook langs die kus tot by Uitenhage in die Oos-Kaap. Dit is ook inheems aan Angola, Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Indië, Kenia, Mosambiek, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Somalië, Soedan, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

Die boom het saamgestelde blare. Die peule word tot 10&nbsp;cm lank. In Engels staan die boom bekend as die *Showy calpurnia*.

## Galery 

Calpurnia aurea.jpg|duimnael|links|Bloeiwyse
Calpurnia aurea01.jpg|duimnael|links|Peule en sade
Calpurnia aurea (Fabaceae) (48116073273).jpg
Calpurnia aurea00.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Vanwykshout

Die **Vanwykshout** (*Bolusanthus speciosus*) is 'n klein tot middelgroot boom wat van seevlak af tot middelmatige hoogtes groei. Dit kom voor in die noordooste van KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo. Dit is ook inheems aan die noordooste van Botswana en sentraal Zimbabwe asook Eswatini, Malawi, Mosambiek en Zambië. Dit het saamgestelde blare en die blomme het 'n tipiese ertjie-vorm. Die blomme is blou tot ligpers van kleur en word in blomtakkies gedra wat tot 30&nbsp;cm lank word.

Daar is net een spesie in die genus *Bolusanthus*, dit is dus 'n monotipiese takson.

## Fotogalery 

Lêer:Bolusanthus speciosus stem.jpg|Die ruwe bas
Lêer:Bolusanthus speciosus 1.jpg|Loof en ligpers blomme
Lêer:Bolusanthus speciosus Flower.jpg|Blom
Lêer:Bolusanthus speciosus, peule, Roodeplaat NR, a.jpg|Peule
Lêer:Bolusanthus speciosus, habitus, Pretoria NBT, b.jpg|Groeiwyse in die Pretoria Nasionale Botaniese Tuin

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Aquifoliaceae

duimnael|links|250px|Without (*Ilex mitis*)

**Aquifoliaceae** is die Huls-familie wat hoort tot die orde Aquifoliales. Die bekendste lid van die familie is die Europese Huls *Ilex aquifolium*. Daar is slegs een spesie wat inheems aan Suid-Afrika is.

## Spesies 
Die Suid-Afrikaanse spesies is:
* Without (*Ilex mitis*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Adjuvilo

**Adjuvilo** is 'n kunsmatige taal wat Claudius Colas onder die pseudoniem "Profesoro V. Esperema" in 1910 gepubliseer het. Alhoewel dit 'n volledige taal is, is dit miskien nie geskep om gespreek te word nie. Baie mense vermoed Colas, 'n Esperanto-spreker, het Adjuvilo geskep om die Ido-beweging te ondermyn, wat destyds groeiend was. Colas het sy taal 'n *vereenvoudigde vorm* Ido genoem en het verskeie verbeterings vir Ido voorstel.

## Eksterne skakels 
* Claudius Colas (1884-1914), la kunfondinto de IKUE (in Esperanto)
Rubiaceae

**Rubiaceae** is die katjiepiering-familie wat hoort tot die orde *Gentianales*. Wêreldwyd hoort daar 13,000 spesies tot die familie waarvan 240 in Suider-Afrika voorkom en daarvan is 100 spesies bome. Die familie word oral in die warmer gedeeltes van die wêreld aangetref. Twee bekende spesies is: *Cinchona calisaya* van Suid-Amerika wat se kinien gebruik word vir behandeling teen malaria en *Coffea arabica* van Ethiopië en Arabië wat vir kommersiële koffie verbou word.

## Boomspesies 
Van die spesies is:
* Bosdoringklipels (*Canthium inerme*) 
* Boskatjiepiering (*Gardenia thunbergia*)
* Bosveldkatjiepiering (*Gardenia volkensii*)
* Bosveldwitklokke (*Rothmannia fischeri*)
* Breekhout (*Alberta magna*)
* Doringkatjiepiering (*Hyperacanthus amoenus*)
* Duinebruidsbos (*Pavetta revoluta*)
* Fluweelklipels (*Canthium gilfillanii*)
* Geelblomvoëlbessie (*Psychotria capensis*)
* Gladdeslapmispel (*Lagynias lasiantha*)
* Harpuiskatjiepiering (*Gardenia resiniflua*)
* Hoedespeldlukwart (*Oxyanthus pyriformis*)
* Kalahariwildemispel (*Vangueria cyanescens*)
* Klipels (*Canthium mundianum*) 
* Kwar (*Psydrax obovata*)
* Mingerhout (*Breonadia salicina*)
* Poeierbaskatjiepiering (*Gardenia ternifolia*)
* Rooivoëlbessie (*Psychotria zombamontana*)
* Septemberklokkies (*Rothmannia globosa*)
* Treurbruidsbos (*Pavetta lanceolata*)
* Valsbruidsbos (*Tarenna pavettoides*)
* Valskatjiepiering (*Rothmannia capensis*)
* Valsmispel (*Vangueriopsis lanciflora*)
* Wildegranaat (*Burchellia bubalina*)
* Wildelukwart (*Oxyanthus speciosus*)
* Wildemispel (*Vangueria infausta*)
* Zoeloelukwart (*Oxyanthus latifolius*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Lys van Rubiaceae-genera

## Bronnelys 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013
Vlieg (sterrebeeld)

Die **Vlieg** (Latyn: *Musca*) is ’n sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Dit was een van die 12 sterrebeelde wat in die 16de eeu deur Petrus Plancius geskep is na aanleiding van waarnemings deur Pieter Dirkszoon Keyser en Frederick de Houtman.

## Ruimtevoorwerpe 
Nova Muscae&nbsp;1991 is ’n dubbelvoorwerp wat uit ’n ster en ’n swart gat bestaan. ’n Uitbarsting in 1991 het tot die ontdekking daarvan gelei. Die sterrebeeld bevat ook die ongewone planetêre newel NGC&nbsp;5189, sowat 3&nbsp;000 ligjare van die Aarde af, en die Uurglasnewel (MyCn&nbsp;18), sowat 8&nbsp;000 ligjare ver. Die relatief ou bolvormige sterreswerm NGC&nbsp;4833 naby Delta Muscae is 21&nbsp;200 ligjare ver en word effens verberg deur stofwolke.

## Geskiedenis 
Die Vlieg is in die laat 16de eeu deur Petrus Plancius voorgestel onder sy oorspronklike Latynse naam, **Apis** (die By), vir die voorheen ongekarteerde gebied om die suidelike hemelpool en as "voedsel" vir die sterrebeeld Kameleon. (Op 17de-eeuse kaarte word die kameleon se tong gewys wat probeer om die insek te vang.) In 1752 het Nicolas-Louis de Lacaille dit hernoem na *Musca Australis* (die Suidelike Vlieg) as teenvoeter vir die ou sterrebeeld Noordelike Vlieg, wat nou deel van die Ram is, en om verwarring te voorkom met Apus, die Paradysvoël. Die naam is later verkort na Musca.

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Musca
* Starry Night Photography: Musca
* The clickable Musca
* Star Tales – Musca

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Gladblaarbaakhout

Die **gladblaarbaakhout** (*Greyia sutherlandii*) is klein boompie wat deel van die Francoaceae  familie is. Die spesie is inheems Eswatini, Lesotho en Suid-Afrika. Dit groei in bergagtige dele groei, noord van die Groot-Keirivier deur KwaZulu-Natal tot in Mpumalanga. Dit is op die SANBI-rooilys as 'veilig' (LC) gelys.

Gedurende blomtyd het die boom aanskoulike, rooi, klokvormige blomme wat omtrent 2&nbsp;cm lank is. Die blomme lok baie insekte omrede dit baie nektar bevat.

## Galery 

Lêer:Greyia sutherlandii - University of California Botanical Garden - DSC09055.JPG
Lêer:Greyia sutherlandii.jpg
Lêer:Greyia sutherlandii1.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the Wolrd Online
Damares

**Damares Alvez Bezerra de Oliveira** beter bekend as **Damares** (30 Januarie 1980, Umuarama, Paraná) is 'n Brasiliaanse sangeres van geestelike musiek.

## Diskografie 
; studio-albums
* 1997: *Asas de Águia* ("Vlerke van Arende")
* 1999: *A Vitória é Nossa* ("Oorwinning is ons s'n")
* 2002: *Agenda de Deus* ("God se Agenda")
* 2004: *O Deus que Faz* ("Die God wat Skep")
* 2006: *Diário de um Vencedor* ("Dagboek van 'n Wenner")
* 2008: *Apocalipse* ("Openbaring")
* 2010: *Diamante* ("Diamant")
* 2013: *O Maior Troféu* ("Die grootste trofee")
; lewendige albums
* 2009: *A Minha Vida tem Sabor de Mel* ("My Lewe is met Heuning gegeur")
* 2012: *Live*
; video-albums (DVD)
* 2009: *A Minha Vida tem Sabor de Mel* ("My Lewe is met Heuning gegeur")
* 2012: *Live*

## Verwysings
Huilboom

Die **Huilboom** (*Peltophorum africanum*) is 'n struik of 'n boom wat tot middelgroot kan word.

## Verspreiding 
Die spesie is inheems in Angola, Botswana, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Malawi, Mosambiek, Namibië, Zambië en Zimbabwe.  In Suid-Afrika kom die spesie in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en Noordwes voor.

## Reënboom 
[duimnael|links|150px|*[Ptyelus grossus*-skuimbesies]]
Hierdie boom is een van die bome wat in Afrika as *reënbome* bekendstaan. In die lentemaande drup daar soms water van dié bome se takke. Die verskynsel word veroorsaak deur 'n klein insek wat die skuimbesie *Ptyelus grossus* genoem word. Onvolwasse skuimbesies pak saam op die jong lote en verkry hul voedsel deur die sap te suig. Terwyl hul sap inneem, skei die insekte suiwer water af wat die *reën* of *gehuil* veroorsaak.

## Fotogalery 

Lêer:Peltophorum africanum01.jpg|Blomknoppe
Lêer:African_Wattle_(Peltophorum_africanum)_(11515503293).jpg|Loof en bloeiwyses
Lêer:African Wattle (Peltophorum africanum) (11515601313).jpg|Blomme
Lêer:Peltophorum africanum, sade, Jan Celliers Park.jpg|Droë peule
Lêer:Peltophorum africanum03.jpg|Peule en sade
Lêer:Peltophorum africanum00.jpg|Hout

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Wildegroenhaarboom

__NOTOC__
Die **wildegroenhaarboom** (*Parkinsonia africana*) is 'n klein peuldraende boompie wat in amper-woestyngebiede voorkom. Die spesie is inheems aan Angola, Botswana, Namibië en Suid-Afrika; waar dit in die Noordwes, Noord-Kaap en die Wes-Kaap voorkom.

Dit staan ook bekend as die *groenhaardoring*, *lemoenboom*, *lemoendoring*, *groenhaarboom* en *wildelemoenhout*. Die boom se FSA-nommer is 214.

Hierdie boom groei tot 4&nbsp;m hoog.

## Galery 

Parkinsonia africana 12564686.jpg
Parkinsonia africana 12556024.jpg
Parkinsonia africana 12562193.jpg
Parkinsonia africana S-1321.jpg
Parkinsonia africana 3677203.jpg
Parkinsonia africana S-1322.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Vul (sterrebeeld)

Die **Vul** (Latyn: *Equuleus*) is ’n dowwe sterrebeeld in die noordelike hemelruim, die tweede kleinste beeld naas die Suiderkruis. Dit is een van die 48 konstellasies wat deur die 2de-eeuse sterrekundige Ptolemeus beskryf is en is steeds een van die 88 moderne sterrebeelde.

## Ruimtevoorwerpe 
Die helderste ster in die Vul is Kitalpha (Alpha Equulei) met ’n helderheid van 3,92&nbsp;mag. Daar is ’n paar noemenswaardige dubbelsterre: γ&nbsp;Equ, ε&nbsp;Equ (wat uit vier komponente bestaan) en δ&nbsp;Equ, waarvan die komponente elke 5,7 jaar om mekaar wentel – op ’n tyd die kortste bekende tyd vir ’n optiese dubbelster. Daar is min veranderlike sterre in die sterrebeeld. Net sowat 25 is bekend en die meeste is dof. γ&nbsp;Equ wissel elke 12½ minute tussen 4,58 en 4,77&nbsp;mag.

Weens die Vul se afstand van die Melkweg af is daar net ’n paar dowwe sterrestelsels tussen 13 en 15&nbsp;mag wat hier voorkom, soos NGC&nbsp;7015, NGC&nbsp;7040, NGC&nbsp;7045 en NGC&nbsp;7046.

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Equuleus
* Star Tales – Equuleus

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Vlam-van-die-vlakte

Die **Vlam-van-die-vlakte** (*Bauhinia galpinii*) is 'n struik wat ook as 'n klein boompie voorkom. Die spesie is inheems aan Angola, Eswatini, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Mosambiek en Zimbabwe. Dit kom ook voor as 'n klimplant. Die plant is so gewild as 'n tuinplant dat die natuurlike verspreiding daarvan onduidelik is. In Engels staan die spesie bekend as die *Pride-of-De-Kaap*, verwysend na die De Kaapvallei in Mpumalanga.

## Prentgalery 

Bauhinia galpinii, colour illustration.jpg|Illustrasie in I.B. Pole-Evans (1922)
Bauhinia galpinii Flowers IMG 2668.JPG|Tuinplant in die Wes-Kaap (uitheems aldaar)
Bauhinia galpinii 1DS-II 0325 05.jpg|Vorm van die blaar
Bauhinia galpinii 1DS-II 0325 01.jpg|'n Groen peul

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Koudhoorn

**Koudhoorn** is ’n nedersetting in die munisipaliteit Putten in die provinsie Gelderland in Nederland.
Kotten

**Kotten** is ’n nedersetting in die munisipaliteit Winterswijk in die provinsie Gelderland in Nederland.
Kootwijkerbroek

**Kootwijkerbroek** is ’n dorp in die munisipaliteit Barneveld in die provinsie Gelderland in Nederland.

## Afbeeldings 

File:Kootwijkerbroek.JPG|Toegang tot die dorp
File:Kootwijkerbroek kerk.jpg|Hervormde kerk van Kootwijkerbroek
‎File:GG Kootwbr-achter.jpg|Gereformeerde Gemeente Kootwijkerbroek ‎
Kurkbos

Die **kurkbos** (*Mundulea sericea*) is 'n klein boompie wat noordwaarts van die Vaalrivier en in die noorde van KwaZulu-Natal voorkom. Die boom se peule word tot 8&nbsp;cm lank en is met goudbruin, fluweelagtige hare bedek. Die hare word mettertyd grys en die peule hang 'n hele tydjie aan die boom. Die bas en hooftakke is diep gegroef en kurkagtig en bevat die gif *rotenoon*. Die blare word egter deur diere gevreet.

Die spesie staan ook as die *blou-ertjiebos* en *kurkboombos* bekend.

## Verspreiding 
Die spesie kom voor in: Angola, Benin, Botswana, Eswatini, Indië, Ivoorkus, Kameroen, Kenia Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Namibië, Nigerië, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Soedan, Somalië, Sri Lanka, Suid-Afrika, Tanzanië, Togo, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Infraspesies 
Die spesie het twee infraspesies:
* *Mundulea sericea subsp. madagascariensis* Du Puy & Labat
* *Mundulea sericea subsp. sericea*

## Galery

Mundulea sericea subsp. sericea 1613.jpg|
Mundulea sericea subsp. sericea 1DS-II 4-3296.jpg|
Mundulea sericea subsp. sericea 2828.jpg|

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2012-Rugbykampioenskapreeks

Die **2012-Rugbykampioenskapsreeks** was die eerste jaarlikse rugbytoernooi tussen die nasionale spanne van Suid-Afrika, Argentinië, Australië en Nieu-Seeland gewees. Die reeks is vanaf 18 Augustus tot 6 Oktober 2012 gespeel. Die lande se spanne word onderskeidelik die Springbokke, Pumas, Wallabies en All Blacks genoem. Nieu-Seeland het die toernooi vir die elfde keer gewen. Buitendien het hulle die Bledisloebeker ingepalm en die Vryheidsbeker gewen, terwyl Australië met die Mandela Uitdaagplaat en die Poematrofee weggestap het.

Die toernooi is deur SANZAAR georganiseer, ’n konsortium wat uit die vier lande se rugbyfederasies bestaan. Dit is van die vorige Drienasiesreeks verander toe ook Argentinië tot die toernooi toegetree het.

## Formaat 
Die formaat vir die 2012-toernooi is aangepas omdat dit nou deur vier spanne uitgespeel word. Elke span het drie keer tuis gespeel, en drie keer weg, met ’n totaal van ses wedstryde elk, en twaalf in totaal. Met ’n wen het ’n span vier punte verdien, gelykop twee ligapunte, en ’n verloor met agt of meer punte nul ligapunte. ’n Bonuspunt kon verdien word op een van twee maniere: deur ten minste vier drieë in ’n wedstryd te druk, of deur met sewe punte of minder te verloor. Die toernooi se wenner was die span met die meeste ligapunte aan die einde van die toernooi.

## Telkaart 
## Wedstryddatums 
### Week 1 
### Week 2 
### Week 3 
### Week 4 
### Week 5 
### Week 6 

## Statistiek 
### Meeste punte en drieë 
| Meeste drieë gedruk:

|}

## Sien ook 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  2012-Rugbykampioenskapreeks op ESPNscrum
SANSA

Die **Suid-Afrikaanse Nasionale Ruimteagentskap** (**SANSA**) is in Desember 2010 onder sy huidige naam gestig kragtens die Suid-Afrikaanse Nasionale Ruimte-agentskapwet van 2008 (nommer 36 van 2008). Voor dit was die funksie onder beheer van die WNNR se satelliettoepassingsentrum. SANSA is 'n semi-staatsinstelling en is die sambreelliggaam vir ruimte-aktiwiteite in Suid-Afrika.

SANSA spesialiseer in ruimteoperasies, observasies van die aarde en ruimte-ingenieurswese.
duimnael|Waarnemingsstasie op Hartebeeshoek

## Geskiedenis 
In 1841 was daar 'n magnetiese sterrewag aan die Universiteit van Kaapstad wat in 1932 by 'n internasionale netwerk van sterrewagte aangesluit het. Dit is in 1940 na Hermanus verskuif toe die koms van 'n elektriese spoorwegstelsel met magnetiese metings in Kaapstad begin inmeng het.

In 1960 word die aanleg op Hartebeesthoek een van die 14 stasies vir die satellietopsporing en data-verkrygingsnetwerk (STADAN) van NASA oor die hele wêreld. In 1975 onttrek NASA sy betrokkenheid weens politieke onstabiliteit en binne 'n jaar het die WNNR die Satellietafstandswaarnemingsentrum (SRSC) op Hartebeesthoek opgerig. In 1980 is die Franse Nasionale Ruimte-agentskap (CNES) se opsporingstasie by Hammanskraal buite Pretoria na Hartebeesthoek hervestig en met die SRSC geïntegreer. Dit het in 1989 die satelliet-toepassingsentrum (SAC) in 'n WNNR-wye herorganisasie geword.

In 2008 is die Suid-Afrikaanse Nasionale Ruimte-agentskapwet van 2008 goedgekeur, met die doel om al die ruimte-aktiwiteite van Suid-Afrika onder een dak te bring. Die wet het die totstandkoming van SANSA bewerkstellig, en die agentskap is amptelik in 2010 van stapel gestuur.

## Tydlyn 
* 1958 - Die eerste ruimtestasie open by Esselenpark ('n plek noord van Kemptonpark).
* 1960 - Die stasie word verskuif na Hartebeeshoek.
* 1963 - Die 12-meter antenne word voltooi; toe bekend as DSS 51.
* 1975 - NASA onttrek weens sanksies teen Suid-Afrika.
* 1977 - Die eerste Meteosat, 'n weersatelliet, se beelde word afgelaai.
* 1983 - Die stasie word deel van die Franse ruimteagentskap (CNES).
* 1998 - Die stasie ontvang die Hughes-band kommunikasiesatellietkontrak.

## Ligging 
SANSA se ligging is ideaal vir die opsporing van satelliete in die Suidelike Halfrond en was deel van die Gemini- en Apollo-projekte.

## Bron 
* *Ou reus hou ruimte bo SA al 50j. dop* Beeld 4 Julie 2012

## Verwysings
Jan van der Merwe (atleet)

**Jan van der Merwe** (gebore 16 Maart 1983) is 'n Suid-Afrikaanse naelloper. Hy is twee keer as die nasionale 400 meter-kampioen aangewys.

Van der Merwe het onlangs 'n kontrak met die Blou Bulle geteken. Hy is ook in die groep vir Springbok-Sewes ingesluit.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Van der Merwe se prestasies op die IAAF se webtuiste
Grofsmid

duimnael|regs|'n Grofsmid met 'n yster in die vuur.
duimnael|regs|'n Stuk yster word in die regte vorm gekap.

'n **Grofsmid** is 'n persoon wat met yster en staal werk. Die grofsmid hamer warm metaal op 'n aambeeld om die vorm daarvan te verander.

Die grofsmid maak vuur in 'n vuurherd waarin die metaal verhit word sodat dit sagter word en makliker vervorm kan word. Die vuur word gewoonlik met 'n blaasbalk aangejaag. As die metaal warm genoeg is, word dit uit die vuur gehaal en op 'n aambeeld geplaas. 'n Hamer word dan gebruik om die metaal in die verlangde vorm te kap. Die metaal kan ook in stukke opgedeel, gelas, gerek, gebuig of gegiet word. Die proses staan as die *smee* van die metaal bekend. Sodra die verlangde produk verkry word, word dit in koue water afgekoel.

Soms word die gesmeede eindproduk gepoleer en met insetsels versier. Die grofsmid kan selfs sy merk of sekere woorde op die metaal graveer.
John Deere (persoon)

**John Deere** (7 Februarie 1804, Rutland, Vermont - 17 Mei 1886, Moline, Illinois) was ’n Amerikaanse grofsmid en uitvinder. Hy het *Deere & Company* gestig, 'n groot maatskappy wat plaasimplemente vervaardig.

## Vroeë lewe 
Deere is in Rutland, Vermont gebore.  Na ’n karige skoolopleiding het hy in 1821 as vakleerling gekwalifiseer onder kaptein Benjamin Lawrence, ’n welvarende grofsmid van Middlebury waarna hy in 1825 self tot die handel toegetree het.

Hy is in 1827 getroud en het nege kinders gehad.

## Staalploeg 
[duimnael|links|’n Monument in [Middlebury, Vermont wat die winkel aandui waar John Deere as grofsmid geleer het.]]

Deere het hom in Grand Detour, Illinois gevestig.  Aangesien daar geen ander grofsmede in die omgewing was nie het hy gesukkel om werk te kry.  Deere het in sy vader se winkel in Rutland gewerk en naalde gepoleer en skerp gemaak deur dit deur sand te trek.  Hierdie polering het gehelp dat die naalde deur sagte leer kan stik.  Deere het gevind dat die gietysterploeë nie goed gewerk het in die harde prêriegrond van Illinois nie.  Hy het teruggedink aan die naalde wat hy gepoleer het en tot die gevolgtrekking gekom dat ’n ploeg wat gemaak is van goedgepoleerde staal en ’n korrek gevormde gietvorm (die selfreinigende staalploeg) beter sou vaar in die grond op die prêrie, veral in die klewerige klei.

Daar is verskeie weergawes van die inspirasie vir Deere se bekende staalploeg.  In ’n ander weergawe het Deere gedink aan hoe gepoleerde staal hooivurktande deur hooi en grond beweeg en gedink dat dieselfde effek op ’n ploeg verkry kon word.  Vroeg in 1838 het Deere sy eerste staalploeg voltooi en dit aan ’n plaaslike boer, Lewis Crandall verkoop en die nuus van die sukses van Deere se ploeg het vinnig versprei.  Gevolglik het twee bure bestellings by Deere geplaas.  Teen 1841 het Deere tussen 75 en 100 ploeë per jaar gemaak.  In 1848 het Deere die vennootskap met Andrus ontbind en na Moline, Illinois verhuis omdat die stad ’n vervoersentrum op die Mississippirivier was.  Teen 1855 het Deere se fabriek meer as 10 000 sulke ploeë verkoop.  Dit het bekend geword as die “Ploeg wat die vlaktes gebreek het” en is ook herdenk in ’n geskiedkundige plekmerker in Vermont.

Deere het daarop aangedring om toerusting van hoë kwaliteit te maak.  Hy het eenmaal gesê: “Ek sal nooit my naam op ’n produk sit as dit nie die beste daarin het, wat ook in my is nie.”  Soos wat sake meer vlot begin verloop het na die ekonomiese krisis van 1857, het Deere die dag-tot-dag bestuur aan sy seun Charles Deere oorgelaat.  In 1868 het Deere sy besigheid geïnkorporeer as Deere & Company.  Weens borspyne en maagkoors het Deere nie vir ’n tweede termyn gestaan nie.  Hy is in sy huis (bekend as die John Deere-huis of Red Cliff) oorlede.

## Verwysings
Aambeeld

duimnael|links|Yster word op 'n aambeeld gesmee.
duimnael|'n Klein aambeeld.

'n **Aambeeld** is 'n stuk gereedskap. Dit bestaan uit 'n swaar metaalblok op 'n voetstuk wat gewoonlik van gietstaal gemaak word.
Grofsmede gebruik ‘n aambeeld deur ’n ander stuk metaal daarop te plaas en dié in die verlangde vorm te smee.

## Eksterne skakels 
* 
*
Walvis (sterrebeeld)

Die **Walvis** (Latyn: *Cetus*) is ’n sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Die naam verwys na ’n seemonster in die Griekse mitologie, maar dit word vandag die Walvis genoem. Dit kom in ’n deel van die lug voor wat "Die See" genoem word omdat baie ander waterverwante konstellasies ook hier aangetref word soos die Visse, Waterdraer en Eridanus.

## Ruimtevoorwerpe 
Hoewel die Walvis nie amptelik deel van die diereriem uitmaak nie, beweeg die sonnebaan baie naby aan sy grens verby en kan die planete vir kort rukkies in die sterrebeeld gesien word.

Die merkwaardigste ster in die Walvis is Mira (of ο&nbsp;Ceti), die eerste veranderlike ster wat ontdek is. Oor ’n tydperk van 331,65 dae kan dit ’n maksimum helderheid van tot 2&nbsp;mag bereik. Dit is dan een van die helderste sterre aan die naghemel en kan maklik met die blote oog gesien word. Daarna neem die magnitude af tot 10,1, voor dit weer helderder word. Ander sterre sluit in Alpha Ceti (Menkar), Beta Ceti (Deneb Kaitos), die sterrebeeld se helderste ster, en Tau Ceti, die 17de naaste ster aan die Aarde. AA&nbsp;Ceti is ’n driesterstelsel waarvan die helderste komponent ’n helderheid van 6,2&nbsp;mag het.

Baie verafgeleë sterrestelsels kan in die Walvis gesien word omdat dit nie deur ruimtestof van die Melkweg verberg word nie. Van hulle is die spiraalvormige Messier 77 (NGC&nbsp;1068), die helderste met ’n magnitude van 9. Onlangs is bevestig dat die sterrestelselswerm JKCS&nbsp;041 die verste swerm is wat nog ontdek is. NGC&nbsp;246, wat ook die Cetus-ring genoem word, is ’n planetêre newel 1&nbsp;600 ligjare van die Aarde af met ’n helderheid van 8&nbsp;mag.

## Geskiedenis en mitologie 
Cetus is dalk aanvanklik verbind met die walvis, wat mitiese status onder die kulture van Mesopotamië sou gehad het. Dit word egter eintlik verbind met die Griekse mitologiese seemonster Cetus, wat deur Perseus verslaan is toe hy Andromeda van Poseidon se wraak gered het.

## Verwysings 
* 
* Ian Ridpath en Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, Londen. . Princeton University Press, Princeton. .
* 

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Cetus
* Star Tales – Cetus

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kuskoraalboom

Die **Kuskoraalboom** (*Erythrina afra*) is 'n boom wat voorkom in die kus- en rivierwoude langs die kus vanaf die Oos-Kaap tot in  asook Mosambiek. In Engels staan die boom bekend as die *Coast coral tree*.

## Galery 

Lêer:Erythrina caffra, KZN NBT, b.jpg|Rangskikking van blare, vorm en grootte.
Lêer:Erythrina caffra 01 ies.jpg|Stam met dorings.
Lêer:Erythrina Caffra flower.JPG|Bloeiwyse

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
Dopperkiaat

__NOTOC__

Die **dopperkiaat** (*Pterocarpus rotundifolius*) is 'n middelgroot boom wat voorkom noord van die Vaalrivier en in KwaZulu-Natal. Dit is ook volop in die suidelike Krugerwildtuin. Die boom is inheems in Angola, Botswana, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Malawi, Mosambiek, Namibië, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.

Die bome blom in die somer en die blomme bars dikwels oop na die reën of op 'n bewolkte dag. Die peule is 3.5&nbsp;cm in deursnee en kleiner as dié van die kiaat. Die boom se FSA-nommer is 237.

## Galery

Pterocarpus rotundifolius, saamgestelde blare, Pretoria.jpg|
Pterocarpus rotundifolius, loof en bloeiwyses, Pretoria.jpg|
Pterocarpus rotundifolius, blomme, Pretoria, a.jpg|
Pterocarpus rotundifolius, peul, Pretoria.jpg|

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
Rooikat (sterrebeeld)

Die **Rooikat** (Latyn: *Lynx*) is ’n sterrebeeld in die noordelike hemelruim wat in die 17de eeu deur  Johannes Hevelius geskep is. Dit is ’n baie dowwe sterrebeeld waarvan die helderste sterre ’n sigsag-lyn vorm.

## Ruimtevoorwerpe 
Die enigste ster in die konstellasie met ’n naam is Alsciaukat, van die Arabiese woord vir "doring". Dit is ook bekend as 31&nbsp;Lyncis of κ&nbsp;Lyncis.

Die sterreswerm NGC 2419, ook bekend as die Intergalaktiese Swerwer, is een van die verstes van die Aarde af. Dit lyk of dit in ’n wentelbaan om die Melkweg is – een omwenteling duur drie miljard jaar.

## Verwysings 
* Ian Ridpath en Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, Londen. . Princeton University Press, Princeton. .
* Ferris, Timothy. *Seeing in the Dark*. 2002. p.&nbsp;244

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Lynx
*The clickable Lynx
* Star Tales – Lynx

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia