open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cornelius Agrippa

duimnael|links|Cornelius Agrippa, soos hy verskyn in die *Libri tres de occulta philosophia* ("Drie boeke oor okkult filosofie") (1953)
**Heinrich Cornelius Agrippa von Nettesheim** is gebore op 14 September 1486 in Keulen. Hy sterf in Grenoble of Lyon in 1534 of 1535. In 1515 het Agrippa klasse aangebied by die Pavia-Universiteit op Pimander waar hy doktorale studie onderneem het in regte en geneeskunde. Cornelius Agrippa is bekend vir sy letterkundige werk in die filosofie van okkultisme (*Libri tres de occulta philosophia*) wat in 1531 gepubliseer is. Agrippa het verskeie beroepe gehad maar het homself toegespits op die bestudering van Okkultisme. In hierdie werk belig hy verskeie konsepte wat onderliggend aan die okkultisme na vore soos byvoorbeeld alchemie, astrologie en die Kabbala. Agrippa het 'n kleurryke geskiedenis waartydens hy vele male in konflik gekom het met die bestaande aanvaarde kennis. Hy is deur Keiser Maximilian tot ridder geslaan.

## Eksterne skakels 
* Webwerf oor Agrippa se lewe
* Kort biografie oor Agrippa
Volume

duimnael|Bepaling van die inhoud van 'n onreëlmatige voorwerp deur middel van waterverplasing.

**Volume** (ook **kapasiteit** of **inhoud** genoem) is die hoeveelheid spasie wat 'n voorwerp (liggaam, ruimtelike figuur) beslaan. Gevolglik sal die inhoud van 'n reghoekige blok aan sy lengte × breedte × hoogte gelyk wees. Volume word in kubieke meter (m³), desimeter (dm³), sentimeter (cm³), millimeter (mm³), ensovoorts gemeet. 

## Bepaling
Om vloeistowwe se volume te meet, word 'n maatsilinder gebruik. 'n Vloeistof word versigtig in die silinder gegooi en die volume word sodoende bepaal.

Mens bepaal die volume van 'n voorwerp *V* deur die ruimte in volumes &Delta;V van 1 eenheid elk onder te verdeel, en die eenhede wat in *V* lê dan bymekaar te tel. Omdat nie elke eenheid presies in *V* lê nie, maak ons van 'n benadering gebruik:

:I(V)\approx\sum_V \Delta V.

Deur die eenhede steeds kleiner te neem word hierdie benadering noukeuriger. Die limietproses lei tot 'n ruimtelike integraal wat deur die onderstaande formule gegee word. Die SI-eenheid van volume is die kubieke meter, m³.

## Formule 
Die inhoud van 'n willekeurige voorwerp kan uit \int\int\int_V dv bereken word.

### Voorbeeld 
Die volume *I* van die silinder met hoogte h en straal r van die grondvlak af, met die z-as as silinderas en staande op die xy-vlak, kan soos volg bereken word:

:I=\int_{x=-r}^r \int_{y=-\sqrt{r^2-x^2}}^{\sqrt{r^2-x^2}}\int_{z=0}^h dzdydx = 2h\int_{-r}^r \sqrt{r^2-x^2}dx=\pi r^2h

## Formule vir volumes 
[duimnael|150px|regs|**π** staan vir die getal [pi]]

## Omskakelings 
* 1 liter = 1000&nbsp;ml = 109 mm3 = 1000 cm3 = 1 dm3 = 0,001 m3
* 1 Amerikaanse gelling = 3,785 liter ~ 750&nbsp;ml × 5
* 1 Imperiële gelling = 4,545 liter ~ 750&nbsp;ml × 6

### Volumevloei 
* 1 Agpm (Amerikaanse galonne per minuut) × [60 min/h] × [3,785e-3 m3/Amerikaanse gall] = 0,2271 m3/h
* 1 Igpm (Imperiële galonne per minuut) × [60 min/h] × [4,546e-3 m3/Imp gall] = 0,27276 m3/h

## Volume vs kapasiteit 
Die verskil tussen volume en kapasiteit is dat volume die hoeveelheid ruimte is wat 'n voorwerp beslaan, terwyl kapasiteit die maatstaf is van 'n voorwerp se vermoë om 'n stof te hou. 'n Manier om daarna te kyk is dat volume vol is en kapasiteit hol, of dat volume buite is en kapasiteit binne.

Volume word altyd in kubieke eenhede gemeet, terwyl kapasiteit in feitlik elke ander eenheid gemeet word.

## Kyk ook 
* Omtrek, oppervlakte en volume
Kraft durch Freude

duimnael|200px|'n KdF-brosjure.

Die organisasie **Kraft durch Freude** (KdF) is op 27 November 1933 as 'n ondergeskikte afdeling van die Nasionaal-Sosialistiese *Deutsche Arbeitsfront* gestig en het tydens die Derde Ryk van Duitsland die vryetydsbesteding van die beroepsbevolking met danspartye, konserte, toneel- en operaopvoerings georganiseer. Daarnaas is spesiale vakansiereise aangebied vir werkers wat goeie prestasies behaal het. 

Die Nasionaal-Sosialistiese Party van Duitsland (NSDAP) het die KdF-organisasie gebruik om sy invloed uit te brei en toestemming vir die NSDAP-bewind te kry. 

Die bekendste instellings en projekte was die KdF-motor, wat uiteindelik weens die aanval op Pole en die begin van die Tweede Wêreldoorlog nie meer aan kopers afgelewer kon word nie, die passasierskip *Wilhelm Gustloff*, wat vir plesiervaarte gebruik is, en die vakansieoord Prora op die eiland Rügen, wat egter nie voltooi is nie.

Die eerste plesiervaart van die KdF na die Portugese eiland Madeira het op 10 Maart 1935 plaasgevind.
Vanaf 1936 is sogenaamde *Betriebssportgruppen* in die lewe geroep wat die sportbedrywighede van Duitse werkers onder die invloed van die NS-ideologie gebring het.

## Eksterne skakels 
**Kraft durch Freude * (Artikel van die Duitse Historiese Museum)
**Uitgebreide inligting oor die KdF op die webwerf van Shoa.de*
Karringmelk

duimnael|Volmelk (links) en karringmelk (regs)
duimnael|Karringmelk is 'n belangrike bestanddeel vir 'n verskeidenheid soet nageregte soos karringmelkpastei (hier bedien met vrugte en 'n bros pekanneutkors)
**Karringmelk** is 'n geurige, suur melkdrank wat as neweproduk van bottervervaardiging ontstaan. Danksy die baie lae vetgehalte van minder as een persent is karringmelk een van die gesondste suiwelprodukte en 'n belangrike bron van proteïne, kalsium, die vitamienaanvuller lesitien en melksuiker (laktose).

## Geskiedenis 
Karringmelk word reeds sowat 4&nbsp;500 jaar gelede in Indië, Mesopotamië en Egipte vervaardig. Gewoonlik is melk in houers, wat van bokleer, erdewerk of pampoene gemaak is, geskud tot die room (die bottervet) van die melk begin afskei. Die bottervet is daarna geklits en geknee totdat botter ontstaan - en tegelykertyd karringmelk begin uitvloei.

Karringmelk staan vroeg reeds as 'n verfrissende melkdrank bekend.

Later word bottervate gebruik om botter te vervaardig. Vandag word karringmelk op 'n meer higiëniese manier in houers van vlekvrye staal industrieel vervaardig. Vir 'n lang tyd kon karringmelk egter slegs binne 'n paar dae na sy bereiding geniet word, aangesien die laktobakterië die karringmelk vinnig begin versuur.

Teen die jaar 1970 begin 'n Duitse suiwelfabriek daarmee om eerder soetroom as suurroom vir die vervaardiging van karringmelk te gebruik en kan sodoende die houbaarheid van karringmelk tot sowat vier weke verleng. Met hierdie metode word soetroom-karringmelk versigtig verhit en deur middel van verdamping ontwater. Deur byvoeging van spesiale laktobakterië word die kenmerkende geurige, suur smaak van karringmelk verkry.

### Karringmelk as skoonheidsmiddel 
Karringmelk is ook 'n gewilde skoonheidsmiddel, wat velprobleme kan versag. Die suurstof en swael van die karringmelkproteïene is byvoorbeeld noodsaaklik vir 'n gesonde, gladde vel.

Uitwendig aangewend, is karringmelk 'n geskikte natuurproduk om die vel skoon te maak en die seer van sonbrand uit te trek. Saam met eierwit dien karringmelk as 'n natuurlike skoonheidsmasker.

### Karringmelk as bleekmiddel 
Nog tot en met 1770 is linne uitsluitlik met karringmelk gebleek. Karringmelk (dikwels vermeng met suurlemoensap) kan as natuurlike en ongiftige bleekmiddel vir beide katoen en linne gebruik word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Aigues-Mortes

**Aigues-Mortes** [ɛgˈmɔʀt] is 'n stad en ou seehawe in Petite Camargue, naby Nîmes in Suid-Frankryk en sowat vyf kilometer oos van La Grande-Motte, wat deur koning Lodewyk IX as seehawe vir die kruistogte van die jare 1246 en 1270 gestig is.

duimnael|links|200px|Die tipiese Middeleeuse roosterpatroon van Aigues-Mortes
Aigues-Mortes is met sy tipiese roosterpatroon van reguit strate wat mekaar kruis is 'n voortreflike voorbeeld van middeleeuse stadsbeplanning.

Danksy die koninklike bevordering van die handel beleef die stad 'n bloeitydperk, wat eers teen die middel van die 14de eeu tot 'n einde kom. Die stad is daarna grotendeels verlaat.

Die oorspronklike kruisvaarderstad is grotendeels bewaar en die huidige stad met 7&nbsp;891 inwoners (2008) is 'n gewilde toeristebestemming in die département Gard (région Languedoc-Roussillon). Aigues-Mortes lê nou sowat vier kilometer van die kuslyn af en word deur middel van 'n kanaal met die see verbind. Die belangrikste bronne van inkomste naas die toerisme is wynbou en soutontginning.

## Geskiedenis 
duimnael|links|200px|Die Middeleeuse stadspoort
duimnael|links|200px|Die stadsmuur van Aigues-Mortes
Die Romeinse Gaius Marius berig van 'n nedersetting wat reeds in die jaar 102 v.C. bestaan. Die naam Ayga Mortas (Dooie Waters) word vir die eerste keer in die 10de eeu gebruik. Tot by die 16de eeu bly Aigues-Mortes 'n belangrike vervoersentrum van die Mediterreense Frankryk.
Rennes-le-Château

**Rennes-le-Château** is 'n Franse nedersetting in die département Aude (région Languedoc-Roussillon) met 77 inwoners (2018). Dit speel danksy 'n aantal spekulatiewe teorieë in verband met die Heilige Graal, die Orde van die Tempeliers en die Kathare 'n groot rol in esoteriese kringe.

## Geografie 
duimnael|center|300px

## Geskiedenis 
Rennes-le-Château verwerf sy bekendheid danksy die geestelike Abbé Bérenger Saunière (11 April 1852 - 22 Januarie 1917), wat teen die jaar 1890 onverwags 'n verbasende rykdom verwerf. Esoteriese kringe spekuleer nog steeds oor die bron van hierdie rykdom en vermoed dat hy 'n buitengewone histories-argeologiese vonds gemaak het. Die dorp is nou 'n gewilde bestemming vir nuuskieriges, die media en ook skatsoekers, alhoewel die dorpsbestuur enige uitgrawing lankal verbied het.

## Demografie 
## Eksterne skakels 
* Die amptelike webwerf van Rennes-le-Château
René Descartes

[duimnael|links|Descartes se graf in die [Saint-Germain-des-Prés.]]
**René Descartes**, (31 Maart 1596 – 11 Februarie 1650) gebore in Touraine, Frankryk, was nie net 'n filosoof nie, maar ook 'n belangrike wetenskaplike wat bygedra het tot die fisika, analitiese meetkunde, wiskunde, optika en fisiologie. Sy belangrikste bydrae is sy metode, uiteengesit in *Discours de la méthode* (Betoog oor die metode) en *Méditations Métaphysiques* (Bepeinsinge oor die Eerste Filosofie).

Descartes se metode het behels om alles wat hy ooit geleer is, te betwyfel totdat hy 'n duidelike en ooglopende (*clara et distincta*) idee of beginsel gevind het wat nie in twyfel getrek kon word nie. In sy poging om alles te betwyfel, het hy uiteindelik tot die gevolgtrekking gekom dat hy alles kon betwyfel behalwe die feit dat hy twyfel. Maar as hy getwyfel het, was hy denkend. En as hy denkend was, het hy as 'n denkende wese bestaan.

Gevolglik het Descartes "ek dink" (*cogito*) as die eerste duidelike en ooglopende beginsel geïdentifiseer, waarvan hy sekerheid aangaande die bestaan van dinge kon aflei. Vandaar Descartes se bekende uitsprake: *dubito* (ek twyfel) *ergo cogito* (daarom dink ek), en verder *cogito ergo sum* (ek dink, daarom is ek).

Hy het die menslike natuur hoofsaaklik gesien as intellek waaraan die liggaam verbind was. Rasionaliteit was egter nie net die basis van menswees nie, maar 'n sleutel tot alle realiteit. Descartes het geglo dat hy deur sy deduktiewe metode besliste kennis van alles kon bereik. Sy uitgangspunt was 'n idee wat duidelik tot sy verstand gespreek het, waarna hy deur rasionele deduksie verder kon gaan om die bestaan van alles, insluitend die wêreld en God, te demonstreer.

In teenstelling met Plato, het hy nie 'n ander wêreld van idees wat rasionele denke voorafgaan, voorveronderstel nie. Nòg 'n ingebore idee, nòg 'n goddelike Wese, maar die menslike *cogito* – die denkproses – is die bron wat, vóór die sintuiglike ervaring, ware kennis waarborg – selfs die kennis van 'n self-openbarende God.

## Eksterne skakels 
* Franse audioboek (mp3)  : uittreksel oor diere/masjiene van *Discours de la méthode* (Vertoog oor die metode)
* *Discourse On the Method * – by die Gutenbergprojek – Engelse vertaling van *Discours de la méthode*
* *Selections from the Principles of Philosophy * – by die Gutenbergprojek
* Gedetaileerde biografie van Descartes
* CATHOLIC ENCYCLOPEDIA: René Descartes
* Maklik leesbare weergawes van Descartes se *Méditations Métaphysiques* en *Discours de la méthode* (Engelse vertalings)
* Biografie van Descartes  (Frans)
SNCF

|}

Die afkorting **SNCF** verwys na Frankryk se nasionale spoorwegmaatskappy (***Société Nationale des Chemins de fer français***), wat die grootste deel van die Franse spoorwegnet en onder meer ook die sneltrein TGV, wat in 1981 ingevoer is, beheer. 'n Dogtermaatskappy van SNCF, CFC, beheer die spoorwegnet van die eiland Korsika.

[duimnael|links|'n [TGV-hoësnelheidstrein van die Franse Spoorweë in die stasie Marseille-Saint-Charles.]]
Die Franse spoorwegnet het tans 'n lengte van 32&nbsp;000 kilometer, waarvan 14&nbsp;500 kilometer geëlektrifiseer en 1&nbsp;500 kilometer geskik is vir hoësnelheidstreine. Die SNCF het 180&nbsp;000 werknemers in diens wat daagliks sowat 14&nbsp;000 treine hanteer.

Die maatskappy SNCF is op 1 September 1937 gestig, en vanaf 1 Januarie 1938 vorm die voormalige ses spoorwegmaatskappye nog slegs die *régions* (spoorlynstreke) Nord, Est, Sud-Est, Sud-Ouest, Ouest en Mediterranée. Met die uitsondering van die laasgenoemde het alle spoorlyne Parys as hulle vertrekpunt.

Op 1 Januarie 1983 verval die ou ooreenkomste van die jaar 1937, en SNCF word vir goed die nasionale spoorwegmaatskappy van Frankryk. Die spoorlyngeriewe word sedert 1997 deur 'n aparte maatskappy, die *Réseau Ferré de France* (RFF), beheer. Toekomstig sal die spoorwegnet ook deur ander maatskappye benut kan word.

## Verwysings
Michiel de Swaen

**Michiel de Swaen** (* 20 Januarie 1654 in Duinkerken, Spaanse Nederlanden, † 3 Mei 1707 in Duinkerken, Koninkryk van Frankryk) is 'n snykundige en in die 17de eeu een van die bekendste rederykers van Vlaandere. 

In 1687 word hy *prince* van de rederykerskamer *De Kersauwe* (tewens is hy ook lid van die kamer *Sint-Michiel* in Duinkerken). 

Sy gedigte is dikwels religieus-geïnspireer en vermoedelik deur Jacob Cats en Joost van den Vondel beïnvloed. Daarnaas skryf hy geleentheidsverse en toneelstukke. De Swaen is saam met Maria Petyt en Edmond de Coussemaker een van die belangrikste historiese verteenwoordigers van die Nederlandstalige kultuur in Frankryk. 

Die Frans-Vlaamse kulturele beweging "Michiel de Swaenkring" is na hom vernoem.

## Werke 
* Catharina
* Mauritius
* Andronicus
* De gecroonde leersse (1688)
* De menschwording (1688)
* Het leven en de dood van Jesus Christus (1694)
* Neder-duitsche digtkonde of rym-konst (omtrent 1702)
* De zedighe doot van Carel den Vijfden (omtrent 1704)
City Press

Die **City Press** is 'n Suid-Afrikaanse koerant. Dit is die derde grootste koerant in Suid-Afrika.

## Eksterne skakel 
* City Press se amptelike webwerf
The Citizen

duimnael

***The Citizen*** is 'n Suid-Afrikaanse poniekoerant wat van Maandag tot Saterdag in Engels in Johannesburg uitgegee word, maar in al die groot sentra landwyd versprei word.

Dit was die enigste wydverspreide Engelse koerant wat die regerende Nasionale Party (NP) tydens die apartheidsera ondersteun het. In 1978 was die koerant sentraal in die inligtingsdebakel waarby Suid-Afrikaanse kabinetminster dr. Connie Mulder betrokke was. Die indertydse staatspresident, John Vorster, is eindelik ook geïmpliseer in die gebruik van belastinggeld om *The Citizen* te finansier om 'n groot Engelstalige koerant wat die regerende NP goedgunstig sou wees, daar te stel.

In 1998 is die koerant deur die drukkers- en uitgewersmaatskappy CTP/Caxton by Perskor oorgeneem.

## Eksterne skakel 
* Amptelike webwerf
Lettergreep

'n **Lettergreep** is 'n eenheid van organisasie van spraakklanke. Dit bestaan gewoonlik uit 'n lettergreepkern (gewoonlik 'n vokaal) met opsionele aanvangs- en eindklanke (gewoonlik konsonante). Lettergrepe word gewoonlik gesien as die fonologiese boublokke van woorde.

Daar word onderskei tussen **oop** en **geslote** of **toe lettergrepe**. 'n Oop lettergreep eindig op 'n vokaal en 'n toe lettergreep eindig op 'n konsonant.

'n Algemene reël vir Afrikaans is dat as daar meer as een vokaalklank in 'n woord is, die woord in soveel letter- of klankgrepe verdeel kan word as wat daar vokaalklanke is.

## Voorbeelde 
klipperig

: "Klipperig" bestaan uit: klip - pe - rig
: Ons kry twee lettergrepe as ons die twee p-konsonante van mekaar skei, nl: "klip" en "pe."
: Ons kry nog 'n lettergreep as ons die e-vokaal van "pe" en die r-konsonant van "rig" skei.

glashelder

: Ons eerste lettergreep: 	glas- 	(geslote lettergreep)
: Ons tweede lettergreep:	-hel-	(geslote lettergreep)
: Ons derde lettergreep:	-der 	(geslote lettergreep)

verwoestende

: Eerste lettergreep skei by "r" en "w":	ver-	(geslote lettergreep)
: Tweede lettergreep skei by "s" en "t":	-woes-	(geslote lettergreep)
: Derde lettergreep skei by "n" en "d": 	-ten-	(geslote lettergreep)
: Vierde lettergreep wat oorbly:	 	-de	(oop lettergreep)

## Eksterne skakels 
*
Teologie

**Teologie** (van die Griekse woorde *theos* wat *God* beteken en *logos* wat *woord* of *segging* beteken) bestudeer die openbaring van God teenoor die mens soos wat dit in die geskiedenis neerslag gevind het tot en met vandag. Die woord *teologie* word meestal in 'n Christelike konteks gebruik en bestudeer God se openbaring tot die mens hoofsaaklik aan die hand van die Bybel en die geskiedenis van die Christelike kerk. 

Christelike teologie kan onderverdeel word in:

* Bibliologie
** Nuwe Testament
** Ou Testament
** Eksegese
** Hermeneutiek

* Diakonologie
** Homiletiek
** Kategetiek
** Pastoraat

* Dogmatologie
** Dogmatiek
** Etiek

* Ekklesiologie

* Sendingwetenskap
Angela Merkel

**Angela Dorothea Merkel** (Duits: [ˈaŋɡela doʁoˈteːa ˈmɛʁkl̩], ; gebore op 17 Julie 1954 in Hamburg) het van 22 November 2005 tot en met 8 Desember 2021 as bondskanselier van Duitsland gedien.

Merkel was 'n Oos-Duitse fisikus en begin haar politieke loopbaan na die Duitse hereniging in die politieke party die Christelik-Demokratiese Unie (CDU). In die tydperk tussen 1991 en 1994 beklee sy die amp van Minister van Gesin-, Bejaarde- en Jeugsake. Van 1994 tot 1998 is sy Minister van Omgewingsake, Natuurbewaring en Kernreaktorveiligheid.

In 2000 was sy die eerste vrou wat as voorsitter van die CDU verkies is, en was van 2005 tot 2021 die eerste vroulike regeringshoof van Duitsland.

## Buitelandse beleid 
Bondskanselier Merkel se besluit om een miljoen Islamitiese vlugtelinge uit Sirië te aanvaar het net soos Duitsland se beleid om ekonomiese welvaart in die binneland deur 'n massiewe handelsoorskot met ander lande te waarborg volgens sommige deskundiges tot die land se toenemende politieke isolasie in Europese en wêreldkonteks gelei. Merkel se beleid vir 'n Europese oplossing van die kwessie word egter deur die konserwatiewe kanselier van Oostenryk, Sebastian Kurz, ondersteun. Ook die Franse president, Emmanuel Macron, het sy ondersteuning aangekondig.

## Biografiese oorsig 
* 1954 – Angela Merkel word op 17 Julie as Angela Dorothea Kasner in Hamburg gebore. Haar ouers vestig hulle in die Duitse Demokratiese Republiek (DDR)
* 1957 tot 1973 – Angela Merkel word groot in Templin (Brandenburg), waar sy ook skoolgaan.
* 1973 tot 1978 – Studeer in Fisika aan die Universiteit van Leipzig.
* 1978 tot 1990 – Werk as natuurkundige aan die Sentrale Instituut vir Fisiese Chemie (*Zentralinstitut für Physische Chemie*) in Berlyn-Adlershof.
* 1989 – Vanaf Desember medewerker by die politieke party *Demokratischer Aufbruch*.
* 1990 – Ná die *Volkskammer*-verkiesing van 18 Maart 1990 skakelbeampte vir die kabinet van die Eerste Minister van die DDR, Lothar de Maizière. Ná die Duitse verkiesing op 2 Desember 1990 lid van die Duitse parlement (Christelik-Demokratiese Unie, CDU).
* 1991 tot 1994 – Minister vir Vroue- en Jeugsake in die kabinet van bondskanselier Helmut Kohl. In Desember ook tot adjunkvoorsitter van die CDU gekies.
* 1993 tot 2000 – Voorsitter van die CDU in die deelstaat Mecklenburg-Voorpommeren.
* 1994 tot 1998 – Ná die verkiesing op 16 Oktober 1994 Minister vir Omgewingsake, Natuurbewaring en Veiligheid van Kernkragsentrales.
* 1998 tot 2000 – Ná die verkiesing op 27 September 1998 vanaf November sekretaris-generaal van die CDU.
* 2000 – Voorsitter van die CDU.
* 2002 tot 2005 – Ná die verkiesing op 22 September 2002 voorsitter van die CDU in die Duitse parlement.
* 2005 – 2021 – Ná die verkiesing op 18 September word Merkel op 22 November die eerste vroulike bondskanselier van Duitsland.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Wieltolbeheer

**Wieltolbeheer**  en Elektroniese Stabiliteitsbeheerstelsels op produksievoertuie met ingang 2005 is hoofsaaklik elektro-hidroliese stelsels wat ontwerp is om die verlies aan beheer te voorkom wanneer die versneller of stuurwiel oormatig gebruik word.

Die ingryping kan bestaan uit enige of al die volgende:

#Vertraging of onderdrukking van die vonk in een of meer silinders
#Verlaging in brandstofvoorsiening na een of meer silinders
#Rem van een of meer wiele
#Toemaak van die smoorklep, as die voertuig van 'n elektroniese smoorklep voorsien is.

Die remaandrywer en wielspoedsensors is dieselfde as wat gebruik word vir Sluitweer-remstelsels.

Wieltolbeheer word gewoonlik as 'n verbetering beskou wat hoër werkverrigting ten doel het deurdat dit die maksimum klouvermoë verseker tydens versnelling sonder enige wieltol.  Dit is ook baie nuttig in lande waar ys en sneeu gereeld op die paaie voorkom: Daarmee kan gladde opdraandes uitgeklim word wat normaalweg bykans sonder wieltolbeheer onmoontlik sou wees.

Dit is veral nuttig op vierwielaangedrewe voertuie wanneer dit op los oppervlaktes bestuur word.  Stabiliteitsbeheerstelsels word andersyds beskou as 'n veiligheidsmaatreël wat die verhoed dat 'n voertuig buite sy beheerbare perke bestuur word.

Algemene kritiek op wieltolbeheer is dat dit die bestuurder 'n mate van vaardigheid en beheer oor die voertuig ontsê.  Dit is daarom dikwels ongewild by motorsport geesdriftiges.  Die poging om 'n verbod op wieltolbeheerstelsels te plaas is in vele motorsportsoorte egter laat vaar aangesien dit uiters maklik is om 'n doeltreffende wieltolbeheerstelsel in die bedrading van 'n voertuig te versteek.

## Eksterne skakels 
*Artikel oor wieltolbeheer in motorsport
*Nog 'n artikel oor wieltolbeheer in motorsport .
Namibia, Land of the Brave

[duimnael|Melodie van *Namibia, Land of the Brave* met die [wapen van Namibië op die agtergrond]]

**"Namibia, Land of the Brave"** is die volkslied van Namibië. Die lied is deur die direktor van ’n tradisionele musiekgroep uit die Kalahariwoestyn, Axali Doëseb (gebore in 1954), geskryf en gekomponeer. Doëseb is gekies om dit te skryf nadat hy ’n wedstryd ná Namibië se onafhanklikheidswording in 1990 gewen het. Die lied is in Desember 1991 as die land se nasionale volkslied aangeneem en het “Nkosi Sikelel' iAfrika” vervang.

## Geskiedenis 
Namibië se eerste, nieamptelike nasionale volkslied onder Duitse beheer as Duits-Suidwes-Afrika was “Das Südwesterlied”. Nadat dit as Suidwes-Afrika ’n Volkebondmandaat van die Unie van Suid-Afrika geword het, is die nasionale volkslied verander na “Die Stem van Suid-Afrika” om met Suid-Afrika s’n ooreen te stem. Ná Namibië se onafhanklikheid is “Nkosi Sikelel' iAfrika” tydelik as nasionale volkslied tot die goedkeuring van ’n amptelike nasionale volkslied aangeneem. Later is besluit dat Namibië ’n unieke nasionale volkslied moet hê en ’n nasionale wedstryd is geloods om ’n nasionale volkslied te vind. Dié wedstryd is deur Axali Doëseb met “Namibia, Land of the Brave” gewen. Die nasionale volkslied is tydens ’n seremonie ter viering van die eerste Namibiese onafhanklikheidsdag van Suid-Afrika in die openbaar opgevoer. In 2006 het Hamutenya beweer dat hyself die lirieke “op ’n vlug Kuba toe” geskryf het. Doëseb het die eis ontken.

## Goedkeuring 
Die Parlement van Namibië het die *National Anthem of the Republic of Namibia Act, 1991* goedgekeur. Dit bekragtig “Namibia, Land of the Brave” as die nasionale volkslied van Namibië. Daarbenewens het dit ’n oortreding geword om die volkslied te beledig, wat by skuldigbevinding met tot vyf jaar gevangenisstraf of ’n boete van R20&nbsp;000 of albei gestraf kan word. Die president van Namibië word ook toegelaat om regulasies oor die volkslied op te stel.

## Amptelike weergawe 
Hier volg die volkslied se woorde in Engels, die amptelike taal van Namibië:

## Duitse weergawe 
Hier volg die volkslied se woorde in Duits, ’n nasionale taal van Namibië:

## Afrikaanse vertaling 
Hier volg die volkslied se woorde in Afrikaans, ’n nasionale taal van Namibië:

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Kilojoule per mol

**Kilojoule per mol** is 'n SI afgeleide eenheid van energie per hoeveelheid materiaal, waar energie gemeet word in 1000de joule en die hoeveelheid materiaal in mol.

Fisiese groothede wat in kJ·mol-1 gemeet word sluit onder ander in:
* Verdampingswarmte
* Smeltingswarmte
* Ionisasie-energie
Smeltingswarmte

Die **smeltingswarmte** (ook latente smeltingswarmte genoem) is die hoeveelheid warmte-energie wat 'n materiaal moet absorbeer om 'n bepaalde hoeveelheid massa van die stof van 'n vastestof tot 'n vloeistof en omgekeerd te verander.  Die temperatuur waarteen hierdie omskakeling van toestand plaasvind word die smeltpunt genoem.  Die warmte-energie wat afgegee word om die teenoorgestelde toestandsverandering te bewerkstellig is gewoonlik ewe veel en daar kan daarna verwys word as die stollingswarmte.

Wanneer 'n mens termiese energie van 'n vloeistof of 'n vastestof onttrek, val die temperatuur.  Wanneer warmte-energie bygevoeg word styg die temperatuur.  Wanneer die oorgangspunt tussen die vastestof- en vloeistoffases egter bereik word (die smeltpunt), bly die temperatuur vir 'n suiwer stof konstant met verdere toevoeging of onttrekking van energie totdat die toestandverandering voltooi is, voordat daar weer 'n verdere styging of daling respektiewelik in die temperatuur sal plaasvind.  Dit is dan ook die rede waarom daar na die latente smeltingswarmte verwys word, aangesien die addisionele toegevoegde energie se impak "weggesteek" is in soverre dit die temperatuur betref.  Om van 'n vloeistof- na 'n vastestoftoestand te verander moet die molekules van die stof meer georden raak en moet addisionele hitte verwyder word.  In die teenoorgestelde rigting moet daar 'n groter wanorde tussen die molekules wees en moet hitte bygevoeg word.

Die eenhede waarin smeltingswarmte gewoonlik uitgedruk word is:
: joule per mol (die SI-eenheid)
of
: kalorieë per gram (ou metriese eenheid wat tans min gebruik word)
of
: Britse termiese eenheid per pond (British Thermal Unit) of Btu per pond-mol (Nog in algemene gebruik in sekere Amerikaanse publikasies).

## Smeltingswarmte van bekende stowwe 
Die smeltingswarmte van water is
:334.5 kilojoule per kilogram
Die smeltingswarmte van 'n paar ander algemene stowwe:

Hierdie waardes is afkomstig van die CRC Press se **Handbook of Chemistry and Physics**, die 62ste uitgawe.

## Sien ook 
*Verdampingswarmte
*Warmtekapasiteit
Verdampingswarmte

Die **verdampingswarmte** is 'n fisiese eienskap van 'n stof. Dit word gedefinieer as die warmte wat per eenheidsmassa van 'n stof geabsorbeer moet word om 'n hoeveelheid van 'n stof (vloeistof of vastestof) geheel en al te laat verdamp. In die termodinamika word dit gewoonlik by konstante druk getabelleer as die **verdampingsentalpie ΔvapHo** 

Die kookpunt van die stof is afhanklik van  die verdampingswarmte en van die omgewingsdruk. Daarom moet die temperatuur en druk van die proses vermeld word wanneer 'n waarde weergegee word. In die literatuur word die verdampingswarmte by 1 bar of 1 atm dikwels aangegee met die plimsolsuperskipt (o).

Die verdampingswarmte word dikwels uitgedruk as kJ/mol 'n Ander eenheid wat ook gebruik word is kJ/kg. BTU/lb kan veral in Amerikaanse tegniese publikasies nog gevind word. Verdamping is die teenoorgestelde proses as kondensasie en daar kan ook gepraat word van **kondensasiewarmte**. Laasgenoemde se waarde is dan ook dieselfde as eersgenoemde en word gedefinieer as die hoeveelheid warmte per eenheidsmassa wat vrygestel moet word om 'n sekere hoeveelheid van 'n stof in sy geheel te laat kondenseer.

Water se verdampingswarmte is ongeveer 2&nbsp;260 kJ/kg of dan 40,8&nbsp;kJ/mol. Die latente 
verdampingswarmte van water is hoog: vyf keer die energie wat benodig word om water vanaf 0 tot 100 grade Celsius te verhit.

## Sien ook 
* Smeltingswarmte
Termiese geleidingsvermoë

**Termiese geleidingsvermoë**, &lambda;,  in fisika is die intensiewe eienskap van 'n materiaal wat sy vermoë om hitte te gelei aandui.

**Termiese geleidingsvermoë** is die hoeveelheid warmte *Q*, wat deur 'n dikte *L* in rigting loodreg tot die oppervlak met oppervlakte *A* gelei word as gevolg van 'n temperatuurverskil &Delta;*T* onder gestadigde toestande en wanneer die hitte-oordrag slegs afhanklik is van die temperatuurgradiënt.

:: termiese geleidingsvermoë = tempo van warmtevloei × afstand / (oppervlak × temperatuurgradiënt)

:: *&lambda;* = *Q* × *L* / (*A* × &Delta;*T*)

## Eenhede 
**Watt per meter-kelvin** of W/mK is 'n afgeleide eenheid van die SI-stelsel.

Dit is die eenheid waarin termiese geleidingsvermoë gewoonlik uitgedruk word.

## Voorbeelde 
Oor die algemeen is daar 'n verband tussen termiese- en elektriese geleidingsvermoë; Metale is dan ook tipies goeie warmtegeleiers. Daar is egter uitsonderings: die noemenswaardigste hiervan is diamant wat 'n hoë termiese geleidingsvermoë het (tussen 1000 en 2600 W·m-1), terwyl dit 'n baie lae elektriese geleidingsvermoë besit.

Die onderstaande tabel is saamgestel uit data uit die CRC Handbook of Chemistry and Physics .  Alle waardes is vir materiale by kamertemperatuur (298 K), tensy anders vermeld.

Termiese geleidingsvermoëns van alledaagse materiale:

Termiese geleidingsvermoë verander met temperatuur.  Vir die meeste materiale verminder dit effens soos die temperatuur styg.  Aangesien diamant 'n hoë termiese geleidingsvermoë het en natuurlike blou diamant selfs 'n hoër geleidingsvermoë het kan 'n mens die edelgesteentes vir egtheid toets deur van 'n toetser van termiese geleidingsvermoë gebruik te maak.

## Verwante begrippe 
Die omgekeerde van termiese geleidingsvermoë is *termiese weerstand* wat in kelvin-meter per watt (K·m·W-1) gemeet word.

## Sien ook 
* Warmte
* Temperatuur
* Termistor
* Termometer
* Termokoppel

## Eksterne skakels 
* http://physics.nist.gov/Pubs/SP811/appenB9.html
* http://www.for.gov.bc.ca/hfp/pubs/silviculture_notes/sn16.pdf  Sien Bladsy 5
* http://www.npl.co.uk/thermal/faq_index.html#heat%20transfer%20property  Gereelde vrae oor termofisika beantwoord
* http://www.ornl.gov/roofs+walls/research/detailed_papers/rastra/dynamic.htm 
* http://www.tak2000.com/data2.htm 

## Verwysings 
* Halliday, David; Resnick, Robert; & Walker, Jearl(1997). *Fundamentals of Physics* (5th ed.). John Wiley and Sons, INC., NY .
* Ooreenstemmende artikel in die Engelstalige Wikipedia: :en:Thermal conductivity
Klankgrens

[regs|duimnael|300px|'n F/A-18 van die VSA-vloot vlieg hier teen [transsoniese spoed. Die adiabatiese kondensasiewolk is 'n gevolg van die Prandtl-Glauert singulariteit.]]

Weens aërodinamika neem die hoeveelheid energie wat benodig word om 'n groot voorwerp te versnel (in 'n medium soos lug) aansienlik toe namate die voorwerp se spoed die spoed van klank nader (in die betrokke medium). Die spoed van klank is gevolglik 'n skynbare grens of limiet wat moeilik oorskry word.

Die woord **klankgrens** het tydens die Tweede Wêreldoorlog in algemene gebruik gekom toe 'n groot aantal vliegtuie vir die eerste keer naby die spoed van klank begin vlieg en allerlei probleme begin ondervind het. Hierdie woord word sedert die 1950's nie meer dikwels gebruik nie, aangesien vliegtuie toe gereeld daarin kon slaag het om vinniger as klank te vlieg. In idiomatiese spraak, "breek" hulle deur die klankgrens. In droë lug, teen 20 °C, is die klankgrens 343 meter per sekonde of 1&nbsp;234 km/h.

Soos 'n vliegtuig al vinniger vlieg en die spoed van klank nader, verander die lugvloei oor die vliegtuig se oppervlaktes, en verander die lug in 'n saamgeperste vloeistof. Die lugweerstand skiet dan die hoogte in en kan beter beskryf word as golfweerstand.

Die sterkte van die golfweerstand neem eksponensieël toe binne noue snelheidsperke rondom die klankgrens. Met slegs die beperkte krag van suierbinnebrandenjins beskikbaar, kon die vroeë vliegtuie nie hierdie vinnige toename in weerstand oorkom nie, en selfs groot verbeterings in die kraguitset van die enjin kon slegs minimale verbeterings tot die topspoed toevoeg. Oënskynlik was 'n oneindige hoeveelheid krag nodig om 'n supersoniese spoed te behaal.

'n Deurbraak het gekom danksy die bestudering van artillerie. Ernst Mach het in die 19de eeu bevind dat 'n koeël se lugweerstand toeneem namate die spoed daarvan vermeerder, tot op 'n punt, waarna dit weer afneem. Mach het hieruit afgelei en ook eksperimenteel bewys dat 'n skokgolf ontstaan in die medium, in die vorm van 'n horing (konus), met die projektiel aan die skerppunt van 'n gedyende horing agter die projektiel. Die verhouding tussen die spoed van die projektiel (=*v*) en die spoed van klank (=*c*) word nou die Mach-getal (=*v/c*) genoem. So verwys "Mach 2" na dubbeld die spoed van klank.

Die uitdaging was toe om genoeg krag te voorsien om wel deur die klankgrens te breek. Frank Whittle het die straalmotor ontwerp in Engeland, en Duitse navorsers het bevind dat sweepvlerke minder weerstand bied op hoë spoed. Teen die 1950's het 'n aantal vliegtuie hierdie twee deurbrake gekombineer om met relatiewe gemak supersonies te vlieg.

Chuck Yeager (toe 'n majoor in die VSA-lugmag) was die eerste persoon om die klankgrens in gelykvlug te breek op 14 Oktober 1947 in die eksperimentele vuurpylaangedrewe Bell X-1 teen Mach 1 op 'n hoogte van 2&nbsp;126 meter.

## Sien ook 
* Supersoniese snelheid
Outremer

**Outremer** (Frans: *anderkant die see*) is die historiese naam vir die gebied van die Christelike kruisvaarderstate, wat na die Eerste Kruistog langs die Levantynse kus (op die grondgebied van die huidige Israel, Libanon en Jordanië) gestig is, veral die Koninkryk van Jerusalem.

In die 12de eeu skryf Willem van Tyrus sy werk *Historia rerum in partibus transmarinis gestarum* (Frans: ''Histoire d'Outremer''), 'n geskiedenis van Outremer in 23 boekdele, wat egter onvoltooi bly en verlore gegaan het.

Sowat drie eeue later verskyn in 1490 Sébastien Mamerot se *Les passages faits Outremer par les Français contre les Turcs et autres Sarrazins et Maures outremarins*, 'n boek oor die Franse kruistogte teen die Turke, Sarasene en More.

duimnael|400px|center|Guillaume de Tyr (Willem van Tyrus): ''Histoire d'Outremer''
Eris (dwergplaneet)

**Eris**, amptelik **136199 Eris** en simbool , is die dwergplaneet (en plutoïde) in die Sonnestelsel met die grootste massa. Met 'n deursnee van 2&nbsp;326&nbsp;km is dit die tweede grootste dwergplaneet (effens kleiner as Pluto). Dit is bekend nadat New Horizons laasgenoemde se deursnee in Julie 2015 as 2&nbsp;376,6&nbsp;km gemeet het.

## Geskiedenis
Eris is op 5 Januarie 2005 ontdek deur 'n span sterrekundiges van die Palomar-sterrewag in Kalifornië onder leiding van Mike Brown, wat dit tydelik "Xena" gedoop het (na die hoofkarakter in die televisiereeks *Xena: Warrior Princess*). 

Die ontdekking is later daardie jaar bevestig. In September 2006 is dit genoem na Eris, die Griekse godin van twis en onenigheid.

## Eienskappe
Eris is drie keer verder van die son af as Pluto, naamlik 96,7&nbsp;AE. Dit is die voorwerp met die negende grootste massa wat regstreeks om die Son wentel, en die 16de grootste massa in die Sonnestelsel (sewe mane is swaarder as al die bekende dwergplanete). Dit is ook die grootste liggaam wat nog nie deur ’n ruimtetuig besoek is nie. Eris het ’n deursnee van 2&nbsp;326&nbsp;km.

Omdat eers geglo is dat Eris groter as Pluto is, het sy ontdekkers en Nasa dit aanvanklik as die 10de planeet in die Sonnestelsel beskryf. Hierdie beskrywing en die potensiële bestaan van ander soortgelyke hemelliggame het die Internasionale Astronomiese Unie (IAU) genoodsaak om die term "planeet" vir die eerste keer te definieer. Volgens hierdie definisie, wat op 24 Augustus 2006 aanvaar is, word Eris, Pluto, Ceres, Haumea en Makemake tans almal as "dwergplanete" geklassifiseer. So is die getal planete in die Sonnestelsel tot agt verminder, dieselfde as voor Pluto se ontdekking in 1930.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* KPS-databasis se inskrywing vir (136199) Eris
* Michael Brown se webblad oor Eris
Oppervlakte

**Oppervlakte** of **area** is die grootheidsuitdrukking van 'n tweedimensionele grootte van 'n gedefinieerde deel van 'n oppervlakte, tipies 'n gebied begrens deur 'n geslote kromme. Die term **oppervlakte area** verwys na die totale area van die ontblote oppervlaktes in 'n driedimensionele ruimteliggaam, soos die som van die areas van die ontblote kante van 'n poliëder (veelvlak). Die oppervlakte, simbool: *A*, dui die grootte van 'n tweedimensionele gebied aan. Die term oppervlakte word ook dikwels gebruik om die grootte van 'n stuk grond ('n plaas, erf of 'n land) aan te dui.

## Eenhede 
Die SI-eenheid van oppervlakte is die vierkante meter, m2. Dit is 'n afgeleide eenheid van die SI-eenheid meter. (Vir 'n lys van SI-eenhede sien SI-stelsel.)

## Vergelykings 
Oppervlakte kan as volg bereken word:
:: \int\int dA (2D-oppervlak)
:: \int\int\int dA (3D-oppervlak),
waar daar oor die oppervlak geïntegreer word.

## Nuttige formules 
### 2D 
regs|200px|Tweedimensionale areas

### 3D 
## Wiskundige afleiding 
Deur gebruik te maak van A=\int\int dA:
* reghoek: \int_0^b \int_0^l 1 dA = b l (b: breedte, l: lengte)

* sirkel: \int_{-y}^y \int_{-\sqrt{R^2-y^2}}^{\sqrt{R^2-y^2}}=\pi R^2. Uiteraard is dit eleganter om die sirkel polêr te beskryf en in 'n polêre assestelsel te integreer.

## Sien ook 
* Volume
* Sferoïde

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Conversion cable diameter to circle cross-sectional area and vice versa
* Area formules
Atoomradius

Die **atoomradius** is die afstand vanaf die atoomkern tot die orbitaal van die  buitenste stabiele elektron in 'n atoom wat in ewewig verkeer.  Dit word gemeet in eenhede van picometer of &Aring;ngstrom.

Die Atoomradius word dikwels die *kovalente radius* genoem ('n verwysing na die soort kovalente verbindings wat gevorm word) wanneer daar na nie-metale verwys word en na die *metallieke radius* wanneer daar na metale verwys word.  Tegnies gesproke is die atoomradius een helfte van die afstand tussen die kerne van twee aangrensende atome (wat of kovalent gebind kan wees of dig in 'n kristalraamwerk gepak kan wees) van 'n element.

'n Kovalente radius is een helfte van die afstand tussen die kerne van twee van dieselfde soort atome wat aan mekaar verbind is.  Kovalente radiusse vir elemente waarvan die atome nie aanmekaar kan bind nie word beraam word deur die afstande van andersoortige atome in molekules te gebruik.  'n Metallieke radius is een helfte van die naastne interkern afstand in 'n metallieke kristal.  Die radius word gemeet deur gebruik te maak van X-straaldiffraksie tegnieke.

In die periodieke tabel, neem atoomradiusse toe soos mens teen 'n groep afbeweeg en 'n nuwe skil bygevoeg word en verminder ook van links na regs soos die kerlading (of aantal protone) verhoog.

## Verwysings 
* Ooreenstemmende artikel in die Engelstalige Wikipedia radius.

## Sien ook 
* Atoomgetal
* Atoommassa
* Kovalente verbinding

## Eksterne skakel 
* Periodic Table of the Elements Atomic Radius
Melk

duimnael|250px|'n Glas melk
duimnael|regs|'n Koei word met die hand gemelk.

**Melk** is 'n voedsame vloeistof wat vervaardig word deur vroulike soogdiere wat 'n kleintjie gebaar het. Dit verskaf die primêre bron van voeding vir pasgeborenes voordat hulle 'n groter verskeidenheid kos kan verteer. Dit word ook verwerk om verskeie suiwelprodukte te maak soos room, botter, kaas, jogurt, roomys, kondensmelk, en vele ander voedsel- en industriële produkte.

Die melk wat deur mense geproduseer word, is moedersmelk. Babas ontvang moedersmelk deur borsvoeding, óf direk, óf deurdat die ma dit berg om die baba later te voed. In die voedselindustrie word hoofsaaklik koeimelk gebruik vir die produksie van produkte. Bokmelk, skaapmelk en ander diere se melk word egter ook soms gebruik.

## Sien ook 
* Melkpypleiding: 'n toestel wat op melkplase gebruik word om melk te vervoer.

## Eksterne skakels 
* 
* 
* Milking in the early days  
* Vooruitgang in melkverwerking  
* Year-round grazing of dairy cows in the United States  
* *Boning Up on Osteoporosis* 
* Perdemelk  
* Harvard School of Public Health: Calcium and Milk : beskryf die bewerings van melkondersteuners en -kritici 
* Sojamelk 
* Meer oor melk 
* Oor die nadele en mites van melk
Priemgetal

In wiskunde is 'n **priemgetal** 'n natuurlike getal groter as 1 waarvan die enigste positiewe delers 1 asook die getal self is. Alternatiewelik is 'n priemgetal 'n natuurlike getal met presies net twee natuurlike delers.

'n Natuurlike getal wat nie 'n priemgetal is nie, word 'n saamgestelde getal genoem.

Die getalle nul en een is uitsonderings op die bogenoemde reëls en is nie priemgetalle nie en ook nie saamgestelde getalle nie.

Die reeks van priemgetalle begin sò:-
 2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47, 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97, 101, 103, 107, 109, 113, 127, 131, 137, 139...

Die getal twee is die enigste ewe getal wat ook 'n priemgetal is. Priemgetalle groter as 5 kan net op 'n 1,3,7 of 9 eindig.

## Eksterne skakels 
*
Pariteit

'n Getal se **pariteit** dui aan of dit 'n ewe of onewe getal is. Ewe getalle is heelgetalle wat deelbaar is deur twee. Onewe getalle is die teenoorgestelde, naamlik, hulle is nie presies deelbaar deur twee nie.

Die reeks ewe getalle lyk só:
 ..., -8, -6, -4, -2, 0, 2, 4, 6, 8, ...

Die reeks onewe getalle lyk só:
 ..., -7, -5, -3, -1, 1, 3, 5, 7, ...
Heelgetal

Die versameling van **heelgetalle** sluit in negatiewe en positiewe getalle wat geen breukdeel het nie. So is 1 'n heelgetal maar 1,01 is nie. Laasgenoemde is 'n rasionale getal.

Die getal nul is ook deel van die versameling heelgetalle.

Die reeks heelgetalle lyk so:
: \dots, -5, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4, 5, \dots  (die getallelyn)

## Eienskappe van heelgetalle 
Hoe verder links jy beweeg op die getallelyn, hoe kleiner is die getal, bv.
* 1 is kleiner as 5
* -2 is kleiner as 1
* -5 is kleiner as -4

Hoe verder regs jy beweeg op die getallelyn, hoe groter word die getal, bv.
* 3 is groter as 1
* 1 is groter -3
* -3 is groter as -5

Wanneer jy 2 positiewe getalle bymekaar tel, kry jy 'n positiewe antwoord, bv.
* 5 + 8 = +13, maar ons skryf net 13
* 23 + 11 = 34

As jy 2 negatiewe getalle bymekaar tel, bly die antwoord negatief, bv.
* (-3) + (-5) =  -8
* (-12) + (-6) = -18

As jy 'n negatiewe getal by 'n positiewe getal tel, kry die antwoord die teken van die grootste syfer, bv. [nb! grootste syfer beteken nie grootste getal nie]
* 16 + (-7) = 9 (16 was die grootste syfer en was positief – die antwoord bly positief)
* 8 + (-21) =  -13 (21 was die grootste syfer – die antwoord word dus negatief)

## Sien ook 
* Natuurlike getal
* Priemgetal

## Bronnelys 
* http://wiskunde-graad-7.blogspot.co.za/search/label/heelgetalle
Eerste Geneefse Konvensie

duimnael|regs|250px|'n Faksimilee van die oorspronklike handtekening-en-seëlbladsy van die Eerste Geneefse Konvensie, wat menswaardige reëls van oorlog vasgestel het.
thumb|upright=1.5|Die teken van die Eerste Geneefse Konvensie deur van die groot Europese magte in 1864.

Die **Eerste Geneefse Konvensie** het die behandeling van ongevalle op die slagveld gedek. Dit is in 1864 aanvaar as deel van die stigting van die Rooi Kruis.

Die konvensie is geïnspireer deur die ervarings van 'n Switserse besigheidsman, Henri Dunant, wat die lyding van 40&nbsp;000 gewonde soldate aanskou het tydens 'n bloedige konflik tussen Franse-Piedmontese en Oostenrykse leërs naby die noordelike Italiaanse dorp, Solferino. Daar was geen fasiliteite, personeel of reëlings vir 'n wapenstilstand in plek om die gewondes van die slagveld af te dra om mediese behandeling te ontvang nie. Hy het saam met die Sweedse prokureur Gustave Moynier, in 1863 die Internasionale Komitee van die Rooi Kruis (IKRK) gestig. Om te verseker dat die IKRK se missie wyd aanvaar sou word, is die nodigheid besef om 'n stel reëls te hê wat die aktiwiteite van die organisasie en dié van die betrokke strydlustige partye bestuur.

In 1863 het die Geneefse Gemeenskap vir Openbare Welsyn die saak opgeneem en 'n komitee van vyf tot stand gebring wat later bekend sou staan as die Internasionale Komitee van die Rooi Kruis. Op 22 Augustus 1864 het hierdie komitee die verteenwoordigers van 16 Europese state byeengeroep om die Eerste Geneefse Konvensie te sluit. Die verdrag het hom ten doel gestel om lewens te red, om die lyding van gewonde of siek militêre personeel te verlig en om burgerlikes ten tye van hulpverlening te beskerm. Die konferensie het ook die rooi kruis op 'n wit agtergrond (omgekeerd van die Switserse vlag) as die beskermende embleem van diegene wat die gewondes bedien, ingestel.

Die Eerste Geneefse Konvensie staan as die *Konvensie vir die verbetering van die toestand van die gewondes in leërs ter velde, 1864,* bekend.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Tweede Geneefse Konvensie van 1906 wat die eerste uitgebrei het om oorlogvoering ter see te dek.
* Derde Geneefse Konvensie van 1929 oor die behandeling van krygsgevangenes.
* Vierde Geneefse Konvensie van 1949 oor die behandeling van burgerlikes ten tye van oorlog.

## Eksterne skakels 
* International Committee of the Red Cross: Full text of the First Geneva Convention
Visarend

Die **visarend** of **witkop** (*Haliaeetus vocifer*) is 'n groot en bekende roofvoël met 'n treffende wit, kastaiingbruin en swart verekleed. Benewens hul sierlike en kragtige voorkoms, is hulle ewe bekend om hul stem. Die uitbundige, klinkende roep, wat baie vrylik van wagposte of tydens vlug geuiter word, Hul groot neste word in bome reg langs die waterkant geplaas, en word jaar op jaar herbenut. Dit is die enigste van die visvretende arende in Afrika, waar dit baie wydverspreid voorkom. Dit is die nasionale voël van lande soos Namibië, Malawi, Zambië, Suid-Soedan en Zimbabwe. Die visarend mag wel op die Amerikaanse arend lyk, maar alhoewel hulle verwant is, is hulle tot verskillende kontinente beperk, waar hulle by verskillende habitatte aangepas is.

## Identifikasie 
Dit het 'n opvallende spierwit kop en bors met bruin pens en vlerkdekvere. Hierdie arend het swart en bruin ondervlerke en 'n wit stert. Behalwe vir die kenmerkende roep, is die volwasse visarend bekend vir sy uitkenbare kleure soos pas genoem. Volwasse voëls word 63 tot 73&nbsp;cm lank van snawel- tot stertpunt. Soos dit by roofvoëls die reël is, word die wyfie effens groter as die mannetjie. Anders as die volwassenes het jongvoëls aanvanklik donker koppe. Hulle is ook bruin geveerd aan die bokant, en baie gestreep oor die borskant. Voorbeelde van name in ander tale is: *nkwazi* in Chewa, *African fish eagle* in Engels, *aigle pêcheur* in Frans, *ntšhu* in Noord-Sotho, *hungwe* in Shona en *inkwazi* in Zoeloe.

## Fotogalery 

Lêer:Aigle Pêcheur d'Afrique MHNT.jpg|Eier van 'n visarend.
Lêer:African fish eagle flying cropped.jpg|'n Visarend in vlug.
Lêer:African Fish Eagle closeup, Malta Falconry Centre.jpg|Kop van 'n visarend, wat sy uiters goeie sig aandui.
Lêer:Haliaeetus vocifer -near Grumeti, Serengeti, Tanzania-8.jpg|'n Driejarige visarend in Tanzanië.
Lêer:African fish eagle (Haliaeetus vocifer) feeding composite.jpg|Visarend vreet 'n vis in die Nasionale Chobewildtuin, Botswana.

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (alfabeties)
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings 
## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika*, Ian Sinclair, Phil Hockey en Warwick Tarboton, Eerste uitgawe 1993, Struik Uitgewers. 

## Eksterne skakels