open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vlag van St. Vincent en die Grenadine

Die **nasionale vlag van St. Vincent en die Grenadine** is op 21 Oktober 1985 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon drie vertikale bane in blou, geel en groen (die geel baan is so wyd soos die blou en groen baan saam) met drie groen ruite in die middelste geel baan.

## Ontwerp 
Die verhouding van die drie bane is 1:2:1. Dit beteken dat die middelste geel baan ’n Kanadese paal vorm (dit is ’n vierkantige baan in die middel van ’n vertikale driebaanvlag.

## Simboliek 
Die drie ruite in die geel baan simboliseer die bynaam van die eilandnasie: Diamante van die Antille. Die V-vorm staan vir St. Vincent wat die grootste en belangrikste eiland van die land is. Die blou baan stel die lug voor, die geel baan stel die hartlikheid van die bevolking voor en die groen baan stel die plantegroei op die eilande voor.

## Ander vlae 

Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|  Vlag van St. Vincent en die Grenadine voor 27 Oktober 1975
Lêer:Flag of Saint Vincent and the Grenadines (1907-1979).svg|  Koloniale vlag van St. Vincent en die Grenadine, 27 Oktober 1975 tot 27 Oktober 1979
Lêer:Flag of Saint Vincent and the Grenadines (1979-1985).svg|  Vlag van St. Vincent en die Grenadine, 27 Oktober 1979 tot Maart 1985
Lêer:Flag of Saint Vincent and the Grenadines (1985).svg|  Vlag van St. Vincent en die Grenadine, Maart 1985 tot 21 Oktober 1985
Lêer:Flag of Bequia.gif| Vlag van Bequia
Lêer:Flag of a Commonwealth Governor-General.svg| Vlag van die Goewerneur-generaal. Die woorde "St. Vincent & the Grenadines" verskyn in die lint

## Geskiedenis 
Op 27 Oktober 1979 het die land onafhanklik van die Verenigde Koninkryk geword. St. Vincent en die Grenadies het toe ’n vertikaal-gestreepte vlag, soortgelyk aan die huidige een, gebruik waarvan die geel baan wit fraaiings gehad het. In die middel van die geel baan was die landswapen. In 1985 het ’n nuwe regering die land oorgeneem wat die vlag wou verander. Dit was ook die gevoel van baie inwoners. Aanvanklik is die fraaiings van die geelbaan verwyder en aan die einde van die jaar is die wapen ook verwyder. Die huidige vlag is ontwerp deur ’n Switserse ontwerper.

## Sien ook 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  St. Vincent en die Grenadines by *Flags of the World*.
*
Natal (kolonie)

**Natal** (Engels: *Colony of Natal*) was 'n Britse kolonie in Suider-Afrika. Dit is op 4 Mei 1843 'n Britse kolonie verklaar nadat die Britse regering die Boererepubliek Natalia geannekseer het. Die kolonie is op 31 Mei 1910 saam met drie ander kolonies verbind om die Unie van Suid-Afrika te vorm. Die ou kolonie maak vandag deel uit van die Suid-Afrikaanse provinsie KwaZulu-Natal.

[duimnael|links|Detail van 'n skildery wat die [Slag van Rorke's Drift uitbeeld tydens die Anglo-Zoeloeoorlog, 11 Januarie – 4 Julie 1879]]
Natal was oorspronklik net die helfte van die grootte van die huidige provinsie, met die noordoostelike grense wat deur die Tugela- en Buffelsriviere gevorm is en waarbuite die onafhanklike Zoeloe-koninkryk (of *Wene wa Zulu* in Zoeloe) gelê het. Die huidige provinsie is ook vergroot met die toevoeging van Griekwaland-Oos aan die suide.

Hewige konflik met die Zoeloe-bevolking het tot die ontruiming van Durban gelei, en uiteindelik het die Boere die Britse anneksering in 1844 weens militêre druk aanvaar. 'n Britse goewerneur is vir die streek aangestel en menige setlaars het daarheen uit die Kaapkolonie en Europa geëmigreer. 

Die Britte het 'n suikerrietbedryf in die 1860's gestig. Plaaseienaars het dit moeilik gevind om die Zoeloe-arbeiders te lok om in die plantasies te werk; gevolglik het die Britte duisende gekontrakteerde arbeiders uit Indië met vyfjaar-termyne na Natal gebring. As 'n gevolg van die aankoms van Indiese arbeid het Durban tot die grootste Asiaties-Suid-Afrikaanse gemeenskap gegroei. Durban en omstreke is ook bekend om tans die grootste Indiërgemeenskap buite Indië te huisves.

## Eerste ministers 
## Demografie 
### Rasverdeling 
Bevolkingsgetalle volgens die 1904-sensus:

## Bibliografie
* Leverton, B.J.T.: The European settlement of Natal. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 19, nr. 3, Maart 1970

## Verwysings
Tassimo

[duimnael|regs|250px|Die eerste generasie *Tassimo*-masjiene is deur *[Braun* vervaardig]]
**Tassimo** is 'n handelsmerk van die internasionale voedselvervaardiger *Mondelēz International* (vroeër *Kraft Foods*) vir 'n stelsel van klein porsies koffie, espresso, kakao, tee en melk wat met spesiale koffiemasjiene berei word.

Alle warm dranke word in klein plastiekkapsules, sogenaamde *T-Discs*, aangebied wat met aluminiumfolie verseël word om aroma en smaak te bewaar. Die inhoud is presies vir een koppie afgemeet. *T-Discs* met ultragefiltreerde vloeibare melk word ingespan om koffiespesialiteite soos cappuccino of latte macchiato te berei. Deur middel van 'n strepieskode op die aluminiumdeksel, wat deur *Tassimo*-koffiemasjiene gelees kan word, word die brouproses en benodigde hoeveelheid water vir elke warm drank presies aangepas.

Die *Tassimo*-koffiemasjiene is deur *Kraft Foods* ontwikkel, maar aanvanklik deur *Saeco International Group S.p.A.* en *Braun* vervaardig en versprei. Die huidige reeks masjiene word sedert 2008 deur die Duitse *Robert Bosch GmbH* vervaardig nadat *Braun* die produksie van klein kombuistoestelle gestaak het.

Die *Tassimo*-stelsel is in 2004 op die Franse mark ingevoer en word intussen ook in Andorra, Duitsland, Griekeland, Ierland, Kanada, Nederland, Noorweë, Oostenryk, Pole, Portugal, Rusland, Spanje, Swede, Switserland, Tsjeggië, die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State bemark.
Europese jaguar

Die **Europese jaguar** (*Panthera (onca) gombaszoegensis*) het sowat 1,5 miljoen jaar gelede geleef en is die oudste bekende *Panthera*-spesie van Europa. Fossieloorblyfsels is eerste in op die Olivola-terrein in Italië gevind, wat allereers onder die sinoniem *Panthera toscana* bekend gestaan het en ook  in ander Italiaanse streke gevind is. Later is soortgelyke fossiele ook in Engeland, Duitsland, Spanje, Frankryk en Nederland opgegrawe. Dit word soms as 'n subspesies van die jaguar, *Panthera onca*, erken. 

Europese jaguars was groter gebou as dié wat in Suid-Amerika gevind is, en kon moontlik groter prooi plattrek. 'n Spesie soortgelyk aan die *Panthera gombaszoegensis*, wat uit die Pleistoseen Oos-Afrika dateer, het oor beide leeu- en tierkenmerke beskik.

Die Europese jaguar was moontlik 'n alleenlopende dier. Daar word dikwels aangevoer dat hierdie katsoort 'n bosbewoner was, ooreenkomstig met die gedrag en gewoontes van die moderne jaguar, hoewel onlangse bevindinge daarop dui dat die verbintenis tussen die Europese jaguar en woudgebiede nie soseer so sterk is as wat voorheen aangeneem is nie.

## Letterkunde 
* A. Turner: *The big cats and their fossil relatives*. Columbia University Press, 1997. 
 
## Verwysings
Middelburg, Zeeland

*Hierdie artikel handel oor die Munisipaliteit in Zeeland. Vir ander gebruike, sien Middelburg.*

**Middelburg** is 'n dorp en munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Zeeland, geleë op die eiland Walcheren. Die munisipale gebied het sowat 48&nbsp;000 inwoners (2012) en 'n oppervlakte van 53&nbsp;km². Middelburg is die hoofstad van die provinsie.

Die VOC-huis het ook in Middelburg gestaan maar is in Mei 1940 deur Duitse bomwerpers verwoes. Die VOC-huis het baie dokumente bevat van die VOC, ook die immigrasiegegewens van al die mense wat Kaap toe getrek het, was hier versamel. Die  Duitse bomaanval het ook die Kaapse immigrasiegegewens vernietig, en om hierdie rede kan baie inwoners in Suid-Afrika nie hulle ou stambome suksesvol navors nie.

## Eksterne skakels 
*  Webwerf van die munisipaliteit
Puma (genus)

Die ***Pumas (Puma) *** is 'n roofdiergenus uit die Felidae-familie. Vanweë hul relatief klein liggaamsbou, behoort hulle aan die subfamilie van die kleiner katte. In hierdie genus, wat ook die Ou Wêreldse fossiele insluit, soos *Puma pardoides* uit die Eurasiese Pleistoseentydperk, bestaan daar twee spesies:

* *Puma concolor*(Linnaeus, 1771) – die Poema
* *Puma yagouaroundi*(Geoffroy, 1803) – die Jaguarandi

Die jaguarandi is voorheen onder *Herpailurus* geklassifiseer. Omrede molekulêre genetiese studies 'n noue verwantskap tussen hierdie twee katspesies bevind het, word alle nuwe klassifikasies onder *Puma*, as 'n gemeenskaplike genus, ingedeel.

Die pelse van hierdie diere is kort en dik en wissel gewoonlik tussen 'n geel-grys of rooierige kleur; groot verskille word onder die volwasse diere van hierdie twee katsoorte waargeneem. Beide spesies is inheems aan die Amerikas.

DNS-navorsing het bevind dat die hierdie genus die naaste aan die jagluiperd verwant is. As gevolg van die jagluiperd se eie, kenmerkende gelaatstrekke,  wat eie aan die * Acinonychinae * -subfamilie is,  sal 'n indeling saam met die poema en jaguarandi ongeldig wees.

## Verwysings
Acinonyx

***Acinonyx*** is 'n soogdiergenus uit die Felidae-familie. Dit is vandag dwarsoor Afrika en Asië verspreid, hoewel dit voorheen ook in Europa voorgekom het. Die jagluiperd is die enigste oorblywende spesies van hierdie genus. Wozencraft (1993) plaas die *Acinonyx* in hul eie eenstammige subfamilie, die Acinonychinae. Salles (1992), Johnson & O'Brien (1997), Bininda-Emonds et al. (1999), en Mattern & McLennan (2000) reken die *Acinonyx*, *Puma concolor* (Poema) , en *Puma (= Herpailurus) yagouaroundi* (Jaguarandi) as verteenwoordigers uit naverwante sustergroepe.

## Spesies 
* *Acinonyx aicha* Geraads, 1997 †
* *Acinonyx intermedius* Thenius, 1954 †
* *Acinonyx jubatus* Schreber, 1775 &ndash; Jagluiperd
* *Acinonyx kurteni* Christiansen & Mazák, 2008 †
* *Acinonyx pardinensis* Croizet e Joubert, 1928 †

## Verwysings
Costa Ricaanse poema

Die **Costa Ricaanse poema** (*Puma concolor costaricensis*) is 'n bedreigde subspesie uit die Felidae-familie. Hierdie poema-subspesies jag gewoonlik saans en kan soms groot afstande aflê om prooi te soek. Daar is gemiddeld 3 welpies in een werpsel by geboorte. Die dier het 'n eweredige geelbruin pels, sonder kolle. Hierdie spesifieke subspesies is die tweede grootste kat in Costa Rica, wat se habitat oor 'n wye gebied strek. Dit is soos die meeste poemas rats en kan vinnig en bedrewe te werk gaan.

## Eksterne skakels
Kaap Kolka

duimnael|Kaart van Letland. Kaap Kolka is aan die noordelikste punt van die weskus van die Golf van Riga geleë
duimnael|Strandtoneel by Kaap Kolka
duimnael|'n Padwyser by Kaap Kolka

**Kaap Kolka** (Lets: *Kolkas rags*, Lyfs: *Kūolka nanā*) is die mees noordwestelike punt van die Letlandse provinsie Koerland (Kurzeme) waar die Oossee en die Golf van Riga ontmoet. Na die stormagtige Kaap Kolka word derhalwe ook as die "Kaap van Twee Seë" verwys. Kaap Kolka is aan die Seestraat van Irbe (*Irves Saurums*) geleë wat as natuurlike grens met Estland dien. Die eiland Ruhnu in die middel van die Golf van Riga maak reeds deel uit van Estland.

Aangesien die stromings van die Oossee en die Golf van Riga by die kaap ontmoet, is die see hier besonder onstuimig sodat mens op die plaaslike strande dikwels ontwortelde of rottende boomstamme teenkom. Talle skepe en bote het voor Kaap Kolka vergaan sodat soms ook skeepsplanke strand toe gespoel word. Die oorblyfsels van die ou vuurtoring van Kaap Kolka kan nog steeds by die strand besigtig word. Die huidige vuurtoring is in 1884 op 'n sandbank opgerig wat ses kilometer wyd in die Oossee strek.

In vergelyking met die besige Jūrmala is Kaap Kolka nog nouliks vir toerisme ontwikkel, alhoewel 'n aantal welvarende Letlanders hier al hul somervilla's laat oprig het en parkeerterrein naby die kaap gebou is. Rondom Kaap Kolka het 'n fietsroete ontstaan wat oor 'n afstand van 65 kilometer loop.

Kaap Kolka staan in etnografiese opsig veral bekend as die laaste Lyfse taaleiland van Letland. 'n Aantal Lyfse visserdorpies soos Vaide, Saunags, Pitrags, Kosrags en Sikrags is langs die kus van Kaap Kolka geleë. Lyfs is een van die oudste Fins-Oegriese Oossee-tale en nou verwant met Estnies. Tans word die Lyfse bevolking op sowat 1&nbsp;000 beraam, terwyl die aantal moedertaalsprekers van Lyfs waarskynlik nog net twee beloop sodat die taal ernstig met uitsterwing bedreig word.

## Fauna 
Gedurende die Sowjet-besetting van Letland was Kaap Kolka dekades lank 'n militêre spergebied. Terwyl die bewoners uit hul tuisdorpe verdryf is, is die natuur min of meer ongeskonde gelaat. So word hier nog skoonlapperspesies aangetref wat in Wes-Europa lankal uitgesterf het.

Die kaap dien daarnaas in die herfs en lente as 'n belangrike oriënteringspunt vir duisende trekvoëls op hul pad na die suide en terug.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *vialatvia.de: Das Kap Kolka - der "Höhepunkt" Lettlands*
Reusejagluiperd

Die **Reusejagluiperd** (*Acinonyx pardinensis*) is 'n groot katspesie wat uitgesterf het; sy naaste lewende naverwant is die moderne jagluiperd. Die lewenswyse en fisieke kenmerke van die reusejagluiperd het waarskynlik met die moderne jagluiperd s’n ooreengestem, behalwe dat die reusejagluiperd so groot soos 'n leeu was (omtrent dubbeld so groot soos 'n hedendaagse jagluiperd). Dit het 'n massa  van sowat 120&nbsp;kg gehad en was omtrent 2&nbsp;m lank vanaf die neuspunt tot stuitjie, sonder die stert, wat 'n bykomende 1,4&nbsp;m is.

Reusejagluiperds het in Europa gedurende die Vroeë en Middel-Pleistoseentydperk voorgekom; sy habitat was in Duitsland, Frankryk asook in China en Indië geleë. Die Europese jagluiperds het saam met die jaguars en luiperds tydens die Middel-Pleistoseen in die dieselfde streek geleef, wat heel moontlik mededinging tussen hierdie drie roofdiere kon veroorsaak het en tot die afname van reusejagluiperdbevolkings gelei het.

Sy groot massa en meer verslete kloue (in vergelyking met die moderne jagluiperd s’n) doen aan die hand dat hierdie dier minder vir hardloop aangepas was – 'n vermoë wat deur die eeue heen ontwikkel het. Ewenwel dit seker 'n snelheid van tot 100&nbsp;km/h kon haal, is dit steeds minder as die kleiner moderne jagluiperd se 112&nbsp;km/h. Vanweë sy bonkigheid kon dit moontlik nie vlugvoetige prooi agternasit nie. Die oerdier kon enigiets eet, vanaf klein soogdiere so groot soos die eietydse muntjak, Alpebok en dikhoringskaap, tot die Europese eland of moontlik selfs die sambar.
Noordwes-Afrikaanse jagluiperd

Die **Noordwes-Afrikaanse jagluiperd** (*Acinonyx jubatus hecki*), ook bekend as die **Sahara-jagluiperd**, is 'n skaars, kritiek bedreigde jagluiperd-subspesie wat hoofsaaklik in die grondgebied van Noord-Afrika voorkom, onder meer Algerië, Togo, Mali, Benin en Burkina Faso. Die totale bevolking kan selfs minder as 250 volwasse individue wees.

## Voedsel 
Die stapelvoedsel van die Noordwes-Afrikaanse jagluiperd bestaan kenmerkend uit wildsbokke wat tot die droëlandgebied aangepas is, soos die addaks, die dorkasgasel, die duingasel en die damagasel.  Dit kan ook op kleiner diersoorte jagmaak, soos hase.

## Habitat en Ekologie 
Die Noordwes-Afrikaanse jagluiperd is gewoonlik alleenlopend en semi-nomadies. Klein groepe kan wel voorkom, soos 'n jagluiperdwyfie en haar welpe of koalisies bestaande uit jagluiperdmannetjies, wat meestal 'n baie klein territorium beslaan. Die grondgebied van die wyfies is in gebiede geleë met 'n groot getal prooi, wat daardeur ook die mannetjies se grondgebied bepaal. Daar word aangevoer dat hulle rondom die Sentraalwestelike Saharawoestyn en Sahelstrook in klein splintergroepe verspreid is. Navorsers dui daarop dat die grootste van hierdie bevolkings in die Ahaggar-hooglandgebied van Algerië voorkom, ewenwel die bewysstukke van die 2009-verslag op vier indiwidue en beperkte data geskoei is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Acinonyx kurteni

***Acinonyx kurteni*** is 'n uitgestorwe karnivoor katspesie uit die Felidae-familie, wat inheems aan Asië gedurende die Laat Plioseentydperk voorgekom het. Dit het tussen 2,5 miljoen – 11 000 jaar gelede geleef, met 'n voortbestaan van ongeveer 2,489 miljoen jaar.

Dit is in 2008 omskryf en is die mees primitiewe jagluiperdspesie wat tot op hede opgegrawe is. Hierdie ontdekking ondersteun die teorie dat die jagluiperd sy ontstaan in die Ou Wêreld gehad het.  Hierdie oerdier deel ooreenkomstige kenmerke met die moderne jagluiperd, *Acinonyx jubatus*, soos vergrote sinusse vir lugtoevoer wanneer daar gehardloop word, hoewel die tande primitiewe kenmerke toon.

## Verwysings
Vlae van Suid-Amerika

duimnael|400px|’n Kaart van Suid-Amerika met nasionale vlae, sonder afhanklike gebiede en gedeeltelik-erkende state.

Die artikel gee ’n oorsig van internasionale en nasionale **vlae in Suid-Amerika**.

## Internasionaal 

Lêer:Flag of the Andean Community of Nations.svg|Vlag van die Andesgemeenskap
Lêer:Flag of Europe.svg|Vlag van die Europese Unie
Lêer:Flag of Mercosur.svg|Vlag van Mercosur
Lêer:Flag of OPEC.svg|Vlag van Organisasie van Petroleum Uitvoerende Lande
Lêer:Flag of La Francophonie.svg|Vlag van die Internasionale Organisasie van die Francofonie
Lêer:Flag of UNASUR.svg|Vlag van die Unie van Suid-Amerikaanse Nasies

## State en Gebiede 

Lêer:Flag of Argentina.svg|Vlag van Argentinië*Sien ook: Lys van Argentynse vlae*
Lêer:Flag of Bolivia.svg|Vlag van Bolivia
Lêer:Flag of Brazil.svg|Vlag van Brasilië*Sien ook: Vlae van Brasiliaanse state*
Lêer:Flag of Chile.svg|Vlag van Chili
Lêer:Flag of Colombia.svg|Vlag van Colombia
Lêer:Flag of Ecuador.svg|Vlag van Ecuador
Lêer:Flag of Guyana.svg|Vlag van Guyana
Lêer:Flag of Paraguay.svg|Vlag van Paraguay
Lêer:Flag of Peru.svg|Vlag van Peru
Lêer:Flag of Suriname.svg|Vlag van Suriname
Lêer:Flag of Uruguay.svg|Vlag van Uruguay
Lêer:Flag of Venezuela.svg|Vlag van Venezuela

## Afhanklike gebiede 

Lêer:Flag of Aruba.svg|Vlag van Aruba (Koninkryk der Nederlande)
Lêer:Flag of Bonaire.svg|Vlag van Bonaire (Nederland)
Lêer:Flag of Curaçao.svg|Vlag van Curaçao (Koninkryk der Nederlande)
Lêer:Flag of the Falkland Islands.svg|Vlag van die Falklandeilande (Verenigde Koninkryk)
Lêer:Flag of French Guiana.svg|Vlag van Frans-Guyana (Frankryk)
Lêer:Flag of South Georgia and the South Sandwich Islands.svg|Vlag van Suid-Georgië en die Suidelike Sandwicheilande (Verenigde Koninkryk)

## Karibiese lande en Sentraal-Amerika 
: *Die onderstaande Karibbiese en Sentraal-Amerikaanse state word soms saam met Suid-Amerika gegroepeer.  Sien Vlae van Noord-Amerika vir ’n volle galery van die vlae van Sentraal-Amerika.*

Lêer:Flag of Panama.svg|Vlag van Panama
Lêer:Flag of Trinidad and Tobago.svg|Vlag van Trinidad en Tobago

## Sien ook 
* Vlae van Noord-Amerika
* Vlag van Gran Colombia
* Lys van lande
* Suiderkruisvlae
* Meison
* Wiphala
Gauja

Die **Gauja** (Duits: *Livländische Aa*, Estnies: *Koiva jõgi*) is 'n rivier in die historiese Letlandse gewes Lyfland (Lets: *Vidzeme*).

Die rivier vloei deur die Nasionale Gauja-park, wat ook as "Lyflandse Switserland" bekend staan, deur die landelike munisipaliteit Cēsis in westelike rigting en mond noord van die Letlandse hoofstad Riga in die Golf van Riga (Oossee) uit. Met 'n lengte van 452 kilometer is Gauja die langste rivier wat uitsluitlik op Letlandse grondgebied vloei.
Koning Fahd II-stadion

Die **Koning Fahd Internasionale Stadion** (Arabies: ستاد الملك فهد الدولي) is 'n veeldoelige stadion in Riaad, Saoedi-Arabië, genoem ná koning Fahd bin Abdoel Aziz al-Saoed. Dit word meestal vir sokkerwedstryde ingespan, maar beskik ook oor 'n atletiekbaan. Die stadion is in 1987 gebou en kan 68&nbsp;752 mense akkommodeer. Die stadion het die grootste stadiondak ter wêreld. Hier is onder ander die Koning Fahd-beker in 1992, Koning Fahd-beker in 1995 en die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 1997 aangebied.

## Wedstryde 
### Koning Fahd-beker in 1992 
### Koning Fahd-beker in 1995 
### FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 1997 
## Eksterne skakels
Ramsay MacDonald

**James Ramsay MacDonald** (Lossiemouth, 12 Oktober 1866 – Atlantiese Oseaan, 9 November 1937) was 'n Britse politikus en 'n Eerste Minister van die Verenigde Koninkryk wat aan die Arbeidersparty behoort het.

## Bronnelys 
* Kevin Morgan: Ramsay MacDonald (20 British Prime Ministers of the 20th Century). Haus Publishing Ltd, London 2006, .
Turaida

**Turaida** (Duits: *Treyden* of *Treiden*, selde *Thoraida*) is 'n klein nedersetting en voormalige landgoed aan die oewer van die Gauja-rivier en wat sedert 1953 deel uitmaak van die stad Sigulda, Letland. Die naam beteken "Tuin van God". Die stadsdeel staan veral bekend vir die gelyknamige kasteel bo-oor die Gauja-vallei. Daar is ook ´n gelyknamige dorp met die naam Turaida in die distrik van Krimulda.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Die kasteel Turaida, soos gesien vanuit die poort
duimnael|links|Die toring met 'n hoogte van 30 m bied 'n uitsig oor die kasteel se binnehof en die vallei van die Gauja-rivier
Op bevel van aartsbiskop Albert van Riga het biskop Philipp von Ratzeburg in 1214 die kasteel Fredeland op die bouvalle van die Lyfse hoof Kaupo se ou houtvesting laat bou. Kaupo het 'n bondgenoot van die Duitse Orde geword en word in Letlandse legendes as "volksverraaier" beskryf.

Die nuwe kasteel, wat later herdoop is tot Treyden (Lets: *Turaida*), was een van die grootstes van sy soort in Lyfland en het ook as 'n soort teengewig teen die Swaardbroederorde se vesting aan die teenoorliggende oewer gedien.

Die kasteel was vervolgens deurgaans bewoon totdat dit in 1776 deur 'n brand vernietig is. Slegs die toring het gespaar gebly. Die kasteel word sedert 1953 gerekonstrueer en is tans met sy museum (wat die geskiedenis van die Lywe, die inheemse Fins-Oegriese bevolking behandel en argeologiese vondse uit die tyd van Kaupo vertoon), park, skulpturetuin, houtkerk en enkele gerekonstrueerde plaashuise uit die 18de en 19de eeu 'n gewilde bestemming vir in- en uitheemse besoekers. Die kasteelterrein kan ook met Letland se enigste kabelspoor vanuit Sigulda bereik word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Wiki-webtuistes
----

;Turaida-museum
----
* *Die Turaida-museum*
FC Anker Wismar

**  FC Anker Wismar** is 'n sokkerklub uit Wismar in die deelstaat Mecklenburg-Voorpommere in Duitsland.

## Geskiedenis 
Die Tweede Wêreldoorlog het 'n vernietigende uitwerking op sportklubs in Wismar gehad, deurdat die Geallieerdes alle sportklubs ontbind het. Voor die oorlog het die stad se klubs sterk vertonings gelewer, byvoorbeeld  *FC Elite Wismar* en *Wismarer FC*, wat in die vroeë 1900’s in die hoogste streeksligas meegeding het, asook* Germania Wismar*, wat die stad se vaandel gedra het tot in die 1930’s. Tussen 1942 en 1945 het *TSV Wismar* in die Gauliga Mecklenburg meegeding op die hoogste vlak van die Duitse sokkerstruktuur.

Na die oorlog is 'n nuwe klub eers in 1946 gestig genaamd *SG Wismar-Süd*. Die klub het sy grootste prestasie in 1949 gelewer toe daar na die DDR Oberliga, die topliga van die DDR, gepromoveer is. Om die klub vir hierdie liga te versterk, het die owerhede hom laat saamsmelt met *BSG Schiffreparatur* om *Zentralsportgemeinschaft (ZSG) Anker Wismar* te vorm. Die klub het ook sy intrek by die Kurt Bürger-stadion, destyds met plek vir 15 000 toeskouers, geneem. Die klub het na een seisoen gerelegeer en kon hierna nooit weer hierdie hoogtes bereik nie, alhoewel daar heelwat seisoene op die tweede vlak deurgebring is. In 1950 is die naam *Betriebssportgemeinschaft (BSG) Anker Wismar* aangeneem, maar in 1951 het *BSG Schiffreparatur* weer 'n onafhanklike klub geword, waarna die naam verander is na *BSG Motor Wismar*. Daar is op 3 Februarie 1961 wéér met *BSG Schiffreparatur* saamgesmelt om hierdie keer *TSG Wismar* te vorm.

Die huidige klub het op 12 Junie 1997 ontstaan toe die sokkerafdeling van *TSG Wismar* met *SV Schifffahrt/Hafen Wismar 1961* saamgesmelt het. Die stigters het die besluit om die ou naam “Anker” weer terug te bring as volg gemotiveer:

*Wir wollen, dass der Fußball-Sportplatz in Wismar wieder zu einer Begegnungsstätte wird, wo Freude, Spannung, Spaß und Erholung geboten werden. Die Jugend soll sich über einen leistungsstarken Fußballverein mit Wismar identifizieren können und darin einen Sinn für Fan, Sport und Freizeit sehen. Dazu werden wir den FC Anker Wismar gründen. Sportliches Ziel ist es langfristig die Traditionsstadt Wismar, die der Name "Anker" in der höchsten Spielklasse in den Jahren 1949 und 1951 im Fußball repräsentierte wieder so stark werden zu lassen, dass er leistungsfähig, attraktiv für die Jugend und ein Aushängeschild der Hansestadt Wismar wird. Wismar hat viele Fußballer hervorgebracht, die in den Nationalmannschaften eine sehr gute Rolle spielten und weit über die Grenzen hinaus international auch Wismar bekannt machten.*

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubwerf
* Abseits Guide to German Soccer
Bagheera (genus)

: *Vir die denkbeeldige swartluiperd, sien Bagheera.*

***Bagheera*** is 'n genus waaronder twee springspinnekopspesies ingedeel word.

## Naam 
Die naam van die genus is vernoem na Bagheera, die swartluiperd in Rudyard Kipling se *The Jungle Book*. Ander Salticidae-genusse met Kipling se karaktername is  *Akela*, *Messua* en *Nagaina*.

## Spesies 
* *Bagheera kiplingi* Peckham & Peckham, 1896 — Meksiko, Guatemala
* *Bagheera prosper* (Peckham & Peckham, 1901) — VSA, Meksiko

## Verwysings 
*  Platnick, Norman I. (2009): *The world spider catalog*, weergawe 10.0. *American Museum of Natural History*.

## Eksterne skakels 
* Kleursketse van *B. kiplingi*
Akela (genus)

***Akela*** is 'n spinnekopgenus waaronder drie springspinnekopspesies ingedeel word. Twee spesies kom in Sentraal- en Suid-Amerika voor, terwyl die derde een in Pakistan te vinde is.

## Naam 
Die naam van die genus is vernoem na Akela, *The Lone Wolf* uit Rudyard Kipling se *The Jungle Book*. Ander Salticidae-genusse met Kipling se karaktername is  *Bagheera*, *Messua* en *Nagaina*.

## Spesies 
* *Akela charlottae* Peckham & Peckham, 1896 (Guatemala, Panama)
* *Akela fulva* Dyal, 1935 (Pakistan)
* *Akela ruricola* Galiano, 1999 (Brazil, Uruguay, Argentina)

## Verdele leeswerk 
* Galiano, M.E. (1989). Nota oor die genera *Admestina* en *Akela* (Araneae, Salticidae). *Bull. British Arachnol. Soc.* 8(2): 49-50.

## Eksterne skakels 
* Kenmerksketse van ''A. ruricola
Nagaina

***Nagaina*** is 'n spinnekop-genus uit die Salticidae-familie (springspinnekoppe).

## Naam 
Die naam van die genus is vernoem na *Nagaina*, 'n karakter in Rudyard Kipling se kortverhaal, *Rikki-Tikki-Tavi*. Ander Salticidae-genusse met Kipling se karaktername is  *Bagheera*, *Messua* en *Akela*.

## Spesies 
* *Nagaina berlandi* Soares & Camargo, 1948 — Brasilië
* *Nagaina diademata* Eugène Simon, 1902 — Brasilië
* *Nagaina incunda* Peckham & Peckham, 1896 — Meksiko tot Panama
* *Nagaina modesta* Caporiacco, 1954 — Frans-Guyana
* *Nagaina tricincta* Simon, 1902 — Brasilië
Toskaanse leeu

Die **Toskaanse leeu** of **Toskaanse jaguar** is 'n prehistoriese groot katsoort uit die  ‘‘Villafranchien’’ van Italië. Ewenwel dit oorspronklik as ’n afsonderlike spesie gereken is, word *Panthera toscana* vandag dikwels as die voorganger van *Panthera gombaszoegensis*, oftewel die Europese jaguar, beskou.

## Letterkunde 
* A. Turner: *The big cats and their fossil relatives*. Columbia University Press, 1997.
Days

**Days** is 'n popgroep uit Göteborg, Swede. Die groep bestaan uit Fabian Sahlqvist, John Ludvigsson, Philip Gates en Andréas Uppman Nilsson. Die groep gee hul musiek op die Shelflife-etiket uit.

## Diskografie 
* *Downhill* EP (Shelflife, 5 Februarie 2008)

## Eksterne skakels 
* MySpace-profiel 
* MusicBrainz-profiel
Shelflife Records

**Shelflife Records** is 'n platemaatskappy wat in Portland en San Francisco in die VSA gebaseer is en deur Ed Mazzucco en Matthew Bice bestuur word. Die platemaatskappy het al ooreenkomste met groepe soos Days, Acid House Kings en The Radio Dept. gehad.

## Geskiedenis 
Shelflife Records het in 1995 in 'n slaapkamer in 'n suid-Kaliforniese voorstad ontstaan, wat hy saam met 'n posorder- en verspreidingsdiens begin het. Ed Mazzucco, 'n aanhanger van 1980'er Engelse popmusiek en geïnspireer deur plate-etikette soos Factory en Sarah, het die Shelflife-etiket van stapel gestuur sodat hy uitlandse indiepopgroepe aan Amerikaanse gehore kon blootstel. Shelflife se eerste vrystelling was die 1996 versamelalbum *Whirl-Wheels* wat snitte van Club 8, Boyracer, La Buena Vida, en Mazzucco se eie groep, The Autocollants, ingesluit het.

Mazzucco het Shelflife in 1997 na New York Stad verskuif, waar hy langtermyn samewerkingsooreenkomste met grafiese ontwerper Jill Bliss en vervaardiger Jon Chaikin gesluit het. Die posorder- en verspreidingsdiens is gestaak sodat meet tyd aan die platemaatskappy bestee kon word, wat teen dié tyd kontrakte met 'n groeiende aantal kunstenaars aangegaan het. Hierdie skuif het die einde van die etiket as tydsverdryf beteken en die etiket het Mazzucco se voltydse kommersiële nastrewe geword. Gedurende die laat 1990's het die toenemende gewildheid van tweepop- en indiemusiek groeiende erkenning aan Shelflife as noemenswaardige platemaatskappy besorg. Vanaf 1998 tot 2001 was die etiket gasheer tot The September Set, 'n jaarlikse skoukas van regstreekste popmusiek van kunstenaars op Shelflife en ander etikette.

In Junie 2007 het Mazzucco en Bice die etiket wederlanseer met die nuwe oog daarop om kuns met musiek te meng.

## Bronne 
* Last.fm-profiel  

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf 
* MySpace-profiel 
*  
*  
* Last.fm-profiel
Auļi

**Auḷi** is 'n Letlandse folkmusiekgroep wat hom op doedelsak- en trommusiek toespits. Die groep is in 2003 gestig en het tans tien lede — nege Letlandse mans en een vroulike musikant uit Estland.

Die groep se naam het twee betekenisse in Lets — enersyds "galop" ('n verwysing na die tromme se ritme), andersyds "byekorwe op 'n boom" (die gesoem van bye of hommels).

Auḷi is tans die enigste groep in Letland wat tradisionele doedelsak- en trommemusiek speel en ontwikkel. Alhoewel daar verwysings na hierdie soort volksmusiek in historiese Letlandse tekste voorkom, is daar min oorlewerings ten opsigte van inheemse doedelsak- en trommusiek. Auḷi laat dié musiek op 'n kreatiewe manier herleef en maak tydens konserte ook gebruik van tradisionele Baltiese perkussie-instrumente soos ģīga, Joodse harp, simbale en ghonge.

## Diskografie 
* Sendzirdēju (2005)
* Auļos... (2007)
* Etnotranss (2010)
* Dižducis (2013)
* Gadalokos (2016)
* Senču balsis (2019)
* Voices of the Ancestors (Live, 2019)
* Alŝvangas Dūdu Meldiņŝ (2020)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Media
* *Auḷi by draugiem.lv – MP3-snitte*
* *draugiem.lv: Auļi budina iet budēļos! - Videosnit*
* *YouTube.com: Auļi un Tautumeitas - Dzied’  papriekšu, brāļa māsa*
* *YouTube.com: Auļi un Tautumeitas - Aulejas klezmers*
2031

Die **jaar 2031** sal 'n gewone jaar wees wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag sal begin. Dit sal die 31ste jaar van die 21ste eeu n.C. wees. Soos ander gewone jare sal die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae hê.

## Gebeure 
* Die 11de Vrouesokkerwêreldbeker word in Costa Rica, Jamaika, Meksiko en die Verenigde State aangebied.
* September–Oktober – Die 12de Rugbywêreldbeker word in die Verenigde State aangebied.
* Oktober–November – Die 15de Krieketwêreldbeker word in Indië en Bangladesj aangebied.
Potjiesberg

**Potjiesbergpas** is 'n bergpas op die N9 nasionale pad net noord van waar die R62 provinsiale pad (die Langkloofpad) uit die ooste by die N9 aansluit. Die pas is ongeveer 15&nbsp;km suid van Uniondale en bereik 'n hoogte van 910&nbsp;m bo seespieël met 'n maksimum helling van 1 in 14. Paaie rondom Uniondale het bekend geword weens verhale van rylopers wat spoke blyk te wees nadat hulle opgelaai is.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Verwysings
Weergalming

**Weergalming** is die voortduur van klank in 'n spesifieke ruimte nadat die oorspronklike klank verwyder is. 'n Weergalming, of **galm**, word geskep wanneer 'n klank in 'n omslote ruimte geproduseer word en veroorsaak dat 'n groot aantal eggo's op mekaar bou en dan stadig aan verval soos wat die klank deur die mure en lug geabsorbeer word. Dít is die waarneembaarste wanneer die klankbron staak, maar die weerkaatsings duur voort, terwyl die amplitudes van die weerkaatsings daal totdat hulle nie meer gehoor kan word nie. Die lengte van hierdie klankverval, of weergalmingstyd, is van kardinale belang by die argitekturele ontwerp van groot kamers wat spesifieke weergalmingstye verg om die optimale uitvoering van hul beoogde aktiwiteite te verseker. In vergelyking met 'n herkenbare eggo wat 50 tot 100&nbsp;ms ná die oorspronklike klank gehoor word, is 'n weergalming menige duisend eggo's wat in snelle opvolging na mekaar arriveer (0.01 tot 1&nbsp;ms tussen eggo's). Met die verloop van tyd daal die volume (amplitude) van die vele eggo's totdat hulle nie meer gehoor kan word nie.

## Verwysings
Sentrale mark van Riga

[duimnael|regs|250px|Die Sentrale mark van Riga, met die [Radio- en televisietoring van Riga|televisietoring in die agtergrond]]
duimnael|regs|250px|Verkoopstalletjies in een van die pawiljoene
Die **Sentrale mark van Riga** (Lets: *Rīgas Centrāltirgus*) in die Letlandse hoofstad is die grootste voedselmark en onderdak-basaar in Europa.

Toe die markgebou, wat vanaf 1922 beplan en tussen 1924 en 1930 gebou is, op 2 November 1930 ingewy is, was dit die modernste van sy soort. Die mark met sy kenmerkende Neoklassisistiese en Art Déco-stylelemente word as een van die merkwaardigste voorbeelde van 20ste eeuse argitektuur in Letland beskou en is deur UNESCO in 1997 saam met die historiese middestad van Riga as wêrelderfenis gelys.

Vir die dakkonstruksie van die mark se vyf pawiljoene of hoofgeboue met 'n hoogte van 35 meter is dele van 'n Duitse lugskip-hangar in Vaiṇode, Koerland gebruik wat ná die Eerste Wêreldoorlog deur Letland oorgeneem is. Riga se sentrale mark het 'n gebou-oppervlakte van 72&nbsp;300 m² en huisves meer as 3&nbsp;000 verkoopstalletjies wat tussen 1 en 100 m² beslaan. Die mark lok daagliks tussen 80&nbsp;000 en 100&nbsp;000 besoekers.

Die sentrale mark het in 1995 'n aandelemaatskappy in besit van die munisipaliteit Riga geword.

## Verwysings
Messua (genus)

***Messua*** is 'n genus uit die *Salticidae*-familie (springspinnekoppe).

## Naam 
Die naam van die genus is vernoem na Messua, 'n vroulike karakter in Rudyard Kipling se *The Jungle Book*. Ander Salticidae-genusse met Kipling se karaktername is  *Akela*, *Bagheera* en *Nagaina*

## Klassifikasie 
Die genus is die eerste keer in 1896 deur die Amerikaanse aragnoloë, George en Elizabeth Peckham omskryf, gegrond op die spesie *Messua desidiosa*.

Die genus *Messua*  is in 1897  deur Eugène Simon as 'n eweknie van *Zygoballus* beskou. Na 'n ondersoek oor onder watter spesietipe *Messua desidiosa* ingedeel moet word, merk Simon op dat dit "veel minder van die tipiese *Zygoballus* afwyk as wat die [Peckhams se] beskrywing te kenne gee." Hierdie stelling is in 1996 deur Wayne Maddison verkeerd bewys, met *Messua* wat as 'n geldige genus erken is. Maddison het ook verskeie ander spesies onder *Messua* ingedeel wat vroeër onder *Metaphidippus* geklassifiseer is.

## Spesies 
* *Messua centralis* (Peckham & Peckham, 1896) — Panama
* *Messua dentigera* (Frederick Octavius Pickard-Cambridge, 1901) — Guatemala tot Panama
* *Messua desidiosa* Peckham & Peckham, 1896 — Costa Rica, Panama
* *Messua donalda* (Kraus, 1955) — El Salvador
* *Messua latior* (Carl Friedrich Roewer, 1955) — Panama
* *Messua laxa* (Arthur M. Chickering, 1946) — Panama
* *Messua limbata* (Nathan Banks, 1898) — VSA, Meksiko
* *Messua moma* (F. O. P.-Cambridge, 1901) — Guatemala tot Guyana
* *Messua octonotata* (F. O. P.-Cambridge, 1901) — Sentraal-Amerika
* *Messua pura* (Bryant, 1948) — Meksiko 
* *Messua tridentata* (F. O. P.-Cambridge, 1901) — Meksiko

## Verwysings
Jonás Gutiérrez

**Jonás Manuel Gutiérrez** (* 5 Julie 1983 in Sáenz Peña, Argentinië), is 'n voormalige Argentynse sokkerspeler. Hy het by die klub Newcastle United gespeel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Jonás Gutiérrez se webwerf
LIDO

[duimnael|links|LIDO-restaurant in [Riga, Letland]]
duimnael|links|LIDO-restaurant in Riga, Letland
**LIDO** is 'n Letlandse selfbedienrestaurant-ketting wat in 1987 deur Gunārs Kīrsons, 'n vroeëre barman, in Riga gestig is. LIDO beskik oor altesaam nege bistro's en restaurante en het daarnaas ook belange in die hotel- en voedselbedryf. Die onderneming het meer as 1&nbsp;000 werknemers in diens.

LIDO-restaurante word gekenmerk deur hul besondere atmosfeer en binnedekor wat aan ou Letlandse tradisies ontleen is: die gebruik van hout vir binnedekor en meubels, tradisionele Letlandse musiek, en spyskaarte waarop vars bier en 'n groot verskeidenheid Letlandse geregte teen lae pryse aangebied word. Dié konsep maak van LIDO-restaurante 'n mededinger vir buitelandse kitskos-restaurantkettings op die plaaslike mark. Die maatskappy het intussen ook na die Estniese en Russiese mark uitgebrei en selfbedienrestaurante in Tallinn en Moskou geopen.

Een van die bekendste LIDO-restaurantkomplekse, die *LIDO atpūtas centrs* ("LIDO ontspanningsentrum") in Riga, is as 'n ronde blokhuis ontwerp en beskik naas restaurante en kroeë met altesaam 1&nbsp;500 sitplekke oor sy eie windmeul en vermaaklikheidspark met rolskaatsbaan. Op die spyskaart is meer as 1&nbsp;000 Letlandse asook disse uit die voormalige Sowjetunie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Die amptelike webtuiste van LIDO*
Dubielno

**Dubielno** is 'n dorp in die Chełm-distrik in die woiwodskap Kujawië-Pommere in Pole. Die dorp is in die Middeleeue gestig.

Tabliczka na figurce maryjnej w Dubielnie.JPG
Papowo Biskupie

**Papowo Biskupie** is 'n dorp in die Chełm-distrik in die woiwodskap Kujawië-Pommere in noordelike Sentraal-Pole, sowat 17 kilometer suid-oos van Chełmno en 25 kilometer noord van Toruń. Die dorp, wat tans 'n bevolking van 720 het, is in die Middeleeue gestig.

Papowo Biskupie dien as die administratiewe setel van die munisipaliteit Gmina Papowo Biskupie. Die belangrikste besienswaardighede is die bouvalle van 'n kasteel wat deur die Duitse Orde opgerig is en 'n kerk in die Gotiese styl.
Zegartowice

**Zegartowice** is 'n dorp in die Chełm-distrik in die Poolse woiwodskap Kujawië-Pommere. Die dorp is in die Middeleeue gestig.

Droga E75 Chełmno-Toruń.JPG
Przystanek w Zegartowicach.JPG
Swabiese Turkye

Die **Swabiese Turkye** is die grootste Duitse taaleiland in die huidige Hongarye. Dit behels die Duitse vestigingsgebied in die suidelike dele van die Donau-Drau-plaat in die komitate Tolna (Duits *Tolnau*), Baranya (*Branau*) en Somogy (*Schomodei*).

Ná die einde van die Turkse heerskappy in die 16de en 17de eeu het - naas Slowaakse, Kroatiese en Serwiese setlaars - ook Duitse immigrante uit die Palts, Mainfranken, Hesse, die Westerwald, Fulda, Oos-Franke en Beiere hulle in die gewes gevestig. Die gebied het sy naam egter aan Swabiese setlaars te danke. Die meeste Duitssprekende bewoners het hul oorspronklike dialekte tot vandag toe bewaar.

## Eksterne skakels 
* * Die geskiedenis van Swabiese Turkye*
Albrecht von Wallenstein

200px
**Albrecht von Wallenstein**

**Hertog van Friedland****Prins van Sagan****Hertog van Mecklenburg** (1628–31)en **Generalissimus van die keiserlike Habsburgse magte** (1625–34)

----
**Gebore** 
24 September 1583in Hermanitz an der Elbe, Boheme

----

**Oorlede (vermoor)**
25 Februarie 1634 in Eger, Boheme

**Albrecht von Wallenstein**, eintlik **Albrecht Wenzel Eusebius von Waldstein**, Tsjeggies **Vojtěch Václav Eusebius z Valdštejna**, was 'n Boheemse militaris en politikus, wat sy dienste – en 'n leër van tussen 30&nbsp;000 en 100&nbsp;000 man – gedurende die Deense periode (1625–1629) van die Dertigjarige Oorlog (1618–1648) aan die Heilige Romeinse keiser Ferdinand II aangebied het.

Wallenstein is twee keer benoem as die opperbevelhebber van die keiserlike Habsburgse strydmagte en het aan die kant van die keiser en die Katolieke Liga teen die Protestantse magte in Duitsland asook teen Denemarke en Swede geveg. Hy was een van die sentrale figure in die oorlog.

As 'n suksesvolle generalissimus het Wallenstein hertog van Friedland, 'n streek in Noord-Boheme, geword. Die keiser het egter moeg geword vir Wallenstein se ambisies en die generaal in 1630 uit sy diens ontslaan. Ná 'n aantal Protestantse oorwinnings oor die Katolieke magte is Wallenstein deur die heerser teruggeroep. Sy militêre vernuf het die gety nog eens gedraai in die voordeel van die keiserlike magte.

Wallenstein was nogtans ontevrede oor die behandeling wat hy van keiserlike kant af gekry het en het blykbaar 'n alliansie met die Protestantse moondhede oorweeg. Op keiserlike bevel is generaal Wallenstein in 1634 in die Noordwes-Boheemse stad Eger deur keiserlike offisiere, onder wie Walter Devereux, vermoor.

## Naam 
Die juiste spelling van die naam was *Waldstein* (volgens Wallenstein se eie handtekening in vroeë briewe) of oorspronklik *Waldnstein*. Die opeenhoping van medeklinkers soos *-ldst* in 'n woord is vir sprekers van Tsjeggies egter moeilik om te bemeester sodat hulle die naam as *Walstein* uitgespreek het, terwyl Duitsers gewoonlik een medeklinker of selfs 'n sillabe bygevoeg het. Die naam kom dus in Wallenstein se tyd in verskeie Duitse spellings soos *Wallstein*, *Wallenstein* of *Wahlenstein* voor – presiese spelling is in die 17de eeu nie so belangrik geag soos vandag nie. Sodra hy bekendheid as generaal verwerf het, het Wallenstein sy briewe en ander dokumente gewoonlik slegs met sy voornaam of die beginletters van voor- en familienaam geteken. Wallenstein is tans die mees gebruiklike en algemeen aanvaarde vorm van die naam.

Die Duitse naam van Wallenstein se Tsjeggiessprekende familie is – net soos in baie ander gevalle – van 'n 13de eeuse kasteel afgelei wat volgens die gewoonte van destyds deur Duitse boumeesters ontwerp, gebou en van 'n Duitse naam voorsien is. Die stamkasteel van die Wallensteins is naby Turnau in opdrag van ene Zdenek opgerig – 'n lid van 'n ou magtige en welvarende adellike geslag in Boheme. Zdenek het homself later na dié kasteel genoem of is deur ander mense só genoem.

## Bibliografie 
*Swart, Marius  J.: Raar leiers. Stellenbosch: U.U.B., 1967.

## Verwysings
HAp

**hAp** (Huis vir Afrikaanse Poësie) is in November 2002 in Pretoria gebore. hAp het begin met vers en klank aande in die voortuin en na 7 jaar bestaan hAp vandag uit 'n Poësieteater, Kunsgalery, Boekerij (Biblioteek vir Afrikaans, Nederlands en Engelse Letterkunde, asook 'n afdeling vir "te koop" boeke) en die Mimi Coertse Museum van Afrikaans. hAp beywer hom ten eerste vir die bewaring en ontwikkeling van Afrikaans, en meer spesifiek die Afrikaanse Letterkunde.

## Geskiedenis 
* 2002 - hAp open in November. 
* 2003 - die hAp Poësieteater kom tot stand. Die hAp-webblad kom tot stand. 
* 2004 - die hAp Digtersgroep onder leiding van dr Ian Raper begin by hAp. 
* 2005 - die Boekerij word geopen deur Mimi Coertse.
* 2008 - die Mimi Coertse Museum van Afrikaans open by hAp. Verskeie kortkursusse in Afrikaans word deur dr Raper by hAp aangebied. 
* 2009 - die hAp Adviesraad word gestig met Mimi Coertse, dr Ian Raper, Prof Marinus Wiechers, Regter Eberhardt Bertelsman, Andre Viljoen en Charl Pretorius - met die oog op die bevordering van Afrikaans deur hAp. 
* 2010 - Maart - die eerste DigSange: Afrikaanse Stemfees word suksesvol deur hAp in Pretoria aangebied. 
* 2002 - 2010 Verskeie boekbekendstellings vind in hierdie tyd by hAp plaas.

## Verdere leesstof 
* Groot hap vir Afrikaans, Rapport, 26 Maart 2010.

## Eksterne skakels 
* hAp se amptelike webtuiste
Koere

duimnael|250px|Die gebiede van Baltiese stamme in die 12de eeu. Koere (*Kuršiai*) in groen

Die **Koere** (Lets: *kursi / kurši*, Skoorwalkoers: *Kursenieki / Kāpenieks*) was 'n Baltiese volk wat oorspronklik die gebied tussen die huidige nedersetting Selenogradsk (Cranz) op die Koerse Skoorwal en Koerland (Lets: *Kurzeme*) in die weste van die huidige Letland bewoon het.

Hul stamgebied het in die noorde aan dié van die Lywe, in die ooste en weste aan dié van die Semgalle en Samogitiërs en in die suide aan dié van die Skalwiërs gegrens. Die suidelike Koerse geweste Lamotina (die gebied rondom Šilute), Pilsaten (die gebied rondom Klaipėda, Megove (die gebied rondom Palanga), Duvzare (die gebied tot by die Letlandse grens) en Ceclis (die huidige Samogitië) is tans in Litaue geleë. Die naam van die Koere kan as "vinnig op see" vertaal word.
Karosta

**Karosta** is 'n stadsdeel in die noorde van die Koerlandse hoofstad Liepāja (Duits *Libau*) in Letland. Dit beslaan sowat 'n derde van dié stad se oppervlakte.

## Geskiedenis 
[duimnael|links|Die versterkings, wat op bevel van die Russiese tsaar tussen 1893 en 1906 net noord van Karosta gebou is, is nooit vir militêre verdediging gebruik nie en kort voor die uitbreek van die [Eerste Wêreldoorlog opgeblaas]]
duimnael|links|Verlate Russiese woonstelblokke
Karosta was oorspronklik 'n basis van die Russiese Baltiese Vloot wat op bevel van tsaar Alexander III en sy seun Nikolaas II vanaf 1890 ontstaan het. Die nabyheid van die Duitse Ryk se mees oostelike voorpos Nimmersatt in die noorde van Oos-Pruise (tans Nemirseta in Litaue) en die feit dat die hawe gedurende die Baltiese winter ysvry bly was die hoofredes vir die bouprojek wat dan ook die naam "Hawe van die Imperator Alexander III" gedra het - die huidige naam *Karosta* of "Oorlogshawe" is eers met die onafhanklikwording van Letland ingeburger.

In die vroeë 20ste eeu het Karosta 'n selfstandige militêre Russiese stadsdeel gevorm wat heeltemal onafhanklik van Liepāja bestaan het. Vir 'n tyd lank was Karosta selfs die grootste militêre terrein van Rusland in die Baltiese lande wat oor sy eie hoogs ontwikkelde infrastruktuur met poskantoor, energievoorsiening en ander geriewe beskik het. Ook die lewensstandaard van Russiese soldate en hul gesinne in Karosta was merkbaar hoër as dié van die nabygeleë Letse stadsdele.

In opdrag van tsaar Nikolaas II is tussen 1900 en 1903 die Russies-Ortodokse Nikolai-katedraal vir die militêre personeel van Karosta opgerig. Sy goue koepels is nog steeds die hoogstes langs die Oosseekus. Gedurende die Sowjet-tydperk het die sakrale gebou onder meer as rolprentteater gedien.

Net soos in die Tsaristiese periode was Karosta ook tydens die Sowjet-era nie toeganklik vir die publiek nie en het saam met Liepāja meestal nie op amptelike Sowjet-kaartmateriaal verskyn nie. Die vlootbasis met 140 oorlogskepe en sowat 30 atoomgedrewe duikbote was van strategiese belang vir Moskou. Oorblyfsels uit hierdie tydperk is die groot aantal Russiese woonstelblokke wat van voorafvervaardigde elemente gebou is. Nadat die sowat 20&nbsp;000 Sowjet-soldate in 1994 uit Karosta onttrek is, staan baie van dié geboue leeg, en slegs 'n derde van die stadsdeel is nog bewoon. Volgens berigte is chemiese wapens en radioaktiewe afval uit Karosta nog voor die Sowjet-Russe se onttrekking tussen 1989 en 1992 in die Oossee voor die Sweedse eiland Gotland gestort.

Karosta se besondere atmosfeer dien intussen as inspirasie vir Letlandse kunstenaars wat hier hul ateljees geopen het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels