open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alkaloïede

[duimnael|Die eerste individuele alkaloïed, morfien, is in 1804 van die [opiumpapaver (*Papaver somniferum*) geïsoleer.]]
duimnael|Chemiese struktuur van efedrien.
180px|duimnael|Chemiese struktuur van kafeïen
**Alkaloïede** is 'n klas basiese, natuurlik voorkomende organiese verbindings wat ten minste een stikstofatoom bevat. Hierdie groep bevat ook 'n aantal verwante verbindings met neutrale en selfs swak suur-eienskappe. Sommige sintetiese verbindings met 'n soortgelyke struktuur kan ook alkaloïede genoem word. Benewens koolstof, waterstof en stikstof, kan alkaloïede ook suurstof, swawel en, meer selde, ander elemente soos chloor, broom en fosfor bevat.

Alkaloïede word deur 'n groot verskeidenheid organismes geproduseer, waaronder bakterieë, swamme, plante en diere. Dit kan gesuiwer word uit ru-ekstrakte van hierdie organismes deur suur-basis-ekstraksie of oplosmiddel-ekstraksies gevolg deur silika-gel-kolomchromatografie. Alkaloïede het 'n wye verskeidenheid farmakologiese aktiwiteite, insluitend antimalaria (bv. kinien), antiastma (bv. efedrien), antikanker (bv. homoharringtonien), vasodilatoriese (veroorsaak verbreding van bloedvate) (bv. vinkamien), antiaritmiese (onderdruk abnormale hartritmes) (bv. kinidien), pynstillende (bv. morfien), antibakteriese (bv. cheleritrien), en antihiperglisemiese (bv. piperien) aktiwiteite. Ander alkaloïede het psigotropiese (bv. psilosin) en stimulerende aktiwiteite (bv. kokaïen, kafeïen, nikotien, teobromien), en is gebruik in rituele of as ontspanningsmiddels. Alkaloïede kan ook giftig wees (bv. atropien, tubokurarien). Alhoewel alkaloïede 'n verskeidenheid metaboliese stelsels by mense en ander diere beïnvloed, het dit 'n byna eenvormige bitter smaak of nasmaak.

Die skeidingslyn tussen alkaloïede en ander stikstofbevattende natuurlike verbindings is nie duidelik nie. Verbindings soos aminosuurpeptiede, proteïene, nukleotiede, nukleïensuur, amiene en antibiotika word gewoonlik nie alkaloïede genoem nie. Natuurlike alifatiese verbindings met stikstof in eksosikliese posisie (meskalien, serotonien, dopamien, ens.) word gewoonlik as amiene geklassifiseer eerder as as alkaloïede. Sommige outeurs beskou alkaloïede egter as 'n spesiale geval van amiene.

## Verwysings
Kleinblaarsaffraan

Die **Kleinblaarsaffraan** (*Elaeodendron zeyheri*) is 'n middelgroot boom wat voorkom in hoogliggende woude vanaf die Wes-Kaap tot by KwaZulu-Natal. In Engels staan die boom bekend as die *Small leaved saffronwood*. Die donkergroen blare is gewoonlik teenoorstaande gerangskik. Elke blaar het meestal wyd gespasieerde vlak tande langs sy rand. Die hout is rooi maar die binnebas en wortels is diep geel.

Die spesie word ook as sinoniem met die Kokoboom beskou.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Rhizophoraceae

**Rhizophoraceae** is die wortelboom-familie wat hoort tot die orde *Malpighiales*. In Suid-Afrika is daar vier boomspesies uit drie verskillende genera en drie verskillende families wat met wortelboom-moerasse geassosieer word; die genera *Ceriops*, *Rhizophora* en *Bruguiera* in hierdié familie. Daar is 120 spesies wêreldwyd wat hoort tot die familie waarvan tien in Suider-Afrika voorkom en almal is bome.
 
## Spesies 
Van die Suid-Afrikaanse spesies is:
* Grootblaaruiehout (*Cassipourea gummiflua*)
* Rooiwortelboom (*Rhizophora mucronata*)
* Swartwortelboom (*Bruguiera gymnorrhiza*)
* Uiehout (*Cassipourea malosana*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 

## Verwysings
Swartwortelboom

Die **swartwortelboom** (*Bruguiera gymnorrhiza*) is 'n wortelboom wat aan die seekant van wortelboommoerasse groei en met die Rooiwortelboom en Witseebasboom vermeng.

Die SANBI-rooilys gee dit as *veilig* (LC). Die boom kom in die ekostreek wortelboommoerasse van Suid-Afrika en Mosambiek voor, maar dit is nie endemies in Suid-Afrika nie. In Afrika is dit inheems in Suid-Afrika, Comore-eilande, Djiboeti, Madagaskar, Mauritius, Mosambiek, Seychelle, Tanzanië, Kenia en Somalië. 

Dit is ook inheems in Australië waar dit in Nieu-Suid-Wallis, Noordelike Gebied en Queensland voorkom.

Dit het 'n Paleotropiese verspreiding en kom vanaf Suid-Afrika en Kenia tot aan Japan, Fiji en Vanuatu voor.

## Sinonieme 
* *Bruguiera capensis* Blume
* *Bruguiera conjugata* (L.) Merr.
* *Bruguiera conjugata f. alba* Stone
* *Bruguiera gymnorhiza f. alba* (Stone) Fosberg
* *Bruguiera gymnorhiza var. palun* Blume
* *Bruguiera rheedei* Blume
* *Bruguiera rumphii* Blume
* *Bruguiera wightii* Blume
* *Bruguiera zippelii* Blume
* *Bruguiera zippelii var. oblongifolia* Blume
* *Rhizophora conjugata* L.
* *Rhizophora gymnorhiza* L.
* *Rhizophora palun* DC.
* *Rhizophora rheedei* Steud.
* *Rhizophora tinctori* Blanco

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Witseebasboom

Die **witseebasboom** (*Avicennia marina*) is 'n wortelboom en dikwels die oorheersende boomspesie in wortelboommoerasse. Die wydverspreide spesie is inheems aan Afrika se ooskus, Suidwes-, Suid- en Suidoos-Asië, Australië en Nieu-Seeland. In Afrika is hulle inheems aan Suid-Afrika, Madagaskar, Mosambiek, Tanzanië, Kenia, Somalië, Djiboeti, Eritrea, Soedan en Egipte. Op die Arabiese Skiereiland is die boom inheems in Saoedi-Arabië, Jemen en Oman. In Asië is die boom onder andere inheems in Iran, Pakistan, Indië, Sri Lanka, Bangladesj, suidoos China en Borneo.

Hulle groei ook weg van die see af aan die oewers van varswaterriviere.  Dis gewoonlik 'n krom en knoetserige boom met kenmerkende pneumatofore wat uit sy ondergrondse wortels opkom. Dit is baie aanpasbaar en is 'n pionierspesie na versteurings in die maglietgemeenskappe. 

Hulle word in die wortelboommoerasse van Suid-Afrika en Mosambiek aangetref. In Suid-Afrika kom dit voor op die kus van KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap. Die spesie word op die SANBI-rooilys as *veilig* (LC) genoem, maar dit is nie aan evaluasie onderwerp nie. 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
Philip Jaisohn

**Philip Jaisohn** is die verengelsde naam van **Seo Jae-pil** (Koreaans: 서재필, hanja: 徐載弼, 7 Januarie 1864 - 5 Januarie 1951). Hy was 'n Koreaanse onafhanklikheidaktivis, joernalis, politikus en dokter.

## Bronne 
*  Seo Jae-pil Gedenkmuseum
*  Seo Jae-pil
*  (20) Seo Jae-pil: pioneering reformer, independence fighter koreatimes 2011.12.28
*  Arirang - Interactive History of Korean Americans 
*  My Days in Korea & Other Essays by Philip Jaisohn, MD, edited by Sun-pyo Hong, published by Yonsei University Press, 1999.
*  Seo Jae-pil:Navercast
Yun Po-sun

**Yun Po-sun** (Koreaans: 윤보선, hanja: 尹潽善,; 26 Augustus 1897 - 18 Julie 1990) was 'n Koreaanse politikus en onafhanklikheidsaktivis. Hy was die Minister van Handel en Nywerheid (1949-1950), 2de burgemeester van Seoel (1948-1949) en 4de president van Suid-Korea (1960-1962).

## Bronne 
*  Yun Po-sun Gedenkmuseum
*  Yun Po-Sun:Naver
*  Yun Po-Sun
*  Yun Po-Sun
*  Cheongwadae profile
Mosselwurm

Die **Mosselwurm** (*Pseudonereis variegata*) is 'n ongewerwelde diertjie wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom. Die wurm is bruingroen en word tot 15&nbsp;cm lank. Daar steek twee kort tentakels uit die voorkop uit langs kort, ronde palpi of voelers wat soos oë lyk. Daar is ook vele ander sensoriese tentakels op die kop. 

## Habitat 
Die wurm leef in die tussengetysone op rotsagtige strande en vreet klein organismes en seegras.

duimnael|links|250px|Nabyskoot van *Eunereis longissima*, 'n spesie in dieselde familie

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Kroonkrap

Die **Kroonkrap** (*Hymenosoma orbiculare*) is 'n ongewerwelde seedier wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom. Die dier is dof en bleek van kleur en gevlek deur bruin mikroalge. Daar is 'n klein uitsteeksel tussen die oë. Die krap kom voor op sandbanke in riviermondings en strandmere en vreet klein skaaldiertjies.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Gilles van de Wall

Ds **Gilles van de Wall** (1828 - 1896) was 'n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk, onder meer van die gemeentes Bloemfontein, Paarl en Kaapstad. Hy was een van die predikante wat dr. William Robertson in Europa gaan werf het om die tekort aan leraars in die NG Kerk aan te vul.

Ds Van de Wall is gebore in Arnhem, Nederland. Hy verhuis as jongeling na die Verenigde State van Amerika, waar hy teologie studeer aan die Seminarie der Ned. Ger. Kerk in Amerika.

Sy eerste plasing as leraar begin op die datum van sy verordinering in die *Calvary Baptist Church* in Johnsville (sedertdien herdoop tot East Millstone) in die Somerset County van New Jersey. Só word die nuwe leraar 9 Julie 1856 in sy eerste gemeente aangestel, en word só ook die eerste vaste leraar van hierdie splinternuwe gemeente met 'n beginsalaris van $500 per jaar. Die nedersetting het tot 1854 hoofsaaklik bestaan uit 'n graandepot, 'n afgeleefde hotel, 'n skool, 'n handjievol besighede, en drie of vier plaashuise. Toe 'n treinspoor in 1854 aangelê word om die nuwe distilleerdery van vervoer te voorsien, vind daar 'n oplewing plaas danksy die koopkrag van spoorwegwerkers. Ten spyte van die yl bevolking en streng mededinging van die Metodistekerk wat een jaar vroeër tot stand gekom het, het die lidmaattal van sy gemeente tydens Van de Wall se bediening meer as verdubbel vanaf 18 in 1856 tot 46 toe hy die amp ontruim het op 6 Junie 1858.

In 1860, tydens 'n besoek aan Nederland, ontmoet ds. Van de Wall dr. William Robertson wat juis daardie land aangedoen het om leraars te werf vir die bediening in die steeds groeiende aantal gemeentes in Suid-Afrika. Van de Wall besluit kort daarná om die aanbod te aanvaar en word in 1862 as leraar bevestig in die Bloemfonteinse Moederkerk (later bekend as die Tweetoringkerk, vandag bekend as die *Towers of Hope*). In 1870 volg Van de Wall wyle ds. Van Lingen op in die Paarlse gemeente. In 1874 aanvaar hy 'n beroep na Kaapstad, waar hy by sy ampsaanvaarding uit Handelinge 9:20 preek. Die daaropvolgende jaar aanvaar hy 'n beroep om terug te keer na sy vorige gemeente in die Paarl, nadat die kerkraad hom gesmeek het om terug te kom omdat hulle heel onsuksesvol was om die vakature te vul met beroepe tot ander leraars. Van 1880 tot 1883 dien hy as moderator van die Sinode.

Swak gesondheid noop hom uiteindelik om op 7 Februarie 1895 af te tree. In sy afskeidspreek lewer hy 'n boodskap uit Romeine 15:33. Hy sterf minder as 'n jaar later, op 2 Januarie 1896 in die Paarl in die ouderdom van 67 jaar.

Ná sy dood rig sy eerste gemeente in East Millstone, NJ, 'n gedenksteen vir ds. Van de Wall op op die terrein van die kerk waar hy oorspronklik georden is.

## Sien ook 
* Skotse predikante in die NG Kerk
Emo Adams

**Emo Adams** (gebore **Imraan Adams**, 9 April 1978) is 'n Suid-Afrikaanse akteur, sanger en tv-persoonlikheid wat veral bekend is vir sy produksies saam met David Kramer en wyle Taliep Petersen.

## Loopbaan 
Hy het die vermaaklikheidsbedryf op 9-jarige ouderdom met die rol van ''Broe'tjie* in David Kramer en Taliep Petersen se *District 6: The Musical* betree. Sedertdien het hy die hoofrol van Kramer en Petersen se *Kat & the Kings* met lang speelvakke in Frankfurt, Wene, Las Vegas en Londen gespeel. 

Adams het sy debuutalbum in 2007 getiteld "*Tall, Dark & Afrikaans*" vrygestel. In 2008 het hy die rol van Solly in die SAUK2 se mini-reeks "Malan en Kie". Hy is meer onlangs die aanbieder van die program *Noot vir Noot* ook op SAUK2, asook *Jou Show Met Emo'' op kykNET.

## Persoonlike lewe 
Adams is op 9 April 1978 in Mitchells Plain in Kaapstad gebore. Sy pa is Omar "Boeta Maan" Adams, ook ’n bekende in musiekkringe, en sy ma is Mardeah. Hy het ook 'n broer, Loukmaan.

Emo is op Nuwejaarsdag 2017 met Michelle Gildenhuys, 'n mej. Suid-Afrika-finalis van 2008, getroud. Die spogonthaal is by die Ashanti Landgoed in die Paarl gehou.

## Filmografie 
* 100 meter Leeuloop, 2013
* Pretville, 2012
* Alie Barber, op kykNET as *Lovebite*
* Malan en Kie op SAUK2 as Solly
* Jou Show Met Emo op kykNET

## Diskografie 
* Tall, Dark & Afrikaans, 2007

## Eksterne skakels 
* http://southafrica.co.za/emo-adams.html
* Alles oor Emo op *briefly* 
; Youtube
* 
* 
*
Pienkspookkrap

Die **pienkspookkrap** (*Ocypode ryderi*) is 'n seedier wat voorkom aan die ooskus van Suid-Afrika. Dit kan tot 3,5&nbsp;cm breed word. Die krap kom voor op sandstrande en het 'n bleek, pienk liggaam met mauve of dofpers litte in die pote. Die krap het ook lang oogsteeltjies. Die krap grawe gate in die sand wanneer dit bedreig word. Hulle vreet dooie aas en klein diertjies bv. pas-uitgebroeide skilpadjies. Die krap is hoofsaaklik 'n nagdier.

## Sien ook 
* Spookkrap
* Vioolspelerkrap

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Driekolswemkrap

Die **Driekolswemkrap** (*Ovalipes trimaculatus*) is 'n seedier wat voorkom aan die kus van Suid-Afrika en dit word 4&nbsp;cm breed. Die krap het 'n sandkleur en is gevlek met bruin spikkels. Dit het die kenmerkende *treurige gesig*-patroon op die rug. Die punt van elke poot is afgeplat in die vorm van 'n spaan; die krap is dus goed aangepas vir swem. Hulle leef onder die sand in die brandersone en vreet mossels en slakke - in besonder die ploegslak wat in die sand leef. Die skulpe word oopgebreek met die knypers en die vleis word dan in repies geskeur.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Kaapse rotskrap

Die **Kaapse rotskrap** (*Plagusia chabrus*) is 'n seedier wat voorkom in die suidelike Indiese- en suidelike Stille Oseaan, insluitend Suid-Afrika, Australië, Nieu-Seeland en Chili. Dit word tot 5&nbsp;cm groot. Dit het 'n gladde, fluweelagtige karapaks en is rooibruin van kleur met geel tot oranje op die pote. Daar is twee kepe tussen die oë. Die krap kom voor in rotspoele of vlak riwwe en is 'n aktiewe swemmer. Hulle vreet seewier en klein diertjies.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Verwysings
Moeraskrap

Die **moeraskrap** (*Sesarma catenata*) is 'n seedier wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom en tot 2,5&nbsp;cm breed word. Die krap het 'n vierkantige karapaks wat bruin tot geel van kleur is. Die binnerande van die knypers is uitgevoer met hare of borseltjies. Die krap leef in sand- en moddervlaktes van riviermondings naby die hoogwatermerk. Hulle vreet modder- en sanddeeltjies om organiese plant- en diermateriaal daaruit te haal. 

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Sandluis

Die **Sandluis** (*Ligia dilatata*) is 'n isopood wat aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom. Die diertjie het 'n gladde bruin en afgeplatte liggaam met 'n enkele paar tentakles. Die tweede paar is baie klein. Die laaste paar agterpote is lank en steelvormig. Die diertjie word aangetref in opdrifsels in die hoë tussengetysone.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakels 
*
Breëvoetstrandluis

Die **Breëvoetstrandluis** (*Pontogeloides latipes*) is 'n ongewerwelde diertjie, isopood,  wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom. Die diertjie is deurskynend wit en beide pare tentakels is sigbaar. Die agterste aanhangsels het hare. Die diertjie leef in die tussengetysone op sandstrande. Hulle vreet enige organiese materiaal wat deur die getye uitgespoel word.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Isopood

**Isopode** (*Isopoda*) is 'n orde van skaaldiere wat aan die superorde Peracarida behoort. Dit sluit bekende spesies soos die sandluis en houtluise in. Isopode is is een van die min ordes van skaaldiere waarvan sommige spesies op land voorkom. Oor die algemeen is dit 'n diverse groep waarvan die meeste spesies in die see lewe, maar sommige soorte is aangepas om op land te leef.

Die naam Isopoda is afgelei uit Grieks: (*iso-*, beteken "selfde") en (*podos*, beteken "voete"). 

## Verwysings
Elana Afrika

**Elana Afrika-Bredenkamp** (gebore op 15 Augustus 1979) is 'n Suid-Afrikaanse aktrise en 'n radio- en TV-aanbieder. Sy het talle programme op kykNET, M-Net, *GO*, *SABC Africa* en SuperSport aangebied. Sy bied later ook 'n naweekprogram op die radiostasie 5FM aan.

Afrika matrikuleer in 1997 aan die Hoërskool Parow. Sy skryf in vir 'n besigheidsgraad by die Universiteit van Stellenbosch, maar verander dit later na 'n dramagraad (B.Drama). Haar studies word kortgeknip nadat sy in 2001 werk as 'n aanbieder by M-Net aanvaar. Sy verhuis ook dieselfde jaar na Gauteng. Later in 2001 aanvaar sy haar eerste werk as radio-aanbieder by Jacaranda 94.2, waar sy steeds werk.

Sy was vanaf 2001 tot 2007 'n mede-aanbieder van die Afrikaanse program *Jip* op kykNET.

In 2007 het sy 'n duet genaamd "Starry Night" saam met Ike Moriz gesing vir sy album "All Around The World". Hulle het saam by die Kirstenbosch- Nasionale Botaniese Tuin en die V&A-waterfront in Kaapstad opgetree.

## Filmografie 
* *WWP: Thunderstrike* (TV-reeks), 2010
* *Footskating 101 - The Movie*, 2007

## Eksterne skakels 
* Elana Afrika se webtuiste
Kei-appel

Die **Kei-appel** (*Dovyalis caffra*) is 'n struik of klein boompie wat inheems aan Suider-Afrika is. Die boompie word dikwels as heinings aangeplant, die verspreiding strek vanaf die Groot-Keirivier in die suide, waaruit die algemene naam kom, noordwaarts langs die oostekant van die kontinent deur KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo. Buite Suid-Afrika is die spesie inheems in Eswatini, Malawi, Mosambiek en Zimbabwe. 

## Identifikasie 
Die takke het sterk, reguit dorings en die blare word dikwels saamgehoop aan die basis van die dorings gedra. 

Dit word gewoonlik in droë bosse aangetref waar dit tot 6 m hoog word. In vogtiger oop bos bereik dit sy grootste grootte van ongeveer 8-9 meter. Knoppe aan die onderkant van die ruggraat produseer trosse van afwisselend gerangskikte eenvoudige eiervormige blare van 3-6 cm lank.

## Voeding 
Die Kei-appel is 'n tradisionele voedselplant in die gebiede waar dit voorkom, en het die potensiaal om voeding te verbeter, voedselsekerheid te bevorder, landelike ontwikkeling te bevorder en volhoubare landversorging te ondersteun.

Die vrugte is vlesig, 'n heerlik-eetbare heldergeel of oranje bolbessie met 'n deursnee van 2,5–4 cm, met 'n eenvormige kleur wat verskeie klein sade bevat. Die produksie is dikwels oorvloedig en laat die takke swaar afhang gedurende die somer. Die vrugte herinner aan 'n klein appeltjie, en jellie en konfyt word met die vrugte gemaak. Hulle is sappig, smaaklik en baie suur.

## Verspreiding 
Alhoewel dit inheems is aan Suider-Afrika, is dit ook ingevoer in die Middellandse See, Kalifornië, Florida en ander streke met subtropiese en warm gematigde klimate. Op hierdie plekke word dit meestal as 'n sierplant gekweek, aangesien dit gewild is as 'n ondeurdringbare heining. Dit is sout- en droogtetolerant, dus nuttig vir kusontwerp in droë streke.

## Galery 

image:Dovyalis caffra fruit.jpg|Ryp vrugte
Image:Dovyalis caffra00.jpg|Onryp vrugte
Image:Dovyalis caffra kz1.jpg|Dorings

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Soutbossie

Die **soutbossie** (*Chenolea diffusa*) is 'n laaggroeiende plant wat voorkom aan die kuslyn van Mosambiek, Namibië en Suid-Afrika en wat tot 10&nbsp;cm hoog word. Die struik het 'n rooi stam met lang uitlopers. Die blare is silwergrys wat oranje of rooi word. Die stuik dra klein, geel blommetjies vanaf Januarie tot Februarie. Dit groei in riviermond strande en soutmoerasse.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Toringskulpslak

Die **Toringskulpslak** (*Turritella carinifera*) is 'n ongewerwelde seeslak wat aan die hele kus van Suid-Afrika voorkom en word tot 7&nbsp;cm lank. Dit staan ook as die *Skroefskulpslak* bekend. Die slak se dop is 'n verlengde, gepunte skulp met 'n duidelike rif in die middel van elke winding. Die slak word onder rotse op die strand of op rotse in vlakker, benedegety waters aamgetref. Voeding - die slak stoot lang, taai drade in die stroom uit om kosdeeltjies te vang.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Koraalnaakslak

Die **Koraalnaakslak** (*Phyllodesmium serratum*) is 'n seedier wat voorkom aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika. Die slak word tot 4&nbsp;cm lank. Die slak het nie 'n skulp nie. Die liggaam is oortrek met lang, helderrooi of oranje kleurige uitsteeksels met 'n neonblou glans. Daar is 'n wit streep wat op die rug loop van kop tot tone. Die helder kleure waarsku roofdiere dat hulle giftig mag wees of sleg mag proe. Die slak leef in rotspoele en benedegetyriwwe. Hulle vreet seewaaiers en sponse.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakels 
*
Spikkelseehaas

Die **Spikkelseehaas** (*Aplysia oculifera*) is 'n naakslak wat voorkom aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika en word tot 15&nbsp;cm groot. Die liggaamoppervlak is glad, bruingroen van kleur en oortrek met klein swart spikkels met wit in die middel. Die slak het prominente tentakels en die sekondêre tentakels lyk na ore. Hulle leef in baaie en riviermondings en vreet plante soos seewiere. Hulle is nagdiere.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Suurvy

Die **Suurvy** (*Carpobrotus edulis*) is 'n plant wat aan die suidkus van Suid-Afrika voorkom en word tot 8&nbsp;cm groot. Dit staan ook bekend as die *hotnotsvy*, *ghoenavy* of *perdevy*. Dit is 'n rank sukkulent met dik, vlesige blare wat met ouderdom houtagtig word. Die blomme is geel en verbleik tot ligpienk tussen Augustus en Oktober. Die blomme is 'n trekpleister vir insekte. Die blaarsap verlig bloublasie- en jellievissteke. Die plant groei op duine; dit is 'n goeie stabiliseerder van duine.

Die plant het ook twee subspesies:
* *Carpobrotus edulis subsp. edulis*
* *Carpobrotus edulis subsp. parviflorus* Wisura & Glen

Sy beweidingskapasiteit is klein:

## Galery 

Caprobrotus edulis (Aizoaceae) (4582072366).jpg
2 Carpobrotus edulis Karoo.jpg
Caprobrotus edulis (Aizoaceae).jpg
Carpobrotus edulis 002.JPG
Carpobrotus edulis 1DS-II 1-C5175.jpg

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Weskus- Nasionale Park

Die **Weskus- Nasionale Park** lê ongeveer 120&nbsp;km noord van Kaapstad in die Wes-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Die park is 36&nbsp;300 hektaar (136 vierkante myl) groot. Dit word begrens deur die Atlantiese Oseaan in die weste en die R27-kuspad en strek vanaf die dorpie Yzerfontein in die suide tot by Langebaan se lagune (strandmeer).

Die park is veral gewild vir sy voëllewe en lenteblomme vanaf Augustus tot Oktober, veral die Postberg-kamp in die park. Die park, met die eilande in Saldanhabaai, is deur *BirdLife International* as 'n belangrike voëlgebied geïdentifiseer.

Die bestuurder is me. Patricia Bopape.

## Fauna 
Groot wildsbokke soos elande en rooihartbeeste kom in die park voor, asook volstruise in die Postbergkamp, flaminke in die soutmoerasse van die Langebaanlagune, pikkewyne en verskeie spesies van seevoëls.

## Flora 

Dorotheanthus bellidiformis-P9200031.jpg|*Dorotheanthus bellidiformis*
Wildflowers-West Coast National Park-PICT0014.jpg|Blomme in die lente
Dorotheanthus bellidiformis0050.jpg|*Dorotheanthus*-spesies
Weskus Nasionale Park.jpg|'n Veld met bomme.

## Verwysings 
## Bron 
*

## Eksterne skakels 
* Weskus- Nasionale Park
Seepampoen

Die **seepampoen** (*Arctotheca populifolia*) is 'n plant wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die blare is dig oortrek met wit hare. Die madeliefie tipe blomme het geel harte met 'n rand van onbeduidende dofgeel 'kroonblare' met ingeduikte punte. Die plant blom van September tot Mei. Die plant groei op duine waar dit as 'n stabiliseerder dien omrede hulle dik, wollerige matte vorm en ook sodoende winderosie beperk.

Die spesie kom ook in Mosambiek voor.

## Bronnelys 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Plants of the World Online
Seelaventelbos

Die **Seelaventelbos** (*Limonium scabrum*) is 'n laaggroeiende plant wat aan die suidkus van Suid-Afrika voorkom en word tot 25&nbsp;cm lank.

Op die SANBI-rooilys word dit as *veilig* gelys. Dit is endemies aan Suid-Afrika en groei in die kusfynbosstreek van die Kaap tot aan die Groot-Visrivier in die Oos-Kaap.
Dit groei op duine en in riviermondings. Die klein struikie het blougroen blare wat gerangskik is soos rosette. Die plant blom gedurende Oktober tot Mei. Dit dra baie blomme wat bleek purperrooi en papieragtig is op vertakte stingels. Die plant verkies sanderige grond om in te groei en kan tydelik onder water wees.

## Galery 

Limonium scabrum00.jpg
Limonium scabrum01.jpg
Limonium scabrum02.jpg
Sea Lavender (Limonium scabrum) (46334769952).jpg

## Bronnelys 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online

## Verwysings
SuperSport

**SuperSport ** is 'n groep Suid-Afrikaanse TV-kanale waarop sportwedstryde uitsaai word. Hierdie kanale word deur Naspers besit en op MultiChoice se DStv-satellietdiens gebeeldsend. SuperSport verskaf ook sportdekking in verskeie Afrika-lande. Hulle word as die grootste verskaffer van sportdekking in Suid-Afrika, Afrika, en geoordeel aan die hoeveelheid inhoud, die wêreld beskou.

SuperSport is by verre die uitsaaier wat die grootste verskeidenheid sportsoorte aanbied. Van die sportsoorte wat algemeen op hulle kanale gesien kan word sluit in: rugby, krieket, sokker, gholf, tennis, motorsport, fietsry, boks, stoei, atletiek en uithou-byeenkomste. Hulle is die wêreld se grootste uitsaaier van lewendige rugby- en krieketwedstryde, asook Premier League-sokkerwedstryde.

Meeste programme word in Engels uitgesaai. Sommige wedstryde, soos die groot rugbywedstryde, word van alternatiewe klankbane, waaronder Afrikaanse kommentaar, voorsien. Verskeie wedstryde word ook in hoëdefinisie uitgesaai.

## Lys van kanale 
* SuperSport HD 1
* SuperSport HD 2
* SuperSport HD 3
* SuperSport Blitz
* SuperSport 1
* SuperSport 2
* SuperSport 3 (Suid-Afrika)
* SuperSport 3A (Res van Afrika)
* SuperSport 3N (Nigerië)
* SuperSport 4 (Nie in Nigerië beskikbaar nie)
* SuperSport 5
* SuperSport 5A
* Supersport 5N
* SuperSport 6
* SuperSport 7 (Suid-Afrika)
* Supersport Action (Eksklusief op *DStv Select*)
* Supersport Live Events (Slegs op *DStv Mobile 3g*)

Die onderstaande kanale is nie in Suid-Afrika beskikbaar nie:
* SuperSport 7N
* Supersport 7A
* SuperSport 9
* SuperSport 10
* SuperSport Maximo
* SuperSport Maximo 2
* Select Sports (voormalig: SuperSport Select)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  SuperSport se webtuiste
Metis (maan)

**Metis** (Grieks: Μήτις), ook bekend as **Jupiter&nbsp;XVI**, is die heel binneste maan van Jupiter en die tweede kleinste van die planeet se vier binnemane. Dit is in 1979 deur Stephen P. Synnott ontdek op foto's deur Voyager 1 en is aanvanklik S/1979&nbsp;J&nbsp;3 genoem. In 1983 is dit hernoem na Metis, die eerste vrou van Zeus (die Romeinse god Jupiter se naam in die Griekse mitologie). In vroeg 1996 en September 2003 het die Galileo-ruimtetuig foto's van die maan se oppervlak geneem.

Die maan is baie asimmetries – die een deursnee is amper twee keer so lank as die kortste een. Dit is een van net drie mane in die sonnestelsel wat om ’n planeet wentel in ’n korter tyd as daardie planeet se dag; die ander twee is Adrastea (Jupiter) en Fobos (Mars).

Metis se wentelbaan val binne dié van Jupiter se hoofring en verskaf vermoedelik baie van die materiaal vir die planeet se ringe. Die maan se oppervlak is donker en het baie kraters, en lyk of dit ’n rooierige kleur het.

Dit wentel sowat 128&nbsp;000&nbsp;km van Jupiter af, binne-in die hoofring, om die planeet. Dit draai sinchronies met sy wentelperiode. Die wentelbaan word al hoe kleiner en die maan sal eindelik teen Jupiter bots.

## Bronne 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
* Metis-profiel 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Seeplakkie

Die **seeplakkie** (*Scaevola plumieri*) is 'n vetplant wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom en tot 90&nbsp;cm hoog kan word. Die plant het klein, ronde, vlesige groen tot geel blare. Dit dra klein, wit, waaiervormige blomme in trosse by die blaarbasis. Die plant groei hoofsaaklik op duine en kom in groot kolonies voor.

Dit is op die SANBI-rooilys as *veilig* gelys, maar dit is nie endemies aan Suid-Afrika nie. Oorspronklik kom dit uit die Karibiese gebied, maar die sade kan drywend oor die oseaan vervoer word en het so Afrika, die Pasifiese eilande, Brasilië en Ekwador bereik. In Florida word dit as 'n *bedreigde spesie* beskou.

## Galery 

Scaevola plumieri 3.jpg|Wit blom.
Scaevola plumieri 2.jpg|Swart bessies.
Scaevola plumieri (Inkberry) crop.jpg|'n Seeplakkie in sy habitat.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Wildecineraria

Die **Wildecineraria** of **klambossie** (*Senecio elegans*) is 'n lae, eenjarige struik wat aan die weskus van Suid-Afrika voorkom. Die liervormig gelobde blare is sag en harig en die blare is smaller en vetter by die kus. Hulle groei aan spreidende, harige stingels  Die plant dra in die lente purperrooi madeliefieblomme met geel harte  in los tuile op lang geskubde stele. Hulle groei op duine en is ryk aan stuifmeel en lok bye en kewers aan.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Plants of the World Online
Toutrek

duimnael|links|Skoolkinders in 'n toutrekkompetisie
[duimnael|[Piktogram wat Toutrek aandui]]
duimnael|links|Ierland tydens die Europese Kampioenskappe van 2009

**Toutrek** (Engels: *tug of war*) is 'n sport waar twee spanne hulle kragte teen mekaar toets deur aan verskillende punte van 'n tou teen mekaar te trek.

Die spanne bestaan gewoonlik uit agt lede elk. Die dik tou is met vyf linte gemerk. In die middel is 'n rooi lint wat die beginposisie aandui. Op 4 meter aan beide kante is 'n wit (of geel) lint wat die wenafstand aandui, en een meter verder 'n lint wat die posisie van die eerste spanlid aandui. Die span wat die ander vier meter ver oor die middellyn kan trek, wen die kompetisie.

Afgesien van die brute krag benodig vir toutrek, is dit in der waarheid ook 'n tegniese sport. Die samewerking of ritme van spanlede speel net so 'n groot rol in 'n oorwinning, indien nie meer nie, as hul fisieke krag. Hiervoor word 'n "drywer" gebruik, 'n oud-trekker wat die span se gesamentlike trekkrag harmoniseer. Hy beweeg op en af langs sy span aan die tou, en gee bevele van wanneer om te trek en wanneer om te rus (genoem "hang"). As hy sien die opponente probeer sy span wegtrek, gee hy 'n "hang"-opdrag, waarna elke lid net met sy stewels in die gras vasskop en dus beweging van die tou beperk. Wanneer die opponente se gô dan uit is, skree hy "trek" en waai ritmies met sy hoed of sakdoek vir sy span om saam te trek. Stadig maar seker word die ander span tot oorgawe gedwing deur 'n wegholtrek.

Toutrek is ook gewild tydens boeresportdae.

## Sien ook 
* Lys van kinderspeletjies

## Eksterne skakels
Palinggras

**Palinggras** (*Zostera capensis*) is knolagtige watergeofiet wat deel van die Zosteraceae familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Comore-eilande, Kenia, Madagaskar, Mosambiek, Suid-Afrika en Tanzanië. In Suid-Afrika kom die plant in KwaZulu-Natal, Oos-Kaap en die Wes-Kaap voor.  

Dit is 'n gras wat tussen 10 tot 20&nbsp;cm lank word. Die plant het rankwortels en die blare is plat en dun met ronde punte en effens ingekeep. Die gras kom voor in riviermondings en soutmoerasse. Dit staan ook as *seegras* bekend.

## Bronnelys 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Adrastea (maan)

**Adrastea** (Grieks: Αδράστεια), ook bekend as **Jupiter&nbsp;XV**, is die kleinste van Jupiter se vier binnemane en die tweede naaste aan die planeet. Dit is in 1979 deur David C. Jewitt en G. Edward Danielson ontdek op foto's wat deur Voyager 2 geneem is en is die eerste natuurlike satelliet wat ontdek is op foto's van ’n ruimtetuig in plaas van deur ’n teleskoop. Nadat dit die tydelike naam S/1979&nbsp;J&nbsp;1 gehad het, is dit hernoem na Adrasteia, die pleegma van Zeus (die Romeinse god Jupiter se naam in die Griekse mitologie).

Dit is een van net drie mane in die sonnestelsel wat om ’n planeet wentel in ’n korter tyd as daardie planeet se dag; die ander twee is Metis (Jupiter) en Phobos (Mars). Dit wentel om Jupiter aan die rand van Jupiter se hoofring en is vermoedelik die hoofverskaffer van materiaal aan die ringstelsel. Baie min is bekend oor die maan buiten sy grootte, ondanks waarnemings in die 1990's deur die Galileo-ruimtetuig.

Kort ná Adrastea se ontdekking is nog twee van Jupiter se binnemane, Thebe en Metis, waargeneem op foto's wat ’n paar weke vroeër deur Voyager 1 geneem is. Die Galileo-ruimtetuig kon die maan se vorm in 1998 vasstel, maar die beelde was swak.

Adrastea het ’n onreëlmatige vorm en is 20×16×14&nbsp;km groot. Geen oppervlakbesonderhede is bekend nie weens die swak resolusie van die beskikbare foto's.

Adrastea wentel sowat 129&nbsp;000&nbsp;km van Jupiter af om die planeet, aan die rand van die hoofring. Omdat Adrastea sinchronies met sy wentelperiode om sy eie as draai, is dieselfde kant altyd na Jupiter gekeer. Sy wentelbaan word geleidelik kleiner en die maan sal eindelik teen Jupiter bots.

## Bronne 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
* Adrastea-profiel , Nasa

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Tour Montparnasse

duimnael|Die uitsig vanuit die Eiffeltoring, met die *Champ de Mars* (Marsveld) in die voorgrond, wys hoe onvanpas 'n toringgebou soos die *Tour Montparnasse* in die Paryse middestad is
duimnael|Die uitsigplatform
**Tour Montparnasse** is die tweede hoogste wolkekrabber (naas die Tour First) in Frankryk - en die enigste in die stadsgebied van Parys, geleë in die Quartier Necker in die 15de arrondissement (stadsdistrik). Die gebou is in 1972 voltooi en het 'n hoogte van 210&nbsp;meter en 59 verdiepings. Die wolkekrabber is ontwerp en gebou tydens 'n periode van snelle groei en skaars kantoorruimte in Parys, maar was as 'n monolitiese swart toringgebou in 'n sentrale kwartier met histories lae gebouhoogtes en helder fasades van begin af omstrede - ondanks die destydse staatspresident Georges Pompidou se steun vir die projek. Vervolgens is die oprigting van nuwe toringgeboue met meer as sewe verdiepings vier dekades lank verbied en het kwartiere met wolkekrabbers derhalwe net buite die stadsgrens, so in La Défense, ontstaan waar hulle nie die uitsig op die sentrale element van Parys se stadshorison, die Eiffeltoring, kan belemmer nie.

Die Tour Montparnasse se uitsigdek, geleë op 'n hoogte van 210 meter, bied 'n panoramiese uitsig oor die Paryse stadsgebied wat in goeie weerstoestande sowat veertig kilometer ver kan strek.

In 2017 is besluit om die wolkekrabber van 'n volledig nuwe fasetryke glasfasade te voorsien - met die oog op die Olimpiese Somerspele 2024 wat in Parys gehou sal word.
 
## Fotogalery 

Lêer:Tour montparnasse view arc.jpg
Lêer:Luxembourg Gardens and Montparnasse Tower, Paris, 26 Sept. 2009.jpg

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Natalse duinevygie

Die **Natalse duinevygie** (*Carpobrotus dimidiatus*) is 'n plant wat voorkom aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika en Mosambiek. Dit is 'n gewone ranksukkelent met dik, vlesige blare wat houtig word met ouderdom. Dit dra pers of puperrooi blomme wat een-een verskyn. Die plant groei op duine. Die blaarsap verlig bloublasie en jellievissteke. Bosbokke en duikers vreet die blare. Dit is ook 'n stabiliseerder van duine.

Die spesie staan ook bekend as die *strandvygie*.

## Galery 

Carpobrotus dimidiatus 2 (14689034530).jpg
Carpobrotus dimidiatus - Kwazulu Natal sourfig.png
Carpobrotus dimidiatus 1DS-II 9403.jpg
Carpobrotus dimidiatus 1DS-II 9407.jpg
Carpobrotus dimidiatus 1DS-II 9408.jpg
Carpobrotus dimidiatus 1DS-II 9406.jpg

## Bronnelys 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Televangelisme

[duimnael|upright|250px|Televangelis [Joel Osteen te Lakewood Church, 'n megakerk in Houston, Texas (VSA).]]

**Televangelisme** verwys na die kommunikeer van die Christelike geloof via televisie. Die woord is 'n portmanteau van televisie en evangelisme en is deur *Time*-tydskrif in die Engels as *Televangelism* gemunt. Televangeliste is Christelike predikers wat 'n aansienlike aandeel van hul preke op televisie uitsaai.  Die term word ook spottenderwys deur kritici aangewend om die selfverheerliking van sulke predikers te insinueer.

## Verwysings
Duinebiesie

Die **duinebiesie** (*Juncus kraussii*) is 'n biesie wat deel van die Juncaceae familie is. Die spesies is inheems aan Argentinië, Australië, Brasilië, Chili, Lesotho, Mosambiek, Nieu-Seeland, Suid-Afrika, Tasmanië en Uruguay.

In Suid-Afrika kom die plant aan die hele kuslyn voor. Dit staan ook as *iNcema* bekend. Dit groei in polle en is 'n stywe, regop biesie met dun blare wat skerp punte het. Die biesie groei in riviermondstrande en soutmoerasse. Die plant word gebruik om tradisionele slaapmatte te vleg. Die biesie is uitgeroei op sekere plekke as gevolg van oorgebruik. Binne bewaringsgebiede word die oes van die biesie beheer.

## Infraspesies 
Die spesie het drie infraspesies:
* *Juncus kraussii subsp. austerus* (Buchenau) Snogerup
* *Juncus kraussii subsp. australiensis* (Buchenau) Snogerup
* *Juncus kraussii subsp. kraussii*

## Galery 

Juncus kraussii (3392247218).jpg
Juncus kraussii (3392251680).jpg
Sea Rush (4244152248).jpg

## Bronnelys 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Amaltea (maan)

**Amaltea** (Grieks: Αμάλθεια) is die derde naaste natuurlike satelliet van Jupiter en die grootste van die binnemane. Dit is op 9 September 1892 deur Edward Emerson Barnard ontdek by die Lick-sterrewag van die Universiteit van Kalifornië en na ’n nimf in die Griekse mitologie genoem. Dit is ook bekend as **Jupiter V**.

## Eienskappe 
duimnael|links|Dié foto's van die Galileo-ruimtetuig wys die onreëlmatige vorm van Amaltea.
Amaltea is binne die buiterand van die planeet se Amaltea-gaasring, wat gevorm word deur materiaal wat van die maan se oppervlak weggeskiet word. Soos die ander binnemane wys dieselfde kant voortdurend na Jupiter. Van sy oppervlak af moet die grootste planeet in ons sonnestelsel ’n indrukwekkende gesig wees: 46,5 grade in deursnee.

Die maan se vorm is baie onreëlmatig. Daar is ook groot kraters en hoë berge op sy oppervlak in vergelyking met sy grootte. Die oppervlak is baie rooi, dalk vanweë swael van die maan Io of ’n ander materiaal wat nie ys is nie. Helder, groen kolle kom ook voor, maar die oorsaak daarvan is onbekend. Die oppervlak is effens helderder as die ander binnemane.

Amaltea is in 1979 en 1980 deur Voyager 1 en Voyager 2 afgeneem en in die 1990's in groter detail deur die Galileo-ruimtetuig. Dit is die laaste natuurlike satelliet wat met ’n teleskoop ontdek is in plaas van op foto's wat deur ruimtetuie geneem is. Dit is ook die eerste nuwe maan van Jupiter wat ontdek is ná Galileo Galilei se ontdekking van die Mane van Galilei in 1610.

## Wentelbaan 
Amaltea wentel op ’n afstand van 181&nbsp;000&nbsp;km om Jupiter. Die wentelbaan het ’n eksentrisiteit (afwyking) van net 0,003 en ’n inklinasie van 0,37° tot Jupiter se ewenaar. Sulke klein waardes is ongewoon vir ’n binnemaan en is waarskynlik vanweë die invloed van die heel binneste Maan van Galilei, Io.

## Moontlike maantjies 
Op die Galileo-tuig se verbyvlug is nege flitse waargeneem wat soos klein maantjies naby Amaltea se wentelbaan gelyk het. Omdat hulle net van een kant waargeneem is, kon hul ware afstand nie bepaal word nie. Hulle kan enige grootte wees, van dié van ’n stuk gruis tot dié van ’n stadion. Hul oorsprong is onbekend, maar hulle kan voorwerpe wees wat in die wentelbaan vasgevang is of stukke wat afgebreek het weens meteoorbotsings op die maan. Op sy volgende en laaste omwenteling het Galileo nog sulke maantjies waargeneem. Dié keer was Amaltea egter aan die ander kant van die planeet en kon dit deeltjies van Jupiter se ringe gewees het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amaltea-profiel  by NASA's Solar System Exploration
* Jupiter's Amalthea Surprisingly Jumbled&nbsp;– JPL-nuusvrystelling (2002-12-09)

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Duine-ehrharta

**Duine-ehrharta** (*Ehrharta villosa*) is gras wat voorkom op duine aan die suidkus van Suid-Afrika. Dit is 'n polgras met min blare wat gevorm word en blomme verskyn op een kant van die stingel van September tot Maart. Die plant speel ook 'n rol om sand in duine vas te bind. Die gras staan ook bekend as *pypgras*.

## Galery 

Ehrharta villosa 59029845.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakels
Loogkruid

Die **Loogkruid** (*"Sarcocornia perennis" (sensu auctorum austroafricanum)* of *Sarcocornia tegetaria*
) is 'n meerjarige vetplant wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom en tot 30&nbsp;cm hoog word. Die plant neig om te rank en het blink, gelede stingels met geen sigbare blare nie. Hulle groei by riviermondstrande en soutmoerasse. Partykeer is hulle onder water met hooggety en vorm plate laag op die riviermond moddervlaktes. 

## Wetenskaplike naam 
Die Suid-Afrikaanse plant is deur A.J. Scott beskryf as *Sarcocornia perennis* 'n eetbare soort wat ook uit Europa bekend is. In 2009 het S. Steffen, L. Mucina en G. Kadereit op basis van molekulêre en morfologiese studies egter gevind dat dit twee verskillende soorte is. Hulle het voorgestel die Suider-Afrikaanse soort wat van Namibië tot Mosambiek voorkom *S. tegetaria* te noem. Hulle het egter ook gevind daar nog twee soorte is wat endemies is vir 'n paar plekke aan die Suid-Afrikaanse weskus wat hulle *S. decussata* en *S. freitagii* noem.

Die Europese soort *S. perennis*  is gebruik om kaliloog uit die as daarvan te wen, hoewel in Nederland daarvoor meer die soorte van die geslag *Salsola* gebruik is, wat in Nederlands daarom *Loogkruid* genoem word. In Nederlands word *Sarcocoria* soorte *Zeekraal* genoem. Die soort *S. europaea* word kort gekook (sonder sout) as groente geëet en dit lyk op spinasie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Plants of the World
Tebe (maan)

**Tebe** (Grieks: Θήβη), ook bekend as **Jupiter XIV**, is die vierde naaste maan aan Jupiter. Dit is op 5 Maart 1979 deur Stephen P. Synnott ontdek op foto's wat deur Voyager 1 geneem is terwyl dit om Jupiter gewentel het. Sy voorlopige naam was S/1979&nbsp;J&nbsp;2, en in 1983 is dit amptelik hernoem na die nimf Tebe in die Griekse mitologie, wat ’n minnares was van Zeus, die Griekse weergawe van die Romeinse god Jupiter.

Tebe is die tweede grootste van die vier binnemane en wentel binne die buiterand van die Tebe-gaasring wat gevorm word deur materiaal van sy oppervlak. Sy wentelbaan is sowat 222&nbsp;000&nbsp;km van die planeet af.

Dit het ’n onreëlmatige vorm en is rooierig, en bestaan waarskynlik nes Amaltea uit waterys en ander, onbekende stowwe. Dit het groot kraters en hoë berge op sy oppervlak – sommige van die kraters is amper so groot soos die maan self.

Tebe is in 1979 en 1980 deur Voyager 1 en Voyager 2 afgeneem en later, in die 1990's in groter detail, deur die Galileo-ruimtetuig. Die wentelbaan het ’n eksentrisiteit (afwyking) van net 0,0175 en ’n inklinasie van 1,076° tot Jupiter se ewenaar. Sulke klein waardes is ongewoon vir ’n binnemaan en is waarskynlik vanweë die invloed van die heel binneste Maan van Galilei, Io.

Nes die ander binnemane is dieselfde kant van Tebe altyd na Jupiter gekeer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Tebe-profiel , Nasa

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Lys van die voormalige straatname in Swakopmund

In die eerste jare na die onafhanklikheid van Namibië in 1990, het Swakopmund se raad die oorspronklike Duitse en Afrikaanse straatname verander om (meesal swart) Namibiërs te vereer:

## Verwysings
Spiesgooi

duimnael|regs|'n Spiesgooier in aksie.

**Spiesgooi** is 'n sportitem, deel van
atletiek waar 'n spies van omtrent 2,5 m in lengte, so ver moontlik oor 'n gelyk veld gegooi word. 
Die spies word in die een hand gedra. Die spiesgooier bou momentum op in 'n aanloop in 'n voorafbepaalde area met die spies. In teenstelling met ander sportsoorte kan die spiesgooier 'n beduidende afstand voor die gooi aflê.
As gevolg hiervan kan die spies 'n snelheid van tot 113 km/h bereik en tot 105 m ver trek.
Spiesgooi is 'n item in beide die mans se Tienkamp en die vroue se  Sewekamp. 

duimnael|links|'n Spiesgooier maak gereed vir 'n gooi.

Die huidige vorm van spiesgooi is in die 18de eeu deur die Skandinawiërs ontwikkel. Dit word vir die eerste keer in 1906 in Engeland by 'n amptelike kampioenskap ingesluit. In 1908 word dit 'n Olimpiese sport vir mans en in 1932 vir vroue.

## Verwysings
Himalia-groep

duimnael|regs|200px|Die diagram vergelyk die wentelbaaneienskappe en relatiewe grootte van die mane van die Himalia-groep. Die horisontale as illustreer hul gemiddelde afstand van Jupiter af, die vertikale as hul wentelbaan-inklinasie en die sirkels hul relatiewe grootte.
Die **Himalia-groep** is ’n groep onreëlmatige mane van Jupiter waarvan die wentelbane ooreenstem met dié van die maan Himalia. Hulle het waarskynlik dieselfde oorsprong. Die bekende lede van die groep is, van die naaste tot die verste van Jupiter af: Leda, Himalia (die grootste), Lysithea en Elara.

Die voorwerp met die voorlopige naam S/2000&nbsp;J&nbsp;11 is voorheen beskou as ’n moontlike kandidaat as lid van die groep, maar dit word nie meer beskou as ’n satelliet van Jupiter nie.

Die Internasionale Astronomiese Unie (IAU) gee name wat op "a" eindig aan die mane in dié groep.

## Eienskappe en oorsprong 
Die voorwerpe in die Himalia-groep se afstand van Jupiter is in die omgewing van 11,15 en 11,75 gigameter. Hulle het ’n inklinasie van tussen 26,6° en 28,3° en ’n eksentrisiteit (afwyking) van tussen 0,11 en 0,25.

Die satelliete lyk baie eenders en het neutrale kleure. Daar word vermoed hulle is oorblyfsels van ’n asteroïde van die Asteroïdegordel. Die radius van die asteroïde was waarskynlik sowat 89&nbsp;km. Dit is effens groter as Himalia, wat sowat 87% van die massa van die oorspronklike voorwerp behou het.

Navorsing wys ’n groot moontlikheid van botsings tussen die lede van die groep tydens die bestaan van die sonnestelsel. Dit kan selfs wees dat die huidige groep die resultaat kan wees van meer onlangse botsings tussen prograde en retrograde satelliete, in teenstelling met ’n enkele botsing kort ná die ontstaan van die planeet soos in die geval van die Carme- en Ananke-groep.

## Verwysings 
15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia