Brand in die Mont Blanc-tonnel

**Die brand in die Mont Blanc-tonnel** tussen Frankryk en Italië het op 24 Maart 1999 plaasgevind en 39 mense is dood.

## Gebeure 
Op 24 Maart 1999 het 'n Belgiese Volvo-vragmotor met 'n verkoelde sleepwa met 9 ton margarien en 11 ton meel die Mont Blanc-tonnel aan die Franse kant ingery. Net oomblikke later in die tonnel het die vragmotor tekens van rook begin toon. Die vragmotor het in die middel van die tonnel stilgehou en byna dadelik aan die brand geslaan. 25 voertuie wat die vragmotor in die tonnel gevolg het, met 'n totaal van 38 insittendes, is in die brand vasgevang en kon nie ontsnap nie. In verskeie reddingsoperasies van die Franse en Italiaanse brandweerdienste het 'n brandweerman ook gesterf. Aan die Italiaanse kant kon die voertuie steeds op hul eie ontsnap of die insittendes kon gered word, insluitend die Belgiese bestuurder van die noodlottige vragmotor.

## Oorsake 
Die brand in die vragmotor is heel waarskynlik gestig deur 'n weggooi-sigaret. Die sigaret het op die lugfilter beland, wat aan die brand geslaan het. Brandende dele van die lugfilter het in die enjin ingekom, wat veroorsaak het dat dit ook aan die brand geslaan het; dit verklaar die stygende rook van die vragmotor wat deur ander voertuie in die tonnel gesien is. Toe die bestuurder die rook sien, het hy in die middel van die tonnel stilgehou om die brand te blus. Deur die vragmotor te stop, het egter net meer lug die brand aangestook, wat dit onbeheerbaar gemaak het. Die brand het die isolasie van die sleepwa (poliuretaan) aangesteek en die enorme hitte wat vrygestel is, het die margarien gesmelt.

As gevolg van die olies in die margarien het dit ook 'n brand op sigself geskep. Die kombinasie van poliuretaan en die margarien was dus hoogs vlambaar: hierdie kombinasie is bereken om die verbysterende ekwivalent te hê van 'n tenkwavragmotor wat 30 000 liter petrol bevat. Nog meer skokkend was dat margarien in 'n koelvragmotor nie as gevaarlik geklassifiseer is nie. Die brand het ook die res van die vasgekeerde voertuie aangesteek, insluitend 'n aantal vragmotors met soortgelyke brandende inhoud. Die totale hoeveelheid brandende inhoud blyk gelyk te wees aan sewe vol petroltenkwaens. Die brand het nie minder nie as 53 uur geduur en temperature van 1200°C bereik. Die skade was so groot dat die tonnel eers weer op 9 Maart 2002 heropen het.

Die vasgekeerde insittendes is egter dood lank voordat die brand hulle bereik het. Die brand het baie giftige rook voortgebring (benewens koolstofmonoksied, het die rook ook sianied bevat). Vir meer as 'n halfuur was die Franse kant van die tonnel heeltemal met rook gevul, terwyl dit aan die Italiaanse kant stadiger gebeur het. Dit was deels as gevolg van buitengewone weerstoestande: die brand het gebeur op 'n dag toe 'n wind van Italië deur die tonnel na Frankryk gewaai het, 'n verskynsel wat gemiddeld net 20 dae per jaar voorkom. Maar veral die ventilasiestelsel, en die menslike foute wat hieruit voortgespruit het, het ’n groot rol gespeel.

In die ontsnapping van voertuie aan die Italiaanse kant het 'n tonneloperateur meer lug na hulle geblaas om hul ontsnapping te vergemaklik. Dit het die rook egter teen 'n groter spoed na die Franse kant toe gedryf. Gevolglik is die voertuie agter die brandende vragmotor vinnig in rook verswelg. Weens die verdwyning van die suurstof het die enjins van die voertuie nie meer gewerk nie, wat ontsnapping op hierdie manier onmoontlik gemaak het. Mense wat hul voertuie verlaat en skuiling in die rookvrye gebiede gesoek het, het ook nie 'n kans gestaan nie: die rook het sig aansienlik verminder en die giftige chemikalieë in die rook het mense binne enkele minute doodgemaak.

## Verwysings