Elisabeth Schwarzkopf

**Dame Olga Maria Elisabeth Friederike Schwarzkopf**, DBE (9 Desember 1915 – 3 Augustus 2006) was 'n Duits-Britse sopraan. Sy was een van die voorste sangers van die *Lieder*, en was bekend vir haar opvoerings van Weense operette, sowel as die operas van Wolfgang Amadeus Mozart, Richard Wagner en Richard Strauss.Nadat sy afgetree het, was sy internasionaal as 'n gerekende stemonderwyser bekend. Sy word beskou as een van die grootste soprane van die 20ste eeu.

## Vroeë lewe
Schwarzkopf was op 9 Desember 1915 in Jarotschin in die Provinsie van Posen in Pruise, Duitsland (nou Pole) gebore as die dogter van Friedrich Schwarzkopf en sy vrou Elisabeth (née Fröhlich). Schwarzkopf het haar eerste opera in 1928 uitgevoer in die rol van *Eurydice* tydens 'n skoolproduksie van Gluck se *Orfeo ed Euridice* in Magdeburg, Duitsland. In 1934 het Schwarzkopf met haar musikale studies by die Berlin Hochschule für Musik begin waar haar sang tutor, Lula Mysz-Gmeiner, gepoog het om haar op te lei as mezzo-sopraan. Schwarzkopf het later onder Maria Ivogün opleiding ontvang en in 1938 aangesluit by die Deutsche Oper.

## Vroeë loopbaan
Elisabeth Schwarzkopf se vader - 'n plaaslike skoolhoof- is in 1933, kort nadat die Nazis die mag bekom het, van sy pos onthef deur die nuwe bewindhebbers omrede hy geweier het om 'n Nazi partyvergadering by sy skool toe te laat. Hy is ook verbied om enige nuwe pos aan te neem. Die sterk moontlikheid het bestaan dat die jong sewentienjarige Elisabeth medies sou studeer wanneer sy haar Abitur geslaag het; sy was egter nou, as die dogter van 'n verbode skoolonderwyser, nie toegelaat om by universiteit in te skryf nie, en derhalwe het sy 'n aanvang geneem met musikale studies by die Berlin Hochschule für Musik. Schwarzkopf het haar professionele buiging op 15 April 1938 by die Deutsche Oper Berlin (toe die *Deutsches Opernhaus* genoem) gemaak as die Tweede Blommemeisie (Eerste Groep) in deel 2 van Richard Wagner se *Parsifal*. In 1940 is 'n volle kontrak met die Deutsches Opernhaus aan Schwarzkopf toegeken op voorwaarde dat sy by die Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty moes aansluit.

Sedert die laasgenoemde onderwerp in 1982 te berde gebring is in die verhandeling van die Oostenrykse geskiedkundige Oliver Rathkolb, is die vraag omtrent Schwarzkopf se verhouding met die Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty herhaaldelik in die pers sowel as in literatuur bespreek . Daar was sekerlik kritiek gewees dat Schwarzkopf nie slegs tydens die jare onmiddellik na die oorlog, maar ook, teenstrydig met onthullings wat in die 1980s en 1990s gemaak is, teenstrydige verklarings gemaak het, insluitende in verband met haar lidmaatskap van die NSDAP (Lid No. 7,548,960). Sy het aanvanklik die aanspraak ontken en toe met wisselende verduidelikings dit verdedig. In een weergawe byvoorbeeld het sy beweer dat sy slegs op die aandrang van haar vader by die party aangesluit het, wat self vroeër sy pos kwyt is as skoolhoof nadat hy 'n Nazi program in die skool verbied het.

Verdere publikasies het haar musikale uitvoerings gedurende die oorlog tydens NSDAP konferensies en vir eenhede van die Waffen-SS, bespreek.

In 1942 was sy uitgenooi om saam met die Weense Staatsopera te sing waar haar rolle o.a. Konstanze in Mozart se *Die Entführung aus dem Serail*, Musetta en later Mimì in Puccini se *La bohème* sowel as Violetta in Verdi se* La traviata* ingesluit het.

Schwarzkopf het in vyf rolprente vir Reich Minister van Propaganda, Joseph Goebbels, verskyn, waarin sy gespeel, gesing en die klavier bespeel het. haar Amerikaanse buiging het op 20 September 1955 saam met die San Francisco Opera plaasgevind as die Marschallin, en haar buiging by die Metropolitan Opera op 13&nbsp;Oktober 1964, ook as die Marschallin.

In Maart 1946 was Schwarzkopf uitgenooi na 'n oudiënsie met Walter Legge, te wete 'n invloedryke Britse klassieke plate-produsent en 'n stigter van die *Philharmonia Orchestra*. Legge het haar versoek om Hugo Wolf se lied *Wer rief dich denn?* te sing en, beindruk daarmee, het hy 'n ekslusiewe EMI kontrak met haar geteken. Hulle het 'n naby verhouding begin en Legge het gevolglik Schwarzkopf se bestuurder en metgesel geword. Hulle was op 19 Oktober 1953 in Epdom, Surrey getroud. Schwarzkopf het dus Britse burgerskap deur 'n huwelik bekom. Schwarzkopf sou voortaan vir die res van haar loopbaan haar tyd tussen lieder uitvoerings en opera uitvoerings verdeel. Toe sy in 1958 uitgenooi was om haar gunsteling agt plate op die BBC se *Desert Island Discs* te kies, het Schwarzkopf sewe van haar eie opnames gekies. Haar agste keuse was 'n opname van Karajan wat die *Rosenkavalier* voorspel dirigeer, aangesien dit innige herinneringe opgeroep het van mense saam met wie sy gewerk het.

In the 1960s het Schwarzkopf byna eksklusief op vyf operarolle gekonsentreer: Donna Elvira in *Don Giovanni*, gravin Almaviva in *Die huwelik van Figaro*, Fiordiligi in *Così fan tutte*, gravin Madeleine in Strauss se *Capriccio*, en die Marschallin. Sy was ook goed ontvang as Alice Ford in Verdi se *Falstaff*. Sy het egter op die EMI plate-etiket verskeie "sjampanje operetta" opnames soos Franz Lehár se *The Merry Widow* en Johann Strauss Jr. se *The Gypsy Baron* gemaak.

Schwarzkopf se laaste opera uitvoering was as die Marschallin op 31 Desember 1971 in die teater van La Monnaie in Brussel. Vir die volgende paar jare het sy haarself eksklusief aan lieder uitvoerings toegewy. Op 17 Maart 1979 het Walter Legge 'n hartaanval gehad. Hy het die bevele van sy geneeshere om te rus verontagsaam en twee dae later Schwarzkopf se finale uitvoering in Zürich bygewoon. Hy is drie dae later oorlede.

## Aftrede en sterfte
Nadat sy afgetree het (byna onmiddellik na haar eggenoot se dood) het Schwarzkopf klas gegee en regoor die wêreld meesterklasse gegee, mees noemenswaardig by die Juilliard Skool van Musiek in New York Stad. Nadat sy vir baie jare in Switserland gewoon het, het sy haar in Oostenryk gevestig. Sy het in 1976 'n doktoraat in musiek van die Universiteit van Cambridge ontvang en is ook in 1992 'n *Dame Commander* van die *Orde van die Britse Ryk* gemaak.

Schwarzkopf het op die ouderdom van negentig jaar gedurende die nag van 2–3 Augustus 2006 by haar huis in Schruns, Vorarlberg, Oostenryk in haar slaap beswyk. Haar as sowel as die van Walter Legge was langs haar ouers in Zumikon naby Zürich begrawe waar sy van 1982 tot 2003 gewoon het.

## Verwysings