Sonop Koshuis

**Sonop Tehuis** verskaf verblyf aan sowat 160 manstudente wat aan die Universiteit van Pretoria studeer. Die opset van die koshuis verskil van dié van ander Tuks-koshuise in die sin dat inwoners in huisies woon – in die tehuis bekend as "mansjioene" (afgelei van die Engelse woord "*mansions*") – i.p.v. woonstelblokke. Die tehuis word verdeel in 4 hoofstreke waar senior studente woon, nl. die "Weste" (bevat 'n sub-afdeling bekend as die "Verre Weste"), "Ooste", "Noorde" en "Sentraal". Die streeknaam dui die ligging van die streek aan relatief tot die "Stalle": die oudste gebou op die terrein asook die landmerk van Sonop Tehuis. Die "Stalle" dien as huisvesting vir eerstejaarstudente, so ook die "Pastorie" (geleë in die "Noorde"). Die "Bloutrein" huisves eerstejaars asook "nuwelinge" (d.i. studente wat nie vanaf hulle eerstejaar in Sonop was nie). Verder beskik die tehuis oor 'n biljartsaal, tennis- en muurbalbaan, kombuis en eetsaal en selfs 'n klein informele gimnasium. Die aanhou van troeteldiere word ook in Sonop toegelaat.

## Die geskiedenis en groei van Sonop 
In 1916 het die gedagte om 'n Christelike Tehuis vir studente van die Transvaalse Universiteitskollege op te rig by prof. W.P. de Villiers, professor in Duitse letterkunde, ontstaan. Die sinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk het deur sy bemiddeling besluit om oor te gaan tot die stigting van sodanige Tehuis.
Ses residensiële erwe in Brooklyn, tesame met die woonhuis van ene mnr. Archie Struben, is aangekoop teen R2 175 deur die NG gemeente van Pretoria. In 1917 het Sonop Christelike Tehuis met 40 inwonende studente geopen. Die eiendom is oorgedra aan die toe pas afgestigte NG gemeente Pretoria-Oos. 

Die eerste Sonoppers het R60 per jaar aan koshuisgelde betaal.
In 1926 skenk Daan de Wet (latere kabinetsminister) 'n foto van genl. C.R. (Chrisjan) de Wet aan die Tehuis om in die eetsaal op te hang. Voor dit het die Huiskomitee verantwoordelikheid geneem vir die Tehuis se bestuur en hierdie model van "selfregering" blyk deur die jare taamlik suksesvol te wees.

### Sonop as republiek 
Op 31 Mei 1955 is Sonop amptelik tot 'n republiek verklaar. Hierdie gebeurtenis het wye publisiteit geniet. Die doel was reklame en bewusmaking vir die 50-jarige feesvieringe van Sonop later daardie jaar, maar ook om aan Rhodesië Sonop se ondersteuning te toon met hul probleme. Hierdie ekspedisie is die veelseggende naam gegee van "Die Drommedaris". Fanus Rautenbach van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK) het die Dommedaris op Kerkplein afgesit en hulle vordering is elke dag oor die radio gevolg.

In elke dorp is die Drommedaris met groot entoesiasme ontvang. 'n Bedrag van R2 594,17 is ingesamel tot op Messina. Daar is die Drommedaris met petrol gevul. Baie van die tonele daarin is in Sonop verfilm. Die hoofkarakter, Kandas, se motor is 'n rooi Volkswagen minibus waarvan die boonste helfte "afgesny" en die vier passasiersitplekke met toilette vervang is. Die woorde "... en betaal is die Wet van Transvaal" verskyn op die agterste bakwerk en die bussie word later deur Sonoppers as "Die Bollietrollie" gedoop.  Na afloop van die film se vervaardiging, skenk Scholtz die voertuig aan Sonop en sedertdien word dit gebruik as ampsmotor van die huiskomitee (vir gebruik met spesiale en amptelike geleenthede).

## Tradisies 
### Eerstejaars 
'n Sonop-eerstejaar dra 'n vol pak klere wanneer hy die Tehuis verlaat tot die dag wat hy sy laaste eksamen as eerstejaar skryf. Tot dan word daar verwag dat 'n eerstejaar sal bedien tydens die daaglikse middag- en aandetes. Dit word vereis van 'n eerstejaar om seniors se borde weg te dra, hulle glase vol water of koeldrank te hou asook om boodskappe tussen seniors te versprei. Elke eerstejaar moet ook 1 uur 'n week in 'n senior se tuin spandeer om tuindiens te doen. Wanneer hy die einde van sy eerstejaar bereik, spring 'n eerstejaar – met sy vol pak – in die dammetjie voor die Ou Letteregebou op die kampus. Eers dan is 'n eerstejaar onthef.

### Sonoppie 
Daar word jaarliks 'n kort wedloop deur die hele Sonop Tehuis aangepak – beter bekend as die Sonoppie. Die roete is elke jaar dieselfde en die dames saam met wie Sonop JOOL sorg gewoonlik vir diens by 'n waterpunt. Die afstand van die wedloop is sowat 7.8 km. Die wenner se naam en tyd word op 'n trofee gegraveer. Die huidige rekord is in 1996 opgestel deur De Witt Oosthuizen met 'n tyd van 00:20:54.

### Eksamen vlugbal 
Gedurende eksamentyd word daar voor en na etes vlugbal tussen streke en jaargroepe gespeel. ==
# Wyle Frans Venter het 13 jaar in Sonop gebly.
# Die eerste kennisgewingbordjie in Sonop verskyn in 1936 voor kamers 71 en 72, aangebring deur Gustav Pfeil en Koos van Eeden. Daarop het gestaan “BLOSSOM’S DELIGHT” – blykbaar omdat die twee manne die mees ongewilde inwoners was in die oë van “Blossom”, die destydse Nonnie (d.i. Sonop se eienaam vir die hoofde van die kombuispersoneel). Daar is tans meer as 500 bordjies in Sonop, o.a. “DIE BRITSE AMBASSADE” en die bordjies word as deel van die argitektuur beskou.
# Hannes de Beer sorg dat Sonop die eerste koshuis aan UP is wat 'n TV-stel besit.
# Die Sonopvlag word in 1976 amptelik in gebruik geneem.
# Weens die toestand van die geboue teen daardie tyd, word die Sonop restourasiekomitee in 1976 gestig, met ds. Kobus Potgieter as voorsitter. Om Sonop se behoud te versterk, het die komitee oor 'n tydperk van 10 jaar feitlik die hele Tehuis gerestoureer teen 'n bedrag van ±R30 000. Oud-Sonoppers het die grootste deel daarvan bygedra.
# Die eerste Sonop-Dagbreek verskyn in 1979. Die Dagbreek is die amptelike jaarblad van die Tehuis en bring hulde aan die jaar se deelnemers, hetsy sport, kultuur, akademie of JOOL.
# Jool-blikboukompetisie 1980: Sonop stapel 48 opmekaar.
# Twee bobbejane het in Sonop gewoon:
## 1975 – Nantie II
## 1982 – Swapo
# Sonop beskik oor 11 Pierneef skilderye.
# Koerantopskrifte soos “TUKKIE MANS MORS MET MEISIES” asook regstappe teen Sonop, volg op 'n “raid" (die stort van dames met 'n gruwelike brousel van onbekende substansie indien hulle motors se toeters druk voor Sonop) in 1985. Die saak word teruggetrek en die tradisie gaan voort.
# Sonop beskik oor die volgende videomateriaal:
## Die Bollietrollie in die rolprent Kiepie en Kandas.
## 'n TV-onderhoud met minister Pik Botha oor sy Sonopdae.

## Verwysings