open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zeno van Citium

**Zeno van Citium** (Grieks: Ζήνων ὁ Κιτιεύς; Citium in Siprus, ca. 335 v.C. – Athene ca. 262 v.C.), was die stigter van die stoïsisme, die mees prominente filosofiese skool in die laat Hellenisme en die Romeinse Ryk.

## Lewensloop en denke 
In Citium op Siprus was daar 'n aantal inwoners van Fenisiese afkoms, insluitende moontlik Zeno. Hy studeer in Athene as leerling van die Sinikus Crates en die Platoniste Xenocrates en Polemo. Hy word ook geïnspireer deur Sokrates omdat hy ook aandag vestig op die tasbare. Daar is nie veel bekend oor sy lewe nie, behalwe dat hy soos met die Sinici 'n voorkeur vir skokkende gedrag deel en geen gemaklike leermeester was nie. Zeno hou nie van groot groepe mense nie, en gee voorkeur aan eenvoud bo rykdom. Hy stig 'n skool, maar kon sy skuld nie betaal nie. Hy word deur die Atheners as slaaf verkoop. 'n Vriend koop hom vry.

Zeno wil 'n filosofie ontwikkel, die stoïsisme, vir die konkrete, materiële en ligaamlike mens. Hy beweer dat alles gebeur volgens streng natuurwette en sệ dat toeval nie bestaan nie. Volgens hom bestaan alles oorspronklik uit vuur, lug, water en aarde. Hierdie siklus keer terug en duur 3&nbsp;942&nbsp;000 jaar, na elke byna 4 miljoen jaar word alles weer vuur (Kosmiese determinisme). Hierdie proses word bestuur deur die wetgewer (God) en dit verloop bykans volledig in diens van die mens, met andere woorde alles wat bestaan is deel van één omvattend geheel; naamlik die natuur. Die uitdaging vir die mens bestaan daarin om in harmonie te lewe.

Volgens Zeno om gelukkig te wees, moet jy in harmonie lewe aan die hand van dié harmoniewette. "Alles in die natuur gebeur volgens bepaalde wette", "Jy moet wil hê wat is!". Hierdie wette het te maak met die stand van die planete (Kosmiese Determinisme). Alles is verklaarbaar deur materiële prosesse. Elke mens is vry (vry wees is om te wil hê wat die natuur aan jou voorskryf) in die mate dat hy homself kan losmaak van konkrete omstandighede. Zeno pleeg selfmoord in ongeveer 335 v.C.

Van Zeno kry ons die volgende aanhaling: "Waarom het ons twee ore en maar één mond? Om meer te kan luister en alleen dit te sê wat nodig is".

## Bronnelys 
* 
* 
* 
* Dawson, Doyne (1992). *Cities of the Gods: Communist Utopias in Greek Thought*. Oxford University Press.
* 
* Hunt, Harold. *A Physical Interpretation of the Universe. The Doctrines of Zeno the Stoic*. Melbourne: Melbourne University Press, 1976. 
* Long, Anthony A., Sedley, David N. *The Hellenistic Philosophers*, Volume 1. Cambridge: Cambridge University Press, 1987. 
* 
* Pearson, Alfred C. *Fragments of Zeno and Cleanthes*, (1891). Greek/Latin fragments with English commentary.
* Reale, Giovanni. *A History of Ancient Philosophy. III. The systems of the Hellenistic Age*, (translated by John R. Catan, 1985 *Zeno, the Foundation of the Stoa, and the Different Phases of Stoicism*)
* Schofield, Malcolm. *The Stoic Idea of the City*. Cambridge: Cambridge University Press, 1991. 

## Eksterne skakels
2013 Aboe Dhabi Grand Prix

Die **2013 Formule Een Aboe Dhabi Grand Prix** het op 3 November 2013 op die Yas Marina-renbaan in Aboe Dhabi plaasgevind. Dit was die sewentiende wedren van die kampioenskapseisoen.

## Vrye oefening 
## Kwalifisering 
## Wedrenuitslag 
## Puntestand na die Grand Prix 
### Jaers
### Vervaardigers 
## Verwysings
Wilhelm Arndt

**Wilhelm Friedrich Carl Arndt** (8 Junie 1889 – 17 Junie 1951) was hoogleraar in wiskunde en Toegepaste wiskunde aan die destydse Grey-universiteitskollege (vandag die Universiteit van die Vrystaat) vanaf 1919 tot met sy dood in 1951.

Arndt het in 1905 aan Grey Kollege in Bloemfontein gematrikuleer. Hy het in 1909 'n B.A.-graad van die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop ontvang met ’n onderskeiding in wiskunde. ’n Regeringsbeurs vir buitelandse studie is aan hom toegeken.

Hy het in Duitsland aan o.a. die universiteite van Halle, Berlyn en Göttingen gestudeer, en in 1916 onder C. Runge gepromoveer.

Prof. Arndt het tydens sy loopbaan baanbrekerswerk gedoen om wiskundige terminologie in Afrikaans te skep.

Hy het verskeie ampte aan sy alma mater beklee, o.a. Dekaan van die Fakulteit Natuurwetenskappe, ondervoorsitter van die senaat en president van die konvokasie. Hy was ’n gerespekteerde en geliefde persoon op die kampus en dekades na sy dood is daar nog staaltjies oor hom vertel.

Sy liefde vir musiek was alom bekend. Hy was orrelis van die Duitse gemeente in Bloemfontein en ook die eerste voorsitter van die Musiekvereniging van die UKOVS.

Wilhelm Arndt is in 1921 met Mathilde Maria Gertrude Brune getroud. Hulle het drie seuns en twee dogters gehad.

## Bronnelys 
* Beyers, C.J. (Hoofred.) en Basson, J.L. (Mederedakteur): SUID-AFRIKAANSE BIOGRAFIESE WOORDEBOEK – DEEL V (1987) Raad vir Geesteswetenksaplike Navorsing; Pretoria (Artikel oor W.F.C. Arndt in SABW Deel V geskryf deur C.B. van Wyk)
Mikat

[250px|duimnael|Die mikat vir mense wat van [Medina af kom, Dhu'l-Hulayfah.]]

’n **Mikat** (Arabies: ميقات) is ’n punt waar pelgrims op die hadj of oemra na Mekka die gewyde toestand bekend as ihram binnegaan en hul ihram-klere aantrek. Vyf van die ses aangewese plekke is deur die profeet Mohammed vasgestel, terwyl die sesde een later bygekom het vir mense uit Indië en die Verre Ooste. Die mikats is soos volg:

* '''''Dhu'l-Hulayfah***. Dit is sowat 9&nbsp;km van Medina en 450&nbsp;km van Mekka af. Dit is vir mense wat van Medina en omliggende gebiede kom.
* ***Juhfah***. Sowat 190&nbsp;km noordwes van Mekka vir mense wat uit die rigting van Sirië en Egipte kom.
* ***Qarnu 'l-Manāzil'''*. Ook bekend as *Meeqat Al Sail*, sowat 85&nbsp;km van die Kaäba af op ’n dorpie met die naam As Sail Al Kabeer. Dit is vir mense van die Najd-streek of die middelste gebied van Saoedi-Arabië af.
* ***Yalamlam***. Dit is vir mense wat uit Jemen se rigting kom. Yalamlam is ’n dorpie in die provinsie Mekka.
* *'''Zāt-i-'Irq***. Sowat 85&nbsp;km noordoos van Mekka vir pelgrims uit die rigting van Irak en Iran. Dit is sowat 58&nbsp;km van die snelweg na Mekka af.
* ***Ibrahīm Mursīa'''''. Sowat 57&nbsp;km van Mekka af vir mense wat oor die Indiese Oseaan kom.

## Verdere leesstof 
## Eksterne skakels 
*’n Kaart van die mikats
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Gabriël

In die Abrahamitiese godsdienste Judaïsme, Christendom en Islam is **Gabriël** (Hebreeus: גַּבְרִיאֵל, ''Gawri'el*, "God is my krag"; Grieks: Γαβριήλ, *Gabriel*; Kopties: Ⲅⲁⲃⲣⲓⲏⲗ; Aramees: ܓܒܪܝܝܠ; Arabies: جبريل, *Djibril* of جبرائيل, *Djibrail'') ’n engel wat boodskappe van God aan sekere mense oorgedra het.

## In die Bybel 
Hy word in die Ou en Nuwe Testament van die Bybel genoem. In eersgenoemde verskyn hy aan die profeet Daniël. In die Evangelie volgens Lukas verskyn hy aan Sagaria en Maria om die geboorte van onderskeidelik Johannes die Doper en Jesus aan te kondig. In Daniël word na hom verwys as "iemand wat soos ’n man lyk", terwyl hy in Lukas "’n engel van die Here" genoem word. Hy word nie in die Bybel ’n aartsengel genoem nie, maar wel in bronne uit die intertestamentiese tydperk, soos die boek Henog.

In Rooms-Katolieke, Oosters-Ortodokse en Anglikaanse kerke word Migael, Rafael en Gabriël ook heiliges genoem. Moslems glo God het die Koran deur Gabriël aan Mohammed geopenbaar, waarvan die 69ste soera, Die Gestolde Bloed, die eerste was. Die nag toe dit gebeur het, staan bekend as Lailat al-'Kadr, maar die presiese datum is onbekend en word nie eens in die Koran genoem nie.

Gabriël word verskeie kere in die Koran genoem In soera 2:98 word hy en Migael (Migiel) engele en boodskappers van Allah genoem. Nes in die Christendom het Gabriël die geboorte van Johannes die Doper en Jesus geopenbaar. Hy was ook een van drie engele wat die geboorte van Isak aan Abraham bekendgemaak het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Archangel Correspondence. Archangel Gabriel, Angelic & Planetary Symbols. URL besoek op 15 November 2013.
*  Catholic Encyclopedia. St. Gabriel the Archangel. URL besoek op 15 November 2013.
*  

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Boerak

duimnael|’n 17de-eeuse uitbeelding van Boerak.

**Boerak** (Arabies: البُراق, *al-Burāq*, "weerlig") is in die Islamitiese mitologie ’n ros van die hemel wat profete vervoer het. Hy is die bekendste daarvoor dat hy Mohammed op sy Nagreis van Mekka na Jerusalem vervoer het en daarna na die hemel.

## Beskrywing 
In kunswerke van die Nabye Ooste en Persië word Boerak amper altyd met ’n menslike gesig uitgebeeld. Geen hadit of vroeë Islamitiese verwysings dui egter daarop dat hy ’n menslike gesig gehad het nie. Dit kom moontlik van die verkeerde vertaling van Arabiese tekste in Persies waar die ros beskryf word as "’n wese met ’n pragtige gesig". Volgens die Islamitiese geloof kon Boerak so ver spring as wat hy kon sien. 

Die Nagreis het volgens Moslems in die 7de eeu plaasgevind, 10 jaar nadat Mohammed ’n profeet geword het. Mohammed was in die Al-Masdjid al-Haram toe Gabriël met Boerak aan hom verskyn. Mohammed het op die ros na die "Verre Moskee" gereis – daar word geglo dit is die Masdjid al-Aqsa in Jerusalem. Hierna het Boerak hom na die sewe hemele geneem, waar hy Allah en verskeie profete ontmoet het, onder andere Ibrahim (Abraham), Moesa (Moses), Johannes die Doper en Isa (Jesus). Hier het hy opdrag gekry dat Moslems vyf keer per dag moet bid. Boerak het Mohammed daarna teruggeneem na Mekka.

In die Koran word kortliks van die Nagreis vertel:

Hadit-geskrifte gee meer besonderhede oor die reis.

Volgens die Arabiese Moslemhistorikus Ibn Ishaq het Boerak Abraham vervoer wanneer hy sy vrou Hagar en seun Ismael besoek het. Volgens dié tradisie het Abraham by sy een vrou, Sara, in Sirië gewoon, maar Boerak sou hom soggens na Mekka bring om sy gesin daar te besoek en hom saans terugneem na Sara.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Zoelfikar

duimnael|’n Voorstelling van Zoelfikar.

**Zoelfikar** of **Zulfikar** (Arabies: ذو الفقار *Ḏū-l-Faqār* of *Ḏū-l-Fiqār*) was ’n tweepuntige swaard wat Mohammed volgens die Islamitiese mitologie van die engel Gabriël gekry en aan sy skoonseun, die kalief Ali ibn Abi Talib, gegee het. Dit is een van die bekendste simbole van die Islam, en vir die Moslems net so belangrik as die swaard Excalibur vir die Britte. 

## Ikonografie 
Zulfikar word al eeue lank in die ikone van Islamitiese lande uitgebeeld en is veral deur die Abbasidiese kalief en die Ottomaanse Ryk gebruik. Dit word dikwels uitgebeeld met twee lemme om die mite te verduidelik. Volgens die Sjiiete, wat glo imam Ali was die eerste opvolger van Mohammed, was die swaard ’n magtige wapen. Hul spreekwoord *La fata illa Ali, la saif illa Zulfikar*, wat beteken "daar is geen man soos Ali, daar is geen swaard soos Zulfikar nie", word dikwels op swaarde gegraveer. 

Zulfikar is ook ’n Islamitiese voornaam – bekende mense met die naam is die Pakistans-Engelse skrywer Zulfikar Ghose en die Pakistanse politikus Zulfikar Ali Bhutto. 

## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Christina Kruger

[duimnael|regs|300px|Mev. Kruger, haar man, ds. [J.H. Kruger, en hul vyf dogters, van wie die jongste 'n laatlam was.]]

**Christina Susanna Kruger** (gebore Bingle, distrik Queenstown, Kaapkolonie, datums onbekend) was as die eggenote van ds. Jan Hendrik Kruger (oorlede op 3 September 1963) 38 jaar lank Gereformeerde predikantsvrou van Postmasburg, naamlik van 1914 tot 1952.

Christina Bingle is op die plaas Flinkfontein gebore. Sy het haar opleiding as onderwyseres aan die Steynsburgse CNO-skool ontvang en daarna skoolgehou. In 1914 is sy met ds. Kruger, predikant van Postmasburg, getroud op Sterkstroom. Hy was voorheen, van 1907 tot 1911, predikant van Molteno. Ná hulle wittebroodsdae in Oos-Londen kom hulle per trein in Kimberley aan en vertrek daarvandaan per Ford-motorkar na Daniëlskuil en vandaar per perdekar na Postmasburg, 'n vermoeiende reis vir 'n jong bruid. Die gemeente was hoogs tevrede met die keuse van die dominee, want "mev. Kruger was nie alleen mooi nie, maar ook baie vriendelik en gasvry", luidens ’n onbekende bron. 

Haar eggenoot het ’n wye arbeidsveld gehad: Postmasburg, Kimberley, Kuruman, Daniëlskuil en Olifantshoek waar op al vier laasgenoemde plekke later selfstandige gemeentes gestig is. Huisbesoek moes eers met 'n kar en perde gedoen word en later met ’n ou Ford-motortjie in die snikkende hitte en sanderige paaie. Weke aaneen moes mev. Kruger alleen tuisbly met die kindertjies. Dokters was ver en het baie geld gekos. Maar sy was 'n moedige vrou en jonk en oud het na haar opgesien. Sy was 'n krag, nie alleen in die gemeente nie, maar ook in die samelewing. 

In 1925 stig sy 'n Dorkasvereniging en met haar hulp het hierdie vereniging vir siekes gesorg, want daar was nog geen hospitaal nie. Ook met die skool en die oprigting en instandhouding van die koshuis het sy die leiding geneem. Basaars is gehou om geld in te samel. Later het sy ook gehelp met die opbou en instandhouding van 'n hospitaal wat eers onder beskerming van die twee Afrikaanse kerke (die Gereformeerde en die Nederduitse Gereformeerde gestaan het. Siekes en armes is gereeld deur haar besoek en opgebeur. Agt en dertig jaar het sy as predikantsvrou daar gearbei en op die dorp bly woon nadat haar man sy emeritaat in 1952 aanvaar het. In sy lang dienstyd het hy meer as die helfte van die huidige (2016) kerke in die Klassis Griekwaland-Wes gestig.

Uit hul huwelik is vyf dogters gebore wat almal getroud is. 
## Bronne 
*  *Die Gereformeerde Kerk, Burgersdorp. Gedenkalbum by geleentheid van die Eeufees 22-24 Januarie 1960*. Burgersdorp: Kerkraad van die Gereformeerde kerk.
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Grangerbaai

duimnael|Lugfoto van die hawe by Grangerbaai.

**Grangerbaai** is 'n inham in Tafelbaai tussen Mouillepunt en die Victoria & Alfred Waterfront. By Grangerbaai is die Groenpunt-stadion, 'n gholfbaan en 'n kampus van die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie met die hotelskool. Vroeër was daar ook 'n kollege waar offisiere opgelei is vir die handels- en vissersvlote.

Die baai is vernoem na kapt. Robert Augustus Granger, 'n Kaapse sekeman en skeepseienaar, wat betrokke was by  die ghwanobedryf by Ichaboe en die walvisvangs. By 'n skeepsramp in die baai het hy verskeie opvarendes se lewens gered.

## Bibliografie 
* www.cape-town-heritage.co.za
Sy klink soos lente

**Sy klink soos lente** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 30 September 2016 vrygestel is. Die rolprent is in Johannesburg verfilm. Stiaan Smith vertolk een van die hoofrolle, maar het ook die draaiboek geskryf.

## Genre 
Die rolprent is 'n romantiese komedie. Dit het 'n ouderdomsperk van 10 tot 12 OL (ouerleiding vir gekruide taal). Die film is van Engelse onderskrifte voorsien.

## Rolverdeling 
* Amalia Uys as Linda, 'n ouditeur
* Stiaan Smith as Ben, werktuigkundige en orkeslid
* Bennie Fourie as JJ, werktuigkundige en orkeslid
* Wilson Dunster as Oom Fanie, 'n orkeslid
* James Cunningham, werktuigkundige en orkeslid
* Darren Kelfkens as Kaptein, die werkswinkel se bestuurder
* Bouwer Bosch as Helgaard, 'n kollega
* Tina Kruger as Candy
* Elize Cawood as Tannie Martie

## Storielyn 
Ben is ’n werktuigkundige by ’n motorhandelaar in Johannesburg, en Linda 'n beeldskone, slim rooikop, wat mekaar een aand in 'n kroeg ontmoet. Ben herken haar dadelik en weet dat dit die baas se dogter is, maar sy weet nie wie hy is nie. Hulle is dadelik aangetrokke tot mekaar. In ’n waansinnige en onsekere poging om sy identiteit te verdoesel, jok Ben vir Linda en vertel haar dat hy die hoofsanger van ’n musiekgroep is.

Ben en Linda se liefde blom onverwags en hy besluit dat hy sy woord gestand sal moet doen. Hy begin 'n groep saam met ’n paar medewerkers en skryf vir 'n kompetisie in. Dit blyk egter vinnig dat ’n musiekloopbaan nie in elke man se broek sit nie. En wat gaan gebeur as Linda uitvind dat hy vir haar gejok het?

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
*
André Lötter

**André Lötter** (gebore 6 Februarie 1984) is 'n Suid-Afrikaanse akteur, hy is veral bekend vir sy rol as Liam in die voormalige kykNET-sepie Villa Rosa. Hy speel tans die rol van Rickus Welman in die SABC-sepie 7de Laan wat weeksaande uitgesaai word.

Lötter het grootgeword aan die Oos-Rand. Hy is sedert 2015 getroud.
Jana Coetzee

**Jana Coetzee** (1927–2012) was ’n Afrikaanse skrywer van veral liefdesverhale.

## Lewe en werk 
Anna Jacoba (Jana) Coetzee is op 27 Oktober 1927 gebore. Sy bly op Hartbeespoort. Vir lank tree sy in België op as evangelis en is ook joernalis. Sy is getroud met Jan en hulle het twee dogters, Rosa en Linda. Haar dogter Rosa is die bekende digter Rosa Smit. Op 14 September 2012 is sy oorlede

## Skryfwerk 
Haar kortverhale word in talle tydskrifte gepubliseer. “*Tussen die lewendes*” (1975) is ’n romantiese spanningsverhaal. Snaakse dinge gebeur in die lewe van die skatryk Daleen Nel. Sy gaan sien ’n sielkundige, maar dit vererger net haar angs. Daar is oënskynlik net een van twee moontlike verklarings, óf sy is besig om kranksinnig te word óf Glenda MacKay het teruggekeer uit die dood en besit van haar liggaam geneem. Daleen kan na niemand draai vir hulp nie. Marius behoort aan Vicky en haar stieffamilie haat haar – en boonop is hulle haar erfgename. 

Die woestyn liefdesverhaal “*Vasti van Babilon*” (1986) neem die begin van die Bybelverhaal van Ester om die geskiedenis van koningin Vasti te versin. Op die walle van die Eufraat buite Babilon het Vasti en Jeria as kinders saamgespeel en later ontdek dat hulle mekaar liefhet. Sy is egter ’n Persiër en hy ’n Jood uit ’n geslag van bannelinge, wat voortdurend deur sy ouers vermaan word dat hulle God ’n huwelik met ’n heiden verbied. Koning Xerxes, magtige heerser van die Persiese ryk, laat die beeldskone Vasti na sy paleis bring en verhef haar tot koningin. Vasti bly egter afsydig en kil teenoor koning Xerxes en ondermyn telkens sy gesag. Haar uittarting gaan te ver wanneer sy Xerxes se versoek weier om haarself aan wellustelinge te vertoon, waarvoor sy gestraf word. Jeria gaan intussen na Jerusalem om die stad te help opbou, omdat hy glo dat hy en Vasti geen toekoms saam het nie. Hy weet dat hy geen ander vrou as Vasti ooit sal liefhê nie, maar vertrou op sy God, wat hy glo hom verder sal lei. 

“*Liesbet*” (2012) word groot op ’n plaas naby die Magaliesberg waar die Hartbeespoortdam beplan en gebou word. Sy het ’n alles oorheersende liefde vir Grant, die hoof van die projek, maar hy is onbereikbaar. Tydens haar stiefma Kotie se ontydige, traumatiese bevalling neem Liesbet ’n eed waaraan sy met droefheid geketting bly, maar haar liefde vir Grant en die roeping tot moederskap is ondanks alle diepgewortelde besluite onstuitbaar. Jana skryf ook Christelike dramas wat deur die kerk opgevoer word.

## Publikasies 
## Bronne 
### Tydskrifte en koerante 
* Anoniem “Jana se 30ste boek op die rakke” “Kormorant” 19 Julie 2012

### Internet 
* Esaach: http://esaach.org.za/index.php?title=Coetzee,_Jana
* Rosslyn Publishers: http://www.rosslynpublishers.com/jana-coetzee.html 
* Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-n83131444/
* Worldcat: http://www.worldcat.org/search?q=au%3ACoetzee%2C+Jana.&qt=hot_author
Anne-Marie Conradie

**Anna-Marie Conradie** is ’n Afrikaanse skrywer van jeugverhale.

## Lewe en werk 
Anne-Marie Conradie is in 1945 gebore. Sy bekwaam haar as onderwyser. Voor haar aftrede is sy in beheer van die mediasentrum aan die Hoërskool Riebeeckrand in Randfontein. Na aftrede doen sy vrywillig diens as bibliotekaresse by Krugersdorp se raad vir bejaardesorg.

## Skryfwerk 
“*Tippex dit uit*” behandel die nagevolge van ’n verkragting tydens ’n afspraak en die ongewenste swangerskap en aborsie wat daarna volg. Die gebrekkige ouer-kind verhoudings word ook belig. Rensche is ’n predikantsdogter wat ’n oormatige beskutte lewe lei. Sy kan eers twee maande na haar verkragting oor die voorval praat. Die persoon teenoor wie sy oopmaak is Jana, ’n rykmansdogter wat haar ouers haar gewaarsku het om nie mee te meng nie. Ander karakters is Vasti, ’n apteker, en Elle, Vasti se suster. Op desperate wyse probeer die tieners die gevolge ongedaan maak, maar hulle aksies vererger dit net. Hulle leer dat só ’n traumatiese gebeurtenis nie sommer uitgetippex kan word nie. “*Tippex dit uit*” verower in 2003 die ATKV-Kinderboekprys vir ouderdom 13-15 jaar. “*e-topia*” beeld ’n dwelmverslaafde se bestaan uit. Peet probeer die mooi Liza beïndruk met sy oopkop benadering tot pret en begin om saam met haar dwelms te gebruik. Kort voor lank moet hy in die rehabilitasiesentrum sy lewensstryd alleen voortsit.

Haar kortverhaal “*Die ‘bird-cage’*” word in November 1999 se uitgawe van die tydskrif *Litera* gepubliseer.

## Publikasies 
## Bronnelys 
### Boeke 
* Wybenga, Gretel en Snyman, Maritha (reds.) “Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom” Lapa-Uitgewers Eerste uitgawe Tweede druk 2005

### Tydskrifte en koerante 
* Coetzee, Amanda “Sy skryf oor tieners & hul issues” “Rapport” 11 November 2001

### Internet 
* Snyman, Maritha Storiewerf: http://www.storiewerf.co.za/resenseer/etopia.htm 

### Resensies
Roelf Britz

duimnael|Roelf Britz

**Roelf Britz** (*1906– † onbekend) was ’n Afrikaanse skrywer van romans oor veral die lewens van mynwerkers.

## Lewe en werk 
Roelf Britz is in 1906 in Petrusburg gebore as een van veertien kinders. Hy word groot in die Petrusbrug distrik en verhuis dan op twaalfjarige ouderdom na Bultfontein in die Vrystaat, waar hy matrikuleer. Na skool begin hy by ’n prokureur op Bultfontein werk. Nadat hy tien jaar op Bultfontein deurgebring het, verhuis hy saam met sy ouers na Brandfort. Vir sestien maande slaag hy nie daarin om werk te kry nie, selfs nie toe hy feitlik elke naweek Bloemfontein toe gaan om ook daar te probeer werk vind nie. Uit moedeloosheid gaan hy dan na die Rand toe, waar hy in 1929 in die Witwatersrandse goudmyne begin werk. Later word hy ’n mynkaptein. Hy is getroud en woon in Krugersdorp.

##  Skryfwerk 
Sy werk by die myn inspireer hom om tydens sy etensure te begin skryf. *Mammon se afgronde* en *Goudkoors* is romans oor mynwerkers, terwyl *Die lokstem van verleiding* die euwel van dobbel op windhonde en renperde beskryf.

## Publikasies 
Werke uit sy pen sluit in:

## Bronnelys 
### Boeke 
* Dekker, G. *Afrikaanse Literatuurgeskiedenis.* Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
* Kannemeyer, J.C. *Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1*. Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
* Nienaber, P.J.; Senekal, J.H en Bothma, T.C. *Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde*. Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963
* Nienaber, P.J. et al. *Perspektief en Profiel.* Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969
* Van Coller, H.P. (red.) *Perspektief en Profiel Deel I*. J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998

### Tydskrifte en koerante 
* Anoniem. Treurspel-lewe. Transvaler, 29 April 1944

## Verwysings
Sewebalk-nooientjie

Die **sewebalk-nooientjie** (*Abudefduf septemfasciatus*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan en die Indiese Oseaan, meer spesifiek aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Sevenbar damsel*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 19cm lank en is liggeel met 6 tot 7 donker vertikale breë, strepe op die sye en die kop. Somtyds is die streep oor die kop vaag. Die strepe word donkerder gedurende paartyd en wanneer die vis se gemoedstoestand verander. Die vis is territoriaal van aard en aggressief. Hulle leef in rots kusareas en vlak riwwe wat as gevolg van golfaksie ontbloot word in water wat 0.3 tot 4m diep is. Die onvolwasse vissies word in gety poele gevind. Hulle is alleenlopers en kan ook in klein groepies voorkom. Die vis vreet alge en klein ongewerweldes.

Die vis kan verwar word met die kolnooientjie (*Abudefduf sordidus*).

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.se/summary/Abudefduf-septemfasciatus.html
Sjaria

duimnael|400px|Aanwending van Sjaria volgens lande:

**Sjaria** (Arabies: شريعة, IFA: ʃaˈriːʕa) is die godsdienswette vir Islamgelowiges en kom uit die Koran en hadit. Die term kom van die Arabiese woord *sharīʿah*, wat beteken ’n stel morele en godsdienstige wette wat van godsdiensprofesieë kom in teenstelling met menslike wette.

Sjaria behandel baie onderwerpe, soos misdaad, politiek, huwelikskontrakte, godsdiensvoorskrifte en ekonomie, asook persoonlike sake soos seks, higiëne, dieet, gebed, etiket en die vas. Die navolging van sjaria het histories gedien as ’n kenmerkende eienskap van die Moslem-geloof. In sy strengste definisie word sjaria in Islam beskou as die onfeilbare wette van Allah.

thumb|13de-eeuse slawemark, Jemen. Slawe en byvroue word in Sjaria as eiendom beskou; hulle kan gekoop, verkoop, gehuur, geskenk, gedeel en geërf word.

Daar is twee hoofbronne vir sjaria: die Koran en hadit (menings en lewensvoorbeelde van Mohammed). Vir onderwerpe en sake wat nie direk in dié bronne behandel word nie, word sjaria afgelei. Die afleidings verskil tussen die verskillende groepe in Islam (hoofsaaklik Soennisme en Sjiisme), en verskeie regsgeleerdheidskole soos Hanafi, Maliki, Sjafii, Hanbali en Jafari. Die sjaria in hierdie skole is hiërargies afgelei deur middel van een of meer van die volgende riglyne: die konsensus van Mohammed se metgeselle, na analogie van die primêre bronne, wette wat volgens Islamitiese juriste in die belang van die Islam is en gebruike.

Sjaria is ’n belangrike bron van wetgewing in baie Moslemlande, waar die regering die meeste of sommige van die kode toepas. Hulle sluit in Saoedi-Arabië, Soedan, Iran, Irak, Afganistan, Pakistan, Broenei, die Verenigde Arabiese Emirate, Katar, Jemen en Mauritanië. In dié lande word strawwe wat deur sjaria voorgeskyf word, dikwels steeds toegepas, soos onthoofding, lyfstraf en steniging – binne of buite die wet. Daar is omstredenheid oor wat sommige mense beskou as ’n beweging deur verskeie Islamitiese groepe om sjaria oor die wêreld heen toe te pas, wat al tot geweld en selfs oorlog gelei het. Moslems in die meeste lande erken wel dele van sjaria vir persoonlike sake.

Die idees van misdaad, die regsproses en straf wat in sjaria vervat is, verskil van dié in sekulêre wette. Dit lei soms tot omstredenheid oor of sjaria versoenbaar is met sekulêre regeringsvorme, vroue- en menseregte en vryheid van denke.

## Fikh 
Fikh is die menslike begrip van die sjaria en die Islamitiese regswetenskap. Dit behandel die nakoming van rituele, morele waardes en sosiale wetgewing in Islam.

Fikh word deur Islamitiese regsgeleerdes (oelama) uitgebrei en ontwikkel deur die interpretasie (ijtihad) van die Koran en hadit. Dit word deur die beslissings (fatwa) van Islamitiese regsgeleerdes geïmplementeer. Terwyl die Koran en hadit as onfeilbaar beskou word, kan fikh-standaarde van geval tot geval wissel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* "Sharia Law in the International Legal Sphere"  – Yale-universiteit
* "Division of Inheritance According to Qur'an" 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Hester Vorster-Postma

[duimnael|regs|240px|Hester Johannes de Klerk en haar eerste man, ds. [C.J.H. Vorster.]]

**Hester Johanna Vorster-Postma** (datums onbekend) was twee maal ’n Gereformeerde predikantsvrou en die stiefmoeder van die predikant en politikus ds. Louis Vorster.

Hester Johanna de Klerk is in 1876 met ds. C.J.H. Vorster getroud, sy derde huwelik. Vier jaar later is hy in sy eerste gemeente, Fauresmith, bevestig, waar sy en haar man bly tot hulle in 1882 predikantspaar van Bethulie word. In 1894 vergesel sy haar man na Angola waarheen hy beroep is om die Angola-Boere in die gemeente Humpata te dien. Met groot ywer het hulle daar gedien en baie ontberings deurgestaan. In Mossamedes lê ’n dogtertjie van die egpaar begrawe. Die Vorsters het Humpata tot 1897 bearbei, toe hulle na die Oranje-Vrystaat terugkeer en leraarspaar word van Ventersburg. Ds. Vorster is egter op 20 Mei 1899 op ’n tweede besoek aan Angola aan die koorssiekte oorlede, waarna haar stiefseun, ds. Louis Vorster, daarheen moes reis om haar terug na die Kaapkolonie te vergesel. 

In Januarie 1909 trou Hester Vorster met ds. Martinus Postma, een van ds. Dirk Postma se vyf seuns wat predikant geword het. Hy was indertyd ’n wewenaar ná sy vrou, Elizabeth Wilhelmina Jossina (née Spiller), se afsterwe in 1907. Twee van haar stiefseuns, ds. Dirk Postma en dr. Ferdinand Postma, het hulle as teoloë onderskei. Net ses van haar tweede man se 14 kinders het hul vader oorleef.

## Bron 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
M.S. Burger

**M.S. Burger** is ’n Afrikaanse skrywer wat die Jan Rabie-prys met haar skryfwerk verower.

## Werk en lewe 
M.S. Burger bly in Pretoria. Sy het meestersgrade in Sielkunde en Kreatiewe Skryfwerk. In die negentigerjare is sy ’n aktivis vir gay en lesbiër regte. Sy werk in ’n boekwinkel.

##  Skryfwerk 
Sy publiseer kortverhale op LitNet, in *Tydskrif vir Letterkunde* en in die jaarlikse tydskrif *Pomp 12*, waarna sy debuteer met die kortverhaalbundel “*Bloedfamilie*”. Die bundel word hoofsaaklik uit ’n ek-verteller perspektief geskryf, wat ’n outobiografiese illusie by die leser skep. In die eerste deel van die bundel word die familiegeskiedenis verhaal, waaruit dit blyk dat die familie ’n dig bewaarde geheim het. Die tweede deel behandel seks, geweld en waansin, terwyl die derde deel terugkeer na die familieproblematiek en seksualiteit van die eerste afdelings. Dit is eers met die laaste verhaal en op die laaste bladsy wat die familiegeheim openbaar word. Die skrywer maak gebruik van postmoderne tegnieke, soos om besonderhede te verander aan vorige verhale wat sy geskryf het en sodoende die skryfproses te gebruik as verdediging teen angs en om die verlede te verbeel en kommentaar daarop te lewer. “*Woestynwerk*” is een van die sterkste verhale in die bundel. Die verteller se vriendin pleeg selfmoord en om hierdie tragiese dood te verwerk, vertrek sy na Namibië en om ’n studie te maak van ekosisteme in die Namib-woestyn. Sy beskryf die natuurlewe op digterlike wyse en kombineer dit met terugflitse van die oorledene, om sodoende ’n liriese en diggeweefde teks te skep. In “*Wildekus*” en “*Bloedfamilie*” word die veertien verhale in die bundel tematies tot ’n eenheid gebind. Die verhale maak mildelik gebruik van kru taal en eksplisiete verwysings na gewelddadige seks wat die familiekonflik en sielkundige probleme ondersteun. Die skrywer sny met hierdie bundel deur die huigelary en emosionele bedrog van die samelewing en veral binne families. “*Bloedfamilie*” verower in 2013 die Jan Rabie Rapport-prys vir vernuwende werk en is in dieselfde jaar op die kortlys vir die toekenning van die Universiteit van Johannesburg-prys vir debuutwerk.

## Publikasies 
## Bronnelys 
### Tydskrifte en koerante 
* Anoniem “Wenboek verwikkeld, genuanseerd” “Rapport” 9 Junie 2013

### Resensies
Sophia Snyman

[duimnael|regs|320px|Sophia Snyman en haar gesin met haar skoonseun ds. [Willem Postma (links). Haar seun, dr. Flippie Snyman, staan tussen haar en haar man. Sy het haar man en enigste seun in onderskeidelik April en Mei 1915 verloor.]]

duimnael|links|200px|Sophia Snyman.

[duimnael|regs|320px|[Venterstad met die Gereformeerde kerk links voor, in die tyd toe Sophia Snyman se man hier predikant was.]]

**Sophia Aletta Susara Snyman** (1854–1930) was 37 jaar lank pastoriemoeder van die Gereformeerde kerk Venterstad.

Haar eggenoot, ds. Willem Jacobus Snyman sr. (gebore 28 Augustus 1852) is in 1877 in die gemeente bevestig, sy enigste, en het sy emeritaat in 1913 aldaar ontvang. Hy is op 2 April 1915 oorlede. Sophia Snyman het aktief in die sending wat destyds daar begin is, belanggestel. Afgesien van die stille krag wat van haar in die gemeente uitgegaan het, het sy 'n veelbewoë lewe gehad. Van die 11 kinders wat vir hulle gebore is, het net vier volwassenheid bereik. 

Kenmerkend van haar was haar kinderlike geloofsvertroue, onderworpenheid en haar blymoedige geloofsversekerdheid. Dit het weer duidelik geblyk toe sy in die tyd van ses weke haar man (op 2 April) sowel as haar enigste seun, dr. Flippie Snyman van Steynsburg (op 9 Mei) in 1915 aan die dood moes afstaan. Ná die dood van haar skoondogter, Truitjie (geb. Van Rooy, ’n dogter van die Van Rooy-stamvader, Johannes Cornelis van Rooy) in 1919 het sy die sorg van die wese wat toe op Potchefstroom woonagtig was, op haar geneem. Hiermee het die bejaarde ou moeder volgehou tot haar oudste kleinseun, die latere teologiese prof. W.J. Snyman, in 1924 klaar studeer het. 

## Bron 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
L.I. Coertze

**L.I. Coertze** (1905–1990) was 'n professor in die Regte aan die Universiteit van Pretoria, 'n sakeman en entrepreneur (wat onder andere die safaripak ontwerp het) en 'n vertaler van Shakespeare-dramas in Afrikaans.

## Lewe en werk 
Lucas Ignatius Coertze is op 8 Februarie 1905 gebore as een van nege seuns uit 'n Wes-Transvaalse familie. Hy word die jongste professor in regsgeleerdheid aan die Universiteit van Pretoria en lewer sy intreerede op 5 Maart 1935 onder die titel *Watter regsisteem beheers die verhouding tussen owerheid en onderdaan in die Unie: Romeins-Hollandse reg of Engelse reg?* Met die opening van die universiteit vir die 1939 akademiese jaar lewer hy die rede *’n Pleidooi vir die afskaffing van die appél na die Geheimeraad*. Hy word later aangestel as dekaan van die Regsfakulteit. Sy prominente posisie in die samelewing lei daartoe dat hy ook aangestel word as voorsitter van parlementêre kommissies van ondersoek om navorsing te doen en voorstelle te lewer oor wetsontwerpe. So lei hy die kommissie oor die wetgewende uitwerking van die Spoorwegraadwetsontwerp, wat in 1962 hulle taak voltooi; en oor die Wetsontwerp op Mediese Skemas, waaroor hy in 1965 verslag doen.

In sy veelbewoë loopbaan waag hy sy hand aan talle skemas. Hy is by tye 'n delwer en as invoerder probeer hy papawersaad uit Australië en heuningbye uit Angola invoer. Die groot rolprentmaatskappy Ster word deur hom gestig en in sy latere lewe is hy ook lid van die parlement. In die sestigerjare stry hy teen die sensuurbedeling wat die destydse Nasionale Party wou instel. Hy is ook die ontwerper en brein agter die safaripak met 'n langbroek, 'n poging om mans se somerwerksdrag meer prakties te maak. Modevervaardigers vervang later die langbroek met 'n kortbroek en die safaripak word vir 'n tyd baie gewild onder Suid-Afrikaanse mans. Hy was getroud met Barbara Christina de Milander Papenfus (1904–1978). Hy is op 13 November 1990 oorlede.

## Skryfwerk 
Hy vertaal William Shakespeare se dramas *Hamlet* en *Macbeth* in Afrikaans. Sy vertaling van Hamlet word in 1947 in Pretoria opgevoer. Sy ander publikasies is almal regstegnies van aard. Die handleiding oor *Die trust in die Romeins-Hollandse Reg* verskyn in 1948. Hy skryf ook verskeie regstegniese artikels wat in onder andere in *Tydskrif vir Hedendaagse Romeins-Hollandse Reg* gepubliseer word.

## Publikasies 
## Bronnelys 
### Boeke 
* Dekker, G. “Afrikaanse Literatuurgeskiedenis” Nasou Beperk. Kaapstad. Elfde druk, 1970
* Tydskrifte en koerante
* Anoniem “Die safaripak se gedoemde glorie”. Die Burger, 24 Mei 2010

### Internet 
* Die Burger: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2010/05/14/BJ/5/NewsBJ005-StoryA.html
* Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/L.I._Coertze
* Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-no2006123748/
Johanna Kruger

duimnael|regs|200px|Tant Hannie Kruger.

**Johanna Maria Kruger** (gebore Snyman, 1847–1903) was die moeder van twee predikante van die Gereformeerde Kerk.

Sy was 'n belese vrou wat met die werke van dr. Abraham Kuyper bekend was. Sy was ook 'n gereelde leser van “Die Heraut" en “Stemmen des Tijds". Van haar 15 kinders is agt klein oorlede. Haar predikant-seuns was: ds. G.H.J. Kruger (Lydenburg-kombinasie 1903–1905, Barkly-Oos) 1905–1926 en Parys 1926–1949. Hy is sewe jaar nadat hy sy emeritaat aanvaar het, oorlede en wel op 19 Februarie 1957. Hy was getroud met Christina Krüger en het ook 'n predikantseun gehad, ds. G.H.J. Kruger. En ds. J.H. Kruger, Molteno 1907–1911 en Postmasburg 1911–1952. Hy was getroud met Christina Bingle en is oorlede op 3 September 1963). Prof. J.C. Coetzee, rektor van die PU vir CHO, was 'n kleinseun wat tydens sy skooljare by haar op Venterstad loseer het. 

Tant Hannie, soos sy bekend was, was ’n baie godsdienstige vrou en het dikwels in die eensaamheid van die veld gaan bid. 

## Bron 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Jacoba Coetzee

duimnael|regs|200px|Tant Koba Coetzee.

**Jacoba Christoffelina Frederika Coetzee** (noemnaam **tant Koba**, 1847–1933) was in die Gereformeerde Kerk bekend as die “predikante-moeder”. 

'n Hele geslag teologiese studente en professore aan die Teologiese Skool het by haar op Burgersdorp loseer. Volgens oorlewing het sy “haar” studente goed geken en met ’n ysterhand regeer. Sy was van 'n haastige, vurige, selfs ontvlambare geaardheid, maar daarmee het sy 'n onblusbare blymoedigheid aan die dag gelê. Gedrenk in die Calvinistiese leer en lewe kon sy elke situasie, stroming en neiging takseer, beoordeel, en as dit moes, ook skerp veroordeel. Een van haar dogters, Bettie, was met getroud ds. P.W. Bingle, leraar van Colesberg van 1910–1921 en van Venterstad van 1921 tot sy dood op 8 Maart 1923.

## Bron 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Johann Buhr

**Johann Buhr** (1900–1940) was ’n Afrikaanse joernalis en skrywer.

## Lewe en werk 
Johann Jacob Buhr is op 26 September 1900 op die plaas Grasberg in die distrik Nieuwoudtville van Namakwaland gebore. Hy studeer vanaf 1918 vir ’n B.A.-graad aan die Universiteit van Stellenbosch, maar staak sy studies en word vir ’n paar jare joernalis by *Die Burger*. In 1923 hervat hy sy studies as ’n enigsins ryper student en hy word dan ook verkies as studenteraadsvoorsitter. In hierdie hoedanigheid verwelkom hy op 4 Mei 1925 die destydse prins van Wallis, die latere koning Edward VII, op Stellenbosch. Na verkryging van sy B.A.-graad aan die einde van 1925 sluit hy vir ’n jaar as joernalis aan by *The Times of Natal*. Dan keer hy terug na die Universiteit van Stellenbosch om in die regte te studeer. In hierdie tyd is hy die universiteit se korrespondent vir *Die Burger*. 

Tussen 8 Desember 1926 en 15 Januarie 1927 skryf hy ’n reeks artikels vir hierdie koerant onder die titel “*Agter die gordyne*”, waarin hy die nuwe professionele teater beskryf. Hierdie artikels is gebaseer op die reise wat hy in hierdie tyd saam met die Hanekom-toneelgeselskap onderneem. Hy behartig vir ’n ruk ook ’n tydskrifrubriek in *Die Huisgenoot*. Reeds op universiteit maak hy groot indruk as debatteerder en later trek hy saam met Hendrik Verwoerd, Van Zyl Steyn (op 26 die jongste professor in die regte tot nou toe) en L.C. Steyn (later hoofregter) vol sale regdeur die land met hulle openbare debatte. 

Weens swak gesondheid (hy het aan tuberkulose gely) tree hy in 1930 vroeg af, maar stuur tot met sy dood artikels en kortverhale vir *Die Burger* en *Die Huisgenoot* vanaf sy huis in Nieuwoudtville. Hierdie artikels sluit drie diepte-artikels vir *Die Huisgenoot* oor diamantsmokkelary in Namakwaland in. Hy is op 20 November 1940 oorlede.

## Skryfwerk 
Hy is deur Markus Viljoen, destydse redakteur van *Die Huisgenoot*, bestempel as een van die veelsydigste en begaafdste joernaliste wat hy ooit teëgekom het. Sy verhaal “*In Boesmanland*” verskyn in 1935 in sy rubriek in *Die Huisgenoot* en word deur Daniel Hugo in die versamelbundel “*Tydskrif 2*” opgeneem. ’n Bloemlesing uit sy werke word saamgestel deur Hermann Giliomee en in 2015 uitgegee as “***Buhr van die Bokveld: ’n Sprankelende intelligensie***”. Benewens koerant-artikels bevat die bundel ook etlike kortverhale.

## Publikasies 
## Bronnelys 
### Boeke 
* Du Plessis, I.D. “Aantekeninge uit Tuynstraat” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste druk 1975

### Tydskrifte en koerante 
* Anoniem “Baanbreker-joernalis se werk bewaar” “Beeld” 20 Augustus 2015

### Internet 
* Die Burger: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2015/08/06/OS/6/wdv_buhr_32_0_364556177.html
* Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/Johann_Buhr

### Resensies
Anne van Rooy

duimnael|regs|200px|Anne van Rooy.

**Anna Francina van Rooy** (ook genoem Anne Françoise, gebore Holsters, Brussel, België, 31 Desember 1834 – Steynsburg, Kaapkolonie, 28 Augustus 1904) was die stammoeder van die Van Rooy-familie in Suid-Afrika en ’n weldoener van die Gereformeerde Kerk. 

Anne Holsters se vader was Charles Holsters en haar moeder Petronella de Gieter. Ná haar huwelik met Johannes Cornelis van Rooy (ook Jean Corneille) van Rooy, van 's Hertogenbosch, Nederland, vertrek hulle op 24 Oktober 1857 in geselskap van (die latere ds.) Jan de Ridder en J.M. Maury met die seilboot Karel August na Suid-Afrika waar hulle op 26 Januarie 1858 by Port Elizabeth aan wal gestap het. Onderweg is die tweede seuntjie van die egpaar Van Rooy, Antoine Charles Auguste (Charles), gebore. Die gesin het hulle in die Noordoos-Kaap gaan vestig en die voorouers van talryke Van Rooys in Suid-Afrika geword. 

Ná sewentien jaar van plaasskoollewe in die distrikte Colesberg, Burgersdorp, Cradock en Middelburg, Kaap, het meester Van Rooy in die pas aangelegde dorpie Steynsburg in 'n CNO-skooltjie onderrig gegee. As gevolg van die seën wat op 'n sakeonderneming gerus het, kon die weduwee-moeder in 1915 £1000 aan die nuwe CNO-skool skenk. Ná die Anglo-Boereoorlog het sy meegehelp om arm gemeentes weer op die been te bring. 

Tant Anne was 'n eerwaardige dame wat haar woord oor enige onderwerp van betekenis kon doen. Die nakomelinge van haar 10 kinders was vurige voorstanders van die beginsel van Christelik-nasionale onderwys.
	
Haar kinders was:
# Henri Charles (gebore 22 Desember 1855)
# Antoine Charles Auguste (Charles) (gebore 24 November 1857)
# Sen. Johannes Cornelis (Jan) (gebore 23 Julie 1859)
# Clara Petronella (gebore 5 Februarie 1861)
# Anne Lucia (Annie) (gebore 11 Mei 1863)
# Willem Izaak (gebore 24 Oktober 1865) (oupa van die aktrise Marga van Rooy)
# Jacobus Alberts (Koos)  (gebore 9 Augustus 1868)
# Pauline Johanna (gebore 10 Oktober 1870)
# Frederica (gebore 4 Julie 1873)
# Gertruida Adriana (eggenote van dr. Flippie Snyman) (gebore 21 Mei 1876)

## Sien ook 
* Brechtje van Rooy (née Postma)

## Bronnelys 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
* Die familie van Rooy in Suid-Afrika
C. de Bruyn

duimnael|regs|200px|Engela Langenhoven, 1949.

**C. de Bruyn** is die skrywersnaam van die Afrikaanse skrywer Engela Catharina Langenhoven (née Kool). Sy het hoofsaaklik liefdesverhale geskryf.

## Lewe en werk 
Engela Catharina Kool is die eerste baba wat op die dorpie Morgenzon in die Oos-Transvaal (tans Mpumalanga) gebore is. Sy gaan vanaf haar twaalfde jaar na die Hoërskool Ermelo, waar sy matrikuleer. Daarna studeer sy verder aan die Universiteit van Pretoria en die Pretoriase Normaalkollege. Ná kwalifikasie as onderwyser gee sy onderwys aan die Hoërskool Hoogenhout op Bethal. Op 29 Junie 1940 trou sy op Ermelo met Johan Christiaan Boshoff Langenhoven, ’n broerskind van die skrywer C.J. Langenhoven. Hulle het ’n seun, Philip Hendrik Morkel Langenhoven. Die egpaar vestig hulle toe op Hartenbos, waar sy baie tyd in die plaaslike ATKV-museum deurbring. Later verhuis hulle na Kroonstad, waar haar man timmerman en boukontrakteur is en ook ondervoorsitter van die Nasionale Party-tak op die dorp. Hier gee Engela lank onderwys aan die Spoorwegskooltjie.

## Skryfwerk 
Hoewel die uitgewers munt wou slaan uit haar aangetroude van, besluit sy om eerder onder ’n skuilnaam te skryf omdat sy voel dat haar werk glad nie in dieselfde asem as dié van haar aangetroude oom genoem kan word nie en te pretensieus sou wees. Haar roman, *Doodgebore liefdesblomme*, is een van sestien romans wat eervol vermeld is in die Liefdesroman-wedstryd wat in 1944 deur Afrikaanse Pers-Boekhandel uitgeskryf is.

## Publikasies 
## Verwysings
Anna S. Albertyn

**Anna Salomina Gelderblom** (*29 Januarie 1913, Vanwyksdorp – 5 Februarie 2005, Stellenbosch) het meestal onder die naam **Anna S. du Raan** (haar eerste getroude naam) geskryf, maar sy is later weer getroud, met dr. C.F. Albertyn, waarna haar naam verander het na **Anna S. Albertyn**.

Anna het veral kinder- en jeugverhale geskryf.

## Publikasies 
### Samesteller en redakteur[wysig | wysig bron] 
## Sien ook 
Vir volle biografiese inligting verwys na:
* Anna S. du Raan

## Verwysings
Rya Avenant

**Rya Avenant** is ’n skuilnaam van die bekende avontuurverhaal-skrywer **Doc Immelman** (*23 April 1928-†  9 Maart 2013).

## Skryfwerk 
As Rya Avenant skryf Immelman *Seevaart van verraad* (1965) en *Onseker liefde* (1980).

In *Seevaart van verraad* is Alba Roodt lid van die Geheime Diens en vaar saam met die luukse plesierboot vanaf Kaapstad na Lourenço Marques sodat sy die geheime lys wat aan een van die passasiers oorhandig gaan word, kan onderskep.

*Onseker liefde* is ’n liefdesverhaal wat hy later onder sy eie naam herdruk.

## Publikasies 
* *Seevaart van verraad* (1965)
* *Onseker liefde* (1980) (Later herdruk onder Doc Immelman)

## Sien ook 
Vir volledige biografiese inligting verwys na:
* Doc Immelman

## Verwysings
Liezl de Kock

**Liezl de Kock** (gebore 27 December 1982) is ’n aktrise en skrywer van fisieke teaterstukke, waarvan “*Piet se optelgoed*” die bekendste is.

## Lewe en werk 
De Kock is gebore op 27 December 1982, en word groot in Lady Grey. 

Liezl de Kock studeer vanaf 2001 aan die Filmskool Afda, waar sy in 2005 ’n B.A.-graad in verhoog- en rolprentkuns en skryf ontvang.  Vanaf Mei 2006 tot Desember 2011 is sy verbonde aan die onafhanklike teatergroep FTH:K, wat spesialiseer in visuele en fisieke teater wat taalgrense oorskry en veral van mimiek, kostuums en teater-rekwisiete gebruik maak om die boodskap aan die gehoor te kommunikeer.  Vanaf Januarie 2012 tot Desember 2012 is sy verbonde aan die Oos-Kaapse teatergroep Ubom! Daarna deurloop sy vanaf Januarie 2013 ’n meestersgraadkursus in Drama aan Rhodes Universiteit in Grahamstad. Sy behaal in 2014 die M.A.-graad met lof met ’n prakties gedrewe navorsingsverslag onder die titel “*Piet se optelgoed*”.  As akteur tree sy in verskeie produksies op. In 2005 wen sy ’n beste aktrise-toekenning vir haar rol in die rolprent “*Hollywood in my huis*”, in 2008 kry sy ’n Arts and Culture-toekenning vir “*Gumbo 2008*”, terwyl haar spel in die fisieke teaterstuk “*Pictures of you*” aan haar ’n Ovation-toekenning en twee Fleur du Cap-toekennings besorg. Sy word ook genomineer vir beste aktrise vir haar rol in Rob Murray se “*Womb tide*”. In 2010 word sy in die *Sunday Times* vermeld as een van die beste aktrises in Suid-Afrika. Sy woon in Lady Grey in die Oos-Kaap.

## Skryfwerk 
“*Piet se optelgoed*” is ’n fisieke teaterstuk met ’n Afrikaanse titel, maar dit bevat nie gesproke taal nie. Piet woon aan die rand van die stad. Hy is ’n mite en ’n gruwelstorie wat aan ongehoorsame kinders vertel word. Die stuk verken die magteloosheid van vroue en is ’n donker nagmerrie met onverwagse humor, maar ook hartverskeurende kwesbaarheid en menslikheid. “*Piet se optelgoed*” word in 2014 by die Nasionale Kunstefees op Grahamstad opgevoer, waar dit ’n silwer-Standard Bank Ovation-prys in die kategorie vir fisieke teater ontvang het. Dit word ook gekies om in 2015 na die Amsterdam Randfees te gaan.

## Bronnelys 
### Tydskrifte en koerante 
* Anoniem “‘Nagmerrie’ sonder taal” “Beeld” 13 Augustus 2015

### Internet 
* Conspiracy of clowns: https://conspiracyofclowns.wordpress.com/category/piet-se-optelgoed/
* LinkedIn: https://za.linkedin.com/pub/liezl-de-kock/64/48a/55b

## Verwysings