Konversieterapie

[thumb|links|260px|[Garrard Conley (links), skrywer van *Boy Erased: A Memoir* oor konversieterapie waarvan die rolprent *Boy Erased* gemaak is, en Joel Edgerton, regisseur van die prent.]]
**Konversieterapie** is die skynwetenskaplike praktyk om iemand se seksuele oriëntasie, romantiese oriëntasie, genderidentiteit of genderuitdrukking te probeer verander om in te pas by heteroseksuele en cisgender norme. Metodes wat al gebruik is, sluit in breinchirurgie, chirurgiese of chemiese kastrasie, aversieterapie soos elektriese skokke, dwelmmiddels wat die mens naar maak, hipnose, berading, psigoanalise, spirituele ingrypings en prikkelingsrekondisionering. 

Die wetenskaplike konsensus is dat konversieterapie ondoeltreffend is om iemand se seksuele oriëntasie of genderidentiteit te verander en dat dit dikwels sielkundige skade op lang termyn aanrig. Die huidige geneeskundige en kliniese riglyne is dat homoseksualiteit, biseksualiteit en genderverskille natuurlike en gesonde variasies van menslike seksualiteit is.  

## Terminologie
Mediese beroepslui en aktiviste beskou "konversieterapie" as 'n verkeerde benaming, omdat dit nie 'n wettige vorm van terapie is nie. Alternatiewe terme sluit in veranderingspogings vir seksuele oriëntasie (Engelse afkorting: SOCE) of veranderingspogings vir genderidentiteit (GICE) – saam word dit veranderingspogings vir seksuele oriëntasie en genderidentiteit (SOGICE) genoem. Volgens die navorser Douglas C. Haldeman moet SOCE en GICE as een ding beskou te word, omdat albei berus op die aanname "dat genderverwante gedrag wat met die individu se geboortegeslag ooreenstem, normatief is en enigiets anders onaanvaarbaar is en verander moet word". "Reparatiewe terapie" kan na konversieterapie in die algemeen of na 'n ondergroep daarvan verwys. of 'n "stryd met aantrekking tot dieselfde geslag".

## Geskiedenis
### Veranderingspogings vir seksuele oriëntasie
Die term "homoseksueel" is deur die Duitssprekende Hongaarse skrywer Karl Maria Kertbeny bedink en was teen die 1880's in gebruik. Tot in die middel van die 20ste eeu is mededingende sienings van homoseksualiteit deur psigoanalise teenoor akademiese seksuologie voorgestaan. 

Sigmund Freud, die stigter van psigoanalise, het homoseksualiteit beskou as 'n vorm van vertraagde ontwikkeling. Latere psigoanaliste het Sandor Rado gevolg, wat gemeen het homoseksualiteit is 'n "fobiese vermyding van heteroseksualiteit wat deur ontoereikende vroeë ouerleiding veroorsaak word". Die behandeling van die "vroulikeseunprojek" het kondisionering gebruik om genderkonformerende gedrag te beloon en niekonformerende gedrag te straf.

## Motivering
'n Algemene motivering vir volwassenes wat by konversieterapie betrokke raak, is hulle godsdienstige oortuigings, veral in die evangelistiese Christendom en ortodokse Judaïsme, wat selfdegeslagverhoudings afkeur. Dit is vir dié volwassenes belangrik om 'n goeie verhouding met hulle familie en godsdiensgemeenskap te hê. Adolessente wat druk van hulle familie ondervind om konversieterapie te ondergaan, kom ook gewoonlik van 'n konserwatiewe godsdiensagtergrond. Jeugdiges van families met 'n lae sosiaalekonomiese status is ook meer geneig om sodanige terapie te ondergaan.

## Teorieë en tegnieke
Omdat die gemeenskap se houding teenoor homoseksualiteit mettertyd verdraagsamer geword het, het die strawwe konversieterapeutiese metodes ook afgeneem. Sekulêre konversieterapie kom minder voor vanweë die verminderde mediese patologisering van homoseksualiteit, en godsdienstige beoefenaars het oorheersender geword.

### Aversieterapie
Aversieterapie wat vir homoseksuele gebruik is, het ingesluit elektriese skokke en die gee van dwelms wat die pasiënt naar maak wanneer selfdegeslag- erotiese beelde gewys word. Die beëindiging van die aversiestumilusse het gewoonlik gepaardgegaan met die wys van erotiese beelde van mense van die teenoorgestelde geslag. Die doel was om heteroseksuele gevoelens te versterk.

Ander metodes het behels ysbaddens, vriesing, brand met metaalspoele en dwangarbeid. Die doel was dat die pasiënt homoseksualiteit met pyn verbind. Dié metodes is as ondoeltreffend bewys.

Aversieterapie is tussen 1950 en 1962 in Tsjeggo-Slowakye en van 1962 tot die middel 1970's in die Britse Statebond toegepas. In die konteks van die Koue Oorlog het Westerse sielkundiges die swak resultate van hulle Tsjeggo-Slowaakse eweknieë geïgnoreer. Dié het teen 1961 tot die gevolgtrekking gekom dat aversieterapie ondoeltreffend was en het aanbeveel dat homoseksualiteit eerder gediskriminaliseer word. Sommige mans in die Verenigde Koninkryk is 'n keuse gebied tussen tronkstraf en aversieterapie. Dit is ook aan 'n paar Britse vroue gebied, maar dit was nooit die standaardbehandeling vir homoseksuele mans of vroue nie.

In die 1970's was die gedragskenner Hans Eysenck een van die hoofvoorstanders van kontrakondisionering met naarmakende dwelms en elektriese skokke vir homoseksuele. Hy het geskryf dié soort terapie is in amper 50% van gevalle suksesvol, maar sy studies word in twyfel getrek. Bedragsterapeute, insluitende Eysenck, het aversiemetodes gebruik. Dit het gelei tot 'n protes teen Eysenck deur die gay aktivis Peter Tatchell op 'n mediese simposium in 1972. Tatchell het gesê die terapie wat Eysenck voorstaan, is 'n vorm van marteling. Volgens Tatchell het Eysenck se vorm van gedragsterapie gelei tot depressie en selfmoord onder gay mans wat dit ondergaan het.

### Breinchirurgie
In die 1940's en 1950's het die Amerikaanse neoroloog Walter Freeman die yspiklobsnyding gewild gemaak as behandeling vir homoseksuele. Hy het persoonlik tot 3&nbsp;439 lobsnydings in 23 deelstate uitgevoer, waarvan sy yspikmetode in 2&nbsp;500 gevalle gebruik is, ondanks die feit dat hy geen formele chirurgiese opleiding gehad het nie.

In die 1960's en 1970's is in Wes-Duitsland 'n soort breinchirurgie op homoseksuele gedoen wat gewoonlik behels het dat 'n kern van die hipotalamus, die ventromediale kern, vernietig word. Die praktyk is deur die seksuoloog Volkmar Sigusch gekritiseer.

### Kastrasie en oorplantings
In die vroeë 20ste eeu is eksperimente in Duitsland gedoen waarin die testikels van heteroseksuele mans op homoseksuele mans oorgeplant is. Dié operasies was 'n algehele mislukking.

[thumb|links|Friedrich-Paul von Groszheim (1908-2006) het 'n [konsentrasiekamp vrygespring nadat hy ingestem het om in 1938 kastrasie onder druk te ondergaan.]]
Die chirurgiese kastrasie van homoseksuele mans was in die eerste helfte van die 20ste eeu algemeen in Europa. Die SS-leier Heinrich Himmler het gelas dat homoseksuele mans na konsentrasiekampe gestuur word omdat hy nie geglo het 'n tronkvonnis vir 'n beperkte tyd is genoeg om homoseksualiteit uit te wis nie. Hoewel dit teoreties vrywillig was, is geweldige druk op homoseksuele uitgeoefen om tot kastrasie in te stem. Daar was geen ouderdomsbeperking nie; sommige seuns was net 16 jaar oud toe hulle gekastreer is. Dié wat tot kastrasie ingestem het ná skuldigbevinding aan seksdade tussen mans is nie na 'n konsentrasiekamp gestuur nadat hulle hulle regsvonnis uitgedien het nie. Sommige gevangenes in konsentrasiekampe is ook gekastreer. Na raming is 400 tot 800 mans gekastreer.

Die endokrinoloog Carl Vaernet het probeer om homoseksuele gevangenes in konsentrasiekampe se seksuele oriëntasie te verander deur die inplanting van 'n balletjie wat testosteroon vrystel. Die meeste van die slagoffers, gevangenes in Buchenwald wat nie hulle toestemming gegee het nie, is kort daarna dood.

'n Onbekende getal mans is in Wes-Duitsland gekastreer en chemiese kastrasie is in ander Westerse land gebruik: 'n Bekende voorbeeld is Alan Turing in Brittanje.

### Hipnose
Hipnose is sedert die 19de eeu in konversieterapie gebruik deur Richard von Krafft-Ebing en Albert von Schrenck-Notzing. In 1967 het die Kanadese psigiater Peter Roper 'n gevallestudie gepubliseer van die behandeling met hipnose van 15 homoseksuele (wat waarskynlik volgens moderne standaarde as biseksueel beskou sou gewees het). 

Agt het na bewering 'n "merkbare verbetering" getoon ná hipnotiese behandeling (hulle het na berig word 'n seksuele aantrekking tot dieselfde geslag heeltemal verloor), vier effense verbeterings ('n afname in "homoseksuele neigings") en drie geen verbetering nie. Hy het tot die gevolgtrekking gekom dat "hipnose meer bevredigende resultate kan lewer as enige ander metode", na gelang van die pasiënte se vatbaarheid vir hipnose.

thumb|160px|'n Hokkie vir OneByOne, 'n eksgayorganisasie, op 'n Love Won Out-konferensie.
### Eksgay-/ekstransbedienings
Eksgaybedienings is godsdiensgroepe wat probeer om mense se seksuele oriëntasie met godsdiens uit te wis of te verander. Die eksgaysambreelorganisasie in Amerika, Exodus International, het sy bedrywighede in Junie 2013 gestaak en die raad van drie lede het 'n verklaring uitgereik wat sy doelwitte terugtrek en verskoning vra vir die skade wat hulle LGBT-mense aangerig het. 

Ekstrans organisasies oorvleuel dikwels en beeld transwees uit as inherent sondig of teen God se plan. Soms patologiseer hulle gendervariasie as die gevolg van trauma, sosiale besmetting of "genderideologie".

### Psigoanalise
Haldeman skryf die werk van Irving Bieber et al. in *Homosexuality: A Psychoanalytic Study of Male Homosexuals* dien as voorbeeld vir die psigoanalitiese behandeling van homoseksualiteit. Hulle het langtermynterapie verkondig wat daarop gemik was om onbewuste kindertydkonflikte op te los wat hulle geglo het verantwoordelik is vir homoseksualiteit. Haldeman sê Bieber se metodologie is gekritiseer omdat dit op 'n kliniese monster staatgemaak het, die beskrywing van die resultate op subjektiewe terapeutindrukke geskoei was en opvolgdata swak aangebied is. Bieber het berig die suksessyfer van langtermynterapie was 27%, maar net 18% van die pasiënte waarin die behandeling volgens Bieber geslaag het, was eksklusief homoseksueel, terwyl 50% biseksueel was. Volgens Haldeman maak dit selfs Bieber se onindrukwekkende bewerings van sukses misleidend.

Haldeman bespreek ander psigoanalitiese studies om homoseksualiteit te verander. Curran en Parr se "Homosexuality: An analysis of 100 male cases", wat in 1957 gepubliseer is, het geen aansienlike toename in heteroseksuele gedrag berig nie. Mayerson en Lief se "Psychotherapy of homosexuals: A follow-up study of nineteen cases", wat in 1965 gepubliseer is, berig die helfte van sy 19 pasiënte was vier en 'n half jaar ná behandeling eksklusief heteroseksueel wat gedrag betref, maar die resultate was geskoei op rapportering deur die pasiënte en daar was geen verifiëring van buite nie. Volgens Haldeman se mening was die deelnemers wat verandering gerapporteer het aanvanklik biseksueel, en die studieleiers het die kapasiteit vir heteroseksuele seks vertolk as 'n verandering in seksuele oriëntasie.

thumb|260px|'n Man betoog teen reparatiewe terapie.
### Reparatiewe terapie
Die term "reparatiewe terapie" is gebruik as sinoniem vir konversieterapie in die algemeen, maar volgens Jack Drescher verwys dit eintlik na 'n spesifieke soort terapie wat met die sielkundiges Elizabeth Moberly en Joseph Nicolosi verbind word.  

Die term "reparatiewe" verwys na Nicolosi se veronderstelling dat selfdegeslagaantrekking 'n onbewustelike poging is van 'n persoon om gevoelens van minderwaardigheid te "selfherstel".

Nadat Kalifornië konversiepraktyke verbied het, het Nicolosi gesê "reparatiewe terapie" probeer nie seksuele oriëntasie regstreeks verander nie, maar spoor verkenning na die onderliggende oorsake daarvan aan, wat hy geglo het dikwels trauma as kind is.

### Huweliksberading
Vorige uitgawes van die Wêreldgesondheidsorganisasie se ICD het "seksueleverhoudingsteuring" ingesluit, waarin iemand se seksuele oriëntasie of genderidentiteit dit moeilik maak om 'n verhouding met 'n seksmaat te handhaaf. Die geloof dat hulle seksuele oriëntasie probleme in hulle verhouding veroorsaak, het daartoe gelei dat sommige mense die hulp van 'n huweliksberader ingeroep het om hulle seksuele oriëntaie te help verander. Seksueleverhoudingsteuring is uit die onlangse ICD, ICD-11, verwyder.

### Genderverkenningsterapie
Genderverkenningsterapie (GVT) is 'n vorm van konversieterapie waarin verpligtende geselsterapie gebruik word om patologiese wortels te vind vir genderdisforie, terwyl sosiale en mediese transisie terselfdertyd vertraag word omdat dit as 'n laaste toevlug beskou word. Praktisyns van GVT beskou mediese transisie dikwels as 'n laaste toevlug en stel voor hulle pasiënte se disforie word veroorssak deur faktore soos homofobie, seksuele trauma en outisme. Sommige praktisyns vermy die gebruik van hulle pasiënte se verkose naam en voornaamwoord terwyl hulle hulle identifikasie bevraagteken.

Daar is geen bekende proefondervindelike studies wat die psigososiale of mediese gevolge van GVT ondersoek het nie. Kommer is geopper dat 'n geraamde tydsduur van die terapie nie verskaf word nie en dat die vertraging van mediese ingrypings groot geestelike lyding in trans jeugdiges kan veroorsaak, 

Verskeie groepe bestaan wêreldwyd om GVT te bevorder en hulle was in sekere gebiede suksesvol in die beïnvloeding van regsbesprekings en kliniese leiding. Die Gender Exploratory Therapy Association (GETA) se mening is dat "sielkundige benaderings die eerste keuse van behandeling vir alle gevalle van genderdisforie behoort te wees", dat mediese ingrypings vir transgender jeugdiges "eksperimenteel is en indien moontlik vermy behoort te word" en dat sosiale transisie "riskant" is.

GETA oorvleuel grootliks met die Society for Evidence-Based Gender Medicine (SEGM), wat GVT ondersteun as eerste keuse van behandeling vir mense onder 25. 

## Uitwerking
[thumb|links|200px|Reoriënteringsterapie in [Kuba, 1967.]]

Daar is wetenskaplike konsensus dat konversieterapie ondoeltreffend is in die verandering van mense se seksuele oriëntasie. Hedendaagse prakisyns van konversieterapie – hoofsaaklik uit 'n godsdiensoogpunt –  stem nie met huidige medsyne en kliniese riglyne saam wat homoseksualiteit en gendervariasie nie as onnatuurlik en ongesond beskou nie. 

Jeugdiges wat konversieterapie deur 'n godsdienstige verskaffer ondergaan, ervaar meer negatiewe geestesgesondheidskwessies as dié wat by 'n gelisensieerde gesondheidsorgverskaffer aangeklop het.

## Openbare mening
'n Opname van 2020 wat in die VSA uitgevoer is, toon die meeste volwassenes steun 'n verbod op konversieterapie vir minderjariges.

In 'n meningspeiling van 2022 in Engeland, Skotland en Wallis het die meeste volwassenes 'n verbod gesteun op konversieterapie vir beide seksuele oriëntasie en genderidentiteit, terwyl tussen 13 en 15 persent daarteen was.

## Regstatus
thumb|upright=1.3|'n Kaart wat lande toon waar veranderingspogings vir seksuele oriëntasie en genderidentiteit vir minderjargies verbied is.

Sommige jurisdiksies het 'n kriminele verbod op konversieterapie, insluitende Kanada, Ecuador, Frankryk, Duitsland,Malta, Mexiko en Spanje. In ander lande soos Albanië, Brasilië, Chili, Viëtnam en Taiwan word mediese beroepslui verbied om konversieterapie toe te pas.

In sommige state het hofsake teen verskaffers van konversieterapie weens bedrog geslaag, maar in ander jurisdiksies moet mense wat bedrog beweer, bewys dat die verskaffer met opset oneerlik was. 'n Verskaffer wat werklik glo konversieterapie is doeltreffend, kan dus nie veroordeel word nie.

Konversieterapie vir minderjariges kan op kindermishandeling neerkom.

### Menseregte
In 2020 het die Internasionale Rehabilitasieraad vir Martelingslagoffers 'n amptelike verklaring uitgereik dat konversieterapie marteling is. 

In 2021 het Ilias Trispiotis en Craig Purshouse gesê konversieterapie oortree die verbod op degradererende behandeling volgens Artikel 3 van die Europese Konvensie oor Menseregte, en dat dit die staat se plig is om dit te verbied. In Februarie 2023 het die kommissaris vir menseregte, Dunja Mijatović, sulke praktyke geklassifiseer as “onversoenbaar met verskeie waarborge kragtens die Europese Konvensie oor Menseregte" en dat dit geen plek het in 'n menseregtegebaseerde gemeenskap nie. Sy het 'n beroep op die lidlande van die Raad van Europa gedoen om dit vir volwassenes en minderjariges te verbied. In September 2024 is berig die Europese Unie oorweeg dit om konversieterapie in al sy lidlande te verbied. 

## In die media
Pogings om seksuele oriëntasie te verander is al in die gewilde kultuur en verskeie media uitgebeeld en bespreek. Onlangse voorbeeld sluit in *Boy Erased*, *The Miseducation of Cameron Post*, *Book of Mormon*-musiekspel *Ratched* en die dokumentêr *Pray Away, Homotherapy: A Religious Sickness.*

## Mediese sienings
Nasionale gesondheidsorganisasies oor die hele wêreld het veranderingspogings vir seksuele oriëntasie en genderidentiteit eenvormig veroordeel. Volgens hulle is daar geen wetenskaplike bewys vir konversieterapie se doeltreffendheid nie. 

Hulle het bevind konversieterapie is ondoeltreffend, riskant en moontlik skadelik. Bewerings van genesing word gebalanseer deur stellings van skade, en die Amerikaanse Sielkundige Vereniging maan byvoorbeeld praktisyns kragtens die Hippokratiese eed om geen skade aan te rig nie en om hulle te weerhou van pogings tot konversieterapie. Hulle sê verder dat konversieterapie nadelig is en dat dit dikwels iemand se skuldgevoelens en angs uitbuit. So word selfagting geskaad en dit lei tot depressie en selfs selfmoord. 

Daar is ook kommer in die mediesegesondheidsgemeenskap dat die bevordering van konversieterapie sosiale skade kan veroorsaak deur onakkurate menings te versprei oor genderidentiteit, seksuele oriëntasie en die vermoë van LGBT-mense om gelukkige, gesonde lewens te lei.

## Verwysings
### Bronne
*
* 
* 
*
*
*
* 
* 
* 
* 
*
* 
*
* 
*
* 
*
*
*
* 

## Nog leesstof
*

## Skakels