Selfbesering

**Selfbesering **is die opsetlike, direkte besering van 'n persoon se eie liggaamsweefsel wat sonder selfmoordbedoelings gedoen word. Die term selfbesering word in die meer onlangse literatuur gebruik in 'n poging om 'n meer neutrale terminologie daar te stel. Die ouer literatuur verwys amper uitsluitlik na **selfmutilasie**.

## Klassifikasie 
duimnael|Opsetlike dwelmmisbruik of middeloordosering is 'n vorm van selfbesering met 'n ondertoon van selfmoord.
Selfbesering, ook bekend as *selfleed*, *selftoegediende geweld* of *selfbeserende gedrag*, verwys na 'n spektrum van gedrag waar aantoonbare leed deur 'n persoon self toegedien word. Die gedrag behels doelbewuste weefselskade wat gewoonlik sonder selfmoordbedoelings aangerig word. Die mees algemene vorm van selfbesering is selfsny waar die vel met 'n skerp voorwerp, soos 'n mes of lemmetjie, gesny word. Die term *selfmutilasie* word ook gebruik, maar sommige mense vind dit kommerwekkend, onakkuraat of beledigend. Dit verskil van die algemene definisie van selfbesering, aangesien beserings vir 'n spesifieke sekondêre doel aangebring word. 'n Breër definisie van selfbesering kan persone insluit wat hulle liggame deur middel van eetsteurings beskadig.

Net soos baie ander steurings (bv. middelmisbruik, dobbelverslawing) lê selfbesering sonder selfmoordbedoeling op 'n spektrum, en net soos hierdie ander steurings word selfbeserende gedrag as 'n geestesversteuring geklassifiseer sodra dit 'n sekere drumpel bereik.

'n Algemene beskouing van selfbesering is dat dit aandagsoekende gedrag is. In die meeste gevalle is dit egter onakkuraat. Baie selfbeseerders is baie selfbewus oor hulle wonde en letsels en voel skuldig oor hulle gedrag; hulle sal baie moeite doen om dit te verberg. Selfbesering word as 'n hanteringsmeganisme gebruik om emosionele pyn of ongemak te verlig of as 'n poging om hulle pyn te kommunikeer.

## Tekens en simptome 
Tagtig persent van selfbesering behels dat die vel met 'n skerp voorwerp gesteek of gesny word. Die aantal selfbeseringsmetodes word egter slegs beperk deur 'n individu se vindingrykheid en vasberadenheid om homself te beseer; dit sluit in brand, selfvergiftiging, alkoholmisbruik, self-inbedding ("self-embedding"), hare-trek, selfkneusing/-slaan, krap om te beseer, die opsetlike misbruik van toonbank- of voorskrifmedisyne, en vorms van selfbesering verwant aan anoreksie of bulimie. Alhoewel selfbesering in terme van liggaamlike leed gedefinieer word, is dit dalk meer akkuraat om dit in terme van die intensie te definieer, sowel as die emosionele pyn wat die persoon probeer hanteer.

## Oorsaak 
### Geestesversteuring 
Alhoewel sommige mense wat selfbeseer, nie aan enige erkende vorm van geestesversteuring ly nie, is daar by baie mense wat verskeie vorms van geestesongesteldheid ervaar, wel 'n hoër risiko vir selfbesering. Die vernaamste steurings wat 'n verhoogde risiko toon, is outismespektrumsteurings, grenslyn-persoonlikheidsversteurings, bipolêre gemoedsteurings, depressie, fobies, Skisofrenie kan ook 'n bydraende faktor vir selfbesering wees. Sommige persoonlike eienskappe kan ook risikofaktore wees, soos swak probleemoplossingsvaardighede en impulsiwiteit. Die begeerte om mediese personeel te mislei ten einde behandeling en aandag te ontvang, is egter groter by die Münchausen-sindroom as by selfbesering. sowel as verlies en problematiese verhoudings met ouers of 'n wederhelf. Faktore soos oorlog, armoede en werkloosheid kan ook bydra. Selfbesering word dikwels as 'n gevoel van depersonalisasie of 'n dissosiatiewe toestand beskryf.

### Dwelms en alkohol 
Substansmisbruik, afhanklikheid en onttrekking word met selfbesering geassosieer. Bensodiasepien-afhanklikheid sowel as bensodiasepien-onttrekking word met selfbeserende gedrag by jongmense geassosieer. Alkohol is 'n een van die belangrikste risikofaktore vir selfbesering. Die diagnose en behandeling van die oorsake van selfbesering word deur baie as die beste benadering tot die behandeling van selfbesering beskou. Tegnieke wat daarop gemik is om besig te bly, kan die volgende insluit: dagboek hou, stap, deelname aan sport, oefening, of interaksie met vriende wanneer die persoon die drang het om hom-/haarself seer te maak. Die verwydering van voorwerpe wat vir selfbesering gebruik word, kan ook help om selfbeserende impulse te weerstaan. Alternatiewe en veiliger metodes van selfbesering wat nie tot permanente skade lei nie, soos om 'n rubberrekkie teen die gewrig te skiet, kan ook help om die drang na selfbesering te laat bedaar.

## Epidemiologie 
Dit is moeilik om 'n akkurate prentjie van die voorkomssyfer en -koers van selfbesering te vorm. Ondanks voldoende hulpbronne, is statistiese skattings vaag aangesien die meeste gevalle van selfbesering nie aan die mediese professie bekend is nie; selfbesering word dikwels in die geheim uitgevoer en wonde is dikwels oppervlakkig genoeg om maklik deur die individu self behandel te word.

Die Wêreldgesondheidsorganisasie beraam dat daar vanaf 2010 ongeveer 880 000 sterftes as gevolg van selfbesering voorgekom het.

### Geslagsverskille 
In die jongste navorsing is daar geen verskil in die voorkoms van selfbesering tussen mans en vroue bevind nie. Dit is in teenstelling met vorige navorsing wat aangedui het dat tot vier keer meer vroue as mans direkte ervarings van selfbesering het.

Daar blyk nie 'n verskil in die motivering vir selfbesering by adolessente mans en vroue te wees nie. By albei geslagte is daar byvoorbeeld 'n stygende toename in doelbewuste selfbesering wat met die verhoogde verbruik van sigarette, dwelms en alkohol geassosieer word. Snellerfaktore soos 'n lae selfbeeld en vriende en familielede wat hulleself beseer, kom ook algemeen onder mans sowel as vroue voor. Baie persone wat volgens 'n studie deur Eddleston *et al. *

## Samelewing en kultuur 
duimnael|162x162px|Die oranje strikkie van selfbeserings-bewustheid.

### Bewustheid 
Daar is baie bewegings onder die algemene selfbeseringsgemeenskap om selfbesering  en die behandeling daarvan onder geestesgesondheidspraktisyns sowel as die algemene publiek se aandag te bring. 1 Maart is byvoorbeeld regoor die wêreld as Selfbeseringsbewustheidsdag aangewys.

## Ander diere 
Selfbesering in niemenslike soogdiere is 'n goed gevestigde, maar 'n minder bekende verskynsel. Die studie daarvan onder dieretuin- of laboratoriumtoestande kan tot 'n beter begrip van selfbesering by menslike pasiënte lei.

Dieretuin- of laboratoriumteelt en isolasie is belangrike faktore wat tot verhoogde vatbaarheid vir selfbesering by hoër soogdiere, bv. makaak-ape, lei.

Telers van skoumuise het soortgelyke gedrag opgemerk. Een so 'n vorm wat as "barbering" bekend staan, behels dat muise hulle eie en mekaar se snorbaarde en gesigpels afvryf. Ander sal hulle oortjies so erg krap dat hulle groot gedeeltes daarvan verloor.

Lêer:Moluccan Cockatoo (Cacatua moluccensis) -feather plucking.jpg|Veerplukkery by 'n Moluccan-kaketoe
Lêer:Canine lick granuloma.jpg|Lekgranuloom van oormatige lek by 'n hond
Lêer:Animal Abuse Battery Cage 01.jpg|Lêhenne in 'n batteryhok pluk mekaar se vere

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Information about self-harm from the Royal College of Psychiatrists
* Youth & Self Injury  Information from the Canadian Mental Health Association