Vlag van Griekeland

Die **nasionale vlag van Griekeland**, waarna algemeen verwys word as die **Blou-en-wit** (Grieks: Γαλανόλευκη, *Galanólefki*) of die **Siaan-en-wit** (Grieks: Κυανόλευκη, *Kyanólefki*), is op 22 Desember 1978 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon nege horisontale bane  in wit en blou afgewissel met ’n wit Griekse kruis op ’n blou agtergrond in die skildhoek. Dit is een van die vyf amptelike simbole van dié land en die wit Griekse kruis op ’n blou agtergrond in die skildhoek verteenwoordig die Grieks-Ortodokse Kerk. Die blasoen (heraldiese beskrywing) van die vlag is asuur, vier bane in silwer; in die skildhoek ’n Griekse kruis. Die amptelike vlagverhouding is 2:3. Die vlag se blouskakering het in gebruik verander, insluitende helder- en donkerblou, laasgenoemde word sedert die laat 1960’s meer gebruik. Die vlag is op 13 Januarie 1822 vir die eerste keer deur die Eerste Nasionale Vergadering by Epidaurus in gebruik geneem.

Alhoewel die nege strepe geen amptelike betekenis het nie, verteenwoordig hulle volgens die gewildste interpretasie die lettergrepe van die frase Ελευθερία ή Θάνατος (“Vryheid of die Dood”): die vyf blou bane vir die lettergrepe in Ελευθερία en die vier wit bane vir dié in ή Θάνατος. Daar word ook gesê dat die totaal van nege bane die letters van die woord ελευθερία (“Vryheid”) verteenwoordig.

## Geskiedenis 
Daar is onenigheid oor die oorsprong van vandag se nasionale vlag met die wit-en-blou streeppatroon. Elke deel daarvan, insluitend die kleure, kruis en streeppatroon kan na baie ou historiese elemente teruggespoor word; dit is egter moeilik om kontinuïteit te bepaal, veral aangesien daar geen rekord van die presiese rede agter die aanvanklike aanvaarding vroeg in 1822 gevind kan word nie. Die blou kleur is waarskynlik afgelei van die burgerlike vaandel van die Romeine (Ortodoks-Christelik, Grieks) van 1453–1793 in die Ottomaanse Ryk.

Historici het voorgestel dat die huidige vlag afgelei is van ’n vroeëre ontwerp, die byna identiese vlag van die magtige Kretiese Kallergis-familie. Hierdie vlag is gebaseer op hul wapenskild waarvan die patroon na bewering afgelei is van die veldteken van hul voorouers Nikephoros II Phokas (963–969) van die Bisantynse Ryk. Hierdie patroon (volgens moeilik verifieerbare beskrywings) het nege bane in wit-en-blou en ook ’n kruis in die linker boonste hoek ingesluit. Hoewel die gebruik van die afwisselende blou en wit – of silwer – bane op (verskeie eeue-oue) wapenskilde van die Kallergis goed gedokumenteer is, het geen afbeelding van hierdie beskrywing behoue gebly nie.

### Die Oudheid en die Bisantynse Ryk 
Vlae soos in vandag se tyd het nie in die Oudheid bestaan nie. Daar is in plaas van vlae ’n verskeidenheid embleme en simbole gebruik om elke staat aan te dui en is geverf op die hoplietskilde. Die naaste parallel aan moderne vlae was die *vexillum*-agtige baniere wat Griekse leërs gevoer het, soos die sogenaamde *phoinikis*, ’n rieprooi doek wat bo-aan ’n staf of spies gemonteer is aan ’n horisontale stok. Dit blyk geen patroon of versiering te gehad het nie.

Die Bisantyne het, soos die Romeine voor hulle, ’n verskeidenheid vlae en baniere gebruik hoofsaaklik om verskillende militêre eenhede aan te dui. Dit was gewoonlik vierkantige of reghoekige baniere met ’n aantal banierkoppe aan. Die prominentste onder die vroeë Bisantynse vlae was die *labarum*. In die afbeeldings van die middel en latere Ryk wat behoue gebly het, hoofsaaklik die *Skylitzes*, is die oorheersende kleure rooi en blou in horisontale bane met ’n kruis wat gewoonlik in die middel van die vlag geplaas is. Ander algemene simbole wat prominent op seëls vertoon is, was afbeeldings van Christus, die Maagd Maria en heiliges, maar dit het eerder persoonlike as familie- of staatsimbole verteenwoordig. Heraldiek in die Wes-Europese styl was egter nog onbekend tot die laaste eeue van die Ryk.

Nêrens word gepraat van ’n staatsvlag nie, tot die Spaanse atlas *Conosçimiento de todos los reynos* in die middel 14de eeu die vlag van “die Ryk van Konstantinopel” afbeeld as ’n tetragram-Sint Joriskruis in rooi op wit, van die regerende Palailogos-familie. Daarop is vier betas of *pyrekvola* (“brandswaarde”) in elke kwart van die vlag aangebring wat die keiserlike leuse van Βασιλεύς Βασιλέων Βασιλεύων Βασιλευόντων (“Koning der Konings Regerend oor die Regeerders”) verteenwoordig. Die tetragramkruisvlag, soos dit in die tweede en derde kwarte van die ontwerp voorkom, is goed gedokumenteer. In dieselfde Spaanse atlas word hierdie “eenvoudige” tetragramvlag aangedui as die “vlag van Salonika en “die ware Griekeland en Ryk van die Grieke (‘la vera Grecia e el imperio de los griegos’)”. Die gevierendeelde rangskikking wat die Sint Joriskruis insluit is slegs in die Spaanse atlas gedokumenteer, en voeg waarskynlik die wapenskild van Genua (wat Galata beset het) en dié van die Bisantynse Ryk saam, en is waarskynlik slegs in Konstantinopel vertoon. Pseudo-Kodinos het die gebruik van die “tetragramkruis” op die banier (*phlamoulon*) wat deur die vlootvaartuie vertoon is, opgeteken, terwyl die *megas doux* ’n beeld van die keiser op ’n perd vertoon het.

### Ottomaanse tydperk 
duimnael|links|Die handelskip *Panagia tis Hydras*, gebou in 1793, wat die Grieks-Ottomaanse vlag vertoon
[duimnael|*Agios Nikolaos* (1797) en *Poseidon* (1815), onder eienaarskap van die gebrs. Anargyros van [Spetses, wat variante van die Russiese vlag vertoon]]
Gedurende die Ottomaanse heerskappy is verskeie nieamptelike vlae deur die Grieke gebruik, wat gewoonlik gebruik gemaak het van die Bisantynse dubbelkoppige adelaar, die kruis, uitbeeldings van heiliges en verskeie leuses.

Lêer:Flag of Greece (1828-1978).svg|  Griekse vlag op land, 1822 tot 1969 en 1975 tot 1978 soos goedgekeur deur die Eerste Nasionale Vergadering by Epidaurus
Lêer:Flag of Greece.svg|  Nasionale vlag vir oorsese gebruik en as burgerlike vaandel, sedert 1978 die enigste nasionale vlag van Griekeland
Lêer:Greek merchant navy flag.svg|  Burgerlike vaandel, 1822 tot 1828
Lêer:Flag of Greece (1970-1975, 3-2).svg| ’n Donker variant van die nasionale vlag, 1970 tot 1975

### Historiese ontwikkeling 
duimnael|links|upright|Die eerste amptelike bepalings vir die oorlogsvlag of vlootvaandel (gepubliseer op 3 Junie 1833)
duimnael|upright|Administrative flags of Greece (1934)
Ná die stigting van die Koninkryk Griekeland in 1832 het die nuwe koning, Otto, die koninklike wapen (’n skild in sy voorvaderlike Beierse patroon met ’n kroon op) in die middel van die kruis vir militêre vlae gevoeg (vir beide op land en ter see).

In 1863 is die 17-jarige Deense prins Wilhelm tot Griekeland se nuwe koning verkies en hy het die naam George I aangeneem. Volgens ’n koninklike dekreet van 28 Desember 1863 is krone ingevoer op die verskeie vale pleks van die wapen. Soortgelyke reëlings is getref vir die koninklike vlae wat die wapen van die Huis van Sleeswyk-Holstein-Sonderburg-Glücksburg op ’n vierkantige weergawe van die nasionale vlag getoon het. ’n Vierkantige weergawe van die landsvlag met Sint Joris in die middel is op 9 April 1864 goedgekeur as die weermag se kleure. Die presiese vorm en gebruik van die vlae is bepaal deur ’n koninklike dekreet op 26 September 1867. Deur ’n nuwe koninklike dekreet op 31 Mei 1914 is die verskeie vlae van Griekeland en sy weermag verder gereguleer. Met hierdie dekreet is die vlag met die kroon goedgekeur as staatsvlag vir gebruik deur departemente, ambassades en staatsdienste, terwyl die seevlag (sonder die kroon) toegelaat is vir gebruik deur privaat persone.

### Militêre diktatuur 
Die wetlike bepalings het vir ’n betreklik lang tydperk onveranderd gebly. In 1967 het ’n nuwe verpligte wet (198) die verklaring van streeksvlagdae bepaal, maar nie die vlag gewysig nie. Op 18 Augustus 1969 is die seevlag egter tot die enigste nasionale vlag verklaar en op 18 Augustus 1970 is die vlagverhouding verander van 2:3 tot 7:12.

Ná die herinstelling van demokrasie het die wet 48/1975 en die presidensiële dekreet 515/1975, wat albei op 7 Junie 1975 in werking getree het, die situasie hersien en die voormalige “landsvlag” as die enigste vlag van Griekeland aangewys en dat dit ook op see gebruik moes word. In 1978 is die situasie weer verander, toe die seevlag weer die enigste vlag van Griekeland geword het en al die vorige bepalings geskrap is.

Aangehaalde gebruike sluit in die patroon van blou en wit op die skild van Achilles, Die vlag word as oorlogs- en burgerlike vaandel op see en op land gebruik en het alle ander ontwerpe wat nog tot daardie tyd oorgebly het, vervang. Geen ander ontwerpe en wapens mag op die vlag vertoon word nie. Tot op hede is nog geen presiese spesifikasie vir die blou kleur van die vlag uitgereik nie. Gevolglik kan vlae in die praktyk wissel van ligte tot donkerblou. Die Griekse vlagdag is op 27 Oktober jaarliks.

Die ou landsvlag word nog by die ou parlementsgebou in Athene vertoon, waar die Nasionale Historiese Museum ook gehuisves is, en kan nieamptelik deur landsburgers vertoon word.

350px|senter|Konstruksietekening

### Kleure 
Die Griekse regering het geen amptelike spesifikasie van die blou kleur van die vlag nie. Gevolglik kom vlae van Griekeland in verskeie skakerings van blou voor. In die onlangse wetgewing oor die nasionale vlag word soos volg na die kleure verwys:

As gevolg van die gebruik van die woord ‘siaan’ (κυανός, *Kyanos*), wat ook ‘blou’ in Grieks kan beteken, bly die presiese skakering van blou onseker. Hoewel dit die gebruik van ’n ligter skakering van blou veronderstel, soos op die vlag van die Verenigde Nasies, is die kleure van die Griekse vlag geneig om donkerder te wees, veral gedurende die kolonelsregime van 1967–1974, met die uitsondering van die regeringsjare van koning Otto toe ’n baie ligte skakering van blou gebruik is. Gevolglik lê die besluit van die skakering van blou by die vlagmaker soos gesien kan word in die onderstaande tabel.

## Vlagprotokol 
duimnael|Die Griekse paradevlag
Die gebruik van die Griekse vlag word gereguleer deur Wet 851. Die wet noem spesifiek die volgende:
* Die vlag moet, wanneer dit by die presidensiële paleis, die parlement, die departemente, ambassades en konsulate van Griekeland, skole, militêre kampe, en openbare en privaat skepe asook die vloot, vertoon word:
:# Van 8:00 tot sonsak vertoon word,
:# Aan ’n wit vlagpaal hang met ’n wit kruis op ’n wit sfeer aan die bopunt van die vlagpaal,
:# Geensins geskeur of beskadig wees nie. Indien die vlag beskadig is moet dit op eerbiedwaardige wyse verbrand word.
* Die vlag mag op sekere dae wat deur die departement van binnelandse sake gespesifiseer is, deur burgerlikes vertoon word, en ook tydens sport en ander soortgelyke gebeurtenisse.
* Wanneer die vlag vertikaal vertoon word, moet die skildhoek aan die linkerkant van die vlag wees van die aansig van die aanskouer af.
* Die vlag moet nooit:
:# Ontsier word deur daarop te skryf of deur beelde of simbole daarop aan te bring nie,
:# Gebruik word om ’n standbeeld te bedek nie. In daardie geval moet ’n kleed in die nasionale kleure gebruik word,
:# Uit vensters of balkonne vertoon word sonder die gebruik van ’n vlagpaal nie,
:# Vir kommersiële doelwitte gebruik word nie,
:# Gebruik word as logo vir enide maatskappy of organisasie, selfs nie by verskillende proporsies nie.
Die skildhoek moet altyd, in die geval dat die vlag oor ’n kis gedrapeer is, aan die regterkant van die oorledene se kop wees.

### Vlagdae 
duimnael|Versierings vir Ochi-dag in Poros
Wet 851/1978 stel die algemene uiteensetting vir die spesifieke dae waarop die vlag gehys moet word.

## Militêre vlae 
### Oorlogsvlae van die weer- en lugmag 
Die oorlogsvlag (soortgelyk aan regimentskleure) van die weer- en lugmag is vierkantig met ’n wit kruis op ’n blou agtergrond. Op die weermag se oorlogsvlag word in die middel van die kruis Sint Joris getoon en op die lugmag se oorlogsvlag die aartsengel Migael.

Lêer:Hellenic Army War Flag.svg|Oorlogsvlag (regimentskleur) van die Helleniese Weermag
Lêer:Flag of the Hellenic Air Force (1973-1978).svg|  Lugmag en burgerlike lugvaandel, 1973 tot 1978

### Vloot- en burgerlike vaandels 
Die huidige vloot- en burgerlike vaandels is identies aan die nasionale vlag.

Die eenvoudige *wit kruis op ’n blou veld*-patroon word ook as die vlootvaandel gebruik en dit vorm ook die grondslag vir vlootrangvlae. Hierdie vlae word beskryf in hoofstuk 21 (artikels 2101–30) van die vlootvoorskrifte. ’n Vaandel word ook deur groter skepe van die Helleniese Kuswag getoon.

Eenhede van vloot- of kuswagpersoneel in parade toon die oorlogsvaandel pleks van die oorlogsvlag.

Lêer:Naval Jack of Greece.svg| Vlootgeus van Griekeland
Lêer:Naval rank flag of the Prime Minister of Greece.svg| Vlootrangvlag van die Griekse eerste minister
Lêer:Greek Navy Admiral Flag.svg| Vlootrangvlag vir ’n volle admiraal
Lêer:Hellenic Coast Guard Flag (1973-1980).svg|  Kuswagvaandel, 1973 tot 1980

### Ander uniformdienste 
In die verlede is ’n oorlogsvlag toegeken aan die voormalige halfmilitêre Helleniese Gendarmerie, wat later saamgesmelt het met die stadspolisie om die Helleniese Polisie te vorm. Die vlag was soortgelyk aan die oorlogsvlag van die weermag, maar dit het Sint Irene in plaas van Sint Joris getoon. Identiese reëls is vir die voormalige stadspolisie toegepas. Daar is onlangs egter ’n oorlogsvlag aan die Polisieakademie toegeken en hulle het op Onafhanklikheidsdag, 25 Maart 2011, vir die eerste keer met hierdie vlag geparadeer. Die vlag is soortgelyk aan die weermag se oorlogsvlag, maar Sint Joris is vervang met Artemius van Antiogië.

## Vlag van die staatshoof 
Die presidentsvlag word tans deur die presidensiële besluit 274/1979 voorgeskryf.

Lêer:Greek flag with monogram of King Otto.svg|  Vlag met die monogram van koning Otto van Griekeland, 1833 tot 1862
Lêer:Naval Royal Standard of Greece (1833-1858).svg|  Koninklike standaard van Griekeland, 1833 tot 1858
Lêer:Naval Royal Standard of Greece (1858-1862).svg|  Koninklike standaard van Griekeland, 1858 tot 1862
Lêer:Greek Royal Flag 1863.svg|  Koninklike standaard van Griekeland, 1863 tot 1913
Lêer:Standard of King George I of Greece (1863-1913).svg|  Vlag van koning George I van Griekeland, 1863 tot 1913
Lêer:Royal Standard of the Kingdom of Greece (1914 pattern).svg|  Vlag van koning Konstantyn I van Griekeland in sy hoedanigheid as ’n veldmaarskalk, 1914 tot 1917 en 1920 tot 1922
Lêer:Flag of the President of Greece (1924–1935).svg|  Vlag van die president van Griekeland, 1924 tot 1935
Lêer:Royal Standard of the Kingdom of Greece (1936-1967).svg|  Koninklike standaard van Griekeland, 1936 tot 1973
Lêer:Presidential Standard of Greece (1973-1974).svg|  Vlag van die president van Griekeland, 1973 tot 1974
Lêer:Flag of the President of Greece.svg|  Vlag van die president van Griekeland, sedert 1979

## Gebruik van die dubbelkoppige adelaar 
[duimnael|Die dubbelkoppige adelaar was die simbool van die [Palaiologos-dinastie]]
Een van die mees herkenbare en geliefde Griekse simbole, die dubbelkoppige adelaar, is nóg deel van die moderne Griekse vlag nóg wapen (hoewel dit amptelik deur die Griekse weermag, die Kerk van Griekeland, die Sipriotiese Nasionale Garde en die Kerk van Siprus gebruik word en in 1926 in die Griekse wapen opgeneem is.)

Lêer:Flag of the Greek Orthodox Church.svg|  Vlag van die Grieks-Ortodokse Kerk
Lêer:Flag of the Autonomous Republic of Northern Epirus.svg|  Vlag van die Outonome Republiek Noord-Epirus
Lêer:Flag of the Greek Army.svg|Vlag van die Generale Staf van die Helleniese Weermag

## Sien ook 
## Verwysings 
## Bronnelys 
*  Mazarakis-Ainian, Ioannis. Η Ιστορία της Ελληνικής Σημαίας. Nikosia, Siprus: Kulturele Stigting van die Bank van Siprus. 1996.
*  I. Nouchakis, *Η Σημαία μας (Ons vlag)*, Athene 1908.

## Eksterne skakels 
*  Griekeland op *Flags of the World*.
*