open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wêreldatletiek

**Wêreldatletiek** (Engels: *World Athletics*), tot in Oktober 2019 die **Internasionale Vereniging van Atletiekfederasies** (*International Association of Athletics Federations*, afgekort *IAAF*), is die wêreldatletiekbond. Wêreldatletiek is oorspronklik op 17 Julie 1912 in Stockholm onder die naam *International Amateur Athletics Federation* gestig. Sedert 1982 word die reëls vir amateurstatus minder belangrik en in 2001 word die term 'Amateur' uit die naam verwyder. Wêreldatletiek se hoofkwartier is in Monaco.

## Toernooie en titels 
[duimnael|Die Ataköy-arena in [Istanboel tydens die Binnenshuise Wêreldkampioenskap van 2012]]
Wêreldatletiek organiseer die volgende toernooie:

Wêreldatletiek bekroon elke jaar die beste atleet en atlete met die titel "Wêreldatletiek atleet van die jaar".

## Presidente 
duimnael|upright|Sebastian Coe, die huidige president
Sedert sy stigting het Wêreldatletiek ses presidente gehad:

## Geaffilieerde bonde 
duimnael|400px|Kaart van die ses geaffilieerde bonde
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
*  Die Wêreldatletiek se amptelike webtuiste
*  Lys met wêreldrekords
30 St Mary Axe

duimnael|30 St Mary Axe

**30 St Mary Axe** (beter bekend as die **Gherkin**) is 'n wolkekrabber wat in 2004 in Londen voltooi is. Die gebou het 'n hoogte van 180&nbsp;meter en 41 verdiepings. Die gebou vervang die *Baltic Exchange*, 'n kantoorgebou uit 1903.

## Fotogalery 

Lêer:StMaryAxe-No.30-SwissReTower-'TheGerkin'-2001.jpg|Die gebou in 2001
Lêer:30 St Mary Axe - The Gherkin from Leadenhall St - Nov 2006.jpg|Die Gherkin in 2006
Gherkin, Londres, Inglaterra, 2014-08-07, DD 052.JPG|In 2014
Lêer:30 St Mary Axe.jpg

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
BCVO

Die **Beweging vir Christelik-Volkseie Onderwys** (BCVO) is ’n onderwysinstelling in Suid-Afrika wat primêre en sekondêre onderwys (graad 1 tot 12) in Afrikaans en die Calvinistiese tradisie bied.  Daar is tans 40 geaffilieerde skole in Suid-Afrika — hoofsaaklik in die Vrystaat en voormalige Transvaal — met ongeveer 2100 kinders wat by die verskeie skole hul opvoeding ontvang.  

Die aanbieding voldoen aan die staatskurrikulumvereistes, maar gebruik tot 'n groot mate eie leermateriaal wat poog om christelike en volkseie (Afrikanergerigte) uitgangspunte te handhaaf. Anders as by openbare skole in Suid-Afrika, volg die BCVO skole nie 'n behaviouristiese benadering tot opvoedkunde waar leerlinge as *tabula rasa* beskou word wat deur die leerproses betekenis aan die werklikheid gee nie, maar is die uitgangspunt eerder dat sowel die identiteit en karakter van die leerlinge asook die werklikhede wat in elke vakgebied bestudeer word, beide Godgegewe is. Die kurrikulum fokus vervolgens daarop om kinders op te voed om die verband van elke Godgegewe werklikheid in elke vakgebied tot Christus as Oorsprong en Doel van alles in die heelal te sien, aangesien feite alleenlik betekenis het in die konteks van hul verband tot Christus as *Logos*. Waar publieke skole dus die herskepping van die samelewing volgens humanistiese grondbeginsels beoog, beoog die BCVO om leerlinge toe te rus om die heerskappy van Christus op elke terrein van die lewe te laat geld. 

Die Independent Examination Board (IEB) se Afrikaanstalige matriekeksamen (die hoogste skooleksamen in Suid-Afrika staan as "matriek" bekend) word gebruik sodat CVO-leerlinge dieselfde Umalusi-sertifikaat as staatskoolleerlinge ontvang, maar met 'n bykomende sertifisering dat dit op die IEB-standaard afgelê is. Die BCVO dien as skakelliggaam waardeur CVO-skole saam sport- en kulturele geleenthede aanbied om die akademiese aanbieding aan te vul. Van die CVO-skole is al meer as twee dekades in bedryf, en 'n tweede geslag kinders van oud-CVO-skoolleerlinge begin in CVO-skole inkom.

CVO-skole is ouerskole wat in nie-winsgedrewe verenigings of maatskappystrukture bedryf word. Die skole word gekenmerk deur 'n  noodsaak vir entoesiastiese ouers wat besture vorm en dikwels hard werk om skole op te bou en 'n bereidheid om kinders te laat skoolgaan met minder fasiliteite as staatskole, maar meer beheer en inspraak van ouers in leermateriaal en die ingesteldheid van die skool. Die skole het meestal kleiner klasse as staatskole en beter gekapitaliseerde privaatskole wat die voordelige geleentheid gee vir meer individueel-gerigte onderwys.

## Skole onder die BCVO 
## Eksterne skakels 
* Tuisblad

## Verwysings
Oond (sterrebeeld)

Die **Oond** (Latyn: *Fornax*) is ’n sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Dit is in 1756 deur die sterrekundige Nicolas-Louis de Lacaille voorgestel. Hy het dit oorspronklik **Fornax Chemica** ("chemiese oond") genoem, maar dit is later verkort.

## Ruimtevoorwerpe 
Die Oond bevat die verste deel van die heelal wat nog gefotografeer is, die Hubble- Ultradiep Veld, en die Fornax-swerm, ’n klein swerm sterrestelsels, asook tientalle ultra-kompakte dwergsterrestelsels (van sowat 120 ligjare breed.)

Die sterrestelsel UDFj-39546284 is die verste bekende ruimtevoorwerp van die Aarde af (in Januarie 2011). Dit is met behulp van die Hubble-UDV-foto opgespoor.

## Verwysings 
* Ian Ridpath en Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, Londen. . Princeton University Press, Princeton. .
* Hilker M. *et al.**Weighing Ultracompact Dwarf Galaxies in the Fornax Cluster*, Astronomical Science, The Messenger 129 – September 2007

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Fornax
* Starry Night Photography – Fornax Constellation
* The clickable Fornax
* Star Tales – Fornax

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kwar

Die **Kwar** (*Psydrax obovata*) - voorheen *Canthium obovatum* - is 'n middelgroot tot groot boom in woude wat aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom vanaf Tsitsikamma tot in Mosambiek asook Zimbabwe. Dit kom ook voor in Gauteng en Limpopo. Die boom se FSA-nommer is 711.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Valsassegaai

Die **valsassegaai** (*Maesa lanceolata*) is 'n boom wat deel van die Primulaceae familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Djiboeti, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Gaboen, Guinee, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Jemen, Kameroen, Kenia, Liberië, Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Nigerië, Republiek die Kongo, Rwanda, Saoedi-Arabië, Soedan,Sentraal-Afrikaanse Republiek, Somalië, Suid-Afrika, Suid-Soedan, Tanzanië, Togo, Uganda, Zambië en Zimbabwe. 

Die spesie kom grotendeels in woude of langs riviere en strome  voor.

## Galery 

Lêer:Maesa lanceolata, volgroeid, Louwsburg.jpg|Volgroeide eksemplaar
Lêer:Maesa lanceolata, sytwyg, Louwsburg.jpg|Spiraalgeplaasde blare
Lêer:Maesa lanceolata, bloeiwyse, Louwsburg.jpg|Bloeiwyse
Lêer:Maesa lanceolata, vrugte, Louwsburg.jpg|Vrugte
Maesa lanceolata, saailing, Krantzkloof NR.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Sekstant (sterrebeeld)

Die **Sekstant** (Latyn: *Sextans*) is ’n klein sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Dit is in 1687 deur die sterrekundige Johannes Hevelius voorgestel en is genoem na die meetinstrument sekstant, wat hy dikwels in sy waarnemings gebruik het.

## Ruimtevoorwerpe 
Die Sekstant dek ’n taamlik yl, dowwe deel van die hemelruim. Dit het net een ster met ’n helderheid van groter as 5&nbsp;mag, Alpha Sextantis (4,49&nbsp;mag). Daar is ’n paar dubbelsterre soos Gamma, 35 en 40&nbsp;Sextantis, asook ’n paar veranderlike sterre soos Beta, 25 en 23&nbsp;Sextantis.

Die Sekstant bevat net een noemenswaardige sterrestelsel, NGC&nbsp;3115. Die maan en van die planete beweeg soms vir kort ’n ruk daardeur.

## Verwysings 
: *15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia*

* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, London. . Princeton University Press, Princeton. .

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Sextans
* Clickable Sextans
* Star Tales – Sextans
Kent Hovind

**Kent Hovind** (gebore 15 Januarie 1953) is 'n Jong Aarde Christen/kreasionis (Engels: Young Earth Creationist) wat van die VSA afkomstig is.

Hy is die pa van drie kinders, twee seuns en een dogter, en die grondlegger van *Creation Science Evangelism*. Hy het talle debatte gehad met ateïste en Ou Aarde-kreasioniste. Hy word dikwels gekriminaliseer deur sommige wetenskaplikes en ateïste wat byhou tot die evolusieteorie. 

Hy is vanaf Januarie 2007 besig om 'n tienjaar-tronsktraf te dien vir twaalf belastingoortredings en 45 aanklagte van die strukturering van kontanttransaksies. Mense het hom al gevra waarom hy nie belasting betaal het nie as die Bybel sê hy moet in Markus 12:17:

*Toe antwoord Jesus en sê vir hulle: Betaal aan die keiser wat die keiser toekom, en aan God wat God toekom. En hulle was verwonderd oor Hom.*

Hy het gesê op sy College Class (CSE 103 nr. 6) dat daardie deel sê om aan die keiser te gee wat aan hom toekom. Hy sê dat sy ministrie behoort aan God en dus kom dit aan die Here toe. Nie die "keiser" (regering) nie.

Sy seun, Eric Hovind, is tans besig met sy eie Jong Aarde Kreasioniste-ministerie.
Oktant (sterrebeeld)

Die **Oktant** (Latyn: *Octans *) is ’n dowwe sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Dit is in 1732 deur die sterrekundige Nicolas-Louis de Lacaille voorgestel en is genoem na die navigasie-instrument met dieselfde naam. Die Latynse naam was aanvanklik **Octans Hadleianus** ter ere van John Hadley, wat die instrument in 1730 uitgevind het, maar is later verkort.

Die Oktant bevat die suidelike hemelpool. Anders as die noordpool, het dit geen helder poolster nie. Sigma Octantis (σ&nbsp;Oct) is baie na aan die pool en kan met die blote oog gesien word, maar is te dof (5,6&nbsp; mag) om bruikbaar te wees vir navigasie. Daarvoor word eerder die sterrebeeld Suiderkruis gebruik wat na die pool wys.

Die sterrebeeld is in die Suidelike Halfrond dwarsdeur die jaar sigbaar. Die drie helderste sterre kan in November die duidelikste gesien word omdat hulle dan op hul hoogste is. Die helderste ster is Nu Octantis (ν&nbsp;Oct), met ’n helderheid van 3,8&nbsp;mag.

## Verwysings 
* 
* 

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Octans
* The clickable Octans
* Starry Night Photography : Octans

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
One Canada Square

duimnael|One Canada Square (in die voorgrond) is bekend vir sy piramidale dak

**One Canada Square** is die hoogste wolkekrabber in Canary Wharf, 'n beduidende sakedistrik in oostelike Londen. Die gebou is in 1991 voltooi en het 'n hoogte van 235&nbsp;meter en 50 verdiepings. Die toring is ook die tweede hoogste wolkekrabber in die Verenigde Koninkryk (naas The Shard).
 
## Fotogalery 

Lêer:1Canada Square.jpg
Lêer:Canary.wharf.from.thames.arp.jpg|Canary Wharf 
Lêer:Canary Wharf construction in 2000.jpg|Canary Wharf in Oktober 2000
Lêer:Canary Wharf HSBC.jpg|Canary Wharf
Lêer:Canary Wharf London.jpg|Canary Wharf met One Canada Square (middel)
Lêer:Canary wharf 4.JPG|Canary Wharf in April 2011

## Eksterne skakels
Broadgate-toring

duimnael|Broadgate-toring

Die **Broadgate-toring** is 'n wolkekrabber wat tussen 2005 en 2009 in Londen se sentrale finansiële distrik, die *City of London*, ontstaan het. Die gebou het 'n hoogte van 165&nbsp;meter en 33 verdiepings. Die boukoste het sowat 191&nbsp;miljoen Pond beloop.

## Fotogalery 

Lêer:Broadgate-tower.jpg|Januarie 2007
Lêer:Broadgate tower feb2007.jpg|Februarie 2007
Lêer:Broadgate aerial 1.jpg|Mei 2007
Lêer:Broadgate aerial 2.jpg|Mei 2007
Lêer:File-Broadgate Tower under construction 1.jpg|Julie 2007
Lêer:Broadgate Tower under construction.jpg|Oktober 2007
Lêer:Broadgate tower dec2007.jpg|Desember 2007
Lêer:Broadgate Tower, City of London, in September 2015.JPG|September 2015

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Wolf (sterrebeeld)

Die **Wolf** (Latyn: *Lupus*) is ’n sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Dit is een van die 48 konstellasies wat deur die 2de-eeuse sterrekundige Ptolemeus genoem is en is steeds een van die 88 moderne sterrebeelde.

## Ruimtevoorwerpe 
Die Wolf bevat geen baie helder sterre nie, maar het sowat 30 met ’n helderheid van 2 of 3&nbsp;mag en 70 van meer as 6&nbsp;mag, onder meer ’n paar veelvoudige sterre. Die helderste ster, Alpha Lupi, is ook bekend as Men.

Aan die noordekant van die sterrebeeld is die bolvormige sterreswerms NGC&nbsp;5824 en NGC&nbsp;5986, en daarnaby die donker newel B&nbsp;228. In die suide is twee oop sterreswerms, NGC&nbsp;5822 en NGC&nbsp;5749, sowel as die bolvormige swerm NGC&nbsp;5927 op die oostelike grens met die Winkelhaak. Op die westelike grens is twee spiraalvormige sterrestelsels en die planetêre newel IC&nbsp;4406, wat van die warmste sterre bevat wat bestaan. IC&nbsp;4406 is ’n silindriese newel sowat 5&nbsp;000 ligjare van die Aarde af met stofbane wat deur sy middel loop. Nog ’n planetêre newel, NGC&nbsp;5882, lê naby die middel van die sterrebeeld.

## Geskiedenis 
In Antieke tye is die Wolf beskou as ’n asterisme wat deel vorm van die sterrebeeld Sentour. Dit is eers in die 200's&nbsp;v.C. deur Hipparchos geskei en *Therion* ("dier") genoem. Dit is nie na ’n spesifieke dier genoem nie, totdat die Latynse vertaling van Ptolemeus se werk dit met die wolf verbind het.

## Verwysings 
* Ian Ridpath and Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, Londen. . Princeton University Press, Princeton. .

## Eksterne skakels 
* The clickable Lupus
* Star Tales – Lupus

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pyl (sterrebeeld)

Die **Pyl** (Latyn: *Sagitta*) is ’n klein sterrebeeld in die noordelike hemelruim. Dit is een van die 48 konstellasies wat deur die 2de-eeuse sterrekundige Ptolemeus beskryf is en is steeds een van die 88 moderne sterrebeelde. Dit is noord van die ewenaar geleë en kan van oral op Aarde gesien word behalwe vanaf die Antarktiese sirkel.

Die Pyl is die derde kleinste sterrebeeld (naas die Vul en Suiderkruis). Dit lê in die Melkweg.

## Ruimtevoorwerpe 
Die ster Alpha Sagittae (α&nbsp;Sge) is ook bekend as Sham. Dit is ’n geel reusester van spektraaltipe G1&nbsp;II  wat 610 ligjare van die Aarde af lê en vorm saam met Beta Sigittae (β&nbsp;Sge) óf die vere van die pylstok óf die dubbele punt van ’n pyl wat eens in die Romeinse leër gebruik is. Gamma Sagittae (γ&nbsp;Sge), ’n koel reus en die helderste ster, vorm saam met δ&nbsp;Sge en ε&nbsp;Sge die pylstok.

M71 is ’n nabygeleë bolvormige sterreswerm. Dit is net sowat 13&nbsp;000 ligjare van die Aarde af.

## Verwysings 
: *15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia*

* Ian Ridpath en Wil Tirion (2007). *Stars and Planets Guide*, Collins, Londen. . Princeton University Press, Princeton. .

## Eksterne skakels 
* The Deep Photographic Guide to the Constellations: Sagitta
* Star Tales – Sagitta
Nagadder

Die **nagadder** (*Causus rhombeatus*) is 'n slang wat in sub-Sahara Afrika voorkom. Die slang se gif veroorsaak aansienlik pyn, maar is nie dodelik vir die mens nie. 

Met 'n gemiddelde lengte van 60&nbsp;cm, is dit die grootste lid van die genus *Causus*. Die langste individu wat al aangeteken is, was 'n 93&nbsp;cm manlike slang uit die ooste van Zimbabwe.

Nagadders jag snags en vreet veral paddas en brulpaddas. Mense wat in die nag kaalvoet loop word soms gepik. Die slang het groot gifkliere vergeleke met ander slange van dieselfde grootte. Hoewel dit dus groot volumes gif produseer, is dit nie besonder giftig nie. Die gif veroorsaak pyn, swelling en minimale nekrose, maar die simptome verdwyn gewoonlik na 2 tot 3 dae.

duimnael|links|Nagadder wat op 'n pad doodgery is.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van slange
* Wipneusnagadder

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Ian Rankin

**Ian Rankin** (28 April 1960 -) is 'n Skotse skrywer wat veral met misdaadfiksie, waaronder sy reeks rondom polisie-inspekteur Rebus, internasionale bekendheid verwerf het. Rankin het hom daarnaas as literêre kritikus bekwaam.

## Vroeë lewe 
Rankin is op 28 April 1960 in Cardenden, Fyfe gebore en het die Beath-hoërskool in Cowdenbeath bygewoon. Nadat hy 'n akademiese graad aan die Universiteit van Edinburg behaal het, het Rankin vier jaar lank in Tottenham, Londen gebly en daarna ses jaar lank op die Franse platteland gewoon. In hierdie periode het hy sy loopbaan as skrywer begin. Hy is as dosent vir letterkunde aan die Universiteit van Edinburg aangestel en is danksy sy betrokkenheid by die *James Tait Black Memorial Prize* steeds aan dié universiteit verbonde.

Voordat hy sy literêre loopban as voltydse skrywer begin het, was Rankin as druiweplukker, varkwagter, belastingbeampte, dranknavorser, hoëtrou-joernalis, sekretaris by 'n kollege en punk-musikus werksaam.

## Literêre loopbaan 
Rankin was oorspronklik nie van voorneme om hom op misdaadfiksie toe te spits nie en het sy eerste twee romans, *Knots and Crosses* en *Hide and Seek*, eerder as hoofstroomboeke beskou wat in die tradisie van Skotse skrywers soos Robert Louis Stevenson en selfs Muriel Spark (die onderwerp van Rankin se onvoltooide doktorale tesis vir die graad Ph.D.) gestaan het.

Ramkin se *Inspector Rebus*-romans speel hoofsaaklik in Edinburg af en word as belangrike bydraes tot die genre van Tartan Noir-literatuur beskou. Tien van die romans is as televisiereeks verfilm en deur die Britse ITV-netwerk uitgesaai. Die akteur John Hannah het die hoofrol van Rebus in reeks 1 & 2 vertolk, terwyl Ken Stott die rol in die reekse 3 tot 5 oorgeneem het.

## Privaat lewe 
Ian Rankin woon tans met sy vrou Miranda in Edinburg. Uit die huwelik is twee seuns gebore, Jack en Kit.  

## Bibliografie 
Tot op datum het Ian Rankin 25 romans, twee bundels met kortverhale, een *Original Graphic*-roman en een nie-fiksie-boek geskryf, naas 'n inskrywing in *Quick Reads* in 2009:

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Bajrakli-moskee (Belgrado)

Die **Bajrakli-moskee** (Serwies: Бајракли џамија/*Bajrakli džamija*) is 'n moskee in Belgrado, die hoofstad van Serwië. Dit is geleë in die Gospodar Jevremova Straat in die omgewing Dorćol. Dit is omtrent 1575 gebou en is die enigste moskee wat nou oorbly uit die 273 moskees in die stad wat gedurende die tydperk van die Ottomaanse Ryk se beheer in Serwië ontstaan het.

## Eksterne skakels
Penaeaceae

duimnael|links|Blomme van die Hardepeer.
duimnael|links|Vrugte van die Berghardepeer
[duimnael|links|Stam van 'n groot Hardepeer op [Tafelberg.]]

**Penaeaceae** is die hardepeer-familie wat hoort tot die orde *Myrtales*. Die familie kom net in Afrika voor.

Die familiehet 29 spesies in 9 genera.

## Spesies 
Van die Suid-Afrikaanse spesies is:
* Berghardepeer (*Olinia emarginata*)
* Hardepeer (*Olinia ventosa*)
* Kaapse hardepeer (*Olinia capensis*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
Basboom

Die **basboom** of **kannabas** (*Dais cotinifolia*) is 'n klein boompie wat voorkom van Limpopo, suidwaarts deur Mpumalanga en KwaZulu-Natal tot by Oos-Londen. Die spesie is ook inheems in Eswatini, Lesotho, Malawi, Tanzanië en Zimbabwe. Die boompie groei veral in woude en bosse. Die buisvormige blomme is pienk tot ligpers en word gedra in digte ronde hofies. Aan die basis van die blom is vier groot, skildvormige skubbe wat later houtagtig word en tot die volgende blomseisoen aan die boom bly. Die blare is deursigtig wanneer dit teen die lig gehou word. Die bome word dikwels vernietig of beskadig om die bas te verkry - waarvan toue gemaak word.

Die boom se FSA-nommer is 521.

## Galery 

Gardenology.org-IMG 2251 rbgs11jan.jpg
Gardenology.org-IMG 2245 rbgs11jan.jpg
Dais cotinifolia 20D 4233.jpg
Dais cotinifolia 3c.JPG
Dais cotinifolia 2c.JPG
Dais cotinifolia 2833.jpg
Gardenology.org-IMG 2248 rbgs11jan.jpg
Dais cotinifolia im Botansichen Garten Muenchen Nymphenburg.JPG

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* van Rensburg, Theuns: Kannabas - Boom van die Jaar 1992. In: Conserva. Tydskrif van die Departement van Omgewingsake. Maart/ April 1992, deel 7, nr. 2. ISSN 0258-3313
Thymelaeaceae

**Thymelaeaceae** is die veselbas- of gonnafamilie wat tot die orde *Malvales* behoort. Die meeste genera het 'n baie taai, veselagtige bas wat gewoonlik al langs die stam afstroop as mens 'n takkie wil afbreek. Hierdie bas kan verwerk word tot bastou en word op groot skaal hiervoor gebruik.

## Genera 
Daar is 52 genera wat tot die familie hoort:

* *Aetoxylon* (Airy Shaw) Airy Shaw
* *Amyxa* Tiegh.
* *Aquilaria* Lam.
* *Arnhemia* Airy Shaw
* *Atemnosiphon* Leandri
* *Craterosiphon* Engl. & Gilg
* *Dais* D.Royen ex L.
* *Daphne* Tourn. ex L.
* *Daphnimorpha* Nakai
* *Daphnopsis* Mart.
* *Deltaria* Steenis
* *Diarthron* Turcz.
* *Dicranolepis* Planch.
* *Dirca* L.
* *Drapetes* Banks ex Lam.
* *Edgeworthia* Meisn.
* *Englerodaphne* Gilg
* *Enkleia* Griff.
* *Eriosolena* Blume
* *Funifera* Andrews ex C.A.Mey.
* *Gnidia* L.
* *Gonystylus* Teijsm. & Binn.
* *Goodallia* Benth.
* *Gyrinops* Gaertn.
* *Jedda* J.R.Clarkson
* *Kelleria* Endl.
* *Lachnaea* L.
* *Lagetta* Juss.
* *Lasiadenia* Benth.
* *Lasiosiphon* Fresen.
* *Lethedon* Biehler
* *Linodendron* Griseb.
* *Linostoma* Wall. ex Endl.
* *Lophostoma* Meisn.
* *Octolepis* Oliv.
* *Ovidia* Meisn.
* *Passerina* L.
* *Peddiea* Harv.
* *Phaleria* Jack
* *Pimelea* Banks ex Gaertn.
* *Restella* Pobed.
* *Rhamnoneuron* Gilg
* *Schoenobiblus* Mart.
* *Solmsia* Baill.
* *Stellera* L.
* *Stephanodaphne* Baill.
* *Struthiola* L.
* *Synandrodaphne* Gilg
* *Synaptolepis* Oliv.
* *Tepuianthus* Maguire & Steyerm.
* *Thymelaea* Mill.
* *Wikstroemia* Endl.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Gifolyf

Die **gifolyf** (*Peddiea africana*) is 'n klein boom wat skadu's verkies om in te groei. Die spesies is inheems in Angola, Eswatini, Mosambiek, Suid-Afrika, Tanzanië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die boom voor vanaf Limpopo tot by die kus en al langs die kus tot suid van Oos-Londen. 

'n Kenmerk van die boom is dat die blomme groen is en om te vergoed vir die gebrek aan die gebrek aan kleur is die blomme welriekend om insekte te lok. Die meeste dele van die plant is giftig. Voëls vreet egter die vrugte.

## Infraspesies 
Die spesie het twee infraspesies:
* *Peddiea africana var. africana*
* *Peddiea africana var. schliebenii* Domke

## Galery 

Peddiea africana var. africana 1DS-II 4-3560.jpg
Peddiea africana var. africana 1DS-II 0083.jpg
Peddiea africana var. africana 1DS-II 4-3539.jpg
Peddiea africana var. africana 1DS-II 4-3545.jpg
Peddiea africana var. africana 1DS-II 4-3542.jpg
Peddiea africana var. africana 1DS-II 4-3560.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Olinia

**Olinia** is die hardepeer-genus wat hoort tot die familie *Penaeaceae*. Dit is die enigste genus van die familie en kom net in Afrika voor. Penaeaceae hoort tot die orde Myrtales.

## Galery 

Olinia ventosa 1DS-II 5668.jpg|Blomme van die Hardepeer.
Olinia emarginata tree - South Africa 5.jpg|Vrugte van die Berghardepeer
Giant Olinia ventosa tree - fernwood indigenous forests Cape Town.JPG|Stam van 'n groot Hardepeer op Tafelberg.

## Spesies 
* *Olinia capensis* (Jacq.) Klotzsch
* *Olinia chimanimani* T.Shah & I.Darbysh.
* *Olinia emarginata* Burtt Davy
* *Olinia huillensis* Welw. ex A.Fern. & R.Fern.
* *Olinia micrantha* Decne.
* *Olinia radiata* Hofmeyr & E.Phillips
* *Olinia rochetiana* A.Juss.
* *Olinia ruandensis* Gilg
* *Olinia usambarensis* Gilg ex Engl.
* *Olinia vanguerioides* Baker f.
* *Olinia ventosa* (L.) Cufod.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
Asteraceae

***Asteraceae*** - ook bekend as *Compositae* - is die madeliefie- en distelfamilie wat behoort tot die orde *Asterales*. Dit is een van die grootste plantfamilies en kom wêreldwyd voor. Byna een tiende van alle blomdraende plantspesies behoort tot die familie. Wêreldwyd hoort 23 000 spesies tot die familie waarvan 2 400 in Suider-Afrika voorkom en daarvan is slegs 22 bome. Die plante maak 'n groot gedeelte uit van die lae struikgewas plantegroei van die Karoo en is ook verantwoordelik vir die  blommeskouspel in Namakwaland. Baie onkruide soos die *knapsekêrel*, *distel* en *senecio*-spesies is deel van die familie.

Die blomme van die plante kan in twee soorte getipeer word: madeliefietipe of disteltipe. Die madeliefietipe het kleurvolle, kroonagtige lintblomme terwyl die disteltipe meer buisvormig is, minder blomme het en tot 'n groot mate sonder die kleurvolle kroonblare is. Al die plante het enkelvoudige blare wat meestal afwisselend gerangskik word.

## Boomspesies 
* Bietou (*Chrysanthemoides monilifera*)
* Bitterblaar (*Brachylaena elliptica*)
* Drietandkanferbos (*Tarchonanthus trilobus*)
* Fynbitterblaar (*Brachylaena ilicifolia*)
* Kanferbos (*Tarchonanthus camphoratus*)
* Kuskanferbos (*Tarchonanthus littoralis*)
* Kusvaalbos (*Brachylaena discolor*)
* Laeveldbittertee (*Vernonia colorata*)
* Laeveldvaalbos (*Brachylaena huillensis*)
* Suurbergkussingbos (*Oldenburgia grandis*) 
* Watervaalbos (*Brachylaena neriifolia*)

## Plantspesies 
* Barbertonse madeliefie (*Gerbera jamesonii*)
* Bergbietou (*Dimorphotheca jucunda*)
* Bittergousblom (*Arctotis fastuosa*)
* Botterblom (*Gazania krebsiana*) 
* Gouemagrietjie (*Euryops pectinatus*)
* Harpuisbossie (*Euryops multifidus*)
* Heuningmagriet (*Euryops virgineus*)
* Kakiebos (*Tagetes minuta*)
* Krisant (*Chrysanthemum morifolium*)
* Namakwalandse madeliefie (*Dimorphotheca sinuata*)
* Seepampoen (*Arctotheca populifolia*)
* Wewenaar (*Bidens pilosa*)
* Wildecineraria (*Senecio elegans*)
* Witbotterblom (*Dimorphotheca pluvialis*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 

## Verwysings
Kreepy Krauly

duimnael|280px|'n Outomatiese swembadskoonmaker
Die **Kreepy Krauly** 'n outomatiese swembadskoonmaker wat vuilgoed van swembaddens verwyder. Dit werk met 'n stofsuieraksie en help om die swembad met die minimum moeite skoon en netjies te hou. Suid-Afrika se Ferdinand Chauvier (oorlede in 1985) word gekrediteer met die uitvinding van die Kreepy Krauly. Hy het die Kreepy Krauly in 1974 by sy huis in Springs ontwerp. Vandag word die konsep in meer as 90% van swembaddens gebruik.

## Tipes skoonmakers 
Daar is drie hoofsoorte outomatiese skoonmakers vir swembaddens, geklassifiseer volgens die dryfmeganisme en kragbron wat gebruik word: 'n suierskoonmaker, 'n drukskoonmaker en 'n elektriese robotreiniger.

### Suierskoonmakers 
Hierdie soort swembadskoonmaker gebruik die suigaksie van die swembadpomp om die nodige krag te bied vir die masjien om die vloer en mure van die swembad lukraak deur te beweeg en vuilgoed in sy pad op te suig. Dit is die goedkoopste en gewildste skoonmaker, en dit volg 'n ewekansige baan rondom die swembad. Hierdie tipe skoonmaker word gewoonlik via 'n slang van 30 mm aan 'n vakuumplaat in die skimmer geheg, of deur 'n toegewyde uittreksel aan die kant van die swembad. Die eerste outomatiese swembadskoonmaker was 'n suigreiniger.

### Drukskoonmakers 
In hierdie ontwerp word die invloei van swembadwater verder onder druk geplaas met 'n sekondêre skraagpomp op die meeste, maar nie alle modelle nie. Hierdie hoëdrukwater word gebruik vir voortbeweging en om vuilgoed op te suig deur die Venturi-effek te benut. Drukmasjiene is beter geskik vir die hantering van baie rommel en werk ook beter vir groot puin soos blare, akkers, boomsade en stokkies.

Die skoonmaker volg 'n ewekansige pad rondom die swembad. Die vereiste vir 'n skraagpomp maak drukskoonmakers die duurste in terme van elektrisiteitsverbruik.

### Elektriese robotreiniger
Hierdie skoonmakers is onafhanklik van die swembad se hooffilter en -pompstelsel en word aangedryf deur 'n aparte elektrisiteitsbron, gewoonlik in die vorm van 'n aftrap-transformator wat minstens 3 m van die swembad geplaas word. Hulle het twee interne motors: een om water deur 'n onafhanklike filtersak in te suig en die gefiltreerde water weer in die swembad uit te werp, en die ander 'n dryfmotor wat aan trekkeragtige rubber- of sintetiese borsels vas is, wat deur rubber- of plastiekbande aan 'n metaalas gekoppel is. Die borsels, wat soos verfrollers lyk, is aan die voor- en agterkant van die masjien geplaas en help om besoedelingsdeeltjies van die vloer en mure van die swembad te verwyder, sommige selfs van die swembadtrappe, afhangende van die grootte en opset. Hulle lei ook die deeltjies na die interne filtersak.

'n Interne mikroskyfie is geprogrammeer om die dryfmotors te beheer. Die elektronika laat die masjien van rigting verander wanneer dit 'n muur of die wateroppervlak bereik nadat dit teen die swembadmuur uitgeklim het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Kreepy Krauly se tuisblad
Pratley Putty

[duimnael|regs|200px|[Apollo 11 het Pratley Putty na die maan geneem.]]

**Pratley Putty** is ’n kleiagtige kleefdeeg wat deur die Suid-Afrikaanse ingenieur George Montague Pratley van Krugersdorp ontwerp is. Hy het Pratley Putty in die sestigerjare uitgevind terwyl hy na ’n gom gesoek het waarmee hy komponente in ’n elektriese verdeelkas kon plak.

Pratley Putty is in 1969 gebruik om dele van die Eagle-maanlandingstuig van die Apollo 11-sending bymekaar te hou. Die tuig was die eerste om op die maan te land. In 2019 word Pratley Putty as deel van die SA Munt se "Suid-Afrikaanse uitvindings"-herdenkingsmuntreeks uitgebeeld. Dit was die enigste Suid-Afrikaanse produk wat op die maan geland het.

Nadat Pratley in 1983 oorlede is, het sy seun Kim die beheer van die Pratley-maatskappy oorgeneem. Hulle vervaardig Pratley Putty saam met ’n reeks ander produkte wat dwarsoor die wêreld uitgevoer word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Pratley se webtuiste
Angus Buchan

**Angus Buchan** was oorspronklik 'n Zambiese mielie- en beesboer van Skotse herkoms. Nadat hy in 1978 gedwing is om alles, sy plaas inkluis, weens politieke onrus in die land te verkoop, verhuis hy na Greytown, KwaZulu-Natal in Suid-Afrika.

In 1980 stig hy die *Shalom Ministries* om vir sy plaaslike gemeenskap te preek. Met verloop van tyd word hy 'n voltydse evangelis, terwyl sy plaas deur albei sy seuns bestuur word. Die *Shalom Ministries* bedryf die Bet-Hatlaim-weeshuis met ongeveer 25 kinders, en die Halalisani-plaasskool met ongeveer 200 leerlinge.

In 1998 skryf Angus 'n boek oor sy lewe, getiteld "Faith Like Potatoes". Die boek is verfilm en onder dieselfde titel in 2006 uitgereik.
duimnael|links|Saamtrek van die 2010 *Mighty Men*-konferensie.
Hy was (saam met die Shalom-trust) die organiseerder van die *Mighty Men*-konferensies. Die konferensie begin aanvanklik met 40 mense en groei eksponensieel tot daar meer as 200&nbsp;000 mans in 2009 opdaag. Die sewende konferensie in 2010 het meer as 400&nbsp;000 mans gelok.

Buchan bied tans 'n 30 minute godsdienstige program met die naam *Grassroots* op e-tv aan. Die program word soggens om 8:00vm uitgesaai en word hoofsaaklik op sy plaas opgeneem.

## Verdere naleeswerk 
* *Die Mighty Men-verhaal* deur Angus Buchan; 
* *Faith Like Potatoes: The Story of a Farmer Who Risked Everything for God*; 

## Sien ook 
* Faith Like Potatoes, film oor sy lewe.

## Verwysings
Pikkewyn-eilande

duimnael|links|Kaart van die Pikkewyn-eilande, met die Kaapkolonie, 1911.

Die **Pikkewyn-eilande** (Duits: *Pinguininseln*, Engels: *Penguin Islands*) is 'n groep klein eilande en rotse wat langsaan die kus van Namibië lê en wat voorheen deel van Suid-Afrika was. Die groep strek vir 355&nbsp;km aan die Atlantiese kuslyn van Namibië uit. Die grootste eiland is Possession-eiland met 'n oppervlakte van 0.9&nbsp;km².

Tussen 1861 en 1867 is die eilande, wat ryk aan ghwano is, deur die Britse Ryk geannekseer en is toe by die Kaapkolonie in 1873 ingelyf. In 1886 het Duitsland hierdie status erken en dus was die eilande nooit deel van Duits-Suid-Wes Afrika nie.

In 1990 het Namibië onafhanklikheid van Suid-Afrika gekry, maar die eilande het onder Suid-Afrikaanse beheer gebly. Na onderhandelings is die eilande uiteindelik op 28 Februarie 1994 saam met Walvisbaai aan Namibië oorhandig.

## Galery 

Lêer:Halifax Island Namibia.JPG|Halifax-eiland voor die Lüderitz-skiereiland.
Lêer:Mercury Island, just off the Diamond Coast of Namibia (by Brian McMorrow).jpg|Mercury-eiland voor die Diamantkus.
Lêer:Guano Ichaboe.jpg|Die verskeping van ghwano vanaf Ichaboe.
Tellurometer

Die **tellurometer** is die eerste suksesvolle elektroniese mikrogolf-gebaseerde afstandsmeter. Die naam is afgelei van die Griekse woord *tellus*, wat aarde beteken.

Dr. Trevor Lloyd Wadley van die WNNR het die instrument ontwerp. Dit het die opmeting en kartering van gebiede vergemaklik omdat afstande van tot 50km akkuraat opgemeet kon word.
Cybertracker

duimnael|regs|300px|'n CyberTracker.

**CyberTracker** is 'n toestel wat gebruik word om die beweging van diere, voëls en insekte deur satelliet-navigasie te moniteer. Die tegnologie is in 1996 deur die Suid-Afrikaanse fisikus Louis Liebenberg en rekenaarwetenskaplike Lindsay Steventon ontwerp.

## Eksterne skakels 
* CyberTracker se webtuiste
Wildegranaat

duimnael|links|Skets.

Die **wildegranaat** (*Burchellia bubalina*) is 'n monotipiese genus in die Rubiaceae familie. Die genus het neet een spesie, viz. *Burchellia bubalina*, wat endemies is aan Suider-Afrika. 

Die klein boompie of struik is wydverspreid aan die oostelike en suidelike gedeeltes van die land. Die boompie groei in woude, oop boswêreld, grasveld en moerasse. Die aanskoulike blomme is tot 25&nbsp;mm lank en is reukloos. Hulle bevat nogtans groot hoeveelhede nektar wat die voëls lok. Die boom se FSA-nommer is 688.

Die boom se bas en wortels word medisinaal aangewend.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 

## Verwysings
Loch

duimnael|links|'n Uitsig oor *Loch Long*, 'n see-inham
duimnael|regs|Ardcharnich aan *Loch Broom*

**Loch** (ˈlɒx of ˈlɒk) is die Skots-Gaeliese en Ierse term vir 'n meer of 'n inham van die see. In Ierland is die woord verengels tot *lough*, alhoewel die uitspraak onveranderd gebly het. Die term word soms ook op waterliggame toegepas wat andersins ook fjord (in Skotland dikwels *firth* genoem), riviermonding, seestraat of baai genoem sou word. Na see-inhamme word in Skotse en Ierse Engels dikwels verwys as *sea lochs* of *sea loughs*.

*Loch* is in taalkundige opsig verwant aan *logh*, 'n term uit Manx, en die verouderde Walliese term vir 'n meer, *llwch*.

Die grootste *loch* in terme van oppervlakte is Loch Lomond. Die diepste en grootste volgens volume water is Loch Ness.

## Etimologiese en ortografiese agtergrond 
*Loch* as term vir 'n waterliggaam is van Indo-Europese (vergelyk die Latynse *lacus*, waarvan onder meer die Franse *lac* en die Engelse *lake* afgelei is), en, in die nouer Keltiese konteks, van Goideliese afkoms. Dit maak dus deel uit van die Skots-Gaeliese, Ierse en Manx-woordeskat. As leenwoord is dit in Laagland-Skots, Ierse Engels en Standaardengels oorgeneem. Die meeste mere en baie see-inhamme in Wes- en Noord-Skotland word plaaslik *lochs* genoem. 

Net soos in Skots-Gaelies en Iers word die [x]-klank (uitgespreek soos 'n Afrikaanse "g") in Laagland-Skots gespel as *ch*; die term is dus met sy Gaeliese spelling ontleen.

In Engels is die term onafhanklik daarvan afgelei van 'n aantal *loughs* in Northumbria en Cumbria. In vroeë taalvorme van Engels is die [x]-klank nog as *gh* gespel (vergelyk die Skotse *bricht* met Engels *bright*). Hierdie spelling is dus ook gebruik toe Engelse setlaars hulle in Ierland gevestig het. Toe Skotland en Engeland in 'n politieke unie verenig is, het die [x]-klank in Engels al lank nie meer voorgekom nie en is die *ch*-spelling in Skotse Engels oorgeneem. 

Na baie van die *loughs* in Noord-Engeland is vroeër ook as *meres* verwys ('n dialektiese Noord-Engelse term vir *lake* wat ook in argaïese Standaardengelse taalgebruik voorkom en na 'n meer verwys wat in verhouding tot sy diepte opvallend wyd is; vergelyk Nederlands en Afrikaans *meer*), soos in die geval van Black Lough in Northumberland. 

Alhoewel daar geen spesifieke definisie ten opsigte van die oppervlak bestaan nie, word na 'n kleiner *loch* dikwels as *lochan* (Skots-Gaelies) of *lochán* (Iers) verwys.

## Verwysings
Boskatjiepiering

Die **boskatjiepiering** (*Gardenia thunbergia*) is 'n klein boompie wat natuurlik voorkom in immergroen woude in die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal. Die spesie is ook inheems in Mosambiek. Die blomme is wit, swaar gegeur en is tot 70&nbsp;mm in deursnee. Die boom staan ook bekend as die *witkatjiepiering*. Die boom se vrugte bly maande lank aan die boom, is gryserig en taamlik glad met verhewe witterige spikkels.

## Galery 

Gardenia thunbergia00.jpg|*Gardenia thunbergia* deur Edith Struben (1868-1936)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* *Algemene gids tot BOME*. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Bosveldkatjiepiering

Die **bosveldkatjiepiering** (*Gardenia volkensii*) - voorheen *Gardenia spatulifolia* - is 'n klein boompie wat in KwaZulu-Natal en noord van die Vaalrivier voorkom. Die blomme is wit wanneer hulle oopgaan  - soos die van die Boskatjiepiering - maar verdof tot geel. Die vrugte is grysgroen, vlak gerib en is 60 x 30&nbsp;mm groot. Hulle het dikwels grys of witterige kolle op.

Die spesie is ook inheems in Angola, Botswana, Eswatini, Ethiopië, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Somalië, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Galery 

Gardeniavolkensii-flowers&foliage&fruit.JPG

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
Valskatjiepiering

Die **valskatjiepiering** (*Rothmannia capensis*) is 'n klein boompie wat veral voorkom op die heuwels rondom Pretoria en Johannesburg. Dit is ook inheems aan Botswana en Eswatini.

Die boom groei vanaf seevlak tot omtrent 1600&nbsp;m bo seevlak in immergroen woude, bosryke klowe en op rotsagtige hellings. Die bas is grysbruin, fyn gekraak en skilfer af. Die kenmerkende pienk onderbas skyn dan deur. Die blare is glansgroen en het klein, harige sakkies aan die onderkant in die oksels van die are. Aan die bokant kan die sakkies as knoppe gesien word. Die blomme is tot 8&nbsp;cm lank en het 'n soet geur. Die geur bly al is die blom verdroog. Die vrugte is groen, sferies en 7&nbsp;cm in deursnee. Die boom staan ook bekend as die *Witklokke*. Die boom se FSA-nommer is 693.

## Fotogalery 

Rothmannia capensis, blare met domatia, Faerie Glen NR.jpg|Blare met die opvallende domatia, d.i. die knoppies langs die hoofaar
Rothmannia capensis01.jpg|Blomknoppe
Rothmannia capensis02.jpg|Illustrasie deur S. Edwards
Rothmannia capensis00.jpg
Rothmannia capensis, vrug, Bronberg, a.jpg|blom en vrug

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Hoedespeldlukwart

Die **hoedespeldlukwart** (*Oxyanthus pyriformis*) is 'n plant wat as struik voorkom maar ook as 'n boom groei wat tot 10&nbsp;m hoog word. Dit groei in die vogtige immergroenwoude van KwaZulu-Natal. Die spesie is ook inheems in Kenia, Mosambiek en Tanzanië. Die blomme is wit en aantreklik met buise van tot 7&nbsp;cm lank. Die vrugte is sag en word tot 4&nbsp;cm lank. Hulle is geel tot ligrooi wanneer hulle ryp is. Die boom se FSA-nommer is 696.2.

## Subspesies 
Die spesie het vier subspesies:
* *Oxyanthus pyriformis subsp. brevitubus* Bridson
* *Oxyanthus pyriformis subsp. longitubus* Bridson
* *Oxyanthus pyriformis subsp. pyriformis*
* *Oxyanthus pyriformis subsp. tanganyikensis* Bridson

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Doringkatjiepiering

Die **doringkatjiepiering** (*Hyperacanthus amoenus*) - voorheen *Gardenia amoena* - is 'n boom wat tot ongeveer 7&nbsp;m hoog word. Dit word in 'n wye verskeidenheid habitats aangetref. Die boom het wit blomme wat ongeveer 3&nbsp;cm lank is en is pienk tot rooierig aan die agterkant van die kroonblare. Die vrugte is tot 2.5&nbsp;m in deursnee en is donkerbruin tot swart wanneer dit volwasse is.
links|duimnael|Illustrasie in John Sims (1904)
Die boom se FSA-nommer is 690. 

## Verspreiding 
Die spesie is inheems in Eswatini, Mosambiek en Suid-Afrika.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Geelblomvoëlbessie

Die **geelblomvoëlbessie** (*Psychotria capensis*) - ook bekend as die **voëlbessie** - is 'n klein boompie wat vanaf seevlak tot 1500&nbsp;m hoog groei immergroen woude, struikgewas en duinebos gevind. Die blare is blink, die blomme geel en die vrugte rooi. Die blomme is 4–6&nbsp;mm in deursnee en die vrugte 7&nbsp;mm.

Die spesie is inheems in Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Ethiopië, Kenia, Malawi, Mosambiek, Somalië, Suid-Afrika, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Subspesies 
Daar is vier subspesies:
* *Psychotria capensis subsp. capensis*
* *Psychotria capensis var. puberula* (E.M.A.Petit) Verdc.
* *Psychotria capensis var. pubescens* (Sond.) E.M.A.Petit
* *Psychotria capensis subsp. riparia* (K.Schum. & K.Krause) Verdc.

## Galery 

IMG 7192-Psychotria capensis.JPG
Psychotria capensis, lower, Krantzkloof NR.jpg
Psychotria capensis 3.jpg
Psychotria capensis subsp. capensis 2885.jpg
Psychotria capensis, Burmanbos.jpg
Psychotria capensis02.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Kusvaalbos

Die **kusvaalbos** (*Brachylaena discolor*) is 'n klein boompie wat voorkom in die kusbosse vanaf die noorde van die Oos-Kaap, deur KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga tot by die Mosambiekse grens. Die spesie is inheems in Botswana, Eswatini, Mosambiek, Suid-Afrika en Zimbabwe. 

Die boom word gebruik in die stabilisering van duine. Die soortnaam *discolor* beteken tweekleurig en verwys daarna dat die blare bo donkergroen en onder silwerwit is.

## Subspesies 
Die boom het vier subspesies:
* *Brachylaena discolor var. discolor*
* *Brachylaena discolor var. mossambicensis* Paiva
* *Brachylaena discolor var. rotundata* (S.Moore) Beentje
* *Brachylaena discolor var. transvaalensis* (Hutch. ex E.Phillips & Schweick.) Beentje

## Galery 

Brachylaena_discolor_stem.JPG|Multi-stam van *Brachylaena discolor* var. *discolor*
Brachylaena_discolor_leaves.JPG|Blare van *Brachylaena discolor* var. *discolor*
Brachylaena_discolor_branchlets.JPG|Takke en blare van *Brachylaena discolor* var. *discolor*
Brachylaena_discolor.JPG|Blare van *Brachylaena discolor* var. *discolor*
Brachylaena discolor03.jpg
Brachylaena discolor05.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
Kierieklapper

Die **Kierieklapper** (*Combretum hereroense*) is 'n klein boompie wat voorkom in die Krugerwildtuin, in die bosveld noord van Pretoria en suidwaarts tot binne KwaZulu-Natal. Die blaar lyk amper soos 'n muis se oor en die kleur wissel van diep tot grysgroen aan die bokant. Aan die onderkant is dit dikwels bedek met digte bruin, fluweelagtige hare wat die boom 'n bruin voorkoms gee. Die blare word deur vee en wild gevreet.

Die spesie is ook inheems in Angola, Botswana, Eswatini, Ethiopië, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Somalië, Soedan, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Subspesies 
Daar is vier subspesies:
* *Combretum hereroense subsp. grotei* (Exell) Wickens
* *Combretum hereroense subsp. hereroense*
* *Combretum hereroense var. parvifolium* (Engl.) Wickens
* *Combretum hereroense subsp. volkensii* (Engl.) Wickens

Die boom se FSA-nommer is 538.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* PlantZAfrica
Combretaceae

**Combretaceae** is die Combretum-familie wat hoort tot die orde *Myrtales*. Die familie is betreklik klein met omtrent 10 genera en 500 spesies wat wêreldwyd voorkom. In Suid-Afrika is die genera *Combretum* en *Terminalia* die belangrikste.

Die genus *Combretum* het opvallende vrugte met vier vlerke en die genus *Terminalia* se vrugte het twee vlerke. Die genus *Lumnitzera* het geen vlerke nie. Al die genera het enkelvoudige blare met gawe of ongetande rande.

## Genera 
* *Combretum* Loefl.
* *Conocarpus* L.
* *Dansiea* Byrnes
* *Getonia* Roxb.
* *Guiera* Adans. ex Juss.
* *Laguncularia* C.F.Gaertn.
* *Lumnitzera* Willd.
* *Macropteranthes* F.Muell. ex Benth.
* *Strephonema* Hook.f.
* *Terminalia* L.

## Suider-Afrikaanse spesies 
* Bosvaderlandswilg (*Combretum kraussii*)
* Fluweelboswilg (*Combretum molle*)
* Hardekool (*Combretum imberbe*)
* Kierieklapper (*Combretum hereroense*)
* Riviervaderlandswilg (*Combretum erythrophyllum*)
* Sterkbos (*Terminalia prunioides*)
* Vaalboom (*Terminalia sericea*)
* Vlamklimop (*Combretum microphyllum*)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bron 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Teotokos

duimnael|180px|Die Teotokos van Wladimir.
**Teotokos** (Grieks: Θεοτόκος, *theotókos*, letterlik "God-baarder") is ’n Griekse titel vir Maria, die moeder van Jesus, waarin erkenning daaraan gegee word dat sy die lewe geskenk het aan Jesus die God-mens en nie net aan Jesus die mens nie. Die term word veral in die Oosterse Christendom gebruik. In die meeste ander kerke, soos die Rooms-Katolieke Kerk, word die naam Moeder van God (Latyn: *Mater Dei*) verkies vanweë die gebrek aan ’n bevredigende vertaling vir die Griekse woord *tokos*.

Nestorius, die patriarg van Konstantinopel, het verkondig dat Maria slegs Christus die mens gebaar het. Die Konsilie van Efese in 431 n.C. het besluit dat die titel "Teotokos" Maria wel toekom omdat Jesus se goddelike en menslike natuur nie geskei kan word nie.

Die moederskap van Maria word in die Rooms-Katolieke Kerk op 1 Januarie gevier op die hoogfees van die Plegtigheid van Maria, Moeder van God.

Teotokos word ook gebruik as ’n term vir ’n Oosters-Ortodokse ikoon, of soort ikoon, van Moeder en Kind (die naam Madonna word gewoonlik in die Weste gebruik). ’n Voorbeeld is "die Teotokos van Wladimir", ’n belangrike ikoon uit die 12de eeu.
Vinette Ebrahim

**Vinette Ebrahim** is 'n Suid-Afrikaanse aktrise. Sy is veral bekend vir haar rol as *Charmaine Meintjies (née Beukes)* in SAUK2 se sepie *7de Laan*. Sy vertolk die rol al sedert die jaar 2000 en daar word beplan dat sy die stel van dié produksie in Oktober 2019 sal verlaat wanneer haar karakter se storielyn tot 'n einde kom.

Ebrahim is 2008 benoem as Rapport/City Press se *Vrou van die Jaar* in die Kunste. In 2007 het sy die Kanna-prys op die KKNK ontvang as beste aktrise vir haar rol in *Boesman en Lena*. In 2010 is sy benoem vir 'n Saftas (Suid-Afrikaanse Film en Televisie-toekenning).

## Filmografie 
* *7de Laan*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*