Bart Nel

**Bart Nel** (ook bekend as: **Bart Nel, de opstandeling**), is 'n roman deur Johannes van Melle.

## Storielyn 
*Bart Nel* vertel die verhaal van Bart Nel, 'n man wat in die landelike gemeenskap in Transvaal, Suid-Afrika, woon, rondom die tyd van die 1914-Rebellie. Bart, wat nie inheems aan die gebied is nie, maar grond daar gekoop het, woon onder 'n hegte familiegroep van Vermaaks en Le Rouxs. Ten spyte van hul noue bande, voel Bart tuis en is tevrede met sy lewe, hoewel hy dit privaat verkies om naby sy skoonouers te woon. Hy is 'n hardwerkende boer wat aansienlik in sy grond belê het, 'n dam gebou, heinings opgesit en ander verbeterings aangebring het. Dit het hom egter met hoë skuld gelaat, wat hom gereeld bekommernis veroorsaak.

Die verhaal begin gedurende 'n pragtige Oktober in 1914, 'n skrille kontras met die tipiese droë en winderige Oktobermaande in die streek. Die vroeë reën het die landskap verander, en Bart besin oor die idilliese omgewing terwyl die politieke atmosfeer begin opwarm met nuus van die Groot Oorlog in Europa en die oproer van rebellie tuis. Bart se huis is geleë in 'n vrugbare vallei met 'n stroom, omring deur kenmerkende rante genaamd die Witrant en die Rooirant. Sy vrou, Fransina, word uitgebeeld as 'n sterkwilsvrou, toegewy aan haar kinders, maar ook in staat om haar man te staan. Sy is bekommerd oor Bart se impulsiewe aard en sy groeiende betrokkenheid by die politieke spanning van die tyd.

Die nuus van die regering se voorneme om Duitswes-Afrika aan te val, raak Bart diep. Hy is 'n ondersteuner van Generaal Louis Botha, maar voel verraai deur hierdie besluit, en glo dat Botha in die belang van Engeland optree eerder as die Boere. Hierdie standpunt plaas hom in konflik met sommige van sy bure en selfs Fransina, wat hom aanspoor om lojaal aan Botha te bly. Bart is egter onwrikbaar en verklaar sy voorneme om teen die regering se beleid te protesteer, ongeag die gevolge. Sy besluit skep 'n skeuring tussen hom en Fransina, wat vrees dat hy in die moeilikheid sal beland en sy gesin se behoeftes sal verwaarloos.

'n Plaaslike vergadering word by Onbekend belê, waar menings oor die regering se optrede hewig verdeeld is. Bart spreek sy teenkanting openlik uit, wat verdere spanning in die gemeenskap veroorsaak. Hy bly vasberade in sy oortuigings, selfs terwyl sy vrou hom smeek om tuis te bly en konflik te vermy. Die vergadering ontbloot diep verdeeldheid onder die Boere, met sommige wat die regering ondersteun en ander, soos Bart, wat weerstand sweer. Hierdie verdeeldheid weerspieël Bart se persoonlike konflik tussen sy lojaliteit aan sy gemeenskap en sy sterk oortuigings. Hy besluit uiteindelik om sy bedanking as Veldkornet in te dien, wat sy toewyding aan sy beginsels demonstreer.

Soos die politieke situasie eskaleer, word Bart se verhouding met Fransina toenemend gespanne. Sy is bekommerd oor sy veiligheid en die potensiële gevolge van sy optrede op hul familie. Bart is egter vasbeslote om sy gewete te volg, ongeag haar besware. Hy sien die regering se optrede as 'n verraad van die Boerevolk en voel verplig om op te tree. Die roman beeld Bart uit as 'n man wat verskeur is tussen sy persoonlike verantwoordelikhede en sy pligsbesef teenoor sy gemeenskap en sy ideale. Die saamtrekkende wolke van rebellie en die persoonlike konflikte wat hy in die gesig staar, skep die weg vir verdere onrus in sy lewe.

## Verwysings