open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saint-Palais, Pyrénées-Atlantiques

**Saint-Palais** (Baskies: *Donapaleu*) is 'n dorpie geleë in die Franse département Pyrénées-Atlantiques in die région Akwitanië. Dit is ook in die voormalige Franse provinsie Neder-Navarra, deel van die Franse Baskeland, waarvan dit vir 'n tydlank die hoofstad was. Die dorpie se naam kom van San Palay en gedenk Pelayo, 'n tienerseun wat in ongeveer 850 in Cordoue gemartel is.

Die dorpie is die hoofstad van die *pays de Mixe* streek. Die dorpie se water kom van die Bidouze, wat in die kalksteen berge van Arbailles ontstaan, en die rivier se sytak  die Joyeuse.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Die wapen van Saint-Palais met die leuse : *De gueules aux chaînes d’or posées en pal, en sautoir et orle, chargées en cœur d’une émeraude au naturel*.
Die dorpie is aan die begin van die 13de eeu deur die Koninklike Navarrese as 'n nuwe dorp of Iriberri gestig. Die is uitgelê aan weerskante van die Rue du Palais de Justice en  is omring deur mure en gragte waar die huidige Rue Gambetta geleë is. Charles II van Navarra het die dorp in 1351 magtiging gegee om munte te slaan. Die munt het sy aktiwiteite is in 1672 gestaak. Jean d'Albret het in 1472 onder die *foires* regte verskaf insluitend: Vrydagmark, skaapmark op Woensdae in die winter en perde skou op Paasmaandag. In die 16de eeu, na die anneksasie van Pamplona deur Kastilië, het Henri die kanselary gestig en die eerste state-generaal van Navarra wat Lodewyk XIII na Pau verskuif het. Die koning se huis het as stadsaal gedien; die hofmeier (*sénéchaussée*) het dit in 1639 sy setel gemaak.

Saint-Palais se ontwikkeling is te danke aan die pelgrimreise. 'n Edik van Lodewyk XVI in November 1784 het 'n einde gebring aan die aktiwiteite van die hospices  van Utziat in Arros, van Harambelts in Ostabat, en van Saint-Palais, om 'n hospitaal in Saint-Palais te stig, "die hoofstad van ons Koninkryk van Navarra."

Die wet van 4 Maart 1790, wat 'n nuwe administratiewe bedeling in Frankryk gevestig het deur die skep van departemente en distrikte het gelei tot die stigting van die département van Basses-Pyrénées waarin Béarn, die Gaskonse gebied van Bayonne ean Bidache, en die drie provinsies van Franse Baskeland verenig is. Vir die drie laasgenoemdes is drie distrikte geskep: Mauléon, Saint-Palais en Ustaritz, wat die *baillage* van Labourd vervang het. Deur die misbruik van hulle magte het die plaaslike amptenare die setel van Ustaritz byna onmiddellik na Bayonne verskuif. Die opdrag het talle munisipaliteite aangespoor om nuwe name aan te neem wat ooreengekom het met die gees van die Franse Rewolusie. Saint-Palais is dus na Mont-Bidouze herdoop, Ustaritz het Marat-sur-Nive geword, Itxassou Union, Arbonne Constante, Saint-Étienne-de-Baïgorry Thermopyles, Saint-Jean-Pied-de-Port Nive-Franche, Louhossoa Montagne-sur-Nive, Saint-Jean-de-Luz Chauvin-Dragon, Ainhoa Mendiarte en Souraïde Mendialde.

## ‎Eksterne skakels
Dirk Ziervogel

**Dirk Ziervogel** (*12 November 1917, Ermelo – †26 Maart 1977, Belfast, Mpumalanga) was ’n akademikus en kenner van Bantoetale.

Ziervogel was die seun van Carl Frederik Ziervogel en sy vrou, Cecilia Johanna Kemp. Ziervogel het op Ermelo skoolgegaan en in 1935 aan die Hoërskool Ermelo gematrikuleer. Hierna het hy onder prof. J.A. Engelbrecht, hoogleraar in Bantoekunde aan die Universiteit van Pretoria gestudeer en die volgende grade behaal: B.A. (1938), M.A. (1941) en D.Litt. in 1948. Terwyl hy nog student was, is hy reeds in 'n tydelike hoedanigheid aan die universiteit aangestel en in 1941 is hy as lektor in Bantoetale aangestel. In 1945 was hy ook as lokasiesuperintendent van die Pretoriase stadsraad werksaam, terwyl hy nog deeltyds klas aan die UP gegee het. Dit was egter net 'n gedeeltelike onderbreking van sy akademiese werk, want in 1947 het hy 'n senior lektoraat in Bantoetale aan die UP aanvaar. In 1954 het hy die akademiese wêreld verlaat toe hy as navorsingsbeampte by die destydse Departement Naturellesake aangestel is. In dieselfde jaar nog het hy egter 'n aanstelling as hoogleraar en hoof van die Departement Bantoetale aan die Universiteit van Suid-Afrika aanvaar en was tot sy dood aan hierdie inrigting verbonde.

Ziervogel het 'n deeglike kennis van die Ngunitale, veral Swazi, gehad en daarnaas van die Sothotale, veral Noord-Sotho. Hy het later ook 'n besondere studie van die Vendataal gemaak. Onder sy leiding het die dosering van die Bantoetale aan Unisa uitgebrei om al die erkende Bantoetale van Suid-Afrika in te sluit. Die departement het in die 23 jaar wat hy daaraan verbonde was, voortdurend uitgebrei, sodat daar met sy afsterwe 'n personeel van sowat 77 was. Hy het as hoof van die departement tot 1973 gedien, toe sy menigvuldige aktiwiteite hom genoodsaak het om dit in te perk. Hy was lid van verskeie belangrike komitees van Unisa en het van 1971 tot 1973 as dekaan van die Fakulteit Lettere en Wysbegeerte gedien.

Deur sy toedoen is die Mqhayi-prys vir Bantoeletterkunde ingestel en hy het 'n belangrike aandeel gehad in die keuring van die publikasies wat vir dié toekenning in aanmerking gekom het. Hy was ook jare lank betrokke by die werk van die Gemeenskaplike Matrikulasieraad en was by sy afsterwe die verteenwoordiger van Unisa in hierdie raad. Hy het 'n aansienlike bydrae gelewer tot die uitbouing van die leergange van die Bantoetale op skoolvlak. Hy was ook lid van die destydse Bantoetaalraad en van sommige van die raad se taalkomitees, en het 'n besondere aandeel gehad in die saamstelling van die ortografieë van die Sothotale. Verder was hy vanaf die instelling daarvan, lid van die Inboorlingtaalraad van Suidwes-Afrika/Namibië. By sy afsterwe was hy reeds geruime tyd lank lid van die raad van die Universiteit van die Noorde.

## Eksterne skakels 
* Gramatika van Ziervogel
Rolstoelrugby

[duimnael|[Piktogram wat Rolstoelrugby aandui]]
duimnael|Spelers tydens 'n rolstoelrugbywedstryd

**Rolstoelrugby** is 'n spansport vir atlete met 'n liggaamsgebrek. Dit word in meer as twintig lande beoefen en word ook op die Paralimpiese Spele verteenwoordig.

Die sport is laat in die 1977 oorspronklik in Kanada ontwikkel deur die vyf rolstoelatlete Jerry Terwin, Duncan Campbell, Randy Dueck, Paul LeJeune en Chris Sargent. Dit het oorspronklik *murderball* ("moordbal") geheet, as gevolg van die aggressiewe, vol-kontak karakter van die sport en is bedag om kwadruplegiese atlete met 'n wye reeks funksionele vermoëvlakke die kans te bied om integrale offensiewe en verdedigende posisies te speel.

In die VSA staan die sport ook bekend as kwadrugby, wat verwys na die feit dat dit deur kwadrupleë gespeel word: al die deelnemende atlete het 'n gebrek wat beide hulle boonste en onderste ledemate affekteer. Rolstoelrugby is 'n gemengde sport, met mans en vroue wat in dieselfde spanne meeding. Wedstryde word binnemuurs op houtvloere gespeel. Die spelreëls bevat elemente van onder andere rolstoelbasketbal, yshokkie en handbal. Dit is 'n kontaksport en fisiese kontak tussen spelers is 'n integrale gedeelte van die spel.

Rolstoelrugby word bestuur deur die Internasionale Rolstoelrugbyfederasie, wat in 1993 gestig is.

## Eksterne skakels
Erwin Huber

duimnael|links|Erwin Huber in 2007
**Erwin Huber** (* 26 Julie 1946 in Reisbach) is 'n Duitse politikus van die Christelike Sosiale Unie (CSU), die Christen-Demokratiese Unie se bondgenoot in die staat Beiere. 

Hy was van 2005 tot 2007 in die Beierse staatsministerie werksaam vir die departemente van ekonomie, infrastruktuur, verkeer en tegnologie.

In Oktober 2007 het die ministerpresident Günther Beckstein (die opvolger van Edmund Stoiber) hom tot die Beierse Staatsminister vir Finansies bevorder. Op 29 September 2007 is hy as CSU-voorsitter (partyvoorsitter) verkies.
Günther Beckstein

**Günther Beckstein** (* 23 November 1943 in Hersbruck) is 'n Duitse politikus (CSU). Van 9 Oktober 2007 tot 1 Oktober 2008 was hy die Beierse ministerpresident. In sy vorige diens, onder Edmund Stoiber, was hy die Beierse minister van binnelandse sake, vir 'n termyn van 14 jaar.

## Opleiding en beroep 
Nadat Beckstein in 1962 sy matriek verwerf het aan die Willstätter-Gimnasium in Neurenberg, studeer hy aan die universiteite in Erlangen en München in die regswetenskap. Vanaf 1971 tot 1988 het Beckstein 'n prokureurskantoor bedryf. In 1975 volg sy doktorsgraad in Erlangen met sy proefskrif getiteld "Der Gewissenstäter im Strafrecht und Strafprozeßrecht" op die vakgebied van die regswetenskap.
Samespanning

**Samespanning** verwys na die ooreenkomste, reëlings of verstandhoudings tussen oligopoliste om mededinging te beperk en hoë vlakke van winsgewendheid op die lang termyn te handhaaf. Verkopers kan byvoorbeeld ooreenkom om dieselfde prys vir sekere produkte te vra, om eenvormige kortings toe te staan of om hul bemarking en verspreiding tot bepaalde streke te beperk. 'n Spesifieke reëling tussen andersins mededingende firmas om produksievlakke te beperk, pryse vas te stel of die mark te verdeel, word 'n kartel genoem. Die lede van 'n kartel stel ten doel om die betrokke mark in 'n gedeelde monopolie te omskep.

Samespanning is slegs suksesvol indien die ooreenkoms afgedwing kan word. Wanneer 'n groot aantal verkopers betrokke is, is suksesvolle samespanning hoogs onwaarskynlik (indien nie onmoontlik nie). Daar sal altyd deelnemers wees wat die ooreenkoms verbreek, in die hoop dat ander dit nie sal agterkom nie, of nie sal reageer nie. Met 'n klein aantal groot produsente is die verdeling van die wins tussen die lede van 'n kartel dikwels 'n geskilpunt. Die voorwaardes vir suksesvolle samespanning sluit die volgende in:
*Die aantal firmas moet klein wees en hulle moet aan mekaar bekend wees.
*Die firmas behoort soortgelyke produksiemetodes en gemiddelde koste te hê en sal daarom geneig wees om pryse op dieselfde tyd met dieselfde persentasie te verander.
*Die produk moet homogeen eerder as heterogeen wees, wat dit makliker maak om oor 'n prys ooreen te kom.
*Daar moet betekenisvolle beperkings op toetrede wees, wat die moontlikheid (en vrees) van ontwrigting deur nuwe firmas verminder.
*Die mark moet stabiel wees.
*Daar moet geen owerheidsmaatreëls wees wat samespanning beperk of verbied nie.

In die praktyk verbied owerhede egter dikwels samespanning tussen firmas. Optrede teen kartelvorming is daarom dikwels 'n belangrike element van mededingingsbeleid. Waar openlike samespanning verbied word, poog firmas nietemin om die wet te omseil. Konstruksiefirmas span byvoorbeeld gereeld saam wanneer daar vir kontrakte getender word. Hulle kom vooraf ooreen om die verskillende kontrakte onderling te allokeer. Almal dien dan hoëprystenders vir 'n spesifieke kontrak in, maar die verkose firma dien 'n effens laer (maar steeds hoë) tender in en kry die kontrak. Soortgelyke praktyke bestaan in ander industrieë, byvoorbeeld waar produsente besluit om die klante tussen mekaar te verdeel en dan pryse so kwoteer dat 'n spesifieke klant geen ander keuse het as om voort te gaan om by dieselfde produsent te koop nie. Hoewel hierdie praktyke onwettig is, is dit baie moeilik om te bewys dat firmas sulke infromele ooreenkomste agter geslote deure aangaan.

## Sien ook 
*Kartel
Oligopolie

Die woord **oligopolie** kom van die Griekse woord *oligoi*, wat "min" beteken, en *polein*, wat "verkoop" beteken. Onder oligopolie word die mark deur 'n paar groot firmas oorheers. Wanneer daar slegs twee firmas in die bedryf is, word dit 'n duopolie genoem. Die produk kan homogeen wees (bv. staal en sement), maar dit is gewoonlik heterogeen (bv. motorvoertuie, sigarette, huishoudelike toestelle, elektroniese toerustig en huishoudelike skoonmaakmiddels). Wanneer die produk homogeen is, word die mark as 'n suiwer oligopolie beskryf, en wanneer die produk heterogeen (of gedifferensieerd) is, word die mark 'n gedifferensieerde oligopolie genoem. Oligopolie is die algemeenste markstruktuur in moderne ekonomieë. Wanneer mense van groot besigheid en van markmag praat, verwys hulle gewoonlik na oligopolieë (eerder as na suiwer monopolieë).
Vakuool

duimnael|200px|**f**= vakuool in 'n plantsel (donkerblou)
'n **Vakuool** is 'n ruimte in die sitoplasma van 'n sel wat deur 'n membraan begrens word en met vloeistof gevul is. 

Sodanige ruimtes kom in sowel plant- as dierselle voor en het dikwels verskillende funksies en gevolglik verskillende benamings. In eensellige diere soos Amoeba, word byvoorbeeld kloppende vakuole aangetref, wat waarskynlik as uitskeidingsorganelle funksioneer. In dieselfde dier word voedsel ingeneem deurdat dit met sitoplasma omring word en daar 'n holte met die voedsel daarbinne gevorm word – bekend as 'n fagosoom (voedselvakuool). By hoër ontwikkelde diersoorte is sulke vakuole uiters seldsaam. Lisosome word soms ook as vakuole geklassifiseer. Hierdie beskrywing het betrekking op die vakuole wat in plantselle voorkom en in die volwasse plantsel die grootste deel van die selinhoud uitmaak. By die jong plantsel verskyn daar verskeie sulke klein vakuole. Namate die sel groei, word die vakuole groter en sluit hulle geleidelik by mekaar aan om een groot vakuool te vorm. Hierdeur word die sitoplasma geleidelik verdring totdat dit later net 'n dun, wandstandige lagie is.

Die vloeistof in die vakuool word selsap genoem. Dit bestaan hoofsaaklik uit water waarin 'n verskeidenheid opgeloste stowwe en kolloïede aanwesig is. Die membraan wat die vakuool van die omringende sitoplasma afsluit, word die tonoplast genoem. Dit is ook differensieel-deurlatend en beheer dus die in- en uitvloei van stowwe in die vakuool.

Die funksies van die vakuool sluit in:
*Die berging van water, anorganiese en organiese verbindings,.
*Meganiese steunverlening en stewigheid aan die sel deurdat dit 'n uitwaartse druk op byvoorbeeld die selwand uitoefen.
*Intrasellulêre vervoer.
*Verskeie gespesialiseerde funksies, byvoorbeeld vertering en uitskeiding in eensellige en primitiewe meersellige diere.
Star Division

Die Hamburgse sagtewarefirma **Star Division** is in die jaar 1985 deur die 16-jarige Marco Börries, in Lüneburg, Duitsland gestig.

Na die bure 'n klag by die polisie ingedien het, oor die bedryf van 'n besigheid in 'n woonbuurt, het die firma na Hamburg verhuis.

Star Division het veral deur hulle kantoorprogrammatuur StarOffice bekendheid verwerf. Die sagteware het meer as 25 miljoen kopieë wêreldwyd verkoop.

In 1998 het Börries StarOffice gratis vir die privaat gebruik beskikbaar gestel. Star Division is op 5 Augustus 1999 deur die sagte- en hardewarevervaardiger Sun Microsystems vir meer as 70 miljoen VS-Dollar gekoop.

Die programmatuur StarOffice is sedertdien deur Sun Microsystems en die OpenOffice.org-projek verder ontwikkel.
Speltoetser

’n **Speltoetser** is sagteware wat die spelling van woorde in tekslêers nagaan en vergelyk met ’n ingeboude woordelys. Dit kan ook voorstelle maak vir die korrekte spelling van woorde. Sommige kan op hul eie gebruik word vir ’n stuk teks, terwyl ander deel uitmaak van ’n groter program soos ’n woordverwerker, elektroniese woordeboek of soekenjin.

## Werking 
Speltoetsers vergelyk elke woord in ’n dokument met ’n ingeboude woordelys en merk woorde wat nie daarin voorkom nie. Die meeste moderne speltoetsers sal ook ’n alternatiewe spelling voorstel wat die gebruiker kan aanvaar of ignoreer, of die gebruiker kan self vakkundige terme, eiename, ensovoorts byvoeg wat daarna erken sal word.

Sommige programme kan selfs grammatikafoute uitwys of woorde binne konteks beskou. Sulke speltoetsers sal byvoorbeeld nie die woord "verassing" miskyk as dit "verrassing" moet wees omdat albei woorde in die woordelys voorkom nie, maar sal die woord binne konteks as ’n fout herken.

Die meeste speltoetsers kan verskeie woordeboeke gebruik, soos vir ander tale of spesifieke vakrigtings – of die gebruiker kan dit self opstel.

## Eksterne skakels 
*
Marco Börries

**Marco Börries** (* 1 Augustus 1968) is 'n Duitse besigheidsman - ook "die Duitse Bill Gates" genoem.

Börries het op 16 jarige leeftyd as leerder aan die hoërskool Gymnasium Oedeme, die firma Star Division as 'n *motorhuisbesigheid* in Lüneburg gestig. Hy het dit gedoen nadat hy as 'n uitruilleerder in die Silicon Valley, VSA gewoon het. Hy het die sagtewarepakket StarWriter (StarOffice) as 'n alternatief vir die kantoorpakket van Microsoft ontwikkel. Meer as 25 miljoen eenhede van StarOffice is reeds verkoop. Op 5 Augustus 1999 het hy Star Division vir 70 miljoen VSA-dollar aan die firma Sun Microsystems verkoop en het ook 'n kort tydperk vir die maatskappy gewerk.

Marco Börries het in Augustus 2001 die firma VerdiSoft gestig. Die firma het die nuwe tegnologie *YahooGo* ontwikkel is. Die sagteware het die soek  na rolprente op die Internet moontlik maak. Die firma VerdiSoft en die tegnologie is in Februarie 2005 aan Yahoo%21 verkoop, waar hy sedertdien as *Executive Vice President of Connected Life* werksaam is.

## Eksterne skakels 
* Marco Börries – 'n motorhuisgeskiedenis uit Lüneburg (*eine Garagengeschichte aus Lüneburg*)
Pous Hilarius

**Hilarius** was die 46ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Hilarius** is gebore op die eiland Sardinië. As aartsdeken tydens die pontifikaat van Pous Leo I het hy die veroordeling van Flavianus van Konstantinopel op die tweede konsilie van Efese in 449 sterk teengestaan. Op 19 November 461 volg hy Pous Leo I op en regeer tot sy dood op 29 Februarie 468. Hy word opgevolg deur Pous Simplicius. Die naam ‘Hilarius’ beteken 'die vrolike'.

## Pontifikaat 
Pous Hilarius het die werk van sy voorganger en mentor Pous Leo I om die oppermag van die biskop van Rome in die Rooms-Katolieke Kerk vas te lê, voortgesit. Rusticus van Narbonne het sy aartsdeken Hermes as biskop aangestel sonder die toestemming van Pous Leo I. Hilarius het 'n sinode belê in 462 waarin Hermes as titulêr biskop bevestig is, maar nie sy magte as metropoliet kry nie. In 463 het Mamertus van Wene 'n biskop van Die gekonsekreer, hoewel die kerk volgens die besluit van Pous Leo I onder die jurisdiksie van die biskop van Arles geval het. Op Hilarius se bevel het Leontius van Arles 'n sinode byeengeroep om die saak te ondersoek. Biskop Antonius het na die sinode verslag gedoen aan die pous en Hilarius het op 25 Februarie 464 'n edik uitgevaardig waarin biskop Veranus opdrag kry om biskop Mamertus te waarsku dat indien hy weer ongemagtigde konsekrasies sou uitvoer sy magte van hom af weggeneem sou word.

Die kerk in Spanje het in die 5de eeu buite die beheer van die pous opgetree. Verskeie dispute het ontstaan waarin Silvanus van Calahorra en Nundinarius van Barcelona betrokke was. Die sinode van Rome op 19 November 465 wat gehou is in die Santa Maria Maggiore basiliek het die sake besleg en die gesag van Rome versterk. Dit is die oudste Roomse sinode waarvan die oorspronklike dokumente behoue gebly het.

## Verering 
Pous Hilarius word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 29 Februarie in 'n skrikkeljaar en op 28 Februarie in nie-skrikkeljare.

## Verwysings 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 

## Eksterne skakels 
* Henry Wace, *Biographical Dictionary*
* 
* 

## Nota 
Saamgestel uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.

## Opvolging 
|}
Groen Party van Suid-Afrika

Die **Groen Party van Suid-Afrika** (**GPSA**) is 'n klein politieke party in die Wes-Kaap provinsie. Dit het soortgelyke beleid aan ander Groen Partye en is 'n lid van die Federasie van Groen Partye van Afrika.

## Geskiedenis van Groen politiek in Suid-Afrika 
Die **Ekologie Party** is in November 1989 gestig maar het ontbind nadat dit slegs 1 800 lede verwerf het.

Ian Brownlie het die **Groen Party** (**GRP**) in Julie 1992 gestig, maar dit is ontbind nadat dit nie 'n setel kon wen in die 1994 Wes Kaap provinsiale verkiesing onder die leierskap van Nathan Grant nie.

## Verkiesings resultate 
## Sien ook 
* Lys van politieke partye in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Green Party of South Africa
* Cape Town Greens 
* Gauteng Greens 
* ECOPEACE
Pous Simplicius

**Simplicius** was die 47ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Simplicius** is gebore in Tivoli, die seun van Castinus. Op 3 Maart 468 volg hy Pous Hilarius op en regeer tot sy dood op 10 Maart 483. Hy word opgevolg deur Pous Felix III. Die naam ‘Simplicius’ beteken 'die Eenvoudige'.

## Pontifikaat 
Tydens die pontifikaat van Pous Simplicius is Rome verower deur verskeie Germaanse stamme. Odoaker word op 4 September 476 koning van Rome na die opstand van die Heruli huursoldate, maar verander nie aan die mag van die pous. Die kroning van Odoaker bring ook 'n einde aan die Wes-Romeinse Ryk onder die laaste keiser Romulus Augustus. Simplicius veroordeel die monofisiete en verdedig die besluite van die konsilie van Chalcedon met die hulp van keiser Zenon. Pous Simplicius het die kerk genoem na die maagd en martelares Sint Bibiana laat bou.

## Verering 
Simplicius word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 10 Maart.

## Verwysings 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 

## Eksterne skakels 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.

## Opvolging 
|}
Catalão

**Catalão** is 'n stad in die Brasiliaanse deelstaat Goiás. Dit is sowat 305&nbsp;km van die federale hoofstad Brasília geleë, en 254&nbsp;km van Goiânia af.
SV Blouwit Berlyn

**SV Blouwit Berlyn ** is 'n sportklub uit die Tempelhof-distrik van Berlyn, die hoofstad van Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Behalwe sokker, het die klub ook 'n afdeling vir handbal.

## Geskiedenis 
Die klub se oudste voorganger was *Berliner FC Vorwärts 1890*, wat op 2 November 1890 gestig is. Die klub was 'n stigterslid van die Duitse sokkerbond in Leipzig in 1900. *Vorwärts* het die Berlynse kampioenskap in 1902, 1903 en 1921 gewen. Die klub het ook sy grootste sukses in 1921 behaal toe dit die eindstryd om die Duitse kampioenskap gehaal het, waar daar met 0-5 teen 1. FC Neurenberg verloor is. Die klub het in dieselfde jaar 4 lede vir die Duitse nasionale sokkerspan gelewer. 

Die ander voorganger was *Berliner Thor- und Fussball Club Union 1892* (*BTuFC Union*), wat op 8 Junie 1892 gestig is. Hierdie klub was ook 'n stigterslid van die Duitse sokkerbond in Leipzig in 1900 en het in 1905 die Duitse kampioen geword deur Karlsruher FV met 2-0 in die eindstryd te verslaan.

Die twee klubs het op 27 Junie 1927 saamgesmelt om *Sportlichen Vereinigung Blau-Weiß 1890 Berlin* te vorm. In 1928 het *Arminia 1906 Berlyn* by die klub aangesluit. Na die herorganisering van Duitse sokker in die Derde Ryk in 1933, het die klub in die Gauliga Berlyn-Brandenburg meegeding. *Blau-Weiss* het die liga 2 keer gewen en in 1942 derde geëindig in die uitspeelwedstryde om die nasionale titel. Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub deur die Geallieerdes ontbind, maar later weer saam met *Mariendorfer Ballspiel Club 1906* en *Sportclub Krampe 1926* herstig as *SG Mariendorf*. Hierdie klub het in 1949 weer in die oorspronklike 3 klubs verdeel: *SpVgg Blau-Weiss 90 Berlin*, *SC Krampe Berlyn* en *SC Mariendorf*. Laasgenoemde twee klubs het in 1985 saamgesmelt as die huidige SV Mariendorf.

*Blau-Weiss* het in 1950 die Oberliga Berlyn op die hoogste vlak gehaal, maar het in 1963, met die stigting van die Bundesliga, in die Regionalliga Berlyn op die tweede vlak gespeel. In 1973 het die klub onsuksesvol aan die uitspeelwedstryde om promosie na die Bundesliga deelgeneem. Na 1974 het die klub in die derde en vierde ligas meegeding, maar in 1984 het die klub die derde liga gewen en is na 'n reeks uitspeelwedstryde na die 2. Bundesliga gepromoveer. In 1986 het die klub sy grootste na-oorlogse prestasie gelewer deur tweede te eindig en verrassend na die Bundesliga te promoveer.

Die klub is egter na een seisoen gerelegeer en het hierna finansieel vinnig agteruitgegaan. In 1992 is die klub bankrot verklaar. Dit is onmiddellik herstig as *SV Blouwit Berlyn*, maar moes in die laagste stadsligas weer oor begin. Teen 1996 het die klub weer die Landesliga Berlyn gehaal op die sesde vlak, maar die klub is in 2006 weer na die Bezirksliga gerelegeer, waar die klub steeds vandag meeding (status: 2007).

## Erelys 
*Duitse sokkerkampioen
**1905

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
*Amptelike klubwerf
*Abseits Guide to German Soccer
Veldhokkie

[duimnael|[Piktogram wat Veldhokkie aandui]]
duimnael|upright|Hokkiespeler Anke Kühn van Duitsland
[duimnael|[Suid-Afrika se nasionale hokkiespan tydens die Olimpiese Somerspele 2008 in Beijing]]

**Veldhokkie** is 'n spansport wat op 'n veld soortgelyk aan dié van sokker gespeel word. Dit word normaalweg met elf of meer spelers gespeel. Die spel word deur twee spanne gespeel en die doel is om die bal in die teenstanders se doelhok te skiet.

## Speltoerusting 
Elke speler het sy eie hokkiestok. Bekende soorte hokkiestokke sluit in "Grays", "Malik" en "Kookaburra".

'n Harde bal wat omtrent so groot soos 'n krieketbal is word tydens die spel gebruik.

Om beserings te voorkom word spelers verplig om met beenskutte en mondskerms te speel.

Die spel word op 'n grasoppervlak gespeel (Gr. 1 tot 12); na skool of tydens klubhokkie word daar gewoonlik op 'n "AstroTurf"-oppervlak gespeel.

## Die spel 
Die bal word in die middel van die baan geplaas. Die kapteins van die twee spanne wat teen mekaar meeding besluit watter span eerste sal begin. Die spanne staan aan weerskante van die middellyn en die span wat begin slaan of stoot die bal vir hulle spanlede. 'n Wedstryd op hoë vlak is gewoonlik 2X15 minute aan 'n kant. Op hoërskool wissel dit tussen 20 min, 25 min of 30 min, afhangende van die tipe span. Daar is ook 'n 15 minute pouse, genaamd halftyd.

Soos enige sport het hokkie ook reëls en daar is ook 'n groen-, geel- en rooikaart vir oortredings.

## Sien ook 
* Yshokkie

## Eksterne skakels
Pous Felix III

**Felix III** was die 48 pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
As gevolg van die bestaan van die Teenpous Felix II word **Pous Felix III** soms as Felix II (as die teenpous nie getel word nie) of as Felix II (III) aangedui. Teenswoordig word Teenpous Felix II wel as wettig aanvaar en is hy selfs heilig verklaar. Felix III was reeds getroud en die pa van twee kinders voordat hy priester geword het. Op 13 Maart 483 volg Felix III Pous Simplicius op en regeer tot sy dood op 1 Maart 492. Hy word opgevolg deur Pous Gelasius I. Die naam ‘Felix’ beteken 'die gelukkige'.

## Pontifikaat 
Pous Felix III het hom verset teen die monofisiete en hulle simpatiseerders. In 483 ekskommuniseer hy biskop Petrus Fullus van Antiogië en in 484 biskop Petrus Mongus van Alexandrië. Die lei tot 'n kerkskeuring wat tot 519 sal duur. Hy verwerp ook die toenadering van patriarg Acacius van Konstantinopel tot die monofisiete wat as die Henotikon bekend staan.

## Verering 
Felix III word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 1 Maart.

## Verwysings 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 

## Eksterne skakels 
* 
* Ekumenies Heiligesleksikon
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.

## Opvolging 
|}
Stars

Die **Stars** is 'n Kanadese indiepop-musiekgroep wat oorspronklik deur die sanger Torquil Campbell en die klawerbordspeler Chris Seligman in Toronto (Ontario, Kanada) gestig is. Die groep het hulle later in New York Stad en uiteindelik in Montreal gevestig.

## Genre 
Die Stars se musiek is as *beautiful, eloquent indie pop* beskryf wat deur 'n oorvloedige instrumentasie, ratse produksie en afmeng, verhalende lirieke en sagte, maar genuanseerde sang gekenmerk word. Die groep se musiekstyl het vanuit elektroniese popmusiek soos op die snit *Nightsongs* (wat op die etiket Le Grand Magistery vrygestel is) tot 'n meer rockgebaseerde instrumentasie op hulle laaste twee langspelers ontwikkel en weerspieël die invloed van die sanger en kitaarspeler Amy Millan en die basspeler Evan Cranley (wat voor die opname van die album *Heart* [Paper Bag Records] by die groep aangesluit het) en die tromspeler Pat McGee wat sedert die langspeler *Set Yourself on Fire* 'n lid van die Stars is.

## Loopbaan 
Die Stars se eerste kommersiële sukses was die langspeler *Set Yourself on Fire* en die enkelsnit *Ageless Beauty* wat albei in 2004 vrygestel is.

Cranley en Campbell is daarnaas ook lede van die bekende indie-groep Broken Social Scene, wie se albums net soos dié van die Stars deur die onafhanklike Kanadese platemaatskappy Arts & Crafts in Toronto (Ontario) uitgegee word. Campbell is ook 'n akteur en het in televisieprogramme soos *Sex and the City* en *Law & Order* opgetree. Millan het in 2006 haar solo-album *Honey From the Tombs* vrygestel.

Verskeie liedjies van die Stars soos *The Vanishing*, *Your Ex-Lover Is Dead* en *The Big Fight* is vir aflewerings van bekende televisieprogramme soos Fox Network se *The O.C.* en CTV se *Degrassi: The Next Generation* gebruik. Die enkelsnit *Ageless Beauty* is daarnaas vir die promosie van VH1 se televisieprogram *So NoTORIous* ingespan.

## Diskografie 
;Langspelers
* *Nightsongs* (2001)
* *Heart* (2003)
* *Set Yourself on Fire* (2004)
* *In Our Bedroom After the War* (2007)
* *Do You Trust Your Friends?* (*Remix-album*) (2007)
* *The Five Ghosts* (22 Junie 2010)
* *The North* (4 September 2012)
* *No One Is Lost* (14 Oktober 2014)
* *There Is No Love in Fluorescent Light* (13 Oktober 2017)

;EPs
* *A Lot of Little Lies for the Sake of One Big Truth* (2001)
* *The Comeback EP* (2001)
* *Dead Child Stars* (2003)
* *Sad Robots* (2008)
* *The Séance* (2010)
* *Lost & Found* (2015)

## Verwysings
0 (jaar)

Die jaar **0** word nie in die Gregoriaanse kalender of sy voorganger, die Juliaanse kalender, gebruik nie. Dit is egter vir die kalender ISO 8601:2004 en vir astronomiese jaarnommering gedefinieer, waar dit ooreenstem met die Gregoriaanse jaar 1&nbsp;v.C. Die jaar daarvoor word -1 genoem, wat ooreenstem met die Gregoriaanse jaar 2&nbsp;v.C. Positiewe jare stem ooreen met Gregoriaanse jare ná Christus; die jaar 1 dui dus op 1&nbsp;n.C. 

Die jaar 0 kom ook in Boeddhistiese en Hindoekalenders voor.

## Astronomiese jaartelling
In sterrekunde is dit algemeen om vir die jaar 1&nbsp;n.C. en later die Anno Domini-telling te gebruik, wat dieselfde as die Algemene Jaartelling (AJ) is. Maar die onderbreking tussen 1&nbsp;n.C. en 1&nbsp;v.C. maak dit moeilik om antieke en moderne datums te vergelyk. Die nommer 0 word dus toegeken aan die jaar voor 1&nbsp;n.C., -1 aan die jaar daarvoor, ensovoorts.

Die letters "n.C.", "v.C.", "AJ" of "VHJ" (voor die Huidige Jaartelling) word weggelaat. Die jaar 1&nbsp;v.C. in die historiese jaartelling is dus gelyk aan 0 in die astronomiese telling, 2&nbsp;v.C. is gelyk aan -1, ensovoorts. Positiewe jare stem ooreen met die datums ná Christus en word soms voorafgegaan deur die plusteken (+). Dié manier van jare aandui is in 1740 deur die sterrekundige Jacques Cassini in omloop gebring.

### ISO 8601 
ISO 8601:2004 (en voorheen ISO 8601:2000, maar nie ISO 8601:1988 nie) gebruik die astronomiese jaartelling in sy dataverwysingstelsels. Die "basiese" formaat vir die jaar 0 is 0000, wat ooreenstem met die historiese jaar 1&nbsp;v.C. Verskeie "uitgebreide" formate is moontlik: -0000 en +0000, sowel as weergawes met vyf of ses syfers. Vroeëre jare is negatiewe jare met vier, vyf of ses syfers, wat ’n waarde het van een minder as die ooreenstemmende jaar v.C. Dus is 0001 = 2&nbsp;v.C.

## Suid-Asiatiese kalenders
Alle eras wat vir Boeddhistiese en Hindoekalenders gebruik word, begin met die jaar 0. Al hierdie kalenders gebruik verstreke of volledige jare, terwyl die meeste kalenders lopende jare gebruik. ’n Volledige jaar het nog nie verstryk vir enige datum in die aanvanklike jaar van die era nie en die nommer 1 kan dus nie gebruik word nie. Die eerste jaar van die era word dus as 0 aangedui om te wys die era is minder as ’n jaar oud. Dit stem ooreen met die gebruik om mense se ouderdom aan te dui – kinders word nie 1 voordat die eerste jaar sedert hulle geboorte verstryk het nie (met die verskil dat hulle ouderdom in maande aangedui word, soos 6 maande, en nie met 0 nie). Dieselfde beginsel geld vir tyd op ’n 24-uur-horlosie: tydens die eerste uur van die dag word die tyd wat verstreke is, aangedui as 0 uur *n* minute.

## Verwysings
## Skakels
Pous Gelasius I

**Gelasius I** was die 49ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Gelasius I** word gesien as die derde pous wat van Afrika afkomstig is. Hy is in Kabylie gebore. Op 1 Maart 492 volg hy Pous Felix III op en regeer tot sy dood op 19 November 496. Hy word opgevolg deur Pous Anastasius II. Die naam ‘Gelasius’ beteken 'die vrolike' in Grieks.

## Pontifikaat 
Die pontifikaat van Gelasius word gesien as 'n voortsetting van die bewind van Pous Felix III. Veral die stryd met die monofisiete duur voort. Gelasius skryf 'n boek "De duabus in Christo naturis" (oor die dualiteit van die natuur van Christus). In 'n brief aan keiser Anastasius I van die Oos-Romeinse Ryk stel hy die duidelik dat die kerklike gesag wat van God kom, hoër is as die wêreldlike gesag van die keiser. Hierdie stelling sal later bekend staan as die "Twee-magte-leer".

Tydens Gelasius se pontifiaat word die kanon van die Bybel vasgestel tydens 'n sinode in Rome in 494. Hierdie stelling word bevraagteken en die sinode het dalk nooit plaasgevind nie. Gelasius het baie geskrywe, daar het 42 briewe, 49 fragmente van briewe en 6 traktaatjies van hom bewaar gebly.

## Verering 
Pous Gelasius I word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 21 November, die dag van sy begrafnis.

## Verwysings 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 

## Eksterne skakels 
* 
* Ekumeniese Heiligesleksikon
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse Wikipedia's.

## Opvolging 
|}
Edmund Stoiber

**Edmund Rüdiger Stoiber** (* 28 September 1941 in Oberaudorf, Landkreis Rosenheim) is 'n Duitse politikus (CSU).
Vanaf 1993 tot 2007 was hy ministerpresident van die Vrystaat van Beiere en vanaf 1999 tot 2007 voorsitter van die CSU-party. Sedert 2007 is hy erevoorsitter van die CSU. 

Met Stoiber as topkandidaat bereik die CSU gedurende die Beierse provinsiale verkiesing in 2003 volgens die sitplekverdeling hul beste stemresultaat ooit, in die hele Bondsrepubliek. Vir die algemene verkiesing in 2002 was hy kanselierkandidaat van die Union. Op 30 September 2007 het hy amptelik as ministerpresident afgetree en was nog tot die nuwe verkiesing van die nuwe Beierse ministerpresident op 9 Oktober 2007 amptelik (waarnemend) in bevel.
Pous Anastasius II

**Anastasius II**  was die 50ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Anastasius II** was 'n Romein, die seun van 'n ouderling met die naam Petrus. Op 24 November 496 volg hy Pous Gelasius I op en regeer tot sy dood op 19 November 498. Hy word opgevolg deur Pous Simmachus. Hy het probeer om die Akakiaanse Skisma te beëindig, maar het misluk. Die naam ‘Anastasius’ beteken “die heropgestane”.

## Pontifikaat 
Pous Anastasius II het die swaar taak gehad om die kerkskeuring van Acacius van Konstantinopel op te los.  Die skeuring het ontstaan deurdat Acacius en Pous Felix III 'n fundamenteel meningsverskil gehad het oor die monofisiete.  Die pous was versoenend ten opsigte van die monofisiete en het hom die gramskap van die skrywer van die Liber Pontificalis op die hals gehaal.  Dante het die pous in sy boek La Divina Comedia in die hel geplaas.

## Verering 
Pous Anastasius II is nie heilig verklaar nie. Pous Anastasius II is een van twee pouse uit die eerste vyfhonderd jaar in die kerk se geskiedenis wat nie heilig verklaar is nie, die ander is Pous Liberius.

## Verwysings 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 

## Eksterne skakels 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.

## Opvolging 
|}
Pritzker-prys

Die **Pritzker-prys vir argitektuur** (Engels: *Pritzker Architecture Prize*) is die mees prestigieuse toekenning op die gebied van argitektuur en word deur die Amerikaanse Hyatt-stigting jaarliks aan 'n lewende argitek (of meerdere argitekte) toegeken wat met sy werk 'n beduidende bydrae tot die argitektoniese kuns en die menslike kultuur gelewer het.

Die prys is in 1979 deur Jay A. Pritzker (1922–1999), die stigter van die Hyatt-hotelgroep, en sy vrou Cindy in die lewe geroep en is ná sy afsterwe deur die Hyatt-stigting toegeken. Die toekenning geniet in die argitektuur dieselfde internasionale erkenning soos die Nobelprys op die gebied van die letterkunde, ekonomie en natuurwetenskappe en vestig die publiek se aandag op argitektuur as 'n belangrike kunsvorm wat 'n groot invloed op die maatskappy uitoefen.

Naas 'n argitek se bydrae tot die internasionale boukuns word ook die vernuwende gehalte en finesse van sy argitektoniese gedagte by die uitvoering van sy werk as 'n kriterium vir die prystoekenning in ag geneem. Daarnaas speel ook die manier waarop moderne boutegnologie by die werk ingespan is 'n belangrike rol.

Die wenner ontvang 'n prysgeld van VSA-$ 100&nbsp;000 en 'n bronsmedalje, maar trek veral voordeel uit die internasionale erkenning as 'n meester-argitek en die belangstelling van bouontwikkelaars in sy vaardighede wat uit die prystoekenning voortspruit.

## Wenners van die Pritzker-prys vir argitektuur 1979–2026 
## Verwysings 
## Bronnelys 
*  Abbate, Jay en Thomsett, Michael C.: *Celebrating the Art of Architecture. 25 Years of Pritzker Prize Winning Architects*. Columbia, MD: Marketplace Books 2004

## Eksterne skakels 
*  Die amptelike webwerf van die Pritzker-prys
*
Derbent

**Derbent** (Russies: Дербе́нт) is 'n stad in die deelrepubliek Dagestan in die Russiese Federasie. Dit het 'n bevolking van 120&nbsp;470 (2014). Die stad is in 438 gestig deur die Sassaniede, 'n Persiese dinastie. Dit maak dit die oudste stad op die grondgebied van Rusland.

Derbent was lank deel van wat nou Iran (Persië) is. In 1805 is dit deur die Russe verower van die Iranse Kadjare-dinastie tydens die Eerste Russies-Iranse oorlog.

Derbent is bekend vir sy Middeleeuse verdedigingswerke wat sedert 2003 op die Wêrelderfenisgebiedslys van Unesco is.

Die stad word beskou as een van die mees multikultureles van Dagestan. Daar is Russies-Ortodokse kerke, Armeens-Apostoliese kerke, Georgies-Ortodokse kerke, sinagoges (van die Bergjode/Tatte) en Soennitiese en Sjiïtiese moskees.

## Eksterne skakels 
* UNESCO-webblad
MPEG-2 Oudio Laag 3

## MPEG-2 Oudio Laag 3 (mp3PRO)
**MPEG-2 Oudio Laag 3** (mp3PRO), (engels: *MPEG-2 Audio Layer 3*) is die nuwe formaat, wat 'n konsekwente verdere ontwikkeling meegebring het en omtrent 50% dataspasie benodig vir dieselfde kwaliteit gehalte en terugkompatiebel is. Dit beteken dat mp3PRO lêers sonder probleme deur ouer produkte wat slegs die gewone (oorspronklike) MP3-formaat ondersteun teruggespeel kan word.

Indien 'n mp3PRO-lêer ook deur 'n mp3PRO afspeler teruggespeel word, sal dit die volle spektrum klank bied wat heelwat beter is as die MP3-standaard. Dit is ook 'n stroomformaat (*streaming format*).

## Gratis sagteware 
Thomson mp3PRO Opnemer/Speler  mp3PRO-sone

Thomson mp3PRO Opnemer/Speler 

## Eksterne Internet skakels 
* Offisiële mp3PRO-Webwerf met produkinligting
* Freeware-mp3PRO-Player (V1.4.0) (insl. omsitter (*converter*) WAV-formaat  64-kbps-mp3PRO) en ook mp3PRO-Plugin vir WinAMP en XMMS
* Coding Technologies  Kodering tegnologie
Pous Simmachus

**Simmachus** was die 51ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Simmachus** is op Sardinië gebore die seun van Fortunatus, omtrent in 450. Op 22 November 498 volg hy Pous Anastasius II op, maar die Bisantynse kerk verkies Teenpous Laurentius. Laurentius is gesteun deur Anastasius I en Simmachus deur die Gotiese koning Theodorik die Grote. Hy regeer tot sy dood op 19 Julie 514 en word begrawe in die Sint Pieterskerk. Hy word opgevolg deur Pous Hormisdas. Die naam ‘Simmachus’ beteken 'bondgenoot' in ou Grieks.

## Pontifikaat 
In 501 word Simmachus deur senator Festus beskuldig van onder andere buite-egtelike seks. 'n Sinode wat deur Theodorik bymekaar gebring is op 23 Oktober 502, ontneem Simmachus van al sy funksies, maar bepaal dat die pous nie veroordeel kan word nie. Dit lei tot kerkskeuring en Theodorik installeer Teenpous Laurentius in die Lateraanse paleis. Die skeuring duur vier jaar, totdat Theodorik sy steun aan Laurentius onttrek omdat Laurentius te veel pro-Bisantyns opgetree het.

Tydens sy pontifikaat steun Simmachus die Afrikaanse biskoppe in hulle stryd teen die Ariaanse Vandale. Ook die Noord-Italiaanse provinsies word deur hom beskerm teen aanvalle van barbare uit die noorde.

Simmachus het probeer om die datum vir Paasfees vas te stel op 25 Maart, maar dit het nie gewerk nie.

## Verering 
Simmachus word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 19 Julie.

## Verwysings 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 

## Eksterne skakels 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.

## Opvolging 
|}
MP3

**MP3** (MPEG-1-oudiolaag 3; Engels: *MPEG-1 Audio Layer 3*) is 'n lêerformat vir die verliesvrye kompressie van oudiodata. MP3 gebruik die beginsel dat slegs die gedeelte opgeneem en gestoor word wat die menslike oor kan hoor. Daardeur word 'n datakompressie moontlik wat die oudiogehalte min of glad nie beïnvloed nie. Die formaat is 'n indirekte voorganger van AAC (*Advanced Audio Coding*) of Vorbis, wat 'n beter gehalte en funksionaliteit lewer.

## Bergingspoed 
In vergelyking met die data wat op 'n oudio-CD gestoor is, gebruik 'n lêer wat in MP3 geënkodeer is sowat 10% van die stoorplek. Dit geld vir gehalte wat 'n bergingspoed (*sampling rate*) van 128&nbsp;kilobis per sekonde (kbps) bied.

## Wenke 
Die opneem van jou eie musiek- en spraaklêers in MP3/mp3PRO  is vandag redelik maklik.

### Gehalte 
Die gehalte is direk afhanklik van die bergingspoed, die bisse per sekonde wat gestoor word. Hoe meer inligting per sekonde gestoor word, hoe beter is die reproduksie van die klank. Jy kan 'n reeks opnames met wisselende bergingspoed maak en die gehalte daarvan vergelyk voor jy begin om opnames op 'n groot skaal te maak. 

### Praktiese reël vir MP3-opnames 
Die algemeenste standaard vir die MP3-formaat wat tans vir musiekopnames gebruik word, is 128&nbsp;kbps. Dit bied die beste verhouding tussen gehalte en stoorplek en is goed om opnames van 'n oudio-CD of ander bronne te maak. Dit sal sowat 10% van die stoorplek van 'n CD-opname van dieselfde lengte gebruik. Vir beter gehalte kan 192 en 256&nbsp;kbps gebruik word. Meer as dit is moontlik, maar eintlik 'n mors van stoorplek omdat die gehalteverskille skaars waargeneem sal kan word.

As jy 'n CD-speler het in jou motor, waar die geraas in elke geval redelik hoog is, sal dit dalk goed wees om 'n laer gehalte en 'n langer speeltyd te oorweeg. Hiervoor sal oudiomateriaal van laer as 128&nbsp;kbps (dalk selfs 56&nbsp;kbps, 64&nbsp;kbps of 96&nbsp;kbps) opgeneem kan word om die speeltyd amper te verdubbel (met 64&nbsp;kbps).

Vir spraakopnames is dit moontlik om so laag as 56&nbsp;kbps te kies om 'n langer speeltyd te kry en die stoorplek effektief te benut. 

Indien jy beoog om 'n CD-speler vir die huis aan te skaf, koop verkieslik een wat ook MP3's kan terugspeel of kies 'n DVD-speler. Die meeste DVD-spelers vandag ondersteun al verskeie formate, soos MP3 en ander.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Fraunhofer IIS
* The Story of MP3 — Hoe MP3 uitgevind is deur die Fraunhofer IIS (Instutuut vir geïntergreerde skakelkringe)
* Lys van relevante patente

* Thomson Licensing FAQ Thomson Lisensieëring (Vrae & Antworde)
Konsepwaaier

'n **Konsepwaaier** is een van die tegnieke in laterale denke soos deur Edward de Bono bedink.  Die tegniek behels die neerskryf van die uitdaging of probleem wat opgelos moet word in 'n sirkel of spilpunt en die neerskryf van moontlike konsepte wat kan help om die probleem op te los op radiale lyne wat vanaf die spilpunt af geteken word soos die lemme van 'n waaier.  Die idee is om 'n mens te dwing om meer as een konsep in oorweging te bring tot die oplos van 'n probleem.

## Eksterne skakels 
Artikel wat in besonderhede verduidelik hoe om die tegniek te gebruik.
Konsepdriehoek

'n **Konsepdriehoek** is 'n tegniek in laterale denke soos deur Edward de Bono bedink.  Die tegniek behels die neeskryf van 'n probleem en 'n idee om daardie probleem op te los.  Daar word dan gekyk na die voorgestelde oplossing en die konsep daaragter word geïdentifiseer en neergeskryf sodat die probleem, idee en konsep 'n driehoek vorm.  Daar word dan gekyk na die konsep en ander moontlike idees wat ook van dieselfde konsep gebruik maak.  

'n Voorbeeld daarvan kan 'n probleem wees oor hoe om water uit 'n glas te kry, een oplossing kan wees om klippe daarin te gooi sodat die water oorloop.  Die konsep is "verplasing".  Daar kan dan nou gekyk word na ander maniere om verplasing te bewerkstellig.

## Eksterne skakels 
*'n Dokument wat onder andere die gebruik van konsepdriehoeke bespreek.
Uitdaging (laterale denke)

**Uitdaging** is 'n tegniek in laterale denke wat gebruik word om beweging te bewerkstellig deur die aspek van 'n begrip/probleem wat gewoonlik as 'n vanselfsprekende/gegewe element van 'n onderwerp aanvaar word "uit te daag".  'n Mens kan byvoorbeeld na 'n maatskappy se bestuurstelsel kyk en dan kyk na wat tipies as vanselfsprekend aanvaar word.  Daar word byvoorbeeld gewoonlik aanvaar dat daar 'n bestuurder moet wees.  'n Mens kan dan 'n uitdaging daarstel deur te sê: "Dié onderneming gaan geen bestuurders hê nie".  Die uitdaging word dan ernstig oorweeg met die doel om beweging te bewerkstellig in terme van die gevestigde denkpatrone al is die eindresultaat van die nuwe denke nie noodwendig 'n bestuurstelsel waarin daar geen bestuurders is nie.
Lukrake intrede

**Lukrake intrede** is een van die tegnieke van laterale denke soos deur Edward de Bono bedink is.  Voorwerpe of 'n woord uit 'n woordeboek word lukraak gekies en dan in verband gebring met die onderwerp waaroor gedink word.

'n Voorbeeld daarvan is wanneer daar gedink word aan maniere om Wikipedia te verbeter.  'n Mens neem byvoorbeeld lukraak enige voorwerp in die kantoor, gestel die faksmasjien.  Daar word dan na die eienskappe daarvan gekyk:

*'n Faksmasjien versend beelde oor die telefoonlyn na papier.
*Faksmasjiene word al hoe skaarser in kantore.  
*Mense stuur fakse direk na bekende nommers.

Die eienskappe kan dan byvoorbeeld denke stimuleer oor hoe wiki-artikels in e-pos of ander webwerwe ingesluit kan word soos in die geval met youtube se video's.
Beweging (laterale denke)

**Beweging** in terme van laterale denktegnieke kan gedefinieer word as 'n wegbeweeg van die normale logiese denkpatrone wat dikwels die skep van nuwe idees of begrippe verhinder. Die beweging word vermag deur van spesifieke tegnieke gebruik te maak wat daarop gemik is om 'n nuwe denkpatroon aan die gang te sit. 'n Mens kan byvoorbeeld 'n tegniek soos provokasie (laterale denke) gebruik om 'n gedagte te skep wat die normale denkpatroon "uitdaag". 'n Mens kan byvoorbeeld sê: "Huise moet nie dakke hê nie". 'n Mens kan dan dalk met nuwe idees rondom die ontwerp van dakke vorendag kom (soos byvoorbeeld dakke van glas ens.).  Edward de Bono kritiseer die dinkskrumtegniek in soverre dit fokus op die uitstel van oordeel, maar nie stelselmatige, doelbewuste metodes verskaf om "beweging" teweeg te bring nie.