Britse en Amerikaanse maateenhede

Die **Britse en Amerikaanse maateenhede** kom van dieselfde oorsprong, naamlik die Engelse maateenhede van voor-1824. Toe Skotland en Engeland in 1707 met mekaar verbind is, moes die Skotte die Engelse maateenheidstelsel aanvaar. 

### Afkortings en simbole 
Al het verskeie Afrikaanse afkortings in vroeëre jare vir Britse maateenhede verskyn, was daar destyds geen verskil tussen simbole en afkortings nie. Met die eerste publikasie van die SI in 1960 is amptelike simbole vir SI-eenhede gepubliseer. Die verskil tussen 'n simbool en 'n afkorting is dat 'n simbool dieselfde in alle tale is, maar afkortings mag dalk nie so wees nie: *kilometer* word byvoorveeld in Italiaans as *chiliometri* vertaal, maar die simbool bly *km*. In teenstelling hiermee word *myl per uur* as *mph* in Engels afgekort, maar in Afrikaans is word dit as *mpu* afgekort. Verskeie simbole vir die Britse en Amerikaanse eenhede verskyn in  (lengte) en  (massa).

In 1992 is hierdie publikasies hersien en is die Britse en Amerikaanse maateenhede as verouderd beskou. Teen die tyd wat die een-en-twintigste eeu aangebreek het, is daar 'n algehele hersiening van ISO&nbsp;31 begin. Die standaard is herskryf en is as ISO 80000 gepubliseer.  is deur  vervang en  deur .

### Lengte en afstand 
Voor 1305 was die voet die basiseenheid van lengte in die Engelse stelsel, maar daarna word dit die jaart. Die basiseenheid van lengte in die Britse en Amerikaanse stelsels is die jaart (Engels: *yard*).  
[duimnael|Openbare eksemplaar van die standaard [jaart en sy onderafdelings by die Greenwich Observatory.]]
Tydens die Anglo-Saksiese invalle van die eerste millenium neem die Engelse die Saksiese voet (ongeveer 335&nbsp;mm) oor. Voor 1305 is hierdie voet vir landmeterdoeleindes gebruik. Tydens die Normandiese verowering neem die Engelse ook die Normandiese voet oor. Die Normandiese voet is korter as die Saksiese voet en word deur vakmanne, veral bouers en skrynwerkers, gebruik. In die wet van 1305, omskryf Edward I die Engelse voet wat omtrent gelyk is aan 'n Normandiese voet en ook omtrent gelyk is aan  van 'n Anglo-Saksiese voet. As 'n gevolg bly die roede onveranderd, maar dit bestaan nou uit 16,5 Engelse voet in plaas van 15 Anglo-Saksiese voet. In 1959 is die Engelse voet beskryf as presies . In 1897 is die jaart in die Verenigde State herdefineer deur die *Mendenhall Order* as  meter terwyl die Britse amptelike voet as  gemeet word. Hierdie twee waardes verskil met minder as  maar hierdie verskil is in landsmeting belangrik. Uitendelik is daar in 1960 'n ooreenkoms tussen the VK, die VSA, Suid-Afrika en Australië bereik toe die "internasionale jaart" gestig is. Hierdie jaart is presies 0,9144&nbsp;m. Hierdie nuwe definisie veroorsaak probleme in die VSA waar hulle twee verskillende treë en myle het - die "*survey yard*" en "*survey mile*" teenoor die "*international yard*" en die "*international mile*". Op 1 Januarie 20x23 is die *survey foot* en die *survey mile* afgekeur.
 
Die verhouding tussen die jaart, sy veelvoude en sy onderveelvoude word hieronder getoon.

### Oppervlakte 
Die eenhede vierkantroede en die akker kom uit die middeleeue. Die Engelse woord "*acre*" kom van die Duitse woord "*acker*". In die middeleeuse tye is die akker nie 'n presiese landsmaat nie, maar eintlik 'n ekonomiese maat: in die Domesday Book van 1086 word 'n akker as die hoeveelheid land wat 'n man met een ploeg en een os in 'n dag kan ploeg bereken. Met die verloop van tyd word dit 'n landsmaat.. Ná 31 Desember 2022 is die Amerikaanse *survey yard* verouderd.

### Volume 
Tot die negentiende eeu is vaste stowwe soos koring en gars en vloeistowwe soos wyn, bier en melk in volume gemeet. Daar was verskillende maateenhede vir verskeie produkte, byvoorbeeld, vanaf die sestiende tot die agtiende eeue is verskillende maateenhede vir *ale* en *beer* gebruik. Wyn het sy eie gelling en graan sy eie gelling gehad. 

#### Imperiale vloeibare maateenhede 
duimnael|upright|150px|Trekbier word nog steeds per *pint* in die Verenigde Koninkryk verkoop.
Die imperiale maateenheidstelsel is in 1824 ingestel. Al is die waarde van die duim, die jaart, die pond en die ons nog steeds dieselfde, is die volumemaateenhede vereenvoudig. Al die verskeie gellings en hul onderdele is verwyder en is deur die nuwe imperiale gelling vervang. Die imperiale gelling is oorsponklik gedefinieer as "die volume van 10 pond (ongeveer ) water teen 'n temperatuur van 62 °F (17 °C)". Die imperiale gelling is in 20 vloeistofonse verdeel (nie 16 soos in die Amerikaanse gelling nie). 

#### Amerikaanse vloeibare maateenhede 
Toe die Verenigde State hul onafhanklikheid in 1776 verklaar het, het hulle 'n seleksie van Engelse maateenhede gebruik. Nadat die VSA-kongres niks gedoen het in verband met maateenhede nie, kies die VS Departement van Finansies die Engelse wyngelling as die amptelik VS-gelling. Hierdie gellling bevat 'n volume van 231 kubieke duim en is in 1707 deur Koningin Anne ingestel. Dit word in 16 vloeistofonse verdeel.

#### Amerikaanse soliede maateenhede 
duimnael|250px|Gedurende die negentiende eeu hang die waarde van die boesel af van beide staat en kommoditeit.
Die VSA se soliede maateenhede kom uit Engeland. Hoewel die definisies van die maateenhede by die Laerhuis gerus het, het hulle nie hul reg uitgeoefen nie. Die gevolg was 'n toename van maateenhede wat gewissel het tussen beide staatskommoditeite. In 1905 het die Nasionale Buro vir Standaarde (*National Bureau for Standards*) die Nasionale Konferensie oor Gewigte en Mates (*National Conference on Weights and Measures*) gestig om mate en gewigte to rasionaliseer.

Die huidige maateenhede van volume wat gebruik word, word hieronder gegee.

### Massa 
Oor die eeue het die Engelse eenheidstelsel verskeie gewigstelsels. Gedurende die sewentiende eeu was daar 'n mate van standaardisering en drie gewigmaateenheidstelsels het na vore gekom. Al drie is op die grein gebaseer: die avoirdupois pond bevat 7000 grein en is in 16 avoirdupois-onse verdeel terwyl beide die trooispond en die aptekerspond 5760 grein bevat en in 12 onse gedeel is, maar die onderafdelings van die troois-ons en die aptekers-ons is verskillend. Na afloop van die probleme met die gelling in 1824, het die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State saamgewerk om harmonisering van ander maateenhede te verseker.
  
#### Avoirdupois-gewigte 
Die avoirdupois-gewigte is vir die meeste doeleindes gebruik. Die kleiner gewigte is dieselfde in albei die VS en die VK, maar met die groter gewigte is dit nie so nie. Die *stone* is in die VSA onbekend terwyl albei lande verskillende tonne gebruik. 

duimnael|150px|Die standaard trooispond. Dit is in 'n brand in 1834 vernietig.
Die troois-gewigte is alleenlik vir die weeg van edelmetale gebruik, byvoorbeeld, die Krugerrand bevat een troois-ons goud (31,10&nbsp;g) en nie 'n avoirdupois-ons goud (28,35&nbsp;g) nie. Sedert 1879 is die gebruik van die trooispond vir handelsdoeleindes in die Verenigde Koningkryk verbode. 

#### Aptekersgewigte 
duimnael|150px|Apteker berei medisyne voor.
Voor 1858 is die aptekersgewigstelsel vir medisynevoorbereiding in die Verenigde Koningkryk gebruik en is nog steeds af en toe in die Verenigde State te vinde.

### Algemene eenhede 
Behalwe vir lengte, oppervlakte, volume en massa gebruik die Amerikaners, en vroeër ook die Britte, sekere ander eenhede. Die mees bekende is die eenhede vir temperatuur, druk en drywing.

#### Temperatuur 
Temperatuur word in die Verenigde State gewoonlik in grade Fahrenheit gemeet (afkorting °F). Die verhouding tussen grade Fahrenheit en grade Celsius is
:C = (F-32) * 5/9.
Water vries teen 'n temperatuur van 32°F (0°C) en kook teen 'n temperatuur van 212°F (100°C).

#### Drywing 
duimnael|Illustrasie van perdekrag.
In die imperiale stelsel en ook in die Verenigde State is eenheid vir drywing die perdekrag (HP vir *horsepower*). Een perdekrag word gedefinieer as die drywing wat nodig is om 550 pond teen swaartekrag op te hef teen 'n koers van een voet per sekonde. Die verhouding tussen HP en watt is
:1 ~ \text{HP} \approx 745,7 ~ \text{W}.

#### Druk 
In die imperiale stelsel en ook in die Verenigde State is die eenheid vir druk die pond gewig per vierkante duim (*pounds per square inch* of psi), dit wil sê, die gevolglike druk deur 'n massa van een pond wat op 'n vierkante duim uitgeoefen word onder die invloed van swaartekrag. Die verhouding tussen psi en pascal is
:1 ~ \text{psi} \approx 6900 ~ \text{Pa}.

## Notas 
## Verwysings