Humboldt-pikkewyn

Die **Humboldt-pikkewyn** (*Spheniscus humboldti*) is 'n Suid-Amerikaanse pikkewyn wat hoofsaaklik in die Pingüino de Humboldt Nasionale Reservaat in die noorde van Chili voorkom, hoewel sy habitat die grootste deel van die kus van Peru beslaan. Die naaste familielede daarvan is die Afrika-pikkewyn, die Magellaanpikkewyn en die Galápagos-pikkewyn. Die Humboldt-pikkewyn en die koue waterstroom waarin hy swem, is vernoem na die ontdekkingsreisiger Alexander von Humboldt. Die spesie word deur die IUCN as kwesbaar gelys sonder dat daar 'n bevolkingsherstelplan bestaan. Die huidige bevolking bestaan ​​uit 32&nbsp;000 volwasse individue en is aan die afneem. Dit is 'n migrerende spesie. Dit het 'n swart kop met 'n wit rand wat agter die oog loop, rondom die swart oordekbed en ken, en by die keel aansluit. Hulle het 'n swartgrys rugkant en witterige borskant, met 'n swart borsband wat langs die sye tot by die bobeen strek. Hulle het 'n vlesige-pienk basis aan die snawel. Jeugdiges het donker koppe en geen borsband nie. Hulle het stekels op hul tong wat hulle gebruik om hul prooi vas te hou.

Humboldt-pikkewyne maak nes op eilande en rotsagtige kusstede; hulle maak gate in ghwano en gebruik soms skraapsels of grotte. In Suid-Amerika word die Humboldt-pikkewyn slegs langs die kus van die Stille Oseaan aangetref, en die omvang van die Humboldt-pikkewyn oorvleuel dié van die Magellaanpikkewyn aan die sentrale Chileense kus. Dit is verspreid in Ecuador en Colombia. Dit is bekend dat die Humboldt-pikkewyn in gemengde soorte kolonies met die Magellaanse pikkewyn op ten minste twee verskillende plekke in die suide van Chili woon.

Die Humboldt-pikkewyn het die fokus van ekotoerisme oor die afgelope dekades geword.

## Etimologie 
Beide die Humboldt-pikkewyn en die Humboldt-stroom is vernoem na Alexander von Humboldt. Dit staan ​​in Peru bekend as die "pajaro-niño", wat na "babavogel" vertaal word, vanweë hul waggelende gang en vlerklose ledemate wat uitgehou word, wat die beeld voorstel van 'n kleuter wat op die strand ploeter.

Broeiplekke van die Humboldt-pikkewyn wissel van suidelike Chili langs die droë kusstreke van die Atacama-woestyn tot die subtropiese Isla Foca in die noorde van Peru. Die verspreidingsgebied daarvan is beperk tot die kus- en aflandige eilande wat deur die Humboldtstroom geraak word, wat 'n deurlopende voorraad voedingstowwe bied en wat 'n groot bevolking seevoëls ondersteun. In Chili is die belangrikste broeikolonie by Isla Chañaral. Die verbruik van koppotiges en skaaldiere wissel tussen populasies. Noordelike kolonies verbruik hoofsaaklik makreelgeep, terwyl die suidelike bevolking hoofsaaklik ansjovis, Araukaniese haring en silwerkant verbruik. Daar is seisoenale verskille in die dieet van die Humboldt-pikkewyn wat die veranderinge in die beskikbaarheid van visspesies oor seisoene weerspieël.

### Voedingsgedrag 
Die Humboldt-pikkewyn is 'n visuele jagter. Humboldt-pikkewyne verlaat hul eilande om na sonopkoms te voed, en verskillende bevolkings het verskillende voedingsafstande van die kolonie af. Hulle voedingsritme hang af van die ligintensiteit.  Hulle spandeer meer tyd om kos te soek tydens oornagtogte. Hulle duik ook minder gereeld as broeiende pikkewyne.

### Vokalisering 
Die Humboldt-pikkewyn het verskillende roepe wat hy gebruik om op verskillende maniere te kommunikeer. Die funksie van sy roepe is konsekwent onder *Spheniscus*-spesies.

Indien 'n individuele persoon te naby aan 'n volwasse Humboldt-pikkewyn kom, is daar 'n waarskuwingsroep wat gevolg word deur 'n pik of jaag as dit geïgnoreer word. 'n Hoër digtheid van pikkewyne lei tot meer territoriale en aggressiewe gedrag, wat lei tot meer geskreeu.  Humboldt-pikkewyne is tot die land beperk totdat hulle klaar verveer het.

### Geslagsdimorfisme 
Die geslag van die Humboldt-pikkewyn kan nie deur verskille in verekleed uitgeken word nie, aangesien dit monomorf is. Die mannetjie is swaarder en groter as die wyfie. Hul geslag kan bepaal word deur die kopwydte en die lengte van die snawel; die mannetjie het 'n langer snawel as die wyfie. In die ekstatiese paradering om 'n maat te lok, strek die voël sy kop vertikaal, laat sak sy borskas inmekaar, slaan sy vlerke toe en gee 'n luide roep wat klink soos die balk van 'n donkie.

### Menslike teenwoordigheid 
Humboldt-pikkewyne is uiters sensitief vir menslike teenwoordigheid, met min habituasiepotensiaal. As 'n persoon op 'n afstand van 150 m van 'n broeiende Humboldt-pikkewyn kom, word 'n reaksie uitgelok, wat die grootste reaksie-afstand tot dusver vir pikkewyne gerapporteer is, wat dit die skugterste pikkewynspesie maak wat tot dusver bestudeer is. Noorse rotte en swart rotte vreet ook eiers. Wilde katte en honde verorber kuikens, vlugtelinge en volwasse Humboldt-pikkewyne. Oliestortings wat verband hou met hawe- en skeepvaartaktiwiteite het baie soorte pikkewyne in die suidelike halfrond beïnvloed.

Andes Iron het in 2017 voorgestel dat 'n mineraal-uitvoerhawe gebou word naby die Humboldt Penguin National Reserve in die Coquimbo-streek in Chili. Die voorstel is van die hand gewys omdat die omgewingsimpak onaanvaarbare resultate gelewer het. Die besluit is deur toeroperateurs en omgewingsbewaarders verwelkom. Oceana was een van die nieregeringsorganisasies wat hom beywer het vir die verwerping van die hawe-voorstel.  Andes Iron betwis die besluit, en uiteindelik word die omgewingsgoedkeuring vir die Dominga-myn en die Cruz Grande-haweprojek toegestaan. Oceana betwis sedertdien die wetsnakoming op die perseel en gaan vanaf 2020 voort om die projek afgelas te kry in 'n poging tot die beskerming van die ryk mariene biodiversiteit in die streek. As dit gebou word, sal die Dominga-kompleks 'n oopgroef-kopermyn, verwerkingsaanleg, ontsoutingsaanleg en hawe insluit.

## Geskiedenis van bevolkingsafname 
### Oorbenutting van ghwano 
Die historiese broeiplekke vir die Humboldt-pikkewyn was ghwano-lae wat eilande van die Peruviaanse en noordelike Chileense kuste bedek het waarin die voëls kon grawe. Beide Peru en Chili het die CITES ingevolge nasionale wetgewing geïmplementeer. In Augustus 2010 is beskerming verleen aan die Humboldt-pikkewyn van Chili en Peru ingevolge die Amerikaanse Wet op Bedreigde Spesies. Die meeste pikkewyne broei binne beskermde gebiede. alhoewel die besluit daarna omgekeer is.

Met ingang van Augustus 2018 word die spesie as kwesbaar op die IUBN-rooilys gelys, met 'n dalende bevolking van 32&nbsp;000 volwassenes. Indië, Ierland, Japan, die Verenigde Koninkryk, die Verenigde State en ander plekke.

### Mr. Sea 
Die oudste pikkewyn in Woodland Park-dieretuin en een van die oudste pikkewyne in Noord-Amerika, Mr. Sea, is van kant gemaak na 'n afname in sy aktiwiteit en eetlus; twee maande kort voor sy 32ste verjaardag. Die gemiddelde ouderdom vir 'n Humboldt-pikkewyn wat sy eerste jaar oorleef, is 17,6 jaar. Hy het 12 lewensvatbare kleinkinders, agterkleinkinders en agter-agterkleinkinders gehad.   

### Ontsnapping uit 'n dieretuin in Tokio 
Een van die 135 Humboldt-pikkewyne van die Tokyo Sea Life Park (Kasai Rinkai Suizokuen) het 82 dae lank in Tokiobaai gedy nadat hy blykbaar teen die 4 meter hoë muur afgeseil en daarin geslaag het om deur 'n doringdraadheining tot in die baai te kom. Die pikkewyn, wat net aan sy nommer (337) bekend is, is einde Mei 2012 weer deur die dieretuinopsigters gevang.

### VSA ontdekking 
In 1953 is 'n Humboldt-pikkewyn in die Bronx, in die VSA, gevind. Dit is nie bekend of die dier uit 'n privaatversameling ontsnap het of 'n swerwer was nie, maar die bevolking van die plaaslike dieretuin is volledig verantwoord.

### Opvoeding van dieselfde geslag van kleintjies 
In 2009 in die Bremerhaven-dieretuin in Duitsland het twee volwasse Humboldt-pikkewyne 'n eier aangeneem wat deur sy biologiese ouers verwerp is. Nadat die eier uitgebroei het, het die twee pikkewyne die kuiken grootgemaak, beskerm, versorg en op dieselfde manier gevoer as wat heteroseksuele pikkewynpare hul eie nageslag grootmaak. 'n Verdere voorbeeld van hierdie soort gedrag is in 2014, toe Jumbs en Kermit, twee Humboldt-pikkewyne by Wingham Wildlife Park, die middelpunt van internasionale media-aandag geword het, aangesien die twee mannetjies wat 'n aantal jare tevore gebind het, toe 'n eier suksesvol uitgebroei en grootgemaak het wat aan hulle as plaasvervangende ouers gegee is nadat die moeder dit halfpad deur die inkubasie laat vaar het.

## Galery

Lêer:Humboldt Penguin (Spheniscus humboldti)-upper body.jpg|Bolyf
Lêer:Humboldt Penguin Spheniscus humboldti Newquay Zoo.jpg|Humboldt-pikkewyn in die Newquay-dieretuin
Lêer:Spheniscus humboldti (pair).jpg|St Louis-dieretuin
Lêer:Penguincotswoldwildlifepark.jpg|'n Paar wat "soen" by Cotswold Wildlife Park
Lêer:Schwimmender-Pinguin.jpg|Swem onderwater
Lêer:Spheniscus humboldti -Munich Zoo-8.jpg|Terug
Lêer:Spheniscus humboldti -Dublin Zoo -swimming-8a.jpg|By die dieretuin van Dublin
Lêer:Humboldt Penguin underwater zoo Bremerhaven Germany.ogv|Humboldt-pikkewyn onderwater in die Bremerhaven-dieretuin.
Lêer:Humboldt penguin during moult.jpg|Humboldt-pikkewyn tydens ververing in die Cornish Seal Sanctuary
Lêer:Penguin at Oregon Zoo.jpg|In die Oregon-dieretuin
Lêer:HumboldtPenguinsMumbaiPrd1.jpg|Humboldt-Pikkewyn by Jijamata Udyaan, Mumbai, Indië
Lêer:Spheniscus humboldti MHNT.ZOO.2010.11.43.14.jpg|*Spheniscus humboldti* - MHNT

## Verwysings