Max Tegmark

duimnael|Max Tegmark in 2006.
**Max Erik Tegmark** (gebore 5 Mei 1967) is 'n Sweeds-Amerikaanse fisikus, kosmoloog en masjienleernavorser. Hy is 'n professor by die Massachusetts-tegnologie-instituut en die president van die *Future of Life Institute*. Hy is ook 'n wetenskaplike direkteur by die *Foundational Questions Institute* en 'n ondersteuner van die effektiewe altruïsme-beweging.

## Biografie 
### Vroeë lewe 
Tegmark is in Swede gebore met ouers Karin Tegmark en Harold S. Shapiro, 'n  ouers. Terwyl hy op hoërskool was, het hy en 'n vriend, 'n woordverwerker geskep vir die Sweedse agtbis-rekenaar ABC 80, en verkoop,  wat in suiwer masjienkode geskryf is, en 'n 3D Tetris-agtige speletjie genaamd Frac.

Tegmark het Swede in 1990 verlaat nadat hy sy B.Sc. in Fisika van die *Royal Institute of Technology* en 'n B.A. in ekonomie die vorige jaar aan die *Stockholm School of Economics*. Sy eerste akademiese onderneming buite Skandinawië het hom na Kalifornië gebring, waar hy fisika aan die Universiteit van Kalifornië, Berkeley, studeer het, sy M.A. in 1992 verwerf het, en Ph.D. in 1994 onder toesig van Joseph Silk. Tegmark was 'n assistent-professor aan die Universiteit van Pennsilvanië en het in 2003 'n ampstermyn ontvang. In 2004 het hy by die Massachusetts-tegnologie-instituut se Fisika Departement aangesluit.

### Beroep
Sy navorsing het gefokus op kosmologie, deur teoretiese werk met nuwe metings te kombineer om beperkings op kosmologiese modelle en hul vrye parameters te plaas, dikwels in samewerking met individue wat eksperimente uitvoer. Hy het meer as 200 publikasies, waarvan nege meer as 500 keer aangehaal is. Hy het data-analise-instrumente ontwikkel wat gebaseer is op inligtingsteorie en dit toegepas op kosmiese mikrogolf agtergrond eksperimente soos COBE, QMAP en WMAP, en op sterrestelsel rooiverskuiwing opnames soos die Las Campanas Redshift Survey, die 2dF Survey en die Sloan Digital Sky Survey.

Met Daniel Eisenstein en Wayne Hu het hy die idee bekendgestel om barion akoestiese ossillasies as 'n standaard meting te gebruik. Met Angelica de Oliveira-Costa en Andrew Hamilton het hy die abnormale meerpolige belyning in die WMAP-data ontdek waarna soms verwys word as die "as van die bose". Met Anthony Aguirre het hy die kosmologiese interpretasie van kwantummeganika ontwikkel. Sy 2000 referaat oor kwantum dekoherensie van neurone het tot die gevolgtrekking gekom dat dekoherensie te vinnig lyk vir Roger Penrose se "kwantum mikrotubule" model van bewussyn om lewensvatbaar te wees. Tegmark het ook die "Ultimate Ensemble theory of everything" geformuleer, waarvan die enigste postulaat is dat "alle strukture wat wiskundig bestaan, ook fisies bestaan". Hierdie eenvoudige teorie, met hoegenaamd geen vrye parameters nie, dui daarop dat in daardie strukture wat kompleks genoeg is om selfbewuste substrukture (SAS'e) te bevat, hierdie SAS'e hulself subjektief sal waarneem as bestaand in 'n fisies "regte" wêreld. Hierdie idee word geformaliseer as die wiskundige heelalhipotese, beskryf in sy boek Our Mathematical Universe.

Tegmark is in 2012 tot genoot van die *American Physical Society* verkies vir "sy bydraes tot kosmologie, insluitend presisie metings van  Kosmiese Mikrogolfagtergrond en sterrestelselgroeperingsdata, toetse van inflasie- en gravitasieteorieë, en die ontwikkeling van 'n nuwe tegnologie vir lae-frekwensie radio interferometrie". Hy is in 2019 met die Koninklike Sweedse Akademie vir Ingenieurswetenskap se Goue Medalje bekroon vir "sy bydraes tot ons begrip van die mensdom se plek in die kosmos en die geleenthede en risiko's verbonde aan kunsmatige intelligensie. Hy het hierdie eksistensiële vrae moedig aangepak in sy navorsing en, op 'n prysenswaardige manier, daarin geslaag om die kwessies aan 'n wyer publiek te kommunikeer."

Daar word met Tegmark ‘n onderhoud gevoer vir die 2018 dokumentêr oor kunsmatige intelligensie “Vertrou jy hierdie rekenaar?”

Hy is ook bekend vir sy seminale referaat oor die Wiskundige Heelalhipotese, waarin hy beweer dat ons fisiese wêreld 'n abstrakte wiskundige struktuur is met 'n oneindige aantal aanvanklike ewekansige toestande.  Hy wys na Fraktaalmeetkunde as bewys dat die vergelykings wat gebruik word om alle moontlike wiskundige multiheelal te beskryf, op 'n enkele T-hemp sal pas.

### Persoonlike lewe
Hy het in 1997 met die astrofisikus Angelica de Oliveira-Costa getrou, en in 2009 geskei. Hulle het twee seuns. Op 5 Augustus 2012 het Tegmark met Meia Chita getrou.

## In die media 
*In 2006 was Tegmark een van vyftig wetenskaplikes wat deur *New Scientist* onderhoude gevoer is oor hul voorspellings vir die toekoms. Sy voorspelling: "Oor 50 jaar sal jy dalk T-hemde kan koop waarop vergelykings gedruk is wat die verenigde wette van ons heelalle beskryf."

*Tegmark verskyn in die 2007-dokumentêr *Parallel Worlds, Parallel Lives* waarin hy 'n onderhoud gevoer word deur Mark Oliver Everett, seun van die stigter van die baie-wêrelde interpretasie van kwantummeganika, Hugh Everett.

*Tegmark verskyn ook in "''Who's afraid of a big black hole?*", "*What time is it?*", "*To Infinity and Beyond*", "*Is Everything We Know About The Universe Wrong?*", "*What is Reality?*" en "*Which Universe Are We In?*", almal deel van die BBC se *Horizon* wetenskaplike reeks programme.

*Hy verskyn in verskeie episodes van *Sci Fi Science: Physics of the Impossible'', 'n Amerikaanse dokumentêre televisiereeks oor *Science* wat op 1 Desember 2009 vir die eerste keer in die Verenigde State uitgesaai is. Die reeks word aangebied deur die teoretiese fisikus Michio Kaku.

*Morgan Freeman het met Tegmark 'n onderhoud gevoer in seisoen 2 en 3 van *Through the Wormhole* in 2011–2012.

*Tegmark het deelgeneem aan die episode "*Zooming Out*" van BBC World Service se *The Forum*, wat die eerste keer op BBC Radio 4 op 26 April 2014 uitgesaai is.

*In 2014 het Tegmark saam met Stephen Hawking, Frank Wilczek en Stuart Russell 'n opinieartikel in *The Huffington Post* oor die rolprent *Transcendence* geskryf.

*In 2014 is "*The Perpetual Earth Program*", 'n toneelstuk gebaseer op Tegmark se boek *Our Mathematical Universe,* in New York opgevoer as deel van die Planet Connections-teaterfees. 

*In 2014, verskyn hy in *The Principle*, 'n dokumentêr wat die Koperniese beginsel ondersoek.

*In 2015 het Tegmark deelgeneem aan 'n episode van Sam Harris se the *Waking Up*-podcast getiteld "*The Multiverse & You (& You & You & You...)*" waar hulle onderwerpe soos kunsmatige intelligensie en die wiskundige heelal-hipotese bespreek het.

*In 2017 het Tegmark 'n praatjie gelewer met die titel "Effektiewe altruïsme, eksistensiële risiko en eksistensiële hoop" by die wêreld se grootste jaarlikse konferensie van die effektiewe altruïsmebeweging.

*In 2017 het Tegmark deelgeneem aan 'n episode van Sam Harris se the Waking Up-podcast getiteld "*The Future of Intelligence*" waar hulle onderwerpe soos kunsmatige intelligensie en definisies van lewe bespreek het.

*In 2018 het Tegmark deelgeneem aan 'n gesprek met KI-navorser Lex Fridman oor kunsmatige algemene intelligensie (KAI) as deel van 'n MIT-kursus oor KAI. Hy was die eerste gas op die Lex Fridman-podgooi. Hy het weer deelgeneem aan Lex Fridman se podgooi in 2021. In 2023 voer Fridman nog 'n onderhoud met Tegmark. In hierdie onderhoud sê Tegmark dat algemene kunsmatige intelligensie, 'n potensieele bedryging vir die mensdom inhou. Volgens hom voel hy nou dat die mensdom in die rolprent ''Don't Look Up'' leef. Tans is daar slegs halfhartige reaksie op die groeiende moontlikheid van bedreigings van algemene kunsmatige intelligensie (en moontlike super intelligensie). Volgens Tegmark is algemene kunsmatige intelligensie 'n baie werklike bedreiging, en die menslike samelewing doen nie naastenby genoeg om dit te stop nie, of verseker ten minste dat algemene kunsmatige intelligensie behoorlik belyn sal wees met menslike waardes en veiligheid.

## Werke 
**Our Mathematical Universe* (2014)
**Life 3.0: Being Human in the Age of Artificial Intelligence* (2017)

## Verwysings