open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Navorsingsbiblioteek

duimnael|200px|Vooringang na ''St. Deiniol's Library'', Noord-Wallis

'n **Navorsingsbiblioteek** is n biblioteek wat 'n diepgaande versameling van materiaal bevat oor een of meer onderwerpe. 'n Navorsingsbiblioteek sal oor die algemeen primêre bronne sowel as sekondêre bronne insluit. Groot universiteitsbiblioteke word as navorsingsbiblioteke beskou en bevat dikwels baie gespesialiseerde takbiblioteke.

Navorsingsbiblioteke kan óf naslaanbiblioteke wees, wat nie hul besighede leen nie, óf uitleenbiblioteke, wat die hele of 'n deel van hul besighede uitleen.

## Beelde 

Lêer:Thomas Fisher Rare Book Library.jpg|Boonste rakkebinne die *Thomas Fisher Rare Book Library* by die Universiteit van Toronto, soos gesien vanaf die leeskamer
Lêer:Sistinehall.jpg|Die Sistynse Saal van die Vatikaanse biblioteek, Vatikaanstad
Lêer:Folger Shakespeare Library DC.JPG|Die *Folger Shakespeare Library*, Washington, D.C.
Lêer:BibliotecaInside.jpg|Rakke by die Nasionale Biblioteek van Malta

## Sien ook 
* JSTOR

## Bronne 
* (Young, 1983; bl.&nbsp;188)

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*
*
* http://www.ala.org/acrl/issues/value/changingroles

## Eksterne skakels 
* Association of Research Libraries
Synaulia

[duimnael|'n Vrou speel die *cithara**Fresko in vertrek H van Publius Fannus Synistor se Villa Fanninus aan die voet van die [Vesuvius, omstreeks 50-40 v.C., uitgegrawe in Boscoreale, Metropolitane Stad Napels*]]
**Synaulia** is 'n span van musici, argeoloë, paleo-organoloë en choreograwe wat die resultate van hul historiese navorsing oor antieke musiek en dans met hipotetiese rekonstruksies van musiekinstrumente en komposisies in die praktyk toepas, waarby die klemtoon op die Etruskiese en Romeinse tydperk val. Die naam is afgelei van die Oud-Griekse συναυλία (*sunaulía*), 'n term waarmee in antieke Rome na 'n groep van musiekinstrumente verwys is wat hoofsaaklik uit windinstrumente bestaan het. 

Die groep is in 1995 deur die Italiaanse paleo-organoloog Walter Maioli (* 1950) en die choreograaf en antropoloog Nathalie Van Ravenstein in die *Rijksmuseum van Oudheden* in Leiden, Nederland gestig en aanvanklik ook deur die museum befonds.

## Diskografie 
;Internasionale albumvrystellings
** Synaulia, Music from Ancient Rome, Vol. I – Wind Instruments – Amiata Records ARNR 1396, Florence 1996 *
** Synaulia, Music from Ancient Rome, Vol. II – String instruments – Amiata Records ARNR 0302, Rome 2002*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Oorsig
----
* *Soundcenter.it: Synaulia - Sounds, Music and Dances of Ancient Rome and the Antiquity* 
;Media
----
* *YouTube.com: Synaulia op Rai Uno (historiese opname)*
* ''YouTube.com: Synaulia - Synphoniaci, uit die album «La Musica dell'Antica Roma, Vol. 2, Strumenti a corda»''
Nisba

’n **Nisba** (Arabies: نسبة, *nisbah*, "attribuut") in Arabiese name is ’n byvoeglike naamwoord wat ’n persoon se plek van oorsprong, stamverband of herkoms aandui. Dit word aan die einde van die naam gebruik en eindig gewoonlik in die agtervoegsel *-ijj(ah)*. Die term is ook in tale soos Turks, Persies en Oerdoe oorgeneem.

Die praktyk word ook vir Iranse en Suid-Asiatiese name gebruik. In sommige gevalle het dit ’n van geword.

## Oorspronklike gebruik
*Nisba* verwys na die plasing van ’n agtervoegsel by ’n naam: *-ijj* vir manlike en *-ijjah* vir vroulike name. Daardeur word van ’n woord ’n byvoeglike naamwoord gemaak. Die woord *‘Arabijj* (عربي) beteken byvoorbeeld "Arabies". Nisbavorme is opsioneel, maar baie algemeen in Arabiese name.

Arabiese name sluit gewoonlik nie vanne in nie, maar wel ’n patroniem (*nasab*), waar die persoon se naam deur dié van sy pa gevolg word. Dit word gewoonlik verbind deur *ibn* of *bin* ("seun"). Patronieme kan lank wees, want dit kan die name van alle bekende voorvaders insluit. As ’n naam net aan een of twee voorvaders verbind word, kan dit met iemand anders se naam verwar word en daarom kan ’n bykomende spesifiseerder, ’n *nisba*, agteraan gevoeg word. Dit word gewoonlik voorafgegaan deur *al* ("die") en kan byna by enigiets gevoeg word:

*Plekke – Al-Almani, van Duitsland; Al-Amriki, van Amerika; Al Baghdadi, van Bagdad; Al Masri, van Egipte; Al-Tikriti, van die stad Tikrit; Al Toerki, van Turkye; al-Nisaboeri of al-Naisaboeri, van Nishapur, Iran

*Clans of families – Al Tamimi, van die clan Bani Tamim; al-Saoed, van die Huis van Saoed

*Mense – Al Maliki, verwant aan Malik al-Asjtar; Al Farouqi, verwant aan Farooq die Grote

*Godsdiens – al-Majoesi, met *majoes*, bedoelende ’n Zoroastris

*Meervoudig – al-Qarsji al-Dimasjqi, van die clan Qoeraisj en van Damaskus; al-Tamimi al-Sjafi`i al-Baghdadi, van die clan Bani Tamim, van die stad Bagdad en ’n volgeling van Mohammed ibn Idris asj-Sjafi`i.

## Bronne
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Jamal al-Din al-Afghani

**Sajed Jamal al-Din al-Afghani**, ook bekend as **sajed Jamal ad-Din Asadabadi** (Persies: سید جمال‌الدین اسد‌آبادی) en algemeen bekend as **Al-Afghani** (1838/1839 – 9 Maart 1897), was ’n politieke aktivis en Islamitiese ideoloog wat laat in die 19de eeu deur die Moslemwêreld gereis het. Hy was een van die stigters van Islamitiese modernisme sowel as ’n voorstander van Pan-Islamitiese eenheid in Europa en Hindoe-Moslem-eenheid in Indië. Van hom is gesê hy was minder geïnteresseerd in klein verskille in Islamitiese regswetenskap as in die organisering van ’n verenigde teenvoeter vir Westerse druk.

Hy is ook bekend vir sy betrokkenheid by sy volgeling Mirza Reza Kermani in die suksesvolle sluipmoord op sjah Naser al-Din van Persië, wat volgens Al-Afghani te veel toegewings aan buitelandse magte gedoen het, veral aan die Britse Ryk.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Jamal-al-Din Afghani, ’n uitgebreide artikel in die *Encyclopædia Iranica*.
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ragnvald Soma

duimnael|Ragnvald Soma
**Ragnvald Soma** (gebore 10 November 1979 in Frøyland in die munisipaliteit Time, Noorweë) is 'n Noorse sokkerspeler. Soma is 'n sentrale verdediger of verdedigende middelveldspeler, en speel tans vir die moederklub Frøyland. Hy het vroeër baie jare lank vir Viking Bryne, Brann en Rapid Wien gespeel, en hy was ook vir kort tydperke in Førde, die Engelse klub West Ham en die Deense klubs Lyngby en FC Nordsjælland.

Nadat hy vir baie jare lank reeds as 'n groot talent gereken is, kry Soma sy werklike deurbraak in 2004, toe hy onder andere vir die Noorse nasionale sokkerspan debuteer. Hy het vir altesaam vyf nasionale wedstryde en 23 onder-21 nasionale wedstryde vir Noorweë uitgedraf.

## Loopbaanstatistiek 
## Eksterne skakels
Système universitaire de documentation

duimnael|300x300px| Skermkopie van die *Système Universitaire de Documentation (Sudoc)*

Die **système universitaire de documentation** of **SUDOC** is 'n stelsel wat deur die biblioteke van Franse universiteite en instellings vir hoër onderwys gebruik word om die dokumente wat in hul besit is, te identifiseer, op te spoor en te bestuur. Die katalogus, wat byna 13 miljoen verwysings bevat, stel studente en navorsers in staat om in meer as 3 400 dokumentasiesentrums na bibliografiese en liggingsinligting te soek. Dit word deur die   (ABES) onderhou . 

## Eksterne skakels 
* Webwerf
Omgekeerde dobbelaar se dwaling

Die **omgekeerder dobbellaar se dwaling**, so benoem deur die filosoof Ian Hacking, is 'n dwaling van die Bayes-inferensie, wat 'n omgekeerde weergawe van die beter bekende dobbelaar se dwaling is. Dit is die verkeerde geloof dat 'n onwaarskynlike uitkoms van 'n ewekansige proses aan dui dat die proses waarskynlik baie keer vantevore plaasgevind het. Byvoorbeeld, as 'n mens sien dat 'n paar dobbelstene gerol word en twee sesse opdaag, is dit verkeerd om te veronderstel dat die dobbelsteen al vele kere gerol is.  

Ons kan dit sien uit die Bayes-opdateringsreël: laat *A* die onwaarskynlike uitkoms van die ewekansige proses aan dui en *M* die stelling dat die proses al vele kere voorheen plaasgevind het, en dus het ons 

: P(M|A) = P(M) \frac{P(A|M)}{P(A)}

en aangesien *P* ( *A* | *M* ) = *P* ( *A* ) (die uitkoms van die proses word nie deur vorige voorvalle beïnvloed nie), volg dit dat *P* ( *M* | *A* ) = *P* ( *M* ); dit wil sê dat ons vertroue in *M* onveranderd moet wees wanneer ons van *A* leer. 

## In werklikheid 
In 2009 het D.M. Oppenheimer en B. Monin 'n werk gepubliseer met bewyse vir die omgekeerde dobbelaar se dwaling (hulle noem dit die dobbelaar se terugval-dwaling). Hulle het gevind dat mense glo dat 'n langer volgorde van ewekansige gebeure plaasgevind het  voordat 'n gebeurtenis wat as nie-verteenwoordigend van die ewekansigheid van die proses beskou is plaasvind. 

Byvoorbeeld, mense glo dat 'n streep koppe of sterte van 'n muntstuk moet voorafgegaan word deur 'n langer reeks willekeurige uitkomste. Of dat twee dobbelstene eers 'n langer reeks willekeurige getalle sal lewer voordat ses-en-ses of vier-en-vier, ens voorkom. 

Hierdie dwaling strek tot meer lewenswerklike gebeure soos om swanger te raak, of om die bal op die eerste slag in gholf te laat sink, ens. 

## Sien ook 
* Dobbelaar se dwaling 

## Verwysings
Kanaal 7 (Thailand)

Die **Kanaal 7** of **Kanaal 7 HD**, volledig bekend as **Bangkok Uitsaai - & Televisiemaatskappy Beperk kanaal 7** (Thai: สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7) of **BBTV Kanaal 7**, is 'n Thaise televisienetwerk wat van stapel gestuur is op 27 November 1967. Dit word besit deur die Koninklike Thaise Leër. Die hoofkantore is in Mo Chit, Chatuchak, geleë.

## Eksterne skakels
Geodia canaliculata

***Geodia canaliculata*** is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem. 

Die spons behoort tot die genus *Geodia* en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1868 deur Schmidt.

## Bronne 
* Schmidt, O. (1868). Die Spongien der Küste von Algier. Mit Nachträgen zu den Spongien des Adriatischen Meeres (Drittes Supplement). (Wilhelm Engelmann: Leipzig): i-iv, 1-44, pls I-V. page(s): 21-22; pl IV fig 7
* Van Soest, R.W.M.; Boury-Esnault, N.; Hooper, J.N.A.; Rützler, K.; de Voogd, N.J.; Alvarez, B.; Hajdu, E.; Pisera, A.B.; Manconi, R.; Schönberg, C.; Klautau, M.; Kelly, M.; Vacelet, J.; Dohrmann, M.; Díaz, M.-C.; Cárdenas, P.; Carballo, J.L.; Ríos, P.; Downey, R.; Morrow, C.C. (2019). World Porifera Database. Geodia canaliculata Schmidt, 1868. Accessed through: World Register of Marine Species at: http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=191317 on 2019-10-17
Stéphane Lissner

duimnael|Stéphane Lissner

**Stéphane Lissner** (gebore op 23 Januarie 1953) is 'n Franse teaterdirekteur. Hy is sedert Julie 2014 direkteur van die Paryse Opera.

## Lewe 
Lissner was in die 12de arrondissement van Parys gebore as die seun van 'n maatskappybestuurder. Lissner is 'n student van die *Collège Stanislas de Paris* en die *lycée Henri-IV*. Nadat hy van kollege gegradueer het, het hy in 1972 die "Théâtre mécanique" in 'n klein gebou in die 7de arrondissement van Parys gestig. Hy het tot 1975 aan die hoof daarvan gestaan. Hy het in 1977 sy loopbaan in die openbare teaterindustrie begin as Sekretaris-generaal van die  *Théâtre de la Commune* van Aubervilliers, en daarna was hy vanaf 1978 tot 1983 mededirekteur van die *Nouveau théâtre de Nice* gewees.Hy sou tot 2009 aan die hoof staan van die bestuur van die Aix-fees, maar moes dit in 2006 vaarwel roep ten einde op voltydse grondslag die posisies van Superintendent en Artistieke Direkteur van die Teatro alla Scala in Milaan op te neem waarnatoe hy in April 2005 aangestel was en heraangestel was in November 2009. Nicolas Joël se termyneinde was egter vervroeg (1 Augustus 2014), en derhalwe was Lissner reeds op 9 Julie 2014 amptelik as die Direkteur van die Paris Opera aangestel.

## Kontroversie 
In Februarie 2015 was Lissner tydens 'n onderhoud  op die program "Qui êtes-vous ?" van BFM Business aan 'n opera-vasvra deur 'n joernalis onderworpe gestel maar kon hy slegs 'n uittreksel van die vyf klassieke stukke wat gekies is (*La Wally*, *La forza del destino*, *Carmen*, *Tosca (opera)* en *Madame Butterfly*) herken, wat hom die bespotting van talle Internetgebruikers op die hals gehaal het.

In Mei 2018 het Lissner sy ondersteuning vir sy Direkteur van Dans, Aurélie Dupont uitgespreek, te midde van die bekendmaking deur die pers van 'n interne ondersoek wat gewys het op die wantroue van 'n meerderheid van dansers teenoor hul bestuur.

## Pryse 
* Offisier van die ''Ordre national de la Légion d'honneur* sedert 2017.

## Publikasies 
* *Métro Chapelle*, NiL Éditions, Parys 2000, .

## Verwysings 
### Bibliografie 
* « Stéphane Lissner, directeur de la Scala : Entretien », *Télérama'', No 3151, 5 -11 Junie 2010, bl.20-24
Straat van Tiran

[duimnael|links|Kaart van die Sinai-skiereiland met die [Golf van Suez in die weste en die Golf van Akaba in die ooste]]
Die **Straat van Tiran** is nou seegang tussen die Sinai- en Arabiese skiereilande wat die Golf van Akaba met die Rooisee verbind en Egipte van Saoedi-Arabië. Die afstand tussen die twee skiereilande is 13&nbsp;km (7 seemyl). Die straat is genoem na die eiland Tiran wat in die ingang van die straat is, ongeveer 5 tot 6&nbsp;km vanaf die Sinaiskiereiland. Op die eiland is 'n Internasionale taak en toesighoudendemag wat verseker dat Egipte hou by die ooreenkoms van die Egipte-Israel Vredesooereenkoms.

## Eksterne skakels
Akaba

**Akaba** (Arabies: العقبة&lrm;, *al-ʿAqaba*, *al-ʿAgaba*, [æl ˈʕæqaba, alˈʕagaba]) is die enigste hawestad van Jordanië en is ook die grootste en digsbevolkte stad langs die Golf van Akaba. Dit stad is die suidelikste punt van Jordanië en die administratiewe sentrum van die Akabastreek. In 2015 was die bevolking 148&nbsp;398 op 'n oppervlakte van 375&nbsp;km². Die stad speel 'n belangrike rol in die ekonomie van Jordanië in beide die handel en toerismesektore. Die hawe bedien ook ander lande in die omgewing.

duimnael|links|Akaba
Die ligging van die hawe aan die noordoostelike punt van die Rooisee tussen die vastelande van Asië en Afrika gee dit strategiese waarde, al vir duisende jare.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf van Akaba
*
Leonard Reitstein

**Leonard Raymond Reitstein** (6 Junie 1928 – 2 Augustus 2019) was 'n gerespekteerde lid van die Joodse gemeenskap in Suid-Afrika. Hy het 'n groot rol in die ontwikkeling van skaak in Suid-Afrika gespeel. Hy is in Kaapstad gebore en het skoolgegaan aan Seepunt Laerskool vir seuns en later die Hoërskool Oudtshoorn. Sy pa, Julian, was 'n Joodse vlugteling en sy ma, Greta, 'n kunstenares en digteres.

Hy was president van die Kaapstad Skaakklub en SA Skaakfederasie. Hy het in verskeie plekke regoor die wêreld skaak gespeel, selfs in Kuba in 1966 waar hy vir Fidel Castro ontmoet het. Hier was hy die kaptein van die SA Skaakspan. Hy het boeke oor skaak geskryf, onder meer *Test Your Chess* en *A History of Chess in South Africa*. Hy het ook die tydskrif *The South African Chess Player* self uitgegee.

Hy het onder andere vir *Blumberg & Kleinman* gewerk en later vir die *Joodse Raad van Afgevaardigdes*. Hy het in 1953 met Ruth getrou en drie kinders is uit die huwelik gebore. Hy is op 2 Augustus 2019 in Kaapstad oorlede.

## Verwysings 
## Bron 
* ''SA Skaak verloor 'n reus met Reitstein se dood.'' Rapport, 13 Oktober 2019
Jolene Marie Rotinsulu

**Jolene Marie** (geb. **Jolene Marie Cholock-Rotinsulu**, Santa Ana, (Kalifornië, 15 Mei 1996) is 'n sangeres en kunstenaar van Indonesië. Sy het haar loopbaan in die vermaakbedryf op sesjarige ouderdom begin en in die 2007's drie kinderalbums uitgereik. Sy het daarna ook 'n aanbieder van verskeie TV-kinderprogramme geword en in ’n sepie, *Para Pencari Tuhan (Season 4)* (2010), gespeel. Sy was in daardie stadium die hoogs betaalde tienerkunstenaar in die land.

is op Sondag 26 Maart 2017 in die Jakarta Convention Centre as Puteri Indonesië a 2019 aangewys. Die geleentheid is op SCTV (Indonesië) en Vidio.com uitgesaai.

Jolene Marie Cholock-Rotinsulu het die kroon voor 10 ander finaliste, 38 ander deelnemers en meer as 1000 inskrywings weggeraap. Sy het Indonesië in 2019 se Mej. Heelal-kompetisie verteenwoordig, waar sy op Sondag 12 November as die wenner aangewys is. Jolene Marie Cholock-Rotinsulu het Indonesië ook in die Mej. Wêreld-kompetisie verteenwoordig.

Sy is deur Mejuffrou Manado 2018, Stevany Ticoalue, gekroon.

## Lewe 
Jolene-Marie is in Santa Ana, Kalifornië, Verenigde State van Amerika gebore op 15 Mei 1996, dogter van Roy Gustaaf Rotinsulu and Allery Lee-Cholock. Sy is vlot in beide Indonesies en Engels.

## Albums 
* Realize (2013)

## filmografie 
* I AM HOPE (2016)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
*  Official Puteri Indonesia Official Website
*  Miss International Official Website
*  Actress profile of Jolene Marie Official IMDb Filmography Website
Franz Sagaischek

**Franz Sagaischek** (17 Oktober 1905 - † 28 Oktober 1974) was 'n Oostenrykse politikus en afgevaardigde van die Karinthiese staatsparlement. 

Sagaischek het sy loopbaan begin as 'n handelaar. Polities was hy aktief in die Christelike Sosiale Party tydens die Eerste Republiek. In 1936 word hy stadsraad in Klagenfurt. Na die Tweede Wêreldoorlog was hy 'n lid van die Oostenrykse Volksparty en in Mei 1945 weer stadsraadslid in Klagenfurt. Vanaf 25 Julie 1945 tot 28 April 1953 was hy 'n provinsiale raadslid vir handel en nywerheid in verskeie provinsiale regerings in Karinthië (Piesch III en IV sowel as Wedenig I en II) en het gedurende die 16de en 17de Wetgewende tydperk aan die Karinthiese parlement behoort. 

## Verwysings
Meng Wanzhou

duimnael|Meng Wanzhou
**Meng Wanzhou** (Chinees: 孟晚舟; gebore 13 Februarie 1972), ook bekend as **Cathy Meng**, is 'n Chinese sakeleier. Sy is ondervoorsitter van die raad van direkteure en hoof- finansiële beampte van China se grootste privaatmaatskappy, die telekommunikasiereus Huawei wat deur haar vader, Ren Zhengfei, gestig is.

Meng word op 1 Desember 2019 by Vancouver Internasionale Lughawe deur die Koninklike Kanadese Berede Polisie op versoek van die Verenigde State gearresteer vir beweerde bedrog teen verskeie finansiële instellings in 'n poging om sanksies teen Iran wat deur die Verenigde State ingestel is, te omseil. Op 28 Januarie 2019 onthul die Amerikaanse Departement van Justisie aanklagte van finansiële bedrog teen Meng.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Beleëring

duimnael|362x362px|**Erftstadt in Duitsland**
Meermale was die kasteelhere roofridderes wat kort-kort uitgetrek het om kloosters te oorval of kooplui aan te val en te besteel of selfs na die **kasteel** te ontvoer, waar hulle gehou is totdat ŉ losprys betaal is. Omdat daar soveel was, en hul kastele so goed verskans, het dit lank geduur voordat die vorste ŉ einde aan hul wanpraktyke gemaak het. 

ŉ Ander onverkwiklike verskynsel was die gedurige vetes tussen die kasteelhere. Omdat die kastele so moelik was om in te neem, moes die eenvoudige en weerlose mense van die volk daaronder ly:  die ridders het mekaar probeer skade aandoen deur mekaar se onderdane aan te val en te beroof. 

## Tegnieke van beleëring 
'n Kasteel kon onverwags ingeneem word as die aanvallers dit kon bereik voor die kasteel se verdedigers besef dat hulle daar is. Kastele is egter gewoonlik op plekke gebou van waar mens die omgewing goed kon bespied; alle bome, bosse en ander skuiling is verwyder en daar was altyd wagte op die uitkykposte. 

'n Kasteel kon ook ingeneem word a.g.v. verraad in sy garnisoen. Dit was egter nie maklik om boodskappe in 'n goed verdedigde kasteel te smokkel nie. Kastele moes uiteindelik oorgee as die voedsel opraak. Hulle is egter gewoonlik gebou op plekke waar die garnisoen genoeg water kon kry, sodat dors geen probleem was nie. Dit was ook moontlik om ŉ enorme hoeveelheid kos in die kelders op te gaar sodat ŉ garnisoen baie lank teen die beleëraars kon uithou. 

## Die beleëringstuig 
# 'n Stormram (so genoem na 'n stormende ram) onder 'n skutting wat dit teen die verdedigers beskerm. Dit was alleen nuttig teen poorte of swak dele van 'n muur.
# Die katapult, wat klippe teen en oor die kasteelmure skiet. Dit was soos ŉ tamaai wipplank: een punt, in die vorm van 'n groot lepel, is stadig na onder gebring en dan skielik losgelaat sodat dit met groot krag terugskiet en 'n klip oor die muur slinger.
# Die deurbraaktoring, wat die ridders in staat gestel het om die mure aan te val sonder om daaroor te klouter. Dit was 'n doeltreffende wapen, maar kon deur die verdedigers aan die brand gesteek word.
# Die stormskild op wiele, waaronder die boogskutters dig by die muur kon kom om die verdedigers te tref sodat die muur leeg kon kom vir die oorvalsgroepe.
# Die klimlere om oor die mure mee te klouter. As 'n muur nie deur die skutters skoongemaak of deur die katapult stukkend geskiet is nie, was die aanvallers gelukkig om bo uit te kom. Kokende olie of pik is oor hulle uitgegooi. Maar as hulle eers oor was, kon hulle maklik 'n poort oopsluit of 'n hangbrug laat sak vir hul makkers om in te kom.

## Bronnelys 
* KENNIS, 1980, , volume 1, bl. 47 - 49

## Eksterne skakels
Herman Mashaba

**Herman Mashaba** (die oorspronklike spelling in Tsonga is **Maxaba**; gebore 26 Augustus 1959) is 'n Suid-Afrikaanse entrepreneur, politikus en die huidige president van ActionSA, 'n party wat hy op 29 Augustus 2020 van stapel gestuur het. Hy is die stigter van die haarproduktemaatskappy Black Like Me. Hy is bekend in Suid-Afrika vir sy lewensverhaal: hy word groot in armoede tydens apartheid en begin sy eie haarproduktebedryf, wat die grootste haarhandelsmerk in Suid-Afrika word en van hom 'n miljoenêr maak. Hy toon openbare ondersteuning vir Mmusi Maimane in die wedloop om die leierskapsposisie in die politieke party Demokratiese Alliansie. Hy skryf 'n outobiografie, *Black Like You*. Filosofies is hy 'n libertyn en "kapitalistiese kruisvaarder" en sy grootste beginsel is "individuele vryheid".

Mashaba word op 22 Augustus 2016 as burgemeester van Johannesburg verkies. Hy kondig op 21 Oktober 2019 sy bedanking uit hierdie amp aan en het sy pos op 27 November 2019 ontruim.

## Verwysings
STIAS

**Stiαs**, die STellenbosch Institute for Advanced Science, is ‘n navorsingsentrum waar  die wêreld se voorste navorsers en geleerdes van oor die hele wêreld heen en van alle wetenskaplike terreine vir tydperke bymekaarkom om oplossings te probeer vind vir die unieke probleme waarmee veral Afrika en in die besonder Suid-Afrika in die snel veranderende wêreld te kampe het. Stiαs vorm deel van ‘n wye netwerk soortgelyke internasionale navorsingsintellings, maar is tans die enigste in sy soort in Afrika. 

Stiαs is in 1999 gestig. Dit word gehuisves in die Wallenberg Sentrum en is geleë tussen die Jan Marais Natuurreservaat en die dorpswingerd op Stellenbosch.

Stiαs word geskryf met die Griekse letter alfa. Die α staan vir die woord “advanced” en Afrika. Maar is ook die α van die onbekende wat in die geestes- en natuurwetenskappe bepaal moet word   .

## Bibliografie
*www.stias.ac.za
*www.sun.ac.za
Toeng-Tieng-meer

Die **Toeng-Tieng-meer** (Chinees: 洞庭湖; pinyin: *Dòngtíng Hú*; Wade-Giles: ''Tung4-t'ing2 Hu2*; Jyutping: *Dung6-ting4 Wu4*) is die grootste meer in die Volksrepubliek China en beslaan in die somer, wanneer dit die vloedwater van die Yangtze ontvang, sowat 20&nbsp;000&nbsp;km². In die winter is dit net een groot moeras – die boerplek van miljoene swane, wildeganse en wilde-eende. Die meer word stadigaan opgeslik. Die Chinese provinsies Hubei en Hunan is na hul ligging tenoor die meer genoem: *Hubei* beteken "noord van die meer" en *Hunan* "suid van die meer".

## Bronnelys 
* *Kennis'', 1980, , volume 1, bl. 97
*   

## Eksterne skakels 
*
Koninklike Thaise Vloot

Die **Koninklike Thaise Vloot** (Thai: กองทัพเรือ) is die vloot van Thailand en is in die laat 1800's gevestig. Admiraal Prins Abhakara Kiartiwongse (1880-1923) is "Die Vader van Koninklike Thaise Vloot". Soortgelyk aan die organisasiestruktuur van die Verenigde State, bevat die Koninklike Thaise Vloot die vloot en die Koninklike Thaise Marinierskorps. Die Koninklike Thaise Vloot werk vanuit die Sattahip Naval Base.

Die Koninklike Thaise Vloot werk in drie bevele van die vlootgebied: Noordelike Golf van Thailand (Eerste NAC), Suidelike Golf van Thailand (Tweede NAC) en die Andamanse See (Indiese Oseaan) (Derde NAC). Die RTN het ook twee lugvleuels en een vlieg-eenheid op sy vliegdekskip.

## Eksterne skakels
Hoessein van Jordanië

**Hoessein bin Talal** (Arabies: الحسين بن طلال, *Al-Ḥusayn ibn Ṭalāl*; 14 November 1935 - 7 Februarie 1999) was van 11 Augustus 1952 tot met sy dood koning van Jordanië. Volgens Hoessein was hy ’n afstammeling van Mohammed omdat hy lid was van die Hasjim-familie, wat sedert 1921 oor Jordanië heers.

## Vroeë en persoonlike lewe 
Hoessein is in Amman gebore as die oudste kind van Talal bin Abdoellah en Zein Al-Sjaraf. Hy het in Amman begin skoolgaan en sy opvoeding oorsee voltooi. 

Nadat Talal in 1951 koning geword het, is Hoessein as kroonprins aangewys. Die parlement het Talal ’n jaar later gedwing om te abdikeer weens sy siekte, wat as skisofrenie gediagnoseer is, nadat die Palestynse Bevrydingsorganisasie (PBO) internasionaal erken is as die enigste verteenwoordiger van die Palestyne. Hy het die krygswet in 1989 herroep en weer demokratiese verkiesings ingestel. In 1994 was hy die tweede Arabiese staatshoof wat ’n vredesooreenkoms met Israel geteken het.

Toe Hoessein in 1953 die troon bestyg het, was Jordanië ’n jong nasie wat die Wesoewer beheer het. Die land het min natuurlike hulpbronne gehad en ’n groot Palestynse vlugtelingsbevolking weens die Arabies-Israeliese oorlog van 1948. Hy het sy land deur vier stormagtige dekades van die Arabies-Israeliese konflik en die Koue Oorlog gelei en suksesvol die druk van Pan-Arabiste, die Sowjetunie, Westerse lande en Israel gebalanseer. Teen die einde van sy 46 jaar lange bewind was Jordanië ’n stabiele moderne land. 

Ná 1967 het hy al hoe groter pogings aangewend om die Israelies-Palestynse probleem op te los. Hy het as versoenende tussenganger opgetree tussen verskeie Midde-Oosterse strydende partye en is beskou as die streek se vredemaker. Hy was bekend daarvoor dat hy politieke andersdenkendes en teenstanders verskoon het en vir hulle senior ampte in die regering gegee het. 

## Dood 
Hoessein, wat tientalle sluipmoordpogings en sameswerings oorleef het, was die streek se langs regerende leier. Hy is op 7 Februarie 1999 op 63-jarige ouderdom aan kanker oorlede. Sy staatsbegrafnis was die grootste byeenkoms van wêreldleiers sedert 1995. 

Hy is deur sy oudste seun, Abdoellah II, opgevolg.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Moshe Sharett

**Moshe Sharett** (1894 - 1965) was 'n Israelse politikus wat aan die linkse Mapai-party behoort het. 

Sharett was vanaf 1949 tot 1956 die minister van Buitelandse Sake, en van 1954 tot 1955 die tweede eerste minister van Israel gewees. Hy was in die Russiese Ryk gebore, en het in 1906 na die Ottomaanse Palestina geëmigreer.

## Eksterne skakels 
* Knesset se webwerf
Abdoellah I van Jordanië

**Abdoellah I bin Al-Hoessein** (Arabies: عبد الله الأول بن الحسين, *Abd Allāh Al-Awal ibn Al-Husayn*, Februarie 1882 - 20 Julie 1951) was van 1921 tot met sy sluipmoord in 1951 die heerser van Jordanië en sy voorgangerstaat, Transjordanië. Hy was van 11 April 1921 tot 25 Mei 1946 emir van Transjordanië onder ’n Britse mandaat en van 25 Mei 1946 tot sy dood koning van ’n onafhanklike staat. Volgens Abdoellah was hy ’n afstammeling van Mohammed omdat hy lid was van die Hasjemitiese familie. 

## Lewe
Abdoellah is in Mekka, Hedjaz, gebore as die tweede oudste van die drie seuns van Hoessein bin Ali, sjarief van Mekka, en sy eerste vrou, Abdijja bint Abdoellah. Hy het sy opvoeding in Istanboel en Hedjaz ontvang. Van 1909 tot 1914 het hy Mekka in die Ottomaanse regering verteenwoordig, maar het hom tydens die Eerste Wêreldoorlog by die Britte geskaar. Tussen 1916 en 1918 het hy ’n sleutelrol gespeel in die beplanning van die Arabiese opstand teen die Ottomaanse heerskappy wat deur sy pa, sjarief Hoessein, gelei is. Hy het persoonlik guerrilla-aanvalle op garnisoene gelei. 

Abdoellah het in April 1921 die emir geword van Transjordanië, wat hy op eie inisiatief gestig het, en in 1948 koning van die opvolgerstaat, Jordanië, nadat dit onafhanklik geword het. Hy het geheers tot in 1951, toe hy in Jerusalem in ’n sluipmoordaanval dood is terwyl hy die Vrydaggebed in die Al-Aqsa-moskee bygewoon het. Hy is vermoor deur ’n Palestyn wat bang was die koning sou vrede met Israel sluit. Hy is deur sy oudste seun, Talal, opgevolg.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Talal van Jordanië

**Talal bin Abdoellah** (Arabies: طلال بن عبد الله, *Ṭalāl ibn ʿAbdullāh*; 26 Februarie 1909 - 7 Julie 1972) was van die sluipmoord op sy pa op 20 Julie 1951 koning van Jordanië totdat hy op 11 Augustus 1952 gedwing is om te abdikeer. Volgens Talal was hy ’n afstammeling van Mohammed omdat hy lid was van die Hasjim-familie, wat sedert 1921 oor Jordanië heers.

Talal is in Mekka gebore as die oudste kind van Abdoellah I en sy vrou, Moesbah bint Nasser. Abdoellah was die seun van Hoessein bin Ali, die sjarief van Mekka, wat tydens die Eerste Wêreldoorlog die Arabiese opstand teen die Ottomaanse Ryk gelei het. Hy het in 1921 die emiraat Transjordanië gestig, wat ’n Britse protektoraat geword het, en as emir regeer. 

Talal is privaat in Amman opgevoed en het in 1921 as 2de luitenant by Transjordanië se weermag, die Arabiese Legioen, aangesluit. Teen 1948 was hy ’n generaal.

Abdoellah wou in 1946 onafhanklik word en die emiraat het die Hasjemitiese koninkryk Jordanië geword. Abdoellah het koning geword en Talal kroonprins. Abdoellah is in 1951 in Jerusalem in ’n sluipmoordaanval vermoor en Talal het hom opgevolg. Talal se grootste prestasie as koning was die opstelling van Jordanië se moderne grondwet in 1952, wat sy land in ’n konstitusionele monargie omskep het. Hy het minder as 13 maande regeer, totdat hy gedwing is om te abdikeer weens ’n geestesiekte wat as skisofrenie gediagnoseer is. Hy het die res van sy lewe in ’n sanatorium in Istanboel deurgebring en is op 7 Julie 1972 oorlede. Hy is opgevolg deur sy oudste seun, Hoessein.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Brandbosrivier

Die **Brandbosrivier** is 'n rivier wat in Oos-Kaap, Suid-Afrika vloei. Dit is in die opvangsgebied 

van die Groot-Visrivier geleë.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Brandbosrivier se monding by Geonames.org (cc-by)
Pranas Domšaitis

duimnael|Domšaitis se olieverf skildery Christus se geboorte

**Pranas Domšaitis** (gebore **Franz Karl Wilhelm Domscheit**, 15 Augustus 1880 – 14 November 1965) was 'n Pruisies-Litause kunstenaar.

Domšaitis is gebore in Cropiens, 'n dorpie in die Koninkryk Pruise naby die grens met Litaue. Domšaitis het tot op die ouderdom van 27 geboer. Onder borgskap van Max Liebermann studeer hy in 1907 by die *Koninklike Akademie van Fyn Kunste* in Königsberg, en gradueer in 1910. Dit was sy eerste formele  akademiese opleiding. Daarna reis hy na verskeie Europese hoofstede, waar hy ook studeer. Daar is hy sterk beïnvloed deur 'n ontmoeting met Edvard Munch. Hy het vriende geword met die kunstenaar Fritz Ascher van Berlyn, en saam met hom gereis. Ascher het in 1919/20 'n portret van hom geteken. Tydens die Eerste Wêreldoorlog spandeer hy sy tyd deels op sy ouers se plaas, en deels in militêre diens. Daarna hervat hy sy reise en artistieke loopbaan. Sy suksesvolle uitstallings in Duitsland, Switserland, Oostenryk, Roemenië en Turkye, is egter op rampspoedig wyse gevolg deur die insluiting van sy werke in 'n 1937-uitstalling van "Ontaarde kuns" (die Nazi beskrywing van moderne kuns) en die verwydering van sy werke uit Duitse museums. In 1938 begin hy sy foto's onderteken met die Litause weergawe van sy naam (hy het in 1920 'n Litause burger geword). Tydens die oorlog het hy "onskadelik" stillewes geskilder.

In 1949 het die Universiteit van Kaapstad in Suid-Afrika sy vrou, die sanger Adelheid Armhold, 'n pos as senior lektor aangebied. Hy het die res van sy lewe daar deurgebring.

Sy jeugdige styl is beskryf as romantiese realisme of as spirituele impressionisme, en later as 'n vermenging van "... Chagall se betowerende visioene, die skuldelose vroomheid van Rouault, die resonante kleur van die ekspressioniste, en die intuïtiewe wysheid van 'n kleinboer." Landskappe en dorpslewe was gereelde temas, saam met Christelike vertellings, veral die Mariaboodskap, Kruisiging van Jesus, en die Vlug na Egipte.

Domšaitis se werke word gehou in die Pranas Domšaitis-galery in Klaipėda, Litaue; die K. Čiurlionis Nasionale Kunsmuseum in Kaunas, Litaue; die Pretoriase Kunsmuseum; die Nasionale Galery van Zimbabwe; en die Nasionale Galery in Berlyn, onder andere. Baie van sy tussenoorlogse werke het verdwyn.

## Bronne 
* *Bialopetravičienė L.* Pranas Domšaitis :  [лит.]. — Vilnius : Lietuvos dailės muziejus, 2002. — .
* *Verloren van Themart El.* Pranas Domsaitis / Franz Domscheit (1980—1965) :  [нем.]. — Kapstadt : Struik, 1976. — .

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Golda Meir

**Golda Meir**, oorspronklik *Golda Meyerson*, (1898 - 1978) was 'n Israelse vakbondleier, diplomaat en politikus wat aan die linkse Mapai- en Ha'Avoda-partye behoort het. 

Meir was in die Russiese Ryk gebore, het in 1906 na die Verenigde State van Amerika en in 1921 na die Britse mandaat van Palestina geëmigreer.

Sy was 'n leier van die Joodse vakbond Histadrut, en van 1948 tot 1949 die eerste Israelse ambassadeur in die Sowjetunie.

Meir was vanaf 1949 tot 1956 die minister van Arbeid (en Sosiale Sake), van 1956 tot 1966 die minister van Buitelandse Sake, en van 1969 tot 1974 die vierde eerste minister van Israel gewees. Tydens haar premierskap het die Jom Kippoer-oorlog in 1973 plaatsgevind.

## Werk 
* *My Lewe*, 1975, outobiografie

## Eksterne skakels 
* Knesset se webwerf
Okapi

Die **okapi** (*Okapia johnstoni*) is 'n sku en seldsame hoefdier wat inheems aan die noordoostelike en oostelike DR Kongo, en veral die Itoeri-provinsie en gebiede binne en om die Kivu-streek is. Hulle word weerskante van die Kongorivier in digte, hoë-kroon tropiese reënwoude op ferm grond, op hoogtes tussen 500 en 1&nbsp;500 meter bo seespieël aangetref. Moeras- en galerywoude wat dikwels aan die some van groter waterliggame voorkom, word vermy. Die spesie was onbekend aan wetenskaplikes totdat sir Harry H. Johnston dit in 1901 ontdek het, en die dier is dan ook na hom genoem. Weens die skugtere aard van die dier is daar steeds weinig fotos of films van hul gedrag in hul wilde toestand. In die oostelike DRK, veral rondom die Virunga-gebied, word hulle deur stropery, ontbossing en die teenwoordigheid van wettelose gewapende groepe bedreig. Dit is 'n beskermde spesie in die DRK, maar wetstoepassing word deur die politieke onstabiliteit aan bande gelê. maar help ook kalwers om die koei in die woud te volg. Kalwers het aanvanklik lang hare om die oë, byna soos wimpers, 'n effense maan en oorfraiings wat by volwassenes ontbreek. Hulle het ook langer hare in die wit strepe, wat in 'n jaar verdwyn. 

Die pelspatroon van die okapi het tot hul inheemse Lese-naam (''o'api* of *okapi*) aanleiding gegee: *oka*, om te sny, omdat die strepe na snymerke lyk, en *kpi'', 'n sebrapatroon wat Efe- en Lese-jagters aan hul pylskagte aanbring.

## Bewaring
Die Okapi-bewaringsentrum is in Epoeloe op die Epoeloe-oewer en binne die beskermde Okapi-wildlewereservaat geleë. Dit dien as hoofkwartier vir die reservaat en basis vir die Okapi-bewaringsprojek. Die dorpie en okapi-teelsentrum is oor dekades heen deur etlike wettelose groepe beset, meestal sonder om skade aan te rig. In 2012 is die wetenskaplikes en personeel egter die woud in verdryf, in protes teen maatreëls om plaaslike olifantstropery en gouddelwery te kniehalter. Al die okapi's in gevangenskap is geslag, insluitend 'n vyf maande oue kalfie. Intussen is daar weer okapis by die teelsentrum gevestig, en die area is in 2026 'n eilandjie van stabiliteit. Omliggende toegangspaaie is nietemin swak en in die reëntyd onbegaanbaar. Padtoegang tot die streek word ook deur die hoë risiko van bandietery en ontvoering deur militante groepe gekortwiek. Die Epoeloe-vliegveld kan met huurvlugte bereik word, en NRO's en navorsers kan die area danksy kommersiële vlugte na Boenia en plaaslike padvervoer bereik.

## Verwantskap
duimnael|links|'n Volwasse okapikoei in die Miami-dieretuin. Koeie het haartossels pleks van horings (ossikone).
Gedurende die Pilioseen, die tydperk wat die Ystydperk (Pleistoseen) voorafgegaan het, was daar 'n groot verskeidenheid soogdiere wat tot die familie *Giraffidae* behoort het. Die enigste oorblywende geslagte is die kameelperd (*Giraffa*) en die okapi (*Okapia*). Kameelperde kom in die droër boswêreld voor, en is aangepas om die blare van sekere soorte bome 4,5 tot 6&nbsp;m bo die grond by te kom. Die okapi lyk egter baie meer op die algemene tipe van die uitgestorwe *Giraffidae*. 

## Bronnelys 
* *Kennis*, 1980, , volume 1, bl. 121

## Verwysings
## Eksterne skakels 
*
Chinese ietermagog

duimnael|links|Manis pentadactyla
Van die orde **Pholidota** het slegs die geslag *Manis* (met sewe soorte) oorgebly. Die Suider-Afrikaanse ietermagog (*S. temminckii*) is 'n terrestriële nagdier wat van miere en termiete leef. Die ietermagog lewe in bome en klim nie net met sy pote nie, want die stert is omvorm tot 'n grypstert sodat hy daarmee aan takke kan vasklou.

## Bronnelys 
* *Kennis*, 1980, , volume 1, bl. 121

## Eksterne skakels
Moshe

**Moshe** (Hebreeus: משה ) is die Hebreeuse weergawe van die Bybelse figuur van Moses.

Mense met die voornaam Moshe:
* Moshe Kasher, Amerikaanse akteur en komediant
* Moshe Lion, Israelse burgemeester (Jerusalem)
* Moshe Sanbar, Israelse ekonoom
* Moshe Sharett, Israelse politikus (eerste minister)
Okapi (mes)

240px|duimnael|regs|Drie Okapi-glipgewrigmesse

Die **Okapi** is 'n ratelsluit-klammer of glipgewrig-mes wat oorspronklik in 1902 vir uitvoer na Duitsland se kolonies in Afrika vervaardig is. Die mes is na die kameelperdagtige Sentrale-Afrikaanse Okapi vernoem.

## Handelsmerk
Okapi-messe word nie meer in Duitsland vervaardig nie. In 1988 het *Okapi South Africa* (toe as *All Round Tooling* bekend) die handelsmerk en gereedskap gekoop en die Okapi-reeks in Suid-Afrika begin vervaardig. Die Suid-Afrikaanse Okapi-terugsluitmesse is met koolstof- of vlekvrye-staallemme vervaardig, met of sonder 'n getande rand. Meeste Okapi-messe in Afrika is van harsgeïmpregneerde hout (gewoonlik kers) gemaak, en die lemme van 1055 koolstofstaal.

## Gebruik 
Okapi-messe word veral deur mense in die werkersklas gebruik omdat hulle baie bekostigbaar is, en hoewel hulle ru lyk, sterk messe is. Gebruik kan wissel van gebruik by oesgewasse, selfverdediging, jag, visvang of algemene mesgebruike. Okapi-messe is baie gewild in Suider-Afrika, maar het 'n afwykende reputasie omdat dit met misdadigers en straatbendes geassosieer word. In Jamaika is hulle sowel 'n werktuig as een van die meer gewilde "ratelmesse" wat deur *rude boys* gedra word, en staan ook as die "3-ster-ratel bekend." Dit is bekend dat Keith Richards van die Rolling Stones jare lank 'n groot Okapi gedra het, wat hy in Jamaika gekry het.

## Sien ook 
* Knipmes

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Okapi messe
Chrome OS

**Chrome OS**, ook **Google Chrome OS** of **Google Operating System** (kort **Google OS**) genoem, is 'n bedryfstelsel wat deur die Amerikaanse onderneming Google LLC ontwerp en op 15 Junie 2011 vrygestel is. Chrome OS het oorspronklik op suiwer webtoepassings gefokus. Terwyl gebruikers steeds die meeste voordeel uit die bedryfstelsel trek as hul rekenaars aan die internet gekoppel is, is daar intussen ook toepassings wat geen internetverbinding meer vereis nie. 'n Google-rekening bied toegang tot 'n verskeidenheid dienste wat aanlyn verskaf word. Omdat Chrome OS se looptydstelsel op *Native Client* baseer, is dit ook geskik vir Android-toepassings. 'n Lys met Chrome OS-rekenaars, waarop Android-toepassings uit die Google Play-aanlynwinkel gelaai kan word, word deur Google aanlyn beskikbaar gestel. Linux-toepassings loop in 'n virtuele masjien.
duimnael|links|'n Acer-Chromebook-skootrekenaar met die Chrome-embleem
duimnael|links|'n Tafelrekenaar met Chrome OS as bedryfstelsel is in 2013 deur LG bekendgestel. Chrome OS-tafelrekenaars word as *Chromeboxes* bemark
duimnael|links|Die eerste *Chromebit*-passtuk is in 2015 deur Asus bekendgestel. Dit word per HDMI met 'n televisie- of rekenaarskerm verbind om dit in 'n rekenaar te omskep
duimnael|links|Chromebook-skootrekenaars in 'n Amerikaanse klaskamer
Chrome OS baseer op die oopbronbedryfstelsel Chromium OS wat eweneens deur Google LLC ontwikkel is. As Chromium OS se kommersiële variant word dit deur die vervaardigers van hardeware as 'n alternatief tot Windows 10 en macOS op skoot- en enkele tabletrekenaars geïnstalleer. Chrome OS is daarnaas 'n opsie vir gebruikers van ouer Apple-rekenaars wat om tegniese redes (soos byvoorbeeld verouderde fermatuur) nie meer met die nuutste macOS-bedryfstelsels opgedateer kan word nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Zapiekanka

duimnael|regs|260px|Zapiekanka
**Zapiekanka** is 'n Poolse kitskos. Dit lyk soos pizza.

Die zapiekanka het ontstaan ​​in die tyd van die Volksrepubliek Pole en is steeds gewild as kitskos vanweë die vinnige voorbereidingstyd en lae koste. Bevrore zapiekanki is te koop in baie Poolse supermarkte.

'n Zapiekanka bestaan ​​uit 'n baguette wat in die lengte in die helfte gesny is waarop gebraaide sampioene, ui en gerasperde kaas geplaas word. Hierdie toebroodjie word 'n paar minute in die oond gesit en bedien saam met tamatiesous.

## Eksterne skakels
Koninklike Thaise Leër

The **Koninklike Thaise Leër** or **KTL** (Thai: กองทัพบกไทย; RTGS: *kong thap bok thai*) is die leër van Thailand wat verantwoordelik is vir die beskerming van sy soewereiniteit en nasionale belange. Dit is die oudste en grootste tak van die Koninklike Thaise Weermag.

## Eksterne skakels
Kiel-kanaal

duimnael|308x308px|Kiel-kanaal
Die **Kiel-kanaal** (ook die Noord-Oos-seekanaal genoem) in Wes-Duitsland is aan die einde van die 19de eeu gebou. Dit sny deur die nou strook land suid van Denemarke en verbind die Noordsee met die Oossee langs 'n veilige, maklike, kort en uiters ekonomiese roete. Die kanaal is 98 kilometer lank en 13,7 meter diep en het twee sluise. 

Oor die jare het skeepvaart op die kanaal baie toegeneem. In 1956 was die tonnemaat wat op die kanaal vervoer is 31 600 000 in vergelyking met 10 350 000 in 1913. Die hoogste toelaatbare snelheid op die kanaal is 8,1 knope en die laagste 5,4 knope. Skepe van tot 300 meter lank kan daarop vaar. Die kanaal verkort die seereis tussen die Noordsee en die Oossee met sowat 650 kilometer.

## Bronnelys 
* *Kennis*, 1980, , volume 1, bl. 160

## Eksterne skakels
Spieël

duimnael|'n Spieël wat 'n vaas weerspieël
'n **Spieël** is 'n voorwerp wat lig weerkaats op so 'n manier dat, vir lig in 'n sekere golflengte, die weerspieëlde lig bewaar baie of die meeste van die gedetailleerde fisiese eienskappe van die oorspronklike lig. Dit is spekulêre refleksie genoem. Dit verskil van ander lig weerkaatsende voorwerpe wat nie veel van die oorspronklike golfsein behou nie, behalwe kleur en diffuse weerspieëlde lig, soos platwit verf.

Die bekendste soort spieël is die platspieël met 'n plat oppervlak. Geboë spieëls word ook gebruik om vergrote of verkleinde beelde te produseer. Dit word ook gebruik om lig te fokus, of om die weerspieëlde beeld te verdraai.

## Bronne 
* Le miroir: révélations, science-fiction et fallacies. Essai sur une légende scientifique, Jurgis Baltrušaitis, Paris, 1978. .
* Mirror, Mirror: A History of the Human Love Affair with Reflection, Mark Pendergrast. Basic Books (2003). .
* On reflection, Jonathan Miller, National Gallery Publications Limited (1998). .
* The Mirror: A History, Sabine Melchior-Bonnet, Routledge, 2001, 
* Lo specchio, la strega e il quadrante. Vetrai, orologiai e rappresentazioni del 'principium individuationis' dal Medioevo all'Età moderna, Francesco Tigani, Roma, 2012. .

## Eksterne skakels 
* *Mirror Manufacturing and Composition*, mirrorlink.org
* 
* *The Mirror: A History* deur Sabine Melchior-Bonnet op Google Books
* Hoe spieëls gemaak word (video), *Glass Association of North America* (GANA)
* Julie 2019 "The Ugly History of Beautiful Things: Mirrors" deur Katy Kelleher vir Longreads
Miranda (maan)

**Miranda**, ook bekend as **Uranus&nbsp;V**, is die kleinste en binneste van Uranus se vyf ronde mane. Dit is op 16 Februarie 1948 deur Gerard Kuiper ontdek en genoem na Miranda in William Shakespeare se toneelstuk *The Tempest*. Nes die ander groot mane van Uranus wentel Miranda naby aan die planeet se ewenaarvlak. Omdat Uranus op sy sy om die Son wentel, is Miranda se wentelbaan loodreg met die sonnebaan.

## Eienskappe
Met ’n deursnee van net 470&nbsp;km is Miranda een van die kleinste bekende voorwerpe in die Sonnestelsel wat dalk in hidrostatiese ewewig (deur sy swaartekrag rond gedruk) is. Die enigste nabyskote van Miranda is geneem deur die Voyager 2-ruimtetuig, wat Uranus in Januarie 1986 tydens sy verbyvlug waargeneem het. Tydens die verbyvlug was Miranda se suidelike halfrond na die Son gedraai, en net dié deel is dus bestudeer.

Miranda het moontlik uit ’n akkresieskyf gevorm wat die planeet kort ná sy ontstaan omring het en dit is nes ander mane waarskynlik gedifferensieerd: met ’n kern van rots, omring deur ’n mantel van ys. Miranda het een van die mees ekstreme en gevarieerde topgrafieë in die Sonnestelsel. Dit sluit in Verona Rupes, ’n 20&nbsp;km hoë eskarp wat die hoogste krans in die Sonnestelsel is. Die oorsprong en evolusie van hierdie gevarieerde geologie word steeds nie heeltemal verstaan nie en baie hipoteses bestaan oor Miranda se evolusie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Hasjemiete

Die **Hasjemiete** (Arabies: الهاشميون, *Al-Hāshimīyūn*; ook bekend as die **Huis van Hasjim**) is die koninklike familie van Jordanië, waaroor hulle sedert 1921 regeer. Hulle was ook die vorstehuis van Sirië (1920), Hedjaz (1916-1925) en Irak (1921-1958).

## Geskiedenis
Die familie behoort tot die Dhawoe Awn, een van die takke van die Hasanidiese sherifs van Mekka – waarna ook as die Hesjemiete verwys word – wat van die 10de eeu af oor Mekka regeer het totdat die Huis van Saoed dit in 1924 verower het. Hulle naam kom volgens tradisie van Hasjim ibn Abd Manaf, die oupagrootjie van die Islamitiese profeet Mohammed. Die Hasanidiese sherifs van Mekka (van wie die koninklike familie direk afstam), insluitende die Hasjemiete se voorvader Qatadah ibn Idris, was Zaiditiese Sjiiete tot die laat Mameluk- of vroeë Ottomaanse tydperk, toe hulle Sjafitiese Soenniete geword het.

Die huidige dinastie is gestig deur sjarief Hoessein ibn Ali, wat in 1908 deur sultan Abdülhamid II as sjarief en emir van Mekka aangestel is. Hy is in 1916 tot koning van die Arabiese lande verklaar (maar is net as koning van die Hedjaz erken) nadat hy die Arabiese opstand teen die Ottomaanse Ryk geïnisieer het. Sy seuns Abdoellah en Faisal het in 1921 koning van onderskeidelik Jordanië en Irak geword.

## Verwysings 
## Eksterne skakels