open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dominic Perrottet

250px|regs|duimnael|Dominic Perrottet in 2016.
**Dominic Perrottet** is 'n Australiese politikus en die huidige en 45ste premier van Nieu-Suid-Wallis. In Oktober 2021 vervang hy Gladys Berejiklian as premier en leier van die Liberale Party van Nieu-Suid-Wallis. Hy het voorheen as tesourier in die Nieu-Suid-Wallis Parlement gedien. Hy is die jongste premier van die staat, slegs 39 jaar oud toe hy verkies is.
2021 Verenigde State Grand Prix

Die **2021 Formule Een Verenigde State Grand Prix** het op 24 Oktober 2021 op die Circuit of the Americas in Austin, Texas plaasvind. Dit was die sewentiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees.

## Bande 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne te Austin verskaf:

## Vrye oefening 
## Kwalifisering 
***1** Valtteri Bottas ontvang 'n roosterstraf van vyf plekke weens die vervang van sy binnebrandenjin.
***2** Sebastian Vettel spring vanaf P18 weg weens 'n enjinruiling.
***3** Fernando Alonso spring vanaf P19 weg weens 'n enjinruiling.
***4** George Russell spring heel agter weg weens 'n enjinruiling.

## Wedren 
### Renuitslag 
Max Verstappen behaal die agtiende Grand Prix-oorwinning van sy loopbaan.

 Lewis Hamilton het 'n ekstra punt verdien vir die vinnigste ronde gedurende die wedren.
****** Fernando Alonso haal nie die einde nie, maar word wel geklassifiseer, omrede hy meer as 90% van die renafstand afgelê het.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
Charimkotan

**Charimkotan** (Russies: Харимкотан; Japannees: 春牟古丹島, *Harimukotan-tō* of *Harumukotan-tō* of *Karinkotan-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland naby die noordelike eindpunt van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. 

[thumb|links|220px|Charimkotan (onder), met [Makanroesji links bo en Onekotan in die middel.]]
Die eiland val in die Sachalin-oblast van Rusland. Die naam kom van die inheemse taal Ainoe en beteken “plek van baie cardiocrinums”.

Charimkotan is rofweg ovaal en het 'n oppervlakte van 68&nbsp;km2. Die eiland se landskap is taamlik uiteenlopend, maar 'n groot deel is bedek met 'n fyn, geel as wat soos woestynduine lyk. Aan die noordwestelike kaap is die ruïnes van 'n Ainoedorpie en aan die noordekant, aan die kus van Sewerginbaai, is die ou nedersetting Sewerino. 

Charimkotan word deur die Sesde Straat van die Koerile van Onekotan geskei, wat 15&nbsp;km noordoos lê, en deur die Straat van Sewergin van Sjiasjkotan, 29&nbsp;km suidwes daarvan. Daar is geen gerieflike ankerplekke nie.

Die eiland bestaan uit 'n rustende stratovulkaan, Pik Sewergin (Russies: влк. Севергина; Japannees: 春牟古丹岳; *Harikotan-dake*), wat 1&nbsp;157&nbsp;m bo die seevlak uitrys. Die laaste vulkaanuitbarsting was in 1933, toe as tot by Paramoesjir getrek het. Die ineenstorting van die vulkaan se keël het 'n puinstorting veroorsaak; dit het weer 'n tsoenami tot gevolg gehad wat twee mense op Pamamoesjir se dood veroorsaak het. 

## Verwysings
## Skakels
Squid Game

duimnael|*Squid Game* logo

***Squid Game*** (Koreaans: 오징어 게임; RR: *Ojing-eo Geim*, Afrikaans: Inkvisspeletjie) is 'n Suid-Koreaanse oorlewingsdrama TV-reeks wat op Netflix stroom. Dit word geskryf en geregisseer deur Hwang Dong-hyuk, met Lee Jung-jae, Park Hae-soo, Wi Ha-joon, Jung Ho-yeon, O Yeong-su, Heo Sung-tae, Anupam Tripathi en Kim Joo-ryoung. Die reeks, versprei deur Netflix, is op 17 September 2021 wêreldwyd vrygestel.

Die reeks fokus op 'n wedstryd waar 456 spelers, uit verskillende lewensterreine, maar elkeen diep in die skuld, 'n reeks kinderspeletjies speel met dodelike uitkomste as jy verloor vir die kans om die prysgeld van 45,6 miljard won te wen. Hwang het die idee van die storie bedink, gebaseer op sy eie ekonomiese stryd vroeg in sy lewe sowel as die klasverskille in Suid-Korea. Alhoewel Hwang aanvanklik die draaiboek in 2008 voltooi het, kon Hwang nie 'n produksiemaatskappy vind om die draaiboek te ondersteun nie, totdat Netflix omstreeks 2019 belangstelling getoon het as deel van hul strewe om hul buitelandse programaanbiedinge uit te brei. Hwang het al nege die episodes self geskryf en geregisseer.

*Squid Game* het wydverspreide positiewe kommentaar ontlok, met lof vir sy toneelspel, oorspronklikheid, regie, visuele styl, musikale partituur, kunsrigting, atmosfeer en temas; die Engelse onderskrifte is egter gekritiseer. Binne 'n week het dit een van die gewildste programme op Netflix op verskeie streeksmarkte geword.

## Verwysings
Dmitri Moeratof

**Dmitri Andrejewitsj Moeratof** (Russies: Дмитрий Андреевич Муратов, gebore op 30 Oktober 1961) is 'n Russiese joernalis en televisieaanbieder, en die hoofredakteur van die Russiese koerant *Nowaja Gazeta*. Hy het 2021 se Nobelprys vir Vrede saam met Maria Ressa van die Filippyne gewen vir "hulle pogings om vryheid van uitdrukking te beskerm, wat 'n voorwaarde is vir demokrasie en blywende vrede".

Moeratof het in 1993 die prodemokratiese blad *Nowaja Gazeta* saam met verskeie ander joernaliste gestig. Hy was van 1995 tot 2017 die hoofredakteur en weer van 2019 af. Die koerant is bekend vir sy verslaggewing oor sensitiewe onderwerpe soos regeringskorrupsie en oortredings van menseregte. As hoofredakteur het Moeratof berigte deur Anna Politkofskaja gepubliseer wat die Poetin-administrasie deeglik onder die loep geneem het. Moeratof het gehelp om "die enigste ware kritiese koerant met nasionale invloed in Rusland vandag" op die been te bring, volgens die Amerikaanse nieregeringsorganisasie *Committee to Protect Journalists*. 

Sy koerant was invloedryk daarin om lig te werp op die stormagtige situasies in Tsjetsjnië en die Noord-Kaukasus in die algemeen, asook op die Russiese kitswassery, 'n geldwasskema.

## Verwysings
## Skakels
Broeton-eiland

**Broeton-eiland** (Russies: Остров Броутона, *Ostrof Broetona*; Japannees: 武魯頓島, *Buroton-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland naby die middel van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Dit val in die Sachalin-oblast van Rusland. 

## Beskrywing
Die eiland is genoem na William Robert Broughton, 'n Britse skeepskaptein wat baie van die Koerile-eilande tydens sy seereise in die 18de eeu karteer het. Die oorspronklike naam, van die inheemse taal Ainoe, was **Makanroeroe**, wat rofweg beteken "eiland in 'n sterk stroom".

Broeton-eiland het 'n rofweg ronde vorm, met 'n oppervlakte van 7&nbsp;km . Dit is geleë sowat 17&nbsp;km noordwes van die twee eilande bekend as Tsjirpoi en Tsjirpoi se Broer.

Die eiland bestaan uit 'n rustende of uitgedoofde stratovulkaan wat 801&nbsp;m bo die seevlak uitrys. Die berg het nog nie in historiese tye uitgebars nie. Die eiland het steil kranse en geen sanderige strande nie, wat dit moeilik en gevaarlik maak om te land, selfs wanneer die water kalm is.

## Verwysings
## Skakels
Ketoi

**Ketoi** (Russies: Кетой; Japannees: 計吐夷島, *Ketoi-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland naby die middel van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Dit val in die Sachalin-oblast van Rusland. Die naam kom van die inheemse taal Ainoe en beteken "skelet" of "sleg".

## Beskrywing
Die vorm van die eiland is byna rond: Dit is sowat 10&nbsp;km lank en 9&nbsp;km breed, met 'n oppervlakte van 71,25&nbsp;km2. Die kuslyn is 38,3&nbsp;km lank. 

Ondanks die relatief klein oppervlakte, is die landskap taamlik uiteenlopend danksy die komplekse geomorfologie, wat stratovulkaniese keëls, kalderas, lawastrome, vulkaniese plato's, verskeie valleie, hoë en styl kuskranse, seeterrasse en rotsagtige strande insluit. Daar is talle riviere en strome; die meeste vloei na die suide en ooste. 

Daar is twee hoofpieke: die berg Ketoi (1&nbsp;172&nbsp;m) oos van die 1,5&nbsp;km breë varswaterkalderameer, wat 110&nbsp;m diep en die bron van die Stotsjni-inham is wat in die Stille Oseaan invloei. Die tweede piek is Pallas (993&nbsp;m) in die middel van die eiland, wat steeds 'n aktiewe vulkaan is. Die laaste uitbarsting was in 1960, en moontlik in 2013 en 2018. Pallas het ook 'n kalderameer, die Glazok, wat 40&nbsp;m diep is.

## Verwysings
## Skakels
Tsjirinkotan

**Tsjirinkotan** (Russies: Чиринкотан; Japannees: 知林古丹島, *Chirinkotan-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland naby die middel van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Dit val in die Sachalin-oblast van Rusland. Die naam kom van die inheemse taal Ainoe en beteken "modderstorting". Dit is geleë 3&nbsp;km wes van Ekarma, sy naaste buureiland.

## Beskrywing
Tsjirinkotan is sowat 50&nbsp;km wes van die middelste deel van die argipel geleë. Dit is die bokant van 'n gedeeltelik ondersese stratovulkaan wat sowat 3&nbsp;000&nbsp;m bo die bodem van die See van Ochotsk uitrys. Dit is feitlik rond, met 'n oppervlakte van 6&nbsp;km2.

Die eiland se hoogste punt, Masaotsji in Ainoe, is 742&nbsp;m hoog en steeds aktief. Groot uitbarstings is waargeneem in 1760, 1884, 1900, 1979, 1986, 2004 en 2013. Die kaldera is sowat 1&nbsp;km breed en 300-400&nbsp;m diep. Die kuslyn van die eiland is steil kranse, wat dit onmoontlik maak om daar te land.

## Verwysings
## Skakels
Moraea macrantha

***Moraea macrantha*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die is inheems aan Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Tanzanië en Zambië.

## Bron 
* Plants of the World Online
Sjiasjkotan

thumb|links|240px|Sjiasjkotan.
**Sjiasjkotan** (Russies: Шиашкотан; Japannees: 捨子古丹島, *Shasukotan-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland naby die middel van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Hy val in die Sachalin-oblast van Rusland. 

Die eiland word deur die Straat van Ekarma van die eiland Ekarma geskei. Die naam kom van die inheemse taal Ainoe en beteken "Kelpdorp".

Sjiasjkotan is rofweg in die vorm van 'n handgewig: Dit word gevorm deur twee eilande wat verbind word deur 'n smal strook land. Die totale lengte van die eiland is 25&nbsp;km, en sy breedte wissel van 9&nbsp;km op sy breedste tot 0,9&nbsp;km op sy smalste. Dit beslaan 'n oppervlakte van 122&nbsp;km2. Albei kante van die eiland is stratovulkane en daar kan net aan die sanderige middelste strook geland word.

## Verwysings
## Skakels
Moraea margaretae

***Moraea margaretae*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die Sukkulente Karoo is. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap. Dit kom in sentraal en die noordelike Namakwaland voor, vanaf Garies in die suide tot by Steinkopf in die noorde. Die populasie is stabiel.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Big Hero 6 (rolprent)

***Big Hero 6*** is 'n rekenaargeanimeerde familie-/buddy-rolprent van 2014 wat deur Don Hall en Chris Williams geregisseer is en die stemme van Scott Adsit, Ryan Potter, Daniel Henney, T.J. Miller, Jamie Chung, Damon Wayans Jr., Genesis Rodriguez, James Cromwell, Maya Rudolph, onder andere, gebruik. Die rolprent is deur Roy Conli vervaardig en deur die verspreidingsfirma Walt Disney Studios Motion Pictures versprei. Die draaiboek is deur Jordan Roberts, Robert L. Baird en Dan Gerson geskryf met musiek van Henry Jackman.

## Rolverdeling 
* Scott Adsit as Baymax
* Ryan Potter as Hiro
* Daniel Henney as Tadashi
* T.J. Miller as Fred
* Jamie Chung as Go Go
* Damon Wayans Jr. as Wasabi
* Genesis Rodriguez as Honey Lemon

## Ontvangs 
### Resensies 
Op Rotten Tomatoes gee 90% van 227 beoordelaars die rolprent 'n positiewe resensie, met 'n gemiddelde telling van 7,4/10. Webwerf Metacritic bereik 'n telling van 74/100, gebaseer op 39 resensies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
*
Antsiferof-eiland

**Antsiferof-eiland** (Russies: Остров Анциферова, *Ostrof Antsiferowa*), ook bekend as **Sjirinki** (Russies: Ширинки; Japannees: 志林規島, *Shirinki-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Hy val in die Sachalin-oblast van Rusland.

## Beskrywing
[thumb|250px|links|'n [Nasa-foto van Antsiferof uit die ruimte.]]
Die eiland se vorige naam, "Sjirinki", kom van die inheemse taal Ainoe en beteken "plek van hoë golwe". Sy huidige naam kom van die Kosak-ontdekkingsreisiger Danila Antsiferof, wat dit en ander noordelike Koerile-eilande in die 18de eeu die eerste keer beskryf het. Die naaste buureiland is Paramoesjir, sowat 15&nbsp;km van daar oorkant die Straat van Loezjin.

Die eiland het 'n rofweg ronde vorm met 'n oppervlakte van 6&nbsp;km2 Dit is 'n stratovulkaan met 'n deursnee van 4,25&nbsp;km. Sy sentrale piek, **Renge-dake** (Japannees: 蓮華岳), is 761&nbsp;m hoog en bestaan uit 'n kaldera van 0,75&nbsp;km breed. 'n Groot deel van die eiland is bedek met pluimsteen, oorblyfsels van uitbarstings.

## Verwysings
## Skakels
Ekarma

**Ekarma** (Russies: Экарма; Japannees: 越渇磨島, *Ekaruma-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Dit val in die Sachalin-oblast van Rusland en word deur die Straat van Ekarma van die eiland Sjiasjkotan geskei. Die naam kom van die inheemse taal Ainoe en beteken "veilige ankerplek".

Ekarma is rofweg ovaalvormig en is 7,4&nbsp;km lank en 5,5&nbsp;km breed. Sy oppervlakte is sowat 30&nbsp;km2.

Die eiland bestaan uit twee oorvleuelende stratovulkane, wat saam *Pik Ekarma* genoem word. Dit is 1&nbsp;170&nbsp;m hoog. Lawastrome kom reg rondom die sentrale piek voor en vorm 'n oneweredige kuslyn. Die laaste uitbarsting was in Mei 1980.

## Verwysings
## Skakels
Makanroesji

[thumb|links|220px|Makanroesji (links bo), met [Charimkotan onder en Onekotan in die middel.]]

**Makanroesji** (Russies: Маканруши; Japannees: 磨勘留島, *Makanru-tō*) is 'n onbewoonde vulkaniese eiland naby die noordelike eindpunt van die Koerile-argipel in die See van Ochotsk, noordwestelike Stille Oseaan. Dit is 28&nbsp;km van Onekotan. Die naam kom van die inheemse taal Ainoe.

Makanroesji is rofweg reghoekig en het 'n oppervlakte van 49 km2. Dit bestaan uit twee slapende stratovulkane, Pik Mitaka (Russies: влк. Митака; Japannees: 三高山, *Mitakayama*), wat 1&nbsp;169&nbsp;m bo die seevlak uitrys. Die eiland se rande bestaan uit steil kranse en het geen sanderige strande nie; daarom is dit gevaarlik en moeilik om daar te land, al is die water kalm.

## Verwysings
## Skakels
Reuseblaarvy

Die **reuseblaarvy** (*Ficus lutea*) is 'n boom wat groot en spreidend kan word. In Suid-Afrika word die spesie aangetref vanaf die Oos-Kaap tot in KwaZulu-Natal. 

Buite Afrika is die boom Inheems in Aldabra, Angola, Benin, Burkina Faso, Comore-eilande, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Ethiopië, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Kaap Verde, Kameroen, Kenia, Liberië, Madagaskar, Malawi, Mali, Mosambiek, Nigerië, Rwanda, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Seychelle, Sierra Leone, Somalië, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

In Engels staan die boom bekend as die *Giant-leaved Fig*. Die boom se FSA-nommer is 61.

## Galery 

Ficus lutea, vye, Manie van der Schijff BT, a.jpg
Ficus lutea 171184258.jpg
Ficus lutea 199269779.jpg
Ficus lutea 343493144.jpg
Ficus lutea 361990238.jpg
Ficus lutea Ficus natalensis.JPG

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
*
Rooikloofpas

Die **Rooikloofpas** is net buite Sutherland op die R356-streeksroete na Matjiesfontein.

Die pas is by nagenoeg 32° 27′ suid en 20° 39′ oos. Dit is 2,8&nbsp;km lank en bereik ‘n hoogte van 1&nbsp;593&nbsp;m met ‘n maksimumhelling van 1:12.

## Lees ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Bron 
* Slingsby, Peter: Tankwa-Karoo & the Roggeveld Escarpment. Slingsby Maps, 2018. www.slingsbymaps.com

## Eksterne skakels 
* Rooikloofpas op mountainpassessouthafrica.co.za
Moraea maximiliani

***Moraea maximiliani*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Die plant het 'n voorkomsgebied van 604&nbsp;km² en daar is tien subpopulasies. Dit kom voor van Clanwilliam tot by die Pakhuispas en Biedouwvallei. Die plant word bedreig deur gewasverbouing.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea modesta

***Moraea modesta*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is inheems aan Lesotho, KwaZulu-Natal, die Oos-Kaap en die Vrystaat.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea monticola

***Moraea monticola*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan Noord-Kaap en die Wes-Kaap en kom vanaf die Kamiesberg tot by die Swartberge voor. Die plant word as seldsaam beskou.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Diiriye Guure

duimnael|regs
**Diiriye Guure** (Somali: **Garad Diiriye Guure / Suldaan Diiriye Guure**) was van 1895 tot met sy dood koning van Dhulbhante en lord van Darawiish.

## Bronne
Klein-Koerile

thumb|200px|Die ligging van die Klein-Koerile (in rooi links onder).
thumb|200px|Koenasjir, met die Klein-Koerile daaronder. Sjikotan is heel regs.

Die **Klein-Koerile** (Russies: Малая Курильская гряда, *Malaja Koerilskaja grjada*) is 'n groep eilande in die Stille Oseaan en deel van die Koerile-argipel. Dit sluit Sjikotan, Habomai en verskeie eilande naby Sjikotan in.

Die Klein-Koerile is deel van die Joezjno-Koerilski-distrik van Sachalin-oblast in Rusland. Die Japannese regering beweer dié eilande is nie deel van die Koerile nie, maar van Hokkaido, en maak dus aanspraak daarop..

## Geografie
Die Klein-Koerile lê naby die suidwestelike punt van die Groot-Koerile en word daarvan geskei deur die Straat van die Suid-Koerile. Die hoogste punt is 412&nbsp;m (op Sjikotan) en dit is altesaam 100&nbsp;km lank. Die totale oppervlakte is 360,85&nbsp;km2. 

Die klein ketting sluit ses groot en verskeie klein eilande in. Die eilande en die buureiland Koenasjir word deur BirdLife International erken as belangrike voëlstreke vanweë bevolkings van verskeie bedreigde voëlspesies, insluitende baie water-, see- en waadvoëls.

Die oppervlak van die eilande is meestal plat of effens heuwelagtig. Spar- en ander woude, sowel as struikgewasse is wydverspreid op Sjikotan. Op die ander eilande kom geen woude voor nie. Die maksimum hoogte is 405&nbsp;m (Sjikotan-stad). Te oordeel na die waarneming van die broeitydperk van sommige knaagdiere, wat tot November hier duur, is die klimaat op die eilande van die Klein-Koerile selfs matiger as op Koenasjir.

## Eilande
## Verwysings
## Skakels
Groot-Koerile

[200px|thumb|Die Groot-Koerile (in rooi aangedui). Daaronder lê die [Klein-Koerile.]]
Die **Groot-Koerile** (Russies: Большая Курильская гряда, *Bolsjaja Koerilskaja grjada*) is deel van die Koerile-argipel in die Stille Oseaan. Dit sluit eilande van die Suid-Koerile soos Itoeroep en Koenasjir in.

Aan sy suidwestekant word die Groot-Koerile van die Klein-Koerile geskei deur die Straat van die Suid-Koerile. Die hoogste punt op die Groot-Koerile is 2&nbsp;339&nbsp;m (op Atlasof-eiland). Die eilande is altesaam 1&nbsp;200&nbsp;km lank. Die totale oppervlakte is 10&nbsp;100&nbsp;km2.

Die Groot-Koerile is deel van Sachalin-oblast in Rusland. Itoeroep en Koenasjir is onder Russiese beheer, maar dit word deur Japan betwis.

## Verwysings
## Skakels
Matyana-voorval

In die **Matyana-insident** van Januarie 1858 in die Natalkolonie (tans deel van die Suid-Afrikaanse provinsie KwaZulu-Natal) het tientalle stamlede hul lewens verloor.

## Agtergrond 
Matyana, ‘n kraalhoof in die Kliprivier-omgewing, was na bewering betrokke by barbaarse moorde en toordery. Hy weier om ‘n dagvaarding om voor die hof te verskyn te gehoorsaam. ‘n Natalse staatsamptenaar, John Wesley Shepstone (1827-1916), word gestuur om Matyana in hegtenis te neem. 

## Gebeure van die dag 
Shepstone probeer om deur ‘n slim set sy doel te bereik om sodoende bloedvergieting te voorkom. Shepstone pluk sy rewolwer uit en skiet Matyana, maar skiet mis. Alle stamlede besef dadelik dat die doel was om hul stamhoof dood te skiet. Chaos breek uit. In die skermutseling wat hierop volg sterf 30 stamlede en Shepstone is self lig gewond. Matyana ontsnap en vlug na die binneland van Zululand. Sy stammetjie ontbind.

## Bibliografie 
*disa.ukzn.ac.za

## Verwysings
Shepstone-familie

Die **Shepstone-familie** het ‘n prominente rol gespeel in die geskiedenis van Suid-Afrika en KwaZulu-Natal in die besonder. Hulle oorheersende rol was nie slegs beperk tot die politieke terrein nie, maar was ook op die administratiewe, regterlike, kerklike en maatskaplike gebied.

Die bekendste familielede was

**John William Shepstone** (Westbury-on-Trym, Bristol, Engeland, 1796 - Kamastone, naby Queenstown, in die Oos-Kaap, 26 Mei 1873)
*Britse setlaar in 1820, Wesleyaanse sendeling

sir **Theophilus Shepstone**
*seun van eerw. John William Shepstone
*Theophilus het 6 seuns en 3 dogters gehad

**John Wesley  ("Misjan") Shepstone** (Grahamstad, 29 Maart 1827 - Pietermaritzburg, 23 Januarie 1916)
*vierde seun van eerw. J.W. Shepstone
*J.W. Shepstone was ‘n Natalse staatsamptenaar, landdros, regter, diplomaat, kenner van die Zulu-taal en -kultuur

**Henrique Charles Shepstone** (Peddie, 18 Januarie 1840 -  Durban, 17 Oktober 1917)
*oudste seun van sir Theophilus
*Henrique was staatsamptenaar in Natal en Transvaal, landdros, regter, Zulu-raadgewer, Zulu-taalkundige
*uitstaande sportman: krieket en ruiter

**Theophilus (“Offy”) Shepstone** (Peddie, 19 Junie 1843 - Johannesburg, 7 Maart 1907)
*derde seun van sir Theophilus
*prokureur, advokaat, Natalse politikus, Zulu-raadgewer, boer, kenner van Afrika-tale, soldaat, adviseur vir die Swazi’s van 1887-1891
*veelsydige sportman

**Francis Alan (Frank) Shepstone** (25 April 1879 – 1952)
*seun van Offy
*regter

**Dennis Gem Shepstone** (7 Februarie 1888-  )
*agterneef van sir Theophilus
*administrateur van Natal 1948-1958

**Basil John Shepstone**
*Rhodes-beurs-wenner in 1959

## Bibliografie
*Leverton, B.J.: The Shepstone Papers. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur.  Jaargang 15, nr. 3, Maart 1966.
Moraea mediterranea

***Moraea mediterranea*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie kom in die ooste van die Middellandse See voor in die volgende lande: Egipte, Griekeland, Kreta, Libië, Palestinië en die Sinai-skiereiland.

## Bron 
* Plants of the World Online
Moraea minor

***Moraea minor*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van die Gifberg tot by die Kaapse Skiereiland voor.

## Galery 

Moraea minor 5Dsr 0212.jpg
Moraea minor 5Dsr 0213.jpg
Moraea minor 5Dsr 0215.jpg
Moraea minor 5Dsr 0219.jpg
Moraea minor 5Dsr 0222.jpg

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea namaquana

***Moraea namaquana*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom op die Spektakelberg voor. Daar is een populasie wat as krities seldsaam beskou word en die populasie is stabiel.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Marokkaanse Muur

duimnael|Kaart van die Marokkaanse Muur.
Die **Marokkaanse Muur** in Wes-Sahara beskerm die gebied teen aanvalle van Polisario.

Marokko het in die 1980’s ‘n muur van nagenoeg 1400&nbsp;km gebou om die Polisario se beweegruimte tot die dunbevolkte suidooste van die land te beperk en so hul guerrilla-aanvalle teen te werk. Die muur strek van Kaap Blanco aan die Atlantiese Oseaan noordooswaarts tot by Zag naby die grens met Algerië en die suidwestelike punt van die Atlasgebergte. Sodoende word 200&nbsp;000&nbsp;km² van die land se totale oppervlakte van 266&nbsp;000&nbsp;km² teen terroriste-aanvalle beskerm.

## Soortgelyke mure 
* Berlynse Muur
* Groot Muur van China
* Klaagmuur
* Muur van Hadrianus
* Muur van Trump
* Mure van Belfast
* Muur van Filips II Augustus
* Muur van Anastasius
* Muur van Antoninus
* Groot Muur van Gorgan
* Atlantikwall
Karelsgraf

**Karelsgraf** is 'n wit graf 40&nbsp;km van Carnarvon af langs die R386-pad na Prieska. Dit is 'n stille getuie van die avontuurlustige en bandelose lewe wat sommige mense meer as 200 jaar gelede op die grense van die Kaapkolonie gevoer het.

Carel en Jacob Kruger is in die Roggeveld gebore en het daar opgegroei. In 1776 word Carel aangestel as veldkornet in die Klein-Roggeveld. Die broers het 'n besondere meganiese aanleg gehad. Hierdie vaardigheid wend hulle toe aan om ryksdaalders te druk wat lyk soos dié wat die VOC aan die Kaap gebruik. Daarmee koop hulle in Kaapstad onder andere vuurwapens en messe. Hulle word gearresteer, ontsnap egter en verdwyn oor die noordgrens van die Kaapkolonie. Langs die Oranjerivier voer hulle 'n bestaan as grootwildjagters. In 1791 word Carel doodgetrap deur 'n olifant wat kort tevore deur  hom gekwes is.

## Bibliografie
*Green, Lawrence G.: Karoo. The story of the Karoos of South Africa – the Great Karoo, the Little Karoo and the far corners of the North West Cape and Namaqualand. Kaapstad: Howard Timmins, 1955.
*Human, Eben: Buite se 100 puik plekke. In: Die Burger, 5 November 2013.
Galileo-ruimtesending

[thumb|220px|'n Kunstenaarsvoorstelling van Galileo by die maan [Io (maan)|Io, met Jupiter op die agtergrond.]]

**Galileo** was 'n Amerikaanse ruimtetuig wat die planeet Jupiter en sy mane en ander liggame van die Sonnestelsel bestudeer het. Dit is genoem na die Italiaanse sterrekundige Galileo Galilei en het bestaan uit 'n wentel- en atmosferiese ondersoektuig. Die tuie het op 7 Desember 1995 by Jupiter aangekom ná verbyvlugte van Venus en die Aarde vir 'n swaartekragslinger. Dit was die eerste ruimtetuig wat in 'n wentelbaan om Jupiter gegaan het.

Die Jet Propulsion Laboratory het die Galileo gebou en die Galileo-program vir Nasa bestuur. Toe dit op 18 Oktober 1989 deur die pendeltuig Atlantis in 'n aardwentelbaan geplaas is, het die wentel- en ondersoektuig saam 'n massa van 2&nbsp;562&nbsp;kg gehad en was hulle 6,15&nbsp;m hoog.

## Ondersoektuig
Die atmosferiese ondersoektuig het 339&nbsp;kg geweeg en was 86&nbsp;cm hoog. Die wetenskaplike instrumente is deur die tuig se hitteskild teen uiterse hitte en druk beskerm terwyl dit teen sowat 48&nbsp;km/s in Jupiter se atmosfeer ingevlieg het. Die temperatuur het tot sowat 16&nbsp;000&nbsp;°C gestyg.

Dit het die atmosfeer 150&nbsp;km ver binnegedring en 57,6&nbsp;minute lank data versamel voordat die sein verloor is. Dit het daarna gesmelt en waarskynlik verdamp.

## Sending
Galileo het sewe jaar om Jupiter gewentel en verskeie kere by al sy mane van Galilei en Amaltea verbygevlieg. Dit het ook in 1994 die botsing van komeet Shoemaker-Levy 9 teen Jupiter waargeneem, en was in die ideale posisie om dit te sien.

Ondanks probleme met die antenne het Galileo sowat 14&nbsp;000 foto's geneem. Dit het Jupiter bestudeer van Desember 1995 tot September 2003 en het in dié tyd 'n skat van nuwe inligting versamel. Data het onthul waterstof maak sowat 90% van Jupiter se atmosfeer uit. Die tuig het eindelik, nes die verkenningstuig, verdamp.

## Verwysings
## Skakels
Moraea namibensis

***Moraea namibensis*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is inheems aan die Noord-Kaap en Namibië en het 'n voorkomsgebied van kleiner as 500&nbsp;km², daar is slegs twee subpopulasies. Dit kom voor van die suide van Namibië tot by Port Nolloth. Die plant word bedreig deur oopgroef mynbou aktiwiteite in die benede Oranjeriviervallei asook oorbeweiding oos van Port Nolloth en Alexanderbaai.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea nubigena

***Moraea nubigena*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom op die Fonteintjiesberg voor. Daar is een populasie van tussen 500 en 800 plante. Dit brand te veel in die omgewing waar die plant voorkom, wat 'n bedreiging is.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea ogamana

***Moraea ogamana*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en het 'n voorkomsgebied van kleiner as 5&nbsp;km². Dit kom van die boonste Breederiviervallei tot by die Strand voor. Daar is slegs drie, gefragmenteerde subpopulasies oor nadat die plant habitat afgestaan het aan voorstedelike ontwikkeling en gewasverbouing. Die tendens hou steeds aan.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea natalensis

***Moraea natalensis*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. In Suid-Afrika is die spesie inheems aan KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga. Dit is ook inheems aan die Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Malawi, Mosambiek, Zambië en Zimbabwe.

## Bronne 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Spider-Man: Into the Spider-Verse

***Spider-Man: Into the Spider-Verse*** is 'n rekenaargeanimeerde superheldrolprent van 2018 wat deur Bob Persichetti, Peter Ramsey en Rodney Rothman geregisseer is. Die stemme van Shameik Moore, Jake Johnson, Hailee Steinfeld, Mahershala Ali, Brian Tyree Henry, Lily Tomlin, Luna Lauren Velez, John Mulaney, Kimiko Glenn is gebruik. Die rolprent is deur Avi Arad, Amy Pascal, Phil Lord, Christopher Miller en Christina Steinberg vervaardig en versprei deur Sony Pictures Releasing. Die draaiboek is deur Phil Lord en Rodney Rothman geskryf en die musiek is gekomponeer deur Daniel Pemberton.

## Rolverdeling 
* Shameik Moore as Miles Morales / Spider-Man
* Jake Johnson as Peter B. Parker / Spider-Man
* Chris Pine as Peter Parker / Spider-Man
* Hailee Steinfeld as Gwen Stacy / Spider-Woman
* Mahershala Ali as Aaron Davis / Prowler
* Brian Tyree Henry as Jefferson Davis
* Lily Tomlin as May Parker
* Luna Lauren Velez as Rio Morales
* Zoë Kravitz as Mary Jane Watson
* John Mulaney as Peter Porker / Spider-Ham
* Kimiko Glenn as Peni Parker / SP//dr
* Nicolas Cage as Peter Parker / Spider-Man Noir
* Kathryn Hahn as Olivia Octavius / Doctor Octopus
* Liev Schreiber as Wilson Fisk / Kingpin

## Vrystelling 
Die film is vrygestel in teaters in Verenigde State op 14 Desember 2018. Die film het ook verskyn by die Regency Village Theater op 1 Desember 2018.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
*
Moraea namaquamontana

***Moraea namaquamontana*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom in die Richtersveld op die Stinkfonteinberg voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 87&nbsp;km² en word selde gesien omrede dit net blom na goeie reën. Die plant word bedreig deur oorbeweiding. Dit is deel van die Stinkfonteinberg kwartsiet fynbos.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea minima

***Moraea minima*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel is van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom by Bredasdorp voor. Dit is laas in 1981 gesien, die habitat is oorgeneem deur indringerplante en vertrap en word oorbewei deur vee. Dit was as uitgestorwe beskou.

Dit plant is 42 jaar later, in 2023, herontdek. Die spesie se status word dus hersien tot CR (krities).

## Verwysings 
## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Taalvulkaan

Die **Taalvulkaan** (Tagalog: *Bulkang Taal*) is 'n kaldera in die Filippyne wat met die Taalmeer gevul is. Die kaldera is gevorm deur prehistoriese uitbarstings tussen 140000 en 5380&nbsp;v.C.

Die vulkaan lê sowat 50&nbsp;km suid van Manila, die Filippynse hoofstad.

Die Taalvulkaan het al verskeie gewelddadige uitbarstings gehad wat sterfgevalle op die eiland en in die dig bevolkte gebiede om die vulkaan tot gevolg gehad het. Altesaam sowat 6&nbsp;000 mense het al gesterf. Vanweë sy nabyheid aan dig bevolkte gebiede en sy geskiedenis van uitbarstings is die Taalvulkaan aangewys as een van die 16 Dekadevulkane, wat naby ondersoek word om toekomstige rampe minder ernstig te maak. Alle vulkane in die Filippyne is deel van die Ring van Vuur.

*Taal* is 'n woord in 'n Tagalog-dialek wat beteken "waar", "werklik" en "suiwer".

## Verwysings
## Skakels
Moraea pallida

***Moraea pallida*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is inheems aan Botswana, Lesotho, Namibië en Suid-Afrika. Die plant is giftig vir vee en floreer in oorbeweide gebiede.

## Vergiftiging 
Die geeltulp is die belangrikste lid van dié plante wat kardiale glikosiede bevat. Hierdie plante is gesamentlik die hoofoorsaak van veevergiftinging in Suider-Afrika. Aangetaste diere kan skielik vrek weens hartstilstand, selfs na die geringste inspanning. Navorsing dui daarop dat geaktiveerde houtskool hoogs effektief is om beeste wat deur geeltulp vergiftig is onder natuurlike weidingstoestande te behandel, mits 'n ernstige mate van posterior parese (swakheid in die agterpote) nie binne die eerste 12 uur na aanvanklike blootstelling aan Geeltulp-besmette weiding ontwikkel het nie. 

## Galery 

Moraea pallida 1DS-II 2-0504.jpg
Moraea pallida 1DS-II 3-0875.jpg
Moraea pallida 1DS-II 3-0898.jpg
Moraea pallida 20D 0999.jpg

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online.
* Landbou.com

## Verwysings
Moraea patens

***Moraea patens*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en het 'n voorkomsgebied van kleiner as 34&nbsp;km². Dit kom van die Nardous- tot die Pakhuisberge voor. Die plant het reeds 50% van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing en die verdere uitbreiding van die rooibostee bedryf is 'n groot bedreiging.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Awatsjinski

**Awatsjinski** (ook bekend as **Awatsja** of **Awatsjinskaja Sopka**, Russies: Авача, Авачинская сопка) is 'n aktiewe stratovulkaan op die Kamtsjatka-skiereiland in die Russiese Verre Ooste. Dit lê naby Petropawlofsk-Kamtsjatski, die hoofstad van Kamtsjatka-krai. Dit is saam met die naburige Korjakski-vulkaan aangewys as 'n Dekadevulkaan, wat van naderby ondersoek moet word vanweë hulle geskiedenis van uitbarstings en hulle nabyheid aan dig bevolkte gebiede.

Awatsjinski se laaste uitbarsting was in 2008. Dit was klein in vergelyking met die vulkaan se uitbarsting in 1945.

## Geologiese geskiedenis
Awatsjinski lê op die Pasifiese Ring van Vuur,  op 'n punt waar die Pasifiese Plaat teen 80&nbsp;mm per jaar onder die Eurasiese Plaat inskuif. Dit veroorsaak dinamiese vulkanisme oor die hele Kamtsjatka-skiereiland. 

Die vulkaan is een van die aktiefstes op die skiereiland en het in die middel tot laat Pleistoseen begin uitbars. Dit het 'n hoefystervormige kaldera, wat 30&nbsp;000 tot 40&nbsp;000 jaar gelede in 'n groot grondverskuiwing gevorm en 'n gebied van 500&nbsp;km2 suid van die vulkaan bedek het. Dit lê tans onder die stad Petropawlofsk-Kamtsjatski. Die hervorming van 'n nuwe keël binne die kaldera het in twee groot uitbarstingsfases plaasgevind, 18&nbsp;000 en 7&nbsp;000 jaar gelede.

## Onlangse aktiwiteit
Awatsjinski het minstens 16 keer in die aangetekende geskiedenis uitgebars. Die uitbarstings was gewoonlik ontploffend, met piroklastiese en modderstrome wat gewoonlik suidwes gevloei het. Die laaste onlangse groot uitbarsting was in 1945, toe 0,25&nbsp;km3 magma uitgeskiet is. Sedertdien was daar klein uitbarstings in 1991 en 2001.

Vanweë sy nabyheid aan Petropawlofsk-Kamtsjatski is Awatsjinski saam met die naburige Korjakski aangewys as 'n Dekadevulkaan.

## Verwysings
## Skakels
Ulawun

**Ulawun** is 'n basaltiese en andesitiese stratovulkaan in die provinsie Wes-Nieu-Brittanje, op die eiland Nieu-Brittanje, in Papoea-Nieu-Guinee.

Die vulkaan lê sowat 130&nbsp;km suidwes van die township Rabaul en is die hoogste berg in Nieu-Brittanje. Teen 2&nbsp;334&nbsp;m is dit die tweede hoogste berg op die Bismarckargipel en een van die aktiefste vulkane in Papoea-Nieu-Guinee. Altesaam 22 uitbarstings het al sedert die 18de eeu plaasgevind. Verskeie duisende mense woon naby die vulkaan. As gevolg daarvan en van sy geskiedenis van uitbarstings, is Ulawun aangewys as 'n Dekadevulkaan.

## Onlangse aktiwiteit
thumb|250px|links|Ulawun en Lolobau-eiland.

In die afgelope paar jaar is daar voortdurend aktiwiteit by Ulawun, met gereelde klein ontploffings, baie skade en groot lewensverlies.

Die mees onlangse uitbarsting het op 26 Junie 2019 begin, en dit het gou in 'n sub-Pliniese uitbarsting verander, met as wat tot 19&nbsp;km hoog gestyg het. Meer as 5&nbsp;000 mense is in veiligheid gebring en vlugte na die nabygeleë Hoskinslughawe is gekanselleer. Lawa het op drie verskillende plekke oor die Nieu-Brittanje-snelweg geloop.

Vulkane in Papoea-Nieu-Guinee is van die wêreld se grootste bronne van swaeldioksied. Onlangse studies het aangetoon Ulawun alleen stel SO2 teen sowat 7&nbsp;kg/s vry, wat omtrent 2% van die wêreldwye emissie van SO2 in die atmosfeer is.

## Verwysings
## Skakels
Merapi

[thumb|200px|links|Die berg Merapi soos gesien van 'n 9de-eeuse [Hindoeïsme|Hindoetempel.]]
Die berg **Merapi** (Indonesies en Javaans: *Gunung Merapi*, letterlik "Vuurberg") is 'n aktiewe stratovulkaan aan die grens tussen Sentraal-Java en die spesiale streek Jogjakarta in Indonesië. Dit is die aktiefste vulkaan in Indonesië en bars sedert 1548 gereeld uit. Dit lê naby die stad Jogjakarta met 'n bevolking van 2,4&nbsp;miljoen, terwyl daar ook dorpies tot so hoog as 1&nbsp;700&nbsp;m bo die seevlak is.

Dikwels kan gesien word hoe rook uit die piek van die vulkaan borrel, en verskeie uitbarsting het al tot lewensverlies gelei. 'n Piroklastiese stroom weens 'n groot uitbarsting het op 22 November 1994 altesaam 27 mense gedood, hoofsaaklik op die dorp Muntilan, wes van die vulkaan. In 2006 was daar nog 'n groot uitbarsting, net voor die Jogjakarta-aardbewing in dieselfde jaar. 

Vanweë die gevare wat Merapi vir die bevolkte gebiede inhou, is dit aangewys as 'n Dekadevulkaan.

## 2010-uitbarsting
duimnael|200px|links|'n Verwoeste huis op die dorp Cangkringan ná uitbarstings in 2010.

Op die middag van 25 Oktober 2010 het Merapi aan sy suidelike en suidoostelike hange uitgebars. Altesaam 353 mense is in die volgende maand dood, terwyl 350&nbsp;000 uit hulle huise moes vlug; die meeste skade is aangerig deur piroklastiese strome, terwyl swaar reën op 4 November modderstortings veroorsaak het wat verdere skade aangerig het. 

Die meeste uitbarstings het bedaar teen 30 November, en vier dae later is die amptelike bedreigingsvlak verlaag. Merapi se kenmerkende vorm is deur die uitbarstings verander en sy hoogte het met 38&nbsp;m teruggesak tot 2&nbsp;930&nbsp;m.

Sedert 2010 was daar verskeie kleiner uitbarstings op Merapi, veral twee ondergrondse ontploffings op 18 November 2013 en 11 Mei 2018. Tydens die eerste een, wat die grootste was en deur 'n kombinasie van reën en interne aktiwiteit veroorsaak is, het rook tot 2&nbsp;000&nbsp;m hoog die lug in getrek. 

Sedert begin 2020 was daar verskeie klein uitbarstings. Die laaste twee was op 8 Augustus 2021 en 16 Augustus 2021.

## Verwysings
## Skakels
Moraea polyanthos

***Moraea polyanthos*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en is deel van die Sukkulente Karoo. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en die Wes-Kaap. Dit kom vanaf Worcester tot by in die Oos-Kaap voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 85000&nbsp;km² en die populasie is stabiel.

## Galery 

Moraea polyanthos 1DS-II 5152.jpg
Moraea polyanthos 1DS-II 5559.jpg
Moraea polyanthos 1DS-II 5568.jpg
Moraea polyanthos 1DS-II 5558-01.jpg
Moraea polyanthos 1DS-II 5559.jpg

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea pritzeliana

Die **kurktrekkeruintjie** (*Moraea pritzeliana*) is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos en die Sukkulente Karoo is. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap. Dit kom in die Bokkeveldberge en van Loeriesfontein tot by die Klein Roggeveldberge voor.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea pseudospicata

***Moraea pseudospicata*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en deel van die fynbos en die Sukkulente Karoo is. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap. Die plant het 'n voorkomsgebied van 1531&nbsp;km² en kom van die Bokkeveldeskarp tot by Calvinia voor. Die plant het habitat rondom Nieuwoudtville aan gewasverbouing afgestaan, die populasie is nog stabiel.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Unzen

thumb|links|220px|'n Reliëfkaart van die Unzenvulkaan.

Die berg **Unzen** (Japannees: 雲仙岳, *Unzendake*) is 'n aktiewe vulkaangroep van verskeie oorvleuelende stratovulkaan in die Nagasaki-prefektuur op die eiland Kyushu, Japan se suidelikste hoofeiland.

In 1792 het die ineenstorting van een van sy verskeie lawakoepels 'n megatsoenami veroorsaak wat 14&nbsp;524 mense gedood het in Japan se ergste vulkaanverwante ramp nog. Die vulkaan se mees onlange aktiwiteit was van 1990 tot 1995, en 'n groot uitbarsting in 1991 het 'n piroklastiese stroom tot gevolg gehad wat 43 mense gedood het, onder andere drie vulkanoloë.

Sy hoogste pieke is Heisei-shinzan (平成新山) op 1&nbsp;486&nbsp;m en Fugendake (普賢岳) op 1&nbsp;359&nbsp;m. 

## Oorsig
Die berg Unzen lê in die sentrale deel van die Shimabara-skiereiland in Nagasaki-prefektuur. Dit bestaan uit meer as 20 berge. Soms word net agt of selfs drie berge in die enger sin gebruik, maar histories word die naam gebruik vir die hele bergreeks wat oor die see uittroon. 

thumb|links|220px|Die berg Unzen se pieke Fugendake (links) en Heisei Shinzan. Laasgenoemde is 'n lawakoepel wat ná die uitbarstings van 1990-1995 ontstaan het (afgeneem in November 2005).
Om die hoogste piek, Heisei Shinzan (1&nbsp;483&nbsp;m) lê Fugendake (1&nbsp;359&nbsp;m), Kunimidake (1&nbsp;347&nbsp;m), Myokendake (1&nbsp;333&nbsp;m), Nodake (1&nbsp;142&nbsp;m), Kusenbedake (1&nbsp;062&nbsp;m) en Yadake (943 m). Fugendake en Heisei Shinzan verky magma van die Chitose-kaldera. Dit word dus uit 'n magmakamer onder Tachibanabaai naby Obama Onsen gevoed. Die hoofpiek is Fugendake, maar die vulkaanaktiwiteit van 1990 tot 1995 het Heisei Shinzan gemaak, wat hoër is. Heisei Shinzan is ook die hoogste piek in Nagasaki-prefektuur.

## 1991-uitbarsting
Unzen is dalk die bekendste vir sy verwoestende uibarsting op 3 Junie 1991. Dit het die eerste grootskaalse piroklastiese stroom veroorsaak, wat in dié tyd sonder 'n presedent was. Altesaam 43 mense is in die ontruimingsone gedood. Onder hulle was die Franse vulkanoloë Maurice en Katia Krafft en die Amerikaanse geoloog Harry Glicken. Die 40 ander sterfgevalle was meestal mense betrokke in die massamedia, sowel as brandbestryders, polisieoffisiere, boere en taxidrywers.

## Skakels
Moraea pyrophila

***Moraea pyrophila*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Piketberg tot by Bredasdorp voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 20&nbsp;000&nbsp;km² en blom egter net na dit gebrand het. 

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Moraea quartzicola

***Moraea quartzicola*** is 'n plant en geofiet wat tot die genus *Moraea* behoort. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van op die vlakte by die Vanrhynspas en die Matsikammaberge, oos van Vanrhynsdorp voor. Die plant word bedreig deur die uitbreiding van gewasverbouing en mynbou bedrywighede.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Michelle Obama

**Michelle LaVaughn Robinson Obama** (gebore 17 Januarie 1964) is 'n Amerikaanse prokureur en skrywer wat as die presidentsvrou van die Verenigde State gedien het van 2009 tot 2017. Sy was die eerste Afro-Amerikaanse vrou wat in hierdie pos dien. Sy is die vrou van oudpresident Barack Obama.

Obama het aan die South Side of Chicago, Illinois, grootgeword, en het aan die Princeton-universiteit en Harvard se Regsskool gestudeer. In haar vroeë regsloopbaan het sy by die prokureursfirma Sidley Austin gewerk, waar sy Barack Obama ontmoet het. Sy werk daarna by niewinssoekende organisasies en as mededekaan van Studentedienste aan die Universiteit van Chicago, sowel as die vise-president vir gemeenskaps- en eksterne aangeleenthede by die Universiteit van Chicago se Mediese Sentrum. Michelle trou in 1992 met Barack, en saam het hulle twee dogters.

Obama het gedurende 2007 en 2008 haar beywer vir haar man se presidentsbod en het 'n toespraak gelewer tydens die Demokratiese Nasionale Konvensie van 2008. Sy het daarna bekroonde toesprake gelewer tydens die  byeenkomste van 2012, 2016 en 2020.

As presidentsvrou was Obama 'n rolmodel vir vroue en voorstander van bewustheid van armoede, opvoeding, voeding, fisiese aktiwiteit en gesonde eetgewoontes. Sy ondersteun Amerikaanse ontwerpers en word beskou as 'n mode-ikoon. 

Sy bly invloedryk na haar man se presidentskap; in 2020 was Obama vir die derde jaar agtereenvolgens volgens Gallup se meningspeiling Amerika se mees bewonderde vrou.

## Bronne 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels
Santorini-kaldera

Die **Santorini-kaldera** is 'n groot kaldera in die Egeïese See, 120&nbsp;km noord van Kreta, Griekeland, wat meestal onder water bedek is. Die deel wat bo die water sigbaar is, is die ronde Santorini-eilandgroep, wat bestaan uit Santorini (klassieke Griekse **Tera**), die hoofeiland, Terasia en Aspronisi aan die rand en die Kameni-eilande in die middel. Dit is aangewys as 'n Dekadevulkaan.

## Geografie
thumb|links|Lugfoto van die Santorini-kaldera

Daar is twee klein, onbewoonde vulkaniese eilande in die middel van die kaldera, "Nuwe" en "Ou" Kameni.

Die hoofeiland, Santorini, het 'n oppervlakte van 75,8&nbsp;km². Therasia se oppervlakte is 9,3&nbsp;km² en Nuwe en Ou Kameni s'n onderskeidelik 3,4&nbsp;km² en 0,5&nbsp;km². Aspronisi het 'n oppervlakte van 0,1&nbsp;km².

Die buitengewone skoonheid van Santorini se hoë mure en wit gekalkte dorpies, saam met die sonnige klimaat en perfekte uitsig, trek vulkanoloë soos 'n magneet. 

Dit is ook 'n hoogtepunt van toerisme in die Egeïese gebied.

## Verwysings
## Skakels
Madagascar (rolprent)

***Madagascar*** is 'n rekenaargeanimeerde familie-/buddy-rolprent van 2005 wat deur Eric Darnell en Tom McGrath geregisseer is. Die stemme van Ben Stiller, Chris Rock, David Schwimmer, Jada Pinkett Smith kom onder andere daarin voor. Die rolprent is deur Mireille Soria vervaardig en deur die verspreidingsfirma DreamWorks Pictures versprei. Die draaiboek is deur Mark Burton, Billy Frolick, Eric Darnell en Tom McGrath geskryf met musiek van Hans Zimmer, wat ook musiek vir die rolprente *The Lion King* en *The Prince of Egypt* gekomponeer het.

*Madagascar*-geïnspireerde materiaal sluit in DVD-vrystellings, temaspeelgoed, videospeletjies en koopware. Die rolprent is deur sy sukses genoop om 'n opvolg voort te bring. *Madagascar: Escape 2 Africa* is vrygestel en was selfs 'n groter lokettreffer as die oorspronklike rolprent.

## Rolverdeling 
* Ben Stiller as Alex, die Leeu
* Chris Rock as Marty, die Bontkwagga
* Cedric the Entertainer as Maurice
* Andy Richter as Mort
* Tom McGrath as Skipper, die Pikkewyn
* Chris Miller as Kowalski, die Pikkewyn
* Jeffrey Katzenberg as Rico, die Pikkewyn
* Christopher Knights as Private, die Pikkewyn
* Conrad Vernon as Mason, die Sjimpansee
* Eric Darnell en Tom McGrath as die fossa

## Vrystelling 
Die film is vrygestel in teaters in Verenigde State op 27 Mei 2005 en was vrygestel op DVD en VHS op 15 November 2005.

## Ontvangs 
### Resensies 
Op Rotten Tomatoes gee 54% van 191 beoordelaars die rolprent 'n positiewe resensie, met 'n gemiddelde telling van 6,07/10. Webwerf Metacritic bereik 'n telling van 57/100, gebaseer op 36 resensies, wat staan vir "Gemengd of Gemiddeld".

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
* 
*