open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
AmaZulu FC

**AmaZulu FC** is 'n sokkerspan in Durban, wat in die Premier Sokkerliga speel. AmaZulu se tuisveld is die Moses Mabhida Stadion, wat 'n kapasiteit van 10&nbsp;000 toeskouers het. Die span is in 1932 gestig as die *Zulu Royals*, wat in 1974 verander is na *AmaZulu FC* (tussen 2003 en 2006 het die span se naam terug verander na *Zulu Royals*). *Usuthu* (die span se bynaam; 'n Zoeloe-oorlogskreet) het twee keer die Nasionale Eerste Afdeling gewen.

## Erelys 
* **Nasionale Eerste Afdeling (2)**
: 2000/01, 2002/03
* **Suid-Afrikaanse Beker**
: (naaswenner (5): 1972, 1973, 1974, 1990, 2010)
Kanferbos

duimnael|links|'n Kanferbos in Kaapstad
duimnael|links|Illustrasie van die loof en blomhofies

Die **kanferbos** (*Tarchonanthus camphoratus*) is boom wat deel van die Asteraceae familie is.

Die boom staan ook bekend as die *vaalbos* of *smalblaarkanferbos*.

## Verspreiding 
Die spesie is inheems in Angola, Botswana, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Jemen, Kenia, Lesotho, Malawi, Mosambiek, Namibië, Saoedi-Arabië, Suid-Afrika (al die provinsies), Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.

## Kenmerke 
Dit word tussen 2 tot 9&nbsp;m groot. Die boom se bas is lig van kleur met diep groewe in die lengte. Die blare is leeragtig met 'n dowwe grysgroen aan die bokant en bleekgrys aan die onderkant. Indien die blare gekneus word gee dit 'n kanfergeur af. Die blomme en sade is oortrek met wit hare.

## Habitat 
Die boom groei in duine, woudrande tot op hoë hoogtes. Die hout is swaar en word gebruik vir die maak van musiekinstrumente en meubels.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Russiese oligarg

’n **Russiese oligarg** is ’n term wat gebruik word vir ’n sakemagnaat in Rusland. Sommige sakelui het ná die verbrokkeling van die Sowjetunie, tydens die bewind van Boris Jeltsin, groot fortuine opgebou met die privatisering van staatsbates. Hulle het nie noodwendig politieke mag soos wat die term "oligarg" aandui nie.

## Verdere leesstof 
*Die Russiese oligarge van die 1990's
*David E. Hoffman, *The Oligarchs: Wealth and Power in the new Russia*, Perseus Book Group, New York, 2002
*Mark Hollingsworth en Stewart Lansley, *Londongrad; From London with cash: The inside story of the oligarchs*, Londen, 2009
Staatsdoema

Die **Staatsdoema** (Russies: Госуда́рственная ду́ма, *Gosoedarstwennaja doema*, of afgekort as Госду́ма, *Gosdoema*) in Rusland is die laerhuis van die Federale Vergadering. Die hoërhuis is die Federasieraad van Rusland. Die Staatsdoema se hoofkwartier is in Moskou en sy lede word afgevaardigdes genoem. Dit het die Opperste Sowjet van die Sowjetunie vervang kragtens die nuwe grondwet deur die land se eerste president, Boris Jeltsin. 

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
Sambo

duimnael|300px|’n Beenklem in sambo.
**Sambo** (Russies: самбо) is ’n Russiese vegkuns en sportsoort. Dit is die afkorting van die Russiese uitdrukking **САМ**ооборона **Б**ез **О**ружия (letterlik "selfverdediging sonder wapens"). Sambo is ’n redelike moderne gevegskuns; die ontwikkeling daarvan het in die vroeë 1920's begin in die weermag van die voormalige Sowjetunie om soldate se handgevegsvermoëns te verbeter.

* Sportsambo (спортивное самбо,*sportiwnaja sambo*), soortgelyk aan Olimpiese vrystyl-stoei of judo, maar met verskille in reëls, protokol en uniform.

* Gevegsambo (боевое самбо, *bojewoje sambo*), wat in die weermag gebruik word. Dit is ’n gemengde vegkunsvorm. Mededingers gebruik baadjies soos in sportsambo, maar ook beskerming vir hul hande en soms vir hul maermerries en kop.

* Vrystyl-sambo, ’n Amerikaanse mededingende sambostyl wat in 2004 geskep is.

Die Russiese president, Wladimir Poetin, is ’n kampioen van Leningrad en ’n nasionale kampioen in sambo en judo.

## Omstredenheid van naam 
Hoewel sambo ’n Russiese afkorting is, het deelnemers aan die sportsoort in Engelssprekende lande probleme ondervind met die naam omdat dit in Engels ook ’n ongure rasseterm vir mense van Afrika-afkoms is. Sambo-verteenwoordigers was verplig om die "polities korrekte" spelling *sombo* te gebruik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
* Sambo-reëls 
* *Sombo – A Style of Wrestling*  deur Bruce Gabrielson

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Mikhail Khodorkovsky

**Mikhail Borisovich Khodorkovsky** (Russies: Михаи́л Бори́сович Ходорко́вский; * 22 Junie 1963 in Moskou) is ’n voormalige Russiese oligarg en sakeman. Hy was in 2004 die rykste man in Rusland en een van die rykstes in die wêreld (16de op Forbes se lys van miljardêrs). Hy woon nou in Switserland as ’n uitgewekene nadat hy meer as 10 jaar in die tronk was.

## Loopbaan 
duimnael|links|Mikhail Khodorkovsky in 2001.
Hy het sy pad opgewerk in die Kommunistiese Party en in die tydperk van glasnost en perestroika verskeie besighede begin. Ná die verbrokkeling van die Sowjetunie het hy ’n fortuin gemaak uit die ontwikkeling van Siberiese olievelde as die hoof van Joekos, een van die grootste Russiese maatskappye wat ontstaan het uit die privatisering van staatsbates in die 1990's.

Hy is in Oktober 2003 in hegtenis geneem op aanklagte van bedrog. Die regering onder Wladimir Poetin het Joekos bankrot verklaar en die maatskappy se bates is per veiling teen ’n laer prys as die markwaarde verkoop, met die grootste deel wat gekoop is deur die staatsmaatskappy Rosneft. Khodorkovsky is skuldig bevind en in Mei 2005 tot nege jaar tronkstraf gevonnis. Terwyl hy nog sy tronkstraf uitgedien het, is hy in Desember 2010 aan nog aanklagte van geldverduistering en geldwassery skuldig bevind. Sy tronkstraf is verleng tot in 2017.

Daar is bespiegel dat sy skuldigbevinding polities gemotiveerd was. Dit is deur ’n groot deel van die internasionale media as weerwraak beskou vir Khodorkovsky se skenkings aan beide liberale en kommunistiese teenstanders van die Kremlin.

Einde 2013 het Poetin Khodorkovsky begenadig en is hy vrygelaat. Hy het Rusland onmiddellik verlaat en woon sedertdien in Switserland, waar hy verblyfreg gekry het. Ná sy vrylating is sy persoonlike rykdom op rofweg $100&nbsp;miljoen tot $250&nbsp;miljoen (R1,175&nbsp;miljard tot R2,9&nbsp;miljard) geraam. Einde 2014 was hy glo sowat $500&nbsp;miljoen (R5,875&nbsp;miljard) werd, hoewel hy daarop aandring dit is slegs $100&nbsp;miljoen.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Khodorkovsky & Lebedev Communications Center 
* Khodorkovsky se amptelike webtuiste 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Joeri Loezjkof

**Joeri Michailowitsj Loezjkof** (Russies: Ю́рий Миха́йлович Лужко́в; geb. 21 September 1936 – 10 Desember 2019) was 'n Russiese politikus en van 1992 tot 2010 die burgemeester van Moskou. Hy was ook die ondervoorsitter en 'n medestigter van die politieke party Verenigde Rusland.

Terwyl Loezjkof burgemeester was, het Moskou se ekonomie verbeter en het hy groot bouprojekte in die stad aangepak. Hy is terselfdertyd beskuldig van korrupsie, die sloping van historiese geboue, die swak hantering van verkeersprobleme en die rookkrisis in die stad tydens die groot veldbrande in Rusland in 2010. Hy is op 28 September 2010 deur pres. Dmitri Medwedef uit sy amp ontslaan nadat hy Medewedef na bewering in ’n snydende brief beledig het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Loezjkof se amptelike webtuiste  

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Coki Ramírez

**Patricia Ramirez Silvana Ter Hart**, beter bekend as **Coki Ramirez** (* 6 Februarie 1980 in Córdoba, Argentinië), is 'n Argentynse sangeres, aktrise, model, danser en TV-aanbieder.

## Eksterne Skakels 
* Coki Ramirez amptelike Twitter
* Coki Ramirez Amptelike webwerf
Doebrofka-gyselaardrama

[duimnael|Pres. [Wladimir Poetin besoek slagoffers van die terroriste-aanval op die Doebrofka-teater op 26 Oktober 2002 in die hospitaal.]]

Die **Doebrofka-gyselaardrama**, ook bekend as die **Nord-Ost-gyselaardrama**, was die oorname van ’n stampvol Doebrofka-teater in Moskou op 23 Oktober 2002 deur 40 tot 50 gewapende rebelle wat beweer het hulle het bande met die Islamitiese seperatiste-beweging in Tsjetsjnië. Hulle het 850 gyselaars geneem wat ’n opvoering van die musiekblyspel Nord-Ost bygewoon het, en die onttrekking van Rusland se soldate aan Tsjetsjnië asook die beëindiging van die Tweede Tsjetsjniese Oorlog geëis.

Ná ’n beleg van twee en ’n half dae het Russiese magte ’n onbekende chemiese stof, moontlik fentanil, in die teater ingepomp en dit bestorm. Die gebruik van die gas is wyd veroordeel, maar Rusland het gesê daar was nie veel van ’n keuse nie omdat die 50 rebelelle bereid was om die gyselaars te vermoor en self te sterf.

Dokters in Moskou het die regering se weiering om bekend te maak watter gas gebruik is, veroordeel omdat hulle meer lewens sou kon red as hulle dit geweet het.

Drie militante groepe wat in 2003 in ’n verslag deur die VSA as gewelddadige organisasies met bande met Al-Kaïda beskryf is, het aan die aanval deelgeneem. In dieselfde verslag het die VSA sy steun aan ’n politieke oplossing vir die Tsjetsjniese konflik toegesê en ’n beroep op Rusland gedoen om so ’n oplossing te vind.

Die militêre aanvoerder Sjamil Basajef het in ’n verklaring op sy webtuiste verantwoordelikheid vir die aanval aanvaar en belowe daar sou nog sulke aanvalle wees.

## Verdere leesstof 
* *The 2002 Dubrovka and 2004 Beslan Hostage Crises: A Critique of Russian Counter-Terrorism*, John B. Dunlop ()
* Report on the crisis and legal proceedings, gepubliseer op 26 April 2006 (met byvoegsels in Russies, byvoegsels vertaal)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Nord-Ost.org 
* Nord-Ost. Memorial Book of Lost Hostages Webtuiste wat ’n toekenning gewen het
* In quotes: Moscow hostage crisis, BBC News, 25 Oktober 2002
* Tydlyn van die krisis, BBC News, 26 Oktober 2002
* Moscow theatre siege, *The Guardian*, 28 Oktober 2002
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Joekos

**Joekos** (Russies: Ю́КОС) was ’n oliemaatskappy in Rusland wat tot in 2003 beheer is deur die Russiese oligarg Mikhail Khodorkovsky en ’n paar ander vooraanstaande sakelui. Nadat Joekos op 1 Augustus 2006 bankrot verklaar is, is Khodorkovsky aan bedrog skuldig bevind en gevangenisstraf opgelê.

Die meeste van Joekos se bates is onder markwaarde verkoop aan oliemaatskappye onder beheer van die Russiese staat. 

## Verwysings
Boris Berezovsky

**Boris Abramovich Berezovsky** (Russies: Бори́с Абра́мович Березо́вский, Afrikaanse transliterasie: Boris Abramowitsj Berezofski; 23 Januarie 1946 in Moskou; 23 Maart 2013 in Londen) was ’n sakeman, wiskundige, lid van die Russiese Akademie van Wetenskap en ’n voormalige afgevaardige van die Staatsdoema. Hy is ook dikwels beskryf as ’n Russiese oligarg. Hoewel hy aanvanklik ’n ondersteuner van die voormalige en huidige president Wladimir Poetin was, het hy in 2000 gou met die destyds pas verkose president gebots en hy was daarna ’n uitgesproke kritikus. In laat 2000, nadat die assistent- openbare vervolger Berezovsky gelas het om ondervra te word, het hy nie van oorsee af teruggekeer nie en hom in Brittanje gevestig, waar hy in 2003 politieke asiel gekry het.

Berezovsky is later in Rusland in sy afwesigheid aan ekonomiese misdrywe skuldig bevind. Rusland het herhaaldelik onsuksesvol probeer om hom uitgelewer te kry en dit het ’n groot bron van spanning tussen dié land en Brittanje geword.

Berezovsky is op 23 Maart 2013 dood in sy huis aangetref. Volgens die Britse polisie het hy homself opgehang. Hy is op 9 Mei 2013 in ’n klein, private seremonie in Brittanje begrawe.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Berezovsky se amptelike webtuiste
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Andrei Loegowoi

**Andrei Konstantinowitsj Loegowoi** (Russies: Андре́й Константи́нович Лугово́й; geb. 19 September 1966, Bakoe, Azerbeidjan) is ’n Russiese politikus en sakeman, asook ’n afgevaardigde in die Staatsdoema van Rusland. Hy is ’n voormalige KGB-lyfwag en die oud-hoof van ’n sekuriteitsmaatskappy.

Hy word deur die Britse polisie gesoek onder verdenking van die gifmoord op Alexander Litvinenko. Rusland het die aansoek om hom uit te lewer geweier.

## KGB en sekuriteit 
Loegowoi het die militêre akademie van die Sowjetunie bygewoon en in 1987 by die KGB aangesluit waar hy ’n lyfwag was vir ’n paar ministers en ander hoës. In 1996 het hy bedank en in die private sekureiteitsektor gewerk. Hy was jare lank hoof van sekuriteit by die private televisiemaatskappy ORT. In 2001 is hy in hegtenis geneem en daarvan aangekla dat hy die ontsnapping gereël het van Nikolai Gloesjkof, ’n voormalige adjunk-direkteur-generaal van die vliegkorporasie Aeroflot wat in 2000 in hegtenis geneem is in verband met bedrog.

## Vergiftiging van Alexander Litvinenko 
Loegowoi het Alexander Litvinenko ontmoet op die dag dat Litvinenko siek geword het (1 November 2006). Litvinenko is later dié maand dood van bestraling deur vermoedelik polonium, en op 22 Mei 2007 het Britse amptenare Loegowoi aangekla van Litvinenko se moord en aangekondig hulle sal sy uitlewering van Rusland vra. Rusland het geweier om Loegowoi uit te lewer en gesê die Russiese grondwet laat dit nie toe nie. Rusland het verder gesê hulle sal self die saak opneem as Brittanje getuienis teen Loegowoi kan verskaf, maar Brittanje het nagelaat om dit te doen.

Daarna het Loegowoi baie gewild geword in Rusland. Hy het Britse intelligensie-agente daarvan beskuldig dat hulle agter die moord sit en beweer MI6 het hom probeer werf om op Rusland te spioeneer.

## Politieke loopbaan 
Nadat die belangstelling in Loegowoi toegeneem het weens die Litvinenko-moord, het Wladimir Zjirinofski, leier van die Liberaal-Demokratiese Party van Rusland (LDPR), op 15 September 2007 aangekondig Loegowoi sal net onder hom wees op die party se lys van kandidate vir 2007 se Staatsdoema-verkiesing. Dit het beteken dat Loegowoi in Desember 2007 ’n parlementslid kon word en dan aanspraak sou kon maak op parlementêre immuniteit. Loegowoi het bevestig hy gaan aan die verkiesing deelneem en gesê hy het sy oë op die amp van president. Loegowoi is toe wel tot die parlement verkies.

Op 13 Maart 2009 het die LDPR aangekondig dat hulle Loegowoi wil benoem vir die burgemeestersverkiesing in Sotsji. Op 24 Maart het Loegowoi egter aangekondig hy gaan nie staan nie en sal eerder ’n lid van die Staatsdoema bly.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Loegowoi se amptelike webtuiste 
* Loegowoi op die Staatsdoema-webtuiste  

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sonsteek

**Hitte-uitputting** vind plaas wanneer 'n persoon aan uitermatige hitte (soos sonlig oor 'n lang periode) blootgestel word.

**Sonsteek** is hitte-uitputting wat nie betyds behandel is nie. Die persoon se liggaam verloor sy vermoë om self te kan afkoel. Baie mense sterf hieraan en dit moet in 'n baie ernstige lig beskou word. Soek dadelik mediese hulp.

## Hitte-uitputting 
### Simptome 
* Liggaam se temperatuur verlaag.
* Persoon sweet geweldig baie.
* Swak en moeg.
* Vel bleek en klam.
* Hoofpyn.
* Naarheid.
* Skielike floute.

### Behandeling 
* Rus in koelte.
* Gee klein hoeveelhede water.
* Verkoel persoon (sprinkel met water)

## Sonsteek 
As hitte-uitputting oorgaan na sonsteek:

### Simptome 
* Die persoon sal bewusteloos of uiters duiselig wees.
* Die liggaamstemperatuur verhoog bo 40°C.
* Persoon se vel sal rooi, warm en droog wees.
* Sweet glad nie.
* Vinnige pols.

### Behandeling 
* Sit persoon in yskoue water.
* Plaas yspakke onder armholtes.
* Bring liggaamstemperatuur so gou as moontlik af.
* Neem persoon so vinnig as moontlik na 'n dokter/hospitaal.
Alexandra (sangeres)

**Alexandra** was die verhoognaam van Doris Nefedov, gebore Treitz (1942-1969), 'n Duitse sangeres wat in die tweede helfte van die 1960's met haar donker, rokerige stem en melancholiese liedere met 'n soms Slawies-Russiese inslag groot sukses behaal het.

Alexandra is op die hoogtepunt van haar loopbaan in 1969 saam met haar ma in 'n motorongeluk dood.

## Eksterne skakels 
'''Musiekvideo's'*
* *myvideo.de: Mein Freund, der Baum*
* *youtube.com: Zigeunerjunge*
* *youtube.com: Moskau, Moskau''
Boeranofskije Baboesjki

**Boeranofskije Baboesjki** (Russies: Бурановские бабушки, Oedmoerts: Брангуртысь песянайёс, *Brangoertis pesjanajos*, Afrikaans: *Grootmoeders uit Boeranowo*) is 'n Russiese etnopop-sanggroep uit Boeranowo, 'n dorp in die outonome Republiek van Oedmoertië. Die groep bestaan uit altesaam agt bejaarde dames, waarvan ses in Maart 2012 die eerste plek in die Russiese nasionale finale rondte van die Eurovision-sangfees 2012 behaal het wat deur die nasionale Russiese televisiekanaal *Rossija 1* georganiseer is.

Hulle het Rusland by die Eurovision-sangfees 2012 in die Azerbeidjanse hoofstad Bakoe met hul liedjie *Party For Everybody (Come On and Dance)* verteenwoordig. Boeranofskije Baboesjki het in die nasionale kleredrag van Oedmoertië met gevlegte basskoene opgetree en in Oedmoerts, 'n Fins-Oegriese taal, en Engels gesing. Die liedjie begin as Oedmoertse volkswysie voordat die sangeresse na moderne popmusiek en dansritmes oorskakel. Volgens die groep sou hulle die geld, wat hulle met hul treffer verdien het, gebruik vir die renovasie van hul dorpskerk.

## Geskiedenis 
Die groep van bejaarde sangeresse het in 2008 bekendheid verwerf met hul gemengde repertoire van Oedmoertse volkswysies en popmusiek. Hulle het onder meer hul eie weergawes van bekende poptreffers soos *The Beatles* se *Yesterday* en *The Eagles* se *Hotel California* in Oedmoerts gesing. In 2010 het die groep die derde plek in die nasionale finale rondte van die Eurovision-sangfees behaal.

## Eksterne skakels 
**Media**
* *Eurovision.tv: Buranovskiye Babushki*
* *Buranovskiye Babushki (Audio)*
Fundación PUPI

[duimnael|regs|[Javier Zanetti in 2011, die stigter.]]

Die **Fundación P.U.P.I.** (in Afrikaans, *PUPI-stigting*; Engels: *PUPI Foundation*) is 'n nie-winsgewende Argentynse organisasie ten gunste van arm en benadeelde kinders. Dit is deur die sokkerspeler Javier Zanetti en sy vrou Paula gestig. Die naam P.U.P.I. is afgelei van Zanetti se bynaam, El Pupi, maar dit is ook 'n akroniem vir *Por un piberío integrado*, d.w.s. vir geïntegreerde kinderjare.

## Aktiwiteit 
Die stigting is verantwoordelik vir die vergadering van die basiese behoeftes van die kinders, om voedsel, onderwys, gesondheid en hulp vir hulle gesinne te voorsien.
Aanvanklik het P.U.P.I. in die distrik van Lanus gewerk, een van die mees benadeelde gebiede van Buenos Aires. Die organisasie se president is *Andres de la Fuente* en *Monica Giacoletto*, onderskeidelik, is die pa- en ma-in-wet van Zanetti.
Die eerste stap geneem deur die vereniging was om die kinders te leer wat die bywoning van die basiese reëls van higiëne en 75% van die daaglikse maaltye te verseker deur middel van middagete en 2 versnaperings.
Die program bied, in die oggend, om kinders te vergesel na die skool, en in die middag in die organisasie se hoofkwartier vir ander aktiwiteite soos musiek, teken, teater en sport gebring word.
Benewens die ouer van Lanus, het hulle bygevoeg drie huise, die Fundación PUPI werk saam met 'n paar maatskappye die vaders van 'n klein ambag te leer, en die ma is beide die mediese en sosiale bygestaan ​​het.
Javier Zanetti het ook finansiële hulp ontvang van 'n paar spanmaats by Inter F.C., as die Chileense Iván Zamorano.
Die bedryfskoste van die stigting is in werklikheid baie groot, met omtrent 300,000 per jaar in koste, in Mei 2009, die stigting sorg van meer as 'n duisend mense, insluitend kinders en hul families.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf
Albuliformes

**Albuliformes** is 'n vis-orde wat hoort tot die klas *Actinopterygii*.

Slegs die familie *Albulidae* is deel van die orde **Albuliformes**.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies
* Visordes van Suider-Afrika

## Bron 
*
Laerskool

[duimnael|regs|300px|Kinders en onderwysers van die [Laerskool Simon van der Stel.]]

'n **Laerskool** is 'n opvoedkundige instansie wat die eerste gedeelte van 'n persoon se verpligte onderwys in Suid-Afrika uitmaak. Daar word ook na die onderrig in laerskole as primêre onderrig verwys. Kinders is skoolpligtig in die jaar waarin hulle sewe jaar oud word. Laerskole bied grade R tot 7 aan.

Graad R is 'n voorbereidingsjaar en kan ook in sekere kleuterskole deurloop word. Na graad R volg grade 1 tot 7 (vroeër Sub A, Sub B en Standerd 1 tot Standerd 5). Kinders sal dus, as hulle nie jare moet herhaal nie, 8 jaar lank laerskool bywoon.

Na suksesvolle voltooiing van graad 7 (St. 5) moet die kind by 'n hoërskool ingeskryf word om die res van sy verpligte skoolloopbaan voort te sit.

## Sien ook 
* Kleuterskool, voorskoolse onderrig
* Hoërskool, sekondêre onderrig
* Universiteit, tersiêre onderrig

## Eksterne skakels 
*
Boesmanskloofpas

Die **Boesmanskloofpas** is 'n bergpas wat op 'n grondpad suidwes van Robertson en McGregor in die Riviersonderendberge lê. Die pas bereik sy hoogste punt op 732m bo seevlak en sy maksimum helling is 1:10.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Bosluiskloofpas

duimnael|regs|250px|Natuurskoon van bo geneem.
duimnael|regs|250px|Landskap
duimnael|regs|250px|Landskap

**Bosluiskloofpas** lê op 'n grondpad wat lei na die Gamkapoortdam aan die noordelike helling van die Klein Swartberge tussen Ladismith en Calitzdorp. Die pas bereik sy hoogste punt op 1&nbsp;000&nbsp;m bo seevlak en het 'n maksimumsteilte van 1:14.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Sergei Stepasjin

**Sergei Wadimowitsj Stepasjin** (Russies: Серге́й Вади́мович Степа́шин; geb. 2 Maart 1952) is ’n politikus en voormalige premier van Rusland. Hy is in 1994 deur Boris Jeltsin aangestel as minister van federale veiligheid. Hy het bedank ná ’n gyselaarkrisis in die stad Boedjonnofsk in die suide van die land.

Hy was van 1997 tot Maart 1998 minister van justisie en van 1998 tot Mei 1999 minister van binnelandse sake. Hy is toe aangestel as premier. Jeltsin het dit van die begin af duidelik gemaak dit is net tydelik, en in Augustus dié jaar is Stepasjin vervang deur die toekomstige president van Rusland, Wladimir Poetin.

Hy het daarna by die politieke party Jabloko aangesluit vir die parlementêre verkiesing van 1999 en is verkies tot die Staatsdoema, die laerhuis van die parlement. Hy het later bedank en hoof geword van die Ouditkamer van die Russiese Federasie, die federale ouditagentskap.

## Verwysings 
: *15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia*
Slankberyx

Die **Slankberyx** (*Beryx splendens*) is 'n vis wat wêreldwyd voorkom, behalwe in die oostelike Stille oseaan. Dit kom aan die kus van Suid-Afrika tussen Saldanhabaai en KwaZulu-Natal voor. In Engels staan die vis bekend as die *Slender beryx*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Buffelshoekpas

**Buffelshoekpas** lê op die R303-grondpad suidoos van Citrusdal en in die Sederberge. Die bergpas bereik 'n hoogte van 1 110&nbsp;m bo seevlak en 'n maksimum helling van 1:12. 

Let daarop dat daar in die Oos-Kaap op die R337 ook 'n Buffelshoekpas is. Laasgenoemde pas word ook soms die Buffelshoeknek genoem.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Grootgeelstert

Die **grootgeelstert** (*Seriola dumerili*) is 'n vis wat in die Indiese-Pasifiese gebied en aan die ooskus van Afrika vanaf die Persiese Golf tot by Algoabaai voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Greater amberjack*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* *Seriola dumerili* by FishBase.
Cederbergpas

Die **Cederbergpas** is 'n bergpas op 'n grondpad in die Sederberge ten suidooste van Clanwilliam. Die pas bereik sy maksimumhoogte op 1 005&nbsp;m en sy steilste helling is 1:9.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Siluriformes

**Siluriformes** (babers of katvisse) is 'n wydverspreide vis-orde wat tot die klas *Actinopterygii* behoort.

## Kenmerke 
Dié orde is een van die grootstes met ongeveer 31 families, 400 genera en oor die 2200 spesies. Die meerderheid van die families leef in varswater en slegs twee families leef in die see. Babers kom oorwegend voor in Suid-Amerika maar word ook aangetref in Afrika, Noord-Amerika en Eurasië. Hulle almal het drie tot vier baarde om die mond en het geen skubbe nie. Baie spesies het 'n skerp stekel in die dorsale en pektorale vinne.

## Babers in Suid-Afrika 
Babers is een van die gewildste teikenvis onder varswater hengelaars in Suid-Afrika en die afgelope tien jaar het die baber al hoe gewilder geword. Die baber is tewens die grootste inheemse roofvis in ons waters; dit is volop, baklei baie goed op ‘n vishoek en is boonop ‘n uitstekende tafelvis. Daarbenewens gryp ‘n baber net so gretig ‘n kunsaas as enige ander aas, wat dit ook ‘n gewilde teiken vir kunsaas-hengelaars maak.

## Families 
Die volgende visfamilies behoort tot die orde **Siluriformes**:

## Galery 

Lêer:Ameiurus nebulosus.jpg|*Ameiurus nebulosus* 
Lêer:Noturus gyrinus.jpg|*Noturus gyrinus* 
Lêer:Flathead catfish.jpg|*Pylodictis olivaris* 
Lêer:Auchenoglanis occidentalis 01 by Line1.JPG|*Auchenoglanis occidentalis* 
Lêer:Panaque nigrolineatus.jpg|*Panaque nigrolineatus* 
Lêer:Viola (Rineloricaria longicauda) 2.jpg|*Rineloricaria longicauda*
Lêer:Sturisoma panamense.jpg|*Sturisoma panamense* 
Lêer:Malapterurus electricus 1.jpg|*Malapterurus electricus* 
Lêer:Synodontis-multipunctatus.jpg|*Synodontis multipunctatus* 
Lêer:Iridescent Shark Catfish.jpg|*Pangasius hypophthalmus* 
Lêer:Perrunichthys perruno (zoo Zurich).jpeg|*Perrunichthys perruno* 
Lêer:Phractocephalus hemioliopterus-Dixi.jpg|*Phractocephalus hemioliopterus* 
Lêer:Johann Natterer - surubim (Pseudoplatysoma fasciatum).jpg|*Pseudoplatystoma fasciatum*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies
* Visordes van Suider-Afrika

## Bron 
* http://fishbase.org

## Verwysings
Aeroflot

**Aeroflot** (Russies: ОАО «Аэрофлот - Российские авиалинии») is die grootste lugdiens van Rusland. Tydens die Sowjetunie se bestaan was dit die grootste lugredery ter wêreld – op sy hoogtepunt in 1991 het die vloot uit 1&nbsp;600 vliegtuie bestaan. Ná die verbrokkeling van die Sowjetunie is die maatskappy in tientalle kleiner maatskappye opgedeel, waarvan baie sedertdien bankrot gespeel het. Aeroflot het tans sowat 200 vliegtuie en vlieg na 146 bestemmings in 58 lande. Die Sjeremetjewo Internasionale Lughawe by Moskou is die lugdiens se hooflughawe.

## Geskiedenis 
In 1921, kort ná die einde van die Russiese Burgeroorlog, het die regering ’n aparte organisasie gestig vir lugverkeer. Op 9 Februarie 1923 is *Dobroljot* gestig vir binnelandse vlugte. Die eerste vlug het op 15 Junie 1923 plaasgevind tussen Moskou en Nizjni Nowgorod. In 1930 is die naam na *Grazjdanski wozdojesjni flot* ("Burgerlugvloot") verander en in 1932 na *Aeroflot*.

Die lugdiens bestaan sedert 1994 in sy huidige vorm toe dit geprivatiseer is en die naam *Aeroflot – Russian International Airlines* gekry het. Die staat het steeds ’n meerderheidsaandeel van 51&nbsp;persent. In 2000 is die naam verander na *Aeroflot – Russian Airlines*. In dié jaar is 5,1&nbsp;miljoen mense en 107&nbsp;000&nbsp;ton vrag vervoer.

In 2002 het die lugdiens nog nege soorte vliegtuie gehad: ’n mengsel van Russiese, Boeing- en Airbus-vliegtuie. Die vloot is gemoderniseer en in Januarie 2022 was daar ses soorte: die Airbus A320, Airbus A330, Airbus A350, Boeing 737, Boeing 777 en die Soechoi Superjet 100. Vanaf April 2006 is Aeroflot deel van die lugvaartorganisasie SkyTeam, ’n alliansie van internasionale lugdienste.

## Operasionele gegewens 
In 1990 in die Sowjetunie is ’n rekordgetal van 90,8&nbsp;miljoen passasiers vervoer, hoofsaaklik na bestemmings binne die land. Die verbrokkeling van die Sowjetunie het gelei tot ’n drastiese afname in lugverkeer. In 1999 het die getal passasiers gedaal tot net meer as 20&nbsp;miljoen. Naas die verbrokkeling was die laer ekonomiese aktiwiteit en die wegval van subsidies aan die lugvaartbedryf die grootste oorsake van dié daling. In 2010 is 57&nbsp;miljoen passasiers vervoer – 60&nbsp;persent daarvan na internasionale bestemmings.

Teen November 2022 besit die lugdiens die volgende vliegtuie:

## Verwysings 

15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Botterkloofpas

Die **Botterkloofpas** op die suidelike punt van die Bokkeveldberge in die Noord-Kaap is op die R364-streelsroete tussen die dorpe Nieuwoudtville, Calvinia en Clanwilliam. Dit is nagenoeg by die koördinate 31° 49′ suid en 19° 15′ oos en bereik 'n hoogte van 692&nbsp;m bo seevlak en 'n maksimum helling van 1:10.

## Bibliografie 
* Slingsby, Peter: Tankwa-Karoo & the Roggeveld Escarpment. Slingsby Maps, 2018. www.slingsbymaps.com
* tracks4africa.co.za
* www.mountainpassesssouthafrica.co.za
Dassieshoekpas

Die **Dassieshoekpas** is 'n bergpas in die Wes-Kaap op 'n doodlopende grondpad in die Langeberge noord van Robertson. Die pas bereik sy hoogste punt op 383m bo seevlak en het 'n maksimum helling van 1:12.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Lavash

[duimnael|regs|Lavash op 'n mark in [Jerewan]]
duimnael|regs|Volgens die tradisionele Armeense metode word lavash-deeg dun uitgerol en teen die verhitte binnewande van 'n klei-oond geklap 
**Lavash** (Armeens: լավաշ, Azerbeidjans: *lavaş*, Persies: ﻟﻮﺍﺶ, Turks: *lavaş*) is 'n baie dun, ongesuurde Oosterse platbrood en belangrike bestanddeel van die Armeense, Azerbeidjanse, Turks-Anatoliese en Persiese kookkuns en geregte in dié lande. 

Die deeg vir lavash-brood word tradisioneel slegs van meel, sout en water berei, dun uitgerol en in groot buite-oonde of binnenshuise bakkamers gebak. Dun platbrode met 'n groot deursnee word teen die verhitte binnewande van 'n klei-oond geklap waar hulle binne 'n minuut of so klaargebak is. 

Vars gebakte lavash kan nog maklik gevorm word, maar dit begin daarna vinnig droog en bros word. Vars lavash word derhalwe ook dikwels saamgerol om as toebroodjie of hulsel vir vleisgeregte te dien. Die laasgenoemde variant word in Turkye *dürüm* genoem. Gedroogde lavash kan weke of maande lank gestoor word. Voordat dit bedien word, word die platbrood effens met water bevogtig om dit sagter te maak.

Gedroogde lavash word in die Armeens-Apostoliese Kerk ook as hostie gebruik.
 
## Etimologie 
Volgens die Armeense Sowjet-ensiklopedie is lavash 'n samestelling van twee Armeense woorde, *lav* "goed" en *ash* "kos, gereg".

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
**Afrikaanse resepte**
* ''visi.co.za:Lavash met 'n seleksie bakkieskos*

**Media**
* *YouTube-video: Making Lavash''
Burgerspas

**Burgerspas** is 'n bergpas op die R318 in die Koo noordwes van Montagu. Die pas bereik sy maksimum hoogte op 762m en die grootste helling is 1:14.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Konstantin Tsjernenko

**Konstantin Oestinowitsj Tsjernenko** (Russies: Константи́н Усти́нович Черне́нко; 24 September 1911 – 10 Maart 1985) was ’n politikus van die Sowjetunie en van 13 Februarie 1984 tot met sy dood sekretaris-generaal van die land se Kommunistiese Party. Hy was toe reeds ernstig siek, nes sy voorganger, Joeri Andropof. Hy is 13 maande later oorlede sonder dat hy iets kon doen aan die haglike toestand waarin die land verkeer het. Hy is opgevolg deur Michail Gorbatsjof.

: 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
De Jagerspas

**De Jagerspas** is 'n bergpas wat op 'n grondpad noordoos van Beaufort-Wes lê. Die pad bereik sy hoogste punt op 1524m bo seespieël en het 'n maksimum helling van 1:10. Thomas Bain het ook aan hierdie pas gewerk.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Dwarskloofpas

**Dwarskloofpas** is 'n bergpas wat ten suide van Greyton op 'n grondpad wat die R406 en die N2 nasionale pad verbind lê.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Vuurtorings van Suid-Afrika

Hier volg 'n lys van vuurtorings in Suid-Afrika. Dit bevat al die tans aktiewe, sowel as histories belangrike ligtorings.

## Eksterne skakels 
* The Lighthouse Directory, which provides information and links for more than 15,200 of the world's lighthouses  
* Lighthouses of South Africa - Sharing of Photo's and visits to lighthouses in Southern Africa 
* South African Lighthouse Locations - Transnet National Ports Authority  
* Lighthouses of South Africa by The Lighthouse Company 

## Bronne 
*
*
*
* van Hoven, Lynette: Wagters van die seeweg. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 34, nr. 2, Februarie 1989. ISSN 0491-4783

## Verwysings 
[duimnael|regs|250px|[Danger Pointvuurtoring]]
[duimnael|regs|250px|[Kaap Agulhasvuurtoring]]
[regs|duimnael|250px|[Seal Pointvuurtoring]]
[duimnael|regs|250px|[Umhlanga Rocksvuurtoring]]
[duimnael|regs|250px|[Port Shepstonevuurtoring]]
Komsomolskaja Prawda

duimnael|260px|Die uitgawe van Vrydag 23 Mei 1930

***Komsomolskaja Prawda*** (Russies: Комсомо́льская пра́вда; letterlik "Komsomol-waarheid") is ’n dagkoerant in ponieformaat Dit is tans die koerant met die hoogste verkoopsyfer in Rusland, met ’n daaglikse omset van 700&nbsp;000 tot 3,1&nbsp;miljoen.

## Uitgawes 
Benewens die Russiese uitgawe, wat uit streekuitgawes bestaan, is daar ander uitgawes in GOS-lande soos *Komsomolskaja Prawda w Ukraine* (Ukraïne), *Komsomolskaja Prawda w Beloroessii* (Belarus) en *Komsomolskaja Prawda w Moldowe* (Moldowa). Daar is ook ’n Europese uitgawe, *Komsomolskaja Prawda w Ewrope*) vir Russiessprekende toeriste. ’n Baltiese weergawe kan gevind word in Estland, Letland, Litaue en Finland.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste 
* Baltiese uitgawe

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Franschhoekpas

[duimnael|regs|300px|Uitsig van die pas in die Franschhoekberge oor [Franschhoek, Middenberg, Groot-Drakensteinberge en die Simonsberg op die horison.]]
Die **Franschhoekpas** is 'n bergpas geleë net buite Franschhoek op die R45, die pad na Grabouw en Villiersdorp. Op 733m bo seevlak bereik die pas sy hoogste punt en met 'n maksimum helling van 1:9 is die pas opvallend steil.

Goewerneur Simon van der Stel was rondom 1695 van mening dat 'n span slawe maklik die olifante se staproete oor die berg agter Franschoek in 'n periode van 3 maande sodanig kon verbeter dat dit vir waens begaanbaar sal wees.  Eers in 1819 het S.J. Cats 'n begaanbare pad voltooi  wat deur landmeter W.F. Hertzog beplan is. **Cats se pad** was baie nou en waens met 'n swaar vrag het gesukkel om die berg uit te kom, maar dit was tot 1825 in gebruik.

Lord Charles Somerset het in 1825 'n 150 soldate van die *Royal African Corps* gebruik om die pad ingrypend te verbeter. Die grootste verandering tussen Cats se pad en die nuwe pad was by Jan Joubertsgat. Hierdie moeilike oorgang  is uitgeskakel deur 'n klipbrug oor die drif te bou. Jan Joubertsgatbrug (gebou 1823) is die oudste brug in die land wat nog gebruik word. In 1933 is die huidige pad voltooi en volg op verskeie dele nog die oorspronklik roete. Die pad het in die 1960's weer veranderinge ondergaan en is toe ook geteer.

## Bron 
* Hugenote Museum, Franschhoek
* Wood, V.C.: Die Bergpasse van Kaapland. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 7, nr. 4, Oktober 1957

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Gifbergpas

**Gifbergpas** is 'n bergpas wat ten suide van Vanrhynsdorp op 'n grondpad in die Matsikammaberge lê. Die hoogste punt in die pas is 609m bo seespieël en die maksimum helling is 'n besondere 1:3.
[duimnael|links|'n [Kaiingsuikerbos (*Protea glabra*) langs die pas]]

## Sien ook 
* Gifberg
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* SA Venues
* Slingsby, Peter: Cederberg -The touring map. www.slingsbymaps.com, 2022,
Grootrivierhoogte

**Grootrivierhoogte** is 'n bergpas op die P1482-pad in die Sederberge. Dit is 'n grondpad tussen die Algeria-bosboustasie en die dorpie Op-die-Berg. Die hoogste punt in die pas is 975m bo seevlak en die grootste steilte is 1:8.

## Sien ook 
* Lys van bergpasse in Suid-Afrika

## Verwysings
Beryciformes

**Beryciformes** is 'n vis-orde wat hoort tot die klas *Actinopterygii*.

Die volgende families is deel van die orde **Beryciformes**:

* Anomalopidae
* Anoplogastridae
* Berycidae
* Diretmidae
* Holocentridae
* Monocentridae
* Trachichthyidae

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies
* Visordes van Suider-Afrika

## Bron 
* http://fishbase.org
Sewanmeer

duimnael|regs|Die Sewanmeer met die Sevanavank-skiereiland
duimnael|regs|Die verskillende weerstoestande en wolke skep die meer in 'n kleurespel om
Die **Sewanmeer** (Armeens Սևանա լիճ, *Sevana lich*) is die grootste meer in Armenië en die Kaukasusgebied met 'n wateroppervlakte van 940 km² en 'n watervolume van 34 miljard m³. Sy bekken beslaan sowat 5&nbsp;000 km². Met tussen 1&nbsp;900 en 2&nbsp;000 meter bo seevlak is dit een van die grootste bergmere ter wêreld wat deur 28 riviere en bergstroompies gevoed word. Net sowat tien persent van die natuurlike waterafvoer word deur die Hrazdan-rivier gedreineer. Die oorgrote res verdamp.

Saam met die Van- en die Urmiameer is die Sewanmeer oorspronklik as een van die drie groot mere van die historiese Koninkryk Armenië beskou. Tans is dit die enigste van hierdie drie waterliggame wat nog op die staatsgebied van die huidige Republiek van Armenië geleë is. Die Sevanavank-skiereiland was vroeër 'n eiland naby die noordelike oewer wat vir sy gelyknamige klooster en as bedevaartsoord bekend staan.

Vandag is die Sewanmeer 'n gewilde bestemming vir toeriste en bewoners van Jerewan wat van die somerhitte wil ontsnap. Langs sy oewer het 'n toeristiese en geneeskundige infrastruktuur met hotelle, sanatoriums, somerhuise en watersportgeriewe ontstaan. Die watertemperatuur beweeg in die somermaande tussen 17 en 24&nbsp;°C. Die meerwater is deursigtig tot 'n diepte van elf meter.

## Ligging 
Die Sewanmeer is in die provinsie Gegharkunik in Sentraal-Armenië geleë. Die meer het in die krater van 'n uitgedoofde vulkaan gevorm en word omring deur hoë bergpieke. Dit bestaan uit twee dele, die Groot Sewanmeer (met 'n maksimale diepte van 58,7 m) en die Klein Sewanmeer (met 'n maksimale diepte van 98,7 m).

Die natuurlike ekostelsel van die meer is deur die mens ingrypend verander nadat meer water vir besproeiingsdoeleindes en kragopwekking gebruik is. So was die oorspronklike oppervlakte dekades gelede nog meer as 1&nbsp;300 km² met 'n gemiddelde waterdiepte van 95 m, 'n oewerlyn van 260 km en 'n watervolume van 58 km³.

## Eksterne skakels
Groot Suiwering

duimnael|Uittreksel van die NKWD se bevel Nr. 00447
[duimnael|'n Lys van die Groot Suiwering onderteken deur Stalin, Molotof, Kaganowitsj, [Kliment Worosjilof|Worosjilof, Mikojan en Tsjoebar]]

Die **Groot Suiwering** (Russies: Большая чистка, *Bolsjaja tsjistka*) was ’n groot heksejag in die Sowjetunie om die land te "suiwer" van Josef Stalin se vermeende teenstanders (sowel persoonlik as polities, en soms hele groepe mense). Die moord op Sergei Kirof op 1 Desember 1934 het die Groot Suiwering ingelui.

Stalin se voorbeeld was Adolf Hitler, wat in dieselfde jaar die Naziparty van teenstanders gesuiwer het.

## Terreur 
Kort ná Kirof se dood het Stalin ’n noodwet afgekondig (die *Kirofwet op 1 Desember*) wat die basis gevorm het van willekeurige terreur sonder enige skyn van wetlikheid. Volgens die wet sou ondersoeke in 10 dae of minder afgesluit word; die akte van beskuldiging sou 24 uur voor die verhoor aan die beskuldigde oorhandig word; as die doodstraf opgelê is, sou dit onmiddellik ná die uitspraak uitgevoer word. Talle dodelyste is deur verskeie politici en NKWD-hoofde opgestel van mense wat verhoor moes word.

Binne drie jaar is twee miljoen mense kragtens dié wet tereggestel of na die Goelag gestuur. Die slagoffers het ingesluit voormalige opposisieleiers binne die Kommunistiese Party, premiers, partyleiers van die Sowjet-deelrepublieke, intellektuele, offisiere, kunstenaars, regses en hul familielede, vriende en naamgenote. Ook gewone burgers wat willekeurig gekies is en etniese minderhede het slagoffers van die Groot Suiwering geword. Sommige etniese groepe is ook gedeeltelik of in hul geheel na afgeleë gebiede in Sentraal-Asië en Siberië verban en talle het op pad daarheen gesterf. Ná Stalin se dood is dié etniese minderhede toegelaat om terug te keer.

Die suiwering het ook ’n groot invloed gehad op die Rooi Leër, wat baie offisiere verloor het – onder andere drie van sy vyf maarskalke. Tussen 1937 en 1939 is sowat 35&nbsp;000 offisiere ontslaan, aangehou of vermoor. In dié tyd is ook 5 van die 15 lede van die Politburo, 98 van die 139 lede van die Sentrale Komitee en 1&nbsp;108 van die 1&nbsp;966 afgevaardigdes van die 17de partykongres (1934) gearresteer en veroordeel.

## Massagrafte en gedenktekens 
Ná die verbrokkeling van die Sowjetunie is talle massagrafte met tereggestelde slagoffers van die Groot Suiwering ontdek. Sommige, soos dié by Koerapati naby Minsk en Bikiwnija naby Kiëf, het tot 200&nbsp;000 lyke bevat.

In 2007 is een so ’n terrein, by die Boetowo-gevangenis naby Moskou, ingerig as ’n gedenkteken vir die slagoffers van Stalinisme. Van Augustus 1937 tot Oktober 1938 is meer as 20&nbsp;000 mense daar geskiet en begrawe.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
* *The Case of Bukharin* Transkripsie van Nikolai Boecharin se getuienis en laaste pleidooi; uit “The Case of the Anti-Soviet Block of Rights and Trotskyites”, Red Star Press, 1973, ble. 369-439, 767-779
* Video van die Derde Moskouse Verhoor
*
Borne Sulinowo

**Borne Sulinowo** (Duits: *Groß Born*, vroeër *Linde*) is 'n stad in die Noordwes-Poolse woiwodskap Wes-Pommere met 'n bevolking van 4&nbsp;675. Dit is halfpad tussen Czaplinek en Szczecinek aan die suidoewer van die langgestrekte Pile-meer geleë.

Borne Sulinowo is een van die jongste stede in Pole wat eers in 1993 stadstatus gekry het. Die oorspronklike hoofbasis van die Sowjet-troepe in Pole was tot in 1992 in die suidelike stadsgebied geleë wat as militêre spergebied vroeër hoegenaamd nie op kaarte verskyn het nie.

Die militêre geskiedenis van Borne Sulinowo strek nog verder terug tot in die tyd kort ná die Eerste Wêreldoorlog toe die Duitse leër hier 'n uitgestrekte militêre oefenterrein aangelê het wat later deur Nazi-Duitsland uitgebrei is. Die gebied het in 1945 onder Poolse administrasie gekom.

Sowel die Duitse asook die Sowjet-Russiese militêre geriewe het intussen 'n verlate spookdorp geword.

## Verwysings
Chroesjtsjof-ontdooiing

duimnael|240px|Chroesjtsjof en Stalin in 1936 in die Kremlim.
Die **Chroesjtsjof-ontdooiing** (Russies: хрущёвская о́ттепель, *chroesjtsjofskaja ottepel*), of kortweg die **Ontdooiing** (о́ттепель), verwys na die periode van die middel 1950's tot die vroeë 1960's toe politieke onderdrukking en sensuur in die Sowjetunie verslap is en miljoene Sowjet-burgers uit die Goelag bevry is danksy Nikita Chroesjtsjof se beleid van de-Stalinisasie en vreedsame naasbestaan met ander lande.

Dit het moontlik geword ná die dood van Josef Stalin in Maart 1953. Chroesjtsjof het Stalin se wandade op die 20ste kongres van die Kommunistiese Party bekend gemaak en hom van massamoord tydens die Groot Suiwering beskuldg. Hy het ook tydens sy magstryd om die Sowjet-leier te word ontslae geraak van die Staliniste in die regering. Hoogtepunte van die Ontdooiing was Chroesjtsjof se besoek in 1955 aan Beijing in China en Belgrado in Joego-Slawië, sy ontmoeting met Dwight D. Eisenhower later dié jaar en sy daaropvolgende besoek aan die VSA in 1959.

Die Ontdooiing was die begin van onomkeerbare veranderings in die Sowjetunie soos ekonomiese hervormings en internasionale handel, vryheid van inligting in die media, opvoedkundige en kulturele kontakte, feeste, boeke deur buitelandse skrywers, buitelandse rolprente, kunsvertonings, nuwe musiek, danse en modes en internasionele mededinging in sport. Dit was ’n reeks stappe sonder presedent wat mense verlos het van vrees en diktatorskap. Stalin se liggaam is ook uit die Lenin-mausoleum verwyder. Hoewel die magstryd tussen die liberale en konserwatiewes nooit geëindig het nie, het dit die Kommunistiese Party eindelik verswak.

## Herhaling van geskiedenis 
Baie historici vergelyk die Chroesjtsjof-ontdooiing met Michail Gorbatsjof se hervormings in die 1980's, perestroika en glasnost. Hoewel hulle in verskillende eras leiers van die Sowjetunie was, het hulle albei drastiese hervormings ingestel. In albei gevalle het dit net ’n paar jaar geduur en is dit deur die volk ondersteun, maar deur bittereinders teengestaan. Albei leiers is uit hul amp onthef, hoewel die gevolge van hul hervormings geheel en al verskil het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SovLit – Gratis opsommings van boeke uit die Sowjet-era, baie uit die tyd van die Ontdooiing
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Komsomol

duimnael|150px|Die embleem van die Komsomol

Die **Komsomol** (Russies: Комсомо́л) was die jeugliga van die Kommunistiese Party van die Sowjetunie. Die volle naam was Коммунисти́ческий сою́з молодёжи (***Kom**moenistitsjeski **So**joez **Mol**odjozji*). Die voorloper van die Komsomol is in 1918 in die stadsgebiede van Rusland gestig. Dit was toe bekend as die Russiese Kommunistiese Jeugliga. In 1922 is dit hervorm tot die Всесоюзный Ленинский Коммунистический Союз Молодёжи (ВЛКСМ), die Lenin-jeugliga van die Hele Sowjetunie (WLKSM).

## Oorsig 
duimnael|250px|Komsomol-limaatskapkaart, 1983
Tydens die Russiese Rewolusie het die Bolsjewiste nie enige belangstelling getoon in die stigting van ’n jeugliga nie, maar teen 1918 het die Komsomol met lede van die Bolsjewisteparty ontmoet, hoewel die twee organisasies nie eintlik lede of beleide gedeel het nie. ’n Jaar later het die Bolsjewiste egter so te sê beheer oor die liga oorgeneem en dit is kort daarna gevestig as die jeugliga van die Kommunistiese Party.

Lede moes tussen 14 en 28 jaar oud wees, maar Komsomol-amptenare kon ouer wees. Jonger kinders het lid van die Pioniers van die Sowjetunie geword. Komsomol het min regstreekse invloed op die Kommunistiese Party gehad, maar dit was ’n belangrike leerskool vir die waardes van die party aan jongmense. Aktiewe lede het ook sekere voorregte geniet. Toe dit op sy grootste was, in die 1970's, het die Komsomol verskeie miljoene lede gehad: Sowat twee derdes van die huidige volwasse bevolking van Rusland was die een of ander tyd ’n lid.

Die hervormings van Michail Gorbatsjof, perestroika en glasnost, het eindelik ontbloot dat die Komsomol swak bestuur is. Die liga is lank gekenmerk deur konserwatisme en burokrasie en dit was polities eintlik magteloos. By die radikale 20ste kongres van die liga is die reëls daarvan verander om ’n markoriëntasie te vestig. Dit het die Komsomol egter vernietig – daar was geen doel meer nie, en belangstelling, lidmaatskap en die gehalte van lidmaatskap het afgeneem. Op die 22ste kongres van die liga, in 1991, is dit ontbind. Die spreekbuis van die liga, die koerant *Komsomolskaja Prawda*, het egter oorleef en bestaan vandag nog.

## Bronne 
* Gooderham, Peter. "The Komsomol and Worker Youth: The Inculcation of 'Communist Values' in Leningrad during NEP," *Soviet Studies* 34.4 (1982): 506-28. in JSTOR
* Gorsuch, Anne E. “Soviet Youth and the Politics of Popular Culture during NEP,” *Social History,* 17.2 (1992): 189-201. in JSTOR

## Eksterne skakels 
* Komsomol Rusland
* Komsomol Oekraïne
* Komsomol Belarus

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia