Anna-Louize Heiberg

**Anna-Louize Heiberg** (*12 Desember 1924, Ceres – † 25 Januarie 2013, Kaapstad) was professor in Wysbegeerte aan die Universiteit van Natal en Afrikaanse skrywer van romans.

## Lewe en werk 
### Herkoms en vroeë lewe 
Anna Louize Conradie is op 12 Desember 1924 op Ceres in die Kaap gebore as enigste dogter en een van drie kinders van die posmeester Louis Jakobus Conradie en Elizabeth Hoitsema, wat op 16 April 1918 getroud is. Haar broers is Christoffel Hermanus en Frederik Jan.

*Nuwe gebooie* is ook ’n sielkundige roman, met die fynsinnige Greta wat verlief raak op die getroude Paul, hoof van die opheffingskool waaraan sy ook verbonde is. Bewus van die probleem van so ’n situasie besluit sy dan om eerder haar geluk op te offer en trou dan met die sinlike Wilhelm, ’n plaasboer. Sy vind die plaaslewe egter onuithoudbaar en keer mettertyd terug na die stad. Ten spyte van die sielkundige diepgang word betekenis en simboliek merendeels uitgespel en nie uitgebeeld nie, sodat die verhaal en die optrede van die karakters geforseerd aandoen.

Na ’n stilswye van twintig jaar verskyn die romans *Dans makaber* en *Dambord* kort na mekaar, gepubliseer onder die naam Anna-Louize Heiberg. Beide hierdie romans is baie meer eksperimenteel, word sterk simbolies ingekleur en speel af in onwerklike ruimtes.

In *Dans makaber* (na aanleiding van die Frans wat dodedans beteken) word die mens gesien in sy konfrontasie met die probleem van die dood wat hom onvermydelik plaas voor die vraag na God en die moontlikheid van ’n ontmoeting met Hom. ’n Dosent in die Fisiologie is die hoofkarakter in die verhaal wat met hierdie vraagstuk worstel. Hy ontken alle boodskappe van die buitemenslike, dus ook die Christelike boodskap, en beskou dit as tydverspilling om oor die dood na te dink. Wanneer sy vrou selfmoord pleeg laat sy ’n manuskrip na wat sentraal in die verhaal is en as verwysingspunt dien vir die sirkelende ritme van ’n soort dans deur die deurkruisende temas. Die eerste deel van die verhaal beeld uit hoe die man ’n toevallige ryloper, ’n soort Jan Alleman, na sy plaashuis nooi en hom sy vrou se graf wys en hulle verhouding, haar dood en die manuskrip bespreek. Hy gee die ryloper die manuskrip om te lees, wat dan die tweede deel van die verhaal vorm. In die derde deel probeer die man die ryloper van sy siening oortuig deur die manuskrip uit te lê en sy lewensverhaal te vertel aan die hand van die manuskrip.

*Dambord* het as agtergrond die aanstelling van die hoofkarakter, Marc, as die volgende Sekretaris-Generaal van die Verenigde Volke, terwyl sy vrou op sterwe lê. Hy en drie ander karakters (Jan, Thamar en ’n geestelike wat daar is om sy vrou by te staan) sit en gesels in die voorkamer terwyl hulle op haar afsterwe wag. In hulle gesprekke word die agtergrond van hulle lewens onthul en die swart en wit geruite vloer van die kamer waarin hulle sit word ’n simboliese dambord waarop ’n skaakspel uitgespeel word soos meer onthullings uit elkeen se lewens na vore kom en hulle dit moet verdedig en aanval.

### Nie-fiksie 
Benewens haar letterkundige werke publiseer sy ook verskeie vakkundige artikels en die Natal University Press gee in 1960 haar boek uit oor *The Neo-Calvinistic Concept of Philosophy: A Study in the Problem of Philosophic Communication*.

Sy lewer ook die bydrae oor Afrika in die boek *Handbook of World Philosophy: Contemporary Developments since 1945*, wat in 1980 onder redakteurskap van J.R. Burr verskyn.

## Publikasies 
Werke wat uit haar pen verskyn sluit in:

## Wetenswaardig 
Die “Louise” van haar voorname word in bronne met beide ’n “s” en “z” gespel. Die wisselvorm “z” is waarskynlik meer korrek, veral aangesien dit ook so weergegee word in die Conradie Geslagsregister. Hierdie profiel maak dus konsekwent gebruik van die “z” wisselvorm.

## Bronnelys 
### Boeke 
* Cloete, T.T. (red.) *Die Afrikaanse literatuur sedert sestig*. Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
* Dekker, G. *Afrikaanse Literatuurgeskiedenis.* Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
* Kannemeyer, J.C. *Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2*. Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
* Kannemeyer, J.C. *Die Afrikaanse literatuur 1652–2004.* Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Lindenberg, E. (red.) *Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde.* Academica Pretoria en Kaapstad Vierde uitgawe Eerste druk 1973
* Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. *Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde*. Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963
* Nienaber, P.J. et al. *Perspektief en Profiel.* Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969
* Schoonees, P.C. *Tien jaar prosa*. Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg 1950
* Van Coller, H.P. (red.) *Perspektief en Profiel Deel* *I*. J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998
* Van Coller, H.P. (red.) *Perspektief en Profiel Deel 2*. J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999

### Tydskrifte en koerante 
* De Vries, Willem. Heiberg se romans ‘hul tyd vooruit’. Die Burger, 31 Januarie 2013

### Internet 
* De Vries, Willem Die Burger: http://m24arg02.naspers.com/argief/berigte/dieburger/2013/01/31/SK/3/wdvskrywerHeibergoorlede.html

### Verwysings