open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eskimo-boeglynknoop

Die **Eskimo-boeglynknoop** is 'n knoop soortgelyk aan die boeglynknoop, behalwe vir die punt van die tou wat om die lus geneem word, in plaas van die lang kant van die tou. Die eerste keer wat hierdie knoop waargeneem is, was toe 'n Westerling hierdie knoop gesien het op die slee van 'n Eskimo (amptelik bekend as Inuïete).

## Eienskappe 
Dit is 'n baie sterk, veilige knoop, wat nie maklik losgaan wanneer dit gebruik word nie, maar het die voordeel dat dit maklik na gebruik losgemaak kan word. Hierdie knoop is ook baie vinnig en maklik om te knoop en die lus verskuif nie onder las nie.

## Gebruike 
Die knoop is 'n goeie knoop vir algemene gebruik, en volgens party mense 'n beter knoop as die gewone boeglynknoop.
Hierdie knoop kan met die dubbele boeglynknoop of die dubbele waterboeglynknoop vermeng word om interessante kombinasies te verkry, maar die basiese struktuur bly egter dieselfde.

## Metode van Knoop 
links|duimnael|482x482px|Stapsgewyse aanwysings om die Eskimo Boeglynknoop te knoop.
A. Maak 'n lus in die tou.

B. Ryg die kort punt van die tou deur die bokant van die lus.

C. Trek die punt van die tou bo-oor die lus, en ryg dan die punt weer deur die lus.

D. Trek die lang kant van die tou en die lus om die knoop styf te trek. *(Let wel: Maak seker dat die lus die verlangde grootte is voor dit styfgetrek word, aangesien die lus nie verstel kan word sonder om die knoop los te maak nie.)*
Léo Delibes

**Clément Philibert Léo Delibes** (Frans: [klemɑ̃ filibɛʁ leo dəlib]; 21 Februarie 1836 – 16 Januarie 1891) was 'n Franse komponis van die romantiektydperk.

## Sien ook 
* Lys van komponiste

## Eksterne skakels
Portret van 'n man met handskoene in die hand

'''''Portret van 'n man met handskoene in die hand''''' is 'n olieverfskildery, geskilder deur die Nederlandse meesterskilder Rembrandt van Rijn. Die tegniek wat hy gebruik het, is olie op paneel (mahoniehout) met afmetings van 80,6 × 67,3&nbsp;cm. Rembrandt het die skildery in 1948 geskilder.

Die skildery stel 'n man voor geklee in 'n swart jas met 'n plat, wit kraag, 'n breërand swart hoed en met handskoene in die hand. Dit is nie bekend wie die man is nie. Die skildery is regsonder geteken 'Rembran[dt] / f. 16[4]8'. Hierdie voetskrif is nie heeltemal leesbaar nie, maar die styl en die uitvoering van die werk kom voldoende ooreen met Rembrandt se werke uit die jare 1645–1650.

Die vroegste bekende eienaar was Jacobus I, vors van Monaco en 4de hertog van Valentinois. Op 22 Januarie 1812 is dit vir 5&nbsp;071 frank op die verkoping van 'n sekere 'monsieur die Séréville' by veilinghuis Paillet in Parys verkoop aan Lebrun vir die versameling van Charles-Maurice de Talleyrand. In 1831 is dit vir 500 livres aan die Britse bankier Alexander Baring, 1ste Baron Ashburton, verkoop. Daarna hang dit tot 1907 in die buitekamer van die familie Baring, *The Grange* by Northington in die graafskap Hampshire. In dieselfde jaar verkoop die destydse eienaar, Francis Denzil Edward Baring, die werk aan die kunshandelaar Sulley and Co. in Londen. Later was dit in die besit van kunshandelaar Charles Sedelmeyer in Parys, wat dit in 1909 vir 125&nbsp;000 dollar verkoop aan die New Yorkse kunsversamelaar Benjamin Altman. Hy het dit in 1913 aan die Metropolitan Museum of Art in New York geskenk.

## Sien ook 
* Lys van werke van Rembrandt van Rijn

## Eksterne skakel 
* Portret van 'n man met handskoene in die hand (Rembrandt), RKD
* Portrait of a Man Holding Gloves, MET – The Collection Online
Max Bruch

**Max Christian Friedrich Bruch** (6 Januarie 1838 – 2 Oktober 1920) was 'n Duitse komponis van die romantiektydperk.

## Sien ook 
* Lys van komponiste

## Eksterne skakels
Arvo Pärt

**Arvo Pärt** (Esties: [ˈɑrvo ˈpært]; gebore op 11 September 1935) is 'n Estiese klassieke komponis van minimalistiese en gewyde musiek. Hy is die skepper van die styl tintinnabuli wat hy met *Für Alina* in 1976 ingewy het en wat ook prominent in *Spiegel im Spiegel* (1978) gebruik is. Sy musiek neem inspirasie by Gregoriaanse gesang.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van komponiste

## Eksterne skakels
Boeglynknoop

Die **boeglynknoop**  is 'n knoop wat die basis van die dubbele boeglynknoop en dubbele waterboeglynknoop vorm.

## Eienskappe 
Dit is 'n baie sterk, veilige knoop, wat nie maklik losgaan wanneer dit gebruik word nie, maar het die voordeel dat dit maklik na gebruik losgemaak kan word. Hierdie knoop is ook baie vinnig en maklik om te knoop en die lus verskuif nie onder las nie.

## Gebruike 
Die knoop is gewild onder bergklimmers, omrede dit 'n sterk en baie veilige knoop is. Alhoewel die syfer 8-knoop effens sterker is, verkies meeste bergklimmers hierdie knoop, of die soortgelyke waterboeglynknoop.

Aangesien hierdie knoop se lus nie onder las skuif nie, en vinnig en maklik geknoop kan word, is dit 'n bruikbare knoop vir reddingswerk. Voorbeelde hiervan is vir 'n tou rondom 'n persoon se lyf (onder die arms) wanneer iemand opgehys moet word, of nadat iemand oorboord geval het.

Dit is ook 'n baie handige knoop vir alledaagse gebruik. Beide die dubbele boeglynknoop en waterboeglynknoop is beter knope a.g.v. die dubbele lus.

## Metode van knoop 
links|duimnael|Stapsgewyse metode om die boeglynknoop te knoop.
A. Maak 'n lus in die tou.

B. Ryg die kort punt van die tou deur die lus.

C. Trek die kort punt agter om die lang kant van die tou, en ryg dan die punt weer deur die lus.

D. Trek die lang kant van die tou en die lus om die knoop styf te trek.

*Let wel: Maak seker dat die lus die verlangde grootte is voor dit styfgetrek word, aangesien die lus nie verstel kan word sonder om die knoop los te maak nie.*
Toep

'n **Toep** of **app** is 'n sagtewaretoepassing of -applikasie vir 'n slimfoon, tabletrekenaar of slimhorlosie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Sergei Rachmaninoff

**Sergei Vasilievich Rachmaninoff** (Russies: Серге́й Васи́льевич Рахма́нинов; IFA: [sʲɪrˈɡʲej rɐxˈmanʲɪnəf]; 1 April 1873 – 28 Maart 1943) was 'n Russiese pianis, komponis, en orkesleier van die laat romantiektydperk.

Sergei Wasiljewitsj Rachmaninof (1873- 1943) is op Oneg, naby Nowgorod, gebore. Hy was die seun van 'n kaptein van die Keiserlike Wag en 'n afstammeling van ŉ adellike en gegoede familie. As jeugdige het hy 4 jaar lank in Moskou by sy leermeester, Nikolai Sverof, gaan woon.

As student het hy die opera *Aleko* en die klavierstukke Opus 3, wat die beroemde Prelude in C-kruis-mineur bevat, gekomponeer. Sverof se streng dissipline oor die jong Rachmaninof het meegebring dat hy een van die grootste klaviervirtuose van die 20e eeu geword het. Die eerste uitvoering van sy Tweede Klavierkonsert in C-mineur in Moskou in 1901 was 'n groot sukses.

In 1906 het hy en sy gesin in Dresden gaan woon, waar hy die Tweede Simfonie (1907), die simfoniese gedig *Die eiland van die dood* (1909) en die Derde Klavierkonsert in D-mineur (1909) gekomponeer het. Laasgenoemde werk het hy spesiaal vir sy eerste konsertreis in die VSA geskryf. Van 1910 tot 1917 het Rachmaninof weer in Moskou gaan woon, waar hy dikwels simfoniekonserte gedirigeer het.

Die belangrikste werk van sy tweede verblyf in Moskou was sy koorsimfonie, *Die klokke*. Die revolusie van 1917 het hom in so 'n mate van sy land vervreem, dat hy en sy gesin Rusland verlaat en hulle permanent in die VSA gevestig het.

Die kwarteeu wat hy in die VSA gewoon het, is hoofsaaklik aan konsertreise daar en in Europa gewy. Die enigste belangrike komposisies uit hierdie tydperk is die ''Rapsodie op 'n tema van Paganini'' (1934) en die Derde Simfonie (1936). Tydens 'n konsertreis het hy skielik siek geword en op 28 Maart 1943 is hy in Kalifornië oorlede.

## Waardering 
Rachmaninof was die gewildste komponis van die 20e eeu, 'n begaafde dirigent en die verstommendste pianis van sy tyd. Hy was die laaste komponis in die Russiese Romantiese tradisie. Sy komposisies bevat meesleurende melodieë en groot dinamiese kontraste, en daar is tans nuwe belangstelling in sy musiek.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van komponiste

## Eksterne skakels 
* Wêreldspektrum, 1982, , volume 24, bl. 170
Skuifknoop

duimnael|'n Skuifknoop

'n **Skuifknoop** is 'n bekende en gewilde knoop onder die algemene publiek, en is ook maklik om te knoop. Dit is egter ook maklik om die knoop verkeerd te knoop, waarmee die gevolglike diefknoop en oumaknoop vorm.

## Eienskappe 
Alhoewel die skuifknoop op die oog af na 'n sterk en veilige knoop lyk, is dit 'n baie onveilige knoop, wat op die mees onverwagte tye kan losgaan. Dit gebeur veral met gladde toue, of waar die twee toue se eienskappe verskil (bv. die tipe tou, toue met verskillende styfhede, of waar die diktes selfs net effens verskil). In hierdie gevalle kan die knoop skielik meegee.

## Gebruike 
As gevolg van die knoop se eienskappe, is dit belangrik dat hierdie knoop nie gebruik word om 'n las te dra, soos om voorwerpe en persone mee op te hys of te trek nie. Dit is wel 'n geskikte knoop om pakkies, skoenveters ens. mee vas te maak.

## Soortgelyke knope 
Soortgelyke knope is die diefknoop en die oumaknoop. Beide hierdie knope is onveilig, en sal met die geringste spanning daarop lostrek.

## Metode 
links|duimnael|1090x1090px|Stapsgewyse aanwysings om 'n skuifknoop te maak.

A. Vou die twee lyne 'n halwe draai om mekaar, sodat die toue se twee punte in dieselfde rigting wys.

B. Vou die twee tou nog 'n keer 'n halwe draai om mekaar, maar keer die rigting om. Dit is belangrik dat punte **e** en **f** asook punte **g** en **h** langs mekaar lê.
: Verder moet punte **f** en **g** albei aan dieselfde kant van die knoop lê.

C. Vat punte **e** en **f** in een hand, en punte **g** en **h** in die ander hand. Trek hierdie punte styf. Indien net die lang punte, of 'n lang en kort kant saam getrek word, kan hierdie knoop losgaan.

## Eksterne skakels 
*
Ernst Haeckel

**Ernst Heinrich Philipp August Haeckel** (16 Februarie 1834 – 9 Augustus 1919) was ’n Duitse bioloog, naturalis, filosoof, fisikus, professor en kunstenaar wat duisende nuwe spesies ontdek, beskryf en ’n naam gegee het, en ’n stamboom saamgestel het wat alle lewensvorme omvat. Hy het ook baie terme in biologie uitgedink, onder meer "antropogenie", "ekologie", "filum", "filogenie",  "stamsel" en "Protista".

[duimnael|160px|links|[Seeanemone uit Ernst Haeckel se *Kunstformen der Natur* van 1904.]]

Haeckel het Charles Darwin se werk in Duitsland bevorder en gewild gemaak, en die invloedryke maar tans minder gewilde biogenetiese wet daargestel waarvolgens embrioniese ontwikkeling (ontogenese) ’n kortlikse herhaling van evolusionêre ontwikkeling (filogenese) is.

Sy gepubliseerde kunswerke sluit meer as 100 gedetailleerde, veelkleurige illustrasies van diere en see-organismes in. As filosoof het hy *Die Welträtsel* (1895–1899) geskryf, asook *Freedom in Science and Teaching* om die onderrig van evolusie te steun.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kloofsaag

'n **Kloofsaag** is 'n houtsaag wat spesiaal ontwerp is vir die maak van 'n skeursnit, 'n snit gemaak ewewydig (parallel) aan die rigting van die hout se grein.

## Ontwerp 
Die snykant van elke tand het 'n plat voorste rand wat skuins agtertoe lê teen sowat 8°, in teenstelling met 'n kruissaag, wat tande het wat skuins agtertoe lê teen ongeveer 15°.

Nog 'n verskil met die kruissaag, is dat die kante geslyp is op regte hoeke met die snyvlak, wat beitel-agtige snyoppervlaktes vorm, terwyl die kruissaag s'n teen 'n hoek geslyp is, sodat elke tand 'n messoort-snypunt in kontak met die hout het. Hierdie ontwerp sorg dat die saag nie die hout se greinlyne volg nie, wat die saag op die verkeerde pad kon stuur. Deur soos 'n beitel te werk, kan die saag makliker oor afwykende greinlyne sny, wat nodig is om 'n reguit snit te bereik. 

Dit is moontlik om hierdie materiaaluitskot meganisme in aksie waar te neem, deur die ontleding van raampie-vir-raampie beeldmateriaal van die snyproses. Kloofsae het tipies 4-10 tande per duim, wat hulle relatief grof maak.

## Gebruik 
Alle saagmeulens gebruik kloofsae van verskillende tipes, insluitende die bandsaag. Histories het saagmeulens gebruik gemaak van een of meer resiprokerende sae. meer spesifiek bekend as 'n "op-en-af" of "regopsaag". Sommige saagmeulens gebruik ook kloofsae om blaaie en planke op die regte lengte te saag.

## Snystyle 
Vir die oorgrote meerderheid van sae oor die wêreld heen, is die tande ontwerp om te sny wanneer die saag gestoot word deur die hout. Daar is egter ook sommige sae, soos die Japannese saag en die saag wat deur die Antieke Egiptenare gebruik is, wat ontwerp is om te sny met die trekslag.

## Verwysings
Kettingsaag

[duimnael|'n [Stihl kettingsaag]]
'n **Kettingsaag** is 'n draagbare, meganiese saag wat met 'n stel tande sny wat verbonde is aan 'n roterende ketting wat langs 'n gidsplaat loop. Dit word gebruik in aktiwiteite soos om bome af te kap, snoei, voorbrande te sny vir brandvoorkoming en die oes van vuurmaakhout. 

## Ander toepassings 
Kettingsae met spesiaal ontwerpte plaat- en kettingkombinasies is ontwikkel as gereedskap vir gebruik in kuns en meulens. Gespesialiseerde kettingsae word gebruik vir die sny van beton. Kettingsae word soms gebruik word vir die sny van ys, byvoorbeeld vir ys beeldhouwerk en in Finland vir winter swem.
regs|duimnael|'n McCulloch elektriese kettingsaag
Kettingsae het byna geheel en al die eenvoudige mens-aangedrewe sae in bosbou vervang. Hulle is in verskeie groottes beskikbaar, van klein elektriese sae bedoel vir huis en tuingebruik, tot groot houtkappersae. Lede van die militêre ingenieurseenhede (geniekorps) is opgelei om kettingsae te gebruik, so ook brandweermanne om bosbrande te beveg en struktuurbrande te ventileer.

## Konstruksie 
duimnael|Die snyketting hier gesien besik oor keeptande tussen die snylemme
Kettingsae se enjins is tradisioneel óf 'n tweeslag petrol binnebrandenjin (gewoonlik met 'n silindervolume van 30 tot 120&#x20;cm3) of 'n elektriese motor aangedryf deur 'n battery of elektriese krag. Binnebrandenjins word tans voorsien deur middel van 'n tradisionele vergasser of 'n elektronies verstelbare vergasser.
Treksaag

duimnael|Houtkappers met 'n treksaag in Oregon
'n **Treksaag** is 'n saag wat ontwerp is vir gebruik deur twee houtkappers. Terwyl sommige moderne kettingsae so groot is dat hulle twee persone benodig om dit te beheer, was die twee-man kruissaag veral belangrik toe menslike krag nog gebruik was. So 'n saag sou tipies 1 tot 4 m lank wees, en soms tot 5 meter, met 'n handvatsel aan elke kant. In sommige gevalle, soos wanneer reuse Sequoias afgekap word, kon saaglemme saam gesoldeer wees om 'n langer saag te skep.

Die tegniek vir die gebruik van 'n tweemansaag verlang dat 'n saagman aan elke kant stelling inneem. Saam sal die saers nou alternatiewelik die saag deur die middel van die hout trek. As die saagsnit begin toeknyp, sal dit veroorsaak dat die saag bind. Houtwiggies word nou ingevoeg agter die saaglem om die saagsnit genoegsaam oop te hou. 

'n Treksaag is ontwerp om in beide rigtings te saag. Versigtige tandontwerp is nodig om die saagsels tydens die snyproses te verwyder.
Stihl

Andreas Stihl AG & Co. KG, kortweg **Stihl**, is 'n vervaardiger van kettingsae en ander tuinwerktuie soos blaarblasers en bosmaaiers.

Die hoofkantoor is gesetel in Waiblingen, Baden-Württemberg in die buurt van Stuttgart. Die maatskappy is in 1926 gestig deur Andreas Stihl, 'n pionier uit die beginperiode van die kettingsaag. Die maatskappy is een van die grootste vervaardigers van kettingsae en een van die weinige wat self die ketting en geleier maak. Andreas Stihl AG is sedert 2015 in die hande van die kleinkinders van Andreas Stihl.

*Stihl Incorporated*, die Amerikaanse tak van die maatskappy, het ongeveer 8&nbsp;000 mense in diens by die Virginia Beach-kompleks. Produksie het in 1974 begin by die Virginia Beach-fabriek met die 015 kettingsaag.

File:Stihltrimmers.jpg|Stihl lynsnyers
File:Stihl_FS350.jpg|Bosmaaier, die Stihl FS 350
File:Chainsaw.arp.750pix.jpg|'n moderne Stihlsaag
File:Stihl MS 170 29.05.2006 15-13-17.JPG|MS 170, 'n klein Stihlsaag
File:Trennschleifer stihl.jpg|Petrolaangedrewe afsnysaag
File:Leaf blowers in action, NY 2007.jpg
File:Workers with leaf blowers, Georgia Tech Facilities g.jpg
File:Main park, Celebration, Florida, USA.jpg|Celebration-park, Florida

## Verwysings en voetnotas
Edward Gibson

**Edward George Gibson** (8 November 1936 – ) is 'n voormalige Amerikaanse Nasa-ruimtevaarder, vlieënier, ingenieur en fisikus.

Na skool gradueer hy aan die Universiteit van Rochester en die *California Institute of Technology*. Hy word 'n navorsingsassistent in vuurpylaandrywing terwyl hy studeer en word uiteindelik 'n navorsingswetenskaplike vir *Philco Corporation* totdat hy gekeur word as deel van Ruimtevaardergroep 4 vir Nasa in 1965. Hy werk as deel van die ondersteuningspan vir Apollo 12 en daarna word hy deel van die ontwikkelingspan vir Skylab. In 1973–1974 maak hy sy enigste vlug in die ruimte as deel van die derde bemande span vir die Skylab-4 missie. Tesame met Gerald P. Carr en William R. Pogue bring hy 84 dae in die ruimte deur. Hy bedank uit Nasa in 1974 maar keer terug in 1977. Hy bedank uit Nasa vir die laaste keer in 1982.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Tintinnabuli

**Tintinnabuli** (enkelvoud *tintinnabulum*; uit Latyn *tintinnabulum*, "'n klok") is 'n komposisionele styl wat deur die Estiese komponis Arvo Pärt geskep is en wat die eerste in sy *Für Alina* in 1976 gebruik is en later weer in *Spiegel im Spiegel* in 1978. Dit is 'n eenvoudige styl wat deur Pärt se ondervinding met koraalgesang beïnvloed is.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
* Paul Hillier. *Arvo Pärt (Oxford Studies of Composers)*. Oxford: Oxford University Press, 1997. 
* Engelhardt, Jeffers: "Review: 'Solfeggio per coro'; 'Cantate Domino canticum novum'; 'Missa syllabica'; 'Sarah Was Ninety Years Old'; and Others." Notes 57/4 (2001): 987–993.

## Eksterne skakels 
*  Nutsding vir Windows wat tintinnabulistemme genereer
Los Angeles Times

200px
200px

**Metropolitaanse dagblad** 
El Segundo, Kalifornië

----

**Stigting**

4 Desember 1881

----

**Tipe**

Oggendkoerant(verskyn sewe dae per week)

----

**Uitgewery**

Los Angeles TimesCommunications LLC (Nant Capital)

----

**Hoofredakteur**

Norman Pearlstine

----

**Webtuiste**
*latimes.com*

Die ***Los Angeles Times*** is die vierde grootste dagblad in die Verenigde State - na *USA Today*, *The New York Times* en *The Wall Street Journal* - met 'n sirkulasie van 467&nbsp;309 in Mei 2016 en 'n beraamde daaglikse leserskap van 1,4 miljoen op werk- en 2,4 miljoen op Sondae. Sy webtuiste *latimes.com* het sowat 39 miljoen besoekers per maand.
duimnael|links|Die *Los Angeles Times* se ikoniese Art Deco-hoofkwartier in die Civic Center-distrik van Los Angeles, soos gesien vanaf die hoek van 1ste en Spring-straat
Die *Los Angeles Times* het in die 1960's van 'n streekskoerant tot een van die wêreld se grootste dagblaaie ontwikkel. Sy verslaggewing is met altesaam 44 Pulitzer-pryse bekroon (waarvan die tot dusver laaste in 2016 vir die *LA Times* se nuusdekking oor die terreuraanval in San Bernardino toegeken is). Desondanks is die nuusblad se redaksiepersoneel ná die oorname deur 'n media-onderneming uit Chicago, *Tribune Publishing* en later *Tronc*, verminder van 1&nbsp;300 tot sowat 400, met snel-wisselende personeel en 'n geskil rondom pensioenverpligtinge ter waarde van VSA-$90 miljoen en die stigting van 'n vakbond waarin medewerkers begin organiseer het, as tekens van agteruitgang.

In Februarie 2018 het die *Los Angeles Times* sy oorname deur die farmaseutiese entrepreneur en multimiljardêr Dr. Patrick Soon-Shiong vermeld. Soon-Shiong, wat as seun van Chinese immigrante in 1952 in Port Elizabeth, Suid-Afrika gebore is en hom in die 1980's in Los Angeles gevestig het, word as die Suid-Kaliforniese metropool se rykste burger beskou. Met die aanvaarding van die oorname-aanbod ter waarde van VSA-$500 miljoen, wat ook die susterblad *San Diego Union-Tribune* insluit, het die *LA Times* ná 18 jaar se onstuimige bestuur vanuit Chicago weer 'n plaaslike eienaar.

Tydens sy eerste stadsaalbyeenkoms met die nuusblad se redaksie het Dr. Soon-Shiong op 13 April 2018 aangekondig dat die *Los Angeles Times* se historiese hoofkwartier in 'n Art Deco-gebou in die middestad van Los Angeles nog in die somer van 2018 na 'n nuwe kampus in El Segundo verskuif sou word. In Julie 2018 het die redaksie in die nuwe kantore naby die Internasionale Lughawe van Los Angeles ingetrek.

Die ikoniese *Los Angeles Times*-gebou teenoor Los Angeles se raadsaal, waarin die redaksie sedert 1935 gehuisves is, is deur die vorige eienaars aan die Kanadese eiendomsontwikkelaars *Onni Group* verkoop. Volgens Dr. Soon-Shiong het *Onni Group* die maandelikse huurgeld vir die redaksie se kantore met $1 miljoen verhoog. Die *LA Times* se huurkontrak het op 30 Junie 2018 ten einde geloop.

## Verwysings
Johann Botha

**Johann Botha** kan na een van die volgende verwys:

* Johann Botha (1963–2017), Suid-Afrikaanse aanbieder en dokumentêrvervaardiger
* Johann Botha, Suid-Afrikaanse skrywer

## Kyk ook 
* Johan Botha
Kersiefees

duimnael|Kersies

Die jaarlikse **Kersiefees** word tydens die derde week van November op die Oos-Vrystaatse dorp Ficksburg gehou. Hierdie fees is die oudste oesfees in Suid-Afrika, en vier in 2017 sy 50ste herdenking. Die Kersiefees is sinoniem met die dorp Ficksburg, wat al die Kersiehoofstad van Suid-Afrika genoem is.

## Aktiwiteite 
Daar is verskeie aktiwiteite tydens die jaarlikse Kersiefees beskikbaar, met die Kersie-halfmaraton wat een van die hoogtepunte is. Hierdie halfmarathon begin in die dorp, en klim aan die noordelike kant teen Imperani, ('n groot berg aan die westekant van die dorp) uit. Dit strek 'n groot afstand oor die berg, en daal aan die suid-oostelike gedeelte van die berg af, waarna dit in die dorp eindig. Hierdie halfmaraton is 'n volle 23&nbsp;km lank, langer as die 21,1km van 'n standaardhalfmaraton.

Ander aantreklikhede is kunstenaars wat optree, 'n gholftoernooi, veteraanmotors, 'n vlooimark en vele meer.
In die verlede was daar 'n groot optog met vlotte, maar a.g.v. die geleidelike verarming van die platteland, het baie hiervan weggeval.

## Geskiedenis 
Die eerste Kersiefees is in 1968 gehou en is deur ongeveer 25&nbsp;000 mense bygewoon.

## Verwysings
Newtownards

[duimnael|links|Newtownards is 'n besige markdorp wat deur boerderygebiede omring word. Teen die agtergrond: [Scrabo-toring en die waters van Strangford Lough]]
**Newtownards** is 'n groot nedersetting, *townland* en *civil parish* in die Noord-Ierse graafskap Down. Dit is geleë aan die mees noordelike punt van Strangford Lough, 10 myl (16 km) oos van Belfast, op die Ards-skiereiland. Newtownards, wat deur inwoners dikwels net kort Ards genoem word en deel uitmaak van die administratiewe distrik Ards and North Down, is een van die grootste nedersettings in die gebied met 'n merendeels Protestantse bevolking wat in 2015 op 28&nbsp;050 beraam is.

Alhoewel die dorpsnaam se voorvoegsel insinueer dat die nedersetting in die tyd van die Kolonisasie van Ulster (*Plantation*) gevestig is, word daarna reeds in 14de eeuse dokumente verwys as *Newtown of Blaethwyc*, met Blaethwyc as die plaaslike dekenaat van die groter Anglo-Normandiese *bailiwick* of graafskap Ards. Later het groot getalle Skotse setlaars hulle hier kom vestig nadat Sir Hugh Montgomery - in sy pogings om 'n nedersetting in die graafskap Down te vestig - op Newtownards gefokus het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *The Newtownards Chronicle and Co. Down Observer*
Figuursaag

duimnael|'n Elektriese figuursaag
duimnael|Battery-aangedrewe figuursaag
duimnael|T-skaglemme
'n **Figuursaag** bestaan uit 'n elektriese motor wat 'n resiprokerende saaglem aandryf.

'n Saag met 'n skuinsfunksie aan die voetplaat laat toe vir die saag van hoeke tot 45 grade relatief tot die normale vertikale slag, vir die sny van skuinsvlakke vir 'n verstekvoeg.

## Lemme 
Daar is 2 hooftipes lempassings in gebruik. Die ouer tipe gebruik 'n skroef om die lem vas te hou; by die nuwer tipe skuif die lem slegs in die passtuk in.

'n Wye verskeidenheid van lemvorme word gebruik, insluitend:
* verskillende "tande per duim" (dus growwer of fyner)
* 'n lemrand vir die sny van sagte materiaal
* geknakte lemme om terugslag van die lem te voorkom, dit laat gladde saag toe
* dun lemme laat die saag van skerper kurwes toe.
* drukslaglemme om skade aan die bo-oppervlak te verhoed.

## Beheerbaarheid 
Beheer is 'n probleem met dekopeersae. Die lemme is klein, swak en geensins ondersteun aan die onderkant nie. Goeie sny beheer vereis die teenwoordigheid van lemrollers, wat die lem in lyn hou net bo die voetplaat. Om 'n figuursaag te lei op 'n geboë snit, moet dit gestuur word (draai) en nie geforseer word om sywaarts te skuif nie. Die gebruik van skerp lemme is ook belangrik om 'n hoëgehalte snit te verkry.
Kortbroek

links|duimnael|Boy Scouts in hul kortbroeke. (Meksiko, 2010)
[duimnael|'n Dame en 'n man dra elk 'n kortbroek. Die dame s'n kan eerder as 'n [sjoebroek beskryf word. (2011)]]
'n **Kortbroek** is 'n materiaalkledingstuk wat deur beide mans en vroue gedra word om hul bekkenarea te bedek. Dit omkring die middellyf en verdeel ondertoe in twee broekspype om die boonste gedeelte van die bene te bedek. Soms strek dit laer af tot by die knieë, maar bedek nie die hele beenlengte nie. Dit word 'n "kortbroek" genoem omrede dit 'n kort weergawe van die broek is, wat die hele been bedek. Kortbroeke word tipies in warm weer gedra, of in 'n omgewing waar die gemak en lugvloei belangriker is as die beskerming van die bene.

Daar is natuurlik 'n verskeidenheid van kortbroeke, wat wissel van knie-lengte kortbroeke, wat in sommige situasies selfs as formele drag gedra kan word (bv. vlootmatrose), tot swemklere en atletiekbroeke. Sommige soorte kortbroeke word tipies deur vroue gedra, soos sjoebroeke en ook culottes, wat 'n verdeelde romp is wat soos 'n lossnit kortbroek lyk.

## Eksterne skakels 
*
Aceratherium

***Aceratherium*** is 'n uitgestorwe genus uit die tribus Aceratheriinae van die renosterfamilie Rhinocerotidae. Hulle het in die Mioseen in Eurasië en Afrika geleef. 

Die diere het ongeveer 2,3&nbsp; m lank geword, 'n hoogte van 1,2&nbsp; m en 'n gewig van amper 1&nbsp; ton bereik.

## Taksonomie 
[duimnael|links|Weergawe deur [Heinrich Harder]] 
Die naam *Aceratherium* stam van Kaup (1832) vir *"Rhinoceros" incisivum* Cuvier, 1822 op grond van die ooreenkoms in tandstruktuur van twee skedels van Eppelsheim, Duitsland met die snytand van die holotipe van Weisenau.

Vandag word drie spesies *Aceratherium* erken: *A. incisivum*, *A. depereti* en *A. porpani*. Die naam *Aceratherium* beteken: dier sonder horing, omdat navorsers dink dat hierdie renosterspesie geen horing gehad het nie.

## Verwysings
Meganiese verwering

In teenstelling met chemiese verwering, waar die mineralogie van die gesteente verander, breek **meganiese verwering** die gesteentes in kleiner gedeeltes op sonder dat die mineralogie verander.

Meganiese verwering kan plaasvind d.m.v. prosesse soos vrieswerking (waar temperatuurverskille die gesteente laat swel en krimp, en sodoende a.g.v differensiële uitsetting laat breek), biologiese werking (bv. waar groeiende wortels die gesteentes kraak), drukverligting (waar gesteentes naby die oppervlak a.g.v. drukverligting breek, swaartekrag (kranse wat onder hulle eie gewig meegee), wind, riviere of branders (hoë energie omgewings wat die gesteentes stukkend breek), biologiese werking (wortels wat rotse stukkend breek). In die geval van erosie, word die materiaal verwyder, maar in die proses vind verwering ook plaas. Dit is belangrik om te besef dat verwering moet plaasvind voor erosie kan plaasvind, en dat albei prosesse gelyk kan plaasvind.

regs|duimnael|360px|Meganiese verwering weens vrieswerking

## Faktore wat tipes verwering bepaal of beïnvloed 
Daar is 'n verskeidenheid faktore wat bepaal watter tipe verwering plaasvind, asook die tempo van verwering bepaal.
* Klimaat
* Tipe gesteente / Mineralogie
* Topografie
* Biologiese werking
* Erosie
Chemiese verwering

**Chemiese verwering** is 'n proses waar die samestelling van gesteentes/rotsvormende minerale chemies verander, gewoonlik a.g.v. blootstelling aan suurstof en water. Dit vind plaas deur 'n geleidelike proses waar die rotsvormende minerale by die temperatuur- en druktoestande op of naby die oppervlak aanpas. Tydens hierdie proses skakel die minerale om in nuwe sekondêre minerale soos kleiminerale.

## Verskil tussen chemiese en meganiese verwering 
In teenstelling met chemiese verwering, waar die mineralogie van die gesteente verander, breek meganiese verwering die gesteentes in kleiner gedeeltes op sonder dat die mineralogie verander.

## Faktore wat tipe verwering bepaal of beïnvloed 
Daar is 'n verskeidenheid faktore wat beïnvloed watter tipe verwering plaasvind, asook die tempo van verwering bepaal.
* Klimaat
* Tipe gesteente / mineralogie
* Topografie / energie van die omgewing
* Biologiese werking
* Erosie
Tao

***Tao*** of ***Dao*** (Chinees: 道|道) is ’n Chinese term wat "weg", "pad", "roete", "sleutel" of "leerstelling" beteken. Binne die konteks van tradisonele Chinese filosofie en godsdiens is die *Tao* die intuïtiewe kennis van die "lewe" wat nie heelhartig verstaan kan word as net ’n konsep nie, maar nietemin bekend is danksy die ervaring van ’n mens se alledaagse bestaan.

## Beskrywing 
Die oorspronklike gebruik van die woord was om na iets te verwys wat nie andersins in woorde beskryf kon word nie – en in die vroeë geskrifte soos die Daodejing en die Yijing word duidelik onderskei tussen "opvattings van die *Tao*" (ook die "genoemde *Tao*") en die *Tao* self (die "ongenoemde *Tao*"), wat nie in taal uitgedruk of verstaan kan word nie. Volgens Liu Da is daar nie net kulturele en godsdienstige verskille in die vertolking van die konsep nie, maar ook persoonlike verskille wat die karakter van verskillende beoefenaars weerspieël.

Aan die *Tao* kan rofweg gedink word as die vloei of onderliggende natuurlike orde van die heelal, iets wat die heelal gebalanseerd en ordelik hou. Dit hou verband met die idee van *qi*, die noodsaaklike energie om te kan optree en lewe. Die *Tao* is selde ’n voorwerp van aanbidding; dit word eerder beskou as iets soos die Hindoeïstiese begrippe karma of dharma. 

Die *Tao* word gewoonlik beskryf in terme van elemente van die natuur, veral water. Nes water is dit ongedifferensieer, ewigdurend selfaanvullend, sag en stil, maar uiters kragtig, en onverstoorbaar oorvloedig. 

In Taoïsme is die doel van spirituele praktyke om "een te word met die *Tau*", of om ’n mens se wil met die natuur te laat harmoniseer om so "inspanningslose aksie" (wu wei) te bereik. Die *Tao* is ook dig verweef met die begrippe jin en jang, waar elke aksie onvermydelike teenaksies tot gevolg het – die regte manier van optrede is om die natuurlike ontwikkeling van die lewe te aanvaar en daarby aan te pas.

## Notas 
## Verwysings 
## Bronne 
* Cane, Eulalio Paul. *Harmony: Radical Taoism Gently Applied* (Trafford Publishing, 2002). .
* LaFargue, Michael. *Tao and Method: A Reasoned Approach to the Tao Te Ching* (SUNY Press, 1994) .
* Liu, Da. *The Tao and Chinese culture* (Taylor & Francis, 1981). .

## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Drie Skatte

Die **Drie Skatte** of **Drie Juwele** (Chinees: 三寶, *sanbao*) is basiese deugde in Taoïsme. Hoewel die *Daodejing* die term *sanbao* oorspronklik gebruik het vir meegevoel, matigheid en nederigheid, is dit later gebruik om die Drie Juwele (Boeddha, dharma en sangha) in Chinese Boeddhisme te vertaal, asook vir die Drie Skatte in tradisionele Chinese geneeskunde: *jing*, *qi* en *shen*.

## Die skatte 
Die eerste van die Drie Skatte is *ci* (慈): "meegevoel, sagtheid, liefde, genade, goedhartigheid". Dit is ook ’n klassieke Chinese term vir "moeder". Sommige beskou dit as die belangrikste van die Drie Skatte.

Die tweede is *jian* (儉): "matigheid, selfbeheersing, spaarsaamheid".

Die derde is ’n frase met ses karakters in plaas van ’n enkele woord, *Bugan wei tianxia xian* (不敢為天下先):  letterlik "nie waag om op te tree soos die eerste onder die hemel nie", maar gewoonlik vertaal as "nederigheid".

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Laozi

**Laozi** of **Lao-Tzu** (Chinees: 老子, letterlik "ou meester") was ’n antieke Chinese filosoof en skrywer. Hy is bekend as die vermeende skrywer van die *Daodejing*, die stigter van filosofiese Taoïsme en ’n Chinese godheid in godsdienstige Taoïsme en tradisionele Chinese godsdienste.

Hoewel hy ’n legendariese figuur is, word gemeen hy het omstreeks die 6de eeu v.C. geleef en was dus ’n tydgenoot van Confucius, hoewel sommige historici meen hy het in die 5de of 4de eeu v.C. geleef. Hy is ’n sentrale figuur in die Chinese kultuur, en keisers van die Tang-dinastie sowel as moderne mense met die van Li beskou hom as hul stamvader. 

As ’n godsdiensfiguur word hy vereer onder die naam "Opperste Ou Heer" (太上老君, Daode Tianzun) en as een van die Drie Reines. Tydens die Tang-dinastie het hy die titel "Opperste Geheimsinnige en Oerkeiser" gekry.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Drie Reines

duimnael|190px|Die Drie Reines.

Die **Drie Reines** (Chinees: 三清, *Sanqing*) is die drie-eenheid van Taoïsme, die drie belangrikste gode in die panteon. Hulle word beskou as reine manifestasies van die *Tao* en die oorsprong van alle redelike wesens. Volgens die geskrif *Daodejing* het "die *Tao* Een voortgebring, Een het Twee voortgebring, Twee het Drie voortgebring en Drie het Alle dinge voortgebring".

Die Drie Reines is: Yuanshi Tianzun, Lingbao Tianzun en Daode Tianzun. Elkeen verteenwoordig ’n godheid en ’n hemel. Yuanshi heers oor die eerste hemel, Yu-Qing, wat in die Jadeberge geleë is. Die ingang na hierdie hemel heet die Goue Deur. Lingbao regeer oor die hemel Shang-Qing en Daode oor Tai-Qing. Die drie word dikwels as oueres op trone voorgestel.

Skole van Taoïstiese denke het om elk van hierdie drie godhede ontwikkel. Taoïstiese alchemie was ’n groot deel van dié skole, want elkeen van die Drie Reines verteenwoordig een van die drie noodsaaklike dele van die liggaam: *jing*, *qi* en *shen*. Die vergadering van al drie Reines het gelei tot die terugkeer na die *Tao*.

Aangesien die Drie Reines manifestasies van hemelse oerenergie is, is hulle vormloos. Om hul rol in die Skepping te illustreer, word hulle egter as bejaarde gode uitgebeeld in die drie basiese kleure waarvan alle kleure afkomstig is: rooi, blou en geel. Elkeen hou ’n goddelike voorwerp vas wat met hul taak verbind word. Yuanshi Tianzun word gewoonlik uitgebeeld met ’n pêrel, wat dui op sy rol as die skepper van die heelal uit chaos. Lingbao Tianzun se septer verteenwoordig gesag: Die tweede fase van die Skepping was waar die jang van die jin geskei is en die Wet van Dinge ingestel is. Lingbao Tianzun het toe sy plek links van Yuanshi Tianzun ingeneem. Later, toe alles klaar was, het Daode Tianzun sy plek regs ingeneem, met die waaier wat die voltooiing van die Skepping simboliseer, asook die verspreiding van die *Tao* na alle mense.

## Bronne 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
* Die Taoïstiese gode
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Taijitu

duimnael|180px|Die moderne jin-jang-simbool.

’n **Taijitu** (Chinees: 太極圖, ou transliterasie: taitsjitoe) is ’n simbool of diagram in Chinese filosofie wat óf oneindigheid óf groot uiterstes (soos jin en jang) voorstel. Dit is die eerste keer tydens die Song-dinastie bekend gestel.

Die moderne Taoïstiese kanon, wat tydens die Ming-dinastie saamgestel is, bevat minstens ’n halfdosyn sulke *taijitu*. Die skrywer Lai Zhide uit dié tydperk het dit vereenvoudig tot ’n ontwerp met twee aansluitende spiraallyne en ’n wit en ’n swart kol. Dié weergawe is sedert die laat 19de eeu in Westerse letterkunde bekend gestel en het sedert die 1960's algemeen gewild geraak as die jin-jang-simbool. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Orogeen

duimnael|Indië se botsing met Asië
links|duimnael|Die Himalaja op die grens van Indië en die Eurasiese plaat
'n **Orogeen** is 'n geologiese gebeurtenis waarby 'n gebergte gevorm word.

Indië het byvoorbeeld deur die plaattektoniek van die aarde taamlik vinnig na die noorde beweeg en met die Asiese kontinent gebots. Dit het die Himalaja gevorm en hierdie proses is steeds aan die gang. Hierdie proses word die Himalaja-orogeen genoem.
Necrolestes

***Necrolestes patagonensis*** (Ameghino)  is 'n fossiele soogdierspesie uit Patagonië (Argentinië) wat die eerste keer in 1891 beskryf is. Dit kom uit die vroeë Mioseen van 16 miljoen jaar gelede.

## Beskrywing 
Die skedel toon 'n wipneus, en hy het sterk voorpote en kort, breë beendere, wat ooreenkom met 'n dier wat graaf. *Necrolestes* het waarskynlik wurms en insekte gevreet soos molle vandag doen. Die diertjie lyk soos Afrika se gouemol of die buidelmolle wat vandag in Australië aangetref word. *Necrolestes* het nes die gouemol 'n 'derde been' in sy voorpoot. Dis eintlik 'n sening wat verkalk is. *Necrolestes* en die gouemol is nogtans nie nouverwant nie en dit is dalk 'n voorbeeld van konvergente evolusie omdat altwee dieselfde grawende lewenswyse het. *Necrolestes* was taamlik klein en het sowat 'n gewig van 80-120 g gehad, die skedel was 2&nbsp;cm en kop-liggaam ongeveer 15&nbsp;cm lank.

## Taksonomie 
Daar is lank getwyfel of hulle plasentale soogdiere of buideldiere is. Rougier et al. toon nogtans dat hulle geen tribosfeniese Theria is nie. Hulle is -soos die eendbekdier vandag- nog buideldiere nog plasentale soogdiere. Necrolestes se skedel het ooreenkomste met *Cronopio dentiacus* s'n.  Hulle het altwee kiestande wat net een wortel het, wat uitsonderlik is vir 'n soogdier. *Cronopio* is nogtans uit die Paleoseen, wat *Necrolestes* 'n 'lasarus-spesie' maak. *Necrolestes* wat 45 miljoen jaar later geleef het as *Cronopio* word beskou as die laaste oorlewendes van 'n tak van die soogdiere wat Meridiolestida genoem word en in die Kryt en die Paleoseen 'n belangrike onderdeel van Suid-Amerika se dierewêreld gewees het. Die Meridiolestida word dikwels as onderdeel van die Dryolestoidea beskou, maar Rougier dink dat hulle effens nouer aan die Theria verwant is. 'n Vereenvoudigde kladogram sien so uit:

## Galery 

Necrolestes patagonensis lower jaw (holotype).jpg|Onderkaak
Reports of the Princeton University Expeditions to Patagonia, 1896-1899 (PLATE LXIV) (7005568505).jpg|*Necrolestes* en *Neoreomys*, verslae van die Princeton-universiteit se ekspedisie na Patagonië, Mei 1903

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Gottlieb Weich

**Gottlieb Ferdinand Weich** (Koningsbergen, Oos-Pruise, Duitsland, 23 Februarie 1821 – Stellenbosch, Kaapkolonie, 25 Junie 1887) was ’n Rynse sendeling in Namakwaland.

Weich het sy opleiding as sendeling aan die kweekskool in Barmen, Duitsland, ontvang en is daarna na die Kaapkolonie gestuur, waar hy op 13 Desember 1846 aangekom het.

[duimnael|240px|regs|Die kerkie van die [Londense Sendinggenootskap op Komaggas, die stasie wat eerw. Johann Schmelen in 1829 gestig het. Hans Christian Knudsen het dit waarskynlik geskets toe hy in 1841 hier vertoef het. Eerw. Weich was hoof van dié stasie van omstreeks 1847 tot omstreeks 1881.]]

duimnael|160px|regs|Ds. A.A. Weich, eerw. Weich se nasaat wat predikant in die NG Kerk was van 1887 tot 1927.

Ná die dood van eerw. J.A. Schmelen het eerw. Weich hoof van die sendingstasie op Komaggas in Klein-Namakwaland geword. Weens sy voorganger se langdurige siekte was die toestande op die stasie baie verward, maar deur ywer en deursettingsvermoë het eerw. Weich spoedig orde geskep. Al was sy gemeentelede armoedig, het hy 'n nuwe pastorie, skool en kerk opgerig. Hoewel die opening van die kopermyne op die naburige Spektakel die sedelike lewe van sy gemeente bedreig het, het hy sy arbeid met sodanige sukses voortgesit dat sy genootskap hom sy hele loopbaan op Komaggas hou. Nadat hy 34 jaar daar gedien het, tree hy op Stellenbosch af, waar hy ook oorlede is. 

Eerw. Weich, die stamvader van die familie Weich in Suid-Afrika,  het twee keer getrou. Ná die dood van sy eerste vrou, Wilhelmine Elbreder, is hy op 12 September 1853 in Kaapstad met Maria C.S. van Reenen getroud. Een dogter en agt seuns het hom oorleef en onder sy drie seuns wat ook evangeliedienaars geword het, was Alfred August Weich (1862–1952), predikant van die Nederduits Gereformeerde Kerk, en alom as "Jong Oupa" onder die jeug bekend. 

## Bronne 
*  De Kock, W.J. 1968. *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel I*. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.
*  Gegewens van Rynse sendelinge in Suid-Afrika. URL besoek op 15 Junie 2017.
Welbedachtdam

Die **Welbedachtdam** is 'n swaartekragtipe betondam geleë in die Vrystaat, wat in 1973 voltooi is.
Bloemfontein is die sesde grootste stad in Suid-Afrika met 'n bevolking van ongeveer 300&nbsp;000. Dit is geleë in die Modderrivier se opvanggebied wat onvoldoende waterhulpbronne het om te voldoen aan die groeiende waterbehoefes. Die watertoevoer na Bloemfontein word dus aangevul uit die aangrensende Caledonrivier deur middel van die Caledon-Modderrivier-Staatswaterskema (CMRGWS).

Oorspronklik was in die vooruitsig gestel dat Bloemfontein water uit die Vanderkloofdam in die Oranje sou ontvang, en die uitlaatwerk vir die oordragskema bestaan steeds by die damwal. Vir verskeie redes is daar egter besluit om eerder 'n kleiner skema in die Caledonrivier te bou, wat geïmplementeer kon word voor die voltooiing van die Vanderkloofdam. Die Welbedachtdam in die Caledonrivier is gebou as die belangrikste waterstoor van die CMRGWS en water is onttrek uit hierdie dam vir oordrag na Bloemfontein en verskeie kleiner gebruikers langs die roete.

Die Welbedachtdam is 'n spertipe betondam in die Caledonrivier wat deur die Departement van Waterwese ontwerp en gebou is. Die dam het 'n opvanggebied van 15&nbsp;245 km2 met 'n natuurlike gemiddelde jaarlikse afloop van ongeveer 1210&nbsp;miljoen&nbsp;m3 p.j. (1920 tot 1987) en is voltooi in 1973. Sy doel is om water te voorsien aan die stad Bloemfontein via die 115&nbsp;km lang Caledon-Bloemfonteinpyplyn wat oor 'n kapasiteit van ~1.157&nbsp;m3/s beskik. Weens die hoë sedimentkonsentrasie in die water, moet die oordragwater uit die dam eers gesuiwer word by die Welbedacht-suiweringsaanleg wat net stroomaf van die dam geleë is. Die suiweringsaanleg het 'n kapasiteit van 1.68&nbsp;m3/s.

As gevolg van erge toeslikking het die stoorkapasiteit van die Welbedachtdam vinnig afgeneem van die oorspronklike 115&nbsp;miljoen&nbsp;m3 tot ongeveer 16&nbsp;miljoen&nbsp;m3 gedurende die twintig jaar sedert sy voltooiing. Hierdie stoorafname het probleme geskep om aan Bloemfontein se watervraag te voldoen, teen 'n aanvaarbare vlak van betroubaarheid, en as 'n gevolg is die 50&nbsp;m hoë Knellpoortdam in 1988 gebou.

## Sien ook 
* Knellpoortdam
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Lys van Suid-Afrikaanse Damme van die Departement van Waterwese
Central Park

:*Hierdie artikel handel oor die park in Manhattan. Vir die gebou in Perth, sien Central Park (gebou).*

[duimnael|Central Park in [New York Stad (suidwaarts, vanaf die middel van die park tot by die Empire State-gebou aan die bokant.]]

**Central Park** is 'n openbare park in die hartjie van Manhattan in New York Stad. Dit bevat onder andere damme, 'n kasteel, ’n dieretuin, konsertverhoog en opelugteater, waar Shakespeare-dramas in die somer opgevoer word. Ongeveer 35 miljoen mense besoek die park jaarliks, wat dit die mees besoekte park in die VSA maak.

Die langwerpige park strek oor 4 kilometer van 59ste tot 110de Straat en het 'n totale oppervlakte van 341 hektaar. Dit het 16 jaar geneem om die park aan te lê, waartydens nagenoeg 500&nbsp;000 bome en plante geplant is. In 1965 is die park amptelik as 'n historiese monument en in 1974 as 'n stedelike monument verklaar. Die park word deur die *Central Park Conservancy*, 'n organisasie sonder winsoogmerk, in samewerking met die New York Stad se *Department of Parks and Recreation*, bestuur.

Die park is deur Frederick Law Olmsted en Calvert Vaux ontwerp. Hoewel dele van die park natuurlik lyk, is dit volledig deur mensehande aangelê. Dit bevat verskeie ontwerpte mere, 'n uitgebreide net van wandelpaaie, twee ysskaatsbane, 'n roeidam, 'n dierebegraafplaas, oop grasgebiede (wat vir die beoefening van verskillende sporte en ligte weiding benut word) en talle speelruimtes. Die park is 'n veelbesoekte rusplek vir trekvoëls en daarom ook gewild onder voëlkykers. Die 10 kilometer pad om die park is gewild onder drawwers, fietsryers en skaatsplankryers, veral oor naweke en na 19:00 saans, as die motorverkeer uit die park verban word.

Lêer:Central Park New York City New York 23 cropped.jpg|Een van die talle brûe in Central Park.
Lêer:CentralParkFromAboveCropped.jpg|Central Park vanuit die lug gesien.
Lêer:BelvedereCastle2.jpg|Belvedere-kasteel
Lêer:Central park2.JPG|260px|duimnael|'n Bofbalbaan in die park.

## Sien ook 
* Metropolitan Museum of Art, museum aan die oostekant van die park.
* Cleopatra se Naald

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webtuiste
*
Wu Xing

duimnael|240px|’n Diagram van die wisselwerkings tussen die *Wu Xing*.

Die ***Wu Xing*** (Chinees: 五行, ook bekend as onder meer die **Vyf Fases** of **Vyf Elemente**) is die kort vorm van *Wǔ zhǒng liúxíng zhī qì* (五種流行之氣), of "die vyf soorte *chi* wat op verskillende tye oorheers". Dit is ’n vyfvoudige skema wat op baie tradisionele Chinese terreine gebruik word om ’n groot verskeidenheid verskynsels te verduidelik, van kosmiese siklusse tot die wisselwerking tussen interne organe, en van die opvolging van politieke regimes tot die eienskappe van medisyne. Die Vyf Elemente is 
vuur (火 *huo*), water (水 *shui*), hout (木 *mu*), metaal (金 *jin*) en aarde (土 *tu*).

Die stelsel is gebruik om die wisselwerkings en verhoudings tussen verskynsels te verduidelik. Nadat dit in die 2de of 1ste eeu v.C. tydens die Han-dinastie gewild geword het, is dit op baie terreine van Chinese denke gebruik, insluitende oënskynlik uiteenlopende velde soos Feng shui, astrologie, medisyne, musiek, militêre strategie en gevegskuns. Dit word steeds as ’n verwysing gebruik in sommige vorme van medisyne en gevegskuns.

## Name 
*Xing* (行) of *Wu Xing* beteken "bewegende"; ’n planeet word in Chinees ’n "bewegende ster" (行星) genoem. *Wu Xing* verwys oorspronklik na die vyf belangrikste planete (Jupiter, Saturnus, Mercurius, Venus en Mars) wat vyf elemente van aardse lewe skep. Terwyl die klassieke Griekse elemente verband hou met stowwe of natuurlike eienskappe, gaan die Chinese *xing* oor "proses en verandering"; dis hoekom dit dikwels as "fases" of "agente" vertaal word. Die term "Boom" word ook dikwels gebruik in plaas van "Hout". 

Die vertaling "fase" word algemeen verkies, maar dié vertaling is nie perfek nie; "agente" of "prosesse" is dalk die beste vertalings van *xing*. 

## Siklusse 
Die leerstelling van vyf fases omvat twee wisselwerkingsiklusse tussen die fases, ’n voedende of skeppende siklus (生, *sheng*), ook bekend as "moeder-seun", en ’n kontrolerende of vernietigende siklus (剋/克, *ke*), ook bekend as "oupa-nefie". Sien diagram.

### Voedend 
*Hout voed Vuur
*Vuur skep Aarde (as)
*Aarde bevat Metaal
*Metaal versamel Water
*Water onderhou Hout

### Kontrolerend 
*Hout kloof Aarde (soos boomwortels)
*Aarde absorbeer Water
*Water blus Vuur
*Vuur smelt Metaal
*Metaal kap Hout

## Betekenisse 
Die stelsel is ook bekend as die Vyf Agente, die Vyf Bewegings, die Vyf Prosesse en die Vyf Planete. Op verskillende terreine staan dit vir:

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia