open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fujiwara-kyō

duimnael|260px|Fujiwara-kyō
**Fujiwara-kyō** (藤原京, in Japannees ook *Fujiwara no miyako*), was die Keiserlike hoofstad van Japan vir sestien jaar tussen 694 en 710. Dit was geleë in die Yamato Provinsie, spesifiek die hedendaagse Kashihara in die Nara prefektuur, nadat dit van die nabygeleë Asuka geskuif is.

Uitgrawings wat steeds voort duur het teen 2006 aangetoon dat die stad van so vroeg as 682 begin aanlê is, naby die einde van die Keiser Temmu era. Ná 'n tussenpose as gevolg van Keiser Temmu se dood is bouwerk hervat tydens die bewind van Keiserin Jitō, wat die hoofstad amptelik daarheen gekuif het in 694. Fujiwara-kyō het ook as hoofstad gedien tydens die bewinde van Keiser Mommu, en Keiserin Gemmei. Die skuif van die hoofstad in 710 na die Heijō Paleis in Nara het die aanvang van die Nara-tydperk aangedui.

Fujiwara was Japan se eerste hoofstad waarvan die strate in 'n rooster patroon gegrond op die model van die Sjinese hopofstadstelsel (条坊制 *jōbō-sei*) uitgelê is. Onlangse uitgrawings en studies dui daarop dat die stad 'n oppervlak van ongeveer 5km x 5km beslaan het, heelwat groter as wat te vore gemeen is. Die paleis het 'n erf wat omtrent 1&nbsp;vierkantmeter groot was beslaan en is deur 5 meter hoë mure omring. Elekeen van die vier mure het drie hekke gehad; Suzakumon (朱雀門, *Suzaku-mon*), die hoofhek, was in die middel van die suidelike muur geleë. Die *Daigokuden* (大極殿) en ander paleisgeboue was die eerste paliesstrukture in Japan wat teëldakke in die Sjinese styl gehad het.

Die dorp was te vore die domein van die Nakatomi clan wat namens die keiserlike hof toesig gehou het oor die beoefening van Sjinto-rituele en seremonies. Die stad het in 711 afgebrand, 'n jaar na die skuif na Nara,en is nie herbou nie. Argeologiese uigrawings het in 1934 begin en sommige dele van die paleis is herbou. Byna 10&nbsp;000 houttablette, wat as *mokkan* (木簡) bekend staan, met Sjinese skrif daarop is daar aangetref.

Hierdie *waka*, geskryf deur Keiserin Jitō wat Fujiwara in die somer beskryf is baie bekend: 　
「春過ぎて夏来るらし白栲の衣乾したり天の香久山」　*haru-sugite natsu-kitarurashi shirotae-no koromo-hoshitaru amanokaguyama*　

## Verwysings 
*Frederic, Louis (2002). "Japan Encyclopedia." Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
Nara, Nara

is die hoofstad van die Nara-prefektuur in die Kansaigebied van Japan. Die stad beslaan die noordelike gedeelte van die Nara-prefektuur en strek tot teen die Kioto-prefektuur. Agt tempels, heiligdomme en ruïnes in Nara, spesifiek Tōdai-ji, Saidai-ji, Kōfoekoe-ji, die Kasoega-tempel, Gangō-ji, Jakoesji-ji, Tōsjōdai-ji en die Heijō-paleis, tesame met die oeroue Kasoegajama-woud, vorm die "Historiese Monumente van Antieke Nara", 'n UNESCO-wêrelderfenisgebied.

## Eksterne skakels 
*   Amptelike UNESCO bladsy
Heijō Paleis

regs|duimnael|250px|Die gerestoureerde *Suzakumon* (hek) van die Heijo Paleis

'''''' in Nara, was die Keiserlike Paleis van Japan (710-784 n.C.), gedurende die grootste deel van die Nara-tydperk. Die oorblyfesel van die paleis, en die omliggende gebied, is in 1998 as 'n UNESCO Wêrelderfenisgebied gevestig saam met 'n aantal ander geboue en gebiede as die "Historiese Monumente van Antieke Nara."

Ná Keiserin Genmei se bestyging van die Keiserlike Troon in 707 het heelwat bespreking plaasgeviond oor die skuif van die paleis. 'n Jaar later is 'n edik uitgevaardig aangaande die besluit om die palies na Nara te skuif. In 710 het die nuwe hoofstad amptelik oorgeneem, maar voltooiing van die Paleis moes nog langer wag. (Geskryf Heijō (平城) maar destyds as Nara uitgespreek, die gebied het sy sinoniem, Nanto (南都, 'Suidelike Hoofstad') teenoor Kioto, die hoofstad in die Noorde eeue later bekom.)

Die stad en die paleisgronde was grootliks op ''Chang'an'' (die hedendaagse Xi'an), die hoofstad van China gedurende die Tang-dinastie op dieselfde stadium toe Nara die hoofstad van Japan was. Chang'an was op sy beurt weer, soos baie antieke Oos-Asiese stede gegrond op 'n komplekse stelsel waarsêery, oortuigings en wette. Dit het die roosterstelsel van die straatuitleg bepaal sowel as die vereiste vir geestelike beskermende heiligdomme of tempels wat by besondere kardinale rigtings in die stad geplaas moes word.

Volgens die stelsel is die Paleis aan die noordelike punt geplaas op 'n lyn wat geloop het van Suzakustraat, die hoofdeurgang wat nood-suid deur die middel van die stad geloop het. Die straat het by die Suzaku-mon geëindig en die res van die Paleis geboue is dan noord van die hek gebou. Die hoofgeboue van die Paleiskompleks was die Daigoku-den, waar regerings aangeleenthede uitgevoer is, die Chōdō-in waar formele seremonies gehou is, die Dairi, die Keiser se woning, en kantoere vir verskeie administratiewe agentskappe. Die fondasies van die geboue is steeds sigbaar op die terrein.

Toe die hoofstad na Heian-kyō (vandag Kioto) geskuif is, is Nara se keiserlik paleis eenvoudig verlaat en aan die elemente oorgelaat. Oor die eeue heen het die geboue agteruitgegaan tot daar teen die begin van die Kamakura-tydperk in die laat 12de eeu byna niks meer bokant die grond behoue gebly het nie. Die dele onder die grond het egter behoue gebly en is deur moderne argeoloë herontdek.

Hoewel die terrein reeds in 1952 aangewys is as Spesiale Historiese Terrein deur die Agentskap vir Kulturele Sake duur argeolgiese uitgrawings steeds voort. Die Suzaku-mon en Tou-in Tuin is gerestoureer en vir die publiek oopgestel in 1998. Verder is daar in 2001 met restourasie van die eerste *Daigoku-den* begin.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike UNESCO bladsy
Nagasaki

() is die hoofstad en die grootste stad van die Nagasaki Prefektuur in Japan.  Dit was voorheen deel van die Nisjisonogi-distrik. Dit was in die 16de eeu die middelpunt van Europese invloed. Nagasaki het tydens die Eerste Chinees-Japannese Oorlog en Russies-Japannese Oorlog 'n belangrike basis van die Japannese Keiserlike Vloot geword.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog was Nagasaki die tweede stad ter wêreld wat deur Amerikaanse met 'n atoombom, Fat Man, aangeval is.

## Sien ook 
* Tsutomu Yamaguchi, die enigste persoon wat beide atoombomontploffings, Hirosjima en Nagasaki, oorleef het.
Little Norway

duimnael|200px|'n Museumgids in Little Norway
**Little Norway** is 'n opelugmuseum en gewilde toeristebestemming in Blue Mounds, 'n dorp in die Amerikaanse deelstaat Wisconsin. Die museum pronk met 'n outentieke Noorse dorp en word in die Amerikaanse *National Register of Historic Places* gelys.

## Geskiedenis 
Aangesien die landskap in die suidweste van Wisconsin baie op dié van Noorweë lyk het die Noorse immigrant Osten Olson Haugen uit Telemark hom met sy gesin teen die middel van die 19de eeu in die beskermde vallei aan die voet van 'n heuwel gevestig.

Die huidige museumdorp is in 1927 deur die Noors-Amerikaner Isak Dahle gestig wat die vallei *Nissedahle* ("Kaboutervallei") genoem het.
 
## Besienswaardighede 
Een van die bekendste besienswaardighede in Little Norway is *Norway Building*, 'n gebou wat in 1893 in Noorweë vir die *Columbian Exposition* in Chicago opgerig is. Dit is later na die opelugmuseum Little Norway verskuif en is tans een van die voorbeelde van outentieke Noorse staafkerk-boukuns buite dié Skandinawiese land.

## Eksterne skakel 
* Die webwerf van die museum
Elektronewel

duimnael|'n Man wat oor 'n selfoon praat

**Elektronewel** (Engels: *Electrosmog* – **smog** is 'n samestelling uit ***sm**oke* en *f**og*** – 'n samestelling uit 'rook' en 'mis') is 'n informele disfemisme vir verskeie tegnies veroorsaakte elektriese, magnetiese en elektromagnetiese velde. Die begrip word gebruik deur mense wat vrees dat dié velde 'n (sover onbewese) skadelike uitwerking het op mense.

## Limiete 
Om skade deur 'n *termiese uitwerking* te vermy, is daar (wetlike) limiete vasgelê vir plekgebonde senders. Vir ander toerusting word die SAR-Waarde voorgestel, waarvoor 'n limiet van 2 W/kg aanbeveel word, maar nie wetlik vereis word nie. Die tipiese waarde van toerusting, soos WLAN-senders en dies meer. By mobiele telefone (selfone) hang die uitset af van die aktuele uitsaaikrag en lê by alle huidige toerusting onder die limiet, alhoewel daar selfone met hoër en laer uitstralings gemeet is.

## Sien ook 
* Elektrosensitiwiteit

## Eksterne skakels 
* Sweedse assosiasie vir elektro-sensitiewe mense
* Bondsdepartement vir stralingsveiligheid 
* Bio-elektromagnetiese Vereniging
Katakana

is 'n Japannese lettergreepskrif, een van die onderdele van die moderne Japannese skryfstelsel, te same met hiragana en kanji; en rōmaji; die gebruik van die Latynse alfabet in Japannees. Hiragana en katakana is beide kana-stelsels waarin elke simbool 'n mora (klankeenheid) voorstel. Die woord *katakana* beteken "fragmentariese kana," aangesien die katakana karakters afgelei is van komponente van die meer komplekse kanji.

Katakana word gekenmerk deur kort, reguit, hale en skerp hoeke, en is die eenvoudigste van die Japannese skrifte.

Daar is twee hoof stelsels vir die rangskikking van katakana: die outydse iroha-rangskikking, en die meer algemene gojūon-rangskikking.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Tabel van katakana-karakters en die Kanji waarvan hulle afgelei is
Katakana is in die vroeë Heian-tydperk ontwikkel uit dele van ''man'yōgana'' karakters, die verkorte Chinese karakters wat deur Boeddhistemonnike gebruik is om die korrekte uitspraak van Chinese tekste aan te dui in die 9de eeu, as 'n soort fonetiese snelskrif. Aanvanklik was daar baie verskillende simbole wat 'n enkele lettergreep in gesproke Japannees voorgestel het, maar mettertyd is die stelsel vereenvoudig. Teen die 14de eeu was daar oor die algemeen 'n eenduidige ooreenkoms tussen gesproke en geskrewe lettergrepe.

'n Voorbeeld van die ontwikkeling van katana is, *ka* カ wat afkomstig is van die linkerkant van *ka* 加 "vermeerder". Die tabel na links vertoon die oorsprong van elke katakana: die rooi merke van die oorspronklike Chinese karakters het uiteindelik die ooreenstemmende simbool geword.

## Katakanatabel 
Die onderstaande tabel gee die katakana saam met hulle Hepburn-romanisering aan. Die eerste kaart vertoon die standaard katakana (karakters in  is uitgedien, en karakters in  is moderne toevoegings tot die katakana wat hoofsaaklik gebruik word om klanke uit ander tale voor te stel). Om katana te leer lees word bemoeilik deur die ooreenkomste tussen die verskillende karakters. *Shi* シ en *tsu* ツ , so wel as *so* ソ en *n* ン , lyk byvoorbeeld in gedrukte vorm baie soortgelyk behalwe vir die helling en haal-vorm. (hierdie verskille in helling en vorm is meer prominent wanneer met 'n inkborsel geskryf word as gevolg van die rigtings van die hale.)

: 1: ヲ ("wo") klink dieselfde as オ ("o"), maar dit word selde gebruik behalwe wanneer die ooreenstemmende hiragana in 'n slegs-katana omgewing voorgestel moet word.
: 2: Hierdie katakana is in die onderwysstelsel ingevoer in die vroeë Meiji-tydperk, maar het nooit wydverspreid geword nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Uetersen

** Uetersen ** is 'n stad in die deelstaat Sleeswyk-Holstein, Duitsland met sowat 18&nbsp;800 inwoners. 

## Geografie 
Uetersen is aan die Pinnau geleë, een van die Elbe se syriviere, wat 75 kilometer verder noordwes in die Noordsee uitmond. Die stad lê sowat 30 kilometer van Hamburg af.

## Klimaat 
Danksy die maritieme invloede het Uetersen in vergelyking met die oostelike agterland 'n gematigde, vogtige klimaat wat deur 'n minder wisselvallige weer as die binnelandse gebiede gekenmerk is. In die algemeen het die noorde van Duitsland ietwat laer temperature en meer reënval as die suide, maar danksy die maritieme invloed is die winters meer gematig.

Die gemiddelde wintertemperatuur in Uetersen is 2&nbsp;°C, die gemiddelde somertemperatuur sowat 22&nbsp;°C. Julie is die warmste maand met 'n gemiddelde temperatuur van 17,0&nbsp;°C, Januarie die koudste met 'n gemiddelde van 0,0&nbsp;°C. Warm somerdae met meer as 25&nbsp;°C tree nou gereeld op. 

Stormagtige weer tree veral in die winter op, terwyl die tydperk tussen Julie en Oktober die natste van die jaar is. Reënbuie is in hierdie tydperk sterker en behels meer reënwater as die ligte reën wat in die res van die jaar val.

## Taal 
Die Uetersener variant van die Neder- of Platduitse. Nog in die 19de eeu was Nederduits die algemene omgangstaal van Uetersen. Sedertdien is die tradisionele "Platduitse" dialek deur die Hoogduitse skryf- en spreektaal teruggedring en speel 'n minder belangrike rol as streektaal. Die taal word nog steeds gepraat en orals in Noord-Duitsland met trots bewaar. Die stad se eie omgangstaal, *Missingsch*, is sterk deur Nederduits beïnvloed. 

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf
Blue Lagoon (Ysland)

Die **Blue Lagoon** (Yslands: **Bláa Lonið**) is 'n geotermiese warmbad naby Grindavík, 'n dorp op die Yslandse skiereiland Reykjanes. Dit is naby die hoofstad Reykjavík en die internasionale lughawe in Keflavík geleë en het tot een van die gewildste toeristebestemmings in die suidweste van die land ontwikkel.

Die kunsmatige meer met 'n oppervlakte van 5&nbsp;000 vierkante meter is 'n "neweproduk" van die nabygeleë geotermiese kragsentrale Svartsengi waar 'n mengsel van see- en soetwater vanuit 'n diepte van sowat 2 kilometer na die oppervlakte gepomp en vir kragopwekking ingespan word. In hierdie diepte styg die watertemperatuur tot by 240&nbsp;°C. Die water vloei later in die omliggende lawaveld waar geleidelik 'n soutwatermeer met sy kenmerkende blou-wit kleur ontstaan het.

Die plaaslike bevolking het die meer aanvanklik as 'n baaiplek benut totdat die huidige warmbad-fasiliteite opgerig is. Die warmbad, wat ook in die winter baie gewild is, pomp tans ook sy eie warmwater na die oppervlakte. Blue Lagoon se warmwater het 'n temperatuur van tussen 37 en 42&nbsp;°C en bevat mineraalsoute, kieselaarde en alge. Die kieselaarde reflekteer onder meer die blou strale van die sonlig en skep ook die blou kleur van die meerwater.

Die meerwater hou 'n heilsame effek vir lyers van psoriasis en ander velsiektes in. Blue Lagoon bied naas sy warmbad ook saunas, massages en stoombaddens aan. Blue Lagoon se kosmetiese produkte soos stortbadgel en sjampoe bevat onder meer soute en alge uit die warmwaterbronne en word plaaslik en via die warmbad se aanlynwinkel bemark. In 1999 is die Yslandse Prys vir Omgewingsbewaring aan Blue Lagoon toegeken.

## Eksterne skakels 
* Die amptelike webwerf van *Blue Lagoon*
Padonki-jargon

**Padonki-jargon** (Russies: жаргон падонков; zjargon padonkof) is ’n Russiese internettaal wat in die 21ste eeu op die Russiese webtuistes Fuck.ru (wat nie meer aktief is nie) en Udaff.com ontstaan het. In dié taal word Russiese woorde volgens hul uitspraak met opset verkeerd gespel, dikwels met komiese gevolge. Dit word veral gebruik in blogs en kletskamers en op internetforums. 

Padonki-jargon leun sterk op die vulgêre Russiese straattaal *mat* en die onderwerpe wat daarmee bespreek word, is dikwels ewe obseen. Die naam Padonki is self die verkeerde spelling van *podonki* (Russies подонки: gespuis, skorriemorries, gomgatte).

## Ontstaan 
Die taal het posgevat aan die einde van die 20ste eeu en het vinnig in gewildheid toegeneem nadat ’n Russiese internetgebruiker die onderskrif van ’n Engels grapprent, *Bear Surprise* van die Amerikaanse tekenaar John Lurie, in Russies vertaal het. In die prent het ’n man en vrou seks in ’n woud toe ’n beer skielik verskyn en, met sy hande omhoog, roep: "Surprise!" In die Russiese weergawe is "surprise" vertaal met "hallo", maar in plaas van die regte spelling, *priwjet*, is dit *prewjed* gespel om te rym met die Russiese woord vir beer, *medwjed*. Die beer is in talle ander grappe gekopieer deur middel van beeldmanipulasie en het so ’n nuwe dimensie aan dié grappe verleen. 

Die beer en die woord *prewjed* is later in die massamedia gebruik en so het die grappie en die taal blitsvinnig bekend geword onder die Russiese publiek.

Daar is ook al beweer dat die sleng ontstaan het na aanleiding van Anthony Burgess se boek *A Clockwork Orange*, waarin die karakters ’n vreemde taal, Nadsat, gebruik wat verkeerd gespelde Engelse en Russiese woorde meng.

Padonki-jargon word toenemend in reklame, winkelvensters en graffiti gebruik. 

## Lys van woorde 
Enkele spellings is:
* kagdila (van *kak dela*; "hoe gaan dit?")
* patamoesjta (van *potomoe sjto*; "omdat" of "sommer"
* prewjed (van *priwjet*; "hallo")
* oetsjasneg (van *oetsjastnik; "gebruiker")
* sotona (van *satana''; "duiwel") 

## Verwysings 
*http://president.yandex.ru/question.xml?id=155546 
*http://lenta.ru/news/2006/07/07/medved

## Eksterne skakels 
* Russies-Engelse Woordeboek van Padonki-jargon
Beskuit

duimnael|'n Bakkie semelbeskuit.

**Beskuit** is 'n tradisionele Afrikaanse gebak, wat saam met tee of koffie geëet word en selfs daarin gedoop word. Verskeie resepte bestaan waarvan die bekendste boerbeskuit, mosbolletjies en karringmelkbeskuit is. Die kommersiële Oumabeskuit is ook alombekend. Beskuit word oorwegend saam met die oggendkoffie genuttig, maar maak soms ook 'n verskyning by die laatmiddag- en aandkoffie.

Op die platteland word beskuit as 'n stapelvoedsel beskou en verskaf dit soggens die nodige energie vir die dag se fisieke werk. In stedelike gebiede word dit ook, saam met ander koekies en beskuitjies, as 'n lekkerny geëet.

Beskuit in sy huidige vorm het sy ontstaan gehad tydens Jan van Riebeeck se verblyf aan die Kaap. Brood is destyds nog van Holland af ingevoer. Hy meld in sy *Daghregister* (III) op 23 September 1660 dat van die "cruymelbeschuit" vir die varke gegee moes word, waarskynlik omrede dit muf geword het. Suid-Afrikaanse beskuit verskil aansienlik van die oorspronklike Nederlandse *beschuit* in beide vorm en smaak en daar is tans in Suid-Afrika 'n wye verskeidenheid soorte beskuit beskikbaar, met basissmake soos anys, karringmelk of selfs hawermout.

Beskuit kom van die Franse woord *biscuit de guerre*, 'n harde, haas oneetbare brood van meel en water wat vir soldate gegee is.

Die eerste beskuitresepte verskyn in *De volmaakte Hollandsche keuken-meid* van 1761. Beskuit was in groot aanvraag gewees aan die Kaap vir mense wat na die binneland of oorsee gereis het, weens die goeie raklewe daarvan.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Die geskiedenis van Boerekos 1652-1806*, Hester Wilhelmina Claassens

## Eksterne skakels
Kuopio

**Kuopio** (Fins: [ˈkuo̯pio],  is 'n stad en munisipaliteit in Oos-Finland en ook die administratiewe streek Noord-Savonia se hoofstad. Met 'n oppervlakte van 4&nbsp;326,35 vierkante kilometer en 'n bevolking van 122&nbsp;594 (2022) is dit die agtste grootste stad in dié land ná Helsinki (Helsingfors), Espoo (Esbo), Tampere (Tammerfors), Vantaa (Vanda), Oulu (Uleåborg), Turku (Åbo) en Jyväskylä, asook die grootste stad in Oos-Finland.

duimnael|links|'n Lugbeeld van Kuopio
Daar bestaan verskeie teorieë oor die oorsprong van die naam *Kuopio*. Volgens die eerste teorie het in die 16de eeu 'n sekere invloedryke persoon met die naam Kauhanen in Tavinsalmi sy naam verander in Skopa en die mense het dit uitgespreek as *Coopia* en uiteindelik as *Cuopio*. Die tweede teorie is dat dit ontleen is aan die werkwoord *kuopia*, wat "hoef" beteken, soos wanneer 'n perd die grond met sy hoef beet. Volgens 'n derde teorie is dit afgelei van 'n sekere Kareliese man uit die Middeleeue met die naam *Prokopij* uit Ruokolahti. Dié teorie is die mees waarskynlike en word deur die Navorsingsinstituut vir die Tale van Finland ondersteun.

## Galery 

Lêer:Kuopio marketsquare 01.jpg|Kuopio se stadsaal en markplein
Lêer:Cathedral of Kuopio in Finland.ojp.jpg|Die katedraal van Kuopio
Lêer:Kuopio Market Hall 2020.jpg|Die marksaal in Kuopio
Lêer:Savilahti.jpg|Universiteit
Lêer:Puijo Tower Kuopio Finland.png|Puijo-toring
Lêer:Kuopio City Hall.JPG|Stadsaal van Kuopio
Lêer:Port of Kuopio.png|Kuopio-hawe
Lêer:Kuopio-halli.jpg|Kuopio-hall (Sport)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Afrigter (mentor)

**Afrigter** (Engels: *Coach*) kan ook 'n mentor wees vir verskeie persone wat hulle lewe (of belangstellings) verder wil neem en presteer.

'n Afrigter kan 'n persoon in een of meer sfere van sy lewe afrig. So kry mens dus sportafrigters wat daarop fokus om 'n atleet fisies en psigies af te rig om optimaal te presteer in die spesifieke sport. Daar is ook lewenswyse-afrigters wat persone afrig om optimaal te funksioneer in die moderne samelewing.

Die afrigtingsindustrie is tans self-regulerend. Daar is verskeie sertifiserings-organisasies, in Suid-Afrika en wêreldwyd. 

## Eksterne skakels 
* Coaches and Mentors of South Africa - 'n Sambreel professionele assosiasie vir die individu en besigheidverskaffers, kopers en opleiers van afrigters en mentordienste (Engels)
* IAC - Internasionale Assosiasie van Afrigters - 'n serfifiserings-organisasie (Engels)
* ICF - Internasionale Afrigters Federasie - 'n serfifiserings-organisasie (Engels)
* San Diego State University - Besigheidsafrigtings-sertifisering, voorsien sommige inligting van wat besigheidsafrigting is.
SAR-waarde

**SAR-waarde** (Engels: *SAR* = **S**pecific **A**bsorption **R**ate), is die spesifieke absorpsiekoers en word gemeet in W/kg of  {m^2 s^{-3}}..

Die SAR-waarde is die fisiese grootte en die maatstaf vir die absorpsie van elektromagnetiese velde in biologiese weefsel.

Die absorpsie van elektromagnetiese velde het altyd 'n opwarming (termiese effek) van weefsel tot gevolg. Afhanklik van die veldsterkte en frekwensie kan ook 'n effek soos bv. 'n aksieimpuls veroorsaak word. Hierdie effek kan op verskeie wyses opgemerk word, maar berus in die eintlike oorsaak altyd op 'n opwarming.

## Vasstelling van die Spesifieke Absorpsiekoers 
Die spesifieke absorpsiekoers kan bereken word deur
# die veldsterkte in die weefsel: \mathrm{SAR} = \frac{\sigma|\vec E|^2}{\rho}
# die stromdigtheid in die weefsel: \mathrm{SAR} = \frac{J^2}{\rho\sigma}
# die temperatuurverhoging in die weefsel: \mathrm{SAR} = c_i\frac{dT}{dt}

## Eksterne skakels 
* SAR Values  (engels)
* SAR waardes (duits)
Halssnoermoord

**Halssnoermoorde** (Engels: *necklacing*) was veral in die 1980's tydens die onluste in Suid-Afrika se gesegregeerde swart woonbuurte 'n metode van teregstelling van meelopers, politieke opponente of mense wat as polisie-informante verdink was. Die moorde, waarvan selfs kinders slagoffers geword het, is deur militante swart anti-apartheidvegters, kriminele bendes en gewelddadige aanhangers van mededingende radikale groeperings gepleeg. Alhoewel die ANC die moorde skerp veroordeel het, het sekere politieke figure soos Winnie Mandela die praktyk wel goedgekeur.

Die betrokke "meeloper" se hande is gewoonlik met draad agter sy rug vasgemaak. Dan is die beoordeelde gedwing om diesel (somtyds petrol) te drink. 'n Motorband is om hom/haar geplaas en hy/sy word verder natgegooi met brandstof. Dan is hy/sy lewendig aan die brand gesteek, gewoonlik ten aanskoue van familielede om sodoende as afskrikmiddel te dien. Sodra die buiteband begin het om te brand was dit onmoontlik om die band te verwyder. Met dié pynlike moord kon die slagoffer nog 20 minute leef terwyl daar niks vir hom/haar gedoen kon word nie.

Hierdie wreedaardige metode kan geïnterpreteer word as 'n teken van haat en veragting vir die slagoffer en is deur die Afrikaanse intellektueel Dan Roodt aan tradisionele swart rituele moorde gelykgestel. Die Suid-Afrikaanse Waarheids- en Versoeningskommissie (WVK) het dit in sy ondersoek baie duidelik gestel dat sowel die ANC asook die swart massaorganisasie UDF aan menseregskendings soos halssnoermoorde skuldig was; in sy stryd teen die Apartheidbewind het die ANC dus bewustelik ook die Geneefse Konvensie geminag waarop hy hom dikwels beroep het.

Halssnoermoorde kom nog steeds sporadies in Suid-Afrika voor. Volgens persberigte is daar insidente waar mense in swart woonbuurte die reg in eie hande wil neem sodra hulle 'n misdadiger betrap. In ander insidente word daar berrig dat die moorde deur Xenofobie gedryf word.

## Verwysings
Rjoerik

**Rjoerik**, **Rurik** of **Hroerekr** (Oudnoors: *Rørik*; Russies: *Рюрик*) was 'n Warangiër (Wiking) wat in 862 oor Ladoga (tans Staraja Ladoga) begin heers het. Daarna het hy die Holmgard-vesting naby Nowgorod gebou en die Rjoerik-dinastie gestig wat tot in die 16de eeu oor Kiëf-Roes en daarna Rusland regeer het. Die naam Rjoerik beteken "beroemde heerser". Sy presiese geboorte- en sterfdatum is nie bekend nie, maar die jaartalle 830 en 879 word dikwels genoem. 

## Geskiedenis 
Dit is nie heeltemal seker hoe Rjoerik aan die bewind gekom het nie. Die enigste inligting kom uit die 12de-eeuse Russiese Primêre Kronieke, waarin beweer word dat die strydende stamme in die gebied hom genooi het om oor hulle te heers en die orde te herstel. Sommige historici meen egter dat hy die gebied binnegeval het.
 
Rjoerik het tot met sy dood aan die bewind gebly. Sy opvolger, Oleg, het die hoofstad in omstreeks 880 na Kiëf geskuif en dus die fondament gelê vir wat later as Kiëf-Roes bekendgestaan het. Dit het bly bestaan tot 1240, toe dit tydens die Mongoolse inval verslaan is. 

## Herkoms 
Sommige historici beskou Rjoerik as ’n legende uit die Russiese volkskunde. Tog word dikwels gegis oor sy herkoms. Volgens die Kronieke het Rjoerik behoort tot die volk Roes, ’n Warangiër-stam. In die 20ste eeu is gevind dat Ladoga, wat deur Rjoerik gestig sou gewees het, inderdaad in die middel van die 9de eeu ontstaan het. Erdewerk, kombuisgereedskap en huise uit Rjoerik se tyd toon tipiese Skandinawiese patrone.
Nadsat

**Nadsat** is ’n sleng met Russiese invloede wat die Engelse skrywer, taalkundige en komponis Anthony Burgess geskep het vir sy boek *A Clockwork Orange*. 

## Beskrywing 
Nadsat is die taal wat ’n klomp jeugdiges in die futuristiese boek praat. Die anti-held en verteller, Alex, gebruik dit in die eerste persoon om die storie aan die leser te vertel. Hy gebruik dit ook om met ander karakters te praat soos sy "droogs" (vriende), ouers, slagoffers en enige gesagsfiguur waarmee hy te doen kry.

Die meeste van die woorde kom direk uit Russies, maar daar is ook Cockney-invloede, woorde van onbekende oorsprong en woorde wat Burgess self uitgedink het. Sommige is amper kinderlike Engels soos "eggyweg" en "appy polly loggy" (*egg* en *apology*) of gewone Engelse sleng soos *sod* en *snuff it*. Die naam van die taal Nadsat is gebaseer op die Russiese agtervoegsel -надцать, wat "-tien" (Engels: *-teen*, wat ook op "tiener" dui) beteken in die Russies getalle 11-19, bv. шестнадцать; ses**tien**, *six**teen***.

Nadsat is geen geskrewe taal nie, maar eerder die transkripsie van ’n gesproke taal. Om die effek te versterk, is die Russiese woorde losweg getranskribeer sodat dit moet lyk soos Engelse slengwoorde. Burgess maak ook gebruik van woordspelings: Die Russiese woord goed (хорошо; chorosjo of horosho) is byvoorbeeld in Nadsat "horrorshow". 

Al die Nadsat-woorde is konkreet of half-abstrak. Wanneer Alex oor filosofiese onderwerpe praat, gebruik hy gewone Engels. Dit dui waarskynlik op ’n gebrek aan diepsinnigheid in sy denke. Die verskil tussen die manier waarop Alex met sy vriende praat en "gewone" Engels dui ook op die kloof tussen oud en jonk.

## Voorbeelde 
## Doel van Nadsat 
Burgess, wat baie tale gepraat het en lief was vir taal in al sy vorme, het geweet sleng verander voortdurend en dat as hy die sleng van daardie tyd gebruik, die boek vinnig "verouderd" sou raak. Sy gebruik van Nadsat was hoofsaaklik pragmaties: Hy wou hê sy verteller moet ’n unieke stem hê wat tydloos sou bly en terselfdertyd wou hy Alex se onverskilligheid  teenoor sy gemeenskap se norme oordra en suggereer dat jeugdige subkultuur onafhanklik van die res van die gemeenskap bestaan.

In *A Clockwork Orange* is die jeugneigings van Burgess se tyd afwesig; so suggereer hy blykbaar dat die Britse jeug na die Russiese kultuur kyk vir inspirasie. Hy lewer dalk ook kommentaar op die sinloosheid van jeugkultuur en illustreer met Nadsat die uitersters waartoe mense wat dit gebruik, sal gaan om te identifiseer met wat ook al "in" is op ’n spesifieke tydstip.

## Die rolprent 
Stanley Kubrick, wat die boek verfilm het, was bang dat die rolprent deur die gebruik van Nadsat bederf sou word, maar die prent het gehelp dat Nadsat ’n kultuurverskynsel geword het.

## Eksterne skakels 
*Nadsat-woordelys en vertaalprogram (Engels)
*Artikel oor Nadsat, met woordelys  (Engels)
Andrei Kobila

thumb|300px|Die Nowospasski-klooster in Moskou, waar baie van Kobila se afstammelinge in die manlike lyn begrawe is.
**Andrei Iwanowitsj Kobila** (Russies: Андрей Иванович Кобыла) was ’n voorvader van die tsaars van die Huis van Romanof asook baie ander Russiese adellike families. 

## Biografie
Dié bojaar word net een keer in kontemporêre geskrifte genoem: toe hy in 1347 deur grootprins Semjon die Trotse na Twer gestuur is om Semjon se bruid te ontmoet. Nie sy afkoms of presiese posisie aan die hof word genoem nie, en dit het aanleiding gegee tot talle bespiegelings. 

Later jare is dikwels beweer dat Kobila baie beroemde voorouers gehad het, soos dat sy pa ’n beroemde prins en rebel van Pruise was wat na Rusland gevlug het. In die laat 17de eeu is ’n fiktiewe stamboek gepubliseer waarvolgens hy van Julius Caesar afstam.

Sy oorsprong was waarskynlik minder luisterryk. Kobila is nie net Russies vir "merrie" nie, sy verwante het ook byname van perde en huisdiere gehad en dit dui daarop dat hy die afstammeling van ’n koninklike ritmeester was. Een van Kobila se seuns, Fjodor, ’n bojaar in die doema van Dmitri Donskoi, se bynaam was Kosjka (kat). Sy afstammelinge het die van Kosjkin aangeneem en dit is later verander in Zacharin. Hierdie laaste familie het in twee takke verdeel: Zacharin-Jakowlef en Zacharin-Joerijef. Tydens die bewind van Iwan die Verskriklike het die eerste familie bekend geword as Jakowlef, terwyl die kleinkinders van Roman Joerijewitsj Zacharin-Joerijef hul van in Romanof verander het.

Kobila se ander seuns was Simjon Zjerebets, Aleksander Jolka, Wasili Wantei en Gawrila Gafsja.
Semjon I van Moskou

**Semjon I** of **Semjon die Trotse** (Russies: Семён Иванович Гордый; 7 November 1316 - 27 April 1353) was die prins van Moskou en die grootprins van Wladimir. Hy was die oudste seun van Iwan Kalita. 

Semjon het in 1340 die prins van Moskou geword en ’n jaar later het hy die Goue Horde se toestemming gekry om die Russiese hoofprins, die grootprins van Wladimir, te word. Sy militêre veldtog teen die stad Torzjok in 1341 het gelei tot die uitbreiding van sy mag na Nowgorod. Tien jaar later het hy Smolensk aangeval. Hy het sy pa se beleid voortgesit om die Goue Horde te steun. Hy het al hoe meer mag gekry by die khan om Litaue se groeiende mag teen te staan omdat dit ’n bedreiging vir die Mongoolse oorheersing was. Anders as die meeste ander Russiese prinse het Semjon lojaal teenoor die Horde gebly.

Semjon se testament is op papier geskryf. Dit word beskou as die eerste gebruik van papier in Rusland, voor perkament gebruik is. 

Hy was getroud met Augusta, dogter van groothertog Algirdas van Litaue. Voor sy dood in 1353 het Semjon ’n monnik geword met die naam Sozont. Hy en twee van sy seuns gesterf weens die Swart Dood.
Gottfried Wilhelm Leibniz

[duimnael|links|upright|Gottfried-Wilhelm-Leibniz-gedenkteken in [Leipzig]]
**Gottfried Wilhelm Freiherr von Leibniz** (* 1 Julie 1646 in Leipzig, geb. Gottfried Wilhelm Leibniz; † 14 November 1716 in Hannover) was 'n Duitse filosoof en wetenskaplike, wiskundige, diplomaat, fisikus, geskiedkundige, bibliotekaris en doktor van sekulêre en kerklike reg. Hy word beskou as die universele denker van sy tyd en was een van die belangrikste filosowe van die laat 17de en vroeë 18de eeu.

## Lewe 
Leibniz is op 1 Julie 1646 in Leipzig gebore. Sy ouers, veral sy pa, 'n regsgeleerde, Friedrich Leibniz, oorspronklik van Altenberg/Erzgeb, wek al vroeg sy belangstelling in regs- en filosofiese probleme. Sy pa was 'n juris en professor in Moraliteitsfilosofie (Etiek) en sy ma die dogter van 'n regsgeleerde.

## Eksterne skakels 
* 
* Nachweise von lateinischen Werken im Internet - Referense van latynse werke
* Akademie Ausgabe Online - Akademie Uitgawes (aanlyn)
Pous Leo II

**Leo II** was die 80ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Leo II** is in Sisilië gebore van Griekse afkoms, die seun van Paulus. Hoewel hy reeds 'n paar dae na die dood van sy voorganger Pous Agato op 10 Januarie 681 tot pous verkies is, is hy nie in die amp bevestig tot 17 Augustus 682, en regeer tot sy dood op 3 Julie 683. Hy word opgevolg deur Pous Benedictus II. Die naam ‘Leo’ beteken 'Leeu'.

## Pontifikaat 
Pous Leo staan bekend as 'n welsprekende prediker, 'n musiekliefhebber en vir sy welsynswerk vir die armes. Die rede vir sy vertraagde bevestiging was waarskynlik die onderhandelings oor die keiser se betrokkenheid by die verkiesing van pouse. Die pous was beide Latyn en Grieks magtig en het briewe in beide tale geskrywe.

Sy kort bewind het hom nie toegelaat om veel te verrig nie. Hy het egter die besluite van die sesde Ekumeniese Konsilie (680 – 681) bekragtig. Die konsilie het Monotelitisme verwerp as kettery. Pous Leo het briewe aan konings, biskoppe en adellikes in die Weste geskryf waarin hy in beroep op hulle doen om die besluite te onderskryf.

Die Konsilie het 'n banvloek teen Pous Honorius I uitgespreek omdat hy (Pous Honorius) nie sterk genoeg teen die Monotelitisme opgetree het nie. In opdrag van Pous Leo is in 684 'n sinode in Toledo gehou wat die besluite van die konsilie bevestig het.

Die banvloek teen Pous Honorius I het later probleme geskep toe die leer van die 'pouslike onfeilbaarheid' ter sprake gekom het. Leo skryf oor Pous Honorius I dat hy hom sien as iemand wat "profana proditione immaculatem fidem subvertare conatus est" (deur verraad probeer het om die onbevlekte geloof te ondermyn). In die Griekse teks van die brief aan die keiser is die gedeelte "subvertare conatus est" egter vervang met die sagtere "subversi permisit" (toegelaat het om ondermyn te word).

Pous Leo II het ook 'n einde gemaak aan die pogings van die aartsbiskoppe van Ravenna om onafhanklik van Rome te wees. Keiser Konstantein het die edik van sy vader Konstans teruggetrek. Die pous het egter die belasting wat die aartsbiskoppe tradisioneel betaal het as hulle die pallium ontvang, afgeskaf.

As gevolg van die aanvalle van die Lombarde het die pous die relieke van verskeie martelare uit die katakombes na kerke binne die mure van Rome laat oorplaas.

Die pous het verskeie kerke laat bou, onder andere San Giorgio in Velabro vir die Griekse gemeenskap en St. Paulus en Ste. Sebastianus en George.

## Verering 
Pous Leo II word in die Rooms-Katolieke Kerk as heilige vereer. Sy feesdag is op 3 Julie.

## Verwysings 
## Bibliografie 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 
* Duff, Eamon. *Saints and Sinners: A History of the Popes*, Yale University Press, 2001. bl. 62–63. 
* Maxwell-Stuart, P. G. *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present*, Thames & Hudson, 2002, bl.&nbsp;47. .

## Eksterne skakels 
* 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.

## Opvolging 
|}
Pous Johannes V

**Johannes V** was die 82ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
**Pous Johannes V** is van Siriese afkoms, die seun van Cyriacus, moontlik gebore in Antiogië, die eerste van 'n reeks van nege opeenvolgende pouse (behalwe Pous Gregorius II) wat uit die Ooste (Griekeland of Sirië) afkomstig is.  Op 23 Julie  685 volg hy Pous Benedictus II op en regeer tot sy dood op 2 Augustus 686.  Hy word opgevolg deur Pous Konon.  
Die naam ‘Johannes’ beteken 'God is genadig'.

## Pontifikaat 
Vanweë sy kennis van Grieks was hy voor sy verkiesing aangestel as die pouslike afgevaardigde na die sesde Ekumeniese konsilie van Konstantinopel.  Die pous het goeie betrekkinge gehad met die nuwe keiser Justinianus II en het verskeie gunste van hom vir die Roomse Kerk verkry.  Hy het ook daarin geslaag om die biskoppe van Sardinië aan die pous ondergeskik te maak.  Pous Johannes V was vir die grootste gedeelte van sy pontifikaat bedlêend.

## Bibliografie
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 
* Duff, Eamon. *Saints and Sinners: A History of the Popes*, Yale University Press, 2001. pp 62–63. 
* Maxwell-Stuart, P. G. *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present*, Thames & Hudson, 2002, p.&nbsp;47. .

## Eksterne skakels 
* 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.

## Opvolging 
|}
Iwan V van Rusland

**Iwan V Aleksejewitsj** (Russies: Иван V Алексеевич) (Moskou, 27 Augustus 1666 – Moskou, 29 Januarie 1696) was van 25 Junie 1682 tot met sy dood mede-tsaar van Rusland saam met sy jonger halfbroer Pieter die Grote. Hy was die elfde kind van Aleksei van Rusland en Maria Miloslafskaja.

## Lewe 
Iwan is geestelik en liggaamlik gestrem en ná die dood van Fjodor III wil die familie van Aleksei se tweede vrou, Natalia Narisjkina, hê haar seun, Pieter (later Pieter die Grote), moet tsaar word. Die Narisjkins se vyande versprei gerugte dat hulle Iwan laat vermoor het en dit lei tot die Moskou-opstand van 1682. Die opstand word eers beëindig toe Iwan se familie hom vir die woedende skare wys.

Op 25 Junie van daardie jaar word hy mede-tsaar saam met Pieter die Grote, met hul suster Sofia as regentes. In 1689 probeer Sofia, wat besef sy is besig om mag te verloor, nog ’n opstand ontlok deur gerugte te versprei dat die Narisjkins Iwan se kroon vernietig het en sy kamer aan die brand wil steek. Iwan se onderwyser, prins Prozorofsky, oorreed hom egter om sy broer te ondersteun.

## Huwelik en kinders 
Iwan was sedert 1684 getroud met Praskowja Fjodorowna Saltikowa (1664-1723). Hulle het vyf dogters gehad, onder andere keiserin Anna:
*Maria (1689-1692)
*Theodosia (1690-1691)
*Katharina (1692-1733), getroud met Karel Leopold van Mecklenburg-Schwerin
*Anna (1693-1740), hertogin van Koerland, keiserin van Rusland, getroud met Frederik Willem Kettler
*Praskowja (1694-1731), getroud met Iwan Dimitrijef-Mamonof

## Laaste jare en dood 
In die laaste dekade van sy lewe is Iwan heeltemal deur die meer energieke Pieter I oorskadu. Hy het die meeste van die tyd saam met sy vrou deurgebring en heeldag gebid en gevas. Toe hy 27 was, is hy deur buitelandse ambassadeurs beskryf as seniel, verlam en feitlik blind. Hy is twee jaar later dood en in die Katedraal van die Aartsengel op Katedraalplein in Moskou begrawe.
Ernest Jones

**Ernest Jones** was 'n aanhanger van Sigmund Freud en word beskou as die stigter van die psigoanalise beweging in Brittanje.  Hy is gebore in Gowerton, Wallis, in 1879 op Nuwejaarsdag.  Hy is opgelei as 'n dokter, maar weens beweringe van onetiese gedrag teenoor jong vroulike pasiënte, moes hy padgee uit Londen.  Hy het vanaf 1908 tot 1913 in Kanada gewerk.  In hierdie tydperk was hy ook instrumenteel om psigoanalise in die VSA te vestig.

In 1913 is hy terug na Engeland, waar hy gepraktiseer het as 'n psigoanalis.  Hy het die Londense Psigoanalitiese Vereniging begin en was verantwoordelik vir verskeie publikasies en lesings rakende verskeie aspekte van die vakgebied. 

Jones was ook President van die Internasionale Psigoanalitiese Vereniging vanaf 1920 tot 1924 asook 1932 tot 1949.  In 1920 het hy ook die *International Journal of Psychoanalysis* begin, en was redakteur tot 1939.

Die Britse Mediese Vereniging het amptelike erkenning gegee aan psigoanalise in 1929, en dit was grootliks te wyte aan die aktiewe bydraes van Jones.  Hierna het die BBC hom verwyder van hulle lys van sprekers wat gevaarlik sou wees vir publieke moraliteit en in 1932 het hy reeks uitsendings behartig rakende psigoanalise.  

Na Hitler se oorname in Duitsland het Jones verskeie Duitse analiste van Joodse afkoms gehelp om te hervestig in Engeland en ander lande.  Na die oorname van Oostenryk het hy self onder moeilike en gevaarlike omstandighede na Wenen gereis en 'n bepalende rol gespeel in die emigrasie van Freud na Londen.

Na die oorlog, het Jones voortgegaan met sy praktyk as psigoanalis en om lesings te gee.  Hy het ook sy laaste jare gewy aan die skrywe van die omvattende biografie van Freud en beskrywing van sy werke.  Hierdie skrywe het drie volumes beslaan en het tussen 1953 en 1957 verskyn.  Sy duitssprekende vrou het hom hiermee gehelp deurdat sy verskeie van Freud se vroeë korrespondensie en ander dokumente, wat deur Anna Freud beskikbaar gestel is, vertaal het.

Jones het self begin om 'n outobiografie, *Free Associations* te skryf, maar dit is nooit voltooi nie en is na sy dood in 1959 gepubliseer.  

Jones is oorlede op 11 Februarie 1958.

## Verwysings 
* Maddox B. ''Freud's Wizard - The Enigma of Ernest Jones'' 2006.
* http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ernest_Jones&oldid=191191087
Pous Benedictus II

**Benedictus II** was die 81ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
Volgens oorlewering is **Pous Benedictus II** gebore in Rome, die seun van Johannes. Hy het skool gegaan in die "Schola cantorum" en priester geword. Op 26 Junie 684 byna 'n jaar na die dood van sy voorganger, volg hy Pous Leo II op en regeer tot sy dood op 8 Mei 685. Hy word opgevolg deur Pous Johannes V. Die naam ‘Benedictus’ beteken 'die geseënde'.

## Pontifikaat 
Die lang tyd tussen sy verkiesing en sy bevestiging as pous is veroorsaak deur die vereiste dat keiser Konstantyn IV goedkeuring moes verleen vir die bevestiging. Volgens die "Liber Diurnus Romanorum Pontificum" het Pous Benedictus egter 'n dekreet van die keiser bekom wat bepaal het dat die eksarg van Ravenna in die toekoms die goedkeuring sou gee. Benedictus het die twee seuns van Konstantyn, Justinianus en Heraclius, simbolies geadopteer.

Soos sy voorganger was pous Benedictus 'n sterk teenstander van die monotelitisme. Hy het probeer om ook die Spaanse biskoppe en die afgesette biskop van Antiogië, Macarius, so ver te kry om die besluite van die Sesde Ekumeniese konsilie te aanvaar. Koning Ervig en Sint Julianus, aartsbiskop van Toledo, het die besluite tydens die sinode van Toledo in November 684 aanvaar, maar Macarius het 'n ketter gebly. Benedictus het ook Sint Wilfrid as biskop van York gesteun.

Pous Benedictus II het die beginsel van "veilige hawe" (Eng. Sanctuary) weer ingestel, wat 'n lang tyd deur verskillende groepe verontagsaam is.

In die 15de eeu is beweer dat die pous 'n gesamentlike voorvader van die Savelli-familie was, maar die bewering kon nie dokumentêr gestaaf word nie en is baie onwaarskynlik.

## Verering 
Pous Benedictus II word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 8 Mei.

## Bibliografie 
* Davis, R. (2001) Book of the Pontiffs (English Translation of the Liber Pontificalis) Liverpool University Press. 
* Duff, Eamon. *Saints and Sinners: A History of the Popes*, Yale University Press, 2001. bl. 62–63. 
* Maxwell-Stuart, P. G. *Chronicle of the Popes: The Reign-by-Reign Record of the Papacy from St. Peter to the Present*, Thames & Hudson, 2002, bl.&nbsp;47. .

## Eksterne skakels 
* 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.

## Opvolging 
|}
Oppervlak

: *Hierdie artikel behandel die topologiese begrip. Sien gerus Oppervlakte vir die meetkundige begrip.*
duimnael|225px|'n Oop oppervlak waarop *X*-, *Y*-, en *Z*-kontoere aangedui is.
[duimnael|225px|'n [Möbiusband met 'n gladde nie-oriënteerbare oppervlak.]]

In wiskunde, en veral topologie, is 'n **oppervlak** 'n tweedimensionele variëteit. Die bekendste voorbeelde is dié wat begrensinge van soliede voorwerpe in gewone driedimensionele Euklidiese ruimte is. So is die sfeer die begrensing van 'n soliede bal. Daar is ook meer eksotiese oppervlakke, wat so "verwring" is dat hulle glad nie in driedimensionele ruimtes veranker kan word nie.

Om na 'n oppervlak as "tweedimensioneel" te verwys beteken dat daar by elke punt 'n gekoördineerde deel is waarop 'n tweedimensionele koördinaatstelsel gedefinieer kan word. Byvoorbeeld: die oppervlak van die aarde is (ideaal gesproke) 'n tweedimensionele sfeer en breedte- en lengteliggings verskaf koördinate op hierdie oppervlak. Dit geld nie by die Internasionale Datumlyn en die pole nie, hiér is daar geen gedefinieerde lengteligging nie. Hierdie voorbeeld wys dat dit nie moontlik is om enige gekoördineerde deel te verleng om op die hele oppervlak van toepassing te wees nie: net soos variëteite van ander dimensies, word 'n oppervlak gewoonlik saamgestel deur verskeie koördinaatstelsels aaneen te voeg.

Oppervlakke word gebruik in fisika, ingenieurswese, rekenaargrafika en baie ander vakgebiede, hoofsaaklik waar hulle die oppervlakke van fisiese voorwerpe voorstel. Wanneer die lugdinamiese eienskappe van 'n vliegtuig byvoorbeed ontleed word, is die belangrikste oorweging die vloei van lug oor die vliegtuig se oppervlak.

## Eksterne skakels 
*
Lys van lande volgens Menslike-ontwikkelingsindeks

duimnael|400px|Wêreldkaart wat die Menslike-ontwikkelingsindeks vir 2016 volgens lande aandui (op basis van data vir 2015 en 2016, gepubliseer op 21 Maart 2017).
[duimnael|400px|Wêreldkaart volgens kwartiele van die Menslike-ontwikkelingsindeks vir 2016 (op basis van data vir 2015 en 2016, gepubliseer op 21 Maart 2017).

Lande val in drie breë katergorieë gegrond op hulle MDI: **hoë**, **medium**, en **lae** menslike ontwikkeling.

## Volledige lys van lande 
*  = styg.
*  = bestendig.
*  = daal.
* Soortgelyke MDI waardes in die huidige lys beteken nie dat lande gelyke tellings bereik het nie aangesien MDI range bepaal word deur MDI waardes met ses [tellende syfers. In die tabelle hieronder word slegs drie tellende syfers gegee.

### Hoog 
### Medium 
### Laag 
### Nie deur die VN bereken nie 
## Lys van lande volgens Kontinente 
### Amerika 
'''10 hoogste MDI's**

**10 Laagest MDI's**

### Afrika 
**10 hoogste MDI's**

**10 Laagest MDI's**

### Asië en die Stille Oseaangebied 
**10 hoogste MDI's**

**10 Laagest MDI's**

### Europa 
**10 hoogste MDI's**

**10 Laagest MDI's'''

## MDI volgens Gebiede & Groepe 
## Lande waarvoor data nie beskikbaar is nie 
## Verwysings en Notas
Oos-Timor

**Oos-Timor** (Portugees: **Timor-Leste**, Tetoem: *Timor-Lorosae*), amptelik die **Demokratiese Republiek Oos-Timor** (Portugees: *República Democrática de Timor-Leste*, Tetoem: *Repúblika Demokrátika Timór-Leste*), is 'n eilandstaat in Suidoos-Asië. Dié land is op die oostelike deel van die eiland Timor geleë en beslaan ook 'n klein eksklawe op die noordwestelike deel van dié eiland. Oos-Timor grens in die weste, noorde en ooste aan Indonesië, en word in die suidooste deur die Timorsee van Australië geskei. Dit beslaan 'n oppervlakte van 14&nbsp;874 en het in 2024 'n bevolking van 1&nbsp;506&nbsp;909 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Dili. Oos-Timor het twee amptelike tale: Portugees en Tetoem.

## Etimologie 
"Timor" is ontleen aan *timur* en beteken "oos" in Maleis, waarvolgens die toutologiese naam "Oos Oos" beteken. In Indonesies lei dit tot die naam *Timor Timur* wat na die voormalige Indonesiese provinsie verwys; *Timor Leste* verwys egter na die onafhanklike land). In Portugees is die landsnaam "Timor-Leste" (*Leste* beteken "oos"). In Tetoem is dit ''Timór Lorosa'e'' ("Lorosa'e" kan letterlik vertaal word as "waar die son opkom").

Die amptelike name in sy grondwet lui *Democratic Republic of Timor-Leste* in Engels, *República Democrática de Timor-Leste* in Portugees en *Repúblika Demokrátika Timór-Leste* in Tetoem.

In Afrikaans kan dit as 'n toutologie beskou word om "Oos-Timor" te sê, aangesien *Timor* "oos" beteken.

## Verwysings 
## Bronnelys 
; Algemeen
*  
*  

## Eksterne skakels 
*  
*    Amptelike regeringswebwerf