Volksetimologie

**Volksetimologie** is die klankverandering (opsetlik of onopsetlik) van woorde wat betekenisloos is In die negentiende-eeuse Transvaalse koerante word veral met baie konsepte en eiename van Britse (imperialistiese) herkoms mee die spot gedryf. maar dit is die uitsondering op die reël.

Nog 'n treffende voorbeeld is "die knoop deurhaak", wat eintlik "die knoop deurhak" moet wees. Vergelyk Engels *hack (and slash)* en Duits *Hacken* en ook in die ouer woord *houthakker* (houtkapper), dit wil sê deurkap. Hier vind mens die vervorming van *die Gordiaanse knoop* **deurhak**, naamlik 'n byna onoorkomelike moeilikheid te bowe kom. In die Griekse mitologie het Gordius, die mitiese koning van Frigië (rondom die hedendaagse Turkye), 'n ingewikkelde knoop gemaak in die riem aan die disselboom van sy strydwa. Wie ook al dit kon loswikkel of losmaak, sou wêreldheerser word. Niemand kon egter daarin slaag nie, en Alexander die Grote, in hoogseie persoon, het uiteindelik die kortpad gekies en die knoop met sy swaard **deurgehak**.

Self het Smith geen probleem met die ingeburgerde begrip nie, al is dit hoe misleidend, "mits ons op ons hoede is en geen verkeerde konklusies uit die naam trek nie". H.J.J.M. van der Merwe voer ook aan hierdie begrip is misleidend, "want die term gee dikwels aanleiding tot verwarring met 'etimologie', die taalwetenskap wat hom besighou met die herkoms van woorde". Hy stel 'n ander benaming voor, "iets soos *verdraaiing*".

## Onopsetlike verdraaiing 
Van die woorde word as korrek in Afrikaans aanvaar, omrede dit nie opsetlik in Afrikaans verdraai is nie, maar uit onkunde (of misverstand) ontstaan het: en Duits *Kapuzinerkresse*, wat almal verwys na die kappie, soos gedra deur 'n spesifieke monnikorde)
* **katjiepiering** (*Maleisies katjoe-piring*)
* **sondvloed** of **sonvloed** (*sinfluot = groot vloed, sind = altyd, voortdurend, aanhoudend*)
* **spinnerak** (*spinnerag of spinrag; rag = netwerk, weefsel*)

## Opsetlike verdraaiing 
Die volgende woorde is opsetlike verdraaiing:
* **Francies** (*Eng. franchise*)
* ''' 'n Ingesuurde paartjie''' - 'n *Gesensureerde* paartjie (wat deur die kerk onder sensuur geplaas is, bv. vir ontug; en dus in die pekel sit)
* **Gladsteen** (*Eng. Gladstone*)
* **modderkar** (*Eng. motor car*)
* **Saalsak, Meelsak en Appel-in-die-een-oog** of **Saalsak, Meelsak en Appel-eenoog** (*Sadrag, Mesag en Abednégo*)
* **afgrond** (*affront*)
* **afskort, afskorting** (*afskot*)
* **Australiese voëls** (*Eng. starlings*, spreeus)
* **bankrotwurm** (''Eng. bancroft's filariasis*)
* **Bloukop die leeu** (*Fr. Beaucoup de L'eau, 'n Franshoekse plaasnaam vir 'volop water' *)
* **burgermeester*** (*burgemeester [burg + meester]; meester van 'n burg (oorspronklik *kasteel*, later *stad*), nie van mense/burgers nie*)
* **dikstertmerrie** (skertsend, *Eng. dictionary*)
* **eengaal** (*egaal*)
* **ellieroos** (*Eng. Early Rose*)
* **hartomlyning*** (verkeerdelike gebruik vir *hartomleiding*)
* **hasie-ablou** (kinderspel, *Eng. castles are blue*) 
* **janloers** (*jaloers*; vergelyk ook: *Jan'' se baadjie aanhê, jaloers wees)
* **koetemplaar** ['afskaffer'] (*Eng. good templar*)
***iemand se lof afsteek** (*iemand die loef afsteek*)
* **in die kluis, in die pluis** (*inkluis*)
* **Piston Brommers** (*Eng. Western Province*)
* **pietersieliekompleister** (*Eng. basilicon ointment*)
* **polgraspille** (*Eng. polychrest pills*)
* **rofkas** (*rough cast*)
* **samboksalf** (*sambuksalf* > *Eng. Zam-Buk ointment*)
* **skuinspan** (*skuimspaan*)
* **dit gaan ou traan** (*dit gaan ou trant*)
* **Stywe Fisante** (*Peter Stuyvesant*-sigarette)
* **tweespalk** (*tweespalt*)
* **weergal** (*weerga*)

## Nederlands 
* **appelflauwte** (*apoplexie*)
* **in je knopjes zijn** (*in je nopjes zijn*) (skertsend) (*Eng. jukebox* (1939)  D. *Schuttkarren*)

## Suider-Afrikaanse plekname 
## Verwysings