Meeteren

Die ***Meeteren*** was 'n hoeker van die VOC wat op 7 November 1723 benoorde die Olifantsrivier aan die Weskus gestrand het. Uit die 29 persone aan boord is slegs 9 mans gered, 2 lyke is naby die wrak opgespoor, en die lot van die oorblywende 18  was vir 'n ruk lank onbekend. Tog duik daar later name en merke (soos dié van Meijndert Boekhout en Ijme Dommekragt) op in die afgelegte verklarings wat toon dat van die bemanning hul weg na die Kaap gevind het. 

## Agtergrond 
Die *Meeteren* of *Meteren* is in 1719 op die skeepswerf te Enkhuizen gebou.

Van belang hier is 24 Mei 1723, die dag toe die hoeker vertrek vanuit Texel, met Willem van Turenhout as skipper, met altesaam 29 persone aan boord.

Op Vrydag, 17 Desember 1723, meer as 'n maand na die ramp, kom die skipper (*gezaghebber*), die onderstuurman, en drie matrose by die Kasteel aan en deel mee van die ramp wat hul oorgekom het, wat die gerugte in omloop bevestig. 

Al het meer as 'n maand verloop, en al kon die res van die bemanning teen hierdie tyd reeds omgekom het weens honger, dors, siekte, die natuurelemente ens., gelas die Politieke Raad nietemin op Dinsdag, 21 Desember 1723 dat 'n boer, Hendrik Moel, woonagtig in die omgewing waar die skeepsramp plaasgevind het, moontlike oorlewendes van die wrak moet gaan soek. Frans Haarhof, 'n boer woonagtig naby Drakenstein, moet hierdie brief so gou moontlik aflewer, omdat daar niemand anders is wat die pad na Hendrik Moel beter ken nie. Sowel Haarhof as Moel sou deur die VOC vergoed word.

Hendrik Moel is gebore as Heinrich Muhl, afkomstig van Burgvloesen, wat op 8 Januarie 1707 in diens van die VOC getree het as soldaat, en op 9 April 1715 uit diens getree en vryburger geword het.

Die brief het Moel "ter hande gekoomen" op Kersdag, Saterdag, 25 Desember 1723.

Net mooi die volgende dag, op Sondag, 26 Desember 1723, kom daar nog vier oorlewendes by die Kasteel aan, wat dus nege oorlewendes beteken. Luidens sy verslag vertrek Moel ook op hierdie dag met 'n ossewa en padkos.

Die Politieke Raad besluit om liewer geen verdere reëlings hieroor te tref nie, maar wil liewer die saak eers opneem met die "Hoge Indische Regeeringe" (want die Kaap is Batavia onderdanig). Tog voel die aanwesiges hierdie blyke van waardering sal die burgers aanspoor om "bij voorkomst van diergelijke droevige gevallen (voor 't welke God ons nogtans genadiglijk wil behoeden)" in die toekoms die ongelukkige skepelinge te versorg ("opqueeken", letterlik 'verkwik'), of landtogte die binneland in te onderneem, ens.  Vir die hedendaagse leser sal dit ook toon hoe goedkoop eiendom in die 1700's nog was.

Of Moel toe sy 30 morge grond gekry het is onseker, want op 18 Julie 1724 staan daar op die VOC se boeke: "Testament gemaekt hebbende overleeden. Tot zijn universeele Erfgenaem genoemt hebbende [d' wede.?] Claas Meyboom. Vide Caabs Vryboek 1724 f[olio] 17".

Klipfontein het aan de Lange Vallei eers deel uitgemaak van die historiese 'Klipfontein aan de hoek van de Piketberg'. Mettertyd het die naam die verkorte vorm Lange Vallei aangeneem. Later was die naam Langvlei reeds ingeburger. Die naam Klipfontein speel ook 'n belangrike rol in die wetenskap van Suid-Afrika, want dit was een van die vernaamste plekke, aan die uithoek van die Kaap, waar Nicolas-Louis de Lacaille in die 1750's sy opmetings gaan maak het.

## Lys van die bemanning 
Op 3 Februarie 1724 word die volgende lys name van die bemanning verstrek:

*Lijste der Manschap van den verongelukten Hoeker Meeteren*

**Aan de Caab gekomene**

:Willem Turnhout - gesaghebber
:Hendrik Henemans - tweede stuurman
:Lourens Koster - onderm:
:Nicolaas Berenhout - matroos
:Jochem Jong - matroos
:Hans Andriesse Stroovens - matroos
:Christoffel Cornelisz. - matroos
:Roeloff Pietersz. - matroos
:Jan Loots - jonge

**Overledene op de Reijs**

:Cornelis Roeloffsz. - timmerman
:Claas Claasz. - matroos
:Pieter Gosses - matroos
:Pieter Wilkens - matroos
:Anthonij Frees - matroos
:Jurrian Simonsz. - matroos

'''Verdronkene in 't blijven**

:Claas Burg - constapel
:Sievert Rijkman - matroos
:Pieter Proost - matroos
:Pieter Domgart - matroos
:Jan Hendrikzen - matroos

**Verblevene in de tent**

:Marte Corneliesz: - matroos
:Sijne Hansen - matroos
:Ijme Dommekragt - matroos
:Matthijs Hansz: - matroos

**Agter geblevene op de Weg'''

:Jurrien de Jong - matroos
:Carel Schoondragen - matroos
:Meijndert Boekhout - matroos
:Pieter Volkers - matroos

:de Cok wiens naam onbekent is.

Makende dies te samen 29 koppen, met de welke uijt Texel in Zee zijn geloopen / was geteekent
W: Turnhout / in margine / Capo de goede Hoop
den 3. Februarij 1724 / Lager: / Accordeert: /
was geteekent / R: Tulbagh  E g Clercq

## Verwysings