open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Floriskraaldam

Die **Floriskraaldam** verskaf besproeiingswater aan plase in die Karoo wat altesaam 1&nbsp;700&nbsp;ha beslaan.

## Ligging 
Die dam lê suidoos van Laingsburg, noordoos van die Rooinekpas en by die samevloeiing van die Buffelsrivier en die Geelbekrivier. Dit is by die koördinate 33° 17' 30” suid en 20° 59' 6" oos.

## Dam 
Die dam is in 1957 voltooi, het ‘n betonwal van 27&nbsp;m hoog, ‘n opvanggebied van 2&nbsp;510&nbsp;km² en ‘n aanvanklike kapasiteit van meer as 50&nbsp;miljoen&nbsp;m³. As die dam vol is, beslaan dit ‘n area van 8&nbsp;km². Onder die dam is 26 keerwalle gebou om water na die landerye te lei. Die maksimum besproeibare gebied is 17&nbsp;km².

## Vloede 
Alhoewel die primêre doel van die dam is om besproeiingswater op te gaar, moet dit ook die periodieke vloedwater beheer om die verspoeling van die landerye teen die rivier te voorkom. In die Laingsburgvloed het die dam ‘n belangrike rol gespeel.

## Slik 
Die water wat die dam binneloop, bevat baie slik. Daarom neem die volume van die dam stadig af. Om dit teen te werk is daar 10 sluise van 3,3&nbsp;m by 2,9&nbsp;m elk in die damwal ingebou. In Januarie 2024 was die bakmaat 48,3 miljard liter.

## Bibliografie 
* Die belangrikste waterskemas van ons land. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 6, nr. 3, Januarie 1957
* Ensiklopedie van die wêreld, deel 4. Stellenbosch: Albertyn-uitgewery, 1993.
Miertjieskraaldam

Die **Miertjieskraaldam** is ‘n besproeiingsdam vir die westelike deel van Kannaland in die Klein-Karoo.

Hierdie dam is in 1977 voltooi en lê noord van die Langeberge, wes van die R323-pad tussen Ladismith en Riversdal, noord van die Garciapas en by die koördinate 33°49'50” suid en 21°7'50” oos.

Die dam lê in die Brandrivier, ‘n sytak van die Touwsrivier. Die damwal het ‘n hoogte van 19&nbsp;m bo die rivierbedding en die volume van die dam is 1&nbsp;560&nbsp;000&nbsp;m³.

‘n Gedenknaald ter ere van kommandant Gideon Scheepers is op 10 Oktober 2006 by die afdraaipad na die dam onthul.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Bron 
* Inligtingsbord by die dam
Witkeeldwerggaai

Die **witkeeldwerggaai** (*Cyanolyca nanus*) is ’n voëlspesie van die familie Corvidae en is inheems aan Mexiko.

Sy natuurlike habitat is vogtige subtropiese of tropiese newelwoude. Dit is die kleinste lid van die Corvidae – hy is net 20–23&nbsp;cm lank en weeg sowat 41&nbsp;g. Die spesie word bedreig deur die verlies aan sy habitat.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Henk Denkema

Dr. **Hendrik Denkema** (26 Maart 1935 - 9 Maart 2007) was tussen 1962 en 2000 predikant in vier gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika.

## Gemeentebediening 
Nadat hy sy studie aan die Teologiese Skool Potchefstroom voltooi het, het dr. Denkema sy bedieningstyd as predikant in 1962 in die myngemeenskap van Westonaria begin. Ná vyf daar het hy in 1967 ’n beroep na die Gereformeerde kerk Johannesburg-Suid aanvaar, waar hy tot in 1981 gewerk het. Toe is hy na die Gereformeerde kerk Welkom, die enigste keer dat hy in ’n gemeente buite die Witwatersrand gearbei het, waar hy op 13 Januarie 1982 ontvang is. Net vier jaar later het hy ’n beroep aangeneem na die Wes-Rand toe hy predikant word van die Gereformeerde kerk Krugersdorp-Oos. 

Dr. Denkema het in 2000 geëmeriteer. In sy laaste jare het hy hulpdiens in gemeentes verrig, tot hy ná ’n motorongeluk waarvan hy wonderlik herstel het, hom in Pretoria gevestig het. Hy is oorleef deur sy vrou, Riana, en kinders.

## Waardering 
Dr. Henk Stoker skryf in ds. Denkema se lewensberig in die GKSA se Almanak vir die jaar 2008: "Almal wat dr. Henk Denkema geken het, weet dat daar vir hom twee passies in sy bediening was, naamlik die opbou van die gemeente wat die Here aan sy sorg toevertrou het, en die uitbou van die koninkryk van ons God en Verlosser. Wat die opbou van die gemeente betref, was hy ’n man wat met erns en oorgawe gepreek en gebid het. Hy was ook ’n pastor by wie ’n mens duidelik kon sien hoe lief hy vir sy mense was. 

"Wat die uitbou van die koninkryk betref, is daar min predikante wat met soveel ywer die blye boodskap aan almal wou bekend maak as dr. Henk. Aan die Wes-Rand waar ek sy buurman was (in Witpoortjie van 1988 tot 1995), het ek hom hoeveel keer met deernis en opgewondenheid hoor praat oor die mense wat hy op gereelde basis in die gevangenis besoek het. Op Sondae het hy na Krugersdorp se parke gegaan en net daar die evangelie verkondig aan hulle wat daar rondlê. 

" 'n Keer het hy vir my vertel dat hy uitsien na sy verloftyd wat kom, want nou gaan hy nog meer tyd het om mense in die parke en op straat te bereik. Begrafnisse was vir hom geleenthede om die evangelie te bring aan mense wat nie noodwendig gereeld in 'n kerkgebou kom nie. Selfs op sy sterfbed in die hospitaal het hy vir die dokter gevra of die dokter se saak met die Here reg is. "

## Bronne 
*  Stoker, dr. Henk in Vogel, ds. Willem. 2007. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2008*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Dikbekraaf

Die **dikbekraaf** (*Corvus crassirostris*), ’n lid van die familie Corvidae van die Horing van Afrika, is saam met die gewone raaf die grootste voëls in die familie. Hulle is ook die grootstes van die mees uiteenlopende voëlorde van heelwat meer as 5&nbsp;000 geïdentifiseerde spesies, die sangvoëls. Die dikbekraaf is gemiddeld 64&nbsp;cm lank en weeg sowat 1,15&nbsp;kg (wyfies) tot 1,5&nbsp;kg (mannetjies).

Dit het ’n baie groot, geboë snawel en dit gee die voël ’n kenmerkende voorkoms. Die snawel van 8-9&nbsp;cm, die grootste van enige sangvoël, is swart met ’n wit punt en diep groewe. Dié raaf het baie kort vere aan die kop, keel en nek. Die keel en bobors het ’n olierige bruin glans, terwyl die res van lyf glansend swart is, buiten die kenmerkende wit kol aan die agternek.

## Verspreiding en habitat 
Sy hougebied is in Eritrea, Somalië en Ethiopië; sy habitat sluit in berge en hoë plato's van tussen 1&nbsp;500 en 3&nbsp;400&nbsp;m. Dit is een van verskeie voëlspesies wat inheems aan die tropiese Noordoos-Afrika is.

## Stem 
Die dikbekraaf se geluide sluit in ’n hees nasale gekras, ’n lae hyggeluid en soms ’n "dienk-dienk-dienk"-geluid. Nes baie ander sangvoëls kan dié spesie klanke naboots. Dit gebeur egter selde in die natuur en word gewoonlik in aanhouding gehoor.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Thick-billed Video's, foto's & klanke  by die Internet Bird Collection
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pinjongaai

Die **pinjongaai** (*Gymnorhinus cyanocephalus*), histories onder meer bekend as die "bloukraai",  is ’n gaai waarvan die grootte wissel tussen dié van die Noord-Amerikaanse blougaai en die Eurasiese gaai. Dit is die enigste lid van die genus ***Gymnorhinus***. Die alhehele afmetings stem baie ooreen met dié van die grysneutkraker en dit kan as samelopende evolusie beskou word, aangesien albei voëls dieselfde ekologiese nisse vul. Die pinjongaai is ’n blougrys voël met ’n donkerder kop en wit keel. Die snawel en pote is swart.

## Verspreiding en gedrag 
Die spesie kom voor in die weste van Noord-Amerika, van Sentraal-Oregon tot Noord-Baja California, en oos so ver as Wes-Oklahoma. Dit hou by voorheuwels waar die pinjondennebome *Pinus edulis* en *Pinus monophylla* groei.

Hulle is baie sosiaal en vorm dikwels groot swerms met 250 of meer voëls. Dit lyk of verskeie voëls altyd wag staan vir die swerm en uitkyk vir roofvoëls terwyl die res kos soek. Die saad van die pinjonden is hul stapelvoedsel, maar hulle vul hul dieet aan met vrugte en bessies. Verskillende soorte insekte word ook met die pote gevang en gevreet.

Die neste kom in kolonies voor, maar daar is nooit meer as een nes in ’n boom nie. Soms kan ’n kolonie ’n groot gebied beslaan met een nes per boom (gewoonlik jenewerbome, eike of dennebome). Gewoonlik word drie tot vier eiers taamlik vroeg in die seisoen gelê. 

Die pinjongaai is die eerste keer as ’n spesie aangeteken en beskryf van ’n voël wat aan die Mariarivier in Noord-Montana geskiet is tydens ’n ekspedisie van prins Maximilian van Wied-Neuwied in 1833 na die binneland van Noord-Amerika.

Die voël se stem word beskryf as ’n ritmiese *krôk-krô-krôk*  wat twee of drie keer herhaal word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Die pinjongaai by HikeArizona.COM
*Pinjongaai 
*Artikel en vesrpreidingskaart  by InfoNatura, NatureServe
*Fotogalery by VIREO
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Eurasiese gaai

Die **Eurasiese gaai** (*Garrulus glandarius*) is ’n voëlspesie wat oor ’n groot streek in Wes-Europa en Noordwes-Afrika tot by die Indiese Subkontinent voorkom, asook verder tot die ooskus van Asië en suid tot in Suidoos-Asië. Oor dié groot gebied het ’n paar afsonderlike rassevorme ontstaan wat nou baie van mekaar verskil wat voorkoms betref.

Engelssprekendes in Brittanje en Ierland noem die voël bloot *jay* ("gaai"). Dit is die oorspronklike gaai waarna alle ander gaaie genoem is.

## Taksonomie 
Die Eurasiese gaai was een van die oorspronklike spesies wat Linnaeus in sy 18de-eeuse werk *Systema Naturae* beskryf het. Hy het die ooreenkoms met ander Corvidae gesien en dit *Corvus glandarius* genoem. Die huidige wetenskaplike naam is uit Latyn: *Garrulus* beteken raserig en *glandarius* is "van eikels", ’n gunstelingkossoort.

Agt rassegroepe (33 subspesies) word deur Madge & Burn (1994) erken:
* die nominaatgroep (nege Europese subspesies), met ’n gestreepte kroon;
* *cervicalis* (drie subspesies in Noord-Afrika), met ’n rooibruin agternek, grys mantel en gestreepte of swart kroon.
* *atricapillus* (vier subspesies in die Midde-Ooste, Krim en Turkye), met ’n uniforme mantel en agternek, swart kroon en baie bleek gesig.
* *hyrcanus* (gemengde woude van Iran), klein met swart voorkroon en breed gestreepte agterkroon.
* *brandtii* (vier subspesies in Siberië en Noord-Japan), met ’n gestreepte kroon, rooierige kop en grys mantel.
* *leucotis* (twee subspesies in Suidoos-Asië), met geen wit in die vlerke, ’n wit voorkroon en swart agterkroon.
* *bispecularis* (ses subspesies in die Himalajastreek), met ’n ongestreepte, rooibruin kroon en geen wit aan die vlerke.
* *japonicus* (vier subspesies in die Suid-Japannese eilande), met ’n groot wit vlek op die vlerke, swarterige gesig geskubde kroon.

## Verspreiding en habitat 
Die voël is lid van die wydverspreide gaaigroep en omtrent die grootte van ’n kerkkraai. Hulle kom voor in woude, veral met eike, en versamel naarstig eikels. In die afgelope paar jaar het die voëls na stedelike gebiede begin migreer, moontlik weens die voortdurende erosie van sy woudhabitat. 

## Galery 

Beeld:Eurasian Jay Dugalbitta Chamoli Uttarakhand India 13.06.2013.jpg|’n *Garrulus glandarius bispecularis* van Uttarakhand, Indie.
Beeld:Orvani (1).JPG|’n Tipiese voorbeeld van die *atricapillus*-groep in Israel.
Beeld:Garrulus glandarius brandtii Stuffed specimen.jpg|*Garrulus glandarius brandtii*.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Heuningvreters

Die **Heuningvreters**, of **Meliphagidae**, is ’n groot en uiteenlopende familie klein tot middelslagvoëls wat die genera *Epthianura*, *Myzomela*, *Philemon*,  *Anthochaera*, *Manorina* en *Melidectes* insluit. Hulle kom veral in Australië en Nieu-Guinee voor, maar word ook aangetref in die Pasifiese eilande tot so ver oos as Samoa en Tonga, en die eilande noord en wes van Nieu-Guinee. Nieu-Seeland het twee spesies, die toei en klokheuningvreter, en Bali het net een.

Daar is altesaam 187 spesies in 50 genera, waarvan rofweg die helfte inheems aan Australië is en die meeste van die ander in Nieu-Guinee voorkom. Hulle vorm saam met hul naaste verwante, die Maluridae, Pardalotidae en Acanthizidae, die superfamilie Meliphagoidea, wat vroeg in die evolusionêre geskiedenis van die sangvoëls Passeriformes ontstaan het. Hoewel die Heuningvreters baie soos ander nektarvretende sangvoëls oor die wêreld heen lyk en optree, soos die suikerbekkies en basterheuningvoëls, is hulle nie verwant nie en die ooreenkomste is vanweë samelopende evolusie.

duimnael|links|210px|’n Vroulike *Acanthorhynchus tenuirostris*.

Die omvang van die vennootskap tussen Heuningvreters en Australiese blomplante is onbekend, maar dit is moontlik aansienlik. Baie Australiese plante word deur Heuningvreters bestuif, veral die Proteaceae, Myrtaceae en Ericaceae. Hulle is waarskynlik in ander gebiede net so belangrik.

## Beskrywing 
Heuningvreters vreet óf nektar óf insekte óf vrugte, of ’n kombinasie van nektar en insekte. Anders as die kolibries van Amerika, is Heuningvreters nie aangepas om in die lug te hang nie, hoewel kleiner lede van die familie wel soms soos kolibries in die lug hang om nekter te versamel. Baie genera het hoogs ontwikkelde tonge, wat gerafel en met hare toegerus is om vloeistof vinnig op te suig. Daarvoor word die tong vinnig en herhaaldelik in die blom ingesteek.

Alle of feitlik alle Heuningvreters vreet ook insekte. Sommige voëls vul hul dieet met ’n bietjie vrugte aan en ’n paar spesies vreet heelwat vrugte, veral in tropiese reënwoude en halfdroë struikvelde. Oor die algemeen vreet Heuningvreters met lang, dun snawels meer nektar en dié met korter snawels minder, maar feitlik almal vul hul dieet met ekstra insekte aan wanneer hulle broei om hul proteïeninname te verhoog.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Video's van Heuningvreters  by die Internet Bird Collection
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Grysborsboomekster

Die **grysborsboomekster** (*Dendrocitta formosae*) is ’n Asiatiese boomekster, ’n mediumgroot lid van die familie Kraaiagtiges. Hulle kom wydverspreid voor aan die voorheuwels van die Himalaja in die Indiese Subkontinent en ook verder weg tot in Indo-China, Suid-China en Taiwan. Die bevolkings se vere verskil en daar is verskeie subspesies.

Die voëls is omnivore wat in woude en digte plantegroei floreer. Hulle kom dikwels saam met die witkeellystergaai in ’n gemengde swerm voor. Hulle werk stelselmatig saam deur die woude, bergrose, eike en ander breëblaarbome, veral soggens.

## Beskrywing 
[duimnael|links|’n Grysborsboomekster van [Indië]]

Grysborsboomeksters is sowat 36-40&nbsp;cm lank en weeg omtrent 89-121&nbsp;g. Hulle is net so groot soos die ander *Dendrocitta*-spesies en lyk anders vanweë die grys kleur van hul hele lyf. Somme rasse het ’n wit lyf en swart stert. 

Die voël se gesig en keel is donker en swart. Die rug en agternek is gryserig en die swart vlerke het ’n prominente wit vlek. Die snawel is swart, die bene swartbruin en die oë rooi of rooibruin. Die mannetjies en wyfies lyk eenders. Die jong voëls is dowwer, met ’n bruin agternek en al die vere het rooibruin punte.

## Verspreiding en habitat 
Die grysborsboomekster word ’n groot verskeidenheid habitats aangetref, insluitende woude, landerye en menslike omgewings. Hulle is versprei oor die voorheuwels van die Himalaja, die Oos-Ghats (Indië), Bangladesj, Birma, Thailand, China, Hainan, Taiwan en Noord-Indo-China. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Grysborsboomekster 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Boomekster

***Dendrocitta***, of die **boomeksters**, is ’n genus sangvoëls uit die familie Kraaiagtiges (Corvidae). 

## Kenmerke 
Die voëls het ’n lang stert en is almal swart, grys en rooibruin. Die vere op die kop en die slagpenne is meestal swart en die rug rooibruin.

## Verspreiding en habitat 
Die boomeksters is standvoëls in tropese gebiede van Suid- en Suidoos-Asië. Hulle bly meestal in bome en kom selde grond toe.

## Spesies 
Die volgense spesies kom voor:
* *D. bayleii* (Andamanboomekster)
* *D. cinerascens* (Borneotiese boomekster)
* *D. formosae* (Grysborsboomekster)
* *D. frontalis* (Maskerboomekster)
* *D. leucogastra* (Witbuikboomekster)
* *D. occipitalis* (Maleise boomekster)
* *D. vagabunda* (Rooiboomekster)

## Verwysings 
* Madge en Burn, *Crows and Jays*  

## Eksterne skakels 
*
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Eurasiese ekster

Die **Eurasiese ekster** of **gewone ekster** (*Pica pica*) is ’n lid van die familie kraaiagtiges wat in Europa, ’n groot deel van Asië en die Magreb voorkom. Dit is een van verskeie voëls in die familie wat eksters genoem word, en behoort tot die Holarktiese verspreiding van "monochrome" eksters. In Europa gebruik Engelssprekendes dikwels bloot die naam *magpie* ("ekster"), want die enigste ander een wat daar voorkom, is die Iberiese ekster (*Cyanopica cooki*), wat tot die Iberiese Skiereiland beperk is.

Die Eurasiese ekster is een van die intelligentste voëls én niemenslike diere. Eksters is ook al waargeneem waar hulle aan uitgebreide rourituele deelneem wat ooreenstem met menslike begrafnisse, insluitende die neerlê van graskranse.

## Taksonomie 
Die ekster is deur die Switserse naturalis Conrad Gessner beskryf en geïllustreer in sy *Historiae animalium* van 1555.

## Beskrywing 
Mannetjies van die nominaatsubspesie, *P.&nbsp;p.&nbsp;pica*, is 44-46&nbsp;cm lank, waarvan die stert meer as die helfte uitmaak. Die vlerkspan is 52-62&nbsp;cm.

## Verwysings 
## Aangehaalde bron 
* 

## Eksterne skakels 
* Vere van die Eurasiese ekster 
*
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Taigagaai

Die **Taigagaai** (*Perisoreus infaustus*) is ’n klein gaai met ’n groot verspreidingsgebied in die naaldboomwoude van Noord-Eurasië.

## Kenmerke 
Taigagaaie word sowat 30&nbsp;cm lank en hul vlerkspan is sowat 40&nbsp;cm. Hulle weeg tussen 75 en 90&nbsp;g. Mannetjies en wyfies lyk dieselfde. Die volwasse voëls is grysbruin, met ’n donkerbruin kop, bleker voorkop en dowwe geel bors. Die lyf is gelerig en die ken en keel grys. Die snawel en pote is swart. Oor die geheel is hulle baie vaal en dit beskerm hulle teen hul vyande in die woudomgewing. Die vere is baie sag en donserig om hulle in die winter teen uiterse koue te beskerm. hoewel die gemiddelde ouderdom 7,1 jaar is.

## Verspreiding en habitat 
Soos hul naam aandui, kom die voëls in die taiga voor. Hulle is inheems aan Noorweë, Swede, Finland, Rusland, Mongolië, Kazachstan en China. Hulle is hoofsaaklik standvoëls wat dus heeljaar in een gebied bly.  

Die spesie het agt subspesies:
* *P. i. infaustus*: Skandinawië en Noordwes-Rusland.
* *P. i. ostjakorum*: Van Noordoos-Europese Rusland tot die noorde van Sentraal-Siberië.
* *P. i. yakutensis*: Noordoos-Siberië.
* *P. i. ruthenus*: Wes-Rusland.
* *P. i. opicus*: Oos-Kazachstan, Noordwes-China en Suidwes-Siberië.
* *P. i. sibericus*: Sentraal-Siberië en Noord-Mongolië.
* *P. i. tkachenkoi*: Suidelike deel van Sentraal-Siberië.
* *P. i. maritimus*: Suidoos-Siberië en Noordoos-China.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Oukloofdam

Die **Oukloofdam** verskaf drink- en besproeiingswater aan Prins Albert en omgewing.

## Ligging 
Die dam lê net suidoos van die dorp in die Cordiersrivier, ‘n linkersytak van die Sandrivier. Die Sandrivier is meestal 'n droë loop, en loop noordwes van die dorp in die Gamkarivier.

## Dam 
Dit is in die jare 1929–1931 gebou en het ‘n maksimum volume van 4&nbsp;200&nbsp;000&nbsp;m³ en dan is sy oppervlakte 0,38&nbsp;km². Sy opvanggebied is 184&nbsp;km² op die noordelike helling van die Swartberge en dit bedien 2,4&nbsp;km² besproeiingsgrond.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
Jan Venter

Dr. **Jan Louis Venter** (29 September 1946 – Jeffreysbaai, 3 Maart 2018) was tussen 1973 en sy emeritaat in 2008 predikant in vier gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, waarvan twee in die destydse Kaapland en twee in Pretoria. 

Jan Venter het sy studie aan die Teologiese Skool Potchefstroom in 1972 voltooi. In 1973 is hy in sy eerste gemeente, Gereformeerde kerk Worcester, bevestig. Net drie jaar later het hy na Noordoos-Kaapland verhuis en predikant van die Gereformeerde kerk Burgersdorp geword. Weer was dit ’n kort bediening, want in 1984 het die gesin na Pretoria verhuis waar dr. Venter predikant van die Paul Krugerkerk in die middestad geword het. Ná net 'n jaar het hy na sy laaste gemeente, Pretoria-Annlin, in die noorde van die stad vertrek. 

Dr. Venter is oorleef deur sy vrou, Dicky, en vier kinders, Petri, Marianne, Louise en Willem, asook tien kleinkinders.
Spegvink

Die **spegvink** (*Camarhynchus pallidus*) is ’n spesie sangvoëls in die darwinvinkgroep van die Amerikaanse familie Thraupidae. Darwinvinke kom net op die Galapagos-eilande voor en is nie naby verwant aan ware vinke nie. Die spegvink word algemeen daar aangetref, van seevlak tot groot hoogtes.

Hulle het bekend geraak vanweë die feit dat hulle ’n stokkie as gereedskap kan gebruik om op te maak vir hul kort tong. Hulle gebruik die stokkies om larwes uit boomholtes te grawe. Hulle maak soms die stokkie korter om dit meer hanteerbaar te maak en kan dieselfde stokkie oor en oor gebruik. Hulle sal ook verskeie stokkies beproef totdat hulle die regte een kry. Volgens ’n studie van 2001 word dié kennis waarskynlik nie sosiaal aangeleer nie, want jong voëls het dit gedoen sonder dat hulle met volwasse voëls in aanraking was.

Spegvinke het sterk snawels om in bome te kap. 

In die droë seisoen sal die voëls gereedskap gebruik om sowat die helfte van hul kos te soek. Dit beteken hulle maak meer van gereedskap gebruik as die sjimpansee, naas die mens die bedrywigste primaat wat die gebruik van gereedskap betref.

## Dieet 
Spegvinke eet klein insekte en wurms in bome en struike. Sy gewoonte om teen boomtakke te kap stem ooreen met dié van ’n speg teen ’n boomstomp, vandaar die naam "spegvink".

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Groot kaktusgrondvink

Die **groot kaktusgrondvink** (*Geospiza conirostris*) is ’n spesie sangvoëls in die darwinvinkgroep van die familie *Thraupidae*. Darwinvinke kom net op die Galapagos-eilande voor en is nie naby verwant aan ware vinke nie. Die groot kaktusgrondvink is inheems aan die Galápagos-eilande, waar dit net op Española-, Genovesa-, Darwin- en Wolfeiland voorkom. Die donker voël lyk soos die kleiner gewone kaktusgrondvink, maar die twee spesies word nie op enige eiland saam aangetref nie.

Hul natuurlike habitat is droë struiklande en hulle kom meestal op die grond voor. Hul hoofvoedsel is die kaktus *Opuntia*.

## Taksonomie 
Die groot kaktusgrondvink is een van die darwinvinke, ’n groep naby verwante voëls wat op die Galápagos-eilande ontstaan het. Hulle is verwant aan die genus *Tiaris* wat in Suid-Amerika en die Karibiese gebied voorkom. Volgens ’n studie wat in 2015 gedoen is, is die voël ’n broer van die groot grondvink, maar nie van die Genovesa-kaktusvink nie. (Lamichhaney et al. 2015). 

## Beskrywing 
Die groot kaktusgrondvink is een van die grootste darwinvinke – dit is 15&nbsp;cm lank. Die mannetjie is swart met wit onder die stert. Wyfies en jong voëls wissel in kleur van dowwe grys tot mat swart en die vere en onderste dele van die lyf het dikwels wit rande.

## Verwysings 
### Aangehaalde bronne 
* 
* 

## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kersboomwurm

Die **kersboomwurm** (*Spirobranchus giganteus*) is 'n waaierwurm en seedier wat leef van die tussengetysone tot in water wat 30m diep is. Dit kom voor in al die tropiese areas in die osenae wêreldwyd. In Suider-Afrika kom dit voor aan die kus van KwaZulu-Natal en Mosambiek.

Die seedier het die vorm van 'n kersboom en die kleur waarin dit voorkom varieer geweldig: van geel, oranje, rooi, pienk, wit, blou tot bruin. Kenmerkend is daar twee spiraalvormige rye met tentakels wat ewever van mekaar gespasieer is. Die plat operkulum is gelerig en rond. Hulle woon in 'n buis gemaak van kalsiumkarbonaat wat hulle afskei. Die buis word in rots of koraal gebou. Die seediere leef naby mekaar en is filtervoerders. Hulle kom algemeen voor.

## Fotogalery 

Spirobrancheus giganteus.jpg
Spirobranchus giganteus (assorted Christmas tree worms).jpg
Christmas Tree worms.jpg
Corals sea worms.JPG
Christmas tree worm (Spirobranchus giganteus).jpg
Christmas tree worms.jpg

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Euryleptidae

**Euryleptidae** is 'n familie van mariene platwurms wat hoort tot die orde *Polycladida*. Lede van die familie is gewoonlik helderkleurig en varieer in grootte. Hul lywe is reghoekig of rond en kan glad wees of is bedek met kort tuberkels. Die tentakels is goed ontwikkel en duidelik sigbaar as hulle orent staan.

## Genera 
Die volgende genera word gelys deur die *World Register of Marine Species*:

**Acerotisa* Strand, 1928
**Anciliplana* Heath & McGregor, 1912
**Ascidiophilla*
**Cycloporus* Lang, 1884
**Eurylepta* Ehrenberg, 1831
**Euryleptodes* Heath & McGregor, 1912
**Katheurylepta* Faubel, 1984
**Leptoteredra* Hallez, 1913
**Maritigrella*
**Oligoclado* Pearse, 1938
**Oligocladus* Lang, 1884
**Parastylostomum* Faubel, 1984
**Pareurylepta* Faubel, 1984
**Praestheceraeus* Faubel, 1984
**Prostheceraeus* Schmarda, 1859
**Stygolepta* Faubel, 1984
**Stylostomum* Lang, 1884

## Galery 

File:Prostheceraeus vittatus - 01.jpg|*Prostheceraeus sp.*
File:Prostheceraeus giesbrechtii Schmarda, 1859.jpg|*Prostheceraeus sp.*

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings
Animal Diversity Web

**Animal Diversity Web** (ADW) is ’n aanlyn databasis met inligting oor die geskiedenis, klassifikasie, spesie-eienskappe, bewaring en verspreiding van duisende dierspesies. Dit bevat ook talle foto's, klankgrepe en ’n virtuele museum.
Encyclopedia of Life

Die **Encyclopedia of Life** (**EoL**) is ’n gratis aanlyn ensiklopedie wat probeer om al 1,9&nbsp;miljoen lewende spesies wat aan die wetenskap bekend is, te dokumenteer. Dit word saamgestel uit bestaande databasisse en bydraes deur kenners en niekenners dwarsoor die wêreld. 

Dit wil ’n bywerkbare bladsy opstel vir elke spesie met video's, foto's, klankgrepe, grafika en teks. 

## Verwysings
NZASM 14 Tonner 0-4-0T

duimnael|300px|links|NZASM 14-tonner op die Randtremspoor, c. 1890
Die **NZASM 14-tonner 0-4-0T** van 1889 was 'n 14-ton Suid-Afrikaanse saaltenklokomotief van die negentiende eeu en die eerste lokomotief van die Suid-Afrikaanse Republiek (ZAR). Alle NZASM-lokomotiewe is volgens hul gewig benoem, dus staan hierdie lokomotiewe as 14-tonners bekend.

Nadat goud in 1886 op die Witwatersrand ontdek is, ontwikkel verskeie bedrywe hier. Steenkool is in Boksburg gemyn, maar dit lê 26&nbsp;km van Johannesburg af. Op 20 Julie 1888 kry die Nederlands-Suid-Afrikaanse Spoorwegmaatskappy 'n toegewing om 'n spoorlyn tussen die twee stede te bou. Anders as ander spoorwegkonstruksieprojekte, moes alle toerusting deur ossewaens oor land vervoer word. 'n Monteerfabriek is in Elandslaagte (deesdae se Germiston) gebou en vyf 14-tonners is daar saamgestel.

## Verwysings
Fauna Europaea

**Fauna Europaea** is ’n databasis met inligting oor die wetenskaplike name en verspreiding van alle lewende, veelsellige land- en seediere in Europa. Die geld vir die daarstelling daarvan is aanvanklik deur die Europese Unie verskaf (2000-2004). Die projek word deur die Universiteit van Amsterdam medebestuur.

## Verwysings
Global Biodiversity Information Facility

duimnael|regs|250px|Die amptelike lidmate of sg. 'deelnemers' in die GBIF bestaan uit lande, ekonomië en internasionale organisasies wat saam vrye en oop toegang tot biodiversiteitsdata wil bevorder. Hierdie kaart dui die GBIF se nasionale deelnemers aan soos op 29 Augustus 2017.
Die **Global Biodiversity Information Facility** (**GBIF**) is ’n internasionale organisasie wat fokus op wetenskaplike data oor biodiversiteit wat deur die internet beskikbaar is deur die gebruik van webdienste. Die data word deur baie instellings dwarsoor die wêreld verskaf; GBIF se inligtingstruktuur maak dié data deur ’n enkele portaal toeganklik en soekbaar. Data behels plante, diere, swamme en mikrobes.

## Eksterne skakels
National Center for Biotechnology Information

duimnael
Die **National Center for Biotechnology Information** (**NCBI**) is deel van die Amerikaanse Nasionale Medisynebiblioteek, ’n tak van die Nasionale Gesondheidsinstitute (NIH). Die NCBI is in Bethesda, Maryland, geleë en is in 1988 gestig.

Die NCBI het ’n reeks databasisse wat verband hou met biotegnologie en biomedisyne, en is ’n belangrike bron vir gereedskap en dienste in verband met bio-inligting. 

## Eksterne skakels
Serpulidae

**Serpulidae** is 'n familie van hoofsaaklik mariene wurms; een spesie leef nie in soutwater nie. Hierdie familie hoort tot die orde *Sabellida*. 'n Kenmerk van hierdie familie is dat hulle hul stert in die rots of basis vasanker en 'n buis rondom hulle bou van 'n kalsiumkarbonaat wat hulle self afskei. In die meeste spesies het een van die tentakels vervorm om 'n operkulum te vorm om hulle buiswonings toe te maak wanneer gevaar dreig.

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Sabellida

**Sabellida** (waaierwurms) is 'n orde wat hoort tot die klas *Polychaete*. Hierdie wurms se lywe is soos hulle landgenote, die erdwurms gesegmenteer. Elke segment is feitlik dieselfde met haartjies by elke las. Slegs die kop- en stertsegmente verskil. 

Waaierwurms word gevind in al die oseane, vanaf die tussengetysone tot in die grootste dieptes. Hulle kom in verskeie kleure voor.

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Doringrivierdam

Die **Doringrivierdam** (Doornrivierdam) verskaf water vir huishoudelike gebruik, sowel as vir die nywerhede en spoorweë, by Indwe.

Die rivier ontspring in die Drakensberge en die dam lê aan die suidwestekant van die dorp by die koördinate 31°  30' 47" suid en 27° 20' 3" oos. Dit is in 1971 voltooi, het ‘n wallengte van 513&nbsp;m, ‘n opvanggebied van minder as 300&nbsp;km², ‘n maksimum volume van net oor die 19&nbsp;miljoen&nbsp;m³ en beslaan dan ‘n area van ±3½&nbsp;km². Die grondwal was aanvanklik 35&nbsp;m hoog bo die rivierbedding, maar deur die baie slik in die water is die dam tans baie vlakker.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 4. Kaapstad: Nasou,  1971.
Anthony Doerr

**Anthony Doerr** (gebore 27 Oktober 1973) is 'n Amerikaanse skrywer van romans en kortverhale. Hy het wydverspreide erkenning gekry vir sy 2014-roman *All the Light We Cannot See*, wat die Pulitzer-Prys vir Fiksie gewen het.

## Vroeë lewe en opvoeding 
Doer het in Cleveland, Ohio groot geword. Hy het die nabygeleë *University School* bygewoon, waar hy in 1991 gegradueer het. Hy het toe geskiedenis as hoofvak geneem aan Bowdoin Kollege in Brunswick, Maine, waar hy in 1995 gegradueer het, en daarna 'n Meestersgraad van Beeldende Kunste van Bowling Green State-universiteit ontvang het.

## Loopbaan 
Doerr se eerste gepubliseerde boek is 'n versameling van kort stories genoem *The Shell Collector* (2002). Baie van die stories vind plaas in Afrika en Nieu-Seeland, waar hy gewoon en gewerk het. Hy het nog 'n boek van kort stories geskryf, wat  *Memory Wall* (2010) genoem is. Sy eerste roman, *About Grace*, was in 2004 vrygestel. Doerr het toe sy memoires, *Four Seasons in Rome*, geskryf wat in 2007 gepubliseer is.

Doerr se tweede roman, *All the Light We Cannot See*, geset in die besette Frankryk gedurende die Tweede Wêreldoorlog, was gepubliseer in 2014. Dit het aansienlike kritieke lof ontvang en was 'n finalis vir die National Book Award vir Fiksie. Die boek is 'n *New York Times* beste verkoper en is deur die koerant as 'n noemenswaardige boek uit 2014 aangewys. Dit het die Pulitzer-Prys vir Fiksie in 2015 gewen. Dit was ook die naaswenner vir die 2015 Dayton Literêre Vrede-Prys vir Fiksie  en het die 2015 Ohioana Biblioteek Vereniging Boek-Toekenning vir Fiksie gewen.

Doerr skryf ook 'n rubriek oor wetenskap boeke vir die *Boston Globe* en is 'n bydraer tot *The Morning News*, 'n aanlyn-tydskrif.

Van 2007 tot 2010, was hy die *writer-in-residence* vir die staat van Idaho.

## Persoonlike lewe 
Doerr is getroud, het tweeling seuns, en woon in Boise, Idaho.

## Bibliografie 
### Romans 
* *About Grace* (2004) 
* *All the Light We Cannot See* (2014) 
* *Cloud Cuckoo Land* (2021) 

### Kort storie versamelings 
* *The Shell Collector* (2002) 
* *Memory Wall* (2010) 

### Memoires 
* *Four Seasons in Rome: On Twins, Insomnia and the Biggest Funeral in the History of the World* (2007) 

## Toekennings 
* Barnes & Noble Discover Prize, vir *The Shell Collector*
* *Rome Prize* van die* American Academy of Arts and Letters* en die *American Academy* in Rome
* 2003: *New York Public Library *se *Young Lions Fiction Award*, wenner, *The Shell Collector*
* 2005, 2011: Ohioana Book Award vir *About Grace* en *Memory Wall*, onderskeidelik
* 2010: Guggenheim Fellowship
* 2011: The Story Prize, wenner, *Memory Wall*
* 2011: Sunday Times EFG Private Bank Short Story Award, wenner, 'The Deep'
* 2014: Finalis vir die *National Book Award for Fiction*
* 2015: Pulitzerprys vir *All the Light We Cannot See*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf
* Video: Die Storie Prys lees  met Yiyun Li en Suzanne Rivecca. 2 maart 2011.
* Beste Verkoop Boeke deur Anthony Doerr van die Plaaslike Biblioteek
David Ogden Stiers

**David Allen Ogden Stiers** was 'n Amerikaanse komediant en akteur. Hy is veral bekend vir sy rol as *Jumba Jookiba* in *Lilo & Stitch*.

## Eksterne skakels 
*  
*  
*  
* 
*  
*
AlgaeBase

**AlgaeBase** is ’n databasis met inligting oor alle spesies alge. 

Dit bevat inligting oor alge van oor die wêreld, in vars- sowel as seewater. Teen 2005 het die databasis reeds 65&nbsp;000 name bevat, en teen September 2006 altesaam 122&nbsp;240 spesies en infraspesifieke name, asook 5&nbsp;826 foto's, 38&nbsp;290 bibliografiese items en 138&nbsp;706 verspreidingsrekords. Die data vir die see-alge is nou feitlik volledig. Sowat 30&nbsp;000 spesies is ingesluit

## Verwysings
BacDive

'*Bac*Dive*** (**Bacterial Diversity Metadatabase*') is ’n metadatabasis wat inligting verskaf oor bakterieë en Archaea-biodiversiteit.

Dit sluit inligting in oor taksonomie, morfologie, fisiologie, omgewing en molekulêre biologie.
BugGuide

**BugGuide** (of BugGuide.Net) is ’n webtuiste en aanlyn gemeenskap van beide amateur- en professsionele naturaliste wat waarnemings deel oor insekte, spinnekoppe en ander verwante diere. Die webtuiste bevat inligting en duisende foto's van geleedpotiges van die VSA en Kanada wat vir identifikasie en navorsing gebruik word. 

## Verwysings
INaturalist

**iNaturalist** is ’n projek en aanlyn sosiale netwerk van naturaliste, wetenskaplikes en bioloë wat waarnemings van biodiversiteit oor die wêreld heen karteer en deel. Dit verskaf nuttige inligting aan ’n verskeidenheid navorsingsprojekte, museums, botaniese tuine, parke en ander organisasies. 

Gebruikers van iNaturalist het al meer as agt miljoen waarnemings bygedra sedert dit in 2008 gestig is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
EBird

**eBird** is ’n aanlyn databasis van voëlwaarnemings wat data oor die verspreiding en getalle van voëls aan wetenskaplikes, navorsers en amateurnaturaliste verskaf. Dit was aanvanklik beperk tot waarnemings in die Westelike Halfrond, maar is in 2008 uitgebrei om Nieu-Seeland in te sluit en dek sedert Junie 2010 die hele wêreld. 

eBird is al beskryf as ’n ambisieuse voorbeeld van die gebruikmaking van amateurs om inligting oor biodiversiteit in te samel vir gebruik in die wetenskap.

## Verwysings
Björn Höcke

**Björn Höcke** (gebore 1 April 1972) is 'n Duitse politikus en lid van die politieke party Alternative für Deutschland (AfD).

## Uitbeelding 
Höcke is in Lünen in Wesfale gebore. Kort na sy geboorte trek die gesin na Neuwied in Rynland-Palts, en later na die naburige Anhausen. Van sy grootouers was etniese Duitsers wat uit Oos-Pruise verdryf is. Sy vader was 'n onderwyser aan die skool vir blindes en siggestremdes in Neuwied en sy moeder was 'n verpleegster van siekes en bejaardes.

Hy gaan skool aan die Laerskool Braunsburg in Anhausen en die Gimnasium Rhein-Wied in Neuwied. voltooi hy sy nasionale diensplig en studeer daarna vir twee semesters regte aan die Universiteit van Bonn. Van 1993 tot 1998 studeer hy aan die Justus-Liebig-universiteit in Gießen en die Philipps-universiteit in Marburg sportwetenskappe en geskiedeniswetenskap vir hoërskoolonderwys. Na sy tweede staatseksamen in 2001 verwerf hy in 2005 'n *magister artium* in skoolbestuur. Hy onderrig tot en met September 2014 sport en geskiedenis aan die Rhenanus-skool in Bad Sooden-Allendorf. Höcke is getroud met vier kinders en woon saam met sy gesin in Bornhagen in die administratiewe distrik Eichsfeld.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Björn Höcke op die webwerf van die wetgewer van die deelstaat Thüringen
Frauke Petry

**Frauke Petry** (Duits: ˈfʁaʊkə ˈpeːtʁiː; née **Marquardt**; gebore 1 Junie 1975) is 'n Duitse politikus. Sy was die partyvoorsitter van die politieke party Alternative für Deutschland (AfD) van 4 Julie 2015 tot 29 September 2017. Politieke wetenskaplikes beskryf haar as 'n verteenwoordiger van die nasionaalkonserwatiewe vleuel van haar party.

Frauke Petry het in September 2017 haar bande met die AfD verbreek.

## Verwysings
Van der Hum

**Van der Hum** is die unieke Kaapse likeur met ‘n nartjieagtige geur. Dit het saam met Constantiawyn wêreldberoemd geword.

Die bestanddele van hierdie likeur is naeltjies, neutmuskaat, gemaalde kaneel, gedroogde nartjieskil, brandewyn, geel suiker en water. Dikwels is kruiebrandewyn gebruik en selfs ‘n kelkie rum bygevoeg. Goedverouderde brandewyn is by voorkeur gebruik om ‘n produk van ’n hoë gehalte daar te stel. Baie ou Kaapse families het hul eie geheime resep gehad.

Presies hoe dit die eerste keer ontstaan het, is nie bekend nie. Vermoedelik wou iemand aan die Kaap die bekende Nederlandse likeur bekend as curaçao (Blou Curaçao) maak, maar het in die proses nartjieskil in plaas van lemoenskil gebruik. Die oorsprong van die naam Van der Hum is ook onseker.

## Lees ook
*Karrie
*Skokiaan
*Vaaljapie

## Bibliografie 
*De Villiers, Anna: Ons Huisvlyt. Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1966.
*Opperman, D.J. (red.): Gees van die wingerd. Kaapstad: Human & Rousseau, 1968.
*www.food24.com
Fossilworks

**Fossilworks** is ’n portaal wat navrae-, aflaai- en ontledingsprogramme verskaf om toegang tot die Paleobiology Database te vergemaklik. Laasgenoemde is ’n groot databasis wat deur honderde paleontoloë van oor die wêreld bygewerk word.

Dit sluit baie hulpprogramme in wat voorheen by die Paleobiology Database beskikbaar was.
## Verwysings
EPPO-kode

’n **EPPO-kode**, voorheen bekend as ’n **Bayerkode**, is ’n geënkodeerde identiseerder wat deur die European and Mediterranean Plant Protection Organization (EPPO) gebruik word in ’n stelsel wat daarop gemik is om organismes te identifiseer – naamlik plante, plae en patogene – wat belangrik is vir landbou en die beskerming van gewasse. 

EPPO-kodes is ’n kernkomponent van ’n databasis van name, beide wetenskaplik en niewetenskaplik. Dit is aanvanklik deur die Bayer-korporasie begin, maar die amptelike lys kodes word nou deur EPPO onderhou.

## Verwysings
Neutkraker (voël)

Die **neutkrakers** (***Nucifraga***) is ’n genus van drie spesies sangvoëls in die familie Corvidae wat verwant is aan die gaaie en kraaie. Die genusnaam is ’n Nieu-Latynse vertaling van die Duitse *Nussbrecher*, "neutbreker".

## Beskrywing 
Die belangrikste voedselbronne van die neutkrakers is die saad van verskeie dennebome, veral dié in koue klimaatstreke met groot sade: *P. albicaulis, P. armandii, P. cembra, P. flexilis, P. koraiensis, P. parviflora, P. peuce, P. pumila, P. sibirica* en *P. wallichiana*, asook die bome van die subgenus *Ducampopinus*. In sommige streke waar geen van dié dennebome voorkom nie, vorm die saad van spardenne (*Picea*) en haselaars (*Corylus*) ’n belangrike deel van die dieet. Die voëls se snawels is spesiaal aangepas om die sade uit die dennekeëls te grawe.

Hulle eet ook verskeie insekte, soos die larwes van bye en perdebye, voëleiers en aas as dit beskikbaar is.

Die neste word gewoonlik hoog op in ’n naaldboom gebou. Twee tot vier eiers word gewoonlik gelê en hulle broei ná 18 dae uit. Nie een van die spesies migreer nie, maar hulle sal hul hougebied verlaat as daar ’n tekort aan kos is.

## Bestaande spesies 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Video's van neutkrakers by die Internet Bird Collection
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
NZASM 13 Tonner 0-4-0T

Die **NZASM 13-tonner 0-4-0ST** van 1889 was 'n 13-ton Suid-Afrikaanse saaltenklokomotief van die negentiende eeu en die eerste lokomotief van die Suid-Afrikaanse Republiek (ZAR). 

Alle NZASM-lokomotiewe is volgens hul gewig benoem dus staan hierdie lokomotief as die 13-tonners bekend.

Nadat goud in 1886 op die Witwatersrand ontdek is, ontwikkel verskeie bedrywe hier. Steenkool is in Boksburg gemyn, maar dit lê 26&nbsp;km vanaf Johannesburg. Op 20 Julie 1888 kry die *Nederlandsche-Zuid-Afrikaansche Spoorweg­maatschappij* 'n toegewing om 'n spoorlyn tussen die twee stede te bou. Die spoorlyn is op 17 Maart 1890 amptelik geopen.  Nadat die toegewing hersien is, is die spoorlyn uitgebrei en vanaf Boksburg tot by Springs in die ooste en van Johannesburg tot by Krugersdorp in die weste verleng.   

Anders as ander spoorwegkonstruksieprojekte, moes alle toerusting deur ossewaens oor land vervoer word. 'n Monteerfabriek is in Elandslaagte (deesdae se Germiston) gebou waar die eerste NZASM-lokomotiewe saamgestel is. Ses lokomotiewe is deur die vervaardigers Maschienenfabriek Esslingen gelewer.  Vyf van hulle is 14-tonners en die sesde was hierdie 13-tonner.  Die 13-tonner, wat die laagste fabrieknommer gekry het, is amper dieselfde as die 14-tonners, maar het 'n kleiner steenkoolkas en 'n kleiner watertenk gehad.

## Verwysings
Amaro Jose Viana

**Amaro Jose Viana** was 'n Suid-Afrikaanse seun van Portugese afkoms wat in 2012 die slagoffer van 'n wrede aanval op sy gesin was, waarin hy en sy ouers vermoor is nadat sy moeder verkrag is. Die voorval het opslae gemaak weens die brutale wyse waarop die moorde gepleeg is.

Patrick Petrus Radebe, die gesin se tuinier, Sipho Mbele, die seun van die gesin se bediende, en Sphiwe David Motaung het Amaro Jose se moeder, Geraldine, verkrag en haar met haar man, Tony, se vuurwapen doodgeskiet. Die aanvallers het Tony met 'n gholfstok en kapmes aangerand waarna hulle hom in die kop doodgeskiet het. Amaro Jose is gesnoer en in kokende water in die bad verdrink.

Die gesin se hond se maag is oopgesny.

Die aanvallers het na die pleitverhoor gelag op pad terug na hul aanhoudingselle.

## Bronne 
* 
* 
* 
*
Sedan, Ardennes

**Sedan** is stad in die Franse département van Ardennes langs die Maasrivier. Die stad is ongeveer 200&nbsp;km vanaf Parys, 85&nbsp;km noordoos van Reims en 10&nbsp;km suid van die grens met België.

Die Slag van Sedan het op 2 September 1870 hier plaasgevind tydens die Frans-Pruisiese Oorlog. Napoleon III het oorgegee aan die Pruise.

Tydens die Tweede Wêreldoorlog het die tweede Slag van Sedan vanaf 12 tot 15 Mei 1940 hier plaasgevind waartydens die Duitse Magte deur die Franse verdediging gebreek en later Parys beset het.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Arak

duimnael|'n Glas Arak met water en ys
[duimnael|[Anyssaad]]

**Arak** is ‘n naam vir ‘n wye verskeidenheid onverwante alkoholiese dranke wat dwarsdeur Asië vervaardig word.

## Verspreiding 
* Arak is in Jordanië, Sirië, Libanon, Irak, Israel en Turkye (dus in die Midde-Ooste) ‘n anyslikeur vervaardig uit druiwe en gegeur met anys.
* Arak (ook bekend as koumiss) is vir die Mongole en Tartare van Mongolië ‘n alkoholiese drank vervaardig uit gegiste perdemelk.
* Arak (ook bekend as ryswyn) is ‘n gewilde drank in Indonesië, die Filippyne, Sri Lanka en Indië. Hierdie ryswyn staan in Engels bekend as arrack.

## Etimologie 
Die woord arak het uit die Arabies *arak at-tamr*, wat beteken “sweet van dadels”, via Maleis en Nederlands in Afrikaans beland.

## Indonesië 
Arak of ryswyn was ‘n gewilde sterk alkoholiese drank in die koloniale tydperk van Java. So het dit ook aan die Kaap bekend geword. Dit word dikwels in ‘n tuisnywerheid gedistilleer van gegiste suikerriet, rys en ander bestanddele. Die onwettige produksie daarvan lei dikwels tot alkoholvergiftiging en die dood.

## Suid-Afrika 
Om die Khoikhoi aan te moedig om beeste te bring om te verkoop, het die koloniste aan die Kaap arak aangebied om die handel te bevorder. Helaas het verskeie van die Khoikhoi aan die drank verslaaf geraak.

## Bibliografie 
* Ensiklopedie van die wêreld, deel 1. Stellenbosch: Albertyn-uitgewery, 1992. 
* de Wet, Con en Leon Hattingh en Jan Visagie (reds.): Die VOC aan die Kaap, 1652-1795. Pretoria: Protea Boekhuis, 2016.
Duivenhoksdam

Die **Duivenhoksdam** verskaf hoofsaaklik besproeiingswater deur middel van ‘n stelsel van kanale aan plase in die Overberg.

Die dam lê in die Duivenhoksrivier in die Langeberge, noordoos van die dorp Heidelberg, Wes-Kaap, en by die koördinate 33° 59' 10,5" suid en 20° 57' 39,7" oos.

Dit is in 1963 voltooi, het ‘n bakmaat van nagenoeg 6&nbsp;miljoen&nbsp;m³ en verseker so ‘n konstante watervoorsiening vir die Duivenhoksbesproeiingsraad. Die betonwal staan 33&nbsp;m bo die rivierbedding en het ‘n oorloop van 146&nbsp;m lank.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* de Waal, Jan: The Duivenhoks River: an analysis of flood causation. Kaapstad: Universiteit van Kaapstad, 2010. (lib.riskreductionafrica.org)
* Wilson, J.E.: Overberg water – die geskiedenis van die Duivenhoks- en Rûensveld Landelike Watervoorsieningskemas. Caledon: Caledon Venster, 1999.
Kea

duimnael|links|240px|Die oranje vere onder die vlerke kan tydens vlug gesien word.

Die **kea** (*Nestor notabilis*) is ’n groot spesie papegaaie in die familie Nestoridae wat in die woud- en Alpestreke van Nieu-Seeland se Suideiland voorkom. Dit is sowat 48&nbsp;cm lank en hoofsaaklik olyfgroen met helderoranje onder sy vlerke. Dit het ’n groot, smal, geboë grysbruin bosnawel. 

Die kea is die enigste Alpe-papagaai ter wêreld. Hul omnivore dieet sluit aas in, maar bestaan hoofsaaklik uit wortels, blare, bessies, nektar en insekte. Die voëls is vroeër doodgemaak weens kommer onder skaapboere dat hulle vee, veral skape, aanval. Sedert 1986 word hulle beskerm onder die wet op natuurlewe.

Die genus *Nestor* bevat vier spesies: die Nieu-Seelandse kaka (*Nestor meridionalis*), die kea (*N. notabilis*), die uitgestorwe Norfolk-kaka (*N. productus*) en die uitgestorwe Chatham-kaka (*N. chathamensis*). Almal stam vermoedelik af van ’n "proto-kaka" wat vyf miljoen jaar gelede in die woude van Nieu-Seeland voorgekom het. Hul naaste verwant is die kakapo (*Strigops habroptilus*), wat nie kan vlieg nie.  Saam vorm hulle die superfamilie Strigopoidea van papegaaie, ’n antieke groep wat voor hul verspreding van alle ander Psittacidae afgeskei het.

## Beskrywing 
duimnael|257px|Die kea se snawel.

Die kea is ’n groot papegaai wat sowat 48&nbsp;cm lank is en tussen 800&nbsp;g en 1&nbsp;kg weeg. Dit is hoofsaaklik olyfgroen met helderoranje onder sy vlerke. Die vere aan die kant van sy gesig is donkerolyfbruin, vere op sy rug en romp is oranjerooi en sommige van die buitenste vere is dofblou. Dit het ’n kort, blougroen stert met ’n swart punt. Die onderkant van die binneste stertvere het geeloranje dwarsstrepe.  Dit het ’n groot, smal, geboë grysbruin bosnawel. Die mannetjies is sowat 5% langer as die wyfies en die bosnawel is langer. 

## Verspreiding en habitat 
Die kea is een van 10 inheemse papegaaispesies in Nieu-Seeland.

Hul habitat wissel van riviervalleie en kuswoude aan die Suideiland se weskus tot die woudstreke van Suideiland. Hulle word gewoonlik nie op Noordeiland aangetref nie, hoewel fossielrekords wys ’n bevolking het waarskynlik meer as 10&nbsp;000 jaar gelede daar voorgekom.

In 1986 is die bevolking in een opname op tussen 1&nbsp;000 en 5&nbsp;000 geraam, terwyl ’n ander raming neerkom op 15&nbsp;000 in 1992. Huidige ramings is tussen 3&nbsp;000 en 7&nbsp;000 voëls.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia