open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Murlough Beach

duimnael|Murlough Beach
duimnael|Murlough Beach in die Septemberson
duimnael|Murlough Beach in die Oktoberson, met Newcastle en die Mourne Mountains in die agtergrond
duimnael|Die sandduine van die Murlough-natuurreservaat sluit regstreeks by die spoelklippiesrant aan
**Murlough Beach** is 'n wye, plat sandstrand, met 'n rant spoelklippies net bokant die hoogwaterpeil, wat oor 'n afstand van vyf myl langs die Ierse Seekus tussen Newcastle en Dundrum in die Noord-Ierse graafskap Down strek.

Die strand word begrens deur die Nasionale Murlough-natuurreservaat, 'n uitgestrekte sandduinstelsel wat sowat 6000 jaar gelede gevorm is en sedert 1967 deur die National Trust bestuur word. Die natuurreservaat word deur 'n netwerk van paaie en houtpaaie vir besoekers ontsluit. Murlough Beach se buitengewone ligging tussen die natuurreservaat, die bergreeks Mourne Mountains en die Ierse See maak van die strand 'n gewilde bestemming vir staptoeriste en voëlkykers.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Natuurreservate
----
* *National Trust: Murlough National Nature Reserve*
Swartkopsrivier

Die **Swartkops** is 'n rivier wat in die Groot-Winterhoekberge in die Oos-Kaap ontspring en deur Uitenhage vloei waar dit vir wolwassery gebruik word. Naby die mond is dit 'n gewilde oord vir seiljagvaarders en hengelaars. Die rivier mond in Algoabaai uit. Die N2-nasionale pad kruis die rivier by die monding met die brug wat in Junie 1962 geopen is. Daar is ook 'n nedersetting Swartkops aan die oostekant van die rivier digby die monding.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
Kolonie

duimnael|Kaart van die kolonies in Afrika tydens 1897

'n **Kolonie** is 'n land wat onder die oorheerskap van 'n andere land is. Byvoorbeeld die Kaap was 'n kolonie onder Nederlandse oorheerskappei vanaf 1652 tot 1795 en weer vanaf 1803 tot 1806.  Hy val onder Britse oorheerskappei tussen 1795 en 1802 en weer vanaf 1806 totdat dit in 1910 'n gedeelte van die Unie van Suid-Afrika word.

## Eksterne skakels 
*
Hansa-Brandenburg CC

Die **Hansa-Brandenburg CC** was 'n eensitplek Duitse veg-vliegboot. Die eerste Brandenburg geboude vliegboot was die driesitplek FB wat deur Ernst Heinkel ontwikkel is vanaf 'n Lohner ontwerp. Daar was 'n aantal FB's gebou vir die Duitse en Oostenryk-Hongaarse vlote in 1915. In 1916 het Heinkel met 'n oorspronklike ontwerp na vore gekom vir 'n enkelsitplek, houtromp vliegboot wat hy die *CC* genoem het. Die CC is van Camillo Castiglioni afgelei; hy was die finansiële beampte van Brandenburg. 'n Kenmerk van die *CC* was die sogenaamde *ster-pilaar* konfigurasie van die kabels wat die vlerke in posisie hou. Nadat die toetsvlugte afgehandel was het die Duitse Vloot slegs een *CC* bestel. Dié vliegtuig was afgelewer te Warnemünde in Februarie 1917. Dit was aangedryf deur 'n 150 perdekrag Bz.III- motor en bewapen met 'n Spandau-masjiengeweer wat voor, in die middel van die vliegtuig gemonteer was. Die motor was in die stoot konfugurasie tussen die twee vlerke geinstalleer.

Daar was altesaam 35 ''CC's* afgelewer in 1917 in twee groepe; hulle was toegerus met verkoelers op die vlerk en twee Spandau-masjiengewere. Sommige se rompe was ietwat verleng. Die grootste verbruiker van die *CC's* was die Oostenryk-Hongaarse Vloot, hulle vliegtuie was gebou deur Phönix. Hulle was toegeken aan die A-klas in die Oostenrykse diens en was gebruik om diens te doen in die Adriatiese See. Hier was hulle gebruik om hawens  en vlootbasisse te verdedig. Soos die Duitse modelle was hulle eers met een en later met twee masjiengewere toegerus. Daar word aanvaar dat dit die plaaslike 8 mm Schwarzlose produk was.

Die *CC's* se grootste teenstander in die Adriatiese See was die Italiaanse Lugmag se Nieuport 11. Die *CC's'' kon hul man staan teen die Nieuport; hulle was minder beweeglik maar het 'n groter topsnelheid gehad. Daar was 35 Phönix modelle vervaardig (A.13-42 en A.45-49). Model A45 het in 1918 as 'n trippeldekker verskyn maar het nie in produksie gegaan nie.

Die *Phönix A* benaming was ook gebruik vir 61 Hansa-Brandenburg W.18 vliegbote gebou vir die Oostenryk-Hongaarse Vloot. Van die modelle in Duitsland was toegerus met stroombelynde, eiervormige enjingondels. Een model was toegerus met ekstra V-stutte langs die ster-pilare.

## Tegniese besonderhede 
## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004,
Eric Sturgess

**Eric William Sturgess** (1920 – 2004) was 'n Suid-Afrikaanse tenniskampioen. Hy is in 1920 in Johannesburg gebore en ontvang opleiding aan Parktown Boys High School. Op 15-jarige ouderdom het hy sy eerste titel verower en was Suid-Afrikaanse enkelspelkampioen op 19 jarige ouderdom. Hy was 11 keer Suid-Afrikaanse nasionale enkelspelkampioen en 8 keer dubbelspelkampioen. Hy veg in die Tweede Wêreldoorlog en is gekies as kaptein van die Suid-Afrikaanse Davisbeker-span in 1947, 1949 en 1951. Hy is 2004 oorlede.

## Verwysings 
## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
Litjieskaktus

**Litjieskaktus** (*Opuntia aurantiaca*) is ‘n vetplant.

## Herkoms 
Litjieskaktus is afkomstig uit Suid-Amerika waar dit inheems is in Argentinië, Paraguay en Uruguay. In Suid-Afrika en Australië is dit 'n onkruid. Dit het reeds groot dele van die Oos-Kaap in Suid-Afrika oorgeneem en het tot een van Suid-Afrika se gevaarlikste en skadelikste onkruide ontwikkel. Alhoewel die meeste indringerplante per ongeluk in ‘n land ingevoer is, is litjieskaktus en ook hakea, lantana en die waterhiasint (*Pontederia crassipes*) as tuinplante na Suid-Afrika gebring. Een plant is rondom 1860 in ‘n rotstuin in die destydse distrik Stockenström van die Kaapkolonie geplant.

## Morfologie 
Hierdie lid van die kaktusfamilie is nou verwant aan die turksvy. Dit is ‘n laaggroeiende meerjarige klimmende struik met baie stingels en ‘n ondergrondse bol. Die hele blaarlose plant bestaan uit litte, en is sappig, groen en stekelrig en sit baie lossies aanmekaar. Die stingels verdeel in litte van ‘n cm tot selfs 15&nbsp;cm lank. Hierdie litte breek maklik van die stingels af en skiet baie maklik wortel net waar dit val. Die lang skerp dorings kom in groepe van drie tot ses voor en elke doring kan tot 6&nbsp;cm lank wees. Elke doring het op sy beurt weer fyn weerhakies. Aan die punte van die litte vorm mooi geel blomme. Die vrugte is persagtig rooi met baie sade.

## Gevaar 
Litjieskaktus vleg tussen die gras en ander weidingplante in en vorm soms so ‘n digte vervuiling dat dit vir die beeste, skape en bokke moeilik is om die gras by te kom. So verminder dit die drakrag van die veld. Die plant is goed bestand teen droogte en moeilik om uit te roei. By die geringste aanraking breek ‘n lit af en klou dan dikwels aan die dier vas. So besmet dit die wol en sybokhaar. Ook beseer dit die pote en bekke van die vee. Die diere loop dan mank en vreet moeilik.

## Beheer 
Wet 42 van 1937 verplig grondeienaars om enige plant wat tot onkruid verklaar is, uit te roei. In Suid-Afrika het die staat al baie geld bestee aan die bestryding van litjieskaktus. Tot 1960 is staatgemaak op die meganiese uitroeiing daarvan. Daarna is oorgegaan tot biologiese beheer en is cochenille-insekte en die larwe van die Cactoblastis-mot ingespan. Ook hierdie metode het nie aan die verwagtinge voldoen nie. Bespuiting met chemiese middels is suksesvol, maar dit tref ook ander plante nadelig. Bestryding van die plaag is arbeidsintensief en duur. Die sukses van die uitwissing hang baie af van die grondeienaars se toewyding tot die probleem.

## Sien ook 
* Lys van indringerplante in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* du Plessis,  Andries (red.): Die bewaring van ons erfenis. Kaapstad: Human & Rousseau, 1974.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, deel 2. Kaapstad: Nasou,  1970.

## Eksterne skakels
Gilded Age

Die historiese vakterm ***Gilded Age*** verwys na 'n tydperk van vinnige ekonomiese groei in die Verenigde State - veral in die noordelike en westelike deelstate - wat in die 1870's begin en tot omstreeks 1900 voortgeduur het. Die *Gilded Age* se eerste helfte oorvleuel met die middelperiode van die Victoriaanse tydperk in die Verenigde Koninkryk en die Belle Époque in Frankryk. Sy beginjare ná die Amerikaanse Burgeroorlog oorvleuel met die *Reconstruction Era* (Tydperk van heropbou) wat in 1877 geëindig het en in die 1890's deur die sogenaamde *Progressive Era* opgevolg is.

Aangesien loonvlakke in die Verenigde State destyds betreklik hoër was as in Europa, veral vir vakarbeiders, het ekonomiese groei gedurende die "Goue Tydperk" gepaard gegaan met massa-immigrasie van miljoene Europeërs. Reële loonstygings van sowat 60 persent tussen 1860 en 1890, waaruit die meerderheid van die snel groeiende werkersklas voordeel kon trek, is aangedryf deur die grootskaalse uitbreiding van die Amerikaanse nywerheidsektor. Die gemiddelde jaarlikse loon vir 'n fabriekswerker (insluitende mans, vroue en kinders) het van VSA-$380 in 1880 gestyg tot $564 in 1890 - 'n verhoging van 48 persent. Nogtans was die al hoe groter rykdom gekonsentreer in die hande van 'n klein elite entrepreneurs en sakemagnate wat hele bedrywe deur monopolies en kartelle oorheers het en na wie as *robber barons* ("roofbarons") verwys is, terwyl miljoene immigrante uit arm Europese lande nie maklik in die Amerikaanse arbeidsmark geïntegreer kon word nie en in ellende verkeer het. 

Die Amerikaanse buitelandse beleid gedurende die *Gilded Age* was in baie opsigte deur avonturisme gekenmerk wat sy hoogtepunt in 1898 bereik het met die Spaans-Amerikaanse Oorlog en die anneksasie van die Filippyne en van Hawaii. 

Die term *Gilded Age* is ontleen aan die titel van 'n roman van Mark Twain, *The Gilded Age: A Tale of Today*, wat in 1873 gepubliseer is en die tydperk se onderliggende sosiale kwessies op 'n satiriese manier behandel. 

## Verwysings
Hansa-Brandenburg W.12

Die **Hansa-Brandenburg W.12** was tweesitplek, Duitse dubbeldekker, veg-vlottervliegtuig wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Die Duitse Vloot owerhede het geleer uit ondervinding dat enkelsitplek vegvliegtuie kwesbaar was vir aanvalle van agter. In die herfs van 1916 het Ernst Heinkel begin werk aan die ontwerp van die *W.12*.  Die prototipe was voltooi in Januarie 1917. Die ontwerp was van so aard dat die romp byna ewe groot was van voor tot agter. Dit het tot gevolg gehad dat die vliegboot 'n lang kiel gehad het wat dit meer stabiel tydens vlugte gemaak het. Die stertvlerke was op die romp monteer met 'n kompakte rigtingroer agter die romp. Dit het tot gevolg gehad dat die verkenner, wat agter die vlieënier gesit het, 'n feitlik onbeperkte vuurlyn gehad het. 

Die prototipe was in 'n ongeluk betrokke, nogtans is daar begin met produksie. Eenhonderd vyf en veertig eenhede was afgelewer vanaf April 1917 tot Maart 1918. Hulle was afgelewer in die volgende hoeveelhede: ses met 160 perdekrag Mercedes D.III motors en verkoelers op die vlerke, dan hoeveelhede van 9,20,20 en 30  met 150 perdekrag Bz.III motors en verkoelers voor die motor, en twee laaste hoeveelhede van 40 en 20 met Mercedes motors. Daar was klein veranderinge tussen die verskillende groepe. Die vierde groep aangedryf deur Mercedes motors was toegerus met twee Spandau masjiengewere voor, die res een aan die stuurboord kant. Alle W.12's was toegerus met 'n Parabellum masjiengeweer agter in die kajuit.

Die W.12 was in diens gestel in April 1917 en het goeie rekenskap gegee in hul rol as verdedigers van vliegboot- en vloot basisse. Hulle was soms ook bebruik vir verkenning.

## Tegniese besonderhede 
## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004,
Elena Obraztsova

**Elena Obraztsova** (Russies: Елена Васильевна Образцова; 7 Julie 1939 – 12 Januarie 2015) was 'n Sowjetse en Russiese mezzo-sopraan.

## Verwysings
Hooikoors

**Hooikoors** of "rhinitis vasomotorica" ("rhis" is die Griekse woord vir neus en "vasomotorica" het betrekking op die verwyding van bloedvate) is ´n oorgevoeligheidsreaksie van die neusslymvlies en bindvlies op sommige stuifmeelsoorte. Dit word gekenmerk deur waterige afskeiding uit die neus, genies, tranende oë en hoofpyn.
Houtsuiker

duimnael|Struktuur van α-d-xilose
**Houtsuiker** of xilose ("xulon" is die Griekse woord vir hout) is 'n aldopentose, 'n enkelvoudige suiker waarvan die molekuul slegs vyf koolstofatome bevat. Die d- & l-vorme van Xylose is twee van die agt stereo-isomere van aldopentose. Die ander is die d- en l-vorme van Ribose ('n bestanddeel van RNS), Arabinose ('n natuurlik voorkomende bestanddeel van pektien), en Lyxose ('n seldsame molekule wat betrokke is by selwandstabiliteit in bakterieë)

## Struktuur 
Die asikliese vorm van xilose het die chemiese formule HOCH2(CH(OH))3CHO. Die sikliese hemiacetale isomere is meer algemeen in oplossing en is van twee tipes: die piranoses, met ses-ledige C5O-ringe, en die furanoses, met vyf-ledige C4O-ringe (met 'n hangende CH2OH-groep). Afhangend van die relatiewe oriëntasie van die anomere hidroksiegroep, is elkeen van hierdie ringe onderhewig aan verdere isomerie.

Die dektrorotêre vorm, d-xylose, is die een wat gewoonlik endogeen voorkom in lewende dinge. 'n Levorotêre vorm, l-xylose, kan gesintetiseer word.

## Gebruike 
### Chemikalieë 
Die suur gekataliseerde dehidrasie van xilose gee furfuraal, 'n voorloper vir sintetiese polimere en tetrahidrofuraan.

### Menslike verbruik 
Dit kan ongelukkig nie deur die menslike liggaam gebruik word nie. Daar is egter giste en swamme wat dit kan verteer en hulle vervaardig spesiale ensieme om dit moontlik te maak, soos xilose-reduktase en xilose-isomerase. Dit is reeds waargeneem by *Pachysolen&nbsp;tannophilus*, *Pichia&nbsp;stipitis*, *Pullularia&nbsp;pullulans* en *Fusarium&nbsp;oxysporum*. Indien aan organismes soos *Pachysolen&nbsp;tannophilus* of *Candida&nbsp;utilis* sowel d-glukose as d-xilose aangebied word, gee hul nogtans voorkeur aan die glukose.

Xylose word deur mense gemetaboliseer, hoewel dit nie 'n belangrike voedingsstof vir die mens is nie en grootliks deur die niere uitgeskei word. Mense kan slegs xylose uit hul dieet verkry maar daar is 'n oksido-reduktase-baan in eukariotiese mikroörganismes. Mense het ensieme genaamd proteïne-xilosieltransferase wat xilose van uridine difosfaat (UDF) na 'n serien in die kernproteïen van proteoglikane oordra.

Xylose bevat 2,4 kalorieë per gram (laer as glukose of sukrose teen ongeveer 4 kalorieë per gram).

### Dieremedisyne 
In dieremedisyne word xilose gebruik om te toets vir wanabsorpsie deur toediening in water aan die pasiënt na vas. As xilose binne die volgende paar uur in bloed en / of urine opgespoor word, was dit deur die ingewande opgeneem.

Hoë xilose-inname van ongeveer 100g/kg dierlike liggaamsgewig word relatief goed verdra by varke, en op 'n soortgelyke manier as die resultate van menslike studies, word 'n gedeelte van die xilose-inname onverteerd oorgedra in die urine.

### Waterstofproduksie 
In 2014 is 'n ensiemgedrewe proses van 50°C en atmosferiese druk om xilose in waterstof met byna 100% van die teoretiese opbrengs om te skakel, aangekondig. In die proses word 13 ensieme gebruik, waaronder 'n nuwe polifosfaat-xilulokinase (XK).

### Byprodukte van Xilose 
Die reduksie van xilose deur katalitiese hidrogenering lewer die suikervervanger xilitol.

## Verwysings
Gewas (medies)

In die mediese vakterminologie verwys **gewas** of **tumor** ("tumeo" is die Latynse woord vir "opswel wees") of **neoplasma** na 'n oormatige plaaslike weefselgroei. Daar word onderskei tussen "goedaardige gewasse" en "kwaadaardige gewasse".

## Goedaardige gewasse 
Is gewasse waarvan die selle nie siek is nie en wat tot rustige, plaaslike groei beperk bly.

## Kwaadaardige gewasse 
Is gewasse waarvan die selle self ernstig siek is, wat meestal vinnig groei en ook in naburige weefsels deurwoeker. Hierdie gewasse veroorsaak ook dogtergewasse in ander dele van die menslike liggaam.
Albatros W.4

Die **Albatros W.4** was 'n Duitse enkelsitplek, dubbeldekkervlottervliegtuig wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Die Duitse Vloot was bekommerd oor die aanvalle op hulle vliegbootbasisse langs die kus van Vlaandere en het in die somer van 1916 'n spesifikasie uitgereik vir 'n enkelsitplekvegter wat vir die verdediging van hierdie basisse gebruik kon word. Die eenvoudigste manier om die prototipe te ontwikkel was om 'n bestaande model aan te pas. *Albatros Flugzeugwerke* het gou 'n vlottervliegtuig geproduseer gebaseer op die ontwerp van die Albatros D.I. Die nuwe vegvliegtuig, met die kode *W.4*, het 'n paar onderdele van die D.I gebruik maar daar was 'n groter gaping tussen die romp en boonste vlerke. Die vlerke het ook 'n een meter langer span gehad. Die vin onder die stert is verwyder en die stertvin was normaal alhoewel 'n bietjie groter. Die vliegtuig was gemonteer op twee vlotte wat aan die onderste vlerk geheg was.

Die eerste W.4 is in September 1916 aan die Duitse Vloot afgelewer, met 'n tweede vliegtuig later in die maand. Die derde model is eers in Desember afgelewer. Die vliegtuig was toegerus met die bekende Mercedes D.III inlynenjin asook 'n paar Spandau 7,92 mm masjiengewere. Laasgenoemde was bo-op die romp gemonteer, weerskante van die silinderkop.

Die eerste tien produksiemodelle is vanaf Februarie tot April 1917 afgelewer. Hulle het oor beter stroombelynde vlotte beskik, die kajuit was ietwat kleiner en die stutte tussen die vlerke verbeter. Daarna het aflewering geskied in groepe van 20, 10, 25, 30 en 20 wat die totaal afgelewer in Desember 1917 op 118 gebring het. Latere aflewerings het 'n afkoeler op die stuurboordvlerk gehad (wat die Windhoff verkoelers vervang het) en rolroere was aan al vier vlerke aangebring. 

Die W.4 was hoofsaaklik gebruik aan die kus van Vlaandere; daar is ook bespiegelinge dat van hulle gebruik is aan die Egeïese See. Teen die tyd dat die laaste produksiemodelle afgelewer is, was die W.4 reeds besig om vervang te word met die beter Hansa-Brandenburg W.12, tweesitplek vliegtuig. Laasgenoemde was beter bewapen vir verdediging.

Die W.4 het goeie uithouvermoë en 'n aanvaarbare topsnelheid gehad. Dit was beweegbaar met die nodige slaankrag en het goeie rekenskap gegee teen die Geallieerde vliegbote, maar is later oorskadu deur die Britse Vloot se vliegbote. Dit kon binne vyf minute tot 1 000 m klim.

duimnael|Tekening van Albatros W.4

## Tegniese besonderhede 
## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004,
Opgeskorte vonnis

In die regsterminologie verwys **opgeskorte vonnis** na 'n straf wat, onderworpe aan sekere voorwaardes, vir 'n bepaalde termyn opgeskort word en in werking gestel kan word indien die voorwaardes daaraan verbonde binne die bepaalde termyn verbreek word.
Staatstoelae

**Staatstoelae** verwys na geldelike hulp van staatsweë aan persone wat weens liggaamlike, geestelike of maatskaplike omstandighede nie voldoende in hulle eie behoeftes en dié van hulle afhanklikes kan voorsien nie.
Franklin Roosevelt Park

[duimnael|links|upright|Die voorstad is genoem na die 32ste Amerikaanse president, [Franklin D. Roosevelt.]]

**Franklin Roosevelt Park** is 'n noordwestelike voorstad van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km noordwes van die stadsaal, noord van Montgomery Park en suidwes van Linden.

Franklin Roosevelt Park (gewoonlik verkort tot Roosevelt Park) is in Maart 1948 uitgelê op die plaas Waterval. Dit is veral bedoel vir soldate wat in die Tweede Wêreldoorlog geveg het en met hul terugkeer in Suid-Afrika behuisingsnood ervaar het. Dis genoem na die Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt. Die plaaslike Engelsmediumhoërskool het ook die voorstad se verkorte naam aangeneem, Roosevelt High School.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.

## Verwysings
Montgomery Park

[duimnael|links|upright|Veldmaarskalk [Bernard Montgomery, die Britse offisier na wie die voorstad genoem is.]]

**Montgomery Park** is 'n noordwestelike voorstad van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km noordwes van die stadsaal.

Montgomery Park word begrens deur die Wespark-begraafplaas in die suide, Franklin Roosevelt Park in die noorde en ooste, en Albertskroon en Albertsville in die suidweste. Die voorstad is in 1951 uitgelê, drie jaar ná Roosevelt Park, en genoem na die Britse veldmaarskalk Bernard Montgomery, wat tydens die Tweede Wêreldoorlog diens gedien het saam met die Geallieerdes in Noord-Afrika. Montgomery Park is aangelê om die naoorlogse behuisingsnood te verlig.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.

## Verwysings
Montroux

**Montroux** is 'n besonder klein voorstad van Johannesburg, sowat 9&nbsp;km noordwes van die stadsaal.

Montroux grens in die weste aan Risidale, in die noorde aan Linden, in die ooste aan Franklin Roosevelt Park en in die suide aan Northcliff. Dis uitgelê op die plaas Waterval en op 21 September 1955 geproklameer. Montroux is genoem na Aasvoëlkop, in die aangrensende Northcliff, waar ook die plaaslike NG gemeente, NG gemeente Aasvoëlkop, die naam van die 1&nbsp;787&nbsp;m hoë koppie dra. "Mont" is Frans vir berg. Die tweede deel van die naam is afgelei van die eienaar van die plaas, Frederick Johannes le Roux (1875–1963), se van.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.

## Verwysings
Risidale

**Risidale** is 'n voorstad van Johannesburg (vroeër van Randburg), sowat 10&nbsp;km noordwes van die stadsaal.

Dit grens in die weste aan Northcliff, in die noorde aan Blackheath, in die noordooste aan Linden en in die suidooste aan Montroux. Risidale is in 1948 op die plaas Waterval uitgelê, blykbaar op die mees noordelike uithoek van die plaas, en op 25 Februarie daardie jaar geproklameer. Dis genoem na J. Risi en Seuns, stigters van die Risidale Township Company. Die Engelsmedium-Laerskool Risidale is in werklikheid in Linden, oorkant die straat van Risidale af.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.

## Verwysings
Montclare

**Montclare** is 'n voorstad of township van Johannesburg, 10&nbsp;km wes van die stadsaal. Dit bestaan uit net vyf straatblokke.

Dit grens in die suide en weste aan Claremont, in die noorde en ooste aan Newlands. Dis blykbaar uitgelê op die mees suidelike deel van die plaas Waterval en genoem na die Montclare-behuisingskema. Die naam is die omgekeerde van Claremont, Frans vir "mooi berg".

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.

## Verwysings
Newclare

**Newclare** is 'n voorstad van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km wesnoordwes van die stadsaal.

Newclare grens in die weste aan Bosmont en in die ooste aan Coronationville. Westbury is noord daarvan geleë en Newlands noordwes. Newclare is omstreeks 1905 op die die suidelikste deel van die plaas Waterval uitgelê en op 28 Oktober 1912 as 'n goedgekeurde township (of dorpsgebied) geproklameer. Die naam is afgelei van twee ouer voorstede in die omgewing, **New**lands en **Clare**mont.

## Bronne 
* Raper, Peter E. 2020. *Plekname van Suider-Afrika*, p. 533. Protea Boekhuis. Pretoria.

## Verwysings
Hurst Hill

**Hurst Hill** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 6&nbsp;km wes van die stadsaal.

[duimnael|links|230px|Die [NG gemeente Crosby-Wes (gestig onder die naam Hurst Hill)  is in 2004 by die NG gemeente Vergesig ingelyf. Die kerkgebou in Dunboynelaan (streng gesproke in Crosby) is jare later verkoop en omskep in 'n Moslemseunskool. Die toringspits is toe verwyder en die vensters uitgehaal en ander vervang.]]

In die noordweste grens dit aan Westbury, in die noorde aan Westdene, in die noordooste aan die Helen Joseph-hospitaal, in die ooste aan Rossmore en Brixton en in die suide aan Crosby. Hurst Hill is uitgelê op die langewerpige plaas Middelfontein tussen die plase Braamfontein in die noorde en Langlaagte in die suide. In die weste het Middelfontein gegrens aan Waterval.

Hurst Hill was in vroeër jare ’n oorwegend Afrikaanse voorstad soos blyk die getalle munisipale kiesers volgens huistaal. Crosby word in die tabel ingesluit ter wille van vergelyking:

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Middelfontein (plaas)

duimnael|regs|340px|Die grense van die plaas Middelfontein, 1929.

[duimnael|regs|270px|Die voorstede wat (deels) op die plaas Middelfontein aangelê is, het vroeër 'n groot Afrikaanse bevolking gehad, maar sedert omstreeks 1990 het dit skerp afgeneem wat die einde van talle Afrikaanse skole en kerke beteken het, soos die [NG gemeente Johannesburg-Wes in Indrastraat, Mayfair-Wes.]]

**Middelfontein** was een van die plase waarop Johannesburg aangelê is.

Die plaas is opgemeet in die vorm van 'n langwerpige driehoek, sowat 5 km van oos na wes en minder as 1 km op sy breedste punt van suid na noord. Die plase wat daaraan gegrens het, was Langlaagte in die suide, Waterval in die weste, Braamfontein in die noorde en die uiterste punt in die ooste aan Turffontein.

Blykbaar is geen voorstad geheel en al op Middelfontein aangelê nie, maar wel gedeeltes van Coronationville, Hurst Hill, Crosby, Mayfair en Mayfair-Wes. Volgens die opgawes van munisipale kiesers tussen die jare 1934 en 1961 het die voorstede van die grootste Afrikaanse bevolkings in Johannesburg gehad:

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Coronationville

**Coronationville** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 6&nbsp;km wes van die stadsaal.

Die voorstad grens in die noordweste en noorde aan Newclare, in die noorde aan Westbury, in die weste aan Crosby en in die suide aan Langlaagte, Industria en Industria West. Coronationville is uitgelê op die plase Middelfontein en Langlaagte, en op 24 Julie 1954 (of 1953) is die stigting daarvan in die Staatskoerant gepubliseer. Daarom word soms gemeen die naam is afgelei van koningin Elizabeth II se kroning op 2 Junie 1953, maar die naam was reeds teen 1939 in gebruik; dus het dit bes moontlik betrekking op die kroning van haar vader, koning George VI in Mei 1937.

Ingevolge die Groepsgebiedewet was Coronationville ’n bruin woongebied; trouens, met die sensus van 2001 het 87% (2&nbsp;265) van die inwoners hul ras as "bruin" aangedui en 11,8% (306) as swart. Vir die doeleindes van die 2011-sensus is die grense van Coronationville vergroot sodat dit ook die plakkerskamp in Ashantistraat ingesluit het. Dit het meegebring dat die swart bevolking toe 60,1% (2&nbsp;915) van die totaal uitgemaak het en die bruin bevolking net 38,1% (1&nbsp;846).

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Adrian Frith, sensus 2001. URL besoek op 4 Februarie 2018.
*  Adrian Frith, sensus 2011. URL besoek op 4 Februarie 2018.

## Verwysings
Industria, Johannesburg

**Industria** is ’n nywerheidsvoorstad van Johannesburg, sowat 6&nbsp;km wes van die stadsaal.

Dit grens aan Industria-Wes in die weste, Coronationville in die noordooste, Langlaagte in die suidooste en Longdale in die suide. Volgens die *New Dictionary of South African Placenames*, wat Industria verder oos tussen Langlaagte en Fordsburg plaas, is dit in 1918 op die plaas Langlaagte uitgelê. Die naam is afgelei van die voorstad se industriële aard; "industria" is Latyn vir "nywerheid" of "nywerheidswese".

Vir sensusdoeleindes beslaan Industria ook die spoorweggebied noord van Albertina Sisuluweg. In 2011 was die bevolking net 38 van wie 18 swart, 17 bruin en drie "ander" was.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.

## Verwysings
Longdale

**Longdale** is ’n nywerheidsvoorstad van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km wes van die stadsaal.

Dit loop langwerpig van die noordweste na die suidooste oor ’n afstand van sowat 2,8&nbsp;km, maar van noord na suid is die verste uithoeke skaars 450&nbsp;m. Longdale grens in die ooste aan ’n oorblywende onbeboude deel van die plaas Langlaagte, in die suide aan Riverlea, in die weste aan Commandoweg en in die noorde aan Industria-Wes. Die naam is die Engelse vorm van die naam van die plaas waarop dit uitgelê is, Langlaagte.

Volgens die syfers van die 2011-sensus het Longdale ’n bevolking van 2&nbsp;773 gehad, van wie 73,2% swart en 22,1% bruin was, maar dié syfers het eintlik betrekking op ’n plakkerskamp suid van Longdale Walk wat vir die sensusdoeleindes saam met Longdale getel is.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.

## Verwysings
Riverlea

[duimnael|links|270px|[Die Bybels Gereformeerde Kerk se bedieningspunt in Riverlea. Dr. Jerry Hope was die predikant tot 2008 en het ná sy emeritaat aangehou om die gemeente te bedien.]]
**Riverlea** is ’n voormalige bruin voorstad van Johannesburg, 10&nbsp;km suidwes van die stadsaal.

Dit lê nagenoeg tussen Longdale en Hoofrifweg in die noorde, Nasrecweg in die ooste (hoewel enkele straatblokke ook oos van die pad geleë is), die N17 in die suide en die N1 in die weste. Die grootste gedeelte van Riverlea lê noord van die hoofspoorlyn en ’n kleiner gedeelte suid daarvan. 

Die voorstad is op die plaas Langlaagte aangelê en in 1967 geproklameer, toe dit 'n sogenaamde bruin groepsgebied was. Die naam is afgelei van ’n stroompie wat op die suidelike grens van die voorstad vloei. "Lea" kom uit Ou Engels en het eers "boomryke gebied" beteken, maar later "’n oopte in die woud" en eindelik net "oop gebied".

## Demografie 
Riverlea het volgens die sensus van 2001 destyds 14&nbsp;873 inwoners gehad, van wie 61,7% (9&nbsp;171) bruin was en 36,5% (5&nbsp;426) swart. Afrikaans was die huistaal van 35,3% van die inwoners en Engels 29,4% s’n. Tien jaar later het die bevolking toegeneem tot 16&nbsp;226, van wie 67,3% (10&nbsp;917) bruin was en 29,6% (4&nbsp;794) swart, maar die grense is anders getrek sodat die plakkerskamp suid van Longdale vir die 2011-sensus se doeleindes by dié nywerheidsgebied ingesluit is, en nie by Riverlea nie. Die persentasie Afrikaanssprekendes sowel as Engelssprekendes het toegeneem, onderskeidelik tot 37,7% en 36,4%.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Adrian Frith, sensus 2001. URL besoek op 4 Februarie 2018.
*  Adrian Frith, sensus 2011. URL besoek op 4 Februarie 2018.

## Verwysings
Elladoone

**Elladoone** is ’n suidelike voorstad van Johannesburg, sowat 6&nbsp;km oossuidoos van die stadsaal.

## Geskiedenis 
Elladoone is een van die laaste voorstede wat aangelê is op die plaas Klipriviersberg. Dis suid van City Deep, wes van Unigray (waarby dit ingereken word vir sensusdoeleindes), noord van Queenshaven en oos van Moffat View. In die noorde grens dit aan die N17-nasionale pad. Die voorstad is een van Johannesburg se kleinste; dit bestaan uit net twee straatblokke wat gevorm word deur Nealeweg in die noorde, Salmonweg in die suide, Outspanweg in die weste en Picardyweg in die ooste met Reginastraat wat in die middel van noord na suid loop.

Ellladoone is in 1955 aangelê, die jaar voor Unigray, en genoem na Ella Hohne, vrou van die ontwikkelaar, Arny Alfons Hohne.

## Demografie 
Omdat Elladoone so klein is, is sy en Unigray se inwoners in 2001 se sensus saam met Queenshaven getel toe die totale inwonertal 1&nbsp;623 was, van wie 1&nbsp;070 (65,9%) wit was en 464 (28,6%) swart. Afrikaans (40,1%) was die grootste huistaal en Engels (34,7%) die naasgrootste. In 2011 se sensus is Elladoone en Unigray van Queenshaven geskei, toe die inwonertal 1&nbsp;319 was, van wie 759 (57,5%) swart, 381 (28,9%) wit en 143 (10,8%) bruin. Met Queenshaven se getalle bygereken het die swart inwoners tussen 2001 en 2011 meer as verdubbel van 464 tot 923, die wit inwoners afgeneem van 1&nbsp;070 tot 691 en die bruin inwoners amper tweevoudig toegeneem van 80 tot 143.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
*  Stals, prof. dr. E.L.P (red.). 1978. *Afrikaners in die Goudstad. Deel 1. 1886 - 1924*. Kaapstad en Pretoria: HAUM.

## Verwysings
Terracotta (dubbelsinnig)

Die term **terracotta** kan verwys na:

* Terracotta, ’n vorm van klei waarmee keramiekvoorwerpe gemaak word.
* Die kleur terracotta, wat aan die klei herinner.

## Sien ook 
* Terracottaleër
Cleveden

**Cleveden** is ’n voorstad van Johannesburg, 6&nbsp;km oos van die stadsaal geleë.

Die buurt se naam is afgelei van Cleveland en Denver, wat weerskante van Cleveden geleë is. In die noorde grens dit aan Malvern. Dit is uitgelê op die plaas Doornfontein.

## Bron 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
Linksfield

**Linksfield** is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km noordoos van die stadsaal.

## Geskiedenis 
Linksfield beslaan die noordoostelike uithoek van die plaas Doornfontein, waarop al Johannesburg se oostelike voorstede van Observatory in die noorde tot Denver in die suide aangelê is. Die voorstad is op 8 Maart 1922 geproklameer. Dit grens aan Fairwood in die suidweste, Orange Grove in die weste, Sydenham in die noordweste, Linksfield-Noord in die noordooste, Bedfordview in die ooste en Linksfield Ridge in die suide.

Linksfield en omgewing het tradisioneel ’n groot Joodse bevolking. Van agt King David-skole in die Goudstad se voorstede, is vier in Linksfield: ’n preprimêre (170 leerders in 2017), junior primêre (410), senior primêre (444) en sekondêre skool (763). In 1998 is die Royal Johannesburg & Kensington Golf Club opgerig.

## Demografie 
In die sensus van 2001 het Linksfield 1&nbsp;003 inwoners gehad van wie 78,1% wit was en 21,6% swart. Tien jaar later, toe die grense vir sensusdoeleindes veel groter getrek is, was die inwonertal 3&nbsp;696, van wie 2&nbsp;358 (63,8%) wit was en 1&nbsp;222 (33,1%) swart. Toe het 73% van die inwoners hul huistaal as Engels aangedui, vergeleke met 78,1% in 2001.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Adrian Frith, sensus 2001. URL besoek op 4 Februarie 2018.
*  Adrian Frith, sensus 2011. URL besoek op 4 Februarie 2018.

## Verwysings
Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe

Die **Sweedse Ryksbankprys in Ekonomiese Wetenskappe ter nagedagtenis aan Alfred Nobel** (Sweeds: *Sveriges riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne*), oftewel **Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe** of **Nobelprys vir Ekonomie**, word sedert 1969 elke jaar deur die Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe aan mense toegeken, wat 'n besondere bydra tot die ekonomiese wetenskappe gelewer het, hoewel Alfred Nobel in sy testament nie vir dié prys voorsiening gemaak het nie. Dit word as gelykwaardig aan al die ander Nobelpryse beskou, maar staan amptelik as "gedenkprys ter ere van Alfred Nobel" bekend. Die prys word soms vir sy nieamptelike karakter, maar desondanks gelykwaardigheid met al die ander Nobelpryse, gekritiseer. Nogtans word dit as belangrikste toekenning in die vakgebied van Ekonomiese Wetenskappe beskou.

duimnael|links|Hoofgebou van die Koninklike Sweedse Akademie vir Wetenskappe
Die akademie kondig die naam van die Nobelpryswenners jaarliks vroeg in Oktober aan, met die Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe tradisioneel laaste en op 'n Maandag. Die prys word jaarliks in Stockholm, Swede, toegeken op 10 Desember, die herdenking van Nobel se dood. Tot en met 2025 is die prys aan altesaam 99 individue toegeken. Nog net drie vroue het dit gekry: Elinor Ostrom in 2009, Esther Duflo in 2019 en Claudia Goldin in 2023.

Die 2025-Sweedse Ryksbankprys in Ekonomiese Wetenskappe ter nagedagtenis aan Alfred Nobel is toegeken aan Joel Mokyr "vir die identifisering van die toestande wat volhoubare groei deur tegnologiese vooruitgang moontlik maak", asook aan Philippe Aghion en Peter W. Howitt "vir die teorie van permanente groei deur kreatiewe vernietiging".

Die pryse, wat 'n bedrag geld (SEK9&nbsp;miljoen, omtrent VSA$1&nbsp;miljoen per pryskategorie, wat dan gelykop onder die Bekroondes verdeel word), 'n goue medalje en 'n diploma insluit, word op 10 Desember, die herdenking van Nobel se sterfdag in 1896, tydens 'n seremonie deur die Sweedse koning, tans Carl XVI Gustaf van Swede, in die Stockholmse Konsertsaal uitgedeel.

Hieronder volg 'n lys van die ontvangers van die Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe vanaf 1969 tot op hede.

1960's – 1970's – 1980's – 1990's – 2000's – 2010's – 2020's

## 1960's 
## 1970's 
## 1980's 
## 1990's 
## 2000's 
## 2010's 
## 2020's 
## Sien ook 
* Nobelprys vir Chemie
* Nobelprys vir fisika
* Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde
* Nobelprys vir Letterkunde
* Nobelprys vir Vrede

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  
*  
*  
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Reynolds View

[duimnael|links|270px|Op dié straatkaart van Johannesburg van 1929 kan die grense van Reynolds View, wat sowat ’n jaar later aangelê sou word, in die middel gesien word, noord van [Belgravia, Johannesburg|Belgravia en suid van Vulcanstraat.]]

**Reynolds View** is ’n besonder klein voorstad van Johannesburg, sowat 6&nbsp;km oos van die stadsaal. Dit beslaan nagenoeg 0,4&nbsp;km², oor 'n afstand van sowat 300&nbsp;m van oos na wes en sowat 150&nbsp;m van noord na suid. Dit strek oor net een volledige straatblok en klein gedeeltes van nog twee.

In die noorde word dit begrens deur Kensington en Reynoldsstraat, in die ooste deur Malvern, Princessstraat en ’n entjie verder die Hoër Seunskool Jeppe, en in die suide deur Priscillastraat en Belgravia, hoewel Belgravia vir amptelike doeleindes deel geword het van Jeppestown. In die weste grens dit aan die skoolterrein van die Voorbereidende Skool Jeppe. Reynolds View is omstreeks 1930 op die sogenaamde Western Reserve Malvern uitgelê, oorspronklik ’n gedeelte van die plaas Doornfontein. Dit is genoem na Alice Ethel Reynolds, wat in 1924 aansoek om die proklamering van die voorstad gedoen het.

Reynolds View was ingevolge die Groepsgebiedewet ’n blanke woongebied. Dit was destyds oorwegend Engels, want in 1934 het die Engelssprekende munisipale kiesers 25 getel, met geen Afrikaanssprekendes nie. In 1949 het die Afrikaanse kiesers ses getel en die Engelse 72 en in 1961 was 16 Afrikaans en 102 Engels. Die voorstadjie se inwoners word nie vir sensusdoeleindes afsonderlik getel nie, maar in Jeppestown, wat dit so te sê omring, het die swart inwoners van 2001 tot 2011 van 8&nbsp;930 (78,7%) tot 13&nbsp;211 (89,3%) toegeneem en die wit inwoners van 1&nbsp;187 (10,5%) tot 602 (4,1%) afgeneem; dieselfde tendens geld bes moontlik Reynolds View.

## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Adrian Frith, sensus 2001. URL besoek op 4 Februarie 2018.
*  Adrian Frith, sensus 2011. URL besoek op 4 Februarie 2018.

## Verwysings
Doop

Die **doop** is 'n Christelike sakrament wat deur verskillende denominasies van die Christelike kerke gebruik en gevier word. 

Dit is simbolies aan die afwassing van sondes, waarin elke mens gebore word, en die uitstorting van die Heilige Gees. Die doop word op verskillende maniere gevier, bv. klein doop en groot doop. 

Daar word altyd water gebruik om 'n persoon mee te doop; party denominasies gebruik heilige water en ander gebruik water uit ‘n rivier. Alhoewel daar verskillende maniere is om mense te doop, word daar altyd water op die voorkop gesit en die woorde *Ek doop jou in die naam van die Vader en die Seun en die Heilige Gees* gesê.

Jesus ("die Seun") was in die Jordaanrivier gedoop deur Johannes die Doper. Johannes, wat familie was van Jesus, was ook die eerste persoon wat genoem word in die Bybel wat mense gedoop het. 

Voor die doop is daar 'n belofte wat afgelê word. In die geval van die klein doop van babas, word die belofte deur die ouers en gemeentelede afgelê. Met die groot doop is dit die dopeling self wat die belofte aflê, of openbare geloofsbeleidenis doen voor hy/sy gedoop word.

Deur die doop ontvang die dopeling die Heilige Gees en aanvaar hy/sy dat Jesus deur die werking van die Heilige Gees in sy/haar lewe kan werk. Dit is 'n belofte dat die dopeling sal wandel in God ("die Vader") se wil en hom/haar onderdanig maak aan sy gesag.

Die doop is 'n aanvaarding van die Heilige Gees in jou lewe, aanvaarding dat Jesus vir jou sondes aan die kruis gesterf het. 

Voor die doop ingestel is, is die seuns van die Joodse ryk volgens die Wet van Moses besny as teken van 'n gelofte tussen God en sy volk. 

Die doop is nie eksklusief vir die uitverkore volk, die Joodse volk, ingestel nie, maar ook aan almal op aarde wat in God die Vader en Jesus Christus, Sy Seun as verlosser, glo. Almal wat sodanig glo is ingesluit by die volk van God en kan sodoende die ewige lewe beërwe.

Deur die doop word die mens vrygespreek van die sonde waarin hy gebore word.

Dit is 'n heilige sakrament en word nie ligtelik opgeneem nie. Daar is ook geen sprake in die Bybel van enige persoon wat meer as een keer gedoop is nie. Volgens die Geloofsbelydenis van Necéa glo die Christene in een doop. Dit wil sê dat jy as mens net een keer gedoop hoef te word.

## Bronne 
* Die Bybel 1953 - 1983 vertaling, Bybelgenootskap van Suid Afrika.
* 
* 
* 
*
Ksenija Rappoport

**Ksenija Rappoport** (gebore 25 Maart 1974) is 'n Russiese aktrise van Joodse afkoms.

## Eksterne skakels
Groot Sprong Voorwaarts

Die **Groot Sprong Voorwaarts** (Chinees: 大跃进, *Dà Yuèjìn*) van die Volksrepubliek van China was tussen 1958 en 1962 ’n ekonomiese en sosiale veldtog deur die Kommunistiese Party van China (KPC). Die veldtog is gelei deur die voorsitter, Mao Zedong, en het ten doel gehad om die landbou-ekonomie in ’n sosialistiese gemeenskap te verander deur middel van vinnige industrialisering en kollektivisering. Dit word egter algemeen beskou as die oorsaak van die Groot Chinese Hongersnood.

## Opsomming 
Van die groot veranderings in die lewe van plattelandse Chinese was die geleidelike inwerkingstelling van verpligte landboukollektivisme. Privaat boerdery is verbied en dié wat daarby betrokke was, is vervolg en as teenrewolusionêre gebrandmerk. Mense is ook aan dwangarbeid onderwerp. Plattelandse industrialisasie, wat amptelik ’n prioriteit van die veldtog was, se ontwikkeling is egter in die wiele gery deur "die foute van die Groot Sprong Voorwaarts".

Historici aanvaar oor die algemeen dat die Groot Sprong Voorwaarts tienmiljoene mense se dood veroorsaak het. ’n Laer raming is 18&nbsp;miljoen, terwyl uitgebreide navorsing deur Yu Xiguang daarop dui dit kon tot 55,6&nbsp;miljoen gewees het. Die historikus Frank Dikötter meen "dwang, terreur en stelselmatige geweld" was die basis van die veldtog, en dit was "die motivering vir een van die dodelikste massamoorde in die mens se geskiedenis".

Die jare van die Groot Sprong Voorwaarts het gelei tot ekonomiese agteruitgang, met 1958 tot 1962 een van die twee tydperke tussen 1953 en 1976  waarin China se ekonomie gekrimp het (die ander was die Kulturele Rewolusie). Volgens die politieke ekonoom Dwight H. Perkins "het ’n enorme belegging net ’n klein toename, indien enige, in produksie gehad . . . Die Groot Sprong Voorwaats was kortliks ’n baie duur ramp."

In daaropvolgende konferensies in Maart 1960 en Mei 1962 is die negatiewe uitwerking van die veldtog deur die KPC bestudeer en Mao is gekritiseer. Gematigde leiers soos president Liu Shaoqi en Deng Xiaoping het meer mag gekry en Mao het ’n tydelike terugslag beleef, wat gelei het tot sy inwerkingstelling van die Kulturele Rewolusie in 1966.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Blake Clark

**Blake Clark** is 'n Amerikaanse komediant en akteur. Hy is veral bekend vir sy rol as *Slinky Dog* in die Toy Story-reeks van rolprente, waar hy Jim Varney opgevolg het na laasgenoemde se afsterwe in 2000.

## Eksterne skakels 
*
Waterval (plaas)

[duimnael|regs|270px|Die [NG gemeente Waterval|NG gemeente in Newlands heet Waterval na aanleiding van die plaas se naam.]]

**Waterval** is die mees westelike plaas waarop die stad Johannesburg aangelê is.

Waterval grens in die weste aan die plaas Vogelstruisfontein, waarop Florida uitgelê is, en aan Weltevreden (Weltevredenpark en Fairland. In die noorde het dit Klipfontein gegrens, waarop onder meer Linden uitgelê is. In die ooste het Waterval gegrens aan Braamfontein, en meer bepaald die gedeelte van Braamfontein waarop die voorstede Melville en Emmarentia uitgelê is. Waterval se suidelike buurplaas was Klein-Paardekraal waarop onder meer Maraisburg uitgelê is.

[duimnael|regs|330px|'n Kaart van die plase waarop die [Witwatersrand aangelê is met die dagsoom daarop aangedui.]]

Van die voorstede wat sedert die laat 1890's op Waterval uitgelê is, is Albertskroon en Albertsville, Greymont, Franklin Roosevelt Park, Martindale, Montgomery Park, Montroux, Newlands, Northcliff, Risidale, Sophiatown en moontlik ook Claremont, Montclare, Newclare en Westbury. 

Die Albertsplaas-bewarea in Greymont is die naasgrootste groen long in Johannesburg; Deltapark is die grootste. In die 1890's het genl. Hendrik Alberts, na wie Albertsville genoem is, volgens oorlewering 114 acres van die ou plaas Waterval by die eienaar gehuur. Die oorspronklik opstal is lankal afgebreek, maar die omheinde familiekerkhof bestaan nog. In 1946 het Alberts se nasate 45&nbsp;000&nbsp;m2 vir £18&nbsp;500 aan die stadsraad verkoop op voorwaarde dat die grond slegs vir openbare gebruik aangewend word.

Die NG gemeente Waterval is in 1921 as die agtste NG gemeente in Johannesburg gestig en genoem na die plaas. Die kerkgebou is in Newlands, een van die voorstede wat op die plaas uitgelê is.
 
## Bronne 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
*  Die geskiedenis van Alberts Farm . URL besoek op 3 Februarie 2018.
Hansa-Brandenburg W.19

Die **Hansa-Brandenburg W.19** was 'n dubbeldekker Duitse veg vliegboot wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Dié vliegtuig was ontwikkel uit die *Hansa-Brandenburg W.12*. Daar was slegs 54 eenhede van die vliegtuig gebou. Produksie het begin in November 1917 en die eerste eenhede was in Januarie 1918 in diens gestel. Die *W-19* was ontwerp om langer in die lug te kan bly as die *W-12*. Dit vlerke was meer stomp en 2.60 m langer, die romp was 1.05 m langer, die stertvlerke was verbeter en dit was toegerus met 'n 240 perdekrag Maybach MbIV motor. Al die eenhede behalwe die eerste drie was toegerus met twee Spandaue masjiengewere en een was toegerus met 'n eksperimentele 20 mm Becker-kanon in die verkenner se kajuit. Die *W.19* kon vir 5 ure in die lug bly en baie patrolliewerk saam met die *Hansa-Brandenburg W.12* gedoen. Hulle het vooruitgegaan en die kleiner vliegtuig gaan haal indien enige teikens geidentifiseer is. Beide hierdie twee vliegtuie was gerespekteer deur die Britse Vloot langs die kus van Vlaandere en oor die Noordsee en het in diens gebly tot die vredesluiting in November 1918.

## Hansa-Brandenburg W.19 
Die *Hansa-Brandenburg W.27* was 'n variant wat toegerus was met 'n 195 perdekrag Bz.IIIb motor en was slegs geproduseer as 'n prototipe. Daar was ook twee ''W.32's* voltooi wat toegerus was met Mercedes D.III motors en was gebruik vir opleiding.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft'', Kenneth Munson, 2004,