Liber Pontificalis

Die **Liber Pontificalis** (Latyn vir “Die boek van die pouse”) is 'n biografie van die pouse van die Rooms-Katolieke Kerk van Petrus tot die 15de eeu.  Die oorspronklike uitgawes het gestop by Pous Adrianus II of Pous Stefanus V, Alhoewel dit deurgaans sonder kritiek aanvaar is van die 8ste tot die 18de eeu  word dit deesdae meer gesien as onoffisiële pouslike propaganda.

## Outeurs 
duimnael|regs|Rabanus Maurus (links) het die Liber aan Sint Jeronimus toegeskryf.

Gedurende die Middeleeue is algemeen aanvaar dat Sint Jeronimus al die biografieë tot by Pous Damasus I geskryf het.  Die aanname is gebaseer op die inhoud van 'n apokriewe brief van Sint Jeronimus aan Pous Damasus wat as voorwoord tot die Middeleeuse uitgawe gepubliseer is. namelik dat die Liber stuk-stuk en onsistematies geskryf is en dat outeurskap nie bepaal kan word nie, op 'n paar uitsonderings na. Die biografie van Pous Stefanus II word toegeskryf  aan die “Primecerius” Christophorus en die van Pous Nicolaas I en Pous Adrianus II aan Anastasius. Die meeste navorsers aanvaar dat die Liber vir die eerste keer saamgestel is in die 5de of 6de eeu.
Omdat die Liber soms “vestarium” (die pouslike tesourie) genoem word, word gespekuleer dat die outeur van die oorspronklike Liber 'n klerk in die tesourie was.
Duchesne en andere glo dat die eerste toevoeging tot die Liber gedoen is deur 'n tydgenoot van Pous Silverius (536-537) en dat 'n ander deel deur 'n tydgenoot van Pous Konon (686-687).  Later pouse is stuk vir stuk tydens hulle bewind of kort daarna toegevoeg.
In die 6de eeu is dit uitgebrei met die geboortenaam van die pous, die naam van sy vader, sy geboorteplek, sy beroep voor sy aanstelling, die lengte van sy pontifikaat, historiese aantekeninge, sy teologiese uitsprake en dekrete, administratiewe mylpale soos sy bou van kerke, aanstellings van biskoppe, sy oorlydingsdatum, plek waar hy begrawe is en die lengte van die sede vacante wat op sy dood gevolg het. en Watterich  het die biografieë van Pous Gregorius VII, Pous Victor III en Pous Urbanus II toegeskryf het aan kardinaal Petrus Pisanus en die verdere aan Pandulf.  Die biografieë tot by die van Pous Martinus IV is slegs beskikbaar as die verwerkte uitgawes van Petrus Guillermi in die manuskrip van die klooster van St. Gilles. Hulle is oorspronklik verwerk van die kronieke van Martin van Opava.

Voeg in die 14de eeu het 'n onbekende skrywer Guillermi se werk uitgebrei met biografieë van Pous Martinus IV tot Pous Johannes XXII met inligting uit die Chronicon Pontificum van Bernardus Guidonis. Die werk breek stomp af in 1328 voor die dood van Pous Johannes XXII.

### Boso 
Onafhanklik het die kardinaal-neef van Pous Adrianus IV, kardinaal Boso die Liber probeer uitbrei vanwaar dit opgehou het by Pous Stefanus V.  Die werk is slegs postuum gepubliseer as die “Gesta Romanorum Pontificum” saam met die “Liber Censuum” van Pous Honorius III. Boso gebruik die werk van Bonizo van Sutri vir die gegewens oor Pous Johannes XXII tot by Pous Gregorius VII.  Hy skryf uit sy eie ervaring oor Pous Gelasius II  tot by Pous Alexander III.

### Westerse Skisma 
'n Onafhanklike voortsetting van die Liber ontstaan gedurende die bewind van Pous Eugenius IV wat die biografieë van Pous Urbanus IV tot Pous Martinus V wat gedurende die Westerse Skisma geregeer het, bevat.  Later is die uitgawe hersien en uitgebrei onder Pous Eugenius IV.

### 15de eeu 
Twee versamelings van pouslike biografieë van die 15de eeu bly selfstandig, hoewel hulle dalk oorspronklik bedoel is as voortsettings van die Liber.  Die eerste een begin by Pous Benedictus XII en strek tot by Pous Martinus V en in een manuskrip selfs tot Pous Eugenius IV.  Die tweede een strek van Pous Urbanus VI tot by Pous Pius II.

## Uitgawes 
[duimnael|regs|[Theodor Mommsen se 1898 uitgawe van die Liber stop by die jaar 715.]]

Die eerste uitgawe in boekvorm van die Liber was die van J. Busæus onder die titel *Anastasii bibliothecarii Vitæ seu Gesta. Romanorum Pontificum* (Mainz, 1602).  'n Nuwe uitgawe wat die *Historia ecclesiastica* van Anastasius ingesluit het, is uitgegee deur Fabrotti (Paris, l647). Nog 'n uitgawe van die ouer Liber tot by Pous Adrianus II en waaraan Pous Stefanus VI toegevoeg is, is saamgestel deur  Fr. Bianchini (4 vols., Rome, 1718–1735; die beplande 5de deel het nooit verskyn nie). Muratori het Bianchini se uitgawe herdruk en die orige pouse tot Pous Johannes XXII bygevoeg onder die naam “Scriptores rerum Italicarum, III”. Migne het ook Bianchini se uitgawe laat herdruk met die toevoeging van verskeie bylaes.

Moderne uitgawes sluit die van Louis Duchesne (*Liber Pontificalis. Texte, introduction et commentaire*, 2 vols., Paris, 1886–1892) en Theodor Mommsen (*Gestorum Pontificum Romanorum pars I: Liber Pontificalis*, Mon. Germ. hist., Berlin, 1898) in. Duchesne sluit die *Annales Romani* (1044–1187) in in sy uitgawe wat andersins staatmaak op die twee oudste bekende hersienings van die Liber in 530 en 687. Mommsen se uitgawe is onvolledig dit gaan slegs tot 715. Verskeie vertalings en kommentare het deur die hele 20ste eeu verskyn.

## Verwysings 
## Bibliografie 
* Raymond Davis, *The Book of Pontiffs* **(Liber Pontificalis)**. Liverpool: University of Liverpool Press, 1989.  (In Engels vir algemene gebruik sonder die vakkundige notas).
** Raymond Davis, *The Book of Pontiffs* **(Liber Pontificalis)**. Tweede uitgawe. Liverpool: University of Liverpool Press,  2000.   Stops by Pous Constantinus, 708-715. Bevat 'n uitgebreide bibliografie.
** Raymond Davis, "The Lives of the Eighth Century Popes" Liverpool: University of Liverpool Press, 1992. Van 715 tot 817.
** Raymond Davis, "The Lives of the Ninth Century Popes" Liverpool: University of Liverpool Press, 1989. Van 817 tot 891.
* Louise Ropes Loomis, *The Book of Popes* **(Liber Pontificalis)**. Merchantville, NJ: Evolution Publishing.  (Herdruk van die 1916 uitgawe. Stops by Pous Pelagius, 579-590.  In Engels met vakkundige voetnotas en illustrasies.)

## Eksterne skakels 
* *Anastasii Bibliothecarii Historia, de vitis romanorum pontificum a b. Petro apostolo usque ad Nicolaum I nunquam hactenus typis excusa. Deinde Vita Hadriani II et Stephani VI*; volledige teks van die 1602 eerste uitgawe.
* http://www.thelatinlibrary.com/liberpontificalis1.html; Volledige teks van die “Latin Library” tot by pous Felix IV.
* http://www.documentacatholicaomnia.eu/01_01_9999-9996-_Pontificorum_Vitae.html; Volledige Latynse teks beste weergawe van die verskillende manuskripte.
* Engelse vertaling (Loomis, Louise Ropes 1916)