Jonkheer

duimnael|Rangkroon van 'n jonkheer
**Jonkheer** en **jonkvrou** (*jonkvrouw*, in Nederlands) is 'n adellike predikaat (titulatuur of titel) in Nederland en adellike titel in België. 

Die afkortings vir jonkheer en jonkvrou is onderskeidelik jhr. en jkvr. Buiten aan die begin van 'n sin, word beide afkortings met kleinletters geskryf.

## Oorsprong 
Die titel *jonkheer* het sy oorspong in die Middeleeue in die Duitse taalgebied van kontinentale Europa, wat ook die huidige Vlaamse Gewes van België en die huidige Nederland insluit. In hierdie gebiede was dit gebruiklik dat net die patriarg van meeste adellike families die titel dra. Die seuns van die patriarg het dan die titel *Junker* of *Jonkheer* gedra. Etimologies is dit in Afrikaans vrywel gelyk aan ”jong heer”. Vir dogters het die vroulike vorm *jonkvrouw* gegeld*.*

Die ekwivalent van hierdie titel in ander Europese lande was min of meer "*Edler*" (in Oostenryk), "*Nobile*" (in Italië), "*Junker*" (in Duitsland) en "*Yoncre*" (in Switzerland). In Duitsland het die term *Junker* in die laat-negentiende eeu ‘n militaristiese konnotasie aangeneem wat in die Nederlandse term ontbreek.

Die rang van jonkheer word soms vergelyk met, maar het net ‘n geringe mate van historiese ekwivalensie met die voormalige titels "*Écuyer*" (in Frankryk) en "*Squire*" (in Groot-Brittanje), hoewel beide hierdie terme nie dieselfde betekenis of oorsprong as *Junker* gehad het nie.  Beide *Écuyer* en *Squire* kan as skildknaap in Afrikaans vertaal word, wat wys op die oopsprong van hierdie benaminge. Dit moet wel ook nie verwar word, en het nie dieselfde betekenis nie as die moderne Engelse algemene gebruik van “Esquire”, met sy meegaande afkorting “Esq.”, wat as 'n blote teken van respek soms na die familienaam van ‘n persoon geskryf word.

## Adellike predikaat (Nederland) 
In Nederland kan hierdie predikaat gebruik word deur die meeste burgers met 'n adellike titel. Die oorgrote meerderheid van die adellikes in Nederland beskik nie oor 'n adellike titel nie. In die geval van hierdie ongetitelde adel, dui die predikaat aan dat die persoon van adel is, maar nie 'n adellike titel het nie.

Die predikaat (of titel in België) word voor die volledige naam geplaas, byvoorbeeld jonkheer Antoine Changuion.

Die eggenote van ’n Nederlandse jonkheer voer geen predikaat nie en word as mevrou *(mevrouw*, in Nederlands) aangespreek.

Die ongetroude dogter van ’n jonkheer is ’n jonkvrou. Wanneer sy trou, verval die gebruik van die predikaat by haar naam wanneer sy aangespreek word. In amptelike dokumentasie en op identiteitsdokumente, soos byvoorbeeld haar paspoort, behou sy egter die predikaat as deel van haar nooiensvan.

In Nederland is die gebruiklike aanspreekvorm vir 'n jonkheer/jonkvrou, veral in formele, skriftelike korrespondensie, *De hoogwelgeboren heer/vrouwe.*

## Adellike titel (België) 
In België is jonkheer of jonkvrou ’n titel sedert die regsuitspraak (of beslissing) van die Hof van Kassasie in 1927. Dit word gedra deur lede van die erfelike adel wat nie ’n hoër titel besit nie (dikwels seuns of dogters van edelliede), asook deur persone aan wie persoonlike of erfelike adeldom toegeken is, sonder ’n hoër titel. Hier maak die titel jonkheer of jonkvrou, net soos enige ander adellike titel, deel uit van die familienaam en word dit aldus aangedui in amptelike dokumentasie en op identiteitsdokumente.

## Rangkroon 
Volgens ’n besluit van koning Willem I van die Nederlande in 1817 mag jonkhere of jonkvroue in Nederland én België die rangkroon van ’n (erf)ridder bo hul familiewapen voer, en kan hulle dus daaraan herken word. Hierdie kroon bestaan uit ’n ring van effense goud (sonder edelstene) met vyf goue punte, elk met ’n pêrel op die punt. Daarbenewens is die ring omwikkel met ’n snoer van pêrels.

## Sien ook 
* Nederlandse adel

## Verwysings