open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
TuS Mayen

**TuS Mayen** is 'n sokkerklub uit Mayen in die deelstaat Rynland-Palts in Duitsland.

Die klub het in 1939 ontstaan as *Turn- und Sportverein Mayen 1886/1914* deur 'n samesmelting tussen *SV Rheinland 1914 Mayen* en *TV 1886 Mayen*. Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub in 1945 herstig, maar omdat die Franse militêre regering gimnastiek verbied het, is klubs ook nie toegelaat om die benaming *Turn- und Sportverein* te gebruik nie. Die klub is toe herstig as *Spiel- und Sportverein Mayen*, maar is kort daarna herdoop na *SV Rheinland Mayen*. Die klub het die verbod probeer omseil deur die naam *Tennis- und Sportverein* aan te neem, maar dit is ook verbied, waarna die naam *1. Sport-Club Mayen 1886/1914* tydelik aangeneem is.

Op 1 Januarie 2005 het die klub 'n federasie van geassosieerde sportklubs geword, wat beteken dat elke sportafdeling onafhanklik geword het, maar gesamentlik lede van die sportfederasie is.

Mayen se grootste prestasie was om in 1974, 1975, 1976 en 2004 vir die hoofrondte van die DFB-Pokal te kwalifiseer, maar die klub kon nooit verder as die eerste rondte vorder nie.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubwerf
* Amptelike klubwerf van die sportfederasie
Transparansie (optika)

**Transparansie in optika** en andere materiale kan rofweg in twee soorte verdeel word:
*Deursigtig, mens kan daardeur sien (glas is deursigtig, en so ook vele andere minerale wat as edelstene beskou word).
*Deurskynend, die lig val daardeur, maar daar kan nie deur die stof gesien word nie (vergelykbaar met maltglas).

By die afwesigheid van transparansie word daar gepraat van *opaak* of *onderskynend*. In hierdie geval word die lig deur die buitenste vlakke teruggekaats.

Sommige minerale wat in groot stukke opaak is, blyk in baie dunne splinters (kleiner as 0,1 mm) om deurskynend te wees.
Dispersie (optika)

**Dispersie** is die verskynsel waar die brekingsindeks van 'n materiaal nie vir alle golflengtes van lig (kleur) dieselfde is nie. Deur dispersie val wit lig (wat uit alle kleure bestaan) deur 'n prisma en gaan dit weer uiteen in die kleure van die reënboog, oftewel die kleurspektrum. Die studie van die kleurspektrum is 'n belangrike ontledingsmiddel by die bestudering van minerale in die astronomie. By die gebruik van 'n tralie ontstaan daar ook 'n kleurspektrum, maar dit kom deur middel van ligbreking voor, en nie as gevolg van dispersie nie.

**Dispersie** is die oorsaak van chromatiese abberasie in lense. Die effek van dispersie kan (gedeeltelik) teëgegaan word deur materiale met verskillende dispersies te kombineer. As die dispersie vir twee kleure (meestal geel en blou) gekorrigeer is, noem mens só 'n lens 'n achromaat; as die korrigering vir meer kleure toegepas is, noem mens só 'n lens 'n apochromaat. In hierdie laaste geval moet daar spesiale glassoorte met lae dispersie (*LD* of *ED* glas) gebruik word.

Die mate van ligbreking word in die getal van Abbe uitgedruk; hoe hoër die waarde is, hoe kleiner is die dispersie. Die dispersie varieer ook met die brekingsindeks: hoogbrekende glassoorte het 'n groter **dispersie** en 'n kleiner getal van Abbe. Die onderstaande tabel geld vir die mineraal glas - vir ander materiale geld ander getalle.

## Sien ook 
* Optika
* Lig
* Sigbare spektrum

## Bronnelys 
* KENNIS, 1980, vol 5, bl. 876-877,
Halfedelsteen

'n **Halfedelsteen** is 'n mineraal wat tot sieraad verwerk is en wat nie tot die vier groepe van edelstene (diamant, robyn, saffier of smarag) behoort nie. Net soos edelstene het hulle 'n spesifieke hardheid en ligbreking. Gewoonlik word net stene met 'n Mohsgetal van groter as 7 as edelstene beskou.

Halfedelstene word in fassetvorm geslyp om die skittering meer duidelik sigbaar te maak, en in hierdie vorm is hulle baie waardevol en word veral in juwele gebruik. Die prys van 'n halfedelsteen hang af van onder andere die grootte, helderheid en slypvorm.

Voorbeelde van halfedelstene is: rooskwarts, tieroog, agaat, jaspis, granaat, toermalyn en ametis.

## Verskille tussen edelstene en halfedelstene 
Die grenslyn tussen edelstene en halfedelstene is vaag. Topaas en toermalyn kan ook as half­ edelstene beskou word. Deursigtige stene word gewoonlik met fasette geslyp, terwyl die ondeur­ sigtige kleurryke stene soos malagiet en oligoklaas meestal geronde vorms kry, die sogenaamde cabochon-snit. 'n Groot deel van die halfedelstene behoort aan die kwartsfamilie. Kwarts is kristallyne silika (silikon-diokside). Pers kwarts heet ametis en is baie gesog. Dan is daar nog die pienk rooskwarts en bruin rookkwarts. Tieroog-kwarts kom net in Suid-Afrika voor en word in die Prieska-Griekwastad-omgewing gevind. Chalcedoon is 'n taai, ondeursigtige soort silika wat in verskillende kleure voorkom, elk met sy *eie* naam. So kry ons jaspis (rooi), agaat (gekleurd met strepies), oniks (swart met strepies), sardoniks (bruin), praas (groen) en nog veel meer. Opaal is 'n ander soort silika wat 'n bietjie water opgeneem het. Dit het 'n olierige glans en kan kleurloos of veelkleurig wees. Baie soorte chalcedoon kan in die Oranje- en Vaalrivier as spoelstene opgetel word.

## Fotogalery 

Bilde 087.jpg|Rooskwarts
Quartz-119706.jpg|Rooskwarts
Red Jasper Tugaru Nishikiishi Japan IMG 8854.jpg|Rooi jaspis
Green Jasper IMG 9473.jpg|Groen jaspis
Garnet Gilgit,Pakistan -t5019b.jpg|Granaat op wit veldspaat
Tourmaline paraïba (Brésil) 1.JPG|Toermalyn
Amatista Laye.jpg|Ametis

## Sien ook 
* Edelsteen

## Bronnelys
*Boshoff, Dawie: Sierstene uit die Kaap. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 34, nr. 4, April 1989. ISSN 0-491-4783
Destino

**Destino** is 'n geanimeerde kortfilm wat in 2003 deur die Walt Disney-maatskappy vrygestel is. *Destino* is uniek in die opsig dat die vervaardiging daarvan aanvanklik in 1945 begin het, 58 jaar voor dit vir die eerste keer vrygestel is. Die projek was 'n samewerking tussen Amerikaanse animeerder Walt Disney en Spaanse skilder Salvador Dalí, met musiek geskryf deur die Meksikaanse liedjieskrywer Armando Dominguez.

Die beelddraaiboek vir *Destino* is oor 'n tydperk van agt maande deur Disney ateljeekunstenaar John Hench en Dalí in laat 1945 en 1946 ontwikkel. Finansiële oorwegings het egter veroorsaak dat Disney produksie moes stop. Die destydse Walt Disney Ateljees het na die Tweede Wêreldoorlog gebuk gegaan onder finansiële probleme. Hench het 'n kort animasietoets van omtrent 18 sekondes voltooi in die hoop dat dit Disney se belangstelling in die projek sou laat herlewe, maar produksie is nie meer as finansieel vatbaar beskou nie en is onbepaald uitgestel.

In 1999 het Walt Disney se kleinneef Roy Edward Disney, terwyl hy aan *Fantasia 2000* gewerk het, op die dormante projek afgekom en besluit om dit weer aan die gang te kry. Disney Studio's Frankryk, die maatskappy se klein Paryse produksiedepartement, is aan boord gebring om die projek te voltooi. Die kortfilm is deur Baker Bloodworth vervaardig en die regie is deur die Franse animeerder Dominique Monfrey behartig in sy eerste rol as regisseur. 'n Span van ongeveer 25 animeerders het Dalí en Hench's se kriptiese beelddraaiboek ontsyfer (met 'n bietjie hulp uit Dalí se vrou Gala Dalí se dagboek) om *Destino*' se vervaardiging te voltooi. Die eindresultaat is hoofsaaklik met tradisionele animasie tegnieke bewerkstellig, insluitend Hench se oorspronklike materiaal, maar daar is ook van rekenaaranimasie gebruik gemaak.

*Destino* se première was op 2 Junie 2003 by die Annecy Internasionale Geanimeerde Filmfees in Annecy, Frankryk. Die ses-minute kortfilm volg 'n danseres soos sy deur surrealistiese tonele geïnspireer deur Dalí se skilderye dans. Daar is weinig dialoog, maar die kortfilm maak gebruik van 'n agtergrond van opera-styl musiek.

Die film het verskeie toekennings ontvang en dit is in 2003 vir 'n Oscar genomineer. "Destino" is die Spaans, Portugees en Italiaanse woord vir lot of voorbestemming.

## Eksterne skakels 
* 
* Disney/Dalí's Completed *Destino* Kicks Off Annecy Fest 
* 2004 AWN Oscar Showcase – Destino – Beelde en kort flim snit
* The Destiny of Dali's Destino''  oor Dali se samewereking met Disney.
Been (ledemaat)

duimnael|200px|Menslike vroulike bene.

'n **Been** is 'n ledemaat wat gebruik word om goed, meestal die lyf van 'n organisme, te ondersteun of op te hou. Voëls en mense het twee bene. Sommige voorwerpe, soos tafels en stoele, het ook bene om hulle op te hou.

Diere het gewoonlik twee of vier bene (vertebrate, wat diere is met rugwerwels). Sommige diere het ses, agt of twaalf bene, byvoorbeeld arthropodas soos insekte en spinnekoppe. Honderd- en duisendpote het baie meer bene, maar nie presies 'n honderd of 'n duisend soos hul name sou aandui nie. Mense het twee bene, aangevul deur voete.

*Bipedaal* verwys na diere met twee bene, en 'n *kwadrupedaal* is 'n dier met vier bene.
Tafel

duimnael|'n Tafel: 1) die blad en 2) 'n poot
duimnael|'n Tafel met 'n ingegrafeerde skaakbord daarop.

'n **Tafel** is 'n meublement met 'n plat bokant wat deur een of meer bene gestut word. Tafels word gebruik om goed op te sit, meestal vir 'n kort tydperk, soos voedsel en eetgerei by 'n maaltyd, koppies vir drankies, 'n boek, kaarte, skryfpapier vir skryf, en ander goed vir stokperdjies.

Soms word goed op tafels geplaas vir 'n langer tydperk, soos televisies, rekenaars, of goed vir versiering. Daar word soms 'n tafeldoek bo-op die tafel geplaas. Daar bestaan ook tradisionele maniere hoe om tafeldoeke en eetgerei op die tafel vir maaltye te plaas.

Tafels kan groter gemaak word, soos byvoorbeeld wanneer 'n tafel se bokant uitgetrek kan word. Sommige tafels kan ook gevou word sodat dit beter vervoer kan word, byvoorbeeld wanneer mense gaan kamp. Daar is ook klein tafels in treine en vliegtuie wat oop kan vou.

Tafels in Japan, genaamd *chabudai*, is tradisioneel laag, somtyds rond, vir tee en voedsel.

Die naam van die internasionale organisasie Mensa is van die Latynse woord vir tafel afgelei.

## Eksterne skakels 
*
Stoel

[duimnael|300px|*Vincent se Stoel* deur [Vincent van Gogh.]]

'n **Stoel** is 'n meubelstuk wat deur mense gebruik word om op te sit. Stoele het gewoonlik vier bene/pote om die gewig op die stoel te ondersteun. Sommige stoele, soos kroegstoele, het slegs een been in die middel. Vir stabiliteit word die stoel dan gewoonlik op die grond vasgebout. Sommige stoele het armleunings om 'n persoon se arms te ondersteun.

Die meeste stoele is ontwerp om tot omtrent 120 kilogram massa te kan dra.

Sommige stoele kan in die rondte draai, gewoonlik in kantore gebruik. 

## Tipes stoele 
* Eetkamerstoel
* Kantoorstoel
* *Lazy Boy* (uitskopstoel)
* Leunstoel
* Sitbank
* Tiksterstoel

## Skakels 
* Klismosstoel
* Lierna (stoel)

## Eksterne skakels 
* Stoele
Voet

:''Voet kan ook na 'n lengtemaat verwys. Sien voet (lengtemaat).''

[duimnael|260px|'n [Menslike voet.]]
duimnael|260px|Die voete van 'n menslike ouer en 'n baba.
[duimnael|260px|Manlike [menslike voete.]]
duimnael|260px|Vuil voete.

'n **Voet** (meervoud: **voete**) is 'n ledemaat wat aan die punt van 'n been aangetref word. Voete word gebruik om te loop, en dit is ook belangrik vir balans: dit laat mens regop staan. Voete kan ook gebruik word om mee te skop, vir beide om te veg en vir sport soos sokker.

Mense se hande en voete het min of meer dieselfde vorm: beide het vyf vingers of tone. Baie ander diere met rugwerwels het ook vyf vingers of tone per hand of voet. Die helfte van 'n menslike liggaam se bene is in die voete geleë. Artse wat met mense se voete werk, word *podiatriste* genoem.

Diere het gewoonlik voete, en daar is baie verskillende soorte voete. Wanneer 'n dier sagte voete het, of voete met sagte dele aan die onderkant, word daarna verwys as 'n *poot*.

In baie kulture hou mense daarvan om hul voete te bedek wanneer hulle saam met ander mense of in die openbaar verkeer. In sommige kulture soos die Noord-Amerikaanse-, Europese-, Japannese-, en andere kulture, dra mense 'n tipe kleding oor hul voete om dit te beskerm. Hierdie voetware het spesiale name, soos *sandale*, *skoene*, en *stewels*. Wanneer mense vir baie lang tydperke aaneen voetware dra, kan hul voete begin sleg ruik. Indien die voetware te groot of klein vir die voete is, kan dit negatiewe gevolge vir die voete inhou, beide vir wanneer die voetware gedra word en op die langtermyn. Mense met voet-, been- en rugprobleme kan egter ook gehelp word deur spesiaal-ontwerpte skoene te dra.

Mense in verskillende dele van die wêreld het verskillende tradisies aangaande wanneer om voetware te dra. In die meeste van Europa en Kanada dra mense byvoorbeeld nie skoene of stewels binninshuis nie. In die Verenigde State dra mense weer gewoonlik skoene binnenshuis. In baie kulture waar mense die heeltyd skoene dra, dink hulle dat dit sleg is om nie skoene te dra nie. Om nie skoene te dra nie is egter goed vir die voete, veral vir kinders se voete.

Mediese toestande soos die atleetvoet affekteer die voete, en veroorsaak dat dit droog voel en kraak.

## Eksterne skakels 
*
Elektronskil

duimnael|Voorbeeld van 'n natrium elektronskil model
'n **Elektronskil**, ook bekend as 'n **hoofenergievlak**, is 'n groep atoomorbitale met dieselfde waarde as die hoofkwantumgetal *n*.  Elektronskille bestaan uit een of meer **subskille** of **subvlakke**, wat twee of meer orbitale het met dieselfde hoekmomentum kwantumgetal van *1*.  Elektronskille maak saam die elektronkonfigurasie van 'n atoom uit.

## Hoeveelheid elektrone in elke skil 
Daar kan getoon word dat die aantal elektrone wat in 'n skil gevind kan word gelyk is aan 2n^2.

Bv, kalsium (Ca) het 20 protone en 20 elektrone. Dus sal kalsium 2 elektrone in skil K, hê, 8 in skil L en 10 in skil M.

## Geskiedenis 
Die bestaan van elektronskille is deur Charles Barkla en Henry Moseley vir die eerste keer waargeneem deur X-straal absorpsie studies.  Barkla het hulle aangedui met die letters *K*, *L*, *M* ens.  Daar is later gevind dat hierdie letters ooreenstem met die *n*-getalle 1,2, 3 ensovoorts.  Hulle word gebruik in spektroskopiese Siegbahn-notasie.

Die naam vir elektronskille vind sy oorsprong uit die Bohr-model, waar daar geglo is dat groepe elektrone op sekere afstande vanaf die kern wentel en sodoende "skille" vorm.

## Valensie 
Die *valensie-skil* is die buitenste energievlak van 'n atoom in sy onverbonde toestand, wat die elektrone bevat wat die grootste invloed uitoefen op die aard van die reaksies waar die atoom by betrokke kan wees en die chemiese verbindings wat dit met ander atome kan vorm.  Die elektrone in die valensievlak word na verwys as valenselektrone.  Die fisiese chemikus, Gilbert Lewis was verantwoordelik vir baie van die vroeëre ontwikkelingswerk oor die teorie rondom valenselektrone se deelname aan chemiese verbindings.  Linus Pauling het later die teorie veralgemeen en uitgebrei deur sy insigte in kwantummeganika toe te pas.

## Verwysings 
* Tipler, Paul & Ralph Llewellyn (2003).  *Modern Physics* (4th ed.).  New York: W. H. Freeman and Company.
Bed

duimnael|regs|"Die bed", deur Toulouse Lautrec (1893).
duimnael|'n Enkelbed. Dit behoort waarskynlik aan 'n student, want dit is lanklaas opgemaak!

'n **Bed** is 'n meubelstuk wat gebruik word om op te slaap. Dit bestaan tipies uit 'n staanstuk, met 'n matras en beddegoed daarop (soos kussings, lakens en dekens). Beddens word meestal in slaapkamers aangetref, maar mens kry ook opslaanbare bed-banke waarop beide gesit en geslaap kan word. Hoewel dit nie die primêre gebruik vir 'n bed is nie, word dit soms vir ander doeleindes ingespan, as voorbeeld kan kinders daarop rits en volwassenes kan dit vir seksuele omgang gebruik.

Die woord *bed* word ook as 'n eenheidsmaat gebruik as daar na die kapasiteit van byvoorbeeld 'n hospitaal of ouetehuis verwys word.

## Tipes 
[duimnael|'n Dubbelbed in die afdelingswinkel [John Lewis & Partners|John Lewis, Oxfordstraat, Londen]]
* Stapelbed
* Enkelbed
* Dubbelbed
* Kot
* Hemelbed

## Eksterne skakels 
*
Cate Blanchett

**Catherine Elise (Cate) Blanchett** (gebore 14 Mei 1969 in Melbourne) is 'n Australiese rolprent- en teateraktrise. Sy in in flieks soos *Elizabeth* en die *Lord of the Rings*-trilogie te sien.

In 1998 het sy 'n Academy Award-nominasie as Beste Aktrise vir haar rol as Elizabeth I in *Elizabeth* gekry. In 2005 het sy 'n toekenning as Beste Byspeler vir haar rol as Katharine Hepburn in Martin Scorsese se *The Aviator* ontvang.

## Rolprente 
* *Elizabeth* (1998)
* *Pushing Tin* (1999)
* *The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring* (2001)
* *Bandits* (2001)
* *The Lord of the Rings: The Two Towers* (2002)
* *Heaven* (2002)
* *The Lord of the Rings: The Return of the King (2003)*
* *The Aviator* (2004)
* *Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull* (2008)
* *The Curious Case of Benjamin Button* (2008)
* *Robin Hood* (2010)
* *Hanna* (2011)
* *The Hobbit: An Unexpected Journey* (2012)
* *Blue Jasmine* (2013)
* ''Don't Look Up* (2021)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Cate Blanchett by die *Internet Movie Database''
Vrede

duimnael|regs|300px|'n Vredesduif met olyftakkie, 'n internasionale simbool van vrede.
:*Vir die dorp in Vrystaat, sien Vrede, Vrystaat.*

**Vrede** is 'n toestand van stilte of harmonie, of 'n toestand sonder gevegte of oorloë. In hierdie begrip is vrede, onder ander toestande, 'n doelwit vir baie mense en organisasies. 'n Voorbeeld van 'n organisasie wat se doelwit vrede behels en wat betrokke is om die wêreld 'n vreedsame plek te hou, is die Verenigde Nasies. Vrede kan uit vrye wil bereik word, maar dit kan ook op mense afgedwing word.

Martin Luther King Jr. het 'n brief vanuit die Birmingham-tronk geskryf waarin hy sê: "Ware vrede gaan nie net oor die afwesigheid van konflik nie: dit gaan oor die aanwesigheid van regverdigheid".

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Nike

[duimnael|links|*Die Gevleuelde Oorwinning van Samotrake* in die [Louvre, Parys.]]
**Nike** is die godin van oorwinning in die Griekse mitologie. Sy was die dogter van Styx en Pallas, asook die suster van Kratos, Bia, en Zelus. Nike en haar broers en susters was vriende van Zeus.

Nike kon baie vinnig hardloop. Sy het ook vlerke gehad en het geluk gebring. Sy is in dieselfde tyd as Atena aanbid.

## Standbeelde 
Die beroemdste standbeeld van Nike is die *Gevleuelde Oorwinning van Samotrake*. Dit is nou in die Louvre in Parys, Frankryk.

## Kitsfeite 
* Nike word algemeen met sport verbind. Dít is die rede waarom die ontwerper Jeff Johnson haar naam gebruik het vir sy skoenmaatskappy, Nike Inc.
* 'n Afbeelding van Nike is op al die medaljes van die Olimpiese Somerspele.
Dieretuin

[duimnael|260px|Die "Tiergarten Schönbrunn" in [Wene, is in 1752 gestig en is die oudste bestaande dieretuin ter wêreld.]]

'n **Dieretuin** is 'n plek waar 'n groot verskeidenheid spesies van diere aangehou word vir besoekers om te besigtig.

Hedendaagse dieretuine poog om nie slegs as 'n vermaaklikheidsbron te dien nie, maar ook om mense op te voed, vir navorsing, en om diere te beskerm. Baie dieretuine dien as sentrums waar skaars diere aangehou word indien hulle uitsterwing in die gesig staar. Moderne dieretuine probeer ook om hul diere natuurlik te laat leef, sodat hulle gesond kan wees en hulself natuurlik kan wees. Hierdie word vir die diere gedoen, maar ook sodat mense hulle kan sien asof hulle in natuur voorkom, en nie in 'n dieretuin nie.

In die verlede, maar ook soms vandag nog, is daar baie dieretuine wat nie soos die moderne tipe dieretuin was of is nie. Dáár word diere in baie swak toestande aangehou. Hulle word in klein hokke aangehou en raak gereeld en siek.

Lêer:Giraffa camelopardalis Schoenbrunn01.jpg|Kameelperde in die Tiergarten Schönbrunn in Wene.
Lêer:04-01-05 London Zoo 148.JPG|Pikkewyne in die Londense dieretuin.
Lêer:Panda enclosure at Chiang Mai zoo-KayEss-2.jpeg|Reuse Pandas in die Chiang Mai Diertuin.
SV Heimstetten

**SV Heimstetten** is 'n sportklub uit Kirchheim bei München in die deelstaat Beiere in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. *Heimstetten* is 'n dorpsdeel van Kirchheim.

Die klub is relatief jonk deurdat dit eers in 1967 gestig is. Die klub toon sedert sy stigting 'n opwaartse kurwe wat die ligaleer aanbetref: nadat die *Kreisklasse* in 1973 gehaal is, word die *Kreisliga* in 1985 bereik. In 1992 word daar gepromoveer na die *Bezirksliga* en in 1998 na die *Bezirksoberliga*. In 2003 styg die klub verder tot in die *Landesliga Suid* en in 2006 behaal die klub sy grootste prestasie deur die Oberliga Beiere die eerste keer te haal.

Behalwe sokker, het die klub ook afdelings vir gimnastiek, tafeltennis, vlugbal, basketbal, judo en tennis.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubblad
Tecophilaeaceae

***Tecophilaeaceae*** is die wetenskaplik naam van 'n familie blomplante. Die  familie is eers onlangs deur taksonomiste erken. Blomfamilie van *Lanaria* is nader aan Orchidaceae as hierdie groep

## Genera
Die volgende genera word erken:
* *Cyanastrum*:  *C. cordifolium*, *C. goetzeanum*, *C. johnstonii* – Sentraal-Afrika
* *Cyanella*: *C.  alba*, *C. hyacinthioides*, *C. lutea*, *C. orchidiformis* –  Suid-Afrika
** *Eremiolirion*: *E. amboense* – Namibië
* *Kabuyea*: *K. hostifolia* – Tanzanië, Mosambiek
* *Lanaria*: *L. lanata* Kapokblom – Overberg 
* *Odontostomum*: *O. hartwegii* – ooste van Noord-Amerika en Kalifornië
* *Tecophilaea*: *T. cyanocrocus*, *T. violifolia* (*Zephyra*) – Chili
* *Walleria*: *W. nutans* – Namibië, *W. mackenzii* – Malawi
* *Zephyra*: *Z. elegans* – Chili

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Brummitt R. K., Banks H., Johnson MAT, Docherty KA, Jones, K, Chase MW, & Rudall PJ. 1998. Taxonomy of Cyanastroideae (Tecophilaeaceae): A multidisciplinary approach. *Kew Bull*. 53, 769—803
* Lanaria 
* http://species.wikimedia.org/wiki/Lanariaceae
* Odontostomum
* Goldblatt P, & J.C. Manning 1989. Chromosome numbers in Walleria *Ann. Miss. Bot.Gardens* 76, 925.
* wikispecies
* Simpson MG 1985. Pollen ultrastructure of the Tecophilaeaceae. *Grana* 24: 77-92.
Kubus (dubbelsinnig)

Die term **kubus** kan na die een van die volgende onderwerpe verwys:

*Kubus, 'n veelvlakkige vorm, waarvan al die vlakke vierkante is.
*Kubus (ekonomie), 'n berugte piramideskema in die sewentigjare. 
*Kubus (vervoermiddel) was 'n Poolse, Tweede Wêreldoorlogse, gepantserde motor en 'n gepantserde personeelvervoermiddel.
*Kubus (volk), 'n stam wat in sentraal-Sumatra, Indonesië woon.
Sophora

**Sophora** is 'n blommegenus in die familie *Fabaceae*.

## Uitgesoekte spesies 
*S.imhambanensis* Klotsch in Kenia, Mosambiek, Sodwanabaai, Suid-Afrika.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Eksterne skakels 
*Wetenskaplike klassifikasie
Alfadeeltjie

’n **Alfadeeltjie** bestaan uit twee protone en twee neutrone wat ’n deeltjie soortgelyk aan ’n heliumkern vorm. Hulle word gewoonlik geproduseer tydens alfaverval, maar ook op ander maniere. Alfadeeltjies is genoem na die eerste letter van die Griekse alfabet. Die simbool daarvan is α of α2+. Omdat hulle ooreenstem met heliumkerns, word dit ook soms geskryf as  of , wat dui op ’n heliumioon met ’n lading van +2 (dus sonder twee elektrone). As die ioon elektrone uit die omgewing bykry, kan die alfadeeltjie geskryf word as ’n gewone (elektries neutrale) heliumatoom: .

Alfadeeltjies is swaar en beweeg selfs in lug nie baie ver nie. Hulle is baie ioniserend, alhoewel hulle nie die menslike vel kan binnedring nie. Alfadeeltjies kan gevolglik net binne-in die liggaam skadelik wees. Hulle kan die liggaam binnedring deur die inaseming van radioaktiewe stof of die inname van radioaktiewe materiaal wat alfastraling afgee. 

Indien radioaktiewe elemente wat alfadeeltjies uitstraal wel in ’n mens se liggaam beland, kan dit gevoelige organe soos die longe en skelet beskadig. Deur stofbeheermaatreëls te installeer of die regte gebruik van asemhalingsbeskermingsapparate soos stofmaskers, kan die inaseming of inname van materiale wat alfadeeltjies afgee tot die minimum beperk word.
Driedimensioneel

duimnael|'n 3D-voorwerp.

**Driedimensioneel**, dikwels afgekort as **3D**, dui op voorwerpe wat drie meetkundige dimensies het: lengte, breedte en hoogte. Voorbeelde van driedimensionele voorwerpe is 'n bol, piramide of skoendoos.

## Belangrike begrippe 
Wat met terme soos 3D-foto's, 3D-film of 3D-grafika bedoel word, is nie altyd duidelik nie. By rekenaarspeletjies word die term 3D dikwels gebruik vir perspektiwiese beelde. Dit word egter ook gebruik vir die tegniek wat andersins bekend staan as stereoskopie, waar daar twee verskillende beelde is: een vir elke oog. Stereobeelde is nie eg ruimtelik nie, maar deur bepaalde truuks (byvoorbeeld 'n bril met een rooi en een blou lens) word die indruk gewek dat dit driedimensioneel is. Die aanduiding 3D het hier betrekking op onverwagte visuele beelde. 'n Mens verwag 'n tweedimensionele beeld, maar sien 'n driedimensionele een.

Ander belangrike begrippe is:

**Prisma:** Dit is 'n 3D-voorwerp met twee (2) identiese, ewewydige vlakke wat veelhoeke is.

**Piramide:** Dit is 'n 3D-voorwerp waarvan die basis 'n veelhoek (poligoon) en al die ander vlakke driehoeke is.

**Tetraëder**: Dit is 'n piramide waarvan al vier (4) vlakke identiese driehoeke is.

**Vlak**: 'n Plat oppervlak van 'n voorwerp.

**Net:** 'n Plat patroon van 'n 3D-voorwerp wat jy kan uitknip, vou en aanmekaar plak om 'n model van 'n spesifieke 3-D-voorwerp te maak.

**Rand**: Die lyn waar twee vlakke van 'n 3D-voorwerp ontmoet.

## Tipes 3D-voorwerpe 
### Reghoekige prismas 
Reghoekige prismas is 'n soliede figure waarvan tenminste een stel teenoorstaande vlakke reghoeke is en al die sye verbind loodreg.
links|raamloos|521x521px

### Kubusse 
 'n Kubus is 'n simmetriese driedimensionele voorwerp waarvan alle vlakke vierkante is.
links|raamloos|456x456px

### Ander prismas 
'n Geometriese figuur met twee identiese basisse, gelyk en parallelle reglynige figure wat parallelogramme as sye het.

links|raamloos|596x596px

### Piramides 
Viervlakke of driehoekige piramides – 'n Struktuur met 'n driehoekige basis met skuins vlakke wat 'n punt vorm aan die bokant.
links|raamloos|367x367px

### Ander Piramides 
'n Struktuur met 'n veelhoek as 'n basis, met skuins vlakke wat 'n punt vorm aan die bokant.
links|raamloos|624x624px

## Ooreenkomste en verskille tussen vierhoeke en ander piramides 
Wanneer ons na verskillende voorwerpe en vorms kyk, kan ons die vorms en voorwerpe vergelyk deur na die volgende te kyk:
* Die tipe vorms van die vlakke van die 3D-voorwerp.
* Die hoeveelheid vlakke van die 3D-voorwerp.
* Die hoeveelheid sye van die 3D-voorwerp.
* Die hoeveelheid hoekpunte van die 3D-voorwerp.
* Die tipe hoeke, byvoorbeeld regtehoeke, van die 3D-voorwerp.
* Of daar enige geronde en/of geboë sye/vlakke is.

### Ooreenkomste en verskille tabel 
Ander vergelykings wat gemaak moet word, is met alledaagse voorwerpe om ons met 3D-vorms, byvoorbeeld 'n langlewemelkhouer wat die vorm van 'n reghoekige prisma het.

## Sien ook 
* 3D-drukwerk
O

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter O. Vir ander betekenisse sien O (dubbelsinnig).*

Die letter **O**, **o** is die 15de letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word O uitgespreek met die woord "Oscar".

## O met skryftekens 
* Ó, ó
* Ò, ò
* Ô, ô
* Ö, ö
* Õ, õ
* Ǒ, ǒ
* Ō, ō
* Ŏ, ŏ
* Ǫ, ǫ
* Ő, ő

## Eksterne skakels 
*
S

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter S. Vir ander betekenisse sien S (dubbelsinnig).*

Die letter **S**, **s** is die 19de letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word S uitgespreek met die woord "Sierra".

## Eksterne skakels 
*
F

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter F. Vir ander betekenisse sien F (dubbelsinnig).*

Die letter **F**, **f** is die sesde letter van die moderne Latynse alfabet. Die Etruskers word as die uitvinders van hierdie letter beskou. Dit het in sowel Etruskies as Grieks die /w/-klank aangedui en is "digamma" ("dubbele gamma", of twee Γ's op mekaar) genoem. Dit het vanweë klankverandering verdwyn. Die F in Semities, *wâw*, is vir /v/ én /w/ gebruik en het dalk oorspronklik 'n haak voorgestel.

In Navo se internasionale spellingsalfabet word F uitgespreek met die woord "Foxtrot".

## Skakels
Hoofddorp

**Hoofddorp** is 'n dorp in die Nederlandse provinsie Noord-Holland en die hoofdorp van die Haarlemmermeer-munisipaliteit. Die stad het 73&nbsp;383 inwoners (2011).
H

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter H. Vir ander betekenisse sien H (dubbelsinnig).*

Die letter **H**, **h** is die agtste letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word dit uitgespreek met die woord "Hotel".

## Gebruik as simbool 
In termodinamika word H gewoonlik gebruik om die entalpie weer te gee. In chemie word dit gebruik om die aminosuur histidien aan te dui.

## Skakels
*
Germania Schöneiche

[duimnael|regs| Jahnstadion, [Schöneiche]]

**Germania Schöneiche** is 'n sokkerklub uit Schöneiche in die deelstaat Brandenburg in Duitsland.

Die klub het oorspronklik in 1894 ontstaan as *MTV Germania Kleinschönbeck Schöneiche*, 'n gimnastiekklub. Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub herstig as *SG Schöneiche* en tipies aan die DDR is die naam hierna verskeie kere verander: *BSG Lokomotive Schöneiche*, *BSG Motor Friedrichshagen*, *BSG Motor Ostend*, *BSG Empor Köpenick*, *TSG Schöneiche* en uiteindelik *BSG ZBE Landbau Schöneiche*. Die huidige naam is na die hereniging van Duitsland aangeneem.

Die klub het sy grootste prestasie in 2004 gelewer deur die *Brandenburgpokal* te wen en daarmee vir die hoofrondte van die DFB-Pokal te kwalifiseer, waar daar in die eerste rondte met 1-2 teen TSV 1860 München verloor is.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* *Klaarblyklik tans (status 30/6/07) geen amptelike klubblad nie*.
N

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter N. Vir ander betekenisse sien N (dubbelsinnig).*

Die letter **N**, **n** is die 14de letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word N uitgespreek met die woord "November".

## N met skryftekens
*Ń, ń
*Ñ, ñ
*Ņ, ņ
*Ň, ň

## Sien ook 
* ŉ, verouderde karakter in Afrikaanse Unicode
C

: *Hierdie artikel handel oor die letter C. Sien C (dubbelsinnig) vir ander gebruike.*

**C**, **c** is die derde letter van die Latynse alfabet. In Afrikaans word die letter uitgespreek as "see".

In Navo se internasionale spellingsalfabet word C uitgespreek met die woord *Charlie*.

## C met skryftekens 
* Ć, ć
* Ĉ, ĉ
* Ç, ç
* Č, č
* Ċ, ċ
B (dubbelsinnig)

*Die letter, **B - b**, is die tweede letter van die Latynse alfabet en kan na een van die volgende onderwerpe verwys:
*b, is in die SI stelsel die simbool voor die breedte (sien meetkunde).
*B, die chemiese element: borium.
Si (dubbelsinnig)

**Si**, **si**, of **SI** mag na die volgende verwys:

* SI-stelsel, die internasionale eenheidstelsel
* Si, die chemiese simbool vir silikon
* **s.i.**, die afkorting vir *syns insiens*
P

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter P. Vir ander betekenisse sien P (dubbelsinnig).*

Die letter **P**, **p** is die 16de letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word P uitgespreek met die woord "Papa".

## Eksterne skakels 
*
Pous Lucius I

**Lucius I** was die 22ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.

## Biografie 
Pous Lucius I is in Rome gebore en sy pa se naam was Porfirian. Op 25 Junie 253 volg hy Pous Cornelius op en word op 5 Maart 254 opgevolg deur Pous Stefanus I. Die naam Lucius beteken "ligbringer".

## Pontifikaat 
Kort na sy verkiesing word hy uit Rome verban deur keiser Trebonianus Gallus, maar kry toestemming om terug te keer. Hy het saamblyery van ongetroudes afgekeur. Tydens sy pontifikaat het die Christene baie swaar gekry en moes alles insit om te oorleef. Cyprianus noem hom in verskeie briewe as synde in ooreenstemming met sy voorganger Pous Cornelius oor die hertoelating van berouvolle sondaars.

## Verering 
Lucius word as martelaar en heilige vereer. Sy gedenkdag is op 4 Maart en hy is  heiligverklaar op 25 Augustus. Sy grafsteen kan gesien word in die Callixtus katakombe. Sy relieke is word bewaar in Santa Maria kerk in Trastevere, saam met die van Sint Cecilia. Sy kop word bewaar in die reliekskryn van die Sint Ansgar katedraal in Kopenhagen nadat dit eers in Roskilde gehuisves was. In die jaar 1100 of daaromtrent word hy uitgeroep as die beskermheilige van die Deense provinsie Seeland. Dit is een van die min relieke in Denemarke wat die Hervorming oorleef het.

## Eksterne skakels 
* 
* 

## Nota 
Saamgestel uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wiki’s.

## Opvolging 
|}
Eier (biologie)

:*Vir die vroulike voorplantingssel, sien **Ovum**.*
duimnael|Eiers van verskeie voëls en reptiele.

'n **Eier** is waarin die sigoot van sommige diere, wat nie aan lewendige babas geboorte gee nie, geleë is

Sommige diere, veral soogdiere, behou die sigoot binne hul lywe waar dit sal groei totdat dit gereed is om gebore te word. Sommige diere behou nie die sigoot in hul lyf nie, maar lê 'n *eier* waarin die sigoot is. Die eier voed en beskerm die embrio. Wanneer die baba uiteindelik gereed is, sal dit vanuit die eier ontwaak.

Diere wat eiers lê, sluit in visse, reptiele, amfibieë, en voëls. Monotremata is die enigste soogdiere wat eiers lê. Die meeste insekte en arachnides lê ook eiers.

Die volstruis is tans die dier wat die grootste eiers lê en die kolibri (Engels:*Hummingbird*) die kleinste van die voëleiers, teen 'n halwe gram. Die 1,5&nbsp;kg (3,3 pond) volstruiseier is tans die grootste bekend, alhoewel die uitgestorwe *Aepyornis* en sommige dinosaurusse groter eiers gelê het.

Die eiers van sommige reptiele asook meeste visse is heelwat kleiner, en dié van insekte en ander ongewerweldes selfs mikroskopies klein.

Die eiers van die meeste voëls kan algemeen as voedsel geëet word.

## Fotogalery 

Lêer:Tortoise-Hatchling.jpg|'n Babaskilpad kruip uit 'n reptieleier.
Lêer:Chicks hatching USDA95c1973.jpg|Hoendereiers met 'n pasgebore kuiken.
Lêer:Frog in frogspawn.jpg|'n Padda met paddaeiers.
Lêer:Ostrich egg.jpg|'n Volstruiseier.
Lêer:Eggs from a chicken and great tit.jpg|Eiers van 'n hoender en 'n koolmees.Heel regs is 'n mieliepit (vir grootte).

## Sien ook 
* Eiergooi, 'n speletjie met hoendereiers.
* Eier (voedsel).
FC Beiere Alzenau

**FC Beiere Alzenau** is 'n sokkerklub uit Alzenau in die deelstaat Beiere in Duitsland. Alhoewel Alzenau in Beiere lê, is die klub ingedeel in die Oberliga Hessen, aangesien dit baie naby aan die grens geleë is (Alzenau was vroeër deel van Hessen). Die klub was tot 1992 in die Beierese sokkerstrukture opgeneem.

Die klub is op 27 Maart 1920 gestig as *Alzenauer Fußball Club*. Op 16 September 1922 het die klub by die gimnastiekklub *Turn- und Sport Alenzau* aangesluit as die sokkerafdeling van daardie klub voordat dit weer in 1923 onafhanklik geword het as *FC Beiere Alzenau*. Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub heropgerig as *SKG Alzenau* voordat dit weer die voor-oorlogse naam aangeneem het in 1947.

Die klub se grootste prestasie was om die Oberliga te haal in 2006.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
*Amptelike klubwerf
Plaaslike Borrel

duimnael|250px|’n Kunstenaarsvoorstelling van die Plaaslike Borrel om die Son en Beta Canis Majoris, en die aangrensende Lus I-borrel om die ster Antares.
Die **Plaaslike** of **Lokale Borrel** is ’n sogenaamde superborrel – ’n warm, meestal leë ruimte – waarin ons Sonnestelsel hom bevind. Die Plaaslike Borrel is sowat 300 ligjare in deursnee en het ’n neutrale waterstofdigtheid van ongeveer ’n tiende van die gemiddelde 0,5 atome per kubieke sentimeter van die interstellêre medium in die Melkweg. Die warm gas in die borrel straal X-strale uit.

Die Sonnestelsel het nou al ongeveer 3 miljoen ligjare ver in die Plaaslike Borrel inbeweeg. Tans bevind die Sonnestelsel hom in die Plaaslike Interstellêre Wolk, ’n kleiner gebied met digter materiaal in die Plaaslike Borrel. Die wolk het gevorm waar die Plaaslike Borrel en die Lus I-borrel bymekaarkom. Die gas in die Plaaslike Interstellêre Wolk het ’n digtheid van ongeveer 0,1 atome per kubieke sentimeter.

Die meeste sterrekundiges glo die Plaaslike Borrel het tussen ’n paar honderdduisend en ’n paar miljoen jaar gelede vanweë nabygeleë supernovas gevorm. Hierdie supernovas het warm materiaal met ’n lae digtheid in die interstellêre medium agtergelaat nadat hulle gas en stof uitgespuug het. Die Geminga-pulsar in die sterrebeeld Tweeling, ’n bron van gammastrale, is heel moontlik die oorblyfsel van een van hierdie supernovas.
D (dubbelsinnig)

*Die letter **D - d** is die vierde letter van die moderne Latynse alfabet. 
*d, is in die SI stelsel die internasionale simbool vir die digtheid.
*D, is in die SI stelsel die internasionale simbool vir die diameter van 'n sirkel (sien: meetkunde).
E

:''Hierdie artikel handel oor die Latynse letter E. Vir ander betekenisse sien E (dubbelsinnig).

Die letter **E** is die vyfde letter van die moderne Latynse alfabet en die tweede klinker. Dit is die algemeens gebruikte letter in Engels, Frans, Duits en Spaans. In Navo se internasionale spellingsalfabet word "E" uitgespreek met die woord "Echo".

Die letter E het ontwikkel uit die Griekse letter epsilon. Die Semitiese letter hê het waarskynlik eers 'n biddende of roepende menslike figuur voorgestel en was moontlik op 'n soortgelyke Egipitese hiëroglief gebaseer, alhoewel die hiëroglief anders uitgespreek en gebruik is. 

## E met skryftekens 
* É, é
* È, è
* Ê, ê
* Ë, ë
* Ě, ě
* Ē, ē
* Ĕ, ĕ
* Ė, ė
* Ę, ę

## Skakel
Comarca

'n ***Comarca*** (Spaans en Portugees meervoud *comarcas*, Katalaans meervoud *comarques*) is 'n tradisionele distrik of plaaslik administratiewe afdeling wat in dele van Spanje, Portugal, Panama en Brasilië aangetref word. *Comarca* staan ook as *redolada* bekend in die Oksitaanse dialek Aragonees.

In Spanje word die term *comarca* in verskeie streke gebruik. In Katalonië en Aragon bestaan ''comarca's'' as 'n plaaslike regering area en het dit 'n verteenwoordigende *Comarca*-raad (Katalaans: *consell comarcal*, Spaans: *consejo comarcal*). In Valencia bestaan die *comarca* slegs as 'n tradisionele streek met geen administratiewe bevoegdhede nie. In Galicia is die *comarca* of *bisbarra* tradisionele onderafdelings van grondgebied wat beperkte amptelike erkenning geniet, maar nie as administratiewe eenheid dien nie. In andere plekke in Spanje soos in Extremadura, kan *comarca* bloot 'n losweg gedefinieerde omgewing wees. Die tradisionele gebruik van *comarca* lei daartoe dat dit soms as die basis vir die bevordering van toerisme gebruik word met die klem op plaaslike kulturele tradisie en geskiedenis.

In Panama verwys *comarca indígena* na administratiewe streke met 'n beduidende Indiaanse bevolking. Drie''comarca's'' is ekwivalent aan 'n provinsie terwyl twee kleiner ''comarca's'' ondergeskik aan 'n provinsie is en gesien word as ekwivalent aan 'n *corregimiento* (munisipaliteit).

In Brasilië is die *comarca* 'n gebiedsonderafdeling in die regstelsel. Dit dui 'n gebied aan wat deur 'n laerhof gedek word. Dit kan ook ooreenkom met 'n munisipaliteit, of kan verskeie klein munisipaliteite onder een hof verenig.

## Eksterne skakels 
* History of comarca divisions in the Catalan Countries (Katalaans)
Natuurlike agtergrondstraling

**Natuurlike agtergrondstraling** kom van twee primêre bronne, naamlik kosmiese straling en aardse bronne. Die wêreldwye gemiddelde agtergrondstralingsdosis vir 'n mens is ongeveer 2,4 millisievert (mSv) per jaar. Hierdie blootstelling is meestal afkomstig van kosmiese straling en natuurlike isotope op die aarde. Dit is baie meer as die blootstelling aan mensgemaakte agtergrondstraling. Laasgenoemde per persoon in 2000 was ongeveer 0,01 mSv, afkomstig van historiese kernwapentoetse, kernongelukke en hantering in die kernbedryf. Natuurlike straling is selfs meer as die gemiddelde blootstelling aan mediese toetse, wat tussen 0,04 tot 1 mSv per jaar veroorsaak. Ou steenkoolaangedrewe kragstasies is een van die grootste mensgemaakte bronne van agtergrondstraling.

Die vlak van natuurlike agtergrondestraling wissel van gebied tot gebied, en in sommige areas is dit veel hoër as in ander. Areas met hoë agtergrondstraling sluit in Ramsar in Iran, Guarapari in Brasilië, Kerala in Indië, en Yangjiang in China. In Ramsar is 'n jaarlikse spitsdosis van 260 mSv al aangemeld.
Empordà

**Empordà** is 'n historiese streek van Katalonië wat sedert 1936 verdeel is in twee ''Comarca's'', Alt Empordà en Baix Empordà.
Aardse agtergrondbestraling

**Aardse agtergrondbestraling** verwys na die bestraling afkomstig uit radioaktiewe materiaal op die aarde. Radioaktiewe materiaal word oral in die natuur gevind. Dit kom natuurlik voor in die grond, rotse, water, lug en plante. Die grootste bekommernis oor radionukliede vir aardse bestraling is algemene elemente met klein hoeveelhede radioaktiewe isotope, soos kalium en koolstof, of skaarse dog uiters radioaktiewe elemente soos uraan, torium, radium en radon. Die meeste van hierdie bronne is egter aan die afneem, weens radioaktiewe verval sedert die skepping van die aarde en omdat daar tans geen groot hoeveelhede daarvan na die aarde gebring word nie. Die huidige aktiwiteit van uraan-238 op die aarde is dus die helfte soveel as wat dit aanvanklik was omdat dit 'n halfleeftyd van 4,5 miljard jaar het. Kalium-40, met 'n halfleeftyd van 1,25 miljard jaar, is tans slegs omtrent 7% so aktief as wat dit aanvanklik was. Die effek wat die afname in hoeveelheid van hierdie isotope (as gevolg van radioaktiewe verval) op mense het is egter minimaal. Dít is omdat mense té onlangs hul verskyning op die aarde gemaak het vir die verskil in aktiwiteit oor 'n fraksie van 'n halfleeftyd om 'n beduidende impak te hê. Met ander woorde, die menslike geskiedenis is só kort in vergelyking met 'n halfleeftyd van 'n miljard jaar, dat die aktiwiteit van hierdie langlewende isotope so te sê konstant gebly het tydens die aanwesigheid van die mens op die aarde. Baie korter halfleeftyd- (en dus ook meer intensief-radioaktiewe) isotope het egter nie radioaktief uit die aardse omgewing verval nie, weens die natuurlike verval van hierdie isotope in ander radioaktiewe elemente en isotope, asook die natuurlike vervaardiging van sommige. Voorbeelde is koolstof-14 (kosmogenies), radium-226 (vervalproduk van uraan-238), en radon-222 (vervalproduk van radium-226).

## Sien ook 
*Agtergrondbestraling
*Radioaktiwiteit
G

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter G. Vir ander betekenisse sien G (dubbelsinnig).*

Die letter **G**, **g** is die sewende letter van die moderne Latynse alfabet. Dit is deur die Romeine geskep, omdat hulle 'n behoefte gehad het om die /k/ en /g/, wat albei deur die letter C aangedui is, van mekaar te onderskei. Die hoofletter-G is dus 'n C met 'n ekstra strepie.

In Navo se internasionale spellingsalfabet word G uitgespreek met die woord "Gholf"  (of "Golf" ).

## G met skryftekens 
* Ĝ, ĝ
* Ģ, ģ
* Ğ, ğ

## Skakels
I

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter I. Vir ander betekenisse sien I (dubbelsinnig).*

Die letter **I**, **i** is die negende letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word I uitgespreek met die woord "India".

## I met skryftekens 
* Í, í
* Ì, ì
* Î, î
* Ï, ï

## Eksterne skakels 
*
J

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter J. Vir ander betekenisse sien J (dubbelsinnig).*

Die letter **J**, **j** is die 10de letter van die Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word J uitgespreek met die woord "Juliet".

## Eksterne skakels 
*
K

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter K. Vir ander betekenisse sien K (dubbelsinnig).*

Die letter **K**, **k** is die 11de letter van die Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word K uitgespreek met die woord "Kilo".

## Eksterne skakels 
*
L

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter L. Vir ander betekenisse sien L (dubbelsinnig).*

Die letter **L**, **l** is die 12de letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word dit uitgespreek met die woord "Lima".

## L met skryftekens
*Ļ, ļ
*Ľ, ľ
*Ł, ł
*Ḽ, ḽ

## Eksterne skakels 
* 
*
M

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter M. Vir ander betekenisse sien M (dubbelsinnig).*

Die letter **M**, **m** is die 13de letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word M uitgespreek met die woord "Mike".

## Eksterne skakels 
*
Q

Die letter **Q**, **q** is die 17de letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word Q uitgespreek met die woord "Quebec".
Alt Empordà

**Alt Empordà** ("Opper-Empordà") is 'n comarca in Katalonië, Spanje, een van twee waarin Empordà verdeel is in die comarcale verdeling van Katalonië in 1936. Die ander deel van Empordà is Baix Empordà ("Benede-Empordà). Alt Empordà is in die provinsie Girona en die hoofstad daarvan is Figueres.
T

Die letter **T**, **t** is die 20ste letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word T uitgespreek met die woord "Tango".

## Eksterne skakels 
*
R

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter R. Vir ander betekenisse sien R (dubbelsinnig).*

Die letter **R**, **r** is die 18de letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word R uitgespreek met die woord "Romeo".

## Gebruik as simbool 
### Natuurkunde
**R** staan gewoonlik vir die gaskonstante 8,314 4621(75) J⋅K-1⋅mol-1.
### Chemie 
**R** is die simbool vir die aminosuur arginien.

## Eksterne skakels 
* 
*
U

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter U. Vir ander betekenisse sien U (dubbelsinnig).*

Die letter **U**, **u** is die 21ste letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word U uitgespreek met die woord "Uniform".

## Eksterne skakels 
*
V

:*Hierdie artikel handel oor die Latynse letter V. Vir ander betekenisse sien V (dubbelsinnig).*

Die letter **V**, **v** is die 22ste  letter van die moderne Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word V uitgespreek met die woord "Victor".

## Eksterne skakels 
*
X

Die letter **X**, **x** is die 24ste letter van die Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word X uitgespreek met die woord "X-ray".
Y

Die letter **Y**, **y** is die 25ste letter van die Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word Y uitgespreek met die woord "Yankee".

## Y met skryftekens 
* Ý, ý
* Ŷ, ŷ
* Ÿ, ÿ
* Ȳ, ȳ

## Eksterne skakels 
*
Z

Die letter **Z**, **z** is die 26ste letter van die Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word Z uitgespreek met die woord "Zulu".

## Eksterne skakels 
*