open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shangdu

duimnael|Shangdu ruins
**Shangdu** (Chinees: 上都, "Boonste Hoofstad"), ook bekend as **Xanadu** (Mongools: *Šandu*), was die hoofstad van Koeblai Khan se Yuan-dinastie in China voordat hy besluit het om sy troon na die Jin-dinastie se hoofstad, Zhōngdū (中都, "Middelste Hoofstad") te skuif. Hy het dit toe hernoem tot Khanbaliq; dit is die hedendaagse Beijing. Shangdu het toe sy somerhoofstad geword.

Die Venesiese reisiger Marco Polo het Shangdu omstreeks 1275 besoek, en in 1369 is die stad deur die Ming-leër onder Zhu Yuanzhang verwoes. 

## Beskrywing 
Shangdu is nou in Binne-Mongolië, naby die moderne dorp Dolon Nor en sowat 350&nbsp;km noord van Beijing, geleë. Die uitleg was rofweg vierkantig, sowat 2&nbsp;200&nbsp;m x 2&nbsp;200&nbsp;m. Dit het bestaan uit ’n "buitestad", "binnestad" van sowat 1&nbsp;400&nbsp;m x 1&nbsp;400&nbsp;m en die paleis waar Koeblai Khan in die somer gewoon het. Die paleis se sye was sowat 550&nbsp;m lank en dit het ’n gebied beslaan van omtrent 40% van dié van die Verbode Stad in Beijing. Die mees sigbare oorblyfsels van die stad is die oostelike mure, maar daar is ook ’n ronde grondvlak-steenplatform in die middel van die binnestad.

Die stad, wat oorspronklik **Kaiping** (开平) genoem is, is van 1252 tot 1256 ontwerp deur die Chinese argitek Liu Bingzhong, wat ’n "deur en deur Chinese skema" vir die stad se argitektuur gebruik het. In 1264 is dit hernoem tot Shangdu. Op die hoogtepunt van sy bestaan het daar meer as 100&nbsp;000 mense gewoon. In 1369 is Shangdu deur die Ming-leër beset, aan die brand gesteek en weer hernoem tot Kaiping. Die laaste khan, Toghon Temür, het uit die stad gevlug en dit was verskeie honderd jaar lank verlate.

In 1872 was daar na berig word steeds oorblyfsels van tempels, blokke marmer en teëls op die terrein. Teen die 1990's was alles weg; dit is moontlik deur die inwoners van die nabygeleë dorp Dolon Nor verwyder en vir die bou van hul huise gebruik. Kunswerke is steeds te sien in die mure van sommige geboue op die dorp.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Bergambacht

**Bergambacht** is 'n dorp en voormalige munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Zuid-Holland. Die voormalige munisipaliteit tel 10&nbsp;016 inwoners (1 Mei 2014) en behoort sedert 2015 tot die munisipale gebied van Krimpenerwaard.

## Geboortes 
* Wim Kok (1938-2018), vakbondleier en politikus (Eerste Minister van 1994 tot 2002)

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Leishu

duimnael|180px|’n Bladsy uit die *Qinding Gujin Tushu Jicheng*, die grootste *leishu* wat ooit gedruk is.

***Leishu*** (Chinees: 類書, "kategorieboeke") is ’n genre verwysingsboeke wat histories in China en omliggende lande saamgestel is. Die term word gewoonlik as "ensiklopedie" vertaal, hoewel dit grootliks verskil van die moderne betekenis van ’n ensiklopedie.

## Oorsig 
Die *leishu* bestaan soms uit lang aanhalings uit ander werke, en bevat dikwels kopieë van volledige werke, nie net uittreksels nie. Die werke word geklassifiseer volgens ’n stelselmatige stel kategorieë, wat weer in subkategorieë verdeel word. *Leishu* kan beskou word as bloemlesings, maar hulle is ensiklopedies in die sin dat hulle die hele omvang van kennis met die tyd van samestelling dek.

Sowat 600 *leishu* is saamgestel van die vroeë 3de eeu tot met die 18de eeu, waarvan 200 bewaar gebly het. Die grootste een was die *Yongle Dadian* van 1408 wat 370&nbsp;miljoen Chinese karakters bevat het. Die grootste een wat ooit gedruk is, is die *Gujin Tushu Jicheng*, met 100&nbsp;miljoen karakters op 852&nbsp;408 bladsye.

## Verwysings 
## Bronne 
*
*
*

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Wim Kok

**Willem (Wim) Kok** (gebore op 29 September 1938 in Bergambacht; oorlede op 20 Oktober 2018 in Amsterdam) was 'n Nederlandse politikus van die *Partij van de Arbeid* (PvdA). Hy was vanaf 1994 tot 2002 Eerste Minister van Nederland gewees. In die Lubbers III-kabinet (1989–1994) het hy as Minister van Finansies gedien. Kok was oorspronklik voorsitter van die vakbond FNV (Federatie Nederlandse Vakbeweging) gewees.

## Die kabinette 
Kok het twee Nederlandse kabinette gelei:
* Kok I-kabinet (1994–1998), 'n samewerking van die PvdA-, VVD- en D66-partye
* Kok II-kabinet (1998–2002), 'n samewerking van die PvdA-, VVD- en D66-partye

## Bronne 
*  Parlement & Politiek

## Eksterne skakels
Garfield Todd

**Reginald Stephan Garfield Todd** (13 Julie 1908 – 13 Oktober 2002) was 'n eerste minister van Suid-Rhodesië. Hy is op 13 Julie 1908 in Invercargill, Nieu-Seeland, gebore. Hy ontvang sy opleiding aan die Universiteit van Otago, die Universiteit van die Witwatersrand en ook aan die Butler-universiteit in die Verenigde State. In 1934 vestig hy hom in Rhodesië as superintendent van die Dadaya-sending. In 1946 word hy tot die parlement verkies en was eerste minister van Suid-Rhodesië van 1953 tot 1958. Na sy aftrede word hy leier van die Central Africa Party. Hy is op 13 Oktober 2002 in Bulawayo, Zimbabwe, oorlede.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
John Tweed

[duimnael|links|upright|Die [Jan van Riebeeck-standbeeld in Kaapstad]]
**John Tweed** (1869 – 1933) was 'n Skotse beeldhouer en is in 1869 in Glasgow gebore. Sy beroemde beeld van Jan van Riebeeck (Jan van Riebeeck-standbeeld) is in 1900 aan die onderpunt van Adderleystraat in Kaapstad opgerig as 'n geskenk van Cecil John Rhodes. Later het Tweed die beeld van Rhodes in Bulawayo geskep, asook ander van hom in Salisbury en Mafeking. Hy was ook die skepper van die beeld van Alfred Beit in Salisbury.

## Bron 
* Langham-Carter, R.R.: John Tweed. Sculptor-in-ordinary to South Africa. In: Lantern. Tydskrif vir Kuns, Kennis en Kultuuur. Jaargang 28, nr. 3, Augustus 1979
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*

## Eksterne skakels
Nauruaans

**Nauruaans** (*Dorerin Naoero* of *Ekaiairũ Naoero*) is 'n Maleis-Polinesiese taal wat saam met Engels die amptelike tale van die eilandnasie Nauru vorm. Die teks van Nauru se volkslied, *Nauru Bwiema*, is in Nauruaans.

Taalkundiges klassifiseer Nauruaans as 'n Mikronesiese taal wat nou verwant aan Kiribaties van Kiribati en Marshallees van die Marshalleilande is. Dit is ietwat minder verwant aan Oos-Polinesiese tale soos Cookeilandse Māori, Hawais, Māori, Rapa Nui en Tahitiaans asook Wes-Polinesiese tale soos Samoaans, Tokelauaans en Tuvaluaans, en het daarnaas nog 'n los verbintenis met Fidjiaans en Tongaans.

Nauruaans het 9&nbsp;300 moedertaalsprekers, terwyl sowat 1&nbsp;000 mense dit as 'n tweede taal praat. Volgens 'n verslag wat in 1937 in Sydney gepubliseer is, het Nauruaans oorspronklik verskeie dialekte bevat, wat onderling nie heeltemal verstaanbaar was nie. Nadat die Duitse Keiserryk Nauru in 1888 gekoloniseer en die invloed van buitelandse tale groter geword het, het die aanpassingsproses van die dialekte begin. Vandag bevat Nauruaans feitlik geen dialekte nie, net die dialek van die hoofstad Yaren verskil effens.

## Verwysings
Nick Sloane

**Nicholas "Nick" Sloane** (gebore 5 Julie 1961 in Kitwe, Zambië) is 'n kenner op die gebied van berging van skeepswrakke.

Hy het in besonder bekendheid verwerf vir sy bestuur van die berging van die wrak van die Italiaanse plesierboot *Costa Concordia* in September 2013. Die skip het 'n jaar vantevore 'n rotsrif getref, en het kort daarna op die eiland Giglio gekantel en was uiteindelik vir 20 maande gestrand. Die bergingsproses het in middel 2012 begin nadat die brandstof en olie verwyder is.  Na meer as 'n jaar se voorbereiding is die skip uiteindelik regop gebring, waarna dit na Genua se skeepwerf geneem is vir uiteindelike aftakeling.

In 2015 het Sloane die Duitse seeprys verwerf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Captain Nicholas Sloane *  op sloanemarine.com
George McCall Theal

Dr. **George McCall Theal** (1837 – 1919) was 'n Suid-Afrikaanse historikus. Hy is in 1837 in Nieu-Brunswyk, Kanada gebore en arriveer in 1870 in Suid-Afrika waar hy aansluit by die personeel van die Lovedalesending in Oos-Kaapland. Hy bly daar tot in 1877 tot hy by die Kaapse staatsdiens, by die Departement van Naturellesake aansluit. Hy word as agent na die Gaika-hoofman, Oba, gestuur. Hy was só suksesvol met die hantering van die stamlede dat hy in 1878 in bevel geplaas is van 'n groot gebied in die Oos-Kaapland. Hier word hy geïntereseerd in die geskiedenis van die blankes sowel as die nie-blankes en hy begin skoolboeke skryf, iets wat later ontwikkel het in 'n meer ambisieuse onderneming. In Maart 1879 is hy aangestel as hoof van die Koloniale Argief en het hy begin met die skryf van beroemde boeke oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis asook oor die lewe van swartes.

Vir die doel is hy deur die Regering na Londen, Lissabon, Amsterdam, Rome en ander stede in Europa gestuur om argiewe te besoek. Sy belangrikste werk, die *History of South Africa*, wat 8 boekdele beslaan, het hom die grootste deel van sy lewe besig gehou. Hy het ook 'n boek oor Suid-Afrika geskryf in die bekende reeks *The Story of Nations*. Sy ander groot werke sluit in 'n stel van 35 boekdele, *Records of Cape Colony*, wat 'n massa dokumente bevat wat uit argiewe in Europa vekry is. Nog 'n reeks, *Records of South Africa* (9 boekdele) is van groot hulp vir historici wat navorsing doen in Portugese geskiedenis. In 1891 is hy deur die Kaapse Regering aangestel as Koloniale Geskiedskrywer, 'n pos wat hy vir die res van sy loopbaan behou het. In 1893-1894 het hy sy invloed gebruik om die uitgee van die driedelige *Geslachts-Register der Oude Kaapsche Familiën* deur C.C.de Villiers deur die Kaapse Regering te laat borg, 'n werk wat Theal self voltooi en persklaar gemaak het. Hy het erelidmaatskap van verskeie oorsese liggame verkry, insluitende die *Nederlandse Koninklike Akademie vir Wetenskap en Kuns*. Ten spyte van swak gesondheid het hy sy werk voortgesit tot sy dood in 1919.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
Bassonia

**Bassonia** is ’n voorstad in die suide van Johannesburg, sowat 8&nbsp;km suidsuidwes van die stadsaal geleë.

## Ligging 
Die voorstad beslaan sowat 2,3&nbsp;km² heuwelagtige gebied op wat eens die plaas Klipriviersberg was. Die verste punte noord en suid is sowat 3&nbsp;km uitmekaar, maar oos en wes net sowat 1,5&nbsp;km in die noorde, terwyl die uitleg met ’n punt na onder loop in die vorm van ’n onderstebo driehoek. In die weste grens Bassonia aan die ewe heuwelagtige Glenvista, in die noordweste aan Gleneagles, in die noorde aan die N12 en noord daarvan Eastcliff, waar die Glen-winkelsentrum geleë is, in die noordooste aan Oakdene en in die ooste aan Bassonia Rock en die Meyersdal-natuurreservaat.

## Demografie 
Bassonia, Glenvista en Mulbarton (suid van laasgenoemde) is drie van die mees gegoede voorstede in die suide van Johannesburg. In skrille kontras met die noorde van Johannesburg se streek F waar die middestad (88,6% swart inwoners volgens die sensus van 2011) en die ou deel van die Suide (Turffontein [82,4%], Kenilworth [78,5%] en Rosettenville [77,2%]) se demografie amper uitsluitlik swart geword het, is Johannesburg se voorstede suid van die N12 en oos van Kliprivierrylaan nog oorwegend wit, soos die volgende syfers van die 2011-sensus toon: Bassonia [54,1%], Bassonia Rock [42,2%], Glenvista [60,3%] en Mulbarton [52,1%]. Ook Oakdene net noord van Bassonia se inwoners was in 2011 nog 52% wit, vergeleke met Townsview net noord daarvan wat 51,7% swart was. In die verre suide is Liefde en Vrede se inwoners egter weer 69,5% swart. Die suidooste se bevolking is ook merkwaardig jonk: Meer as ’n derde van die inwoners is onder 25 jaar.

## Afrikaanse gemeenskap 
In die hele suidooste van Johannesburg, suid van die N12 en oos van Kliprivierweg, wat meer as 16&nbsp;km² beslaan en groot voorstede soos Glenvista (10&nbsp;177 inwoners in 2011 van wie 1&nbsp;375 Afrikaans was), Mulbarton (6&nbsp;645 van wie 809 Afrikaans), Bassonia (4&nbsp;633 inwoners van wie 521 Afrikaans) en Liefde en Vrede (4&nbsp;086 inwoners van wie 222 Afrikaans), is hier nie ’n enkele gemeente van die Afrikaanse Susterkerke of ’n Afrikaanse of selfs net parallelmediumskool nie. Die naaste Gereformeerde gemeente aan Bassonia is noord van die N12 in Oakdene, die Gereformeerde kerk Johannesburg-Suid, maar die suidooste van Johannesburg val binne die gemeentegrense van die Gereformeerde kerk Brackenhof in Alberton omdat die voormalige Gereformeerde kerk Eikenhof by dié gemeente ingelyf is en dit destyds binne sy grense was. Wat die Nederduitsch Hervormde Kerk betref, val die suidooste onder gemeente Turffontein, wat in 2019 reeds 90 jaar oud is. Die NG gemeente Townsview se gemeentegrense sluit blykbaar die suidoostelike voorstede in.

## Verwysings
Palauaans

**Palauaans** (*a tekoi er a Belau*) is 'n Maleis-Polinesiese taal wat saam met Engels die amptelike tale van die eilandnasie Palau vorm. Die teks van Palau se volkslied, *Belau rekid*, is in Palauaans.

duimnael|links|Verspreiding van Palauaans in die Verenigde State
Hoewel die Karoline-eilande tot Mikronesië behoort, is Palauaans nader verwant aan die tale van die Filippyne, Indonesië en Maleisië. Taalkundiges klassifiseer Palauaans as 'n Austronesiese taal wat net een van twee inheemse tale van Mikronesië is, wat nie tot die Oseaniese tak van dié taalfamilie behoort nie, die ander is Chamorro. Die meeste taalkundiges stem ooreen dat Palauaans en Chamorro tot die Soenda-Sulawesi-taalgroep behoort en daarmee verwant is aan tale soos Balinees, Bandjarees, Indonesies/Maleis, Javaans, Madoerees, Minangkabau en Soendanees. Dit is ietwat minder verwant aan Filippynse tale soos Cebuano en Tagalog (Filippyns) en het daarnaas nog 'n los verbintenis met Malgassies in Madagaskar.

Palauaans het 18&nbsp;140 moedertaalsprekers, waarvan die meeste op Palau, gevolg deur die twee eilandgebiede van die Verenigde State, Guam en die Noordelike Mariana-eilande. Daarbenewens word Palauaans deur emigrante in die Verenigde State gepraat, veral in die deelstaat Hawaii en ander deelstate langs die weskus.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Tuvaluaans

**Tuvaluaans**, in die noordelike dialekte *Te Gagana Tuuvalu* en in die suidelike dialekte *Te Ggana Tuuvalu* genoem, is 'n Maleis-Polinesiese taal wat saam met Engels die amptelike tale van die eilandnasie Tuvalu vorm. Die teks van Tuvalu se volkslied, *Tuvalu mo te Atua*, is in Tuvaluaans.

Taalkundiges klassifiseer Tuvaluaans as 'n Wes-Polinesiese taal wat nou verwant is aan Tokelauaans, een van die amptelike tale van Tokelau, en albei tale is onderling verstaanbaar. Dit is ietwat minder verwant aan Samoaans en het daarnaas nog 'n los verbintenis met die tale van Oos-Polinesië, waaronder Cookeilandse Māori, Hawais, Māori, Rapa Nui en Tahitiaans.

Tuvaluaans word deur 12&nbsp;510 mense gepraat.

## Verwysings
Wade-Giles

**Wade-Giles** is ’n stelsel vir die transkripsie van Chinees, gebaseer op Mandaryns. Dit is geskoei op ’n stelsel deur Thomas Wade, wat dit in die middel 19de eeu opgestel het. Die Wade-Giles-stelsel het saam met die Chinees-Engelse woordeboek van Herbert Giles van 1912 ontstaan.

Wade-Giles was tydens die grootste deel van die 20ste eeu die belangrikste stelsel vir die transkripsie van Chinese woorde en name in die Westerse wêreld. Dit is nou grotendeels deur die amptelike pinyin-transkripsie vervang, maar word soms nog gebruik vir name uit Taiwan, soos Chiang Kai-shek (pinyin: Jiǎng Zhōngzhèng).

## Eksterne skakels 
* Lys van omsettings van Wade-Giles na pinyin
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Yongle

**Yongle** (Wade-Giles: **Yung-lo**, ook gespel **Joeng-le**; 2 Mei 1360 – 12 Augustus 1424) was die derde keiser van die Ming-dinastie in China; hy het van 1402 tot 1424 regeer. Sy persoonlike naam was **Zhu Di** (Wade-Giles: **Chu Ti**).

## Opkoms 
Zhu Di was die vierde oudste seun van keiser Hongwu, die stigter van die Ming-dinastie. Hy was aanvanklik die Prins van Yan, met Beiping (nou Beijing) as die hoofstad van sy prinsdom. Te midde van die voortdurende stryd teen die Mongole van die Noordelike Yuan-dinastie het Zhu Di sy eie mag gekonsolideer en sy teenstanders uit die weg geruim. 

Hy het aanvanklik sy pa se aanstelling van sy oudste broer, Zhu Biao, en daarna dié se seun Jianwen as kroonprins aanvaar, maar toe Jianwen keiser word en begin om sy magtige ooms tereg te stel en hul range te verlaag, het Zhu Di ’n dekmantel gevind om in ’n rebellie teen sy broerskind in opstand te kom. die aanvanklike aanvalle op sy prinsdom afgeweer en suid opgeruk teen sy broerskind in die keiserlike hoofstad, Nanjing. 

In 1402 het hy Jianwen se bewind omvergewerp en Nanjing beset. Hy is daarna tot keiser verklaar en het die naam Yongle aangeneem, wat "ewigdurende geluk" beteken.

## Bewind 
260px|duimnael|links|Die Changling-graftombe.
Yongle was gretig om sy eie stempel af te druk en het Jianwen se bewind nietig verklaar. Hy het ’n groot poging aangewend om rekords oor sy kinderjare en rebellie te vernietig. Dit het ingesluit die wydverspreide verwydering van die Confuciaanse geleerdes in Nanjing. Die probleme in die hoofstad het hom ook aangespoor om Beijing weer die nuwe keiserlike hoofstad te maak. 

Hy het die Groot Kanaal herstel en heropen, en tussen 1406 en 1420 toesig gehou oor die herbou van die Verbode Stad. Hy was ook verantwoordelik vir die Porseleintoring van Nanjing, wat as een van die wonders van die wêreld beskou is totdat dit in 1856 deur die Taiping-rebelle verwoes is. 

Verder het hy die keiserlike eksamen grootliks uitgebrei en heringestel in die plek van sy pa se gebruik van persoonlike aanbevelings en aanstellings. Hierdie geleerdes het tydens sy bewind die *Yongle-ensiklopedie* opgestel.

Yongle is dood terwyl hy persoonlik ’n miltêre veldtog teen die Mongole gelei het. Hy is in die Changling-graftombe, die sentrale en grootste mausoleum van die Ming-graftombes noord van Beijing, begrawe.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Jyutping

**Jyutping** is ’n vorm van romanisering om Standaardkantonees in Latynse letters te skryf. Benewens letters bestaan dit ook uit syfers agter sommige letters. Daar is geen spasie voor die syfers nie en hulle kan óf op dieselfde reël as die letters óf effens hoër staan. Die letters kom meestal ooreen met die klankletters van die Internasionale Fonetiese Alfabet. Dié klankletters is: m, f, n, l, h, w, s, j, ei, i, im, in, u, ui, un, œ en œk.

Jyutping is ’n afkorting van **Jyutjyu pingjam** (tradisionele Chinees: 粵語拼音; Jyutping: jyut6 jyu5 ping3 jam1) ("Klankspelling van die Kantonese taal").

Die stelsel is in 1993 deur die Taalvereniging van Hongkong ontwikkel. Dit word in verskeie taalkursusse en invoermetodes van Standaardkantonees op rekenaars en slimfone gebruik. Dit is naas Yale een van die mees gebruikte romaniseringsvorms van Standaardkantonees. 

## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Ruud Lubbers

**Rudolphus Franciscus Marie (Ruud) Lubbers** (7 Mei 1939 in Rotterdam - 14 Februarie 2018 in Rotterdam) was 'n Nederlandse Christen-demokratiese politikus, diplomaat, hoogleraar en entrepreneur. 

Hy was 'n lid van die politieke partye Christen-Demokratiese Appèl (CDA) en Katolieke Volksparty (KVP), 'n voorloper van die CDA-party. Van 1982 tot 1994 was hy die CDA se partyleier sowel as die Eerste Minister van Nederland.

Hy het met sukses die groot finansieringstekort asook die toemalige ekonomiese krisis bestry.

## Lewensloop 
Lubbers het ekonomie aan die Erasmus Universiteit Rotterdam gestudeer en was 'n entrepreneur van Hollandia, 'n staalboubedryf in Krimpen aan den IJssel.

Van 1973 tot 1977 was hy Minister van Ekonomiese Sake in die Den Uyl-kabinet gewees. Van 1977 tot 1982 was hy 'n lid van die Tweede Kamer gewees, van 1978 tot 1982 ook as parlementêre verteenwoordiger van die CDA-groep.

Van Oktober 1982 tot Januarie 1994 was hy die CDA-partyleier en van November 1982 tot Augustus 1994 die Eerste Minister.

Ook was hy in 1989 en 1994 kortstondig die minister vir Nederlandse Antilliaanse Sake en Aruba.

Na sy politieke loopbaan was hy van 1995 tot 2000 hoogleraar in globalisering aan die Katolieke Universiteit Brabant.

Vervolgens was hy van 1 Januarie 2001 tot 20 Februarie 2005 die negende VN se Hoë Kommissaris vir Vlugtelinge in Genève.

## Die kabinette 
Lubbers het drie Nederlandse kabinette gelei: 
* Lubbers I-kabinet (1982–1986), 'n samewerking van die CDA- en VVD-partye
* Lubbers II-kabinet (1986–1989), 'n samewerking van die CDA- en VVD-partye
* Lubbers III-kabinet (1989–1994), 'n samewerking van die CDA- en PvdA-partye

## Verwysings 
## Bronne 
*  Parlement & Politiek

## Eksterne skakels 
## Fotogalery 

Premier Lubbers aan het woord, Bestanddeelnr 932-4103.jpg|Eerste Minister Lubbers spreek die Tweede Kamer toe. (1982)
Aankomst_Thaise_premier_Prem_Tinsumlanonda_op_Zestienhoven_afgehaald_door_premie,_Bestanddeelnr_933-9164.jpg|Lubbers met die Thaise premier Prem Tinsulanonda (1987)
Lubbers en premier Gandhi op Schiphol, Bestanddeelnr 934-1090.jpg|Lubbers met die Indiese Eerste Minister Rajiv Gandhi (1987)
NL-HaNA 2.24.01.05 0 934-1401.jpg|Lubbers met die Duitse bondskanselier Helmut Kohl (1987)
Kabinet-Lubbers III.jpg|Voorstelling van die Lubbers III-kabinet in 1989
Ruud Lubbers.jpg|Ruud Lubbers in 2002
Hongwu

**Hongwu** (21 Oktober 1328 – 24 Junie 1398) was die stigter en eerste keiser van die Ming-dinastie in China. Sy persoonlike naam was **Zhu Yuanzhang** (voorheen Chu Yuan-chang of Tsjoe Joean-tsjang). 

In die middel van die 14de eeu is China geteister deur hongersnood, peste en opstande. Zhu Yuanzhang het ’n leër op die been gebring wat China verower en ’n einde aan die Mongoolsbeheerde Yuan-dinastie gebring het. Hy het die Mongole gedwing om na die Sentraal-Asiatiese steppe terug te val en het die Ming-dinastie begin 1368 gestig. Later in die jaar het sy magte die Yuan-hoofstad, Khanbaliq (moderne Beijing), binnegeval. 

Hongwu het net sy familie vertrou en het sy talle seuns magtige feodale prinse aan die noordelike vleilande en die Yangtze-vallei gemaak. Hy het sy kleinseun, Jianwen, as sy opvolger aangewys. Jianwen se bewind het nie lank geduur nie, want sy pogings om sy ooms in toom te hou het daartoe gelei dat een van hulle, Yongle, die bewind oorgeneem het.

Die meeste van die historiese terreine wat met Hongwu verband hou, is in Nanjing, die oorspronklike hoofstad van die Ming-dinastie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Uitvalgrond

**Uitvalgrond** is stukke grond wat as gevolg van swak opmeting sonder eienaar was. Onder die wet van die ou Republieke is hierdie grond as staatseiendom verklaar. Dele daarvan was taamlik groot. Die beroemdste stuk *uitvalgrond* was die plaas Randjeslaagte waarop die stad Johannesburg uitgelê is. Aan hierdie wet of instelling was die Inkruipplaas ook onderworpe.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
Jonkheer Gerard Theodoor Beelaerts van Blokland

alt=Gerard Jacob Theodoor Beelaerts van Blokland as regsadviseur aan die Zuid-Afrikaansche Republiek by die London Konvensie in 1883/1884.|duimnael|Gerard Jacob Theodoor Beelaerts van Blokland as regsadviseur aan die Zuid-Afrikaansche Republiek by die London Konvensie in 1883/1884.

**Jonkheer Gerard Jacob Theodoor Beelaerts van Blokland** (1843 – 1897) was 'n Transvaalse diplomaat. Hy is in 1843 gebore en stam uit 'n ou Hollandse adelfamilie *Beelaerts van Blokland*. Sy vader, F.W.A. Beelaerts van Blokland, was een van die vroeë vriende van die Voortrekkers. Van Blokland jr. het 'n prokureur geword en 'n lid van 'n komitee vir die insameling van fondse om die Boere in die Suid-Afrikaanse Republiek te help. In 1883 het hy die afgevaardigdes wat na Londen toe is om die Pretoria Konvensie te hersien, ontmoet en hulle as regsadviseur bygestaan. In ruil is hy in 1884 aangestel as Minister van die Zuid-Afrikaansche Republiek vir Duitsland, Frankryk en Portugal. Hy het die amp sonder vergoeding tot sy dood beklee. In 1887 word hy Regeringskommissaris in Europa op die Raad van die Nederlands-Suid-Afrikaanse Spoorwegmaatskappy. Hy is in 1897 oorlede.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*
Cookeilandse Māori

**Cookeilandse Māori** (*Māori*, *Maori Kuki Airani*, ''Māori Kūki 'Āirani'') is 'n Maleis-Polinesiese taal wat saam met Engels die amptelike tale van die eilandnasie Cookeilande, 'n gebied van die Koninkryk van Nieu-Seeland, vorm. Die teks van die Cookeilande se volkslied, *Te Atua Mou E*, is in Cookeilandse Māori.

Taalkundiges klassifiseer Cookeilandse Māori as 'n Oos-Polinesiese taal wat nou verwant is aan Māori, een van die amptelike tale van Nieu-Seeland. Dit is ietwat minder verwant aan Rapa Nui en Tahitiaans en het daarnaas nog 'n los verbintenis met die tale van Wes-Polinesië, waaronder Niuies, Samoaans, Tokelauaans, Tongaans en Tuvaluaans.

Cookeilandse Māori word deur 26&nbsp;710 mense gepraat. Cookeilandse Māori word soms eenvoudig Māori genoem wanneer dit nie nodig is om van Nieu-Seeland Māori te onderskei nie. 'n Ander bekende naam vir dié taal is *Rarotongaans*.

## Verwysings
D-majeur

**D-majeur** is 'n majeurtoonleer wat uit die toonhoogtes D, E, F-kruis, G, A, B, en C-kruis bestaan.

## Noemenswaardige komposisies in D majeur 
*  Claudio Monteverdi
** Vespro della Beata Vergine: I. Deus in adjutorium
* Antonio Vivaldi
** Gloria RV 589
* Johann Sebastian Bach
** Brandenburg-concerto nr. 5, BWV 1051
** Tjellosuite nr. 6, BWV 1012
** Orkestrale suite nr. 3, BWV 1068
** Orkestrale suite nr. 4, BWV 1069
** Magnificat, BWV 243
* Georg Friedrich Händel
** Musiek vir die koninklike vuurwerke, HWV 351
** *Hallelujah*-koor van die *Messias*, HWV 56
* Joseph Haydn
** Simfonie nr. 86, Hob.I:86
** Simfonie nr. 96, Hob.I:96 ("Die wonderwerk")
** Simfonie nr. 101, Hob.I:101 ("Die klok")
** Simfonie nr. 104, Hob.I:104 ("Londen")
** Strykkwartette nr. 41, Hob.III:49 ("Die padda")
** Strykkwartette nr. 53, Hob.III:63 ("Die lewerik")
** Strykkwartette nr. 64, Hob.III:79 ("Largo")
* Wolfgang Amadeus Mozart
** Simfonie nr. 20, KV 133
** Simfonie nr. 31, KV 297 ("nr.")
** Simfonie nr. 35, KV 385 ("Haffner")
** Simfonie nr. 38, KV 504 ("Prague")
** Klavierconcerto nr. 16, KV 451
** Klavierconcerto nr. 26, KV 537 ("Coronation")
** Strykkwartet nr. 20, KV 499 ("Hoffmeister")
** Strykkwartet nr. 21, KV 575
** Strykkwintet nr. 5, KV 593
** Klaviersonate nr. 6, KV 284 ("Dürnitz")
** Klaviersonate nr. 9, KV 311
** Klaviersonate nr. 18, KV 576
** Sonate in D majeur vir twee klaviere, KV 448
** Ouverture van *Le nozze di Figaro*, KV 492
* Ludwig van Beethoven
** Strykkwartet nr. 3, Op. 18 nr. 3
** Klaviersonate nr. 15, Op. 28 ("Pastoral")
** Simfonie nr. 2, Op. 36
** Vioolconcerto, Op. 61
** Klaviertrio nr. 5, Op. 70 nr. 1 ("Spook")
** Missa Solemnis, Op. 123
* Franz Schubert
** Simfonie nr. 1, D. 82
** Simfonie nr. 3, D. 200
** Strykkwartet nr. 6, D. 74
** Strykkwartet nr. 7, D. 94
** Andantino van *Forelkwintet*, D. 667
** Klaviersonate nr. 17, D 850 "Gasteiner"
* Felix Mendelssohn
** Ouverture van *Meeresstille und glückliche Fahrt*, Op. 27
** Tjellosonate nr. 2, Op. 58
** Strykkwartet nr. 3, Op. 44 nr. 1
* Frédéric Chopin
** Mazurka, Op. 33 nr. 2
** Prelude nr. 5, Op. 28 nr. 5
* Johannes Brahms
** Hongaarse dans nr. 6, WoO 21 
** Serenade nr. 1, Op. 11
** Simfonie nr. 2, Op. 73
** Vioolconcerto, Op. 77
* Pjotr Iljitsj Tsjaikofski
** Strykkwartet nr. 1, Op. 11
** Simfonie nr. 3, Op. 29 ("Polish")
** Vioolconcerto, Op. 35
** *Wals van die blomme* van *Die neutekraker*, Op. 71a
* Antonín Dvořák
** Simfonie nr. 6, B 112 Op. 60
** Tsjeggiese suite, B 39 Op. 39
** Slavonic Dance nr. 6, B 83 Op. 46
* Gustav Mahler
** Simfonie nr. 1 "Titan"
* Jean Sibelius
** Simfonie nr. 2, Op. 43
* Ralph Vaughan Williams
** Simfonie nr. 5 in D majeur
* Sergei Prokofiëf
** Vioolconcerto nr. 1, Op. 19
** Simfonie nr. 1, Op. 25 ("Klassiek")
* Dmitri Sjostakowitsj
** Strykkwartet nr. 4, Op. 83
** Prelude nr. 5, Op. 87 Nr. 5
Niuies

**Niuies** (*ko e vagahau Niuē*) is 'n Maleis-Polinesiese taal wat saam met Engels die amptelike tale van die eilandnasie Niue, 'n gebied van die Koninkryk van Nieu-Seeland, vorm. Die teks van Niue se volkslied, *Ko e Iki he Lagi*, is in Niuies.

Taalkundiges klassifiseer Niuies as 'n Tongiese taal wat nou verwant aan Tongaans van Tonga is. Dit is ietwat minder verwant aan Oos-Polinesiese tale soos Cookeilandse Māori, Hawais, Māori, Rapa Nui en Tahitiaans asook Wes-Polinesiese tale soos Samoaans, Tokelauaans en Tuvaluaans, en het daarnaas nog 'n los verbintenis met Fidjiaans.

Niuies word deur 7&nbsp;067 mense gepraat.

## Verwysings
Interkontinentale Beker

Die **Europese / Suid-Amerikaanse Beker**, algemeen bekend as die **Interkontinentale Beker** of **Toyota Cup**, was 'n sokkerwedstryd deur UEFA en CONMEBOL. Die kompetisie was tussen die wenners van die Europese *Champions League* en die Suid-Amerikaanse *Copa Libertadores* in 'n wedstryd wat elke jaar gespeel word.
Dit is gespeel deur verteenwoordigersklubs van die baie meer ontwikkelde vastelande in die sokkerwêreld in daardie jare.
Die Beker het die Wêreldklubkampioenskap genoem tot die eerste FIFA-klubbeker in 2000 gehou is. Dit is gespeel deur verteenwoordigersverenigings van die meeste ontwikkelde vastelande in die sokkerwêreld (veral in daardie jare).

Vanaf 2005 is die Intercontinental Cup vervang deur die *FIFA Club World Cup* (**FIFA Klub Wêreldbeker**). Die *FIFA Club World Cup* sluit ook Noord-Amerikaanse, Asiatiese, Afrika en Oceaniese wenners in. In 2017 het FIFA almal erken as klub amptelike wêreldkampioene met dieselfde status as die Wenners van die Klubwêreldbeker dit is FIFA club world champions.

## Sien ook 
* FIFA Klubwêreldbeker
* Sokkerklubwêreldkampioene

## Verwysings
Suzaan Heyns

duimnael|Suzaan Heyns in 2012 in haar Johannesburgse ateljee, met ontwerpe vir haar PPC-sementmodereeks
duimnael|Suzaan Heyns se modewinkel in die Johannesburgse winkelsentrum Melrose Arch het sy deure in Augustus 2012 geopen
**Suzaan Heyns** (* 7 Julie 1981 in Johannesburg) is 'n Suid-Afrikaanse modeontwerper wat in 2008 die gelyknamige luukse mode-etiket in Johannesburg gevestig het. Haar ontwerpe is sedertdien met 'n verskeidenheid pryse bekroon, waaronder die Anglo Gold-prys vir die "mees kreatiewe reeks" ter geleentheid van die *Africa Fashion Week*. Sy is deur *Glamour* in 2011 aangewys as *Style Star* vir dié tydskrif se *Woman of the Year*. 

Suzaan Heyns het haar tersiêre opleiding tussen 2001 en 2003 by die *London International School of Fashion* in Johannesburg ontvang waar sy 'n diploma in modeontwerp behaal het. Op 28 November 2015 het Suzaan Heyns, wat ook met haar trourok-ontwerpe sukses behaal, self een gedra en getrou met Willem Kitshoff, 'n grafiese ontwerper van Johannesburg en uitvoerende kreatiewe direkteur by 'n advertensieagentskap.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Amptelike webtuiste
* *Suzaan Heyns Design* 
;Beton- en sementmode
* *Design Indaba: Suzaan Heyns se Concrete Style - Reimagine Concrete, Lente/Somer 2012/13*
;Onderhoude
* *Between 10 and 5, 11 Augustus 2014: Creative Women: Suzaan Heyns*
* *Daily Maverick, 22 Maart 2013: Chronicles of Chic: Behind the dark, carved doors of Suzaan Heyns’s world*
FIFA-Klubwêreldbeker

Die **FIFA Klubwêreldbeker** (Engels: *FIFA Club World Cup*) is 'n sokkerkompetisie vir klubs. Die *Fédération Internationale de Football Association* (FIFA) organiseer dié wêreldbekertoernooi elke jaar. Dit word gewoonlik beslis tussen die kampioene van elke vasteland en die kampioen van die gasheerland.

## Uitslae 
## Sien ook 
* Interkontinentale Beker
* Sokkerklubwêreldkampioene

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Sokkerklubwêreldkampioene

Hieronder volg 'n lys van die amptelike (de jure) FIFA sokker-klubwêreldkampioene.

## Kompetisies 
### Interkontinentale Beker
.]]
Die **Europese/Suid-Amerikaanse Beker**, algemeen bekend as die Interkontinentale Beker of **Toyota Cup**, was 'n sokkerwedstryd wat deur UEFA en CONMEBOL gereël is. Die kompetisie was jaarlikse tussen die wenners van die Europese Champions League en die Suid-Amerikaanse *Copa Libertadores* gehou. 

Die Beker het informeel, tot die eerste FIFA-klubbeker in 2000 gehou was, bekend gestaan as die Wêreldklubkampioenskap. Dit is gespeel deur die verteenwoordigende verenigings van die meeste ontwikkelde vastelande in die sokkerwêreld (veral in daardie jare).

Vanaf 2005 is die Interkontinentale Beker vervang deur die  **FIFA Klubwêreldbeker** (*FIFA Club World Cup*). Die **FIFA Klubwêreldbeker** sluit ook die Noord-Amerikaanse, Asiatiese, Afrika en Oseaniese wenners in. In 2017 het FIFA almal erken as klub amptelike wêreldkampioene met dieselfde status as die Wenners van die Klubwêreldbeker dit is FIFA club world champions.

### FIFA Klubwêreldbeker 
.]]
Die **FIFA Klubwêreldbeker**-toernooi is 'n kompetisie waaraan die voorste sokkerklubs van die onderskeie FIFA streeksbeheerliggame of kontinentale liggame deelneem. FIFA organiseer elke jaar die toernooi. Die toernooi ken die wêreldtitel amptelik toe. Dit word gewoonlik betwis tussen die kampioene van elke kontinent en die kampioen van die gasheerland.

### FIFA Interkontinentale Beker 
Die kompetisie, wat in 2024 gebore is, bevat die klubkampioene van die ses konfederasies van FIFA, en word as 'n uitkloptoernooi gespeel met die Europese span wat 'n baai vir die eindstryd ontvang. Die wenners word jaarliks ​​met die titel van Wêreldkampioene toegeken.

## Statistieke 
## Sien ook 
* Interkontinentale Beker
* FIFA-Klubwêreldbeker
* FIFA Interkontinentale Beker
## Verwysings
Håkon Solem

**Håkon Solem** (10 Julie 1908 – 7 Desember 1993) was 'n Noorse matroos. Hy is in Kristiania gebore. Hy het aan die Olimpiese Spele van 1948 in Londen deelgeneem, waar hy vierde geplaas is in die 6-meterklas, saam met Magnus Konow, Ragnar Hargreaves, Anders Evensen en Lars Musæus.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Solem op olympedia.org
Lys van grotte in Kroasië

Hierdie **lys van grotte in Kroasië** sluit in 49 wat dieper is as , 14 dieper as  en drie dieper as . Die karst geologie huisves 'n totaal van ongeveer 7,000 grotte en kuile.

## Diepste grotte 
## Langste grotte 
## Ander noemenswaardige grotte 
## Verwysings 
## Bronne 
*
Glencairn

**Glencairn** is 'n voorstad van Kaapstad, Suid-Afrika. Dit is ongeveer 4&nbsp;km noord van Simonstad geleë, op die kus van Valsbaai. Die Glencairn Vleiland bewaar die laer-Elserivier.

## Verwysings
Karl J. Jooste

**Karl J (Karel) Jooste** (* 16 Oktober 1925 in Pretoria; † 12 Februarie 1971 naby George) was 'n Suid-Afrikaanse argitek en dosent in argitektuur aan die Universiteit van Pretoria.

## Lewe en werk 
Karl J. Jooste is gebore op 16 Oktober 1925 in Vermeulenstraat, Pretoria as seun van Jacobus Christoffel Jooste en sy vrou Johanna Jooste (née Reyneke). Hy het sy primêre skoolopleiding in Pretoria ontvang en later die Innes-laerskool te Uitenhage besoek. Sy hoërskoolopleiding het hy aan die Afrikaanse Hoër Seunskool in Pretoria ontvang waar hy in 1943 gematrikuleer het. Vervolgens het hy tussen 1944 en 1947 'n akademiese opleiding aan die Universiteit van Pretoria (UP) gevolg waar hy die diploma in argitektuur behaal het en, in 1953, 'n BA-graad in argitektuur.

Reeds vanaf sy tweede jaar as argitektuurstudent het hy eerste praktiese ondervinding in die praktyk van Norman Eaton gedoen, 'n argitek wat onder die vleuels van Herbert Baker gestudeer het, en was daarnaas ook vir die Oostenrykse argitek Robert Schmickl in Pretoria werksaam. In 1954 het hy sy studies in Europa voortgesit. Hier het hy intensiewe studies van die Europese bou- en kunsgeskiedenis gedoen, insluitende die Griekse, Romeinse, Vroeë Christelike, Bisantynse, Gotiese, Renaissance-, Rokoko-, Romantiese, Manieristiese, Elisabethaanse en Victoriaanse en Kubistiese stylperiodes, asook dié van die Industriële Revolusie. Daarnaas het hy belang gestel in Oosterse filosofie. In 1956 het sy Nagraadse Diploma in Argitektuur aan die Universiteit van Pretoria behaal.

In 1964 het Karl Jooste 'n tweede besoek aan Europa gebring waar hy besondere aandag aan hospitaalargitektuur geskenk en met Le Corbusier ontmoet het. 'n Derde besoek aan Europa het in 1970/71 gevolg. 

In 1957 het Jooste sy eie praktyk begin, *Argitekte Karl Jooste* in Pretoria. Sy vrou Sylvia (née Slabbert) was van begin af 'n integrale lid van die ateljee. Daarnaas het hy met die argitekte W A Steyn, C Gerneke, F Viljoen, A E du Toit en J Malherbe gepraktiseer. Saam met sy staf het hy 'n proporsionele stelsel van meetkundige verhoudings ontwikkel wat op die werk van Hamridge en Le Corbusier baseer. Die teoretiese raamwerk sou die grondslag vorm vir alle projekte wat deur die praktyk ontwerp is.

Naas sy doseerwerk aan die UP het Jooste ook as eksterne eksaminator opgetree. Jooste sterf op 12 Februarie 1971 in 'n motorongeluk naby George. Hy word oorleef deur sy vrou Sylvia en twee seuns wat uit die huwelik gebore is, Johan Karl en Ludwig Karl. Sy praktyk bestaan voort.

Sy argitektoniese werk sluit die Karl Jooste-huis in, die huis wat hy vir homself en sy gesin in Ariesstraat 381, Waterkloofrif, Pretoria ontwerp het en wat tussen 1965 en 1967 ontstaan het. Hierdie gebou in die brutalistiese styl, waarvoor die argitektoniese beginsels van Le Corbusier aangepas is aan die konteks van Afrika, huisves sedert 1994 'n restaurant.

## Projekte 
Bron: *artefacts.co.za: Karl J (Karel) Jooste*

## Verwysings
Comoraans

**Comoraans** (*Shikomori* of *Shimasiwa*, letterlik: "taal van die eilande") is 'n Bantoetaal wat deur sowat 922&nbsp;000 mense op die eilandnasie Comore-eilande in die Indiese Oseaan gepraat word. Dit vorm saam met Arabies en Frans die amptelike tale van die Comore-eilande. Die teks van die Comore-eilande se volkslied, *Udzima wa ya Masiwa*, is in Comoraans.

Comoraans word met die Latynse alfabet of die Arabiese alfabet geskrewe. Comoraans is nou verwant aan Swahili, die ampstaal van die Oos-Afrikaanse lande Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda.

Elke eiland van die Comore-eilande het sy eie dialek:
* Grande Comore – *Ngazidja*, sowat 396&nbsp;000 sprekers
* Anjouan – *Ndzwani*, sowat 348&nbsp;000 sprekers
* Mayotte – *Maore*, sowat 136&nbsp;500 sprekers
* Mohéli – *Mwali*, sowat 41&nbsp;500 sprekers

In teenstelling met die Comore-eilande word Comoraans in die Franse oorsese gebied Mayotte, wat deur die Comore-eilande opgeëis word, nie as 'n amptelike taal erken nie. Daarbenewens word Comoraans op Madagaskar en Réunion gepraat.

## Verwysings
Seychellekreools

**Seychellekreools** (*kreol* of *seselwa*) is 'n Frans-gebaseerde Kreools wat deur sowat 80&nbsp;200 mense op die eilandnasie Seychelle gepraat word. Dit vorm saam met Engels en Frans die amptelike tale van die Seychelle-eilande. Die teks van die Seychelle-eilande se volkslied, *Koste Seselwa*, is in Seychellekreools. Seychellekreools is nou verwant aan die kreooltale van Mauritius (Morisyen) en Réunion (Réunionnais), maar net Seychellekreools geniet ampstaalstatus.

Seychellekreools word deur 80&nbsp;200 mense gepraat, sowat 95% van die Seychelle se bevolking.

## Verwysings
Rooimeer (Kroasië)

Die **Rooimeer** (Kroaties: Crveno jezero) is 'n sinkgat met 'n karstmeer naby die stad van Imotski, Kroasië. Dit is bekend vir sy talle grotte en merkwaardige hoë kranse, bereik oor 241 meter bo die normale water vlak en die voortsetting van onder die water vlak. Die totale bekende diepte van hierdie sinkgat is ongeveer 530 meter met 'n volume van ongeveer 25-30 miljoen kubieke meter, dit is dus die derde grootste sinkgat in die wêreld. Die water dreineer uit die trog deur die ondergrondse water wat daal onder die vlak van die meervloer.

Die sinkgat is vernoem na die rooibruin kleur van die omliggende kranse, gekleur deur ysteroksiede.

Soos die nabygeleë Bloumeer, word dit vermoed dat die meer ontstaan het nadat die plafon van 'n groot grotsaal ingestort het.

Die meer is 'n habitat vir die vis *Delminichthys adspersus*. In die droë tyd van die jaar, kan hierdie vis soms gesien word in die omliggende fonteine, riviere en mere, wat daarop dui dat daar 'n ondergrondse verband tussen die Rooimeer en ander waterliggame is.

Op die 13de Internasionale Kongres van Speleologie, is nuwe bevindinge aan die lig gebring. 'n Invloei grotvormige kanaal wat ongeveer 30 x 30 meter meet, is in die oostelike deel van die meer ontdek op 'n diepte van 175&nbsp;meter.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* Stempel deur die Kroatiese posdiens
President van Botswana

duimnael|Vlag van die President van Botswana

Die **President van Botswana** (Engels: *President of the Republic of Botswana*) is volgens die grondwet van Botswana die staatshoof en die regeringshoof van dié land sowel as die bevelvoerder-in-hoof van die gewapende magte.

Die president word vir 'n vyf-jaar termyn verkies wat gelyktydig met die van die Nasionale Vergadering loop. Sedert 1997 is hy is beperk tot 'n ampstermyn van 10 jaar in die kantoor (gelykstaande aan twee volle terme), selfs al is hulle nie opvolgend nie. Kandidate vir die wetgewer verklaar wie hulle ondersteun vir die presidentsamp wanneer hulle hul nominasie-vraestelle herberg. Die kandidaat wat 'n meerderheid ontvang van endossemente van die Nasionale Vergadering se verkose lede is outomaties verkies. Indien geen kandidaat 'n meerderheid van endossemente ontvang nie, besluit die Nasionale Vergadering om die president deur 'n eenvoudige meerderheid te kies, voordat dit die spesiaal verkose lede medekies. Indien geen president verkies word na drie stemme nie, of as die Spreker bepaal dat geen kandidaat genoeg ondersteuning het om verkies te word, is die wetgewing outomaties ontbind. In die praktyk is die president die leier van die meerderheidsparty in die Vergadering.

## Presidente van Botswana sedert 1966 
; Partye

; Simbole
* † in amp oorlede

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  World Statesmen – Botswana
Ayelet Shaked

**Ayelet Shaked**, Hebreeus: איילת שקד , gebore as *Ayelet Ben Shaul* (gebore op 7 Mei 1976 in Tel Aviv), is 'n Israelse politikus wat 'n lid was van Die Joodse Huis (*HaBayit HaYehudi*), 'n Israelse politieke party. Sy is sedert Desember 2018 'n lid van die Nuwe Regs, 'n afsplitsing van Die Joodse Huis.

Tydens haar militêre diensplig het sy in die Golani Brigade gedien.

Sy het elektroniese ingenieurswese en rekenaarwetenskap aan die Tel Aviv-universiteit studeer en by Texas Instruments in Tel Aviv gewerk.

Van 2006 tot 2008 was sy die direkteur van Likoed-leier Benjamin Netanyahu se kantoor.

In 2010 het sy saam met Naftali Bennett die regs-sionistiese buiteparlementêre beweging bekend as My Israel (''Yisra'el Sheli'') gestig.

In 2012 het sy die Likoed-party verlaat en by Die Joodse Huis-party aangesluit (sedert 2012 gelei deur Naftali Bennett).

Vanaf 2013 is sy 'n lid van die Knesset (met 'n onderbreking in 2019) en van 2015 tot 2019 was sy ook minister van Justisie in die Netanyahu IV-kabinet. Vanaf 13 Junie is sy minister van Binnelandse Sake in die Bennett-Lapid-kabinet.

Ayelet Shaked is getroud en het twee kinders.

## Verwysings 
## Bronne 
*  Ayelet Shaked, webwerf van die Knesset.

## Eksterne skakels
Quett Masire

**Sir Quett Ketumile Joni Masire**, GCMG (23 Julie 1925 – 22 Junie 2017) was die tweede President van Botswana, in amp vanaf 1980 tot 1998.

## Toekennings 
[duimnael|links|upright|Quett Masire tydens 'n staatsbesoek in die [Verenigde State op 19 Mei 1984]]
* Drie Eredoktorsgrade van die Reg (L.L.D.) van die Sint John Universiteit, New York, en Williams College, Massachusetts, in die Verenigde State (1980) en die Verenigde Koninkryk (1988)
* Die Eredoktorsgrade van Menslike Briewe van die Ohio Universiteit (1989) en DePaul Universiteit (1994) in die Verenigde State.
* Afrikaprys vir leierskap vir die volhoubare einde van honger (1989)
* Groot Raadsman van die Koninklike Orde van Sobhuza II, Swaziland (1989)
* Ere-ridder van die Groot Kruis van Sint Michael en Sint George (GCMG), VK (1991)
* Namibiese orde van die Welwitschia (1995)
* Vryemarktoekenning van die Vryemarkstigting van Suid-Afrika (2000)

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Festus Mogae

**Festus Gontebanye Mogae** (* 21 August 1939) is 'n Tswana-politikus wat vanaf 1998 tot 2008 as President van Botswana gedien het. Hy het in 1998 Quett Masire as President opgevolg en is in Oktober 2004 herverkies; ná 'n ampstermyn van tien jaar het hy in 2008 afgedank en is opgevolg deur luitenant-generaal en adjunkpresident Ian Khama.

## Toekennings 
[duimnael|links|Festus Mogae ontmoet die Amerikaanse Staatsekretaris [Colin Powell op 26 Februarie 2002]]
2008 het Mogae vir *„suksesvolle staatswerk“* en vir die stryd teen vigs in Botswana die 3,7 miljoen-Mo Ibrahim-toekenning ontvang. In 2016 is hy tot 'n lid van die *American Academy of Arts and Sciences* gekies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Ian Khama

**Seretse Khama Ian Khama** (Ian a Serêtsê; 27 Februarie 1953 –) is 'n Tswana-politikus wat tussen 2008 en 2018 as President van Botswana gedien het.

[duimnael|links|Ian Khama saam met die [Chili|Chileense president Michelle Bachelet in 2017]]
duimnael|links|Khama tydens die Londense konferensie oor onwettige wildhandel
Nadat hy as bevelvoerder van die Botswana Verdedigingsmag gedien het, het hy tot die politiek toegetree, vanaf 1998 tot 2008 as Adjunkpresident van Botswana gedien en aansluitend op 1 April 2008 Festus Mogae as President opgevolg.

Hy het 'n volle termyn in die 2009-verkiesing gewen en is in Oktober 2014 herverkies. Na tien jaar in amp het Ian Khama op 1 April 2018 self bedank en is deur adjunkpresident Mokgweetsi Masisi opgevolg.

In Oktober 2019 is Masisi as Botswana se president herkies, nadat die Botswana Democratic Party sy grootste bedreiging van eenheid in meer as vyf dekades beleef het, aangesien Masisi se voorganger, Ian Khama, by die opposisie aangesluit en Masisi van outoritarisme beskuldig het. Khama is voorheen tydens Masisi se eerste toespraak aan die nasie skerp aangeval.

In April 2022 is Ian Khama gedagvaar om voor die hof in Botswana te verskyn. Die voormalige staatshoof word onder meer van die onwettige besit van ’n vuurwapen aangekla. Die saak dateer terug na 2016.

## Persoonlike lewe 
Ian Khama is die eersgebore seun en tweede kind van Sir Seretse Khama (1 Julie 1921 – 13 Julie 1980), wat die land se voorste onafhanklikheidsleier en President vanaf 1966 tot 1980 was, en Lady Khama. Hy is in Chertsey, Surrey, gebore, gedurende die tydperk waarin sy pa verban is na die Verenigde Koninkryk as gevolg van teenstand deur die koloniale regering en die opkomende apartheidsregime in Suid-Afrika teen sy huwelik met 'n wit vrou.

Hy is ook die kleinseun van Sekgoma II (1869–1925), wat die opperhoof van die Bamangwato-volk was, en die agterkleinseun van Khama III (1837–1923), hul koning; en die agteragterkleinseun Kgosikgolo Sekgoma I, die hoof van die Bamangwato-volk (1815–1885). Die naam "Seretse" beteken "die klei wat saambind", en is aan sy pa gegee om die onlangse versoening van sy pa en oupa te vier; hierdie versoening verseker Seretse Khama se opvolging op die troon toe sy oupa in 1925 oorlede is. Seretse Khama Ian Khama is na sy vader genoem om hierdie historiese nalatenskap voort te sit. Hy is ook net as Ian Khama bekend om tussen homself en sy vader te onderskei. Tshekedi Khama II, Ian Khama se broer, is na hul groot oom, Tshekedi Khama, genoem wat die regent en voog was van Seretse Khama, die eerste President van Botswana.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
John Ormsby Vandeleur

Generaal Sir **John Ormsby Vandeleur** (1763 – 1849) was 'n Britse soldaat. Hy is in 1763 in Engeland gebore van Hollandse afkoms. In 1781 sluit hy by die Britse leër aan en veg in Vlaandere voordat hy in 1791 in die Kaap aankom. Jare later is hy na Indië verplaas en voer bevel in die ruitery by Waterloo. Hy word in 1838 'n generaal en is op 10 Desember 1849 oorlede.

## Bron 
* Rosenthal, Eric. 1967. *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*