open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
United Parcel Service

**United Parcel Service of North America, Inc.**, gewoonlik na verwys en gemerk as **UPS** (gestileer as **ups**), is die grootste verskepings- en logistieke maatskappy in die wêreld. Die Amerikaanse globale pakketversendingsmaatskappy het sy hoofkwartier in Sandy Springs, Georgia, wat deel is van die Groter Atlanta metropolitaanse gebied. UPS lewer meer as 15 miljoen pakkette per dag af aan meer as 6,1 miljoen kliënte in meer as 220 lande en gebiede in die wêreld.

**UPS** is bekend vir sy bruin afleweringsvragmotors en personeeluniforms, vandaar die maatskappy se bynaam "Brown". UPS bedryf ook UPS Airlines, sy eie lugredery en lugvragdiens, (IATA-kode: 5X, ICAO: UPS, roepsein: UPS) gebaseer in Louisville, Kentucky, VSA.

## Verwysings
Star Alliance

duimnael|Die Star Alliance se kenteken

Die **Star Alliance** is die wêreld se grootste lugredery alliansie, met sy hoofkwartier in Frankfurt am Main, Duitsland, en word gelei deur Mark Schwab as uitvoerende hoof. Dit is op 14 Mei 1997 gestig, met sy naam en embleem verteenwoordigend van die vyf stigtersrederye. Star Alliance het sedertdien aansienlik gegroei en sy huidige lidrederye sluit in Adria Airways, Aegean Airlines, Air Canada, Air China, Air India, Air New Zealand, All Nippon Airways, Asiana Airlines, Austrian Airlines, Avianca Holdings, Brussels Airlines, Copa Airlines, Croatia Airlines, EgyptAir, Ethiopian Airlines, EVA Air, LOT Polish Airlines, Lufthansa, Scandinavian Airlines, Shenzhen Airlines, Singapore Airlines, Suid-Afrikaanse Lugdiens, Swiss International Air Lines, TAP Portugal, Thai Airways International, Turkish Airlines en United Airlines. Avianca Brasilië, as 'n filiaal van Avianca (wat reeds 'n Star Alliance-lid is), het by Star Alliance in die tweede kwartaal van 2014 aangesluit. Die huidige lede vlieg gesamentlik meer as 18 000 daaglikse dienste. Hierdie vlugte bereik 1&nbsp;269 lughawens in meer as 192 lande, met 'n jaarlikse volume van 637.6 miljoen passasiers.

## Verwysings
Wladiwostok Internasionale Lughawe

Die **Wladiwostok Internasionale Lughawe** (Russies: Международный аэропорт «Владивосток», *Mezjdoenarodni Aeroport Wladiwostok*) (IATA-kode: **VVO**, ICAO: **UHWW**) is geleë naby Artjom, Primorski-krai, Rusland, ongeveer 'n uur se ry (44 kilometer) noord van die middestad van Wladiwostok. Dit was voorheen bekend as **Knewitsji-lughawe**, vernoem na die dorp Knewitsji.

## Uitbreiding en modernisering 
Die binnelandse terminaal B van die lughawe het in 2005-2006 'n volledige opknapping ondergaan, wat dit een van die gemaklikste en modernste lughaweterminale in Rusland maak. Die opgeknapte terminaal is op 19 Desember 2006 heropen.

Die federale en plaaslike regering het planne aangekondig om die Wladiwostok Internasionale Lughawe te herbou vóór die 2012 APEC Ruslandberaad op Roesski-eiland, suid van Wladiwostok. Die nuwe terminaal A is in 2012 teen 'n koste van 7 miljard Russiese roebel gebou. Die kapasiteit van die nuwe eindpuntgebou was hierna 3,5 miljoen passasiers per jaar. Aanloopbaan 07R/25L is ook herbou en verleng tot 3&nbsp;500 meter. Hierdie nuwe aanloopbaan is in staat om alle soorte vliegtuie sonder enige beperkings te akkommodeer.
Bangkok Airways

**Bangkok Airways** (Thai: บางกอก แอร์ เว ย์) (IATA-kode: PG, ICAO: BKP) is 'n streekslugredery gebaseer in Vibhavadi Rangsitweg, Chatuchak Distrik, Bangkok, Thailand. Dit bedryf geskeduleerde dienste na bestemmings in Thailand, Kambodja, China, Hongkong, Laos, Maldives, Birma, Indië en Singapoer. Die belangrikste basis is Suvarnabhumi Internasionale Lughawe, Bangkok. [2] Bangkok Airways is tans 'n amptelike borg van Bangkok Glass FC, Chiang Mai FC, Trat FC, Lampang FC, Sukhothai FC en Bangkok Christian College FC.

## Verwysings
Oman Air

**Oman Air** (Arabies: الطيران العماني) (IATA: **WY**, ICAO: **OMA**) is die nasionale lugredery van Oman geleë op die perseel van Muscat Internasionale Lughawe in Seeb, Muscat, Oman. Dit onderneem geskeduleerde plaaslike en internasionale passasiersdienste, sowel as die plaaslike lugtaksi- en huurvlugte. Die belangrikste basis is Muscat Internasionale Lughawe. Oman Air is 'n lid van die Arabiese Lugdiensorganisasie. Op 1 Maart 2010 het Oman Air die eerste lugredery in die wêreld geword om invlug beide selfoon- en Wi-Fi internetdienste aan te bied op uitgesoekte roetes.

In 2011, het Oman Air 'n goue toekenning ontvang as "Lugredery van die Jaar" by Frankryk se Laurier d'Or du Voyage d'Affairs.

## Bestemmings 
Oman Air bedryf 'n netwerk van 50 bestemmings in 27 lande uit sy spilpunt by Maskat. Indië ontvang die meeste met 11 bestemmings.

### Kodedeelooreenkomste
Oman Air deel kode met die volgende rederye:

* EgyptAir
* Emirates
* Ethiopian Airlines
* Etihad Airways
* Garuda Indonesia
* Gulf Air
* Kenya Airways
* KLM
* Kuwait Airways
* Lufthansa
* Malaysia Airlines
* Qatar Airways
* Royal Jordanian
* Saudia
* Singapore Airlines
* SriLankan Airlines
* Thai Airways International
* Turkish Airlines

## Verwysings
Henk Pretorius

**Henk Pretorius** is 'n Suid-Afrikaanse akteur, draaiboekskrywer, vervaardiger en regisseur. Pretorius is veral bekend vir rolprente soos *Bakgat!* (2008) en *Leading Lady* (2014). Hy het in Maart 2014 twee SAFTA-nominasies ontvang: een as beste regisseur en een as medeskrywer van die rolprent, ''Fanie Fourie's Lobola*.

## Filmografie 
As akteur:
* *I Got Rage*, 2004 as Joe Caesar (kortfilm)
* *Four Days,* 2004 (kortfilm)
* *Kruispad*, 2008 (TV-reeks) as F.G. van den Berg
* *Generation Kill*, 2008 (TV-minireeks) as soldaat by sigaretfabriek

As skrywer:
* *Bakgat!*, 2008
* *Bakgat 2!*, 2010
* *Bakgat! tot die mag 3*, 2013
* *Fanie Fourie's Lobola*, 2013
* *Leading Lady*, 2014

As vervaardiger:
* *Bakgat!*, 2008
* *Hoofmeisie*, 2011
* *Wolwedans in die skemer*, 2012
* *Bakgat! tot die mag 3*, 2013
* *Leading Lady*, 2014

As regisseur:
* *Bakgat!*, 2008
* *Bakgat! 2!*, 2010
* *Fanie Fourie's Lobola*, 2013
* *Leading Lady'', 2014
Vliesvlerkiges

**Vliesvlerkiges** (of **vliesvleueliges**, *Hymenoptera*) is 'n groot orde van insekte. Die orde omvat honderdduisende spesies insekte wat almal dun, deursigtige vlerke het. Van die bekende lede hiervan is miere, bye en perdebye.

*Hymenoptera* beteken letterlik vlies (*hymen*) vleuel (*pteron*, meervoud *ptera*) en dui op die vliesagtige vlerke wat nie deels verhard is (soos by die kewers) nie, en wat nie skubbe het (soos by vlinders) nie. 'n Reeks hakies, wat *hamuli* genoem word, verbind die agterste met die voorste vlerke.

Die wyfies het gewoonlik 'n spesiale lêboor (*ovipositor*) vir die lê van hul eiers in gashere of andersins ontoeganklik plekke. Die lêboor is dikwels in 'n angel gewysig. 

Hierdie insekte ondergaan 'n volledige metamorfose en het dus 'n wurmagtige larwestadium en 'n onaktiewe papiestadium, voordat hulle volwassenheid bereik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* Vreemde spesies, Rapport, 22 Oktober 2000
Koeweit Internasionale Lughawe

**Koeweit Internasionale Lughawe** (Arabies: مطار الكويت الدولي, IATA-kode: SABC, ICAO: OKBK) is geleë in Farwaniyah, Koeweit, 15.5 km (9.6 myl) suid van Koeweitstad, versprei oor 'n gebied van 38 vierkante kilometer (15 vk. myl). Dit dien as 'n middelpunt vir Jazeera Airways en Kuwait Airways. 'n Gedeelte van die lughawekompleks is aangewys as die Abdullah Al Mubarak Lugmagbasis, wat ook die hoofkwartier van die Koeweitse Lugmag bevat, sowel as die Koeweitse Lugmagmuseum.

Die lughawe is in die periode 1927–1928 gebou. Dit is oorspronklik in die vooruitsig gestel as 'n stilhouplek vir Britse vliegtuie onderweg na Brits-Indië.

## Uitbreidings 
Die lughawe het 'n groot opknappings- en uitbreidingsprojek ondergaan van 1999 tot 2001, waarin die ou parkeerterrein gesloop en 'n terminaaluitbreiding gebou is. Dit het nuwe instapgebiede, 'n nuwe ingang na die lughawe, die oprigting van 'n meerverdieping-parkeerstruktuur en 'n lughawe-inkopiesentrum ingesluit.

Kuwait Internasionale Lughawe kan tans meer as nege miljoen passasiers per jaar hanteer. 'n Nuwe algemene lugvaartterminaal is in 2008 voltooi onder 'n BOT-skema en word deur Royal Aviation bedryf.

Op 9 Mei 2017 het die Terminaal 2-kontrak wat deur Foster+Partners ontwerp is formeel grond gebreek en het swaar konstruksiewerk op die terrein begin. Die terminaal word deur die Turkse Limak Holding gebou en moes oorspronklik oor 6,5 jaar voltooi word, hoewel die kontrakteurs en die Koeweitse regering aangekondig het dat die projek binne vier jaar voltooi sal wees.

## Terminaal 5 vir Jazeera Airways 
Op 22 Mei 2018 stel Jazeera Airways 'n eie toegewyde terminaal oop op die Internasionale Lughawe in Koeweit, byname Terminaal 5. Dit is direk aangrensend aan en gekoppel aan die bestaande hoofgebou, maar het sy eie toegewyde aankoms- en vertrekareas, doeane en al die ondersteuningsfunksies om opeenhoping in die hoofgebou te verlig.
 
## Verwysings
Aermacchi MB-326

Die **Aermacchi MB-326** is 'n ligte militêre straalvliegtuig wat in Italië ontwerp is. Dit was oorspronklik bedoel om 'n tweesitplekopleier te wees, maar daar was ook enkel- en tweesitplek ligte-aanvalsweergawes geproduseer. 

Dit is een van die kommersieel-suksesvolste vliegtuie van sy soort, wat deur meer as 10 lande aangekoop is en onder lisensie vervaardig is in Australië, Brasilië en Suid-Afrika. Dit het vele kategorierekords opgestel, insluitend 'n hoogterekord van 17&nbsp;315 meter (56 807 voet) op 18 Maart 1966. Meer as 600 is gebou.

## Sien ook 
* Atlas Impala
* Lys van vegvliegtuie

## Eksterne skakels 
## Bronne 
* "Aermacchi M.B.326". *The Illustrated Encyclopedia of Aircraft*, London: Orbis, Volume 1, Issue 1, 1981, p.&nbsp;20.
* "Aermacchi M.B.326K". *The Illustrated Encyclopedia of Aircraft*, London: Orbis, Volume 1, Issue 2, 1981, p.&nbsp;34.
* Andrade, John. *Militair 1982*. London: Aviation Press, 1982. .
* Angelucci, Enzo and Paolo Matricardi. *World Aircraft: Combat Aircraft 1945–1960*. Maidenhead, Berkshire, UK: Sampson Low Guides, 1980. .
* Burden, Rodney A., Michael A. Draper, Douglas A. Rough, Colin A Smith and David Wilton. *Falklands: The Air War*. Twickenham, UK: British Air Review Group, 1986. .
* 
* Fenili, Vincenzo. "Impala sul Bush." *JP4 Magazine*, January 1990.
* "High-Macchi Flying." *Flight International*, 20 September 1961. pp.&nbsp;492–494.
* Jannetti, Fabrizio. "30 anni di '326." *Aeronautica & Difesa magazine,* Rome: Ed. Ai editions, N.14, December 1987, pp.&nbsp;38–47.
*
* Taylor, John W.R., ed. ''Jane's All The World's Aircraft 1969–70''. London: Jane's Yearbooks, 1969.
* *War Machines Encyclopaedia* (Italian edition printed by De Agostini). London: Aerospace Publishing, 1985, pp.&nbsp;2117–19.
Atlas Impala

[duimnael|regs|Atlas Impala van die [Suid-Afrikaanse Lugmag]]
Die **Atlas Impala** is 'n Suid-Afrikaanse weergawe van die **Aermacchi MB-326**, 'n ligte militêre straalvliegtuig wat in Italië ontwerp is. Dit is onder lisensie van Aermacchi deur Atlas Vliegtuigkorporasie in Kemptonpark, Suid-Afrika gebou.

Suid-Afrika het in 1964 'n lisensie verkry om die MB-326M (soortgelyk aan die "G" model) as die Impala Mk. I te produseer, bouwerk is in 1966 begin. 40 Italiaans-geboude vliegtuie is gevolg deur ongeveer 125 stralers plaaslik gebou deur die Atlas Vliegtuigkorporasie. Sewe eksemplare van die MB-326K is aangekoop as ligte aanvalsvliegtuie, met 'n verdere 15 saamgestel uit boustelle, terwyl ongeveer 78 onder lisensie geproduseer is, en bekend staan as die Impala Mk II. Lisensieproduksie van die enkelsitplekweergawe het in 1974 begin.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Verwysings
Rob

**Robbe** (*Phocidae*), ook *Oorlose Robbe* of *Seehonde* genoem, is 'n familie van soogdiere wat in die see lewe. Die familie resorteer onder die orde van roofdiere (*Carnivora*).

Die ware robbe (*Phocidae*) word onderskei van die oorrobbe (*Otariidae)* deurdat hulle geen uitwendige oorskulpe het nie en deur hul onvermoë  om hul agterledemate vir beweging op die land te gebruik. 

Daar is 'n hele aantal soorte, waarvan die meeste in die koue gematigde seë en in die Arktiese en die Antarktiese gebied aangetref word. In Suid-Afrikaanse waters word hierdie groep verteenwoordig deur die suidelike see-olifant (*Mirounga leonina*) en die luiperdrob (*Hydrurga leptonyx*). Hulle is nie juis volop aan hierdie kus nie, want hul eintlike tuiste is die Antarktiese en sub-Antarktiese gebied.

Die meeste van die ware robbe is kuddediere, maar die luiperdrob, wie se dieet hoofsaaklik uit pikkewyne bestaan, en die uiters seldsame Rossseerob word nêrens in groot getalle aangetref nie. Anders as die ander *Vinvoetiges* of *Seeroofdiere* (voorheen van die suborde *Pinnipedia*) is die ware robbe, uitgesonderd die see-olifant en die grys rob, nie veelwywig nie. 

Lêer:Heligoland Düne 20090627 131.JPG|Phocidae resies!
Lêer:Otariidae Phocidae Comparative Anatomy.svg|Vergelyking tussen *Otariidae* en *Phocidae*
Lêer:Old Phocidae.JPG|Bejaarde Phocidae
Lêer:Phocidae - Parc Zoologique de Paris, August 2015.jpg|Phocidae - Parc Zoologique in Parys
Lêer:Bébé Phoque de Weddell - Baby Weddell Seal.jpg|Baba Weddellrob

## Sien ook 
* Seeroofdiere

## Bronnelys 
* de Klerk, Adrienne: Is dit uitdun of uitroei? In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 36, nr. 4, Julie/ Augustus 1991. ISSN 0491-4783
* KENNIS,  vol 14, 1980, bl. 2751-2753, 
* Our Cape fur seals. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 3, no. 2, September 1953.

## Eksterne skakels 
* 
*
Caniformia

**Caniformia** is 'n suborde van die orde van roofdiere (*Carnivora*). Dit bevat al die hondagtige soogdiere, wat die katagtige Feliformia uitsluit. Die diere het kloue wat nie kan terugtrek nie. Van die bekende lede sluit in: bere, robbe, ware honde, ens.

Die ander suborde van Carnivora is die katagtige Feliformia.

## Klassifikasie 
* Suborde **Caniformia** ("hondagtig")
** Familie Canidae: Jakkalse, wolwe en honde
** Familie Ursidae: Bere
** Familie Ailuridae: Rooi Pandas
** Familie Mephitidae: Muishonde
** Familie Mustelidae
** Familie Procyonidae: Wasbere
** Superfamilie Pinnipedia
*** Familie Odobenidae: Walrusse
*** Familie Otariidae: Robbe met ore
*** Familie Phocidae: Oorlose robbe

### Kladogram 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* Taxonomicon
Nedbank Gholfuitdaagtoernooi

Die **Nedbank Gholfuitdaagtoernooi** (Engels: *Nedbank Golf Challenge*), voorheen bekend as die **Million Dollar Challenge**, is 'n professionele gholftoernooi vir mans wat jaarliks by die Gary Player-buiteklub in Sun City, Noordwes, Suid-Afrika, gespeel word. Oorspronklik was dit nie 'n amptelike verdienstetoernooi op enige van die wêreld se groot toere nie, maar dit het in 2013 'n amptelike toernooi vir die Sonskynreeks en Europese toer geword.

Soos baie hoëprofiel nieamptelike toernooie in professionele gholf vind dit plaas tussen die sluiting van die PGA-toer vroeg in November en Kersfees. Dit lok gewoonlik baie van die wêreld se hoogsgeplaasde spelers.

## Wenners 
PO: wenner na 'n uitspeel.
Atlas Oryx

Die **Atlas Oryx** (genoem na die gemsbok) is 'n mediumgrootte nutshelikopter wat van 1986 tot 1991 deur die Atlas Vliegtuigkorporasie (nou Denel Aeronautics) in Suid-Afrika vervaardig is.

## Ontwerp en ontwikkeling 
Buiten Frankryk was die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) die grootste gebruiker van die *Aerospatiale SA 330 Puma*. Die Oryx spoor sy oorsprong terug na die Angolese Bosoorlog. Ten spyte van pogings om die Alouette III in 'n aanvalshelikopter te omskep, was die behoefte vir 'n toegewyde aanvalshelikopter vroeg reeds besef. Atlas Vliegtuigkorporasie het 'n eksperimentele aanvalshelikopter ontwerp en gebou, die Alpha XH-1. Dié helikopter is gebruik vir haalbaarheidstudies maar kon egter nie enige praktiese doel dien nie - dit het gelei tot die kragtiger XTP-1 in April 1987. Twee XTP-1s is omgeskakel, gebaseer op 'n Puma J se raamwerk. Verskeie wapens en ander stelsels is op die XTP-1 getoets en het die weg gebaan vir Projek: Denel Rooivalk. Maar die dinamiese vlugkomponente van die XTP-1 het Atlas laat besef watter voordele 'n opgegradeerde Puma kon hê.

'n 330l Puma, no. 177, is omgebou na die *Oryx*-opset vir gebruik as 'n prototipe en nadat die resultate alle verwagtinge oortref het, is die Oryxprogram van stapel gestuur. Die era van wapensanksies het die plaaslike lugvaartbedryf selfversorgend gemaak in die vervaardiging van helikopterkomponente en met die kennis van voorvervaardigde helikopters, het dit ook gelei tot voldoende tegniese vaardigheid vir die vervaardiging van volledige Pumahelikopters, indien die behoefte sou ontstaan. Dit sluit volledige vliegtuie en dinamiese komponente soos ratkaste, rotorlemme en turbines en warm onderdele in. Die enjininlate is toegerus met plaaslikvervaardigde stoffilters wat hoër doeltreffendheid en betroubaarheid verseker het.
[duimnael|links|280px|'n Suid-Afrikaanse SANAP Oryx-helikopter gereed om op te styg van die [USS Theodore Roosevelt (CVN-71)]]
Die Oryx is 'n opgegradeerde en verbeterde weergawe van die Aérospatiale Puma, wat gelykstaande is aan die Eurocopter Super Puma, en bied 'n verbeterde werksprestasie oor die oorspronklike, bykomend tot 'n verlaging in bedryfskoste van 25 tot 30%. Die eerste voorbeelde was toegerus met die nuutste stoffilters wat destyds in gebruik was op die SALM Puma. Hierdie eenhede het 'n verstelbare hulpluginlaat aan die voorkant. 'n Nuutontwerpte stoffilter is later toegerus sonder die hulpluginlaat. 

Indien een van die Oryx se enjins sou staak, het die oorblywende kragbron genoeg krag vir die Oryx om sy missie te voltooi. As 'n enjin sou staak in vlug, herlei die bestuurstelsel outomaties die kraginstelling na die oorblywende enjin. Dit verseker dat die Oryx sy tog kan voltooi met baie min bemanningsinsette tydens so 'n noodgeval.
Aérospatiale Alouette III

Die **Aérospatiale Alouette III** is 'n ligte enkelmotorige nutshelikopter ontwikkel deur Sud Aviation. Dit is vervaardig deur *Aérospatiale* van Frankryk, en onder lisensie deur Hindustan Aeronautics Limited in Indië as Hal Chetak en Industria Nautica Română in Roemenië.

Die Alouette III is die opvolger van die Alouette II, net groter en met meer sitplekke.

## Lang diens in Suid-Afrika 
Die Alouette III het vir meer as 44 jaar diens aan die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) gelewer, met meer as 346 000 vliegure, veral gedurende Suid-Afrikaanse Grensoorlog in Angola. Die helikopter is amptelik aan SALM-diens onttrek by Lugmagbasis Swartkop naby Pretoria in Junie 2006.

## Verwysings
Aérospatiale SA 330 Puma

Die **Aerospatiale SA 330 Puma** is 'n vierlem, tweemotorige mediumvervoer/nutshelikopter. Die Puma is oorspronklik vervaardig deur *Sud Aviation* van Frankryk, en later deur *Aerospatiale*. Die Puma is ook onder lisensie in Roemenië gebou as die IAR 330. Ongelisensieerde vervaardiging van 'n gevorderde afgeleide, die Atlas Oryx, is ook deur Suid-Afrika onderneem. Die Puma was 'n kommersiële sukses en is vinnig ontwikkel tot meer gevorderde modelle soos die *AS332 Super Puma* en *AS532 Cougar*, vervaardig deur Eurocopter sedert die vroeë 1990's; op hierdie wyse het afstammelinge van die Puma in produksie gebly tot in die 21ste eeu.

Die **Puma** het deelgeneem aan 'n reeks konflikte tussen 'n hele aantal verskillende operateurs; beduidende gebruike was in die Golfoorlog, die Suid-Afrikaanse Grensoorlog, die Portugese koloniale oorlog, die Slawiese oorloë, die oorlog in Irak, en die Falkland-oorlog. Dit is ook in populêre gebruik op siviele gebied en word bedryf deur 'n aantal burgerlike operateurs.
Feliformia

**Feliformia** is 'n suborde van die orde van roofdiere (*Carnivora*). Dit bevat al die Felidae, of katagtige soogdiere. Die suborde bevat ook die verwantes, wat die hiëna, sivetkatte, en andere insluit. Daar is tans ses families, twaalf subfamilies, 56 genera en 114 spesies in die Feliformia-suborde.

Molekulêre analise toon dat Feliformia monofileties is en dus 'n gemeenskaplike voorsaat het. Die ander suborde van Carnivora is die hondagtige Caniformia.

## Taksonomie 
* Suborde **Feliformia** ("katagtiges")
** Familie Eupleridae: *Fossa* en andere
** Familie Felidae: Katte
*** Subfamilie Felinae
*** Subfamilie Pantherinae
** Familie Nandiniidae:
*** Genus *Nandinia*: Boomsiwet
** Familie Viverridae: Sivetkatte, muskeljaatkatte, ens.
** Familie Hyaenidae: Hiënas
*** Subfamilie Hyaeninae
*** Subfamilie Protelinae
** Familie Herpestidae: Muishonde

Uitgestorwe:
* †Barbourofelidae
* †Nimravidae
* †Stenoplesictidae
* †Percrocutidae

### Kladogram 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Zhuzhou Electric Locomotive Co., Ltd.

**Zhuzhou Electric Locomotive Co., Ltd.** is een van die grootste elektriese lokomotiefvervaardigers in China. Dit is een van die filiaalmaatskappye van CSR Korporasie Beperk.

## Geskiedenis 
**Zhuzhou Electric Locomotive Works** is in 1936 gestig.

In 2005 is Zhuzhou Electric Locomotive Works geïnkorporeer in **CSR Group Zhuzhou Electric Locomotive Co, Ltd.** (as deel van die China South Locomotive and Rolling Stock Industry (Group) Corporation CSRG). In Desember 2007 is dit herdoop na **CSR Zhuzhou Electric Locomotive Co, Ltd.**

## Gesamentlike ondernemings 
Siemens Traction Equipment Ltd. (STEZ), Zhuzhou China, is 'n gesamentlike onderneming tussen Siemens, Zhuzhou CSR Times Electric Co., Ltd. (TEC) en CSR Zhuzhou Electric Locomotive Co. wat ws-elektriese lokomotiewe en ws-traksiekomponente vervaardig.

CSR Zhuzhou het in September 2012 ingestem om 'n fabriek te bou op Batu Gajah in Maleisië.
Elektriese lokomotief

'n **Elektriese lokomotief** is 'n lokomotief aangedryf deur elektrisiteit van oorhoofse kragdrade, 'n derde spoor of 'n aanboordenergiestoor soos 'n battery of brandstofsel. Elektriese lokomotiewe wat 'n alternatiewe primêre aanboordkragbron gebruik, soos 'n dieselenjin of gasturbine, word beskou as diesel-elektriese lokomotiewe of gasturbine-elektriese lokomotiewe, omdat die elektriese generator/motor kombinasie slegs dien as 'n kragoordragstelsel op die aste.

Voordele van die gebruik van elektrisiteit vir treine is die uitskakeling van die rook van stoomtreine, en die hoë doeltreffendheid van elektriese motors, maar die koste van elektrifisering beteken dat net swaargebruikte lyne gewoonlik geëlektrifiseer sal word.

By wisselstroomstelsels word die spanning met 'n transformator tot 'n hanteerbare waarde verminder. Daar is lokomotiewe wat geskik is vir twee of meer stroomstelsels (dubbelspanningslokomotiewe). Om die spoed van die trein te beheer en om skade aan die motore te voorkom, is lokomotiewe deesdae toegerus met traksie-elektronika.

Tot ongeveer 1980 is kragbeheer in gelykstroom-lokomotiewe met serieweerstande bereik, wat meer as die helfte van die elektriese energie in hitte omskakel as die reguleerder nie in die eindposisie (vol-oop) was nie. Boonop is die motore stap-vir-stap ingeskakel. Tydens die wegtrek is alle motore eers in serie, dan serie-parallel en uiteindelik slegs parallel. Die lokomotiewe met 6 traksiemotore het selfs 2 serie-parallelle posisies gehad (2 groepe van 3 en 3 groepe van 2) soos in die NS-lokomotiewe reeks 1200 en 1300. In die jare na 1980 het die tyristor-beheer in die mode gekom, byvoorbeeld die NS Lokomotiewe reeks 1600, 1700 en 1800. Na 1990 is die driefase-trekkrag van die omskakelaar verkies. Hierdie stelsels is elk 20 tot 35% meer energiedoeltreffend as hul voorganger.

## Voorbeelde geïllustreer 

Lêer:SAR Class 17E E1826.JPG|Drie van Spoornet se Klas 17E-elektrieselokomotiewe trek 'n trein in Capital Park, Pretoria
Lêer:Kalk Bay Station 3.jpg|'n Elektriese dagpassasierstrein van Metrorail verlaat Kalkbaaistasie in die Kaapse skiereiland, 2006.
Lêer:Class 20E (20 002).jpg|'n Splinternuwe elektriese lokomotief, die Suid-Afrikaanse Klas 20E tussen Die Punt en Umbilo, Durban, November 2013.
Eurolughawe Basel-Mulhouse-Freiburg

Die **Eurolughawe Basel-Mulhouse-Freiburg** (IATA-kode: MLH, BSL, EAP, ICAO: LFSB) is 'n internasionale lughawe 3.5 km (2.2 myl) noordwes van Basel (Switserland), 20&nbsp;km (12 myl) suidoos van Mulhouse (Frankryk), en 46&nbsp;km (29 myl) suid-suidwes van Freiburg im Breisgau (Duitsland). Dit is geleë in Frankryk, op die administratiewe grondgebied van die munisipaliteit van Saint-Louis naby die Switserse en Duitse grense.

Die lughawe dien as 'n basis vir easyJet Switserland.

## Verwysings
Adolfo Suárez Madrid–Barajas Lughawe

Die **Adolfo Suárez Madrid-Barajas Lughawe** (IATA-kode: **MAD**, ICAO: **LEMD**) is die belangrikste internasionale lughawe wat Madrid in Spanje bedien. Byna 49 miljoen passasiers het in 2010/11 deur Madrid-Barajas beweeg, wat dit die land se grootste en besigste lughawe maak, en in 2013 was dit Europa se sesde besigste lughawe. Die lughawe is in 1928 geopen en het gegroei tot een van die belangrikste sentrums van lugvaart in Europa. Geleë binne die stadsgrense van Madrid, net 9 km van die stad se finansiële distrik en 13 km noord van die Puerta del Sol, Madrid se historiese sentrum. Die lughawe se naam is afgelei van die aangrensende distrik Barajas, wat met sy eie metrostasie die lughawe bedien.

Die Madrid-Barcelona lugpendeldiens, wat bekend staan as die "Puente Aéreo" of "Air Bridge", is die tweede besigste roete in Europa na Istanbul Atatürk en Izmir, met die grootste aantal van die vlugbedrywighede (55 per dag) in 2012. Die skedule is verminder sedert Februarie 2008, toe die Madrid-Barcelona hoëspoed-spoorlyn geopen het, wat die afstand in 2 ½ uur kan aflê, en het vinnig gewild geword. Barajas dien as die poort na die Iberiese skiereiland vanaf die res van Europa en die wêreld, en is 'n besonder belangrike skakel tussen Europa en Latyns-Amerika. Die lughawe is die primêre middelpunt en instandhoudingsbasis vir IBERIA. Gevolglik is Iberia verantwoordelik vir meer as 60 persent van Barajas se verkeer.

Na aanleiding van die afsterwe van die voormalige Spaanse premier, Adolfo Suárez, het die Spaanse regering aangekondig dat die lughawe herdoop word na Aeropuerto Adolfo Suárez Madrid-Barajas.

## Verwysings
Blackburn Buccaneer

Die **Blackburn Buccaneer** was 'n vliegdekskipgebaseerde aanvalsvliegtuig wat in die 1950's ontwerp is, in staat om 'n atoombom onder die radardekking te vervoer. Dit was 'n Britse lae-vlak subsoniese aanvalsvliegtuig wat in die Britse Vloot (Royal Navy) en later die Britse Lugmag (Royal Air Force) gedien het, tot sy uitdiensstelling in 1994. Dit is ontwerp en aanvanklik deur *Blackburn Aircraft* op Brough gebou, maar het later bekend gestaan as die **Hawker Siddeley Buccaneer** toe Blackburn 'n deel van die Hawker Siddeleygroep geword het.

Die Britse Vloot het oorspronklik die Buccaneer as 'n vlootaanvalsvliegtuig verkry, wat in staat was om vanaf hul vliegdekskepe te opereer. Die bekendstelling van hierdie tipe tuig in 1962 het vooruitgang wat deur die Sowjetvloot gemaak is, uitgebalanseer. Die Buccaneer was in staat tot die lewering van kernwapens asook konvensionele ammunisie vir teenskeepse oorlogvoering, en was tipies aktief in die Noord-Seegebied. Vroeg tydens die eerste produksievliegtuie se gebruik, het 'n reeks rampe plaasgevind weens onvoldoende enjinkrag, dus is die Buccaneer S.2 daarna met die kragtiger Rolls Royce Speyenjins toegerus.
duimnael|280px|'n Buccaneer S.1 by die 1962 Farnborough-lugskou; die teenflitswit-kleurskema was vir 'n kernaanvalsrol

## Suid-Afrika 
In Oktober 1962 is 16 vliegtuie deur die Suid-Afrikaanse Lugmag bestel, gelewer as die Buccaneer A.50. Dit was 'n S.2 vliegtuig met die toevoeging van 'n Bristol Siddeley BS.605 vuurpylenjin om bykomende stukrag op die "warm en hoë" Afrikavliegvelde te lewer. Die A.50 was ook toegerus met 'n versterkte onderstel, hoëkapasiteitwielremme en handopvoubare vlerke. Hulle was toegerus om die AS-30 geleide lug-tot-oppervlakmissiele te gebruik. In-vlugbrandstofaanvulling is ook gespesifiseer en omrede die lang Suid-Afrikaanse kuslyn, is groter 1&nbsp;628 liter (358 gelling) tenks aangebring. Sedert die Buccaneer in Suid-Afrika in diens geneem is, het dit geblyk dat die ekstra stukrag van die BS.605 vuurpylenjins onnodig is; die vuurpyle is baie selde gebruik en uiteindelik ook verwyder van alle vliegtuie. Suid-Afrika wou later nóg Buccaneers aankoop, maar die Britse regering het verdere bestellings geblokkeer weens die Verenigde Nasies se sanksieveldtog teen Suid-Afrika.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Verwysings
Hippotragus

***Hippotragus*** is 'n genus van wildsbokke in die familie van horingdraers (*Bovidae*) en die orde van ewehoewiges (*Artiodactyla*). Die genus word in dele van Afrika aangetref.

## Spesies 
Die genus omvat twee lewende en een uitgestorwe spesie:
* Bastergemsbok, *Hippotragus equinus*
* Bloubok, *Hippotragus leucophaeus* (uitgesterf)
* Swartwitpens, *Hippotragus niger*

## Eksterne skakels 
* 
*
Perdagtige wildsbokke

**Perdagtige wildsbokke** (Hippotraginae) is 'n subfamilie in die familie van Horingdraers (*Bovidae*). Die wildsbokke kom meestal in die droër streke van Afrika en Arabië voor. Hulle is almal groot, met swaar bolywe en dik nekke. Hulle tande is vir die kou van harde, droë grasse aangepas. Die meeste spesies het regopstaande maanhare op die nek en lae rug.

## Taksonomie 
* **Subfamilie Hippotraginae**
** '*Genus *Hippotragus'''*
*** Bastergemsbok, *Hippotragus equinus*
*** Swartwitpens, *Hippotragus niger*
**** Reuse-swartwitpens, *Hippotragus niger varani*
*** Bloubok, *Hippotragus leucophaeus* (uitgesterf)
** *'Genus *Oryx*'*
*** Beisa-oryx, *Oryx beisa*
*** Sabelgemsbok, *Oryx dammah*
*** Gemsbok, *Oryx gazella*
*** Arabiese gemsbok*, *Oryx leucoryx*
** '*Genus *Addax'''*
*** *Addax nasomaculatus''

## Eksterne skakels 
* 
*
Sandessenhout

Die **sandessenhout** (*Xylia torreana*) is 'n mediumgrootte (10&nbsp;m hoë) inheemse Suid-Afrikaanse boom. Dit kom ook in Malawi, Zimbabwe en Mosambiek voor. In die Krugerwildtuin kom dit slegs voor in die Nwambiya-sandveld suid van die Pafurigebied (langs die Mosambiekse grens) en die sandveld noordwes van Punda Maria-ruskamp.

## Identifikasie 
; Blare
Karakteristiek kom ses blaarpaartjies per blaarsteel, tot 20&nbsp;cm lank, voor. Groot blare (tot 10 x 4&nbsp;cm), glad en haarloos aan bokant, maar dig harig aan onderkant van blaarblad. Jong blaarkleur is rooibruin, maar verander na donkergroen wanneer volwasse.

; Blomme en vrugte
Die boom dra 'n groot hoeveelheid klein, geurige blommetjies met witterige meeldrade en geel uitlopers. Die saadpeule vertoon as breë "pangas", baie hard en donkerbruin wanneer ryp, harig, tot 10 x 5&nbsp;cm in deursnee.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Eksterne skakels 
*
Oryx

**Gemsbokke** (ook spitsbokke of spiesbokke genoem) is 'n genus van wildsbokke wat in die droë gebiede van Afrika en Arabië voorkom. Hulle is gehoefde soogdiere wat vinnig kan hardloop en tot die subfamilie van perdagtige wildsbokke (*Hippotraginae*) behoort.

Hierdie bokke vorm troppe van 8 tot 60 individue. Pasgebore kalwers kan minute na hul geboorte reeds saam met die trop hardloop. Hulle het 'n lewensduur van ongeveer 20 jaar. Van die spesies (soos die Arabiese gemsbok) is weens siektes en die jag daarvan bedreigd.

Gemsbokke is herbivore (hulle vreet plante). Hulle vreet gras, struike en wortels, en spandeer die meeste van hul tyd aan beweiding. Die bokke is almal herkouers; hulle sluk hul voedsel sonder om dit te kou. Ná 'n ruk sal hulle gedeeltes daarvan opbring en herkou, voordat hulle dit finaal insluk. Hulle is aangepas om in droë gebiede te oorleef en kan weke klaarkom sonder om water te drink, aangesien hulle baie van die water wat hulle benodig, kry van die plante wat hulle vreet.

## Taksonomie 
* Familie *Bovidae*
** Subfamilie *Hippotraginae*
***'*Genus *Hippotragus***
*****Genus *Oryx'''*
****Sabelgemsbok, *O. dammah*
****Gemsbok, *O. gazella*
****Beisa-oryx, *O. beisa* (aanvanklik in *O. gazella*)
***** Oos-Afrika Gemsbok, *O. b. beisa*
***** Fraiingoor-gemsbok *O. b. callotis*
****Arabiese gemsbok, *O. leucoryx''

## Eksterne skakels 
* 
*
Heitsi-eibib

:*Moet hierdie onderwerp nie verwar met Geitsi Gubib (Brukkaros) nie.*
**Heitsi-eibib** is die mitologiese halfgod van die Khoikhoi van die weskus van suidelike Afrika.

## Rol 
Hy is beskou as 'n half-menslike wese en 'n teruggekeerde held uit die voorgeslagte. Die rol van hierdie kulturele held het van plek tot plek en van tyd tot tyd verskil. Hy was 'n vrugbaarheidsgod, 'n meesterlike towernaar, die god van die diere en die natuur, die beskermer van die jagters, en soms 'n voorbeeldige vegter, maar ook soms as 'n bedrieër. In sekere stories word hy as deel van die skepping van die wêreld voorgestel.

## Dood en wedergeboorte 
Heitsi-eibib word gebore, sterf en dan vind 'n wedergeboorte plaas. In sekere legendes word hy voorgestel as die seun van 'n koei wat deur “magiese” gras bevrug is. Na sy opstanding lewer hy verdere diens aan die mensdom. Omdat hy meermale gesterf het en telkens herbore word, is daar baie legendes oor die wyse waarop hy om die lewe gekom het.

## Klipstapels 
Langs die oeroue voetpaaie van die Khoikhoi aan die noorde- sowel as suidekant van die Oranjerivier word op opvallende plekke hopies klippe aangetref. Dit word beskou as die veelvuldige graftes van Heitsi-eibib. Namas wat by sulke klipstapels verbygekom het, het verder klippe en ook blare en tabak daarop geplaas. Dit is gedoen ter ere van die voorvadergeeste en om so geluk en 'n goeie reis te verseker. In die Auasberge in Namibië is van hierdie stapels tot monument verklaar.

## Wondergat 
By Cornellskop naby Anniesfontein (net noordwes van Kuboes) in die Richtersveld is die grot bekend as die Wondergat. Die Namas het 'n heilige ontsag vir die grot gehad omdat hulle dit beskou het as die blyplek van Heitsi-eibib wat daar oor sy skatte die wag hou.

## Lees ook
*Draakasemgat
*Isivivane
*Tradisionele Afrika-godsdiens

## Bibliografie 
* Green, Lawrence G.: To the river's end. Kaapstad: Howard B. Timmins, s.j.
* Standard Encyclopaedia of Southern Africa, verskeie dele.
* van Reeth, Adelaïde: Ensiklopedie van die Mitologie. Kaapstad: Vlaeberg, 1994. 
* www.richtersveld.net
Antennarius

***Antennarius*** is 'n genus van straalvinnige visse in die familie van hengelaars (*Antennariidae*).

Hierdie visse spandeer die grootste deel van hul lewens op die bodem in relatief vlak water tussen 20 en 100&nbsp;m diep. Hulle word wêreldwyd in tropiese en subtropiese waters aangetref. Hulle is hinderlaag roofdiere wat geduldig op hul prooi wag. Die visse het 'n tentakel aan die voorkop waarmee prooi nader gelok word. Behalwe vir 'n klein rol in die akwariumhandel, het hulle weinig ekonomiese waarde.

## Spesies 
Die genus omvat 11 spesies:
* *Antennarius biocellatus* G. Cuvier, 1817
* *Antennarius commerson* Lacépède, 1798 – Groothengelaar
* *Antennarius hispidus* Bloch & J. G. Schneider, 1801
* *Antennarius indicus* L. P. Schultz, 1964
* *Antennarius maculatus* Desjardins, 1840
* *Antennarius multiocellatus* Valenciennes, 1837
* *Antennarius pardalis* Valenciennes, 1837
* *Antennarius pauciradiatus* L. P. Schultz, 1957
* *Antennarius pictus* G. Shaw, 1794 – Skilder-hengelaar
* *Antennarius randalli* G. R. Allen, 1970
* *Antennarius striatus* G. Shaw, 1794 – Streep-hengelaar

## Verwysings 
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies
Yatela-goudmyn

duimnael|260px|Die Yatela-goudmyn
duimnael|260px|Die myn se vragmotors

Die **Yatela-goudmyn** is 'n oopgroefgoudmyn, wat ongeveer 25&nbsp;km noord van die Sadiola Hill-goudmyn in die Kayesstreek van Mali, in Wes-Afrika geleë is. Dit bestaan uit slegs een oopgroefput. Die myn het operasioneel geword in 2001, en gebruik 'n tegniek waarby die goud deur loging m.b.v. 'n sianied-oplossing uit die erts onttrek word uit hope. Die goud word dan deur geaktiveerde koolstof uit die sianied-oplossing onttrek. Die verdere onttrekking van die goud vind plaas by die aanleg van die nabygeleë Sadiola Hill-goudmyn.

## Eienaarskap 
Die goudmyn word 80% besit deur die Sadiola Eksplorasie Maatskappy, wat 'n gesamentlike mynbouoperasie is tussen AngloGold Ashanti en Iamgold, met die Maliese regering wat die orige 20% besit.

## Eksterne skakels 
*
Kerberos (maan)

**Kerberos** is 'n klein natuurlike satelliet (maan) van die dwergplaneet Pluto. Die ontdekking van Kerberos deur M.R. Showalter (wat op 20 Julie 2011 aangekondig is), volg op die ontdekking van Charon in 1978, Nix en Hidra in 2005, en maak dit die vierde bekende maan van Pluto.

Die maan is genoem na Kerberos, die bewaker van die onderwêreld in die Griekse mitologie. Die ander mane van Pluto (Charon, Styx, Nix en Hidra) het ook name uit die Griekse mitologie gekry wat met die onderwêreld verband hou.

## Fisiese eienskappe
Kerberos het ’n tweelobbige vorm en is sowat 11,9&nbsp;km op sy breedste en 4,5&nbsp;km op sy smalste. Dit het ’n albedo soortgelyk aan die ander drie kleiner mane. Tot met die verbyvlug van New Horizons is geglo Kerberos is groter en donkerder. 

Nes die ander klein mane het Kerberos nie ’n sinchroniese rotasie nie; sy rotasieperiode was sowat 5,33&nbsp;dae met die New Horizons-verbyvlug, hoewel dit vinnig oor geologiese tydskale wissel.

## Wentelbaan
Waarnemings dui op ’n ronde, ekwatoriale wentelbaan met ’n radius van sowat 58&nbsp;000&nbsp;km. Kerberos draai tussen Nix en Hidra om Pluto en voltooi rofweg elke 32,1&nbsp;dae ’n omwenteling. Dit is naby ’n 1:5-resonansie met Charon, met ’n tydsafwyking van omtrent 0,7%. 

Nes met die naby-resonansies tussen Nix of Hidra en Charon (onderskeidelik 1:4 en 1:6), sal nog inligting oor Kerberos se wentelbaan nodig wees om te bepaal hoe naby hierdie verhouding aan ’n ware resonansie is.

## Oorsprong
Nes met Pluto se ander mane word vermoed Kerberos is saamgestel uit ruimteafval ná ’n groot botsing tussen Pluto en ’n ander voorwerp in die Kuipergordel. ’n Soortgelyke groot impak het volgens die "botsinghipotese" die Maan gevorm.

## Verkenning
Die New Horizons-ruimtetuig het foto's van Kerberos geneem tydens sy verbyvlug van die Pluto-stelsel op 14 Julie 2015. Die eerste foto van die maan is drie maande later, op 22 Oktober, gepubliseer. Dit is die laaste maan van Pluto waarvan ’n foto uitgereik is.

## Sien ook 
* Pluto se natuurlike satelliete
* Baanresonansie

## Verwysings
Supermarine Spitfire

duimnael|300px|Colt-Browning M2 cal 50 (12,7 mm)
Die **Supermarine Spitfire** is 'n Britse enkelsitplekvegvliegtuig wat tydens en na die Tweede Wêreldoorlog deur die Royal Air Force en baie ander geallieerde magte gebruik is. Die Spitfire is in baie variante gebou, deur gebruik van verskeie vlerkkonfigurasies, en is in groter hoeveelhede as enige ander Britse vliegtuig vervaardig. Dit was ook die enigste Britse vegter wat aaneenlopend deur die oorlog in produksie was. Die Spitfire bly 'n gewilde vliegtuig, met ongeveer 53 wat steeds lugwaardig is, terwyl baie ander op statiese uitstallings in lugvaartmuseums dwarsoor die wêreld pryk.

Die Spitfire is ontwerp as 'n kortbereik, hoë-prestasie onderskepvliegtuig deur RJ Mitchell, hoofontwerper by Supermarine Aviation Works. In ooreenstemming met sy rol as 'n onderskepper, het Mitchell die Spitfire ontwerp met sy kenmerkende elliptiese vlerke op die dunste moontlike deursnit; hierdie dun vlerke het die Spitfire in staat gestel om 'n hoër topsnelheid as 'n paar kontemporêre vegters, insluitend die Hawker Hurricane, te behaal. Mitchell het voortgegaan om die ontwerp te verfyn tot en met sy dood aan kanker in 1937, waarna sy kollega Joseph Smith oorgeneem het as hoofontwerper, en toesig gehou het oor die ontwikkeling van die Spitfire deur sy menigte variante.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie
Lys van sterre op die Hollywood Walk of Fame

[duimnael|120px|[Arnold Schwarzenegger se ster]]

Dié lys is van die vermaakkunstenaars wat tot aan die einde van 2014 sterre op die Hollywood Walk of Fame gekry het en die ligging van die sterre. Dit stem ooreen met die lys op die Hollywood Walk of Fame-webtuiste, wat deur die Hollywoodse kamer van koophandel onderhou word. Die name is alfabeties gerangskik volgens die ontvangers se van.

__NOTOC__

## A 
## B 
## C 
## D 
## E 
## F 
## G 
## H 
## I 
## J 
## K 
## L 
## M 
## N 
## O 
## P 
## Q 
## R 
## S 
## T 
## U 
## V 
## W 
## Y 
## Z 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Hollywood Walk of Fame Starfinder op die amptelike webtuiste
* Hollywood Star Walk: LA Times – ’n interaktiewe kaart
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Lockheed P-38 Lightning

Die **Lockheed P-38 Lightning** was 'n Amerikaanse vegvliegtuig van die Tweede Wêreldoorlog-era, gebou deur Lockheed. Ontwikkel tot 'n *United States Army Air Forces* (afgekort USAAF) vereiste, het die P-38 kenmerkend tweelingvalbome en 'n enkele, sentrale gondel gehad wat die kajuit en wapentuig gehuisves het. Die name "gevurkte-stert duiwel" (deur die Luftwaffe) en "twee vliegtuie, een vlieënier" (deur die Japannese) is aan die vliegtuig gegee. Die P-38 is in 'n aantal rolle gebruik, soos duikbombardement, vlakbombardement, grondaanvalle, nagveg- en fotoverkenningsmissies, en omvattend as 'n langafstandondersteuningsvegter wanneer toegerus met lostenks onder sy vlerke.

Die P-38 was suksesvol gebruik in Stille Oseaanoperasies en die China-Birma-Indië-slagveld, as die instrument van Amerika se bekroonde vegvlieëniers, Richard Bong (40 suksesse) en Thomas McGuire (38 suksesse). In die suidweste van die Stille Oseaanteater, was die P-38 die primêre langafstandvegter van die USAAF tot die koms van groot getalle P-51D Mustangs teen die einde van die oorlog.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Verwysings
Boeing KC-135 Stratotenker

Die **Boeing KC-135 Stratotenker** is 'n militêre lughervullingsvliegtuig. Hierdie vliegtuig is soos die Boeing 707 uit die Boeing 367-80 prototipe ontwikkel. Die KC-135 is die Amerikaanse Lugmag (USAF) se eerste straalaangedrewe hervullingstenker en het die KC-97 Strato Freighter vervang. Die KC-135 se taak was aanvanklik om strategiese bomwerpers in vlug te hervul, maar is op groot skaal in die Viëtnamoorlog en latere konflikte soos Operasie *Desert Storm* gebruik om die omvang en uithouvermoë van die Amerikaanse taktiese vegvliegtuie en bomwerpers uit te brei.

Die KC-135 is in 1957 in die Amerikaanse Lugmag ingebruik geneem; dit is een van slegs ses militêre vastevlerkvliegtuie met meer as 50 jaar aaneenlopende diens by sy oorspronklike operateur. Die KC-135 word aangevul deur die groter KC-10. Ten spyte van verhoogde onderhoudskoste, bewys studies dat die vliegtuig tot in 2040 gevlieg kan word. Die vliegtuig sal uiteindelik vervang word deur die Boeing KC-46 Pegasus.

## Verwysings 
* 
* 

## Eksterne skakels 
* KC-135 by Boeing.com
* KC-135 foto's by Boeing.com
* Amptelike USAF KC-135 feitestaat 
* 'n Amptelike KC-135 foto
* KC-135 op awacs-spotter.nl 
* NASA se KC-135A tenker 
* KC-135
* KC-135 op aero-web.org 
* Smart Tankers (Defence Today)
Lockheed Martin F-22 Raptor

Die **Lockheed Martin F-22 Raptor** is 'n enkelsitplek, tweeling-enjin, taktiese vegvliegtuig met 'n hoë verrassingselement ("stealth") ontwikkel vir die Amerikaanse Lugmag (USAF). Na aanleiding van die USAF se Gevorderde taktiese vegvliegtuigprogram, is die vliegtuig hoofsaaklik ontwerp as 'n lugsuperioriteitsvegter, maar het bykomende vermoëns insluitende grondaanval, elektroniese oorlogvoering, en seinintelligensierolle.  Lockheed Martin is die hoofkontrakteur en is verantwoordelik vir die meeste van die lugraam, wapenstelsels, en finale montering van die F-22, terwyl programvennoot Boeing die vlerke, agterromp, avionikaïntegrasie, en opleidingstelsels verskaf.

Die vliegtuig is amptelik in diens gestel in Desember 2005 as die F-22A. Ten spyte van uitgerekte ontwikkeling, sowel as operasionele kwessies, het die USAF die F-22 oorweeg as 'n belangrike komponent van sy taktiese lugslaankrag, en beweer dat die vliegtuig ongeëwenaard is deur enige bekende of geprojekteerde vegter. Die Raptor se kombinasie van sy verrassingselement ("stealth"), aerodinamiese prestasie, en situasiebewustheid gee die vliegtuig ongekende lug-tot-lug vermoëns. Hooflugmaarskalk Angus Houston, voormalige hoof van die Australiese Weermag, het in 2004 beweer dat "die F-22 die mees uitstaande vegvliegtuig ooit gebou sal wees".

Die hoë koste van die vliegtuig, 'n gebrek aan duidelike lug-tot-lug missies weens vertragings in die Russiese en Chinese vegterprogramme, 'n verbod op uitvoere, en die ontwikkeling van die veelsydiger en goedkoper Lockheed Martin F-35 Lightning II het gelei tot die staking van F-22-produksie. 'n Finale verkrygingsbehoefte van 187 operasionele produksievliegtuie is in 2009 verklaar en die laaste F-22 is in 2012 aan die Amerikaanse Lugmag afgelewer.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
## Notas
Franse Lugmag

Die **Franse Lugmag** (Frans: Armee de l'Air) is die lugmag van die Franse Weermag. Dit is in 1909 gestig as die "Service Aeronautique", 'n diensvleuel van die Franse weermag, en is 'n onafhanklike militêre deel gemaak in 1933. Die aantal vliegtuie in diens van die Franse Lugmag wissel afhangende van die bron; die Franse Ministerie van Verdediging gee 'n syfer van 658 vliegtuie aan in 2014. Die Franse Lugmag het 219 vegvliegtuie in diens, met 126 Dassault Mirage 2000's en 93 Dassault Rafales. Teen vroeg-2014 het die Franse Lugmag 'n totaal van 45&nbsp;489 aktiewe personeel in diens gehad. Die reserwedeel van die lugmag het bestaan uit 4&nbsp;356 personeel van die Operasionele Reserwe.

Die Minister van Verdediging is verantwoordelik vir die uitvoering van Franse militêre beleid. Hy word geadviseer deur die Hoof van personeel van die Leër in verband met die gebruik van magte en die beheer oor militêre operasies. Die Hoof van Personeel van die Franse Lugmag is verantwoordelik vir die opstel en logistieke ondersteuning van die lugmag.

## Verwysings
Chileense Lugmag

Die **Chileense Lugmag** (Spaans: Fuerza Aérea de Chile, FACh) is die lugmag van Chili, 'n tak van die Chileense Militêre Magte.
Dassault Rafale

Die **Dassault Rafale** is 'n Franse tweelingenjin, kanarddeltavlerk, multirolvegvliegtuig wat deur Dassault Aviation ontwerp en gebou word. Met 'n hoë vlak van behendigheid,  is die Rafale bedoel om lugoppergesag-, verbod-, verkennings- en kernaanvalsmissies uit te voer.

## Geskiedenis 
Teen die laat 1970's het die Franse Lugmag en Vloot beplan om hul huidige vloot van vliegtuie te vervang en te konsolideer. Ten einde die ontwikkelingskoste te verminder en voornemende verkope te bevorder, het Frankryk in 'n ooreenkoms met vier ander Europese lande getree om 'n ratse veeldoelvegter te produseer. Daaropvolgende argumente oor die werksverdeling en verskille in vereistes het gelei tot Frankryk se onttrekking en die stigting van sy eie ontwikkelingsprogram vir vegvliegtuie.

Die Rafale, bekendgestel in 2001, word geproduseer vir beide die Franse Lugmag en vir vliegdekskip-gebaseerde bedrywighede in die Franse Vloot. Terwyl die Rafale bemark word vir uitvoer na verskeie lande, het net die Indiese Lugmag besluit om dit aan te koop. Die Rafale is gebruik in gevegte oor Afghanistan, Libië, Mali en Irak. Kenmerke soos die SPEKTRA geïntegreerde verdedigende-hulpmiddelstelsel is van kardinale belang in Libië. Verskeie opgraderings aan die Rafale se wapens en avionika sal in 2018 bekendgestel word.

Nadat dit oorspronklik geskeduleer was om in 1996 reeds in diens te gaan, het die Rafale onder beduidende vertragings gely weens na-Koue Oorlog begrotingsbesnoeings en veranderinge in weermagprioriteite. Die vliegtuig is tans beskikbaar in drie weergawes: Rafale C enkelsitplek-landgebaseerde weergawe, Rafale C tweesitplek-landgebaseerde weergawe, en die Rafale M enkelsitplek-vliegdekskipgebaseerde weergawe.

## Kenmerke 
Baie van die vliegtuig se avionika en funksies, soos direkte steminsette, aktiewe elektroniesgeskandeerde verskeidenheid radar en die "Optronique secteur frontal" infrarooi soek-en-spoorsensor, is plaaslik in Frankryk ontwikkel en vervaardig vir die Rafale program. 

Die tuig is toegerus met twee SNECMA M88-2-enjins en word gekenmerk deur die kanard-vlerkopstelling soos die Saab JAS 39 Gripen en Eurofighter Typhoon ook het.

;Standaardtoerusting
*twee aparte navigasie- en gevegsrekenaars van die tipe SAGEM Sigma 90, wat saam die uiters akkurate kombinasie van girolaser en GPS moontlik maak
*'n geïntegreerde Spectra-ECM-stelsel vir elektroniese oorlogvoering, met alle moontlikhede soos infrarooi- en laseropties
*'n optroniese bewaakte voorste sigsektor met outomatiese infrarooiopsporing, spoorvideo en lasertelemetrie
*'n kodebeveiligde, terreinvolgende radarnavigasiestelsel waarmee teikens ongemerk op baie lae vlieghoogte genader kan word
*'n Thomson-CSF rbe-2-radarnavigasiestelsel
*'n tweedegenerasie vlieghelm waarin alle vlieg- en aanvalsgegewens vir die vlieënier geprojekteer word
*'n Martin Baker MK16F zero-skietstoel wat vanaf die grond gebruik kan word

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Verwysings