Dwase vir Christus

[duimnael|180px|[Basilius die Salige besig om te bid. Hy het nie in die somer of winter klere gedra nie. Dwase vir Christus openbaar soms skokgedrag om protes aan te teken teen aanvaarde norme.]]

**Dwaasheid vir Christus** verwys na gedrag soos om al ’n mens se wêreldse besittings prys te gee wanneer hy by ’n monnike-orde aansluit of om doelbewus die gemeenskap se gebruike te verontagsaam vir ’n godsdienstige doel – veral in die Christendom. Sulke mense het ook bekend gestaan as "heilige dwase" of "geseënde dwase". Die term "geseënd" sluit beide swaksinnigheid en onskuld in God se oë in.

Die term dwase vir Christus kom van die geskrifte van Paulus. Woestynvaders en ander heiliges het as heilige dwase opgetree, nes die *joerodiwi* in Oosters-Ortodokse asketisme. Dwase vir Christus openbaar dikwels ongewone of skokkende gedrag om beswaar te maak teen aanvaarde norme, profesieë te lewer of hul vroomheid te verberg.

Soortgelyke gedrag word ook in nie-Christelike gelowe soos Soefisme aangetref. Die soefis Moella Nasroeddin was ’n goeie voorbeeld.

## Ou Testament 
Sekere profete van die Ou Testament wat tekens van vreemde gedrag geopenbaar het, word deur sommige geleerdes beskou as die voorlopers van dwase in Christus. Jesaja het drie jaar lank sonder klere en skoene rondgeloop as ’n lewende getuie teen Egipte (Jes 20:2-3); Esegiël het voor ’n baksteen gelê wat die beleëring van Jerusalem voorgestel het, en hoewel God hom opdrag gegee het om sy brood op die droë uitwerpsel van mense te bak, het Esegiël gevra of hy dit maar op beesmis kon doen (Eseg 4:9-15); Hosea het ’n liefdesverhouding met ’n hoer aangeknoop om die Israeliete se aanbidding van afgode te simboliseer (Hos 3).

Daar is geleerdes wat glo dié profete se gedrag is nie deur hul tydgenote as dwaasheid beskou nie omdat hulle so opgetree het om mense se aandag te trek en berou te ontlok.

### Die Apostel Paulus 
Deel van die Bybelse grondslag vir die begrip kan gesien word in die woorde van die Apostel Paulus in 1 Korintiërs 4:10:

:"Ons is dwaas ter wille van Christus, julle is verstandig in Christus; ons is swak, julle is sterk; julle geniet aansien, ons word verag."

En ook:

:"... want die wysheid van hierdie wêreld is dwaasheid by God. Daar staan tog geskrywe: 'Hy vang die slimmes met hulle eie slinkse planne.'" (1 Kor 3:19)

:"Die boodskap van die kruis van Christus is wel onsin (ou vertaling: dwaasheid) vir dié wat verlore gaan, maar vir ons wat gered word, is dit die krag van God." (1 Kor 1:18)

:"Dit was die bedoeling van God in sy wysheid dat die wêreld nie deur geleerdheid tot kennis van God sou kom nie. Daarom het God in sy goedheid besluit om deur die prediking wat vir die wêreld onsin (ou vertaling: dwaasheid) is, dié te red wat glo." (1 Kor 1:21)

## Westelike Christendom 
duimnael|links|160px|Sint Franciskus.

Die bekendste voorbeeld in die Weste is sint Franciskus van Assisi, wie se orde bekend daarvoor was dat hulle in Christus se voetspore geloop het. Wanneer iemand by die orde aangesluit het, het hulle al hul besittings weggegee en op straat vir mense gepreek.

Sint Juniperus, ’n vroeë volgeling van die orde, was bekend daarvoor dat hy die Franciskaanse leerstellings tot die uiterste gevoer het. Wanneer iemand vir hom enige van sy besittings gevra het, het hy dit weggegee – insluitende sy klere. Hy het selfs eenkeer die klokkies van sy altaarkleed afgesny en dit vir ’n arm vrou gegee. word die mondelinge tradisies van die Franciskane oorvertel. Daar is verskeie verhale oor "broer Juniperus". Een gaan oor hoe hy ’n vark se poot afgesny het om aan ’n siek broer te gee toe dié daarvoor vra, en die vark het hom doodgebloei. Toe die woedende herders by sint Franciskus kla, het hy broer Juniperus daaroor uitgevra, en dié het vir hom vertel wat gebeur het. Broer Juniperus het dit ook aan die herders verduidelik. 

Toe hulle die "welsyn, eenvoud en nederigheid" (Hudleston, 1953) in broer Juniperus se hart sien, het hulle hom vergewe en die res van die vark aan die broers gegee.

## Oostelike Christendom 
Die heilige dwaas, of *joerodiwi* (юродивый), is die Russiese weergawe van dwaasheid vir Christus; dit is ’n besonderse vorm van Oosters-Ortodokse asketisme. Die *joerodiwi* tree meestal met opset soos ’n dwaas op. Die term impliseer gedrag "wat nie foutiewelik of deur swaksinnigheid veroorsaak word nie, maar wat opsetlik, irriterend en selfs uitdagend is."

In sy boek *Holy Fools in Byzantium and Beyond* beskryf S.A. Ivanov "heilige dwaas" as ’n term vir ’n persoon wat "kranksinnigheid veins, voorgee om onnosel te wees, of wat skok of woede ontlok deur sy opsetlike onhebbelikheid". In Grieks is die term vir heilige dwaas *salos*.

duimnael|links|160px|Grigori Raspoetin.
Die praktyk is reeds in die 5de-eeuse Bisantynse Ryk erken, en is moontlik in die 14de eeu wyd in Moskowië oorgeneem. Die "dwaasheid" van dié mense was dubbelsinnig, en kon werklik of geveins gewees het. Daar is geglo hulle kry goddelike inspirasie en mag dus goed sê wat ander nie mag nie – gewoonlik in die vorm van indirekte sinspelings en gelykenisse. Hulle het ’n spesifieke status by die tsaars gehad: as iemand wat nie onderworpe is aan aardse beheer of oordeel nie.

Die eerste aangetekende dwaas vir Christus in Rusland was sint Procopius (Prokopi), wat van die Heilige Romeinse Ryk na Nowgorod gekom het en daarna na Oestjoeg gegaan het. Hier het hy voorgegee om ’n dwaas te wees en ’n asketiese lewe gelei (hy het kaal op kerkstoepe geslaap, heelnag gebid en net kos van arm mense aanvaar). Hy is mishandel en geslaan, maar het eindelik ander se respek gewen en is ná sy dood tot heilige verklaar.

Die Russies-Ortodokse Kerk het 36 heilige dwase onder sy heiliges. Een van die bekendstes is Basilius die Salige, na wie die Sint Basilius-katedraal in Moskou genoem is. Een van die bekendste moderne voorbeelde in Rusland is seker Ksenia van Sint Petersburg.

Grigori Raspoetin is ook deur baie as ’n *joerodiwi* beskou. Vanweë sy komplekse persoonlikheid is hy soms ’n "mal monnik" genoem, maar hy was nie kranksinnig in die mediese sin van die woord nie. Hy was deel van ’n spesifieke Russiese godsdienstradisie en geestelikheid, ’n unieke Russiese idee van heiligheid. Hy was ’n diep godsdienstige man, ’n hoogs omstrede persoon wat ’n heilige dwaas was en soos een opgetree het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia