open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bloutwa

**Bloutwa** (*Stipagrostis hirtigluma*) is 'n digte, meerjarige gras. *Bloutwa* kom voor in die bosveld, karoo en woestyngebeide. Dit groei in droë, warm dele, in klipperige of sanderige plekke en op rotsagtige plekke.

Daar is drie spesies van *Stipagrostis hirtigluma*: subsp. *hirtigluma*, subsp. *patula* en subsp. *pearsonii*. Subspp. *hirtigluma* en *pearsonii* vertoon baie ooreenkomste. Al drie subspesies kom in Namibië voor.

*Bloutwa* het beperkte weidingswaarde.

## Verwysings
August Heinrich Hoffmann von Fallersleben

**August Heinrich Hoffmann** (Hy het homself as 'von Fallersleben' gestileer, ná sy tuisdorp; 2 April 1798 – 19 Januarie 1874) was 'n Duitse digter. Hy is veral bekend vir die skryf van "Das Lied der Deutschen", waarvan die derde strofe die volkslied van Duitsland is, en 'n aantal gewilde kinderliedjies wat as deel van die Jong Duitsland-beweging beskou word.

## Biografie 
regs|duimnael|Carte de visite van Hoffmann, kaartnr. "1324", deur 'n onbekende fotograaf met 'n kroon oor die letter "P", ongeveer 1860
regs|duimnael|*August Henrich Hoffmann* deur Carl Georg Christian Schumacher (1819)
Hoffmann is gebore in Fallersleben in Nedersakse, wat destyds geleë was in die hertogdom Brunswick-Lüneburg.

Hy was die seun van 'n handelaar en burgemeester van sy geboortestad. Hy ontvang sy opleiding aan skole in Helmstedt en Braunschweig en studeer daarna aan die universiteite van Göttingen en Bonn. Sy oorspronklike bedoeling was om teologie te studeer, maar hy wy homself egter gou geheel en al aan literatuur. In 1823 is hy aangestel as bewaarder van die universiteitsbiblioteek in Breslau, welke pos hy tot 1838 beklee. Hy is ook in 1830 as buitengewone professor in die Duitse taal en letterkunde aan daardie universiteit aangestel, en in 1835 as gewone professor. Hoffmann is in 1842 van die leerstoel ontneem as gevolg van sy *Unpolitische Lieder* (1840–1841), waarmee die owerhede in Pruise aanstoot geneem het.

Gedurende sy ballingskap het hy in Duitsland, Switserland en Italië gereis en twee of drie jaar in Mecklenburg gewoon, waarvan hy 'n genaturaliseerde burger geword het. Na die rewolusie van 1848 kon hy na Pruise terugkeer waar sy regte herstel is. Hy het in 1849 in die huwelik getree en die volgende tien jaar agtereenvolgens in Bingerbrück, Neuwied en Weimar gewoon, waar hy saam met Oskar Schade (1826–1906) die *Weimarische Jahrbuch* (1854–1857) geredigeer het. 

In 1860 is hy aangestel as bibliotekaris van Victor I, hertog van Ratibor, in die kloosterkasteel Corvey naby Höxter aan die Weser, waar hy in 1874 oorlede is. 

## Keur uit sy werke 
*Poësie
***Lieder und Romanzen* (1821)
***Gedichte* (1827)
***Buch der Liebe* (1836)
***Gemischte Gedichte* (1841)
***Schlesische Volkslieder mit Melodien* (1842) (met E. Richter)
***Fünfzig Kinderlieder* (1848)
*Studies
***Fundgruben für die Geschichte deutscher Sprache und Literatur* (1830–1837)
***Geschichte des deutschen Kirchenliedes bis auf Luthers Zeit* (1832, 2de druk 1861)
***Die deutsche Philologie im Grundriss* (1836)
***Niederländische Volkslieder* (1856) http://www.gutenberg.org/files/35806/35806-h/35806-h.htm
***De Vlaamsche Beweging* (1856)
*Outobiografie: *Mein Leben und Erinnerungen* (1868–1870).

## Sien ook 
* *Deutschlandlied*

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Geselekteerde tekste by Project Gutenberg (in Duits)
Kamala Harris

**Kamala Devi Harris** (Engels: [ˈkɑːmələ ˈdeɪvi], , gebore op 20 Oktober 1964) is 'n Amerikaanse politikus en prokureur wat op 20 Januarie 2021 as 49ste adjunkpresident van die Verenigde State van Amerika ingehuldig is. Sy was die eerste vroulike adjunkpresident en die hoogste vroulike amptenaar in die geskiedenis van die VSA, sowel as die eerste Afro-Amerikaanse en eerste Asiatiese Amerikaanse adjunkpresident. 

[duimnael|links|[Joe Biden en Kamala Harris tydens die eerste veldtoggeleentheid sedert sy as adjunkpresidentskandidaat aangewys is.]]
Harris was Joe Biden se adjunkpresidentskandidaat vir die 2020-verkiesing; hulle het die vorige president Donald Trump en sy adjunkpresident Mike Pence geklop. Harris het tussen 2010 en 2017 as die prokureur-generaal van Kalifornië gedien en was tussen 2017 en 2021 die junior Amerikaanse senator vir Kalifornië as lid van die Demokratiese Party.

As 'n senator het sy gepleit vir gesondheidsorghervorming, federale deskedulering van dagga, 'n pad na burgerskap vir ongedokumenteerde immigrante, die DREAM-wet, 'n verbod op aanvalswapens en progressiewe belastinghervorming.

Ná Biden se onttrekking aan die presidensiële verkiesing in 2024 het Harris haar eie presidensiële veldtog geloods met Biden se onderskrywing. Op 22 Julie 2024 het Harris genoeg niegebonde afgevaardigdes gekry om die vermoedelike genomineerde van die Demokratiese Party in die 2024 presidensiële verkiesing te word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
BMW M51

Die **BMW M51** is 'n inlynsessilinder-dieselenjin wat deur die Opper-Oostenrykse BMW-aanleg in Steyr van Julie 1991 tot Februarie 2000 vervaardig is. Sy voorganger was die BMW M21 en sy opvolger is die BMW M57.

## Beskrywing 
Die M51 is 'n waterverkoelde en turboaangejaagde sessilinder-dieselenjin met 'n Bosch VP20-werwelkamerinspuiting. Die M51 is 'n gietysterenjin met 'n kettingaangedrewe nokas  en twee kleppe per silinder. In vergelyking met die M21 het die M51 nou aftappies en 'n hidrouliese verstelling van die klepwimper. Die brandstofinspuiting in die eerste enjins word beheer deur die ECU Bosch DDE 2.1, wat na die eerste tegniese hersiening deur die DDE 2.2 vervang is. Dit het 'n groter wringkrag by laer toere. Vir smering word SAE 5W-40 olie gebruik.

## Eksterne skakels 
* Die UnixNerd se BMW M51- enjinbladsy met foto's, geskiedenis en algemene probleme.

## Verwysings
Slangkop

**Slangkop** (*Ornithoglossum vulgare*) is 'n lelie wat gekenmerk word deur blou tot grysgroen blare, wat die stingel omhul en 'n aantreklike blommerangskikking het. Die plant groei gewoonlik ongeveer 30&nbsp;cm hoog, maar kan langer word as dit meer vog kry.

*Ornithoglossum vulgare* word wyd versprei in die droë en halfdroë gebiede van Botswana, Malawi, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. Dit is afwesig in die noordelike deel van Namibië. In Namibië kom hierdie plant hoofsaaklik op vlaktes voor, maar word soms ook op rotsagtige hange aangetref.

Hierdie lelie is giftig en kan 'n probleem in die veld wees.

## Galery 

Ornithoglossum vulgare 90760722.jpg
Ornithoglossum vulgare 12082114.jpg
Ornithoglossum vulgare 1443.jpg
Ornithoglossum vulgare 1445.jpg
Ornithoglossum vulgare 1447.jpg
Ornithoglossum vulgare 1DS-II 4-3922.jpg

## Verwysings
The life and times of Sara Baartman

***The Life and Times of Sarah Baartman*** is ‘n 1998 Suid-Afrikaanse dokumentêre rolprent met  Zola Maseko as regisseur.

## Oorsig 
Die film volg die lewe van 'n vrou genaamd Saartjie Baartman. Dit speel af tussen 1810 en 1815 en die dokumentêr fokus op die ware verhaal van 'n 20-jarige vrou wat vanuit Kaapstad na Londen reis. As 'n lid van die Khoikhoi-volk, word die vrou as 'n frats in Engeland tentoongestel en het bekend geword as die  *Hottentot-Venus*. 'n Anti-slawernygroep het onsuksesvol gedagvaar om haar van die tentoonstellers te bevry. Baartman is in 1814 na Frankryk geneem vir "wetenskaplike ondersoek". Selfs na haar dood die volgende jaar word sy 'n simbool van duie "kulturele minderwaardigheid" van Afrika beskou. Haar geslagsorgane en brein word tot 1985 in die ''Musee de l'Homme'' vertoon.

## Produksie 
Zola Maseko het na Parys gereis om na 'n pleisterafbeelding van Baartman se lyk in die ''Musee de l'Homme'' te kyk. Om die objektivering wat die vrou self ervaar het, nie te herhaal nie, het hy besluit om nie die afbeelding naak te verfilm nie. In plaas daarvan het Maseko 'n Afrika museumwerker oorreed om hom toe te laat om haar kleed te gebruik om waardigheid vir Baartman te behou. Maseko het sewe jaar aan die film gewerk.

## Bekendstelling en ontvangs 
Die film is bekroon. Dit behaal vele toekennings, waaronder die beste Afrika dokumentêr, 1999 tydens die Panafrican Film and Television Festival of Ouagadougou (FESPACO), die beste dokumentêre film tydens die Filmfees in Milaan in 1999 en 'n toekenning tydens die 2001 African Literature Association Conference Film Festival.  In die tydskrif *H-AfriLitCine* het Miriam Ma'at-Ka-Re Monges dit 'n uitstekende film genoem en gesê dat sy 'aanbeveel dat dit deel word van die videobiblioteek van Afrika-, Afro-Amerikaanse en Women's Studies-programme.  Jane Bryce van die *African Studies Review Journal* het geskryfː"Maseko se film maak 'n saak uit met aangrypende en medelye; verbeeldingryke gebruik van historiese dokumente en artistieke voorstellings, diepgaande navorsing en 'n wye verskeidenheid hedendaagse kundige opinies."

## Verwysings
## Eksterne skakels 
* The Life and Times of Sarah Baartman op die Internet Movie Database
Aberdeen, Nova Scotia

**Aberdeen** is 'n dorpie in die Kanadese provinsie Nova Scotia. Dit lê op Cape Breton-eiland en ressorteer onder die Munisipaliteit van Inverness County. Dit is 'n naamgenoot van die stad Aberdeen in Skotland.
Aberdeen, Florida

**Aberdeen** is 'n woonbuurt in die VSA-deelstaat Florida. Dit lê aan die ooste van die Florida skiereiland en ressorteer onder die Palm Beach County. Dit is 'n naamgenoot van die stad Aberdeen in Skotland.
Aberdeen, Noord-Carolina

**Aberdeen** is 'n dorp in Moore County in die VSA-deelstaat Noord-Carolina. Dit is 'n deel van die Raleigh–Durham–Cary-Chapel Hill gekombineerde statistiese gebied. Die bevolking het 6&nbsp;350 getel in 2010. Dit is 'n naamgenoot van die stad Aberdeen in Skotland.
Aberdeen, Ohio

**Aberdeen** is 'n nedersetting in die deelstaat Ohio in die Verenigde State van Amerika. Dit ressorteer onder die Brown County. Dit is 'n naamgenoot van die stad Aberdeen in Skotland.
Aberdeen, Maryland

**Aberdeen** is 'n stad in Harford County in die VSA-deelstaat Maryland. Dit is vernoem na die stad Aberdeen in Skotland.
Aberdeen, Mississippi

**Aberdeen** is 'n stad in die VSA-deelstaat Mississippi. Dit is 'n naamgenoot van die stad Aberdeen in Skotland.
Paraboolantenne

[250px|duimnael|'n Groot paraboolantenne vir gebruik in satelliet kommunikasie te Erdfunkstelle Raisting, die grootste fasiliteit vir satelliet kommunikasie in die wêreld, in [Raisting, Beiere, Duitsland. Dit gebruik 'n Cassegrain tipe bestraler.]]

'n **Paraboolantenne** is 'n antenne wat 'n parabool vormige weerkaatser gebruik om radiogolwe in 'n bepaalde rigting te fokus en te stuur. Die mees algemene vorm van 'n paraboolantenne het die vorm van 'n skottel ('n paraboloïed) en staan ook bekend as 'n skottelantenne of 'n paraboliese antenne. Die grootste enkele voordeel van 'n paraboolantenne is dat dit gerig is, dit wil sê al die radiogolwe in een rigting konsentreer en uitstuur. Daarteenoor is 'n standaard antenne alomgerig of omnigerig, dus straal dit radiogolwe in alle rigtings uit. Die paraboolantenne se funksie is soortgelyk as die van 'n soeklig of flits, dit moet die radiogolwe in 'n nou straal stuur of radiogolwe slegs uit een rigtig kan ontvang. Paraboolantennes het van die hoogste antennewins, wat beteken dat dit die nouste moontlike straal produseer om radiogolwe te stuur van enige tipe antenne.
Om die straalwydte so klein as moontlik te maak moet die paraboliese weerkaatser baie groter as die golflengte van die radiogolwe wees, daarom word paraboolantennes eerder in die hoër frekwensie gedeelte van die radiospektrum gebruik: ultrahoë frekwensie en mikrogolf super hoë frekwensies, waar die golflengte klein genoeg is sodat paraboliese weerkaatsers met gemak gebruik kan word.

Paraboolantennes word gebruik as hoë-wins antennes vir punt-na-punt kommunikasie in toepassings soos mikrgolf roetes wat telefonie en televisie seine tussen stede dra, draadlose WAN/LAN skakels vir data kommunikasie, satellietkommunikasie en soos gebruik deur ruimtetuie. Dit word ook gebruik in radioteleskope.

Die paraboolantenne word ook op groot skaal gebruik vir radarantennes waar daar ook 'n behoefte is om radiogolwe in 'n nou straal te stuur om voorwerpe op te spoor soos vliegtuie, skepe en missiele. Dit word ook gebruik vir die ondersoek van weerstelsels. Die paraboolantenne word ook gebruik vir tuis satelliet televisie, dit het 'n kenmerk van moderne stede geword.

Die paraboolantenne  is ontwerp deur die Duitse fisikus Heinrich Hertz toe hy radiogolwe in 1887 ontdek het. Hy het silindriese paraboliese weerkaatsers met dipool antennes gebruik wat vonk tussen die punte tydens send en ontvangs van seine gedurende sy eksperimente.

duimnael|upright=1.3|Paraboolantennes gebruik die geometriese beginsel dat die pad van die *FP1Q1, FP2Q2, FP3Q3* seine almal ewe lank is. Die omgekeerde: indien 'n sein deur die antenne voerder by punt *F* uitgestraal word sal dit weerkaats vanaf die weerkaatser in 'n golf *L* wat parallel voortplant met die antenne se *VF* vlak is.

## Verwysings
Seesoogdier

[duimnael|300px|'n [Bultrugwalvis (*Megaptera novaeangliae*)]]
[duimnael|300px|'n [Seeluiperd (*Hydrurga leptonyx*)]]

'n **Seesoogdier** is 'n akwatiese soogdier wat staatmaak op die oseaan en ander mariene ekostelsels vir sy bestaan. Dit sluit diere in soos seeroofdiere, walvisse, manatees, seeotters en ysbere. Hulle is 'n informele groep wat slegs saamgeklas word weens hul afhanklikheid van mariene omgewings vir voeding en oorlewing.

## Verdere leesstof 
* 

## Eksterne skakels 
* Die *Marine Mammal Center* 'n Bewaringsgroep wat op seesoogdiere fokus.
* Die *Society for Marine Mammalogy* Die grootste organisasie van seesoogdierkundiges ter wêreld.
* Die *MarineBio Conservation Society* 'n Aanlyn-opvoedkundige webwerf oor seelewe
* Die *National Oceanographic and Atmosphere Administration* 'n Agentskap wat fokus op seetoestande en die klimaat
* Inleiding na die Desmostylia *Museum of Paleontology*, University of California – uitgestorwe groep seesoogdiere
Egosentrisme

thumb|220px|’n Voorstelling van egosentrisme.
**Egosentrisme** is die onvermoë van ’n mens om enige perspektief behalwe sy eie te aanvaar en verstaan. Hoewel egosentriese gedrag minder onder volwassenes voorkom, dui die bestaan van sekere vorme van egosentrisme in volwassenheid aan dat om egosentrisme te oorwin, ’n lewenslange ontwikkeling kan wees wat nooit voltooi word nie. Volwassenes blyk minder egosentries as kinders te wees, omdat hulle vinniger ’n aanvanklik egosentriese perspektief kan verander as kinders, en nie omdat hulle minder geneig is tot egosentriese perspektiewe nie.

Egosentrisme word dus in alle stadiums van die lewe aangetref: in babas, kinders, adolessente en volwassenes. Dit dra by tot die menslike kognitiewe ontwikkeling deur kinders te help om empatie met ander te ontwikkel en ’n eie identiteit te vorm.

Hoewel egosentrisme en narsisme lyk of hulle ooreenstem, is dit nie dieselfde nie. Iemand wat egosentries is, glo hulle is die middelpunt van aandag, maar kry nie soos narsiste bevrediging daaruit om hulleself te bewonder nie. Beide egoïste en narsiste se ego's word in ’n groot mate beïnvloed deur ander se goedkeuring, terwyl dit vir sommige egosentriste geld en vir ander nie.

## Vroeë jare
Aanvanklik vertolk ’n baba hulle versorgers se aksies dikwels asof hulle een entiteit is, want die versorger voorsien in al die baba se behoeftes omdat die baba nie self kan nie. Dit is eers later dat babas begin besef hulle gedagtes en gedrag verskil van dié van ander. Volgens die Switserse sielkundige Jean Piaget beteken egosentrisme in ’n baba nie dat hulle selfsugtig, selfgesentreerd of egoïsties is nie, maar verwys dit na die baba se begrip van die wêreld in terme van hulle eie motoraktiwiteit en hulle onvermoë om dit te verstaan. 

Ouer kinders verstaan steeds nie die verskil tussen subjektiwiteit en objektiwiteit nie. Volgens Piaget "neem ’n egosentriese kind aan ander mense sien, hoor en voel presies net soos hy". Hy meen ’n jong kind kan nie logiese denke prosesseer nie. Een van die hindernisse is die neiging om op een aspek van ’n situasie te fokus en ander aspekte uit te sluit. Hulle neem dus die wêreld uit hulle eie oogpunt waar. 

Piaget reken daar is twee aspekte van egosentrisme in kinders: taal en moraliteit. Egosentriese kinders gebruik taal hoofsaaklik om met hulleself te praat terwyl hulle speel, en gee so hulle gedagtes aan hulleself weer. Hy glo as kinders kognitief ontwikkel en begin sosialiseer, sal hulle minder met hulleself praat. Adolessente beskou hulleself as "uniek, spesiaal en sosiaal veel belangriker as wat hulle regtig is". Volwassenes kan egter steeds egosentries wees of gedrag toon wat as egosentries gekategoriseer kan word. Frankenberger het die vlakke van egosentrisme en selfbewussyn onder adolessente (14-18 jaar oud) en volwassenes (20-89 jaar oud) getoets. Hy het bevind egosentriese neigings het tot in vroeë volwassenheid geduur en was ook in die middel- volwasse jare teenwoordig.

## Verwysings
## Nog leesstof
* 
* 

## Skakels
* The Human Mind Is Naturally Prone To the Following Egocentric Tendencies deur die Foundation for Critical Thinking
Boris Vian

duimnael|Boris Vian
**Boris Paul Vian** (10 Maart 1920, Ville-d'Avray - 23 Junie 1959, naby Parys) was 'n Franse skrywer, digter, chansonnier en trompetspeler van jazzmusiek. Hy het ook werke onder die skuilnaam **Vernon Sullivan** gepubliseer.

## Lewe en werk 
Sy werk was dikwels omstrede, veral in Frankryk in die vyftigerjare. Hy het 11 romans, vier digbundels, verskillende teaterstukke, filmtekste, chansons asook ander werke geskryf. Vian het ook Raymond Chandler se werk in Frans vertaal.

As trompetspeler kon hy gereeld gehoor word in die jazzklub "Tabou", toe in die Rue Dauphine, naby die literêre en kulturele sentrum Saint-Germain-des-Prés in Parys. Vian het ongeveer 400 liedjies geskryf. Sy bekendste is *Le déserteur*, 'n pasifistiese lied wat tydens die oorlog in Frans Indochina geskryf is. Na aanleiding van hierdie lied is Vian deur die Franse regering aangekla, maar vrygespreek. Sy liedjies is opgeneem deur talle ander kunstenaars, waaronder Serge Reggiani, Juliette Gréco, Nana Mouskouri, Yves Montand, Magali Noël en Henri Salvador. Serge Gainsbourg het gesê dat Vian hom geïnspireer het om liedjies te skryf.

As jazz-entoesias het Vian onder andere opgetree as skakelbeampte vir Duke Ellington en Miles Davis in Parys. Hy het vir verskeie Franse jazz-tydskrifte (*Jazz Hot*, *Paris Jazz*) geskryf en verskeie artikels oor jazz gepubliseer, sowel in Frankryk as in die Verenigde State.

Vian het van jongs af hartprobleme gehad: 'n sleg behandelde angina, toe hy twee jaar oud was, het gelei tot 'n swak funksionerende aorta. Hy is op 'n stadium afgeraai om trompet te speel, want "elke noot wat hy gespeel het, sou hom 'n dag van sy lewe kos". Vian het nieteenstaande daarmee voortgegaan. Hy was oortuig dat hy nie oud sou word nie, wat sy enorme hoë produksie verklaar.

## Afsterwe 
Vian het op die oggend van 23 Junie 1959 die première van 'n rolprent bygewoon wat gebaseer was op sy roman ''J'irai cracher sur vos tombes''. Hy het 'n rusie gehad met die rolprentvervaardigers oor hul interpretasie van sy boek, en het reeds in die openbaar aangekondig dat sy naam nie in die krediete moes verskyn nie. 'n Paar minute na die aanvang van die rolprent het hy in sy stoel inmekaargesak en op pad na die hospitaal aan 'n hartaanval gesterf. Hy was maar 39 jaar oud.

## Bibliografie (keur) 
#### As Boris Vian 
* *Trouble dans les Andains* (1947, postuum in 1966 gepubliseer)
* *Vercoquin et le plancton* (1947)
* ''L'Écume des Jours* (1947)
* *L'automne a Pékin* (1947)
* *Les Fourmis* (1949, kortverhale)
* *L'Herbe rouge* (1950)
* *L'Arrache-coeur* (1953)
* *Le loup garou* (postuum gepubliseer in 1970, kortverhale)
* *Tête de Méduse* (1974)

#### As Vernon Sullivan 
* *J'irai cracher sur vos tombes* (1946)
* *Les morts ont tous la même peau* (1947)
* *Et on tuera tous les affreux* (1948)
* *Elles se rendent pas compte* (1949)

## Bronne 
* *Boris Vian. Biografie.''. Deur Philippe Boggio (vertaling Théo Buckinx), De Prom 1996.

## Eksterne skakels 
* Le Petit Cahier du Grand Boris Vian: Biografie, gesegdes, artikels (in Frans)
* 'n Ode aan Gainsbourg, fokus op Boris Vian (in Frans)
* Le Déserteur in verskeie tale vertaal.
Identiteitskrisis

’n **Identiteitskrisis** is in sielkunde die versuim om ’n eie identiteit tydens adolessensie te ontwikkel. Die term is deur die Duitse sielkundige Erik Erikson uitgedink.

Adolessente gaan deur ’n stadium waartydens hulle fisieke groei en seksuele rypwording in die gesig staar, asook die integrasie van idees oor hulleself en wat ander van hulle dink. Adolessente ontwikkel dus hulle selfbeeld en gaan deur die krisis om hulle basiese eie identiteit, of ego-identiteit, te vorm. Die sukses daarvan hang af van die adolessent se vordering deur vorige ontwikkelingstadiums, wat sentreer om kwessies soos vertroue, afhanklikheid en inisiatief. Identiteitsverhindering kan lei tot ’n identiteitskrisis in adolessente wanneer die "trooskombersie" van hulle aangenome identiteit verwyder word. Hierdie "verhinderde individue ondergaan dikwels ’n krisis en weet nie wat om te doen sonder om te kan steun op die norme, reëls en situasies waaraan hulle gewoond is nie". ’n Voorbeeld is ’n boerseun wat hoor sy pa het hulle plaas verkoop en wie se identiteit as erfgenaam van die plaas en identiteit as ’n boer deur die nuus onderstebo gekeer word.

**Identiteitsverstrooiing** word beskryf as "die apatiese toestand wat die relatiewe gebrek aan beide verkenning en verbintenis verteenwoordig". Dit kan oorvleuel met diagnoses soos dié van skisofrenie en depressie, en kan die beste beskryf word as ’n gebrek aan identiteitstruktuur. ’n Voorbeeld is wanneer ’n adolessente sportman ’n kluisenaar word nadat ’n ernstige besering sy identiteit as sportster verwoes.

**Identiteitsmoratorium** is die status wat volgens Marcia die langste in individue duur en kan beskryf word as "die aktiefste verkenning van alternatiewe". ’n Voorbeeld is ’n universiteitstudent wat oor sy toekoms twyfel nadat hy verskeie kere van hoofvakke verander het, maar steeds nie sy passie ontdek het nie.

**Identiteitsukses** is die oplossing vir baie persoonlikheidskrisisse. Dit kom voor "wanneer die adolessent belangrike aspekte van sy identiteit verken en hom daartoe verbind het."

## Verwysings
## Bibliografie
* Schultz, D. & Schultz, S. (2009). *Theories of Personality*, 9de uitg. New York: Wadsworth Cengage Learning
* 

## Skakels
* Our Male Identity Crisis: What Will Happen to Men?
* A Longitudinal Examination of Parenting Behaviors and Perceived Discrimination Predicting Latino Adolescents’ Ethnic Identity
* Examining Our Sense of Identity and Who We Are
* Teenagers, Identity Crises and Procrastination
* Mixed-Race Generation Faces Identity Crisis
André Malraux

regs|duimnael| André Malraux (1974)
**Georges André Malraux** (3 November 1901, Parys - 23 November 1976, Créteil) was 'n Franse skrywer en politikus.

## Biografie 
Aangesien sy ouers se paaie geskei het toe hy skaars 4 jaar oud was, het hy sy kinderjare in die familie van sy grootouers aan moederskant deurgebring. Na sy sekondêre opleiding kon hy in 1918 nie verdere (tersiêre) studies onderneem nie. Dit het hom egter nie verhinder om by wyse van selfstudie met die destydse literêre wêreld kennis te maak nie. Hy debuteer in 1920 met 'n essay wat die invloed van die moderne bewegings van sy tyd (kubisme, ekspressionisme en Apollinaire) reflekteer. Hy sluit aan by die uitgewery Sagittaire en trou in 1921 met Clara Goldschmidt.

Hy het 'n dagblad in die Franse koloniale gebiede in Asië (Indo-China) gestig, maar betrokke geraak by die diefstal van kuns in Phnom Penh. Sy gevangenskap in 1923 was die bron van inspirasie vir sy roman *La Voie royale* (1930). Vanaf 1933 word hy 'n linkse militante teen fascisme. Malraux het in die Spaanse Burgeroorlog saam met die republikeine geveg en was gedurende die Tweede Wêreldoorlog aktief betrokke by die Franse versetbeweging. Sy politieke loopbaan was ook nou gekoppel aan Charles de Gaulle, wat hom herhaaldelik as minister benoem het. Wat ideologie betref het hy hom egter geskaar by die "linkses". 

In Mei 1962 is hy deur John F. Kennedy ontvang. Tydens sy ampstermyn as minister van kultuur het kuns en kultuur 'n staatsaak geword. Sy beleid het behels dat die kultuur soveel as moontlik onder die mense tuisgebring word, insluitend die ontwikkeling van 'n netwerk bestaande uit *maisons de la jeunesse*. Andersyds hy ook prestige-projekte ondersteun wat daarop gemik was om die Franse kultuur in die buiteland meer bekend te maak. Hy het o.a. verskeie opdragte aan kunstenaars soos André Masson en Marc Chagall gegee. Op 19 Desember 1964 het hy in die teenwoordigheid van generaal de Gaulle een van sy beroemdste toesprake gelewer: die begrafnisrede van Jean Moulin.

Saam met sy tydgenoot Jean-Paul Sartre word Malraux beskou as een van die grootste (linkse) Franse skrywers van die 20ste eeu.

Hy het Jean-Joseph Sanfourche in 1969 ontmoet.

Hoofsaaklik vanweë sy rol in die versetbeweging ontvang hy verskeie Franse en buitelandse eerbewyse, waaronder die *Distinguished Service Cross*. In November 1976 sterf hy aan 'n longembolisme.

## Belangrikste werke 
* La Tentation de l'Occident, 1926
* Les Conquérants, 1928
* Royaume-Farfelu, 1928
* La Voie royale, 1930, Prix Interallié.
* La Condition humaine, 1933, Prix Goncourt.
* Le Temps du mépris, 1935
* L'Espoir, 1937
* Espoir, sierra de Teruel, 1938 (later verfilm)
* Le Démon de l'Absolu, 1946
* Esquisse d'une psychologie du cinéma, 1946
* Psychologie de l'Art (drie volumes) 1947-1948-1950
* Les Voix du silence, 1951
* Antimémoires, 1967
* L'Homme précaire et la littérature, 1977 (postuum)

André Malraux se versamelde werke is deur *Gallimard* in Parys gepubliseer.

## Bibliografie 
Jacques Chanussot en Claude Travi, ''Dits et Ecrits d'André Malraux''. Editions Universitaires de Dijon, 2003.
Myripristinae

**Myripristinae** is 'n subfamilie van die Holocentridae-visse.

Hulle staan gewoonlik bekend as **soldaatvisse**.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
*
Alain-Fournier

duimnael|Alain-Fournier in 1905
**Alain-Fournier** (3 Oktober 1886, La Chapelle-d'Angillon - 22 September 1914, Les Éparges) is die skuilnaam vir die Franse skrywer **Henri-Alban Fournier**.

Fournier is gebore uit 'n familie van onderwysers. Hy is deur sy vader onderrig in die dorpskool Épineuil-le-Fleuriel (Cher). As 18-jarige was hy verlief op Yvonne Quiévrecourt, maar sy het hom verwerp. Hierdie ervaring sou regdeur sy lewe 'n obsessie bly en die basis vorm vir *Le Grand Meaulnes* (1913), waarin hy 'n "droom- en kinderwêreld optower" wat reeds verlore is. Dit is een van die belangrikste werke in die Franse letterkunde en een van die weinig suksesvolle boeke van die simbolisme. Die boek is as 'n meesterstuk geprys en het op naelskraapse wyse die gesogte Prix Goncourt misgeloop. In 2006 is die boek verfilm deur Jean-Daniel Verhaeghe.

duimnael|Graf van Alain-Fournier in die begraafplaas van Saint-Remy-la-Calonne
Afgesien van 'n aantal gedigte, essays en verhale wat gebundel is in die postuum gebundelde *Miracles* (1924), was dit die enigste werk wat hy sou voltooi. Hy is as luitenant opgeroep en het in die 288ste infanterieregiment gedien. Hy sterf tydens een van die eerste veldslae van die Eerste Wêreldoorlog naby Verdun. Hy is in 'n massagraf begrawe. 

Na 'n 14-jarige soektog is sy liggaam uiteindelik in 1991 geïdentifiseer en in die begraafplaas van Saint-Remy-la-Calonne herbegrawe.

## Sekondêre literatuur 
* Adam, Frédéric. ''Alain Fournier et ses companons d'arme''. Serpenoise, 2006
* Zoest, Aart van, "Het kwaad in een lieve wereld. Over 'Le Grand Meaulnes' van Alain-Fournier t.g.v. zijn 100e verjaardag, in: *BZZLLETIN* 139, Oktober 1986, p.&nbsp;8-19.

## Werke 
* *Le Grand Meaulnes* (wisselend vertaal as "Die Wandelaar, of Die einde van jeug", "Die verlore domein", "Die verlore landgoed" óf "Die onvergeetlike Meaulnes")
* *Colombe Blanchet* (onvoltooide roman)
* *Lettre au Petit B*
* *Miracles* (gedigte)

## Eksterne skakels 
* Le Grand Meaulnes
Areensubstitusiepatrone

**Areensubstitusiepatrone** is deel van die IUSTC se nomenklatuur vir organiese chemie en bepaal die posisie in verhouding tot mekaar van substituente ander as waterstof op 'n aromatiese koolwaterstofverbinding.

## Orto-, meta- en parasubstitusie 
duimnael|Orto-, meta- en para-substitisiepatrone
* In ortosubstitusie beklee twee substituente posisies langs mekaar, wat posisies 1 en 2 kan wees. In die diagram word hierdie posisies R en orto gemerk.
* In metasubstitusie neem die substituente posisies 1 en 3 in (wat ooreenstem met R en meta in die diagram).
* In parasubstitusie neem die substituente die teenoorgestelde ente in (posisies 1 en 4, wat ooreenstem met R en para in die diagram).

### Sintese 
Die sintese van organiese verbindings met substituente in gewenste orto-, meta- of paraposisies behels gewoonlik die teenwoordigheid van ander substituente wat die posisie van die gewenste substituent rig. Hierdie geleidende substituente kan in die finale produk voorkom of in tussentydse verbindings in die reaksieweë voorkom, en nie in die finale produk nie. Byvoorbeeld elektronskenkende groepe (amieno, hidroksiel, alkiel, feniel) rig orto en para, terwyl elektrononttrekkende groepe (nitro, nitriel, ketoon) meta rig.

### Eienskappe 
Alhoewel die besonderhede afhang van die verbinding, is die drie isomere geneig om amper die selfde kookpunte te hê. Die para-isomeer het egter gewoonlik die hoogste smeltpunt en die laagste oplosbaarheid in 'n gegewe oplosmiddel, van die drie isomere. Aangesien orto- en para-isomere gewoonlik saam gesintetiseer word, is die skeiding daarvan belangrik in organiese chemie. Metodes wat gebruik word om dit te skei, sluit in:
* Kolomchromatografie, aangesien die orto meer polêr is as die para in die algemeen.
* Fraksionele kristalisering, aangesien die para minder oplosbaar is as die orto en dus eers sal kristalliseer.
* Distillasie kan gebruik word om isomere van baie stikstofbevattende verbindings te skei.

## Oorsprong 
Die patroonname is afkomstig van die Griekse voorvoegsels orto (van ὀρθός wat "regop" of "gelyk" beteken), meta (van μετά wat "na", "verder" beteken) en para (van παρά wat "langs", "ondanks", "teenoor" beteken).

## Verwysings
Esperanza-basis

**Esperanza-basis** (Spaans vir 'Basis van Hoop') is 'n permanente Argentynse navorsingstasie wat dwarsdeur die jaar bewoon word in Hope Bay, Trinity-skiereiland (in Graham Land op die Antarktiese Skiereiland). Dit is een van slegs twee burgerlike nedersettings in Antarktika (die ander is die Chileense Villa Las Estrellas). Die leuse van die basis is *Permanencia, un acto de victimicio* ('Permanensie, 'n daad van opoffering').

## Beskrywing 
links|duimnael| Esperanza-basis vanaf die Baai van Hoop gesien
Die basis is in 1953 gebou    en huisves 55 inwoners in die winter, waaronder tien gesinne en 2 skoolonderwysers. Die provinsiale skool #38 *Presidente Raúl Ricardo Alfonsín* (voorheen die naam *Julio Argentino Roca* ) is in 1978 gestig en het in 1997 onafhanklike status verwerf. Dit hou die verste Suid-verkennertroep in stand. Die basis het 'n Argentynse burgerlike registerkantoor waar geboortes en huwelike aangeteken word.  Die basis het toeristegeriewe wat jaarliks deur ongeveer 1100 toeriste besoek word. Die LRA 36 *Radio Nacional Arcangel San Gabriel* radiostasie het in 1979 begin uitsaai en saai tans op kortgolf en FM uit. 'n Windkragopwekker is in 2008 geïnstalleer.

Die 43 geboue van die stasie het 'n gesamentlike oppervlak van 3&nbsp;744&nbsp;m2;  18&nbsp;000 liter brandstof word jaarliks deur die vier kragopwekkers gebruik om elektrisiteit vir die stasie op te wek. Navorsingsprojekte sluit in: glasiologie, seismologie, oseanografie, kusekologie, biologie, geologie en limnologie.

## Geboortes 
Die basis is die geboorteplek van Emilio Palma, die eerste persoon wat in Antarktika gebore is. Daar is minstens tien ander kinders by die basis gebore.  

## Klimaat 
Soos die res van die Antarktiese skiereiland, het die basis 'n poolklimaat wat gekenmerk word deur sterk winde wat van die Antarktiese ysplaat afwaarts neerdaal.  Hierdie winde kan meer as 250 km/h bereik, wat lei tot sneeu en swak sig. Die klimaat word in die Köppen-klimaatklassifikasie as 'n polêre toendra (ET) geklassifiseer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Raad van bestuurders van nasionale Antarktiese programme: Basis Esperanza
* Temperature
* Amptelike webwerf Direccion Nacional del Antartico
* COMNAP Antarktiese fasiliteite
* COMNAP Antarktiese fasiliteitekaart
Verraad

: *Vir misdaad wat sommige van die meer ekstreme dade teen iemand se soewerein of nasie dek, sien : Landverraad.*

**Verraad** is die verbreking of oortreding van 'n kontrak, of vertroue wat morele en sielkundige konflik veroorsaak in 'n verhouding tussen individue, tussen organisasies of tussen individue en organisasies onderling. Verraad is dikwels die daad om 'n mededingende groep te ondersteun, of dit is 'n volledige wegbreek van die norme wat een party voorheen van die ander verwag het. Iemand wat ander verraai word gewoonlik 'n **verraaier** genoem. Verraad word ook algemeen as literêre instrument gebruik, sowel as in ander fiksiegenres soos rolprente en TV-reekse, en word dikwels geassosieer met of gebruik as 'n storie draaipunt.

## Definisie 
Die filosowe Judith Shklar en Peter Johnson, skrywers van onderskeidelik *The Ambiguities of Betrayal* en *Frames of Deceit*, beweer dat alhoewel geen duidelike definisie van verraad beskikbaar is nie, verraad meer effektief verstaan word by wyse van die letterkunde.

## Sien ook 
* Landverraad

## Verwysings
Landverraad

[duimnael|regs|'n 17de-eeuse illustrasie van die leiers van die [buskruitkomplot. Hulle het probeer om Jakobus I van Engeland te vermoor. Hulle het misluk, is skuldig bevind aan landverraad en is gevonnis om gehang, getrek en gekwartier te word.]]

**Landverraad** is kriminele dislojaliteit, gewoonlik teenoor die staat. Dit is 'n misdaad wat sommige van die meer ekstreme dade teen 'n nasie of soewerein dek. Dit sluit gewoonlik dinge in soos deelname aan 'n oorlog teen jou eie land, probeer om sy regering omver te werp, spioenasie op sy weermag, sy diplomate, of sy geheime dienste vir 'n vyandige en buitelandse mag, of poging om sy staatshoof dood te maak. 'n Persoon wat landverraad pleeg, staan in die reg bekend as 'n verraaier.

Histories, in gemenereg lande, verraad het ook die moord op spesifieke sosiale meerderes gedek, soos die moord op 'n man deur sy vrou of die op 'n meester deur sy dienaar. Verraad teen die koning het bekend gestaan as hoogverraad en verraad teen 'n mindere meerdere was *kleinverraad*. Aangesien regsgebiede regoor die wêreld kleinverraad afgeskaf het, het "landverraad" verwys na wat histories bekend was as hoogverraad.

## Sien ook 
* Verraad
* Hoogverraad

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Mazowerivier

Die **Mazowerivier** (tot 1980 bekend as die **Mazoerivier**) is 'n rivier wat in Zimbabwe en Mosambiek vloei. Mazowe beteken ‘’plek van die olifante’’.

Die rivier ontspring noord van Harare op 'n hoogte van nagenoeg 1&nbsp;300&nbsp;m bo seevlak. Dit vloei noord, daarna noordooswaarts deur wye en vrugbare valleie waar met tabak, lemoene en mielies geboer word en mynbou plaasvind. 'n Deel van sy loop vorm die landsgrens en gaan daarna Mosambiek binne op Zimbabwe se mees noordoostelike punt. Net suid van Tete loop dit in die Luanharivier wat nog 40&nbsp;km verder in die Zambezirivier uitmond.

## Sytakke en damme 
Die opvanggebied van die Mazowe is sowat 39&nbsp;000 vierkante kilometer. Die belangrikste sytakke is die Nyaguwerivier en die Nyadirerivier. Hierdie rivierstelsel is baie gewild by gouddelwers. In die reëntyd rig die rivier dikwels skade aan op plase en nedersettings aan die oewers. Knap noord van Harare is die Mazowedam.
Mazowedam

Die **Mazowedam** is die enigste dam in die Mazowerivier in Zimbabwe.

Die dam is 35&nbsp;km noord van Harare, oos van die A11-hoofweg in die sentrale deel van Masjonaland, by . Dit is in 1920 deur die British South Africa Company gebou om besproeiingswater aan lemoenplase te verskaf.

In 1961 is die damwal verhoog tot 37&nbsp;m en 'n lengte van 163&nbsp;m. Dit het nou 'n bakmaat van 35 miljoen m³ en vorm 'n meer van 1,8&nbsp;km² as dit vol is. Dit verskaf water aan 1&nbsp;600&nbsp;ha (16&nbsp;km²) landbougrond.

## Erge droogte 
Weens heersende droogtes was die dam in die laaste dekades (1984-85 en weer in 1996) dikwels byna leeg. Dit het die potensiaal vir boerdery onder besproeiing erg benadeel.

## Watersport 
Andersins is dit ook vir watersport gebruik. Die dam was die tuiste van die Hunyani Roeiklub en het voorheen geriewe gebied vir St. Georges, Prince Edward, Arundel en ander roeiklubs.
Panseksualiteit

thumb|Die panseksuele *pride*-vlag.
Panseksualiteit kan beskou word as ’n seksuele oriëntasie op sy eie of as ’n tak van biseksualiteit, en dui op ’n alternatiewe seksuele identiteit. 

## Beskrywing
thumb|upright=0.5|links|Die simbool van panseksualiteit.
Omdat panseksuele mense ’n verhouding met ander kan aanknoop wat hulle nie in die streng sin as man of vrou identifiseer nie, verwerp hulle die tweeledige indeling van geslagte. Dit word dus beskou as ’n inklusiewer term as "biseksueel". Die mate waarin die term "biseksueel" inklusief is in vergelyking met die term "panseksueel", is ’n kwessie van debatvoering in die LGBT-gemeenskap, veral onder biseksuele. Die voorvoegsel "pan-" kom van die Antieke Griekse woord vir "alles", πᾶν, terwyl "omni-" kom van die Latynse woord vir alles, *omnis*. Die woord "panseksueel" is sover bekend in 1917 die eerste keer gebruik, en dui op die idee "dat die seksinstink die belangrikste rol speel in alle menslike aktiwiteit, geestelik en fisiek", ’n aanhaling wat aan Sigmund Freud toegeskryf word. Daarteenoor sluit panseksualiteit ook interseks, transgender of ander mense in. en as seksuele aantrekking tot baie, maar nie alle, genders. Baie mense gebruik dit in die plek van "biseksualiteit". 

## Verwysings
## Skakels
Aseksualiteit

thumb|130px|links|Sommige aseksuele dra ’n swart ring aan die middelvinger van hulle regterhand as ’n vorm van identifikasie.

**Aseksualiteit** is die gebrek aan seksuele aantrekking tot ander of aan belangstelling in seks. Dit kan ook wyer gekategoriseer word om ’n breë spektrum aseksuele subidentiteite in te sluit.

## Beskrywing
thumb|200px|’n Aseksuele *pride*-vlag.
Aseksualiteit verskil van seksuele onthouding en selibaat, wat op gedrag betrekking het en gewoonlik gemotiveer word deur faktore soos persoonlike, sosiale of godsdienstige oortuigings. Seksuele oriëntasie word as blywend beskou, anders as seksuele gedrag. Sommige aseksuele mense het wel seks, ondanks ’n gebrek aan seksuele belangstelling of begeerte, om verskeie redes soos om ander te plesier of kinders te hê.

Aanvaarding van aseksualiteit as ’n seksuele oriëntasie en wetenskaplike navorsing daaroor is steeds relatief nuut.

Verskeie aseksuele gemeenskappe het ontstaan ná die uitvinding van die internet en sosiale media. Die bekendste is die *Asexual Visibility and Education Network*, wat in 2001 gestig is.

## Verwysings
## Skakels
Androfilie en ginefilie

thumb|240px|Androfilie en ginefilie.
**Androfilie en ginefilie** is terme wat in gedragswetenskap gebruik word om seksuele oriëntasie te beskryf as ’n alternatief vir die begrippe homoseksueel en heteroseksueel. Androfilie beskryf seksuele aantrekking tot mans of manlikheid, en ginefilie aantrekking tot vroue of vroulikheid. **Ambifilie** beskryf die kombinasie van androfilie en ginefilie in een persoon, of biseksualiteit.

Die terme word objektief gebruik om die voorwerp van iemand se aantrekking te beskryf sonder om die persoon se eie geslag of gender in ag te neem. Dit kan vooroordeel voorkom wat inherent is in normatiewe konsepte van menslike seksualiteit, asook verwarring en aanstoot wanneer mense in nie-Westerse kulture of interseks en transgender mense beskryf word.

## Historiese gebruik
### Androfilie
Magnus Hirschfeld, ’n Duitse seksuoloog en geneesheer uit die vroeë 20ste eeu, het homoseksuele mans in vier groepe verdeel: pedofiele, wat aangetrokke voel tot seuns voor puberteit; efebofiele, wat aangetrokke is tot jong mense van puberteit tot hulle vroeë twintigerjare; androfiele, wat aangetrokke voel tot mans tussen hulle vroeë twintigs en hulle vyftigs; en gerontofiele, wat aangetrokke voel tot ouer mans, tot ’n seniele ouderdom. Hirschfeld het efebofilie as algemeen en niepatologies beskou, terwyl efebofiele en androfiele sowat 45% van die homoseksuele bevolking uitgemaak het.

In sy boek *Androphilia, A Manifesto: Rejecting the Gay Identity, Reclaiming Masculinity* gebruik Jack Donovan die term om nadruk te lê op manlikheid in beide die voorwerp en onderwerp van manlike homoseksuele begeerte en om die seksuele nonkonformiteit te verwerp wat hy in sekere segmente van die homoseksuele identiteit gesien het.

Die term "androseksualiteit" word soms gebruik as sinoniem vir "androfilie".

### Ginefilie
Sigmund Freud het die term "ginesofilie" gebruik in die beskrywing van sy gevallestudie Dora. Hy het die term ook in sy korrespondensie gebruik. ’n Alternatiewe spelling is "ginefilie".

Net in uitsonderlike gevalle word die term "gineseksualiteit" as sinoniem gebruik.

## Verwysings
## Skakels
Tredoux

**Tredoux** is 'n Afrikaanse van en kan na die volgende persone verwys:

* Marian Tredoux (1952–2019), Suid-Afrikaanse geoloog
* Pierre Tredoux, lid van die musiekgroep K.O.B.U.S.

## Sien ook 
* Tredouxiet, mineraal vernoem na Marian Tredoux
Ysterberg

Die **Ysterberg** is 'n heuwel (of lae berg) geleë in die Waterberg-distriksmunisipaliteit in Limpopo-provinsie, in die noordoostelike deel van Suid-Afrika. Dit is 210 km noordoos van die hoofstad Pretoria en 30 km suid van Polokwane, op 'n hoogte van 1 752 meter bo seespieël geleë. Dit reik tot 181 meter bo die omliggende terrein en strek ongeveer 6,9 kilometer breed aan sy voet.

## Geografie
Die land rondom Ysterberg is redelik heuwelagtig in die suidweste, maar in die noordooste is dit plat. Die Ysterberg lê in 'n noord-suid rigting. Die hoogste punt in die gebied is Button's Kop, 1 955 meter bo seespieël, 3,4 km suidoos van Ysterberg. Daar woon ongeveer 4 mense per vk. kilometer rondom Ysterberg met 'n baie klein bevolking. Die gebied rondom Ysterberg is byna heeltemal met gras bedek. In die omgewing van Ysterberg kom berge baie algemeen voor.

## Klimaat 
Die klimaat is koel tot gematig. Die gemiddelde temperatuur is 19&nbsp;°C. Die warmste maand is Oktober, op 24&nbsp;°C, en die koudste Junie, op 12&nbsp;°C. Die gemiddelde reënval is 571&nbsp;mm per jaar. Die natste maand is Desember, met 124&nbsp;mm reën.

## Sien ook 
* Witkruismonument teen Ysterberg se helling

## Verwysings
Bastervy

Die **bastervy** (*Trilepisium madagascariense*) is 'n boom wat hoort tot die familie Moraceae. Die spesie is inheems aan Angola, Benin, Demokratiese Republiek die Kongo, Ethiopië, Gaboen, Ghana, Guinee, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Liberië, Madagaskar, Malawi, Nigerië, Republiek die Kongo, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Soedan, Suid-Afrika, Suid-Soedan, Tanzanië, Togo, Uganda en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die spesie in Limpopo voor.

Die boom se FSA-nommer is 45.

## Sinonieme 
Die spesie het vyftien sinonieme:

* *Bosqueia angolensis* Ficalho
* *Bosqueia boiviniana* Cordem. ex Baill.
* *Bosqueia calcicola* Leandri
* *Bosqueia carvalhoana* Engl.
* *Bosqueia cerasiflora* Volkens ex Engl.
* *Bosqueia danguyana* Leandri
* *Bosqueia manongarivensis* Leandri
* *Bosqueia occidentalis* Leandri
* *Bosqueia orientalis* Leandri
* *Bosqueia phoberos* Baill.
* *Bosqueia thouarsiana* Cordem. ex Baill.
* *Bosqueia thouarsiana var. acuminata* Baill.
* *Bosqueia thouarsiana var. pyriformis* Baill.
* *Bosqueia welwitschii* Engl.
* *Pontya excelsa* A.Chev.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Bosveldklipels

Die **Bosveldklipels** (*Psydrax livida*) is 'n boom wat deel is van die *Rubiaceae* familie. Die boom se FSA-nommer is 713. Die boom staan ook as die *groenkwar* bekend.

## Verspreiding 
Die spesie is inheems in Angola, Botswana, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Republiek die Kongo, Suid-Afrika, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die boom in Gauteng, Limpopo, Mpumalanga en Noordwes voor.

Die Bosveldklipels (*Psydrax livida*) vorm saam met *Oropetium capense* 'n subgemeenskap wat in die noordooste van die Mapungubwe- Nasionale Park voorkom. Ander diagnostiese spesies van hierdie subgemeenskap is *Hibiscus engleri*, *Sida cordifolia*, *Tephrosia euprepes* en *Croton pseudopulchellus*. Die *Psydrax livida-Oropetium capense*-groep is 'n subgroep van die *Hexalobus   monopetalus  –  Croton   gratissimus*   var. *subgratissimus*-plantegemeenskap.

## Galery

Lêer:Psydrax livida, bloeiwyses, b, Seringveld.jpg|Bloeiwyse
Lêer:Psydrax livida, jong vrugte, c, Seringveld.jpg
Lêer:Psydrax livida, loof en jong vrugte, Seringveld.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Sanbi
* Plants of the World Online
Bastersuurpruim

Die **bastersuurpruim** (*Olax dissitiflora*) is 'n klein boom of struik wat behoort tot die familie Olacaceae. Die spesie is inheems aan Botswana, Eswatini, Madagaskar, Malawi Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die plant in 
KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga voor. Die boom se FSA-nommer is 101.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Bobbejaankoolbos

Die **bobbejaankoolbos** (*Othonna triplinervia*) is 'n boom wat endemies is aan die provinsie Oos-Kaap van Suid-Afrika. Die boom se FSA-nommer is 741.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Llive
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Disseldoring

Die **disseldoring** (*Berkheya chamaepeuce*) is 'n boom wat inheems in Noord-Kaap en Namibië is. Die boom se FSA-nommer is 742.

## Galery 

Berkheya chamaepeuce S-0224 536.jpg
Berkheya chamaepeuce S-0219 531.jpg
Berkheya chamaepeuce S-0227 539.jpg
Berkheya chamaepeuce S-0227 539.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* KyffHauser
* IspotNature
Bensyn

**Bensyn** (ook **Aryn** genoemd) is 'n baie reaktiewe chemiese spesie wat afgelei word van 'n aromatiese ring deur twee substituente te verwyder. Oor die algemeen is substitusiepatrone van aryne meestal orto, maar meta- en para-aryne is ook bekend. Bensyn is baie reaktief, selfs teen lae temperature.

## Geskiedenis 
Die eerste bewyse vir aryne kom uit die werk van die Duitse chemici Stoermer en Kahlert. In 1902 het hulle opgemerk dat na behandeling van 3-broombensofuraan met 'n basis in etanol word 2-etoksibensofuraan gevorm. Op grond van hierdie waarneming het hulle 'n aryn-tussenvorm gepostuleer.
senter|500px

Wittig et al. het 'n zwitterioniese tussenvorm (in blou aangewysig) aangeroep in die reaksie van fluorbenseen en feniellithium om bifeniel te gee. Hierdie hipotese is later bevestig.
senter|550px

In 1953 het eksperimente met C sterk steun gelewer vir die werking van bensyn as 'n tussenganger. Die Amerikaanse chemikus John Dombrowski Roberts en sy vernote het getoon dat die reaksie van chloorbenseen-1-C en kaliumamied gelyke hoeveelhede anilien gegee het met C in die C-1 en C-2 posisies.
senter|550px

Bykomende bewyse vir die bestaan van bensyn kom uit spektroskopiese studies en in 2015 is 'n enkele aryn-molekule deur middel van 'n skanderingtonnelmikroskoop afgebeeld.

## Reaksies van aryne 
Aangesien aryne baie reaktiewe spesies is, word hulle gewoonlik gevorm as tussengangervorms tydens organiese reaksies. Byvoorbeeld, in die skepping van anilien uit 'n halogenoareen, is bensyn die tussengangervorm.
senter|400px

Een metode om bensyn te produseer, is deur 'n hexahiedro Diels-Alder-reaksie tussen alkyn en 1,3-diyn.
senter|400px

### Binding in o-Aryne 
o-Aryne is voorbeelde van gespanne alkyne. 'n Ongespanne alkyn, waar die bindingshoek 180° is, het 'n beter geometriese oorvleueling tussen die p-orbitale as in die aryne waar die bindingshoeke kleiner as 180° is. Dit lei tot 'n swakker drievoudige binding in die aryne en hoër reaktiwiteit.
senter|300px

## Verwysings