Nipah-virus

duimnael|Valskleur-elektronmikrograaf wat 'n Nipah-virusdeeltjie (pers) in  'n besmette Vero-sel (bruin) toon.
**Nipah-virus** (*Henipavirus nipahense*) is 'n vlermuisdraende, soönotiese virus wat Nipah-virusinfeksie by mense en ander diere veroorsaak, 'n siekte met 'n baie hoë sterftesyfer (40–75%). Talle siekte-uitbrake wat deur die Nipah-virus veroorsaak word, het in Indië, Maleisië en Singapoer voorgekom. Die Nipah-virus behoort tot die genus Henipavirus saam met die Hendra-virus, wat ook siekte-uitbrake veroorsaak het. Die omhulde virusdeeltjies is veranderlik in vorm en kan filamentêr of sferies wees; hulle bevat ’n heliese nukleokapsied.

Elke kop bestaan uit ’n beta-propellerstruktuur met ses lemme. Daar is drie unieke voupatrone van die koppe, wat lei tot ’n 2-op/2-af-konfigurasie waarin twee koppe distaal van die virus geposisioneer is en twee koppe proksimaal. As gevolg van hierdie voupatrone en die daaropvolgende rangskikking van die koppe is slegs een van die vier koppe so geplaas dat sy bindingsplek toeganklik is om met die gasheer se B2/B3-reseptor te assosieer  Die F-glikoproteïen vorm ’n trimeer wat membraanfusie bemiddel. Die virus is die volgende jaar in 1999 geïsoleer. Hierdie uitbraak het gelei tot die uitdunning van een miljoen varke. In Singapoer het 11 gevalle, insluitend een sterfgeval, voorgekom by slagpalewerkers wat blootgestel is aan varke wat van die betrokke Maleisiese plase ingevoer is.

Die naam "Nipah" verwys na die plek, Sungai Nipah (letterlik 'nipah-rivier') in Port Dickson, Negeri Sembilan, die bron van die menslike geval waaruit die Nipah-virus vir die eerste keer geïsoleer is. 

Die uitbraak is oorspronklik aangesien vir Japannese enkefalitis, maar dokters in die gebied het opgemerk dat mense wat teen Japannese enkefalitis ingeënt is, nie teen die epidemie beskerm was nie, en die aantal gevalle onder volwassenes was ongewoon. Alhoewel hierdie waarnemings in die eerste maand van die uitbraak aangeteken is, het die Ministerie van Gesondheid dit nie in ag geneem nie en 'n landwye veldtog van stapel gestuur om mense op te voed oor die gevare van Japannese enkefalitis en die vektor daarvan, Culex-muskiete.
Simptome van infeksie van die Maleisiese uitbreking was hoofsaaklik enkefalitis by mense en respiratories by varke. Latere uitbrekings het respiratoriese siektes by mense veroorsaak, wat die waarskynlikheid van mens-tot-mens-oordrag verhoog en die bestaan van gevaarliker stamme van die virus aandui.
Tydens die 1999-uitbraak van die Nipah-virus, wat onder varkboere voorgekom het, het die meerderheid menslike infeksies ontstaan uit direkte kontak met siek varke en die onbeskermde hantering van afskeidings van die varke.
Gebaseer op seroprevalensiedata en virusisolasies, is die primêre reservoir vir die Nipah-virus geïdentifiseer as pteropide vrugtevlermuise, insluitend Pteropus vampyrus (groot vlieënde jakkals), en Pteropus hypomelanus (klein vlieënde jakkals), beide gevind in Maleisië.

Daar word vermoed dat die oordrag van die Nipah-virus van vlieënde jakkalse na varke te wyte is aan 'n toenemende oorvleueling tussen vlermuishabitats en varkboerderye in die skiereiland van Maleisië. In een uitbraak was vrugteboorde naby die varkboerdery, wat die mors van urine, ontlasting en gedeeltelik geëete vrugte op die varke moontlik gemaak het. Retrospektiewe studies toon dat virusoordrag na varke moontlik sedert 1996 onopgemerk in Maleisië plaasgevind het.

### Toekomstige bedreiging
Die Nipah-virus is deur die Sentrums vir Siektebeheer en -voorkoming (CDC) as 'n Kategorie C-agent geklassifiseer. Die Nipah-virus is een van verskeie virusse wat deur die Wêreldgesondheidsorganisasie (WGO) geïdentifiseer is as 'n potensiële oorsaak van toekomstige epidemies in 'n nuwe plan wat na die Ebola-epidemie ontwikkel is vir dringende navorsing en ontwikkeling vir nuwe diagnostiese toetse, entstowwe en medisyne.  Die identifisering van die faktore wat tot uitbrake lei en die uitvoering van studies om te verstaan hoe die virus tussen spesies versprei, kan help om beter voorkomingsstrategieë te skep en die kanse op toekomstige uitbrake te verminder.

'n Groot toekomstige uitdaging is om 'n voorraad betroubare, geteikende en bekostigbare toetsinstrumente te ontwikkel en te onderhou om vinnige diagnostiek in laboratoriums in streke waar die virus waarskynlik in wildlewe-reservoirs gevind sal word, moontlik te maak. Aktiewe samewerking tussen instellings en koördinering tussen menslike en dierlike viroloë is van kritieke belang vir vroeë opsporing van uitbrake en die vinnige implementering van voorkomende maatreëls.

Die teenwoordigheid van vrugtevlermuise in verskeie tropiese lande, insluitend Kambodja, Indonesië, Madagaskar, die Filippyne en Thailand, word ook erken as 'n potensiële risikofaktor vir toekomstige Nipah-virusuitbrake.

Globale reise en handel verhoog die risiko dat die Nipah-virus verder as sy endemiese streke versprei, aangesien onopgespoorde gevalle grense ongemerk kan oorsteek. Dit vereis sterk internasionale toesig- en vinnige reaksiestelsels om potensiële uitbrake effektief te monitor en te beperk.

Die kliniese impak van die Nipah-virus beklemtoon voortdurende globale openbare gesondheidsrisiko's as gevolg van die gebrek aan effektiewe behandelings en entstowwe. 'n Sterk internasionale fokus op die ontwikkeling van entstowwe en behandelings is noodsaaklik om die gesondheidseffekte en toekomstige risiko's van die Nipah-virus te verminder.

## Verwysings