open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alzheimersiekte

**Alzheimersiekte** is 'n progressiewe neurodegeneratiewe siekte met kenmerkende kliniese en patologiese tekens.

Dit kan in die vroeë stadiums moeilik wees om te onderskei van kognitiewe agteruitgang in die normale brein verwant aan veroudering. Die deurlopende agteruitgang in geheue, vloei van spraak en ruimtelike oriëntasie lei egter tot toenemende inkorting van onafhanklikheid en uitvoerende vermoëns. In die vroeëre stadiums kan depressie en angstigheid ook die beeld kompliseer, maar dit verminder namate toenemende verlies aan insig volg.

In die middelstadiums van die siekte raak selfsorg toenemend 'n probleem en al hoe meer toesig is nodig om ook veiligheid te verseker. In die laat stadiums word deurlopende verpleegsorg in 'n sorgeenheid gewoonlik aanbeveel.

## Stadiums van Alzheimersiekte 
# - Geen duidelike simptome.
# - Subjektiewe vergeetagtigheid; normale ondersoek.
# - Probleme by werk; sukkel met spraak; verdwaal wanneer in onbekende plekke; familie raak bewus van probleem; subtiele agteruitgang met ondersoek.
# - Inkorting in vermoë om te reis, tel, onlangse gebeurtenisse te onthou.
# - Het hulp nodig om klere uit te soek; disoriëntasie ten opsigte van tyd of plek; sukkel om name van byvoorbeeld kleinkinders te onthou.
# - Het toesig nodig om te eet en vir persoonlike higiëne; kan inkontinent raak; disoriëntasie ten opsigte van tyd, plek en moontlik persoon.
# - Verlies van spraakvermoë; inkontinensie; motoriese styfheid.

## Patologiese veranderinge 
* Kortikale atrofie
* Sinaptiese en neuronale verlies
* Amiloïed angiopatie
* Neuritiese plake met amiloïed kerne
* Neurofibrillêre knope
* Akutefase-reagense en lokale inflammatoriese reaksie

## Etiologie 
Dit blyk dat Alzheimersiekte 'n heterogene siekte is weens genetiese en verworwe faktore. Die volgende kan 'n rol speel:
** Ouderdom
** ApoE4
** Familiegeskiedenis
** Hoofbesering
** Lae vlak van opvoeding
** Sistoliese hipertensie
** Downsindroom

## Bronne 
* Gauthier S. ''Alzheimer's Disease in Primary Care,'' 2nd Ed. Martin Dunitz Ltd. London, 1999.
Absa Groep Beperk

**Absa Groep Beperk** (JSE: BGA), tot onlangs bekend as **Barclays Afrika Groep**, is die grootste verbruikersbank in Suid-Afrika. Die hoofkantoor is in Johannesburg en het 33&nbsp;166 werknemers — plaaslik sowel as oorsee.

## Geskiedenis 
[duimnael|links|Kantoor van Absa in [Kaapstad]]
duimnael|links|Kaart van lande wat deur Absa bedien word
Geamalgameerde Banke van Suid-Afrika (Absa) is in 1991 gestig deur die United, Allied en Volkskas Groepe en dele van die Sage Groep. Die bankgroep het op 29 April 1991 op die JSE geopen. Dít is gevolg deur die oorname van Bankorp Groep (wat TrustBank, Senbank en Bankfin ingesluit het) in 1992.  Hierdie banke het almal steeds onder hul eie name handel gedryf tot en met 1998, toe die United, Volkskas, Allied en TrustBank tot een handelsnaam saamgesmelt het. In 1997 is die naam van die houermaatskappy verander van *Geamalgameerde Banke van Suid-Afrika* na *Absa Groep Beperk*. In 2000 het die Absa Groep ’n 51% aandeel in Unifer bekom. In 2002 is Banco Austral Mozambique oorgeneem en in 2004 het die Absa Groep alle aandele van die Avena LeasePlan (Edms) Bpk gekoop, asook 61% van Sineus Holdings AG en ’n addisionele 30% van Abvest Holdings (Edms) Bpk.

In 2005 is die besit van Sineus opgestoot na 99.9%, ’n 50% aandeel in Banco Commercial Angola is bekom en het Barclays Bank van die Verenigde Koninkryk 'n 56,5% aandeel in Absa gekoop.

## Organisasie 
Absa Groep Beperk is in verskeie afdelings gestruktureer wat verskeie dienste lewer.

## Sien ook 
* Volkskas
* Standard Bank
* Nedbank
* Capitec
* ENB

## Verwysings 
## Eksterne Skakels 
*  Amptelike webtuiste
Paris Hilton

**Paris Whitney Hilton** (* 17 Februarie 1981) is 'n Amerikaanse sosiale persoonlikheid, aktrise, model, outeur en sangeres. Die oorspronklike rede vir haar bekendheid, is omdat sy die agterkleindogter is van Conrad Hilton, wat bekend is vir sy befaamde Hilton Hotelgroep. 'n Video-opname van haar terwyl sy seks met haar kêrel het, het aan haar baie publisiteit verleen. Dié skandaal het ook belangstelling in haar realiteitsprogram, *The Simple Life*, tot gevolg gehad. Dit is gevolg deur 'n rits persoonlike skandale en publisiteitspogings.

Hilton het ook internasionale erkenning en verskeie toekennings ontvang vir modelwerk, rolspel en skryfkuns.

## Eksterne Skakels 
*  
*  Die amptelike Paris Hilton-*YouTube*-kanaal
*
Ajax

**Ajax** kan na verskillende dinge verwys:

* Ajax, Ontario, 'n stad in Kanada.
* AFC Ajax, 'n sokkerklub in Amsterdam, Nederland. 
* Ajax Kaapstad, 'n sokkerklub in Parow, Kaapstad.
* AJAX, 'n webtegnologie wat vir die ontwerp van interaktiewe webbladsye gebruik word.
* Ajaks (Griekse Mitologie), is 'n Griekse stryder tydens die beleg van Troje.
Vodacom

**Vodacom** is 'n Suid-Afrikaans-gebaseerde mobiele telekommunikasie-maatskappy, en was die eerste van sy soort in Suid-Afrika. Vodacom is in kompetisie met vier ander selfoonmaatskappye in Suid-Afrika, naamlik MTN, Cell C, Telkom Mobile en Virgin Mobile. Dit is ook die voorste sellulêre diensverskaffer in Suid-Afrika met meer as 23 miljoen intekenaars. Vodacom was ook die eerste diensverskaffer om 'n 3G-netwerk in Suid-Afrika bekend te stel, en die maatskappy bied ook HSDPA.

Vodacom is deel van die globale Vodafone-selfoonreus.

Vodacom bied GSM-dienste in:
* Suid-Afrika
* Lesotho
* Mosambiek
* Demokratiese Republiek van die Kongo
* Tanzanië

Die maatskappy verskaf dekking op Kilimanjaro wat die tweede hoogste piek op aarde is wat deur GSM gedek word.

## Aandeelhouers 
Vodacom is in 1993 gestig as 'n gesamentlike werksooreenkoms tussen drie maatskappye:

* Telkom SA Bpk (50%)
* Vodafone Groep (35%)
* VenFin Bpk. (15%)

Vodafone besit 99,8% van VenFin, wat beteken dat Vodafone 'n 50%-aandeel in Vodacom het. In November 2005 het Vodafone ooreengekom om VenFin vir R16 miljard (€2 miljard) oor te koop. In 2002 het Telkom van sy aandele aan Vodafone verkoop, wat nou 63% van Vodacom besit.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf van Vodacom
Musiekgroep

duimnael|Die groep *Iron Maiden* tydens 'n optrede

'n **Musiekgroep** is 'n musikale term wat na 'n groep musikante verwys. Wanneer daar tussen 'n musikant en 'n musikus onderskei word, kan 'n groep musici as 'n **ensemble** beskryf word. Dit is egter algemeen die geval dat die term "musiekgroep" vir groepe klassieke sowel as moderne musici of musikante gebruik word.

'n Musiekgroep wat boeremusiek speel staan bekend as 'n Boere-orkes. 'n Engelse of nuwerwetse musiekgroep word ook skalks 'n "bende" genoem.

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse musiekgroepe

## Verwysings
Telekommunikasie

**Telekommunikasie** is die versending van seine oor 'n afstand met die doel om te kommunikeer. Vandag is hierdie proses amper eksklusief verbonde aan die versending van elektromagnetiese golwe deur elektroniese versenders, maar in die ou dae was telekommunikasie geassosieer met rookseine, tromme, ens. Vandag is telekommunikasie wyd versprei, en toestelle wat met hierdie proses gepaardgaan, byvoorbeeld televisie, radio en telefoon, is gewoon in groot dele van die wêreld. Daar bestaan ook 'n groot aantal netwerke wat hierdie toestelle met mekaar verbind, byvoorbeeld rekenaar-, publieke telefoon-, radio- en televisienetwerke. Rekenaarkommunikasie oor die Internet, soos vonkpos (epos) en kits-klets, is net een van verskeie voorbeelde. Telekommunikasiesisteme word deur telekommunikasie-ingenieurs ontwerp.

’n Voorbeeld van digitale outomatisering in telekommunikasie is die gebruik van interaktiewe stemrespons-stelsels in oproepsentrums.

## Eksterne skakels 
* 
*
LOL (Internet slang)

duimnael|250px|Moderne gebruik van die akroniem "LOL" op lekkergoed.

**LOL** (ook met kleinletters geskryf as **lol**) is 'n afkorting vir **"laughing out loud"**, **"laugh out loud"**, of minder gewoon **"lots of laughter"** of **"lots of laughs"**. LOL is 'n tipiese element in Internet "slang". Die gebruik van hierdie akroniem het op Usenet ontstaan.

Die Afrikaanse ekwivalent wat dikwels gesien word is *LMGA*, wat staan vir "lag my gat af".

## Bronnelys 
* 
* Ryan Goudelocke (August 2004). Credibility and Authority on Internet Message Boards (M.M.C. thesis). Louisiana State University and Agricultural and Mechanical College. doi:10.31390/gradschool_theses.3190
* Moontlike eerste gebuik.
Lol

**LOL** kan na verskeie onderwerpe verwys:
* LOL (Internet slang), wat "laugh out loud" beteken
* *Lol*, 'n Afrikaanse woord wat beteken "om te karring/vroetel"
* Lands of Lore, 'n speletjiereeks
* *Legend of Legaia*, 'n PlayStationspeletjie
* Laurence "Lol" Tolhurst, 'n gewese lid van The Cure
* *LOL*, 'n wapen wat in die videospeletjie Tron 2.0 gebruik word
* *LOL *, ateljeealbum van die Sweedse musikant Basshunter

## Eksterne skakels 
*
Laurence Tolhurst

**Laurence "Lol" Tolhurst** (gebore Laurence Andrew Tolhurst, 3 Februarie 1959 in Horley, Surrey, Engeland) is een van die stigters en gewese trom- en sintetiese klavierspelers vir die Britse gotiese rock-musiekgroep The Cure. Hy het "The Cure" in 1989 verlaat en later die groepe "Presence" en "Levinhurst" gestig. Hy het ook twee boeke gepubliseer en die *Curious Creatures*-podsending ontwikkel.

## Verwysings
Nederfrankies

[duimnael|regs|300px|**Nederfrankiese** taalgebied in Europa (sonder die Nederfrankies-[Ripuariese oorgangsgebied van die Suidoos-Limburgs).  Brussel was wel van oudsher Nederlandstalig, maar dit is al veel langer tweetalig dann Frans-Vlaandere]]

[duimnael|350px|Die Nederfrankiese dialekte in Europa:1. [Brabants2. Oos en Wes-Vlaams3. Seeus4. Hollands5. Suid-Gelders6. Limburgs. Egter, Limburgs-Bergies in Duitsland is hier nie aagegee word nie, maar kan beskou word as die sewente variëteit]]

**Nederfrankies** kan gegroepeer word onder die Wes-Germaanse tale wat in Nederland, noordelike België, Suriname en Suid-Afrika gepraat word wat van Ou-Nederlands afstam.

Nederfrankiese variëteite word ook in die Duitse gebied langs die Ryn tussen Keulen en die grens tussen Duitsland en Nederland gepraat. In die 19de en 20ste eeue is die dialekte gedeeltelik en geleidelik deur die hedendaagse Standaard-Duits vervang.

Die Nederfrankiese dialekte word saam met Nedersaksies in die Nederduitse tale gegroepeer. Die groepering is nie gegrond op gemene taalkundige veranderings nie maar eerder op die gebrek aan die Hoogduitse klankverskuiwing en Anglo-Friesiese eienskappe.

Dit word ook saam met die tale en dialekte van die Wesmiddelduitse taal en die Hoogduitse dialekte in die oorgangsgebied van die Middelduitse tot Opperduitse taalgebied as deel van Frankies gesien.

In Duitsland word die Limburgse dialekte algemeen as Nederfrankies beskou.; in Nederland en België word dit egter as deel van die Middelduitse groep van Hoogduits beskou. Die verskil spuit uit 'n verskil in definisie: taalkundiges in die Lae Lande definieer 'n Nederfrankiese dialek as een wat slegs aan die vierde fase van die Hoogduitse konsonantverskuiwing deelgeneem het.

Die moderne Nederfrankiese tale is:
* Standaard-Nederlands
* Afrikaans
En hulle dialekte:
* Brabants
* Hollands 
* Limburgs
* Oos-Vlaams
* Seeus
* Suid-Gelders
* Wes-Vlaams

## Notas 
## Eksterne skakels 
* 
* Ethnologueverslag vir Nederfrankies
Middelduits

**Middelduits** (Duits: *Mitteldeutsch*) is 'n groep Hoogduitse dialekte versprei van die Rynland tot by Thüringen, suid van Nederduits en noord van Opperduits.

[duimnael|links|Kaart wat die verspreiding van [Opperduits (groen), Middelduits (blou) en Nederduits (geel) aandui. Die hoofisoglosse, die Benrath- en Speyerlyne, word in swart aangedui]]
duimnael|links|Die hedendaagse verspreiding van vastelandse Hoog-Duitse tale:
Middelduits word in twee subgroepe verdeel, Wes-Middelduits (Frankies) en Oos-Middelduits. Middelduits word onderskei deur dat dit slegs die eerste en vierde fases van die Hoogduitse konsonantverskuiwing ondergaan het.

## Klassifikasie 
* **Oos-Middelduits**
** Thürings
** Hoogsaksies
** Nordobersächsisch-Südmärkisch (in Sakse en Brandenburg)
*** Nordobersächsisch
** Silesiese Duits (meestal in Neder-Silesië, in Pole)
** Hoogpruisies
* **Wes-Middelduits**
** *Middel-Frankies*
*** Ripuaries
*** Moesel-Frankies, insluitend die Luxemburgs
** *Rynse-Frankies*
*** Lotharings Frankies (Frankryk)
*** Palties
*** Noord-Hessies
*** Oos-Hessies
*** Middel-Hessies
** Transsilvanies-Saksies (in Transsilvanië)
** Pennsilvaniese Duits ("Deitsch", in die Verenigde State en Kanada)
* Oorgangsgebiede tussen *Middelduits* en *Opperduits*
** Oos-Frankiese Duits
** Suid-Frankiese Duits

## Eksterne skakels 
*
Opperduits

**Opperduits** (Duits: *Oberdeutsch*) is een van die Hoogduitse dialekgroepe en word in die suide van die Duitse taalgebied gepraat.

duimnael|links|Die hedendaagse verspreiding van kontinentale Hoog-Duitse tale:Opperduits word onderskei van Middelduits deurdat die Tweede Germaanse klankverskuiwing in 'n groter mate daarin deurgevoer is.

In dié sin tel die Alemaniese en Beierse dialekte tot Opperduits. Die Frankiese Dialekgroepe Oosfrankies en Suidfrankies lê in die oorgangsgebied tussen Opperduits en Middelduits en word dikwels ook saam met Middelduits gegroepeer. Die uitgestorwe Langobardiese taal word weens die volledige deurvoering van die hoogduitse klankverskuiwing ook by die Opperduitse dialekte ingesluit.

## Sien ook 
* Alemaniese Wikipedia
* Beierse Wikipedia

## Eksterne skakels 
*  
*  Duitse Taalatlas
Blou Bulle

: *Hierdie artikel gaan oor die Curriebeker- en Vodacombekerspan. Vir die Verenigde Rugbykampioenskapspan, sien Bulls (Verenigde Rugbykampioenskap).*

Die **Vodacom Blou Bulle** is die naam van die Curriebekerspan wat gekies word uit die rugbyklubs in Pretoria en die Limpopo-provinsie. Die span se tuisveld is Loftus Versfeld in Pretoria.

## Geskiedenis 
**Noord-Transvaal** het op 25 Maart 1938 'n selfstandige rugbyunie geword toe die Suid-Afrikaanse Rugbyraad dit goedgekeur het dat die Pretoria-subunie, gestig in 1908, van sy moederunie, Transvaal, mag afstig.

Die spel rugby het egter al in die vorige eeu in Pretoria begin, en reeds sedert die stigting van die Transvaalse Rugbyvoetbalunie in 1889, het die Pretoria-rugbyklub in die liga gespeel en is baie spelers vir die Transvaalse provinsiale span gekies. In latere jare was daar 'n Gekombineerde Pretoria-span, wat in maroen en goud streeptruie gespeel het en verskeie toerspanne, onder andere die Nieu-Seelandse All Blacks in 1928, die stryd aangesê het.

In 1938, hulle eerste jaar as 'n onafhanklike span, het hulle teen die Britse Leeus gespeel met Danie 'Dok' Craven as kaptein en 'n paar ander Springbokke soos Ferdie Bergh en Lucas Strachan ook in die span. Hulle het hierdie wedstryd naelskraap met 12-20 verloor.

In 1946 wen hulle die Curriebeker vir die eerste keer met 'n oorwinning van 11-9 oor die Westelike Provinsie.

## Rekords 
**Wedstrydrekords**
* Hoogste telling in een wedstryd: 147 (vs. SWD Arende, 1996).
* Meeste drieë in een wedstryd: 13 (vs. Reds, 2007).
* Meeste punte deur ’n speler in een wedstryd: 40 (Willie du Plessis vs. Limpopo Blou Bulle, 2013).
* Meeste doelskoppe deur ’n speler in een wedstryd: 15 (Willie du Plessis vs. Limpopo Blou Bulle, 2013).

**Seisoenrekords**

* Meeste punte: 435 (in 15 wedstryde, 2007)
* Meeste punte deur een speler: 161 (Derick Hougaard, 2007)
* Meeste span drieë: 47 (in 15 wedstryde, 2007)
* Meeste drieë deur 'n speler: 9 (Bryan Habana in 2005)

**Loopbaanrekords**

* Meeste verskynings: 85 (Victor Matfield, 2001–2007)
* Meeste punte: 156 (Derick Hougaard, 2003–2007)
* Meeste drieë: 24 (Bryan Habana, 2005–2007)

## Eksterne skakels 
* Die Blou Bulle se amptelike webwerf 

## Verwysings
Roeland Anthonie Kollewijn

**Roeland Anthonie Kollewijn** (Amersfoort, 30 Maart 1857 — Helmond, 7 Februarie 1942) was 'n Nederlandse taalkundige. Hy het beroemd, selfs berug, geword vir sy artikel van 1891 oor *Onze lastige spelling*.

Die spellingsvoorstelle van Kollewijn het later die basis van die Afrikaanse spelling gevorm. Baie van sy voorgestelde vereenvoudigings is intussen ook in die amptelike Nederlandse spelling opgeneem, soos *mensen wensen boze preken* in plaas van die destydse *menschen wenschen booze preeken*. Ook *alfabet*, *ether* en *rachitis* in plaas van *alphabet*, *aether* en *rhachitis* kom uit Kollewijn se voorstelle, sowel as die weglating van die verbuigings: *de boeken van die aardige kleine jongen* in plaas van *de boeken van dien aardigen kleinen jongen*.

Voorstelle van Kollewijn wat nie die Nederlandse spelling gehaal het nie, maar wel die Afrikaanse, is die uitgange *-ies* (as vervanging van *-isch* met die onuitgesproke *ch*) en *-lik* (in plaas van *-lijk* en analoog aan *-lig*). Verder, in sy eie woorde: 'Ook schrijve men *tans*, *altans*, *tee* (sonder *h*), *ert* (sonder *w*), *besje* (sonder *t*).'

Vir die spelling van basterwoorde het hy baie wysigings voorgestel, waarvan sommige wel in gebruik geneem is. Daar was 'n tyd gewees toe die Nederlandse spelling vir leenwoorde uit 'n voorkeurspelling en in baie gevalle ook 'n toegelate alternatiewe spelling bestaan het, maar hierdie tendens het vanaf 1996 verander. Die alternatiewe vorm was baie keer kollewijniaans en was in sommige kringe volop in gebruik gewees. Ook in Vlaandere word baie minder van die voorkeursspelling gebruik gemaak en dus baie meer kollewijniaans gespel, as in Nederland. In Suid-Afrika word hierdie spelling - met goedkeuring vanuit Nederland en Vlaandere - in 1905 selfs amptelik ingevoer. Hierdie spelling vorm tans een van die vyf grondbeginsels van Afrikaans, wat dikwels foneties gespel word.

Wie die spelling van Kollewijn in gebruik wil sien, lees byvoorbeeld Paul Van Ostaijen in die oorspronklike versies ("verzies").

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*biografie
*biografie  
*bibliografie
Negauhelm

Die **Negauhelm** verwys na een van 28 brons helms (waarvan 23 bewaar gebly het) wat terugdateer tot c. 400 v.C., en wat in 1811 in Zenjak, naby Negau, nou Negova, Slowenië ontdek is. Die helms het 'n tipies Etruskiese  vorm, soms beskryf as die **Negau tipe**. Dit is ongeveer 50 v.C. begrawe, kort voor die Romeinse inval in die gebied.

Op een van die helms ("Negau B") is daar 'n inskripsie in 'n Etruskiese alfabet. Die inskripsie dateer nie noodwendig van 400 v.C, maar is waarskynlik later deur die eienaar daarvan aangebring in ongeveer die 2de eeu v.C. of later. Dit word gelees as 
:12px|E///
:*harigastiteiva///ip*,
Dit kan beteken "aan Harigast die god (priester?)", maar 'n ander voorstel deur Åke Ström lees dit as "Harigasti Tei V A III Il" geïnterpreteer as "eiendom van Harigast, seun van Teus, derde Illiriese hulp-afdeling", terwyl Jost Gippert dit lees: *harigastiz fefakit* "Harigast (het dit) gemaak". (Dit sou 'n interessante oplossing wees aangesien *Harigast* ooglopend Germaans is, terwyl die werkwoord Italiaans is. Aangesien die helms reeds twee eeue oud was toe die inskripsie aangebring is, is die bewering dat "Harigast dit gemaak het" óf 'n leuen óf 'n erkenning aan 'n mistiese vakman. (Harigast kon moontlik gebruik gewees het as die naam vir die god wat later  bekend sou staan as Woden, kyk Lys van name van Odin). Die mees onlangse interpretasie is deur T.L. Markey (*Journal of Indo-European Studies* 2001) wat die inskripsie as 'Harigast die priester' lees, aangesien nog 'n helm met inskripsies op die terrein gevind is met verskeie name (meestal Kelties) gevolg deur godsdienstige titels.

Die Germaanse naam *Harigast* word egter universeel gelees. Voorheen het sommige vakkundiges die inskripsie as 'n vroeë voorbeeld van die runiese alfabet gesien, maar dit word nou aanvaar dat dit Noord-Etruskies is en dat dit die ontwikkeling van die Runiese alfabet voorafgegaan het. *Harigast* verteenwoordig 'n attestasie van die Eerste Germaanse klankverskuiwing, waarskynlik die vroegste bewaarde voorbeeld, sowat twee eeue voor Tacitus.

Die vier diskrete inskripsies op die helm wat gewoonlik "Negau A" genoem word, word deur Markey gelees as: *Dubni banuabi* 'of Dubnos die groot slagter'; *sirago turbi* 'astrale priester van die troep'; ''Iars'e esvii'' 'Iarsus die goddelike'; en *Kerup*, waarskynlik 'n afkorting vir 'n Keltiese naam soos Cerubogios.

Helms van die Negau-tipe is destyds tipies deur priesters gedra. Dit lyk dus of dit vir seremoniële redes by die Zenjakterrein begrawe is. Nazi argeoloë was behep met die dorpie Zenjak en het dit selfs kortstondig na Harigast herdoop tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die terrein is nooit behoorlik opgegrawe nie.

## Eksterne skakels 
*Die helm in die Weense kunshistoriese museum
*Beeld van die inskripsie
National Association for the Advancement of White People

Die **National Association for the Advancement of White People (NAAWP)** ("Nasionale Vereniging vir die Vooruitgang van Blankes") is 'n blanke politieke organisasie in die Verenigde State wat in 1980 deur die politikus David Duke gestig is. Sy naam is ontleen aan - en parodieer ook - die *National Association for the Advancement of Colored People (NAACP)*. Die groepering is 'n voorstander van blanke separatisme, maar nie blanke oorheersing nie. Sy hoofkwartier is in Metairie, 'n voorstad van New Orleans (Louisiana).

Die NAAWP staan veral bekend vir sy opposisie teen regstellende aksie-programme, en die organisasie pleit ook vir 'n strenger handhawing van wet en orde. Dit steun onder meer die doodstraf en die sogenaamde *three strikes*-wette. Sy leuse is "Gelyke regte vir almal - besondere voorregte vir geeneen nie".

Sedert 1 Januarie 2005 verwys die NAAWP se webwerf na die organisasie as die *National Association of Working People* ("Nasionale Vereniging van Werkende Mense").

Aanhangers van die NAAWP beweer dat daar dubbele standaarde ten opsigte van die NAAWP en die NAACP gehandhaaf word. Terwyl die eersgenoemde as rassisties verwerp word, geniet die NAACP volle erkenning as 'n politieke organisasie van nie-blankes. Met die keuse van sy naam verwys die NAAWP egter ook na die NAACP as 'n suiwer rasgebaseerde organisasie.
Rudolf Vrba

**Rudolf (Rudi) Vrba**, gebore **Walter Rosenberg** (11 September 1924 - 27 Maart 2006), was 'n Professor Emeritus in die Farmakologie en Terapeutiese Departement aan die Universiteit van Brits-Kolombië in Kanada. In April 1944 word Vrba en Alfr&eacute;d Wetzler die tweede en derde van slegs vyf Jode om suksesvol van die Duitse konsentrasiekamp in Auschwitz te ontsnap. Na hulle ontsnapping lig hulle die Geallieerdes in omtrent die massamoord wat besig was om in Auschwitz plaas te vind. Die twee mans dikteer 'n dokument van 32 bladsye, wat bekend word as die Vrba-Wetzlerverslag, aan Joodse offisiere in Slowakye. Die dokument word beskou as een van die belangrikste dokumente van die twintigste eeu omdat dit die eerste gedetailleerde inligting omtrent die konsentrasiekampe was om die Geallieerdes te bereik wat as geloofwaardig beskou is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Madison

**Madison** is die hoofstad van Wisconsin, 'n deelstaat van die Verenigde State. Dit is geleë in Dane County.

## Karakter 
duimnael|links|Die Capitol
Madison se karakter word hoofsaaklik gevorm deur die teenwoordigheid van die hoofkampus van die Universiteit van Wisconsin en die feit dat dit die setel is van Wisconsin se regering. Die stad is geleë tussen twee groot mere en ook omring deur melkplase en 'n aantal naburige natuur reservate soos onder andere Governer Nelson State Park, Blue Mounds State Park, Devil's Lake State Park. Milwaukee is per motor omtrent 'n driekwartier oos van Madison and Chicago is twee-en-'n-halfuur suid-oos.

Die universiteit het onder andere sterk departemente van meganiese, elektriese, rekenaar- en chemiese ingenieurswese; onderwys en biologie. Daar is nagenoeg 160 000 studente by die universiteit ingeskryf en dit trek baie studente van oorsee, veral vir nagraadse studies. Die teenwoordigheid van die universiteit maak dat daar gereeld nuwe tegnologiemaatskappye in Madison en omgewing ontstaan.

Die hart van Madison is geleë op 'n landengte tussen Mononameer en Mendotameer. Die stad sprei uit langs die twee mere saam met 'n paar kleiner munisipaliteite. Die goewermentsgebou (Capitol) staan op die stadsplein op 'n heuwel in die middel van die landengte, omring deur laer geboue sodat dit altyd van ver af sigbaar sal wees. Die plein word gedurende die somer ook vir kunsuitstallings, simfoniekonserte en parades gebruik.

Madison het 'n inwonertal van omtrent 233&nbsp;000 in 2010 gehad.

## Geskiedenis 
Die stad het sy oorsprong in 1836 toe 'n eertydse federale regter, James Doty, ongeveer 4 km² gekoop het rondom Mendota-, Monona-, Waubesa-, en Kegonsamere. Hy het die staatswetgewers oortuig dat hulle hul hoofstad hier moet kom vestig, en hulle het toe in November 1836 ingestem.

## Klimaat 
duimnael|links|-22&nbsp;°C en winderig naby Madison
Vanweë die feit dat Madison relatief vér noord lê (43°) word die winters koud en die gemiddelde dagtemperatuur wissel van -8&nbsp;°C in Januarie tot 22&nbsp;°C in Julie.

Gemiddelde jaarlikse reënval is 84 cm en sneeuval is 127 cm.

## Ontspanning 
Vir ontspanning gedurende die somer spandeer baie mense tyd op die mere in hulle bote en in die omliggende dele op hulle fietse of in kampterreine. In die winter is die mere bevrore en word daar deur die ys vis gevang en op die ys geskaats. Parke in en om die stad laat skiërs hulself geniet. Die jag van wildsbokke, wilde eende en wilde kalkoene is ook 'n populêre herfs- en lentetydverdryf op die omliggende plase en openbare land.

## Landbou 
Die meerderheid van die omliggende plase is melkplase waar meestal met Frieskoeie geboer word alhoewel Jersey en ander koeie ook gebruik word. Mielies, lusern en sojaboontjies word geproduseer as voer. Vark-, hoender- en beesboerdery sowel as koring- en tabakplase word ook hier gevind.

## Eksterne skakels 
* Universiteit van Wisconsin, Madison
* Madison nuus
* Madison webwerf
* Wisconsin Staatsklimatologiekantoor
Neuilly-sur-Seine

duimnael|links|'n Moltrein van die Paryse lyn 1, Pont de Neuilly en Avenue Charles de Gaulle in Neuilly-sur-Seine
**Neuilly-sur-Seine** is 'n voorstad in die noordweste van Parys en aan die regteroewer van die Seine, met 'n oppervlakte van 3,73 vierkante kilometer en 'n bevolking van sowat 61&nbsp;000. Die stad is in die département Hauts-de-Seine geleë, sowat 6,8 kilometer van die Paryse middestad af. Dit is een van die mees digbevolkte munisipaliteite in Europa.

Neuilly sluit regstreeks by die stadsgebied van Parys aan en is een van sy welvarendste voorstede. Hier lê - naas 'n aantal woongebiede - die hoofkwartiere van talle ondernemings. Die vroeëre Franse Minister van Binnelandse Sake en gewese staatspresident, Nicolas Sarkozy, het in die tydperk tussen 1983 en 2002 die amp van burgemeester van Neuilly-sur-Seine beklee.
Nisjapoer

**Nisjapoer** (Persies: نیشابور) is 'n stad in die provinsie Chorasan (Noordoos-Iran) met meer as 200&nbsp;000 inwoners.

Nisjapoer is 'n toerismestad, veral danksy die graf van Omar Chajjam, Attar, Kamal-o-molk en ander.
Dit is soos vele stede en streke in Iran bekend vir sy mooi tapyte.

[128px|duimnael|links|[Kamal-o-molk se graf.]]
[128px|duimnael|links|[Farid ad-Din Attar|Attar se graf.]]
Nanterre

**Nanterre** is 'n westelike voorstad van die Franse hoofstad Parys, sowat 11,1 kilometer van die Paryse stadsentrum af, met 'n oppervlak van 12,1 vierkante kilometer en meer as 89&nbsp;000 inwoners. Nanterre is die prefektuur (hoofstad) van die département Hauts-de-Seine en die setel van die Arrondissement van Nanterre. Die Universiteit van Parys X-Nanterre is een van die grootste in die metropolitaanse gebied van Parys.

La Défense, die sentrale besigheidsdistrik van Parys, strek oor die oostelike deel van Nanterre (dit maak ook deel uit van die voorstede Courbevoie en Puteaux). Die belangrikste nywerhede in Nanterre is motorvervaardiging, masjienbou, metaal- en voedselverwerking en skoonheidsmiddels.

## Etimologie 
Die naam Nanterre het 'n lang geskiedenis en dateer uit die tydperk voor die Romeinse verowering van Gallië. Die Romeine het die stad Nemetodorum genoem, 'n afleiding van die Keltiese woorde *nemeto* ("heiligdom") en *duros* ("deur, poort", "fort, vesting"). Die heiligdom, waarna die stad se naam oorspronklik verwys het, is glo die antieke heiligdom op die berg Mont-Valérien.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf van Nanterre
Valparaíso

**Valparaíso** is die grootste hawestad van Chili en hoofstad van die gelyknamige provinsie. Die stad is in 1536 deur die Spanjaarde onder Juan de Saavedra gestig. Met 'n bevolking van 276&nbsp;014 in 2004 en 'n oppervlakte van 401,6 km² is dit die tweede grootste stad van Chili. Die stad is ongeveer 70 km ten weste van die hoofstad Santiago aan die Stille Oseaan geleë.

Voorbeelde van Valparaíso se eertydse glorie sluit in Latyns-Amerika se oudste aandelebeurs, die vasteland se eerste vrywilliger brandweer, Chili se eerste openbare biblioteek, en die oudste Spaanse taal koerant in deurlopende publikasie in die wêreld, El Mercurio de Valparaíso. Die opening van die Panamakanaal en die vermindering in die skip verkeer hanteer 'n geweldige slag te Valparaíso, al is die stad het opgevoer 'n indrukwekkende Renaissance in die afgelope jaar.

Hoewel die nabygeleë San Antonio het geword van die land se mees kommersieel belangrike hawe in terme van tonnemaat verskuif, die Stad van Valparaíso bly 'n lewendige sentrum van Chili kultuur. Die Groter Valparaíso metropolitaanse gebied (wat Valparaíso, Viña del Mar, Quilpué en Villa Alemana) het die derde grootste konsentrasie van die bevolking in die land na die Groter Santiago en Groter Concepción.

duimnael|links|Valparaíso in 1830.
Die Desventuradas-eilande, wat 1&nbsp;000 km van die kus van Chili afgeleë is, maak deel uit van die stadsgebied. Terwyl Santiago die hoofstad van Chili is, is in Valparaíso die kongres van Chili gesetel. Valparaíso is veral bekend as kulturele hoofstad van Chili, "Klein San Francisco" en die "Juweel van die Stille Oseaan". Die oustad is in 2003 deur UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied gelys.

## Geografie 
Valparaíso is geleë in die sentrale Chili, 120 km (75 myl) in die noordweste van die hoofstad Santiago. Valparaíso, soos die meeste van Chili, is kwesbaar vir aardbewings. Voor die aardbewing van 27 Februarie 2010, wat gemeet 8,8 op die oomblik 'n skaal,  die laaste katastrofiese aardbewing te staak Valparaíso verwoes die stad in Augustus 1906, het die doodmaak van byna 3000 mense. Ander groot aardbewings die stad te beïnvloed was die 1730 Valparaíso aardbewing , die 1985 Santiago aardbewing en die 2008 Papudo aardbewing.

## Eksterne skakels 
*   Amptelike UNESCO bladsy
Millau

**Millau** (Oksitaans: **Milhau**) is 'n stad en onderprefektuur in die Suid-Franse département Aveyron (regio Midi-Pyrénées) met 'n oppervlakte van 168,23 vierkante kilometer en 22&nbsp;013 inwoners (2009). Die stad lê in die vallei van die Tarnrivier, wat hier in die Dourbie uitmond.

## Geografie 
duimnael|center|300px

## Besienswaardighede 
Die ravyne van die riviere Tarn, Dourbie en Jonte, die rotsdoolhof van Montpellier le Vieux, die grot Aven Armand en die Parc naturel régional des Causses is die belangrikste natuurlike besienswaardighede.

Naas Cabrières, die kasteel van die sopraan Emma Calvé, wat in 1942 in Millau oorlede is, is die Millau-brug (Frans: *Viaduc de Millau*), die hoogste ter wêreld, die bekendste mensgemaakte besienswaardighede van Millau.

## Sport 
Die omgewing van Millau word as een van die mooiste gebiede vir sweefvliegsport-entoesiaste in Europa beskou.

## Eksterne skakels 
* Die amptelike webwerf van Millau
Sergio Badilla Castillo

**Sergio Badilla Castillo** (* 30 November 1947) is 'n Chileense digter, essayis, vertaler en universiteitsprofessor. Hy is die stigter van die transrealisme in moderne poësie en word as een van die belangrikste skrywers van Suid-Amerika beskou. Hy is onder meer deur die moderne Finse en Sweedse poësie en die Nordiese mitologie beïnvloed.

## Kort biografie 
Sergio Badilla Castillo is gebore in die Chileense hawestad Valparaíso. Hy het studeer in die regte aan die Universiteit van Chili. Hy het sy eerste digbundel in 1971 uitgegee. Sedertdien het hy sewe verdere bundels gepubliseer.

Hy was later 'n redakteur van Sveriges Radio, die Sweedse uitsaaikorporasie, in Stockholm.
Tans verdeel hy sy tyd tussen Stockholm en  Santiago de Chili.

## Bibliografie 
* Sign’s Dwelling. Bikupa Editions. 1982. Stockholm. (Poësie) 
* Cantoniric. LAR Editors. 1983. Madrid. (Poësie) 
* Reverberations Of Aquatic Stones. Bikupa. 1985. Stockholm. Poësie) 
* Terrenalis. Bikupa Editions. 1989. Stockholm. (Poësie) 
* Nordic Saga. Monteverdi Editions. 1996, Santiago van Chili. (Poësie) 
* The Fearful Gaze of the Bastard. 2003. Regional Council of Valparaiso. (Poësie) 
* Transrealistic Poems and Some Gospels. 2005. Aura Latina. Santiago/Stockholm. (Poësie)
Hoogste-Alemanniese Duits

**Hoogste-Alemannies** (Duits: *Höchstalemannisch*, Alemannies: *Hegschtalemannisch*) is 'n tak van die Alemanniese dialekte en behoort tot die Duitse taal al is onderlinge verstaanbaarheid met Standaardduits en ander nie-Alemanniese Duitse dialekte baie beperk.

Hoogste-Alemanniese dialekte word in die Alpe in Switserland gepraat: In die Bernse Boland (Duits: *Berner Oberland*), in die Duitssprekende dele van die Fribourg Kanton, in die Valais (kyk Walliser Duits) en in die Walser nedersettings (meestal in Switserland maar ook in Italië en in Oostenryk; kyk Walserduits). In die Weste, die Suide en die Suidooste, word die dialekte omring deur Romaanse tale; in die Noorde, deur Hoogalemanniese dialekte.

## Eienskappe 
Die eiesoortige eienskap van die Hoogste-Alemanniese dialekte is die gebrek aan hiaat diftongifering, byvoorbeeld  'om te sneeu',  'om te bou' teenoor Hoog-Allemaniese , .  Die eienskap word verder in die onderstaande tabel geïllustreer:

'n Ander eienskap is die  Erhalt van Deklinasie van predikatiewe byvoeglike naamwoorde:

Baie Hoogalemanniese dialekte het ander werkwoordeindes in die meervoud geval vir al drie persone, byvoorbeeld *wir singe(n)* 'ons sing', *ir singet* 'julle sing', *si singent* 'hulle sing'.

Daar is Hoogalemanniese dialekte wat die -n bewaar het wat in meeste Opperduitse dialekte laat vaar is.

Die Hoogste-Alemanniese dialekte  word as die mees konserwatiewe dialekte, die wat die minste verandering as gevolg van klankverskuiwings ondergaan het, van Duits beskou. Die dialek van die Lötschental het byvoorbeeld die drie afsonderlike klasse van swak werkwoorde tot die begin van die 20ste eeu behou (soos in Ou Hoogduits).

In baie Hoogste-Alemanniese dialekte het 'n besondere meervoudsvorm van die vroulike  substantiewe aangetref. Anders as in die geval van die vorige eienskappe handel dit heir nie oor 'n argaïese gebruik nie maar 'n innovasie wat moontlik ontstaan het onder die invloed van aangrensende romaanse dialekte:
Nederalemanniese Duits

**Nederalemannies** (Nederalemanniese Duits: *Niederalemannisch*) is 'n tak van die Alemanniese dialekte en behoort tot die Duitse taal, al is onderlinge verstaanbaarheid met Standaardduits en ander nie-Alemanniese Duitse dialekte baie beperk. Dit kom Noord van die k/ch isoglos voor wat dit van Hoogalemannies skei.

## Indeling 
Nederalemannies word verdeel in twee subgroepe: *Bodensee-Alemannies* (Duits: *Bodenseealemannisch*) en *Oberrhein-Alemannies* (Duits: *Oberrheinalemannisch*):

### Bodenseealemannies 
* Allgäuerisch (suidelik)
* Baar-Alemannies
* Suidd-Württembergies
* Vorarlbergies

### Oberrheinalemannisch 
* Baselduits
* Elsasser Duits (Mittelelsässisch)
* Badisch (noord van die Markgräflerland)
** Freiburgisch (Freiburg im Breisgau, noordelik)
** Iffezheimisch
** Rastättisch
** Ortenauisch
* Met oorsprong uit Kaiserstuhl:
** Alemán Coloniero (Venezuela)

## Eienskappe 
Die eienskap wat Nederalemannies van Hoogalemannies skei is die behoud van die Duitse /k/, in byvoorbeeld *kalt* 'koud' teenoor Hoogalemanniese *chalt*.

Die eienskap wat Nederalemannies van Swabies onderskei, is die behoud van die Middel-Hoogduitse monoftonge, byvoorbeeld *Huus* 'hois' teenoor Swabies *Hous* of *Ziit* 'tyd' teenoor. Swabies *Zejt*.

## Eksterne skakels 
* Alemannic encyclopedia -Duits-
Gimje

**Gimje** (Koreaans: 김제시) is 'n stad in die provinsie van Jeollabuk-do in Suid-Korea. Gimje het 'n bevolking van 88&nbsp;479 inwoners in 2016 gehad.

Gimje is geleë naby die Noryeongberge en die Geelsee. In die ooste is baie berge met 'n hoogte van 500–700 m, soos Moaksan (794&nbsp;m).

## Klimaat 
Die gemiddelde daaglikse temperatuur is 13 °C, met 1.2 ℃ in Januarie en 26 ℃ in Julie. Die gemiddelde reënval per jaar is 1&nbsp;300&nbsp;mm.

## Wildtuin 
* Moaksanwildtuin

## Sien ook 
* Lys van nedersettings in Suid-Korea

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf van die stad
* Galbijim wiki webwerf oor Gimje
Lys van nedersettings in Suid-Korea

Hierdie is 'n **lys van stede in Suid-Korea**:

Grootste stede (2005-bevolkings):
*Seoel (서울 특별시, *Seoul teukbyeolsi*: 10.3&nbsp;miljoen)
*Poesan (부산 광역시, *Busan gwangyeoksi*: 3.7&nbsp;miljoen)
*Taegoe (대구 광역시, *Daegu gwangyeoksi*: 2.6&nbsp;miljoen)
*Intsjon (인천 광역시, *Incheon gwangyeoksi*: 2.6&nbsp;miljoen)
*Kwangjoe (광주 광역시, *Gwangju gwangyeoksi*: 1.4&nbsp;miljoen)
*Taejon (대전 광역시, *Daejeon gwangyeoksi*: 1.5&nbsp;miljoen)
*Ulsan (울산 광역시, *Ulsan gwangyeoksi*: 1.1&nbsp;miljoen)

In die grootste stede het slegs Ulsan nie het 'n moltreinstelsel nie.

**Stede in Suid-Korea**

## A-D 
* Andong-si – 안동시, 安東市
* Ansan-si – 안산시, 安山市
* Anseong-si – 안성시, 安城市
* Anyang-si – 안양시, 安養市
* Asan-si – 아산시, 牙山市
* Boryeong-si – 보령시, 保寧市
* Bucheon-si – 부천시, 富川市
* Changwon-si – 창원시, 昌原市
* Cheonan-si – 천안시, 天安市
* Cheongju-si – 청주시, 淸州市
* Chuncheon-si – 춘천시, 春川市
* Chungju-si – 충주시, 忠州市
* Dongducheon-si – 동두천시, 東豆川市
* Donghae-si – 동해시, 東海市

## G-I 
* Gangneung-si – 강릉시, 江陵市
* Geoje-si – 거제시, 巨濟市
* Gimcheon-si – 김천시, 金泉市
* Gimhae-si – 김해시, 金海市
* Gimje-si – 김재시, 金堤市
* Gimpo-si – 김포시, 金浦郡
* Gongju-si – 공주시, 公州市
* Goyang-si – 고양시, 高陽市
* Gumi-si – 구미시, 龜尾市
* Gunpo-si – 군포시, 軍浦市
* Gunsan-si – 군산시, 群山市
* Guri-si – 구리시, 九里市
* Gwacheon-si – 과천시, 果川市
* Gwangmyeong-si – 광명시, 光明市
* Gwangyang-si – 광양시, 光陽市 
* Gyeongsan-si – 경산시, 慶山市
* Gyeongju-si – 경주시, 慶州市
* Hanam-si – 하남시, 河南市
* Hwaseong-si – 화성시, 華城市
* Icheon-si – 이천시, 利川市
* Iksan-si – 익산시. 益山市

## J-P 
* Jecheon-si – 제천시, 堤川市
* Jeju-si – 제주시, 濟州市
* Jeongeup-si – 정읍시, 井邑市
* Jeonju-si – 전주시, 全州市
* Jinhae-si – 진해시, 鎭海市
* Jinju-si – 진주시, 晉州市
* Masan-si – 마산시, 馬山市
* Miryang-si – 밀양시, 密陽市
* Mokpo-si – 목포시, 木浦市
* Mungyeong-si – 문경시, 聞慶市
* Naju-si – 나주시, 羅州市
* Namwon-si – 남원시, 南原市
* Namyangju-si – 남양주시, 南楊州市
* Nonsan-si – 논산시, 論山市
* Osan-si – 오산시, 烏山市
* Paju-si – 파주시, 坡州市
* Pohang-si – 포항시, 浦項市
* Pyeongtaek-si – 평택시, 平澤市

## S-Y 
* Sacheon-si – 사천시, 泗川市
* Samcheok-si – 삼척시, 三陟市
* Sangju-si – 상주시, 尙州市
* Seogwipo-si – 서귀포시, 西歸浦市
* Seongnam-si – 성남시, 城南市
* Seosan-si – 서산시, 瑞山市
* Siheung-si – 시흥시, 始興市
* Sokcho-si – 속초시, 束草市
* Suncheon-si – 순천시, 順天市
* Suwon-si – 수원시, 水原市
* Taebaek-si – 태백시, 太白市
* Tongyeong-si – 통영시, 統營市
* Uijeongbu-si 의정부시, 議政府市 
* Uiwang-si – 의왕시, 儀旺市
* Wonju-si – 원주시, 原州市
* Yangsan-si – 양산시, 龍仁市
* Yeongcheon-si – 영천시, 永川市
* Yeongju-si – 영주시, 榮州市
* Yeosu-si – 여수시, 麗水市
* Yongin-si – 용인시, 龍仁市
Alemán Coloniero

**Alemán Coloniero** is 'n Nederalemanniese dialek wat hoofsaaklik in Colonia Tovar, Venezuela gepraat word.

duimnael|links|Alemán Coloniero
Die dialek is soos ander Alemanniese dialekte vir Standaardduitssprekende mense moeilik verstaanbaar. Alemán Coloniero is die taal van die nageslagte van Duitse setlaars, wat in 1843 grotendeels uit die omgewing van Kaiserstuhl na Venezuela geïmmigreer het.

Die dialek het uit die Suid-Badiese dialek met geringe invloed uit 'n paar ander dialekte uit Suid-Duitsland, Oostenryk en Switserland ontwikkel. Die meeste sprekers was ook Spaans magtig, wat daartoe gelei het dat diverse Spaanse leenwoorde in Alemán Coloniero opgeneem is.

Alemán Coloniero word vandag selde gepraat en sal waarskynlik binne een of twee generasies uitsterf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Ethnologue.com oor *Alemán Coloniero*
* "Isch alles guat" ("Dit gaan goed hier") – Luisa Müssle, 'n boerevrou van Colonia Tovar, praat in die plaaslike dialek van Colonia Tovar (Real Player-sagteware word benodig)
Hoogalemanniese Duits

**Hoogalemannies** (Hoogalemanniese Duits: *Hochalemannisch*) is 'n tak van die Alemanniese dialekte en behoort tot die Duitse taal al is onderlinge verstaanbaarheid met Standaardduits en ander nie-Alemanniese Duitse dialekte baie beperk. Dit kom Suid van die k/ch isoglos voor wat dit van Nederalemannies skei en Noord van die *trinkche* / *triiche* (of treiche) isoglos wat dit van Hoogste-Alemannies skei.

Die Hoogalemanniese  dialekte word in Liechtenstein en in die grootste deel van Duitssprekende Switserland (byvoorbeeld Bernduits of Zürichduits) gepraat behalwe vir die Hoogste-Alemanniese dialekte wat in die Suide gepraat word en die Nederalemanniese Baselduits dialek wat in die Noordweste gepraat word. Dit word ook in Suidelike Baden-Württemberg in Duitsland en in Vorarlberg in Oostenryk gepraat. Hoogalemannies moet dus nie met Switserse Duits, wat na al die Duitse Dialekte van Switserland verwys, verwar word nie, as gevolg van die spesiale diglossiale toestand van Duitssprekende Switserland.

## Eienskappe 
Die onderskeidende eienskap van die Hoogalemanniese  dialekte is die voltooiing van die Tweede Germaanse klankverskuiwing, byvoorbeeld *chalt*  'koud' teenoor Nederalemannies en Standaardduits 'kalt' .
Mosambiekeiland

**Mosambiekeiland** (Portugees: **Ilha de Moçambique**) is 'n eiland en stad in Mosambiek met 54&nbsp;315 inwoners (2005), wat deel uitmaak van die provinsie Nampula. Mosambiekeiland, wat sy naam ook aan die voormalige Portugese kolonie en huidige onafhanklike republiek in die suid-ooste van Afrika verleen het, is danksy sy historiese geboue deur die UNESCO in 1991 tot wêrelderfenisgebied verklaar.

## Geografie 
Die smal eiland met 'n oppervlak van een-en-'n-halwe vierkante kilometer het sy ontstaan aan 'n koraalrif te danke. Mosambiekeiland lê enkele kilometer van die vasteland af oorkant 'n seestraat. 'n Brug met 'n lengte van drie kilometer, wat net vir motors, maar nie busse of vragmotors geskik is nie, verbind die eiland sedert 1960 met die hawestad Lumbo.

## Geskiedenis 
duimnael|links|250px|'n Kerk op Mosambiekeiland
duimnael|links|250px|Fort São Sebastião 
Mosambiek het al vroeg 'n belangrike rol gespeel vir Islamitiese handelaars uit Zanzibar en hulle handelsbetrekkinge het tot by Asië gestrek.

Die Portugese seevaarder en ontdekkingsreisiger Vasco da Gama was in 1498 die eerste Europeër wat die eiland se sjeik, Moussa Ben Mbiki, ontmoet het. Die sjeik het ook die naamgewer van die eiland geword. In 1506 het die Portugese Tristão da Cunha en Alfonso d' Albuquerque die eilandstad beset.

Alfonso d' Albuquerque het in 1508 die fort São Sebastião op die mees noordelike punt van die eiland teen aansienlike koste opgerig; daar is genommerde stene vir die fort uit Europa ingevoer. In 1607 en 1608 het die eiland Nederlandse aanvalle weerstaan.

Danksy die florerende slawehandel en  gunstige geografiese ligging ontwikkel die stad tot een van die grootste en belangrikste hawens in Mosambiek. Ook goud en speserye is van hier uitgevoer. Met die opening van die Suezkanaal begin die ekonomiese agteruitgang van die eiland. Mosambiekeiland het tot met die jaar 1898 as die hoofstad van Mosambiek gedien; die setel van die koloniale regering is daarna verskuif na Lourenço Marques (die huidige Maputo) in die suide van die land.

Tot aan die einde van die 19de eeu was die stad, wat ook as 'n belangrike sentrum vir Christelike sendelinge gedien het, die setel van die goewerneur-generaal en van 'n biskop. Sy pragtige historiese geboue sluit die goewerneurspaleis, die katedraal, 'n doeanekantoor, 'n tuighuis en die stylvolle kantore van Franse, Switserse en Duitse handelshuise in.

Die stad se bevolking het uit sowat 150 Europeërs (meestal Portugese), enkele honderd Baniane (wat die handel met Indië oorheers het), 'n aantal Sjinese en Arabiere en tussen 4&nbsp;000 en 5&nbsp;000 Makoea bestaan. Mosambiekeiland het sedert die einde van die 19de eeu en weens die gevolge van die Mosambiekse burgeroorlog,  toenemend verval.

## Bevolking 
Tans is oorbevolking een van die grootste probleme van die eilandstad: Daar is een inwoner per 27,6 vierkante meter. Die oorgrote meerderheid van die bevolking woon in die riethuise van Makutistad in die suide van die eiland.

## Eksterne skakels 
*   Amptelike UNESCO bladsy
Swabiese Duits

**Swabies** (Duits: *Schwäbisch*) is een van die Alemanniese dialekte van Hoogduits, wat in die Swabestreek gepraat word. Swabe dek 'n groot deel van Duitsland se suidwestelike *Bundesland* (deelstaat) Baden-Württemberg (insluitend die hoofstad Stuttgart en 'n landelike gebied wat bekend staan as die Swabiese Alb) en die suidweste van die *Bundesland* Beiere.

Die dialek wissel van 'n 'standaard' Swabies wat in Stuttgart gepraat word tot effens anders en 'dikker' vorme wat in kleiner dorpies in die platteland aangetref word. Ouer mens kan baie keer bepaal van watter dorpie iemand af kom deur na hulle aksent te luister.

Swabies is soos ander Alemanniese dialekte moeilik verstaanbaar vir sprekers van Standaardduits. Dit bevat woordeskat wat geheel en al van Standaardduits verskil (b.v.. Standaardduits *Marmelade* is *Gsälz* in Swabies).

In 2009 is die woord *Muggeseggele*, ’n Swabiese idioom wat die skrotum van ’n huisvlieg beteken, in ’n lesersopname deur die *Stuttgarter Nachrichten*, Stuttgart se grootste koerant, aangewys as "die mooiste Swabiese woord". Dit word op ’n ironiese manier gebruik om ’n klein maateenheid aan te dui en word as geskik beskou om voor kinders te gebruik.

## Eienskappe 
### Taalkundig 
Eienskappe (in vergelyking met Standaardduits) sluit in:
* Die Middel-Hoogduitse monoftonge *î* en *û* het [] en [] geword, nie [] en [] nie.
* die "-et" agtervoegsel vir werkwoorde in die 3rd persoon meervoudsvorm
* soos in ander Alemanniese dialekte, die uitspreek van "s" voor konsonante soos [] (b.v.. *Fest* 'fees' word uitgespreek as *Fescht*)
* die verkleiningsvorm agtervoegsel "-le" (baie vinnig uitgespreek, b.v. *Haus* kan *Häusle* word, *Bisschen* kan *Bissle* word) en "-la" vir meervoud (b.v. *Spätzle* word *Spätzla*)

## Klank 
Die Swabiese dialek word met 'n unieke melodie gepraat wat ook teenwoordig is wanneer Swabiese sprekers Standaardduits praat.

## Variasie 
Die Swabiese dialek bestaan uit talle sub-dialekte waarvan elkeen sys eie variasies het. Hierdie sub-dialekte kan gekategoriseer word volgens die verskil in die vorm van die verlede deelwoord 'sein' (om te wees) na *gwä* en *gsi.* Die Gsi groepe is nader aan die ander Alemanniese dialekte soos Switserse Duits.

Drie Swabiese variante kan onderskei word van Wes na Oos in Swabe:

Daar is nie 'n beduidende verskil tussen die Swabiese Duits wat deur Katolieke en Protestante sprekers gepraat word nie.

## Swabiese dialek skrywers 
* Sebastian Sailer (1714–1777)
* August Lämmle
* Sebastian Blau
* Peter Schlack, b. 1943

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Die Swabies-Engels woordeboek