John Kennedy Toole

duimnael|Spotprent van John Kennedy Toole.
**John Kennedy Toole** (17 Desember 1937 – 26 Maart 1969) was 'n Amerikaanse romanskrywer van New Orleans, Louisiana wie se postuum gepubliseerde roman, *A Confederacy of Dunces*, die Pulitzerprys vir fiksie in 1981 gewen het; hy het ook *The Neon Bible* geskryf. Alhoewel verskeie mense in die literêre wêreld gevoel het dat sy skryfvaardighede prysenswaardig was, is Toole se romans gedurende sy leeftyd verwerp. As gevolg van deels hierdie mislukkings, het hy aan paranoia en depressie gely en op die ouderdom van 31 selfmoord gepleeg.

Toole is in 'n middelklasgesin in New Orleans gebore. Van kleins af het sy ma, Thelma, hom 'n waardering vir kultuur geleer. Sy was vir die grootste deel van sy lewe deeglik by sy sake betrokke, en hulle het soms 'n moeilike verhouding gehad. Met sy ma se aanmoediging het Toole op die ouderdom van 10 'n verhoogkunstenaar geword wat komiese indrukke en toneelspel doen. Op 16 het hy sy eerste roman, *The Neon Bible*, geskryf, wat hy later as "adolessent" afgemaak het.

Toole het 'n akademiese beurs van die Tulane-universiteit in New Orleans ontvang. Nadat hy aan Tulane gegradueer het, het hy Engelse letterkunde aan die Columbia-universiteit in New York gestudeer terwyl hy gelyktydig by Hunter College onderrig het. Hy het ook by verskeie Louisiana-kolleges onderrig gegee, en gedurende sy vroeë loopbaan as akademikus is hy op die fakulteitspartykring gewaardeer vir sy geestigheid en gawe vir nabootsing. Sy studies is onderbreek toe hy in die weermag opgeneem is, waar hy Engels aan Spaanssprekende rekrute in San Juan, Puerto Rico, geleer het. Nadat hy 'n bevordering ontvang het, het hy sy privaat kantoor gebruik om *A Confederacy of Dunces* te begin skryf, wat hy ná sy ontslag by sy ouerhuis voltooi het.

Dunces is 'n pikareske roman met die rampe van die hoofkarakter Ignatius J. Reilly, 'n lui, vetsugtige, misantropiese, self-gestileerde geleerde wat by die huis saam met sy ma woon. Dit word geprys vir sy akkurate uitbeeldings van New Orleans-dialekte. Toole het Reilly gedeeltelik op sy universiteitsprofessor-vriend Bob Byrne gebaseer. Byrne se slordige, eksentrieke gedrag was allesbehalwe professioneel, en Reilly het hom in hierdie opsigte weerspieël. Die karakter was ook gebaseer op Toole self, en verskeie persoonlike ervarings het gedien as inspirasie vir gedeeltes in die roman. Terwyl hy by Tulane was, het Toole vir 'n vriend ingevul by 'n werk as 'n warm tamale karretjieverkoper, en gewerk by 'n klerefabriek wat deur die familie besit en bedryf word. Albei hierdie ervarings is later in sy fiksie opgeneem.

Toole het *Dunces* aan die uitgewer Simon & Schuster voorgelê, waar dit redakteur Robert Gottlieb bereik het. Gottlieb het Toole as talentvol beskou, maar het gevoel sy komiese roman was in wese sonder enige punt. Ten spyte van verskeie hersienings het Gottlieb ontevrede gebly, en nadat die boek deur 'n ander literêre figuur, Hodding Carter Jr., verwerp is, het Toole nie verder aan die roman gewerk nie. Toe hy aan depressie en gevoelens van vervolging gely het, het Toole die huis verlaat op 'n reis deur die land. Hy het in Biloxi, Mississippi, gestop en sy lewe beëindig deur 'n tuinslang van die uitlaat van sy motor na die kajuit in te voer. 'n Paar jaar later het sy ma die manuskrip van *Dunces* onder die aandag gebring van die romanskrywer Walker Percy, wat die boek in druk gebring het. In 1981 is Toole postuum met die Pulitzerprys vir fiksie bekroon.

## Vroeë lewe
Toole is gebore vir John Dewey Toole, Jr. en Thelma Ducoing Toole. Kennedy was die naam van Thelma se ouma. Die eerstes van die Creoolse Ducoing-familie het in die vroeë 19de eeu in Louisiana aangekom vanaf Frankryk, en die Tooles het tydens die Groot Hongersnood van die 1840's vanaf Ierland na Amerika geïmmigreer Toole se pa het as 'n motorverkoper gewerk, en sy ma, wat gedwing is om haar onderwyswerk op te gee toe sy getroud was (soos die gebruik was), het privaatlesse gegee in musiek, spraak en dramatiese uitdrukking. Toole was by vriende en familie bekend as "Ken" tot die laaste paar maande van sy lewe, toe hy daarop aangedring het om John genoem te word 

Toole se hoogs gekultiveerde ma was 'n beherende vrou, veral met haar seun. Sy pa was minder betrokke en het soms gekla oor sy gebrek aan invloed in hul kind se opvoeding. Ten spyte hiervan, het hy en sy pa gebind deur 'n wedersydse belangstelling in bofbal en motors. Toole se ma het die vriende gekies waarmee hy kon assosieer, en het gevoel sy neefs aan sy pa se kant was te algemeen vir hom om in die buurt te wees. Toole het hoë punte op laerskool ontvang en het van jongs af 'n begeerte uitgespreek om akademies te presteer. Hy het 'n graad oorgeslaan, van eerste na tweede, nadat hy 'n IK-toets op die ouderdom van ses afgelê het, en sou ook uiteindelik die vierde graad oorslaan.

Toe Toole tien was, het sy ma 'n groep kinderverhoogvermaakers bymekaargemaak wat sy die Junior Variety Performers genoem het. Die groep, met Toole as sy ster, het uit 50 kinders van verskillende vaardighede en ouderdomme bestaan. Dit is goed ontvang, en hy was ook betrokke by ander vermaaklikheidsondernemings, soos om die hoofrol in drie produksies van die Children's Workshop Theatre of New Orleans te speel, 'n radioprogram genaamd *Telekids* op te lei, modelwerk vir koerantadvertensies te maak en 'n solo-vertoning van komiese nabootsings getiteld *Great Lovers of the World*.

Alhoewel 'n uitstekende student, het Toole sy verhoogwerk ingekort toe hy hoërskool (Alcée Fortier High) betree het, om op sy akademiese werk te konsentreer.  Hy het vir die skoolkoerant *Silver and Blue* geskryf, aan die jaarboek *The Tarpon* gewerk en verskeie opstelkompetisies gewen oor onderwerpe soos die Louisiana Aankoope en die Amerikaanse siviele mariene. Hy het begin debatteer, 'n vaardigheid wat sy pa gebruik het om die staatsdebatkampioenskap te wen toe hy op hoërskool was.  Toole het gepraat by byeenkomste van burgerlike organisasies soos Kiwanis- en Rotariërklubs.  Op hoërskool het Toole baie tyd by die huis van klasmaat Larry McGee deurgebring en met McGee se suster, Jane, uitgegaan. Jane het later gesê Toole wou nooit huis toe gaan nie en sou doelbewus byna al sy vrye tyd by die McGees deurbring. Met die McGees sou Toole ondeunde poetse doen en op dubbelafsprake met Larry en sy meisie, Buzz, gaan. Die paartjies het hul vrye tyd by die plaaslike swembad deurgebring of in Toole se motor gereis.

As 'n tiener in 1954 het Toole sy eerste reis uit Louisiana na Philadelphia, New York en Washington, D.C., op 'n veldreis gemaak. Hy het veral New York geniet en 'n gekoesterde plakboek gevul met foto's van sy besoek (wat reise op die New York ondergrand, 'n uitstappie op 'n boot in die New York-hawe, besoeke aan die Vryheidstandbeeld, Chinatown, Times Square ingesluit het) en met die program van 'n uitvoering van The Rockettes wat hy gesien het.

Toole het die redakteur van die nuusafdeling van die skoolkoerant geword en het hoë punte regdeur die hoërskool gehandhaaf. Hy was een van twee New Orleanians inwooners wat as uitstaande burger verkies is by die Pelican (nou Louisiana) Boys State-konvensie en hy is teruggenooi om die volgende jaar as 'n berader te dien.

## Verwysings 
## Bronne 
* Fletcher, Joel L. *Ken and Thelma: The Story of A Confederacy of Dunces*. Gretna, La.: Pelican Publishing Company, Inc., 2005. 
* Nevils, René Pol, and Hardy, Deborah George. *Ignatius Rising: The Life of John Kennedy Toole*. Baton Rouge: Louisiana State University Press, 2001.