open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Louise Naudé

**Louise Naudé** (*11 Junie 1927- †19 Desember 2008, Somerset-Wes) was die nooiensnaam van Louise Angless, wat in die boek “*Die kamferboom*” die aangrypende verhaal vertel van haar familie se lotgevalle in die stryd teen apartheid. Sy was aktief betrokke by die anti-apartheid beweging en was ook 'n lid van die Black Sash organisasie.

## Lewe en werk 
Louise Naudé is op 11 Junie 1927 in ’n Afrikaanse huisgesin gebore, gaan skool in ’n Afrikaanse skool en is lid van die Nederduits Gereformeerde Kerk. Haar universiteitsopleiding kry sy aan die Universiteit van Pretoria waar sy haar in Maatskaplike Werk bekwaam. In 1957 trou sy met Richard Angless, wat in Engeland gebore is en ’n Katoliek is. Hulle het ’n seun (Edwin) en ’n dogter (Theresa) wat goeie resultate behaal op skool en op universiteit. Theresa bekwaam haar later ook as maatskaplike werker. Gedurende Louise se huwelikslewe gee sy by verskeie skole in die Kaapse Skiereiland onderrig in Afrikaans en in hierdie tyd word verskeie artikels van haar in tydskrifte gepubliseer. Dan kry sy die geleentheid om onderwys te gee by ’n Kleurlingklooster, wat haar in aanraking bring met anderskleuriges in die tyd van die apartheidsregering. Sy bied ook aandklasse aan by ’n Sentrum vir Volwasse Opvoeding vir swart mense, wat haar kennis oor hierdie mense se lewensomstandighede onder apartheid verder verbreed. As gevolg van haar blootstelling raak sy dan betrokke by die Black Sash, die organisasie vir vroue wat hulle beywer vir sosiale regverdigheid en die afskaffing van apartheid. Na aftrede vestig sy haar in Somerset-Wes naby Kaapstad, waar sy in die aftreeoord Allenwood Club in Helderberg Village bly. Sy is op 19 Desember 2008 in Somerset-Wes oorlede.

## Skryfwerk 
Op 16 Junie 1980 word haar seun Edwin deur die Veiligheidspolisie by hulle huis in hegtenis geneem en sonder verhoor opgesluit tot 13 Augustus van daardie jaar. In November 1981 besluit Edwin om die land te verlaat en daarna kan hy nie weer terugkom nie. Hy vestig hom later in Zimbabwe. In ’n tyd toe haar seun dringend na Frankryk moet vertrek, sterf haar man op onverklaarbare wyse in ’n “ongeluk”. Al hierdie gebeure beskryf sy in “***Die kamferboom***”, asook die klein wreedhede waaraan sy en haar gesin in hierdie tyd onderwerp is. Daar is die oproepe in die nag, die onophoudelike dreigemente, beloftes wat nie nagekom word nie en die totale onbegrip en afsydigheid van vriende. Dit word ’n emosionele verslag oor ’n tyd wat hopelik vir altyd verby is, maar nooit vergeet mag word nie. Die skrywer begrawe haar man se bloedbevlekte hemp en plant daar ’n kamferboom, wat aan die boek sy titel gee en ook die boodskap dat ons moet wortelskiet en groei, eerder as om te sterf waar ons staan. Hierdie boek word in 1991 genomineer vir die C.N.A.-debuutprys.

## Publikasies 
* 1990 Die kamferboom

## Bron 
* Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005

### Ander verwysings
Gasbraaier

[regs|duimnael|'n [Gasbraaier geskoei op die waentjie-ontwerp algemeen by groter gasbraaiers gevind.]]
duimnael|200px|*LazyMan Model AP*, die wêreld se eerste draagbare gasbraaier. Foto geneem in 1954.

**Gasbraaiers** gebruik gewoonlik vloeibare petroleum (LP) of natuurlike gas (NG) as hul brandstofbron met 'n gasvlam wat óf die voedsel direk gaarmaak, of roosterelemente verhit wat op hul beurt die hitte uitstraal wat nodig is om die kos gaar te maak.

Gasbraaiers is beskikbaar in verskillende groottes wat wissel van klein tot groot, industriële restaurantbraaiers wat gebruik word om vir groot groepe mense te braai. Gasbraaiers word ontwerp om óf LP óf NG te gebruik, hoewel dit moontlik is om die braaier te omskep van een gasbron na 'n ander.

## Ontstaan 
Die buitemuurse gasbraaier is in die vroeë 1950's deur Don McGlaughlin, eienaar van die *Chicago Combustion Corporation*, uitgevind, en staan vandag bekend as *LazyMan*. McGlaughlin se vroeë ontwerp is aangepas en in 1954 het die *Chicago Combustion Corporation* die wêreld se eerste draagbare gasbraaier, die *LazyMan Model AP* bekend gemaak.

## Ontwerp 
Die meerderheid gasbraaiers beskik oor 'n waentjie-ontwerp: die braai-eenheid is aan 'n wielraam geheg wat ook die brandstoftenk huisves. Die wielraamwerk mag ook kanttafels ondersteun en ander funksies verrig.

'n Onlangse neiging by gasbraaiers is vir vervaardigers om 'n infrarooi-straalbrander aan die agterkant van die braairoosteromhulsel by te voeg. Hierdie straalbrander bied 'n egalige hitte oor die brander en is bedoel vir gebruik met 'n horisontale rotisserie. Die vleis (braaikuiken, beesvleis of varklende) word op 'n metaalpen geplaas wat dan deur 'n elektriese motortjie geroteer word. Kleiner vleissnitte kan op hierdie wyse gebraai word met behulp van 'n ronde metaalmandjie wat oor die metaalpen skuif.

## Infrarooibraaiers 
[regs|duimnael|'n Aangesteekte [infrarooibrander, mens sien slegs die sigbare ligspektrum.]]
Infrarooi-braaiers werk deur die ontsteking van propaan of natuurlike gas wat 'n keramiekteël verhit, wat dan infrarooistraling gebruik om die kos gaar te maak. Die voordeel hiervan is dat die hitte eenvormig versprei oor die kookoppervlak en dat temperature van meer as 500&nbsp;°C (900&nbsp;°F) verkry kan word, wat gebruikers toelaat om items vinnig droog te braai.

## Verwysings
L.I. Bertyn

**L.I. Bertyn** is die skuilnaam van ’n onbekende literator(s) wat in verskeie koerantartikels in die vroeë tagtigerjare die pretensieuse, grootdoenerige en hoogdrawende binne ons letterkunde en letterkundige kritiek op satiriese wyse ontbloot. Daar word bespiegel dat dit waarskynlik Gerrit Olivier (dosent aan die Universiteit van die Witwatersrand), Marcus de Jong (bekende boekhandelaar van Braamfontein) en Dan Roodt (skrywer en destyds nagraadse student aan die Universiteit van die Witwatersrand) was. ’n Keur uit hierdie artikels word later in “*Lekkerkunde*” gepubliseer.

## Publikasies 
## Bronnelys 
### Boeke 
* Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria
* Eerste uitgawe 2005

### Internet 
* Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Bertyn,_L.I.

### Resensies 
**Lekkerkunde**
* Brink, André P. “Rapport” 16 September 1984

### Nota
Erina Bezuidenhout

**Erina Bezuidenhout** raak veral bekend vir haar talle huishoudkundeboeke oor die kookkuns, naaldwerk en hekel en sy skryf ook ’n jeugverhaal.

## Lewe en werk 
Erina Bezuidenhout (néé Huisamen) is in 1929 gebore. Haar vader is Danie Huisamen, wat die eerste skoolhoof op Grootderm was. Sy het ’n broer, Jan (skrywer van “*Katryn: Vrou van die Richtersveld*”) en ’n suster, Nancy (Kitshoff, skryfster van verskeie hekelboeke).

## Skryfwerk 
Sy skryf die jeugverhaal “*Avontuur langs die Oranje*”, wat afspeel langs die Oranjerivier in Namakwaland, naby Alexanderbaai se diamantdelwery. Die drie seuns Heelal, Sokkie en Tarzan besluit om ondersoek in te stel na ’n geheimsinnige lig wat van tyd tot tyd by ’n verlate Duitse fort oorkant die rivier opgemerk word. Omdat die fort in geproklameerde diamantgebied geleë is, mag niemand daar kom nie en om hul nuuskierigheid te bevredig, moet die seuns baie waag. Hulle kry hul eerste skok toe hulle hoor hoe ’n vrou by die fort ’n liedjie sing. Gou ontdek hulle dat daar ook ’n man in die fort woon. Hul besef gou dat hy met iets onwettigs besig is maar presies wat dit is weet hulle nie. Dit neem nie lank voordat hulle dit vasstel nie en dan begin hul onvergeetlike avontuur langs die Oranje.

Erina is egter veral bekend as skryfster van huishoudkundeboeke, insluitende boeke met resepte en oor die kookkuns, naaldwerk en hekel.  Titels sluit in “*My beste nagereg*”, “*Beproefde kitsgeregte*”, “*Terte vir alle smake*”, “*Slaai- en groenteresepte*”, “*Ligte aandetes*”, “*Beproefde koekresepte*”, “*Resepte vir die vrieskas*”, “*Kos vir die kampeerder*”, “*Ontbytresepte*”, “*Wenresepte*”, “*Bottel en bêre*”, “*Vleisresepte*”, “*Maklike maalvleisgeregte*” “*Vinnige visresepte*”, “*Southappie-resepte*”, “*Beproefde Fondueresepte*”, “*Heerlike hoendergeregte*”, “*Resepte vir koeldrank en roomys*”, “*200 Pragtige planne met pannekoek*”, “*Geregte van blikkiesvleis en oorskietvleis*”, “*Keurige kos*”,”*300 Kitsgereggies*”, “*Bak ’n broodjie*”, “*Resepte vir hamburgers en frikkadelle*”, “*Braaikos en buitekos*”, “*101 Planne met omelette*”, “*Hoofgeregte sonder vleis of vis*”, “*Etes vir 2*”, “*Kospakkies*”, “*Maklike spyskaarte vir die huisgesin*”, “*1 000 wenke vir elke vrou*”, “*Tuisverdienstes vir die vrou Deel I-V*”, en “*Maak u eie seep tuis*”.

## Publikasies 
## Bronnelys 
### Internet 
* Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Bezuidenhout,_J.C.F
* Springbokboeke: http://www.springbokboeke.co.za/html/erina_bezuidenhout.html
Eid-oel-Adha

[duimnael|Gebid tydens Eid-oel-Adha by die Badshahi-moskee in [Lahore, Pakistan]]
[duimnael|*Eidgah*-gebid tydens Eid-oel-Adha in Barashalghar, [Bangladesj]]
duimnael|Abraham op die punt om sy seun te offer
duimnael|Seëninge vir Eid-oel-Adha

**Eid-oel-Adha** (Arabies: عيد الأضحى, *ʿīd al-ʾaḍḥā*, [ʕiːd ælˈʔɑdˤħæː]), ook die **Offerfees** genoem, is saam met Eid-oel-Fiter een van die twee heiligste jaarlikse Islamitiese feeste, en word beskou as die heiligste van die twee. Dit word ook **Eid-Ul-Adga** gespel.

"Eid" beteken in Arabies "dag wat dikwels terugkom". Die woord is afgelei van *aoed* (terugkeer). *Adha* verwys na die "offerdiere".

Die fees is ter viering van Ibrahim (Abraham) wat opdrag van God gekry het om sy seun te offer as teken van onderdanigheid, maar voordat hy dit kon doen, het God tussenbeide getree en sy engel Gabriël gestuur om vir Abraham te sê sy offer is reeds aanvaar. Uit dankbaarheid het Ibrahim en Ismaël (Isaak) in geselskap van vriende en armes 'n ram geoffer. Die Koran vertel dié verhaal in Soera 37,99–113 en die Bybel beskryf dit in Beresjiet/Genesis 22,1–19. Tradisioneel word bokbe, beesagtiges of kameelagtige geoffer, na gelang van die beskikbare diere. Die vleis van die offer word in drie dele verdeel: Een deel word deur die gesin gehou, ’n ander deel word aan vriende, bure en die gesin gegee en die derde deel gaan na behoeftiges.

Eid-oel-Fiter het ’n spesifieke salaah (Islamitiese gebed) wat uit twee rakats (eenhede) bestaan en gewoonlik in ’n oop veld (*musallā* of *eidgah*) of groot saal plaasvind. Die toespraak (*chutba*) van die Imam word na die gebid gehou; in teenstelling met die Vrydaggebed, waar dit voor die gebed gehou word.

In die Islamitiese kalender, wat ’n maankalender is, val Eid-oel-Adha op die 10de dag van Dhu'l Hidjdja, die laaste maand. Vierings begin nadat die pelgrims in Mekka wat aan die hadj deelneem, van Berg Arafat af kom. Dit duur vier dae, tot met sonsondergang op die 13de Dhu'l Hidjdja. In die Gregoriaanse kalender, ’n sonkalender, verskil die datum van jaar tot jaar – dit is elke jaar 10 tot 11 dae vroeër.

Die dae van Eid word in die hadit uitgesonder as "dae van herinnering" en word as die heiligste dae in die Islamitiese kalender beskou.

## Datums 
Eid-oel-Adha is volgens die Islamitiese kalender op 10 Dhu'l Hidjdja, die werklike viering begin egter altyd met sonsondergang op die vooraand (omdat 'n dag met sononder begin). Aangesien maande in die Islamitiese kalender altyd na die maan bereken word, wissel die datum van hierdie dag volgens die Gregoriaanse kalender. Omdat die Joodse kalender 'n maan- en sonkalender is en die Joodse Jom Kippoer op die 10de dag van Tisjrie gevier word, val al om die 33 jaar albei feeste op dieselfde dag.

## Sien ook 
* Eid-moebarak
* Lys van Islamitiese feeste en herdenkings

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  
*  

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Arthur Bleksley

**Arthur E. Bleksley** (*27 April 1908, Matatiele – †9 Julie 1984, Johannesburg) was ’n wetenskaplike en professor in Toegepaste Wiskunde aan die Universiteit van die Witwatersrand, wat onder andere verantwoordelik was vir die oprigting van die Johannesburg Planetarium. Hy het aan verskeie radiovasvraprogramme deelgeneem en ook populêre wetenskapfiksieverhale in Afrikaans geskryf.

## Lewe en werk 
### Herkoms en vroeë lewe 
Arthur Edward Herbert Bleksley is op 27 April 1908 as die seun van ’n posmeester op Matatiele in Oos-Griekwaland gebore. Sy broer was Percival Edwin Alfred.

## Bronnelys 
### Tydskrifte en koerante 
* Anoniem. Nuusmakers, Die Transvaler, 25 Februarie 1972.
* Overbeek, M.D. *A. E. H. Bleksley:* Obituary. Monthly Notes of the Astronomical Society of Southern Africa. Vol. 44.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *South African Journal of Science* bladsy 104, November/Desember 2008
* *Historic paths at Brukkaros Mountain* 
* Astronomical Society of Southern Africa
* Smithsonian Astrophysical Observatory
* *Harqua and Montezuma* (TIME artikel) 
* "Test the Team" klanklêer
Klaas Bonsma

duimnael|Klaas Bonsma

**Klaas Bonsma** (*4 Januarie 1871, Hallum, Friesland  *–* † Onbekend) was die skrywer van een van die eerste Nederlandse leesboekies vir verskillende standerds in Suid-Afrika, wat ook in Afrikaans beskikbaar gestel word.

## Lewe en werk 
duimnael|links|270px|Leesboekies deur Bonsma geskryf in besit van sy kleinseun Klasie.

Klaas Bonsma is op 4 Januarie 1871 op Hallum in Friesland gebore as een van vier seuns. Sy vader is Fokke Harmens Bonsma en sy moeder is Baukje Gerrits van der Meer. Sy broers is Fokke, Harmen Fokkes en Gerrit.

Hy was skaars vyf jaar oud toe sy ouers hom na die Christelike Skool van meester Van Rijssen stuur om sy skoolopleiding te begin. Op veertienjarige leeftyd word hy kwekeling en later gaan hy na die Normaalskool in Leeuwarden vir opleiding in die onderwys. Na kwalifikasie kry hy ’n aanstelling as onderwyser by sy gewese skool., terwyl hy Saterdae stad toe gaan om die kursus vir hoofonderwysers in die tweede klas by te woon. Hierna hou hy skool in Monnikendam en Amsterdam. Omdat dit moeilik was om hoof van ’n skool te word, besluit hy om na die Transvaal te kom en hy land in Pretoria aan op 23 Oktober 1899, twee dae na die noodlottige slag by Elandslaagte. In Pretoria word hy onmiddellik aangestel by die Oost-Eind-Skool en daar bly hy tot Julie 1905, wanneer hy aangestel word as hoof van die C.N.O.-skool op Steynsburg. In 1909 word hy aangestel as dosent aan die Heidelbergse Opleidingskollege, waar hy vir 22 jaar klasgee. Hy was lidmaat van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika.

## Skryfwerk 
Saam met Philippus Johannes Kloppers skryf hy die Nederlandse *De Bussy’s Leesboek voor Zuid-Afrika* vir verskillende standerds om in die vraag na kinderleesstof in die skole te voorsien. Met die invoer van Afrikaans in die skole vertaal Tannie van Die Brandwag die eerste deel en die eerste oplaag van duisend eksemplare is binne enkele weke uitverkoop, waarna bestellings geplaas word vir tienduisend eksemplare. Daarna word al die ander dele deur Tannie en P.A.M. Brink vertaal en word hierdie leesboekies baie bekend regdeur Suid-Afrika.

Bonsma vertaal ook *Ou Kraai, die dwergie* van Wilhelm Hauff in Afrikaans.

## Publikasies 
Werke wat uit sy pen verskyn sluit in:

## Bronnelys 
### Boeke 
* Nienaber, P.J. *Hier is ons skrywers!* Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1949

### Verwysings
Varsrivier (Kaapstad)

Die **Varsrivier**, “die verlore rivier van Jan van Riebeeck”, was 'n rivier wat van die  noordelike helling van Tafelberg tot in Roggebaai gestroom het.

Hierdie rivier ontspring op Tafelberg en die water loop met die Platteklipkloof na Vredehoek. Vanaf die St. Cyprian's School in Gorge-weg en Capelstraat verdwyn die stroom in 'n ondergrondse kanaal. Dit vloei dan onderdeur hoë geboue van die stadsgebied en Bo-Maynardstraat, Bo-Canterbury- en Canterbury-straat, verby die Kasteel, onderdeur die spoorlyn en mond dan uit in die Duncandok naby die seiljaghawe.

Reeds in 1503 het die skepe van die Portugese admiraal Antonio de Saldanha uit hierdie rivier water ingeskeep. Ook was hierdie varswaterbron goed bekend aan die skipbreukelinge van die Haarlem (skip). Van Riebeeck het die naam Varsche Rivier aan die lewensaar van die jong nedersetting aan die Kaap gegee. Die spruit het drinkwater aan die inwoners en verbygaande skepe en besproeiingswater aan die Kompanjiestuin verskaf, die meul aangedryf en die grag rondom die kasteel volgehou. Rondom die riviertjie was verskeie washuise en die eerste opgaardamme en leislote het hier ontwikkel. Tot omstreeks 1869 kon die Varsrivier nog aan die meeste waterbehooeftes van die stad voldoen.

Let wel: Die Liesbeek staan op sekere kaarte aangedui met die name Amstel-, Soete- en selfs Varsrivier. Laasgenoemde naam skep verwarring.

## Bibiografie 
* Burman, Jose: Safe to the sea. Kaapstad: Human & Rousseau, 1962.
* Robertson, T.C.: Die mens en ons bodem. Johannesburg: Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, 1966.
Djamarat-brug

duimnael|260px|Die gedeeltelik voltooide Djamarat-brug tydens die hadj in 2007.
260px|duimnael|Pelgrims gooi klippies op die grondvlak.

Die **Djamarat-brug** (Arabies: جسر الجمرات *Djisr Al-Djamarat*) is ’n voetgangerbrug in Mina, naby Mekka in Saoedi-Arabië, wat deur Moslems gebruik word vir die steniging van die duiwel tydens die hadj. Dit stel pelgrims in staat om klippies na die drie pilare (*djamarat*) te gooi, óf vanaf die vyf vlakke van die brug óf op die grondvlak. Die woord beteken letterlik "klippie".

Die brug is oorspronklik in 1963 gebou en is sedertdien verskeie kere vergroot. Tot in 2006 het die brug uit ’n enkele vlak bestaan (dus ’n grond- en brugvlak). Met tye is daar ’n paar miljoen mense op die brug en dit lei soms tot noodlottige ongelukke. 

## Nuwe brug 
Ná die hadj in Januarie 2006 is die ou brug gesloop en begin met die bou van ’n nuwe, veelvlakkige brug. Die grondvlak en onderste vlakke is voor die volgende hadj voltooi en die oorblywende twee vlakke sedertdien.

200px|duimnael|links|Die vlakke van die brug.

Die brug bevat die drie pilare, wat verleng is tot mure, en bykomende opgange en tonnels is gebou om bottelnekke te voorkom. Die pilare steek uit drie openinge op die brug uit. 

## Veiligheid 
Die baie mense op die brug kan gevaarlik wees en tot sterftes lei. Dit word vererger deur die feit dat die steniging op die laaste dag van die hadj plaasvind en sommige pelgrims hul bagasie saambring.

*Op 23 Mei 1994 is 270 mense in ’n samedromming dood.
*Op 9 April 1998 is minstens 118 pelgrims doodgetrap en 180 beseer.
*Op 5 Maart 2001 is 35 pelgrims doodgetrap.
*Op 11 Februarie 2003 is 14 mense dood met die steniging van die duiwel.
*Op 1 Februarie 2004 is 251 pelgrims dood en nog 244 beseer in ’n samedromming.
* Op 12 Januarie 2006 is minstens 346 mense dood en nog minstens 289 beseer.
* Op 24 September 2015 is tussen 1&nbsp;100 en 2&nbsp;431 mense dood en 934 beseer in die tentedorp by Mina naby die brug.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Al-Masdjid an-Nabawi

**Al-Masdjid an-Nabawi** (Arabies: المسجد النبوي, **Moskee van die Profeet**) is ’n moskee in Medina, Saoedi-Arabië, wat gebou is deur die profeet Mohammed. Dit is die tweede moskee in die geskiedenis van Islam (naas die Kaäba) en is nou een van die grootstes in die wêreld. Dit is die tweede heiligste plek in Islam naas Al-Masdjid al-Haram in Mekka. Die moskee is permanent oop.

Die terrein was oorspronklik langs Mohammed se huis; hy het hom daar gevestig ná sy emigrasie na Medina in 622 n.C. Hy het help bou aan die moskee, wat aanvanklik ’n opeluggebou was. Dit het gedien as ’n gemeenskapsentrum, hof en godsdiensskool. Daar was ’n platform vir mense wat die Koran aan ander geleer het. Islamitiese heersers het dit sedertdien grootliks uitgebrei en versier. In 1909 was dit die eerste plek op die Arabiese Skiereiland wat van elektriese ligte voorsien is. 

## Beskrywing 
duimnael|links|Binnekant van Al-Masdjid an-Nabawi.

Die moskee is geleë in wat tradisioneel die middel van Medina was, met baie hotelle en markte daarnaby. Dit is ’n groot pelgrimsterrein. Baie pelgrims wat die hadj voltooi het, besoek daarna die moskee vanweë sy verbintenis met Mohammed se lewe.

Nadat dit deur die Omajjadiese kalief al-Walid I uitgebrei is, bevat dit die laaste rusplek van Mohammed en die eerste twee Rasjidoen-kaliefs, Aboe Bakr en Omar. 

Een van die merkwaardigste eienskappe van die terrein is die Groen Koepel in die suidoostelike hoek van die moskee. Dit was oorspronklik die huis van Aisja, een van Mohammed se vroue,

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
**Al-Masjid an-Nabawi, ’n direkte uitsending*
**Inligting oor Masjid Al-Nabawi الْمَسْجِد النَّبَوي*
**Visiting the Prophet’s Mosque*
*
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Klas B-tenklokomotief

Die **46-tonner** stoomlokomotief was die werkesel van die Nederlands-Suid-Afrikaanse Spoorwegmaatskappy (NZASM).  Dit is 'n tenklokomotief met 'n 0-6-4 wieluitleg. Ná die Tweede Vryheidsoorlog is dit as 'n Klas B-lokomotief geklassifiseer, eers deur die Sentraal-Suid-Afrikaanse Spoorweë (CSAR) en daarna deur die Suid-Afrikanse Spoorweë (SAS).

Teen die aanvang van die Tweede Vryheidsoorlog het die NZASM 240 lokomotiewe besit waarvan 177 46-tonners was. Toe die Britse magte Pretoria in Junie 1900 ingeval het, is die beheer van NZASM aan die *Imperial Military Railways* (IMR) afgestaan. Ná die oorlog is die oorblywende lokomotiewe aan die CSAR oorgedra, waar hulle as Klas B-lokomotiewe geklassifiseer is.  Met die stigting van die SAS in 1912 het hulle hierdie klassifikasie behou.

Die 46-tonner is deur die Duitse firma *Maschinenfabrik Esslingen* vanuit die NZASM 40-tonner 0-6-2T tenklokomotief ontwikkel. Die 40-tonner se agterponiedraaistel kon nie altyd om NZASM se skerp draaie beweeg nie, dus is die 40-tonner met 'n 0-6-4 uitleg herontwikkel.  Tussen die jare 1893 en 1988 is 175 lokomotiewe deur Maschinenfabrik Esslingen gelewer. In 1899, net voor die Tweede Vryheidsoorlog uitgebreek het, is nog 20 van hierdie lokomotiewe van die Nederlandse firma *Nederlandse Fabriek van Werktuigen en Spoorwegmaterieel* (*Werkspoor*) bestel. Twee van die laaste groep is net voor die oorlog afgelewer, die res is deur die IMR onderskep.

Een van NZASM se 46-tonners, nr 46 *Prinsloo*, is aan die Pretoria-Pietersburg spoorwegmaatskapij (PPS) oorgedra. Hy het sy nommer en naam by die PPS behou.

## Verwysings
Walkerbaai

alt=Kuslyn van Walkerbaai|duimnael|Kuslyn van Walkerbaai
[duimnael|Kuslyn in [Hermanus]]
**Walkerbaai** is 'n groot baai geleë in die suidweste van die Wes-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Dit is die volgende groot baai tussen Valsbaai naby Kaapstad en Kaap Agulhas in die suidooste. Die baai is bekend as die beste landgebaseerde walviskykplek in die wêreld. 'n Dorp op sy oewers, Hermanus, het bekend geword vir noorkapperwalvisse wat die baai in die winter en lentemaande besoek.

Gansbaai op die oewers van die baai is ook bekend vir sy witdoodshaai-duiktogte.

Die oewers langs die baai word beskerm as deel van die Walkerbaai-Natuurreservaat, en die baai self is 'n mariene beskermde gebied, dus is hengel en die meeste bootaktiwiteite verbode.

## Wyn 
'n Opkomende Suid-Afrikaanse wynstreek met 'n koeler klimaat as die meeste. Dit maak voorsiening vir goeie Pinot noir en Chardonnay met toplandgoedere in die Hemel-en-Aarde-vallei.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Kiebla

[duimnael|Die huidige kiebla van Islam is na die [Kaäba.]]

Die **kiebla** of **kibla** (Arabies: قبلة|, "rigting") is die rigting waarin Moslems moet kyk wanneer hulle bid. Dit is die rigting van die Kaäba in Mekka. Die meeste moskees het ’n muur met ’n nis bekend as die mihrab wat die kiebla aandui.

Moslems bid almal in dieselfde rigting om die aanbidding van een God (Allah) te simboliseer. Die kiebla het ’n groter funksie ook, soos dat die kop van ’n dier wat met die halaal-metode geslag word, gewoonlik met die kiebla ooreenstem. Ná hul dood word Moslems begrawe met die liggaam teen ’n regte hoek met die kiebla en die gesig gedraai in die rigting van die kiebla.

## Geskiedenis 
duimnael|links|Wêreldkaart gesentreer op die Kaäba in Mekka, die kiebla word met groen lyne getoon.
[duimnael|Die kiebla was voorheen in die rigting van die [Tempelberg in Jerusalem, waar die Al-Aqsa-moskee vandag staan.]]
[duimnael|Die [Moskee van die Twee Kieblas, waar die kiebla in die rigting van Mekka verander is.]]
Tradisioneel was die kiebla in die rigting van die Edele Heiligdom in Jerusalem. Dit is 13 jaar lank, van 610 tot 623 n.C., gebruik. Op 11 Februarie 624 het die profeet Mohammed die kiebla verander in die rigting van die Kaäba in Mekka. Volgens die vertelling van Mohammed se metgeselle het die verandering skielik gebeur tydens die middaggebed in Medina, in ’n moskee wat nou as die Masdjid Kiblatain (Moskee van die Twee Kieblas) bekend is. Daar word geglo die Joodse gebruik om na Jerusalem te draai tydens gebed kon die Islamitiese kiebla beïnvloed het. Ander glo die gebruik van Jerusalem as die kiebla was om Jode in Medina te probeer oorreed om hulle tot die Islam te bekeer of om "hul harte te wen".

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Determining the Sacred Direction of Islam*
* Denis Roegel: ''An Extension of Al-Khalīlī's Qibla Table to the Entire World'', 2008

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Moskee van die Twee Kieblas

**Al-Masdjid al-Kiblatain** (Arabies: المسجد القبلتین), of die **Moskee van die Twee Kieblas**, is ’n moskee in Medina, Saoedi-Arabië, wat histories belangrik in die Islam is omdat die profeet Mohammed die rigting van gebed (kiebla) in dié moskee van Jerusalem na Mekka verander het. Dit het daarna twee mihrabs (nisse wat die kiebla aandui) gehad. In onlangse tye is die moskee gerestoureer en die ou mihrab wat in die rigting van Jerusalem wys, is verwyder.

Die Kiblatain-moskee is een van die drie oudste moskees ter wêreld. Baie pelgrims wat die hadj voltooi het, besoek dit vanweë sy historiese belang.

## Koran 
duimnael|262px|Die mihrab wat die huidige kiebla, Mekka, aandui.

Aanhalings uit die Koran oor die verandering van die kiebla:

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Beskrywing by Archnet.com  met planne en foto's

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Borselstertmuishond

Die **borselstertmuishond** (*Bdeogale crassicauda*) is 'n tipe muishond. Die soogdiertjies kom oor die sentrale dele van Afrika, van Kenia tot Mosambiek voor. Hulle vertoon amper hondagtig en staan soms orent op hul agterpote. Hulle word 40-50 cm lank, weeg 0.9-1.6 kg, en vreet klein voëltjies en eiers.

## Subspesies 
* *B. c. crassicauda*, sentrale Mosambiek, Malawi en Zambië
* *B. c. nigrescens*, Sentraal-Kenia (Nairobi)
* *B. c. omnivora*, gevind in die noordelike kusgebiede van Tanzanië en Kenia, is op die IUBN-rooilys (as *B. omnivora*)
* *B. c. puisa*, noordelike Mosambiek en suidelike Tanzanië
* *B. c. tenuis*, gevind in Zanzibar, geklassifiseer as 'n laer risiko/ veilig.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Vlagskip

[duimnael|HMS *Victory*, steeds die vlagskip van die "First Sea Lord" in die [Britse Vloot.]]
'n **Vlagskip** is 'n vaartuig wat gebruik word deur die bevelvoerder van 'n groep vlootskepe, kenmerkend van 'n vlagbeampte wat geregtig is deur gebruik om 'n onderskeidende vlag te vertoon. Meer losweg gebruik, is dit die leierskip in 'n vloot van skepe, tipies die eerste, grootste, vinnigste, swaarste gewapende, of die welbekendste skip.

## Metafoor ('n ander mening) 
Oor die jare heen het die term "vlagskip" 'n metafoor geword wat gebruik word in bedrywe soos die uitsaaiwese, motors, lugrederye, akkommodasie en kleinhandel om te verwys na die bemarker se hoogste profiel of duurste produkte en plekke.

## Vlootgebruik 
In die algemene vlootgebruik, beteken die term *vlagskip* fundamenteel 'n tydelike aanwysing; die vlagskip is die vaartuig waarop die admiraal se vlag wapper. Admiraals benodig egter altyd addisionele fasiliteite, insluitend 'n vergaderkamer wat groot genoeg is om al die kapteins van die vloot te kan huisves, asook 'n plek vir die admiraal se personeel om planne te beraam en bevele saam te stel. Histories kon net groter skepe sodanige vereistes akkommodeer.

Die term word ook gebruik deur kommersiële vlote, wanneer die onderskeid tussen 'n land se vloot en 'n handelsvloot nie duidelik blyk te wees nie. 'n Voorbeeld was die *Sea Venture*, vlagskip van die vloot van die Virginia Company, wie se bevelvoerder die Britse Vloot se skoutadmiraal Christopher Newport was, maar tog was die Handelsvloot se admiraal van die maatskappy se vloot, Sir George Somers aanboord tydens sy noodlottige vaart in 1609.

Tydens die era van seilskepe, was die vlagskip tipies 'n eerste-koersskip; die agterdeel van een van die drie dekke sou die admiraal se kwartiere en personeelkantore huisves. Dit is te siene op die HMS *Victory*, die vlagskip van Admiraal Nelson tydens die Slag van Trafalgar in 1805, wat nog steeds in diens staan van die Britse Vloot as die seremoniële vlagskip van die "First Sea Lord" van Portsmouth, Engeland.

Sedert die 20ste eeu het skepe groot genoeg geword sodat die groter soorte, kruisers en verder op, 'n bevelvoerder en sy personeel kan akkommodeer. Sommige groter skepe kan oor 'n aparte vlagbrug beskik vir die admiraal en sy personeel se gebruik, terwyl die kaptein steeds opdragte vanuit die hoofnavigasiebrug gee. Omdat sy primêre funksie is om 'n vloot te koördineer, is 'n vlagskip nie noodwendig swaarder gewapen of gepantser as ander skepe in die vloot nie. Tydens die Tweede Wêreldoorlog het admiraals dikwels 'n vinniger skip bó die grootste een verkies.

Moderne **vlagskepe** word hoofsaaklik ontwerp en gebou vir die bevel-en-beheerfunksie, eerder as om te kan veg, en staan ook bekend as bevelskepe.
Soera

duimnael|220px|*Al-Fatiha* ("Die Aanhef"), die eerste soera van die Koran wat in sy geheel geopenbaar is.

’n **Soera** (Arabies: سورة *sūrah*; meervoud: سور, *soewar*) is die hoofstukke waaruit die Koran bestaan. Daar is 114 *soewar* (of soeras), wat elk uit ’n aantal ajat (verse; enkelvoud: aja) bestaan. Die soeras is nie almal ewe lank nie – die kortste een, *Al-Kawthar* ("Oorvloed"), het net drie ajat, terwyl die langste een, ''Al-Ba'karah* ("Die Koei"), 286 het. 

Van die 114 soeras is 87 in Mekka geopenbaar en 27 in Medina. Die soeras wat geopenbaar is ná Mohammed se vlug na Medina word Medinees genoem en dié daarvoor Mekkaans. Die Mekkaanse hoofstukke handel meestal oor geloof en die laaste oordeel, en die Medinese hoofstukke oor beloning en straf in die hiernamaals, asook wetgewende voorskrifte en polemiek in verband met Jode en Christene met wie Mohammed in Medina in aanraking gekom het. Buiten *At-Tawbah* ("Die Boetedoening"), begin al die hoofstukke met "In die naam van Allah, die Barmhartige, die Genadige". Dit is bekend as die basmala en dui die grens tussen hoofstukke aan. 

Die soeras is nie in ’n chronologiese of tematiese volgorde nie en is min of meer van lank tot kort georden (behalwe die eerste hoofstuk, wat net sewe ajat het). Soeras word tydens gebede voorgedra. Hoofstuk 1 word herhaal in elke eenheid van gebed, en sommige eenhede van gebed sluit die voordra van enige hele hoofstuk of deel daarvan in.

## Name 
Die woord "soera" is in Mohammed se tyd gebruik as ’n term met die betekenis "hoofstuk" of "deel" van die Koran. Dit kom op verskeie plekke in die Koran voor, soos in soera 9:86: "En wanneer ’n *soera* geopenbaar word: Glo in Allah en strewe hard saam met Sy Boodskapper, dan vra die rykes tussen hulle vir u om toestemming en sê: Laat ons agterbly, sodat ons by die tuisblyers kan sit."

In die Afrikaanse Koran word dit soms vervang met die woord "hoofstuk", soos in soera 24:1: "*Dit is* ’n Hoofstuk wat Ons geopenbaar en verpligtend gemaak het, en waarin Ons duidelike tekens geopenbaar het, sodat julle mag onthou." Geen konsensus bestaan egter nie.

Die Koran se hoofstukke het nie name gehad toe hulle aan Mohammed geopenbaar is nie. Die profeet het volgens sommige haditversamelings die hoofstukke se eerste vers gebruik om hulle te onderskei. Dit was die Arabiese tradisie, nes in baie ander dele van die wêreld in dié tyd, om goed name te gee na aanleiding van hul unieke eienskappe. Hulle het dit ook met die name van die soeras gedoen. Sommige kom in hadit voor. Ander het name gekry volgens die sentrale tema, soos *Al-Fatiha* ("Die Aanhef") en *Yusuf* ("Josef"), terwyl party genoem is na die eerste woord van die hoofstuk, soos *'Kaf* ("Kôf"), *Yasin* ("Jaasien") en *Ar-Rahman* ("Die Barmhartige"). Sommige soeras is ook genoem na ’n unieke woord wat in die hoofstuk voorkom, soos *Al-Ba'karah* ("Die Koei"), *An-Nur* ("Die Lig"), *An-Nahl* ("Die By"), *Al-Hadid* ("Yster") en *Al-Ma'un'' ("Weldade").

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Broek

duimnael|'n Man wat 'n langbroek en 'n hemp dra
'n **Broek** (Eng: *trousers* of *pants* in Noord-Amerika) is 'n klere-item wat van die middellyf tot by die enkels gedra word, en beide bene apart bedek (eerder as met materiaallap wat oor beide bene strek soos by jasse, rompe en rokke).

In Engeland beteken die woord "pants" oor die algemeen onderklere en nie 'n broek nie. 'n Kortbroek is soortgelyk aan 'n langbroek, maar met afgesnyde bene rondom die knieë, hoër of laer afhangende van die styl van die klere.

In meeste van die Westerse wêreld is broeke sedert antieke tye en die hele Middeleeuse tydperk gedra, en het die mees algemene vorm van laerliggaamklere vir volwasse mans geword in die moderne wêreld, alhoewel die kortbroek ook wyd gedra word, en *kilts* en ander klere in die verskillende streke en kulture. Sedert die middel-20ste eeu word broeke ook toenemend deur vroue gedra.

Jeans, gemaak van denim, is 'n vorm van die broek wat gemaklik dra, en word nou oral oor die wêreld deur beide geslagte gedra. 'n Kortbroek is dikwels die voorkeuritem in warm weer, of vir 'n paar sportsoorte en ook dikwels deur kinders en tieners gedra. Broeke word op die heupe of om die middellyf gedra en meestal in plek gehou deur 'n aparte gordel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Abraham in Islam

[duimnael|180px|links|Abraham se senotaaf in die Ibrahimi-moskee ([Grot van die Patriarge) in Hebron.]]

**Ibrahim** (Arabies: إبراهيم ʾIbrāhīm), bekend as Abraham in die Hebreeuse Bybel, word in Islam erken as ’n profeet en boodskapper van Allah. Die Koran hou Abraham voor as ’n "voorbeeld van deug: gehoorsaam
aan Allah, opreg, nie een van die heidene nie". In hierdie sin word Abraham beskryf as verteenwoordigend van die "oermens in universele oorgawe aan die Goddelike Werklikheid voor die verbrokkeling daarvan in godsdienste wat van mekaar geskei word deur verskille in vorm". 

Die Islamitiese fees Eid-oel-Adha word gevier ter ere van Abraham se dapperheid, en Moslems neem deel aan die hadj na die Kaäba, wat hulle glo deur Abraham gebou is.

Moslems glo Abraham het in dié tyd die leier van die regverdiges geword en dit is van hom dat die mense van die Arabiese Skiereiland en Israel afstam. Hy het ’n belangrike rol gespeel om Arabië en Kanaän van afgodery te suiwer. Hy het albei plekke geestelik gereinig en die huise van aanbidding daar fisiek heilig gemaak. Abraham en sy seun Ismail (Ismael) het ook die bedevaart ingestel. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Die Verhaal van die Profeet Ibrahim en Sy Vrou Hajar
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Noag in Islam

**Nûḥ ibn Lamech ibn Methuselah** (Arabies: نوح Nūḥ), bekend as Noag in die Ou Testament, word in Islam beskou as ’n profeet van Allah. Hy is ’n baie belangrike persoon in die Islamitiese tradisie omdat hy een van die eerste profete is wat Allah aan die mens gestuur het. 

Noag se sending was om ’n bose wêreld te red wat in sonde verval het. Hy moes vir die mense preek dat hulle afgodery moes los en die Een God moes aanbid. Hulle wou egter nie na Noag luister nie en eindelik het hy opdrag gekry om die ark te bou voor die Sondvloed waarin al die sondige mense dood is – ook Noag se vierde seun (sonder naam) wat in die Koran genoem word.

Noag was 950 toe hy sterf. Daar is ’n hele soera in die Koran wat aan hom gewy en na hom genoem is.

## Notas 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Adam in Islam

**Adam** (Arabies: آدم ʾĀdam) is volgens sommige die eerste mens, en daarom is hy in Islam die eerste profeet op aarde. Moslems bejeën sy rol as die vader van die mensdom met gesag. Hulle verwys ook na sy vrou, Eva (Hawwa), as die "moeder van die mensdom". Moslems beskou Adam as die eerste Moslem omdat die Koran dit stel dat al die profete dieselfde geloof van onderwerping aan God gepredik het. En volgens die Koran het Allah die mens Moslems (onderwerpers aan God) genoem in geskrifte voor en in die Koran.

Verder bid Abraham in die Koran en vra Allah om sy nageslag as Moslems groot te maak.

## ’n Oorsig van die Skepping 
Die Koran en hadit gee dieselfde weergawe van die skepping van Adam en Eva. Toe Allah die engele inlig dat hy ’n opvolger op aarde gaan plaas, het hulle gevra of die mens bloedvergieting en skade sou veroorsaak, maar Hy het vir hulle gesê Hy weet wat hulle nie weet nie. Hy het Adam uit klei geskep en lewe in hom geblaas. Hadit voeg by hy is Adam genoem na die klei waaruit hy gemaak is, of die "vel" (*adim*) van die aarde.

Volgens die Koran het al die engele Allah gehoorsaam toe Hy vra dat hulle voor Adam buig, buiten ’n djien met die naam Iblies wat onder die engele teenwoordig was. Hy het geantwoord: *Ek is beter as hy; U het my uit vuur geskape, terwyl U hom uit klei geskape het.* *Ek gaan my nie aan [hom] prostreer nie.*

Volgens Soennitiese hadit het God ’n ribbebeen van Adam geneem terwyl hy geslaap het om Eva te skape. Hoewel die skepping van Adam en Eva in die Koran genoem word, word die presiese metode van die skepping nie genoem nie. Volgens die Koran het God vir Adam en Eva opdrag gegee om die vrugte van een boom in die Tuin van Eden nie te eet nie, maar Iblies het hulle oorreed om daaraan te proe. Hulle het hulle toe begin bedek, want hulle het besef hulle is nakend. Daarvoor is Adam en Eva na die aarde verban.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Islamitiese siening van Adam se skepping 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Memory Stick

:: *Hierdie artikel handel oor Sony se eie handelsmerk-geheueformaat. Vir die mobiele USB-stoortoestel, sien USB-flitsdryf. Vir die omvattende flitsgeheue-gebaseerde kaartkategorie, sien flitsgeheue.*

**Memory Stick** is 'n verwyderbare flitsgeheuekaartformaat wat in Oktober 1998 deur Sony vrygestel is. Die naam word in die algemeen ook gebruik om die hele familie van geheuestokkies (in Engels) te beskryf. 

duimnael|160px|Die oorspronklike Memory Stick 
duimnael|Sony Memory Stick met MagicGate
Bykomend tot die oorspronklike Memory Stick, sluit hierdie familie die **Memory Stick PRO** in, 'n hersiening wat groter maksimum stoorkapasiteit en vinniger lêeroordragsnelhede bied; **Memory Stick Duo**, 'n kleinvormfaktorweergawe van die Memory Stick (insluitend die **PRO Duo**); en die nog kleiner **Memory Stick Micro** (**M2**). In Desember 2006 het Sony die **Memory Stick PRO-HG** bygevoeg, 'n hoëspoedvariant van die PRO om gebruik te word in hoë-definisievideo en stilkameras. Memory Stick-kaarte kan gebruik word in Sony PSP en Sony XDCAM EX videokameras via die MEAD-SD01 passtuk. SanDisk en Lexar is van min derdepartyvervaardigers van **Memory Stick**. Kingston bied 'n universele microSD na Memory Stick Pro Duo-passtuk aan, maar dit is nie-amptelik.

## Toepassings 
Tipies word die **Memory Stick** as stoormedia vir 'n draagbare toestel gebruik, in 'n vorm wat maklik verwyderbaar is vir toegang tot 'n persoonlike rekenaar. As voorbeeld gebruik Sony digitale kompakte kameras **Memory Stick** vir die stoor van sy beeldlêers. Met 'n geheuekaartleser wat Memory Stick ondersteun, kan 'n gebruiker dan die foto's wat met die Sony digitale kamera geneem is na 'n rekenaar aflaai. 

Sony sluit ook **Memory Stick**-leserhardeware in by sy eie verbruikerselektronika, soos digitale kameras, digitale musiekspelers, PDAs, selfone, die VAIO-reeks skootrekenaars, asook Sony se handtoestelle, soos die PlayStation Portable en PS Vita.

## Verwysings
Geelkop-vlindervis

Die **Geelkop-vlindervis** (*Chaetodon xanthocephalus*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Indiese Oseaan; asook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot sentraal-KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Yellowhead butterflyfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 20 cm lank, hulle lywe is liggrys en bedek met dun, grys-blou chevronstrepe. Die area net onder die dorsale vin is wit. Die onderkant van die kop en bors is geel terwyl die dorsale- en analevinne geel is. Die ander vinne het 'n geel rant en daar is ook 'n geel streep agter die kop. 

Die onvolwasse visse lyk anders, hulle is meer witterig met 'n geel rant reg rondom die lyf en vinne met uitsondering van die stertvin. Daar is 'n donker streep deur die oë, swart area op die sagte dorsale vin en 'n swart kol op die stertvin.

Hulle leef hoofsaaklik in aflandige koraalriwwe en kom soms ook in rotsriwwe in water wat 5 tot 30 m diep voor. Die visse is alleenlopers en kom soms in pare voor. Hulle vreet koraalpoliepe, klein ongewerweldes en alge.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Chaetodon-xanthocephalus.html

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Gemaskerde koetsier

Die **Gemaskerde koetsier** (*Heniochus monoceros*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan en die Indiese Oseaan asook die ooskus van Afrika suidwaarts tot die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Masked coachman*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 23cm lank. Die kop is steil en die dorsalevin se filament is kort. Die vis se lyf is wit, die agterste gedeelte is geel terwyl daar in die middel van die lyf 'n breë, swart vertikale band is wat taps is na die rugkant. Die gesig is swart en die boonste gedeelte van die kop is geel. Die onvolwasse vissies lyk net soos die volwasse visse.

Hulle leef in aflandige koraalriwwe in water wat 2 tot 25m diep is. Hier word hulle gevind naby grotte en skeure in die rif. Die vis vreet bodem ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Heniochus-monoceros.html

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Ken Barris

**Ken Barris** (1952-) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer van boeke soos *Life Underwater*, *What Kind of Child* en *The Jailer’s Book*, asook die digbundel *An Advertisement for Air*. Hy is al met die M-Net-boekprys, die Ingrid Jonker- en die Thomas Pringleprys, die Vitatoekenning en die Universiteit van Johannesburg-prys bekroon.

Barris is in 1952 in Port Elizabeth gebore. Hy woon tans in Kaapstad en werk by die Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie. Hy het drie kinders.

## Publikasies 
Van sy werke sluit in:
* *An advertisement for air*, 1993, 
* ''The Jailer's Book*, 1996, 
* *African Easter*, 2005, 
* *What Kind of Child*, 2006, 
* *Life Underwater'', 2012, 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
Marmer-valkvis

Die **Marmer-valkvis** (*Cirrhitus pinnulatus*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die *Marbled hawkfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 28 cm lank en is die grootste spesie van die valkvisse. Sy lyf is groenbruin met drie rye wit kolletjies en verskeie kleiner, donkerbruin kolletjies op die sye. Die onderkant is wit. Hierdie vis leef in beskermde rotskusareas en vlak riwwe waar daar strominge in water wat 1 tot 5 m diep is. Hulle is alleenlopers, ietwat sku en vreet klein vissies en ongewerweldes.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Cirrhitus-pinnulatus.html
Bloes

duimnael|links|Kroonprinses Victoria dra 'n wit bloes
'n **Bloes** is 'n lospassende boonste kleed wat voorheen deur werkers, boere, kunstenaars, vroue en kinders gedra is. Dit word gewoonlik by die middellyf of heupe saamgebind (met 'n lyfband of gordel), sodat dit losweg hang oor die draer se liggaam. maar kan ook verwys na 'n manshemp as dit 'n lospassende styl het (bv. die digterhemde en kossakhemde). Tradisioneel word die term gebruik om te verwys na 'n hemp wat uitbloes of 'n onmiskenbare vroulike voorkoms gee.

## Beskrywing en geskiedenis 
[duimnael|'n Man en vrou dra digtershemde—'n uniseksbloes geïnspireer deur die [Romantiek.]]
duimnael|Die bekende *Seinfeld* pofhemp, 'n voorbeeld van 'n digtersbloes.
Bloese word dikwels gemaak van katoen of sydoek en kan 'n kraag en moue hê of nie. Hulle is oor die algemeen meer op maat as 'n eenvoudige gebreide top, en mag vroulike besonderhede bevat, soos 'n das of 'n sagte strikdas aan die nek, of geborduurde versierings.

Kleremakerye bied 'n slanker afwerking van die draer se postuur. Dit word bereik met die naaldwerk van eienskappe soos prinsesnate of dartel in die middel en/of bors.

Bloese (en baie vroue se hemde met knope) het gewoonlik knope omgekeer van dié van manshemde. Dit meen die knope is gewoonlik aan die draer se linkerkant en die knoopsgate aan die regterkant. Die rede hiervoor is onduidelik, en verskeie teorieë bestaan sonder afdoende bewys. Sommige stel voor dat hierdie gewoonte bekendgestel is deur wasserye sodat hulle kon onderskei tussen vroue- en manshemde. Een teorie gee voor dat die tradisie ontstaan het in die Middeleeue as die manifestering van rykdom, deur die aantal knopies wat 'n mens gedra het. 

Terwyl die meeste vroue verkies om die boonste knopie oop te maak vir meer gemak, word 'n paar bloese gemaak vir vroue met losser halslyne sodat die bo-knopie vasgemaak kan word sonder om gemak in te boet, terwyl dit dieselfde aantreklike voorkoms gee.

Sommige vroue heg verskeie knippe en ornamente aan hul bloese oor 'n vasgemaakte knopie vir styl. Sommige van hierdie heg direk na die knopie self, ander weer aan die kraag.

'n Paar soorte bloese het glad nie 'n bo-knopie nie, en die krae word gestileer om oop te wees. Hulle vorm ook deel van 'n paar nasies se tradisionele volkskostuums.

## Verwysings
J.M. Barrie

**J.M. Barrie** (1860–1937) was ’n Skotse skrywer uit wie se pen toneelstukke en romans verskyn het. Hy is die bekendste vir sy kinderverhaal *Peter Pan*.

Barrie is op 9 Mei 1860 in Kirriemuir in Skotland gebore, waar hy ook geskool is. Hy verhuis later na Londen, waar hy 'n aantal suksesvolle romans en toneelstukke skryf. Hy ontmoet die seuns van Llewelyn Davies, wat hom inspireer om 'n storie ook 'n babaseuntjie se magiese avonture in Kensington Gardens te skryf (ingesluit in *The Little White Bird*). Daarna skryf hy *Peter Pan*, 'n feeverhaal oor 'n seuntjie en 'n meisie met die naam Wendy se avonture in Neverland.

duimnael|links|Standbeeld van Peter Pan in Kensington Gardens.
Hoewel hy daarna steeds suksesvol geskryf het, het *Peter Pan* sy ander werke oorskadu. Hy is daarvoor bekend dat hy die destyds ongewone naam, Wendy, bekend gemaak het. Ná die dood van hul ouers, het Barrie die Davies-seuns amptelik aangeneem.

Koning George V maak hom op 14 Junie 1913 'n baronet en in 1922 is die Britse orde van meriete (*Order of Merit*) aan hom toegeken. Hy is op 19 Junie 1937 in Londen aan longontsteking oorlede.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Eric Trump

**Eric Frederick Trump** (gebore 6 Januarie 1984) is ’n Amerikaanse entrepreneur en filantroop. Hy is die derde kind en tweede seun van Donald en Ivana Trump. Hy is 'n uitvoerende adjunkpresident van *The Trump Organization*, saam met sy broer Donald Jr. en suster Ivanka. In 2006 stig hy die *Eric Trump Foundation* om geld vir die ''St. Jude Children's Research Hospital* in te samel. Hy is die eienaar van *Trump Winery*. Hy hou ook toesig oor sy pa se 18 gholfklubs.

## Eksterne skakels 
*  *The Trump Organization*
*  *Eric Trump Foundation''