Cro-Magnon-mens

duimnael|220px|Gereedskap van die Cro-Magnon-mens – Louis Lartet-versameling.

**Cro-Magnon** () is ’n naam wat gebruik word vir die vroegste moderne mense (vroeë *Homo sapiens*) wat hulle in Europa gevestig het nadat hulle uit Wes-Asië migreer het en die kontinent aaneenlopend sedert so vroeg as 56&nbsp;800 jaar gelede bewoon het. Hulle het kontak met die inheemse Neanderdallers (*H. neanderthalensis*) van Europa en Wes-Asië gehad wat 40&nbsp;000 tot 35&nbsp;000 jaar gelede uitgesterf het. Van sowat 37&nbsp;000 jaar gelede af het alle Pro-Magnon-mense afgestam van 'n enkele stigterbevolking, waarvan hedendaagse Europeërs ook afkomstig is. 

Wetenskaplikes verkies deesdae die term **Vroeë Europese Moderne Mense** bo "Cro-Magnon", wat nie enige amptelike taksonomiese status het nie omdat dit nie na ’n subspesie of ’n argeologiese fase of kultuur verwys nie.

Die Pro-Magnon-mens was soortgelyk gebou as moderne Europeërs, maar hulle was robuuster gebou en sterker. Die lyf was gewoonlik swaar en stewig met sterk spiere. Die voorkop was redelik regaf en nie skuins soos die Neanderdallers s’n nie, en hulle het net effense wenkbroukaste gehad. Die gesig was kort en breed. Nes ander mense het hulle ’n prominente ken gehad. Die breinkapasiteit was sowat 1&nbsp;600&nbsp;cm3, groter as die gemiddelde vir die moderne mens.

## Vondste 
### Cro-Magnon-terrein 
duimnael|150px|Cro-Magnon&nbsp;2, ’n vroulike skedel.
duimnael|150px|Die skedel van ’n Cro-Magnon-man.
Die eerste vonds op die oorspronklike terrein in Frankryk was Cro-Magnon&nbsp;1, wat sowat 28&nbsp;000 jaar oud is.

; Peştera cu Oase
Die oudste Cro-Magnon-oorblyfsels in Suidoos-Europa is in dié grot Roemenië gevind. Die grot lyk soos die blyplek van ’n beer of hiëna, dus was die mens waarskynlik ’n roofdier se prooi.

; Rooi Vrou van Paviland
’n Volledige skelet wat in 1823 in ’n grot in Suid-Wallis gevind is. Dit is sowat 33&nbsp;000 jaar oud en die oudste bekende moderne mens in Wes-Europa wat begrawe is. By die skelet is tekens van rooiklipsalwing, ’n mammotskedel en persoonlike versierings gevind wat dui op die een of ander religieuse ritueel. Daar was ook verskeie stukke gereedskap.

; Peştera Muierilor
’n Enkele, taamlik volledige skedel van ’n vrou is in dié grot in Roemenië gevind saam met beeroorblyfsels. Dit is sowat 30&nbsp;150 jaar oud. hoewel mans tot 1,95&nbsp;m of langer kon gewees het. Hulle het meer robuuste eienskappe as die moderne mens gehad en hul breinkapasiteit was effens groter.

### Kultuur 
Nes die Neanderdallers was die Cro-Magnon-mense hoofsaaklik grootwildjagters wat mammotte, bere, perde en rendiere gejag het. Hiervoor het hulle verskeie soorte spiese gebruik. Hulle het nog nie pyle en boë gehad nie. Hulle was nomadies of halfnomadies en het agter hul prooi aan getrek. Hulle het ook plantmateriaal geëet. In die Oekraïne is verskeie hutte van mammotbene gevind wat moontlik deel was van tydelike jagkampe.

Gedraaide, gekleurde en geknoopte vlasvesels is in Georgië gevind, wat daarop dui dat hulle mandjies geweef en/of klere gemaak het. Benewens die hutte van mammotbene het hulle ook skuilings gebou van rotse, klei, takke en diervel. Hulle het geskilder en het sowat 15&nbsp;000 jaar gelede al ’n vroeë maankalender geskep.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
* Brian Fagan *Cro-Magnon: How the Ice Age Gave Birth to the First Modern Humans* (Bloomsbury Press; 2010) 295 bladsye

## Eksterne skakels 
* Cro-Magnon 1: Smithsonian Institution