Affiksering

**Affiksering** kan plaasvind deur middel van prefikse, suffikse of ambifikse. Affiksering vind plaas om afgeleide of flekteerde woorde te vorm.

## Verlede 
In die verlede was affiksering in 6 kategorieë gedeel naamlik:
# Kombinasie sonder meer
# Kombinasie met meer
# Kombinasie-plus-verkorting
# Kombinasie-plus-verlenging
# Kombinasie-plus-wysigings
# Kombinasie-plus-vervanging

### Kombinasie sonder meer 
Dit is die kombinasie van bestaande woorde. ’n Voorbeeld is:
*rookloos* bestaan uit *rook+loos* 

### Kombinasie met meer 
Tydens die kombinering van woorde, kan die items ook verander. Die verandering kan plaasvind deur middel van verkorting, verlenging, wysigings en vervanging.

### Kombinasie-plus-verkorting 
Hierdie kombinasie kan as ’n soort reduksie gesien word. Affikse word afgeknot en aan ander stamme gelas. Die morfeem *-eer* in *kombineer* en *opereer* kan afgeknot word en die nominaliserende suffiks *-asie* kan aangelas word 

### Kombinasie-plus-verlenging 
Voegsels word hier gebruik om stamme, suffikse en enkele prefikse te verleng.
Voorbeeld:
*universiteit* en *raad* kan nie *universiteitraad* vorm nie omdat dit geen morfologiese valensie beskik nie. Die voegsel *-s-* moet tussen die twee stamme gevoeg word *(universiteitsraad)* om ’n verlenging te laat plaasvind.

### Kombinasie-plus-wysigings 
Die volgende voorbeeld verduidelik hierdie kombinasie volledig:
As *prefiks, suffiks, affiks of larinks* met *-aal* in die orde gekombineer word, word die */ks/* van die stam gewysig tot ’n */x/-* vgl. *Prefigaal, affigaal, suffigaal en laringaal*.

### Kombinasie-plus-vervanging 
Vokale word met mekaar vervang wanneer affikse bygevoeg word. Hierdie proses is vervanging deur ’n vormverwante morfeem.
Voorbeeld:
*stad* en *-(e)ling* word gekombineer, dan word die *-a-* in stad verband met -ee- om steed te vorm. Daarom is die resultaat dan *stedeling* 

## Vandag 
Vandag is dit duidelik dat Afleidings en Fleksies uit Affikse spruit. 'n **Afleiding** is 'n woordvormingsproses waar affiksering gebruik word om nuwe woord te vorm. 'n Afleiding bestaan uit 'n affiks en 'n stam wat aan mekaar verbind. 'n Afleidingsaffiks het nie almal duidelike betekenisse nie en kan die leksikale kategorie (woordsoort) van die grondwoord verander.

**Fleksie** is 'n proses waar verskillende woordvorme geskep word. Hierdie woordvorme wat geskep word verander nie die woordsoortelike eienskappe van die bestaande grondwoord nie. Volgens Combrink  het fleksieaffikse 'n duidelike betekenis en is die geflekteerde woorde voorspelbaar ten opsigte van vorm en betekenis. Hulle verander nooit die leksikale kategorie nie en sluit die moontlikheid van aanbou uit 

**Voorbeelde van fleksie:**

ham+brood+jie = hambroodjie ("ham" en "brood" is beide Nomen, deur om die Diminuitief "jie" by te voeg, behou hy nogsteeds sy Nomenale waarde).

Vanuit Fleksie, spruit Supplesie. **Supplesie** word beskou as 'n proses waar 'n woord wat etimologies gesproke, nie verband hou met die grondwoord nie.

**Voorbeeld**

Die komparatief- en superlatiefvorme van *goed* is *beter* en *beste* .

## Bronnelys 
* Combrink, J.G.H.  1990.  Afrikaanse Morfologie.  Pretorie: Van Schaik

## Verwysings