Anorexia nervosa

***Anorexia nervosa*** (of **anoreksie**) is 'n eetsteuring wat deur 'n lae gewig, vrees om gewig op te tel, 'n desperate begeerte om maer te wees, en voedselbeperking gekenmerk word. Baie mense met anoreksie beskou hulleself as oorgewig, selfs al is hulle in werklikheid ondergewig. Hulle weeg hulleself gereeld, eet net klein hoeveelhede, en eet net sekere kosse. Sommige oefen oormatig, forseer hulleself om te braak of gebruik lakseermiddels om gewigsverlies te bevorder. Komplikasies kan osteoporose, onvrugbaarheid en hartskade insluit.

## Tekens en simptome 
duimnael|Die rug van 'n persoon met anoreksie
Anorexia nervosa is 'n eetsteuring gekenmerk deur pogings om geiwg (massa) te verloor, soms ten aanskoue van die dood. 'n Persoon met *anorexia nervosa* kan verskeie tekens en simptome van wisselende erns toon, maar dis nie altyd waarneembaar nie.

*Anorexia nervosa*, en die wanvoeding wat met selfopgelegde verhongering gepaard gaan, kan komplikasies in al die hooforgaanstelsels in die liggaam veroorsaak.

Simptome kan die volgende insluit:
* Versuim om 'n normale liggaamsmassa-indeks te handhaaf
* Amenorree, 'n simptoom wat ná langdurige massaverlies voorkom; veroorsaak met menstruasie wat ophou, hare wat bros word, en die vel wat geel en ongesond word
* Vrees vir selfs die mees geringe massatoename; alles moontlik word gedoen om dit te vermy
* Lanugo: sagte, fyn hare wat op die gesig en liggaam groei
* Obsessie met kalorieë en vetpersentasie van voedsel
* Beheptheid met kos, resepte, of kosmaak; berei oordadige etes vir ander, maar eet dit nie self nie
* Kosbeperkings ondanks die feit dat hulle ondermassa is
* Kosrituele soos om hulle kos in klein stukkies te sny, te weier om voor ander te eet, kos weg te steek of uit te gooi
* Suiwering: Gebruik lakseermiddels, dieetpille of waterpille; selfveroorsaakte braking.
* Oormatige oefening insluitend mikro-oefeninge, soos om klein, aanhoudende bewegings met vingers of tone te maak
* Persepsie van die self as oorgewig ten spyte van die feit dat ander vir hulle sê dat hulle te maer is
* Onvermoë om koue te hanteer en kla dikwels dat hulle koud kry; liggaamstemperatuur kan daal (hipotermie) in 'n poging om energie te bewaar
* Hipotensie of ortostatiese hipotensie
* Bradikardie of tagikardie
* Depressie
* Afsondering: kan vriende en familie vermy; onttrek hulleself en word selfs geheimsinnig
* Abdominale distensie
* Halitose (as gevolg van braking of ketose weens uithongering)
* Droë vel en hare; hare wat uitval
* Chroniese moegheid Die oorsaaklikheid tussen persoonlikheidsteurings en eetsteurings is egter nog nie volledig vasgestel nie. Ander komorbiede toestande sluit in: depressie, alkoholisme, grenslyn- en ander persoonlikheidsteurings, angssteurings, aandaggebrek-hiperaktiwiteitsteuring en liggaamsdismorfiese steuring. Depressie en angs is die mees algemene komorbiede toestande, en depressie word met 'n swakker prognose geassosieer.

## Oorsake 
Daar is bewyse vir biologiese, sielkundige

, ontwikkelings-, en sosiokulturele risikofaktore, maar die presiese oorsaak van eetsteurings is onbekend. bewyse is egter teenstrydig, en deeglik beplande navorsing word benodig. Die vrees vir kos word *sitofobie* genoem en vorm deel van die differensiële diagnose. Ander sielkundige oorsake van Anoreksie sluit in 'n lae selfbeeld, die gevoel dat 'n persoon nie beheer het nie, depressie, angs en eensaamheid. Groepsdruk en konstante druk van die media en ander mense kan tot 'n lae selfbeeld en ander sielkundige simptome lei, en veroorsaak eetversteurings soos anoreksie.

## Diagnose 
'n Diagnostiese assessering sluit die persoon se huidige omstandighede, biografiese geskiedenis, huidige simptome en familiegeskiedenis in. Verder behels dit ook 'n ondersoek van die individu se geestestoestand waar daar veral op sienings van gewig en eetpatrone gefokus word.

### DSM-5 
In die jongste weergawe van die *Diagnostiese en Statistiese Handleiding van geestesversteurings* (DSM 5) word Anorexia nervosa onder Voeding- en Eetsteurings geklassifiseer.

#### Subtipes 
Daar is twee subtipes van AN:
* Ooreet-/suiweringstipe: die individu ooreet of toon suiweringsgedrag as 'n manier om gewig te verloor.
* Beperkende tipe: persone se voedselinname is beperk en hulle vas, drink dieetpille of oefen as 'n manier om massa te verloor; Behandeling van *anorexia nervosa* fokus op drie hoofareas.
* Die herstel van 'n persoon se gesonde massa;
* Die behandeling van die sielkundige steurings wat met die siekte verband hou;
* Die vermindering of uitskakeling van gedrag of gedagtes wat oorspronklik tot die eetsteuring gelei het. Daar bestaan getuienis dat hospitalisasie 'n nadelige invloed op die langtermynuitkoms kan hê.

Psigoterapie vir individue met *anorexia nervosa* is uitdagend aangesien hulle waarde daaraan heg om maer te wees, en graag in beheer wil bly en verandering weerstaan. Sommige studies toon dat gesinsterapie vir adolessente met *anorexia nervosa* beter as individuele terapie is.

### Dieet 
Eetgewoontes is die noodsaaklikste faktor waaraan daar by mense met *anorexia nervosa* gewerk moet word, en elke persoon se dieet moet by sy/haar behoeftes aangepas word. Voedselverskeidenheid en die insluiting van kossoorte met 'n hoër energiedigtheid is belangrik wanneer maaltydbeplanning gedoen word. Pasiënte moet meer kalorieë inneem, aanvanklik in klein hoeveelhede maar geleidelik meer. Voorstanders van gesinsterapie voer aan dat dit belangrik is om ouers by die adolessent se behandeling in te sluit.

### Medikasie 
Farmaseutiese produkte hou 'n beperkte voordeel vir anoreksie self in.

### Hospitalisasie 
*Anorexia nervosa* het 'n hoë sterftesyfer en pasiënte wat in 'n kritieke toestand by 'n mediese eenheid opgeneem word, mag in groot gevaar verkeer. Diagnosering en risiko-assessering word nie altyd akkuraat gedoen nie; hervoedingsindroom kan oorgesien of swak behandel word en die gedrags- en gesinsprobleme in *anorexia nervosa* kan oorgesien of swak bestuur word. Die MARSIPAN-riglyne beveel aan dat mediese en psigiatriese kundiges saamwerk in die behandeling van *anorexia nervosa*-lyers wat ernstig siek is.

### Voeding 
Dit kan moeilik wees om die hervoedingstempo vas te stel, want vrees vir die hervoedingsindroom kan tot ondervoeding lei.

## Prognose 
*Anorexia nervosa* is die sielkundige afwyking met die hoogste sterftesyfer. Indien *anorexia nervosa* nie behandel word nie, kan ernstige komplikasies soos harttoestande

## Epidemiologie 
Na beraming sal 0.9% tot 4,3% vroue en 0.2% tot 0.3% mans in Westerse lande op een of ander tyd in hulle lewe aan anoreksie ly. Dit ontstaan dikwels gedurende die tienerjare of by jong volwassenes. Mans- en vroueatlete word dikwels oorgesien as anoreksies.
## Verwysings 
## Verdere leesstof 
* Bailey AP, Parker AG, Colautti LA, Hart LM, Liu P, Hetrick SE (2014). [//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4081733 "Mapping the evidence for the prevention and treatment of eating disorders in young people"]. *J Eat Disord*. **2** (1): 5. doi:. PMC&nbsp;[//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4081733 4081733]skakel=|14x14px|free to read. PMID&nbsp;[//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24999427 24999427].&nbsp;
* Coelho GM, Gomes AI, Ribeiro BG, Soares Ede A (2014). [//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4026548 "Prevention of eating disorders in female athletes"]. *Open Access J Sports Med*. **5**: 105–13. doi:. PMC&nbsp;[//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4026548 4026548]skakel=|14x14px|free to read. PMID&nbsp;[//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24891817 24891817].&nbsp;
* Luca A, Luca M, Calandra C (2015). [//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4306473 "Eating Disorders in Late-life"]. *Aging Dis*. **6** (1): 48–55. doi:. PMC&nbsp;[//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4306473 4306473]skakel=|14x14px|free to read. PMID&nbsp;[//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25657852 25657852].&nbsp;

## Eksterne skakels 
* National Association of Anorexia Nervosa and Associated Disorders
* International Eating Disorder Referral and Information Center
* Anorexia nervosa 
* Society of Clinical Psychology--Anorexia