Arthur Miller

**Arthur Miller** (17 Oktober, 1915 – 10 Februarie, 2005) was 'n vooraanstaande Amerikaanse skrywer wat ná die Tweede Wêreldoorlog bekendheid verwerf het. Sy sukses as dramaturg berus veral op *Death of a Salesman* (1949).

Arthur Miller is op 17 Oktober 1915 in New York gebore as die seun van die Oostenrykse immigrant Isidor Mahler, wat sy naam verengels het toe hy Amerikaanse burgerskap gekry het. Die ekonomiese krisis van 1929 het Miller gedwing om verskeie los werkies te doen om geld te verdien vir sy studies. 

Aanvanklik het hy aan die Universiteit van Michigan in die ekonomie en geskiedenis gestudeer, maar hy het gou verander na die fakulteit lettere. In 1938 het hy sy studies voltooi en weer na New York verhuis. In die daaropvolgende jare het Miller baie hoorspele geskryf en gewerk aan 'n manuskrip vir die oorlogsfilm *The Story of G.I. Joe.* Sy ervarings tydens die versameling van materiaal vir die film word beskryf in die oorlogsroman *Situation Normal* (1944). In 1944 is sy eerste toneelstuk, *The Man Who Had All the Luck,* ook op Broadway opgevoer. Die stuk was 'n mislukking en het net 4 opvoerings beleef. Sy tweede roman *Focus* (1945), wat oor Antisemitisme in Amerikaanse stede handel, het 'n blitsverkoper geword. 

Miller se deurbraak as toneelskrywer het in 1947 gekom met *All My Sons,* wat bekroon is met die New York Drama Gritics' Gircle Award. Twee jaar later het Miller die Pulitzerprys ontvang vir *Death of a* *Salesman**,* wat as sy beste stuk beskou word. Die filmweergawe daarvan deur Laslo Benedek het 'n belangrike prys by die Venesiese filmfees ontvang. Kenmerkend vir die temas in Miller se werke is sosiale bewustheid. Miller plaas sy hoofkarakters dikwels in 'n intieme familiekring, wat egter geen beskerming bied teen die maatskaplike kragte nie. Die individu se angs vir die moderne massale samelewing vorm 'n belangrike tema en dien as grondslag vir sy werk. Met 'n duidelike voorkeur vir die sielkundige benadering analiseer Miller die menslike tekortkominge wat tot bedrog en vernietiging lei. Gewelddade soos selfmoord en teregstelling kom dikwels in sy stukke voor. 'n Ander kenmerk van sy werk is dat die groot stad meestal die omgewing is waarin die stukke hulle afspeel. Hy het verskillende dramatiese tegnieke toegepas wat veral aan Ibsen en O'Neill ontleen is. Sy verwantskap met Ibsen blyk ook duidelik uit die verwerking wat hy in 1950 gemaak het van Ibsen se *An Enemy of the People.*
duimnael|Marilyn Monroe en Arthur Miller by die *April in Paris*-bal*,* 1957
In 1953 het *The Crucible* (verfilm as *The Witches of Salem)* gevolg. Die materiaal vir *The Crucible* is gebaseer op die heksejag wat in 1692 in die plekkie Salem, Massachusetts, plaasgevind het, maar die ooreenkoms in hierdie stuk met die jag op Kommuniste in die VSA in die vyfterigerjare is onmiskenbaar. Miller is in 1956 ondervra deur 'n kommissie wat onAmerikaanse aktiwiteite ondersoek het omdat hy van Kommunistiese ondersteuning verdink is. Miller het geweier om name te noem en is 'n jaar later gevonnis tot 'n boete van 500 dollar en 30 dae tronkstraf. Ná appèl is die vonnis in 1958 deur die hooggeregshof nietig verklaar. 

Miller het sy jeugherinneringe verwerk in 'n eenakter getiteld *A Memory of Two Mondays,* wat saam met 'n ander eenakter, *A View from the Bridge,* vir die eerste keer in 1955 opgevoer is. In 1956 het hy A *A View From the Bridge* in 2 bedrywe herskryf. 

Miller is in 1956 van sy eerste vrou, Mary Slattery, geskei en met die filmaktrise Marilyn Monroe (1926-1962) getroud. Hy het die draaiboek geskryf vir die film *The Misfits* (1961), waarin Marilyn Monroe, Montgomery Glift en Glark Gable gespeel het. 

Nadat hy van Marilyn Monroe geskei en met die Oostenrykse fotograaf Inge Morath getroud is, is 2 nuwe toneelstukke opgevoer:  *After the Fall* en *Incident at Vichy.* Die eerste stuk is sterk outobiografies met 'n opvallende struktuur. Die handeling vind plaas in die gees van die hoofkarakter, die advokaat Quentin, wat voor 'n nuwe tydperk in sy lewe te staan kom en op sy verlede terugkyk. Die stuk het taamlik opspraak verwek omdat die karakter Maggie baie mense aan Marilyn Monroe herinner het. 

*Incident at Vichy* speel in 1942 in Frankryk af waar 'n groep mans by 'n polisiekantoor in Vichy wag op die uitkoms van 'n ondersoek na hul moontlik Joodse afkoms. 

Uit 1968 dateer nog *The Price* en in dieselfde jaar het ''I Don't Need You Anymore* verskyn, waarin Miller se kortverhale gebundel is. 

Miller het op die ouderdom van 89 in sy huis in Roxbury, Connecticut, aan blaaskanker en hartversaking gesterf. Sedert sy ontslag ŉ maand tevore, was hy in hospiessorg by sy suster se woonstel. Hy is die aand van 10 Februarie, 2005 oorlede (die 56e herdenking van die Broadway-debuut van *Death of a Salesman''), omring deur familie en vriende. Miller is by die Roxbury Center Cemeteray in Roxbury begrawe.

## Bronnelys 
* Wêreldspektrum, Vol. 19, 78, 

## Verwysings