Vlag van die Filippyne

Die **nasionale vlag van die Filippyne** (Filippyns: *Pambansang Watawat ng Pilipinas*) is op 19 Mei 1898 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n wit driehoek aan die vlagpaalkant met ’n goue sterre in elke hoek en ’n goue son in die middel en twee ewe hoë bane in blou bo en rooi onder op die wapperkant.

Die goue son in die middel van die driehoek het agt primêre strale, elkeen verteenwoordig ’n Filippynse provinsie. Die drie goue vyfpuntige sterre in elke hoek verteenwoordig een van die eilandnasie se drie hoofeilandgroepe — Luzon, Visayas en Mindanao, die sentrale ster het oorspronklik na Panay verwys. Volgens ’n ander interpretasie het een van die drie sterre net die eiland Panay verteenwoordig en nie die hele Visayas nie.

’n Unieke kenmerk van hierdie vlag is sy vermoë om ’n oorlogstoestand aan te dui as dit met die rooi baan bo-op vertoon word, wat effektief behaal word deur die vlag onderstebo te draai. Wanneer die vlag in oorlogstye vertikaal gebruik word, is die rooi baan links, soos gesien deur die waarnemer. In vredestyd kan die blou veld egter bo of links gesien word.

## Ontwerp 
### Simboliek 
110px|duimnael|links|Die amptelike agtstralige son (3.75°-spasiëring)
110px|duimnael|’n Verkeerdelik gebruikte agtstralige son (5°-spasiëring)
Die vlag van die Filippyne is reghoekig met ’n gelykhoekige driehoek wat gelykheid en broederskap voorstel; ’n horisontale blou baan wat vrede, waarheid en geregtigheid voorstel; en ’n horisontale rooi baan wat patriotisme en dapperheid voorstel. In die middel van die wit driehoek is ’n goue son met agt strale wat eenheid, vryheid, volksdemokrasie en soewereiniteit voorstel. Elke straal stel een van die eerste agt provinsies voor wat die Filippynse Rewolusie in 1896 teen Spanje begin het. Ambrosio Rianzares Bautista wat die Filippynse Onafhanklikheidsverklaring geskryf het en wat dit per geleentheid van die proklamasie op 12 Junie 1898 gelees het, het die agt provinsies as Manila, Cavite, Bulacal, Pampanga, Nueva Ecija, Tarlac, Laguna en Batangas geïdentifiseer. Die drie vyfpuntige sterre stel die drie vernaamste eilande waar die revolusie begin het, voor, nl. Luzon, Panay en Mindanao, soos genoem in die Onafhanklikheidsverklaring van 1898.

Die simboliek wat in die Onafhanklikheidsverklaring van 1898 toegeken is verskil van die huidige amptelike verduideliking. Volgens die dokument stel die wit driehoek die embleem van die Katipunan, die geheime vereniging wat Spaanse oorheersing teengestaan het, voor. In die dokument staan dat die vlag se kleure die vlag van die Verenigde State herdenk as ’n uiting van dank vir Amerikaanse beskerming teen die Spanjaarde gedurende die Filippynse Rewolusie. Daar staan ook dat een van die drie sterre die eiland Panay voorstel, eerder as die hele Visayas. Die proklamasie verklaar ook dat die son die reuse treë voorstel wat deur die seuns van die land gemaak is op die pad van vooruitgang en beskawing. Voorts word Bataan in die plek van Tarlac genoem as een van die agt provinsies wat deur die son se strale voorgestel word.

### Ontwerp 
Die vlag het ’n hoogte-breedteverhouding van 1:2. Die lengte van alle sye van die driehoek is gelyk aan die hoogte van die vlag. Elke ster is só georiënteer dat een van die vyf punte na die hoekpunt waarin dit lê, kyk. Die hoek van die gaping tussen twee aangrensende strale van die son is so groot soos die hoek van een straalgroepering (dus 22,5º) en die groot straal is dubbel die dikte van ’n klein straal. Die goue son is nie presies in die middel van die driehoek nie.

Die vlag se kleure word in die Republiekwet 8491 vasgestel in terme van hul kabelnommer in die stelsel wat deur die Kleurvereniging van die Verenigde State ontwikkel is. Die amptelike kleure en hul benaderings in ander kleurruimtes word hieronder weergegee:

### Gebruik as oorlogsvaandel 
Die Filippyne het nie ’n afsonderlike oorlogsvlag nie; die nasionale vlag word vir daardie doel aangewend. Hierdie oriëntasie van die vlag is gebruik gedurende die Filippyns-Amerikaanse Oorlog van 1899 tot 1901, die Tweede Wêreldoorlog deur die Filippynse Gemenebes van 1941 tot 1945 en deur die Japannees-geborgde Filippynse Republiek toe oorlog teen Brittanje en die Verenigde State verklaar is in 1944, die Filippynse staatsgreeppogings gedurende president Corazon Aquino se bewind en EDSA III. Die enigste keer wat dit nie omgekeer was in ’n staat van oorlog nie, was gedurende die Slag van Alapan in 1898, 15 dae nadat die vlag in Kawit, Cavite ontvou is.

## Geskiedenis 
### Geskiedkundige vlae van die Filippynse Rewolusie 
Sedert die 1960’s is dit algemene praktyk om die ontwikkeling van die Filippynse vlag na te spoor op die verskeie oorlogstandaarde van die indiwiduele leiers van die Katipunan, ’n pseudo-vrymesselaars rewolusionêre beweging wat Spaanse oorheersing in die Filippynse teëgestaan het en die Filippynse Rewolusie gelei het. Hoewel sommige simbole ooreengestem het met die Katipunan-vlae wat in die rewolusie aanvaar is, kan nie met sekerheid gesê word dat hierdie oorlogstandaarde as voorgangers van die huidige Filippynse vlag beskou kan word nie.

Lêer:Philippine revolution flag kkk1.svg| Die eerste vlag van die Katipunan.
Lêer:Philippine revolution flag magdalo alternate.svg| Vlag van die Magdalo Katipunan-faksie van Cavite.
Lêer:Philippine revolution flag magdiwang.svg| Vlag van die Magdiwang Katipunan-faksie van Cavite.
Lêer:Flag of the Tagalog people.svg| Vlag wat in 1897 deur die Katipunan aanvaar is
Lêer:Philippines Aguinaldo flag (obverse).svg| Amptelike vlag van die Eerste Filippynse Republiek.
Lêer:Flag of the Negros Republic.svg| Amptelike vlag van die Republiek Negros.

Die eerste vlag van die Katipunan was ’n rooi reghoekige vlag met ’n horisontale belyning van drie wit K’s (’n afkorting van die Katipunan se volle naam, *Kataas-taasang Kagalang-galangang Katipunan ng mga Anak ng Bayan* – Opperste en Agbare Genootskap van die Seuns van die Nasie). Die vlag se rooi baan het bloed voorgestel omdat lede van die Katipunan hul lidmaatskap in hul eie bloed moes onderteken. ’n Berig in die Manila Times deur Augusto de Viana, hoofgeskiedenisnavorser aan die Nasionale Geskiedkundige Instituut, praat van beweringe in geskiedenishandboeke en herdenkingsrituele dat die vlag vir die eerste keer in Alapan, Imus, Cavite op 28 Mei 1898 gehys is en hy haal die Presidensiële Proklamasie No. 374 van 6 Maart 1965 deur oud-president Diosdado Macapagal aan. Die berig beweer voorts dat historiese rekords daarop dui dat die eerste vertoon van die Filippynse vlag plaasgevind het in Cavitestad toe general Aguinaldo dit gedurende die eerste veldslag van die Filippynse Revolusie vertoon het.

Die vlag se oorspronklike simboliek is vervat in die teks van die onafhanklikheidsverklaring wat verwys na ’n meegaande tekening (daar is egter geen rekord van so ’n tekening nie). Met die vertoon van die Filippynse vlag weer gewettig was die materiaal wat beskikbaar was hoofsaaklik die rooi en blou van die vlag van die Verenigde State, daarom het die vlag van 1919 en verder die “Nasionale Vlagblou”-kleur gebruik. Op 26 Maart 1920 het die Filippynse Wetgewer Wetno. 2928 deurgevoer wat die Filippynse vlag wetlik aanvaar het as die amptelike vlag van die Filippynse Eilande. In 2009 is ’n wetsontwerp by die Senaat ingedien om ’n addisionele straal by die son toe te voeg om die Morovolk te in Mindanao verteenwoordig. Hulle het ook teen die Spanjaarde geveg en is nooit as Spaanse koloniale regering beset nie.

#### Sekelmaan 
Daar is verskeie voorstelle ingedien met hoe die sekelmaan by die vlag ingewerk moet word, insluitend ’n voorstel of twee deur die oud-president Fidel Ramos. Daar is nog geen uitsluitsel oor hierdie kwessie nie.

Lêer:PH flag 9 Rays.svg|  Emmanuel L. Osorio se voorstel met drie sterre en nege sonstrale, soos voorgestel in 1998 en 2009
Lêer:Philippine Flag with 4 stars and 9 rays.svg|  Emmanuel L. Osorio se voorstel met ’n vierde ster vir Sabah (Maleisië) en nege sonstrale vir Moslems en inheemse mense, 2014
Lêer:Flag of the Philippines FVR proposal 1.svg|  Voorstel deur oud-president Fidel V. Ramos met ’n sekelmaan vir die Moslemgemeenskap, 1995
Lêer:Flag of the Philippines FVR proposal 2.svg|  Voorstel deur oud-president Fidel V. Ramos met ’n sekelmaan vir die Moslemgemeenskap, 1995

## Gebruik 
### Vlagprotokol 
[duimnael|’n Pro-[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerde Tweede Wêreldoorlog-propaganda-plakkaat toon ’n Filippynse soldaat wat ’n Filippynse vlag hou met die rooi veld opwaarts.]]
Die vlag behoort daagliks in alle regeringsgeboue, amptelike wonings, openbare pleine en skole vertoon te word. 28 Mei (Nasionale Vlagdag) en 12 Junie (Onafhanklikheidsdag) is as vlagdae aangewys. Op hierdie dae word alle kantore, liggame en hulpmiddels van die regering, sake-instellings, onderwysinstellings en privaat huise aangemoedig om die vlag te vertoon. In resente jare is die vlagdae van 28 Mei tot 30 Junie om patriotisme te bevorder en om die land se onafhanklikheid te vier.

Volgens wet moet die Filippynse vlag permanent vertoon word, en snags verlig word, op die volgende plekke:
* Malacañang-paleis, die amptelike woning van die President van die Filippyne
* Geboue van die Filippynse Kongres:
** Gebou van die Senaat van die Filippyne
** Gebou van die Filippynse Huis van Verteenwoordigers (Batasang Pambansa Kompleks)
* Gebou vna die Hooggeregshof
* Rizal-Park in Luneta, Manila
* Aguinaldo-tempel in Kawit, Cavite
* Barasoain-kerk in Malolos, Bulacan
* Graf van die Onbekende Soldaat
* *Libingan ng mga Bayani* (Heldebegraafplaas)
* *Mausoleo de los Veteranos de la Revolución* (Manila-noord Begraafplaas)
* Alle internasionale plekke van binnekoms
* Alle ander plekke wat deur die Nasionale Geskiedkundige Instituut aangewys word.

### Halfstok 
duimnael|Die Filippynse vlag by Rizalpark vlieg op 30 Januarie 2015 halfstok tydens die Nasionale Roudag in die nasleep van die Mamasapano-botsing
Die vlag mag halfstok gehang word as ’n teken van rou. Met die amptelike aankondiging van die dood van die president of ’n oud-president moet die vlag vir tien dae halfstok hang. Die vlag moet vir sewe dae halfstok hang na die afsterwe van die adjunkpresident, die hoofregter, die president van die Senaat of die speaker van die Huis van Verteenwoordigers

Daar mag ook ’n versoek deur die Nasionale Geskiedkundige Instituut gerig word, na die dood van ander persone, vir die vlag om halfstok te hang vir ’n periode van sewe dae. Die vlag sal halfstok hang op alle geboue en plekke waar die oorledene ’n amp beklee het, op die dag van afsterwe tot die dag van die begrafnis van ’n posbekleër van die Hooggeregshof, die Kabinet, die Senaat of die Huis van Verteenwoordigers en persone wat deur die Nasionale Geskiedkundige Instituut geïdentifiseer is.

Wanneer die vlag halfstok gehang word, moet dit tot bo-aan die vlagpaal gehys word en dan tot by die halfstokposisie gestryk word. Voordat die vlag vir die dag gestryk word, moet dit weer tot bo-aan die vlagpaal gehys word.

Die vlag kan ook gebruik word as bekleedsel op die kis van ’n oorlede weermaglid, oud-weermaglid, nasionale kunstenaar en uitstaande burgerlikes soos deur die plaaslike regering bepaal. In sulke gevalle moet die vlag só geplaas word dat die wit driehoek aan die kop is en die blou baan die regterkant van die kis bedek. Die vlag moet nie in die graf laat sak word nie en mag ook nie aan die grond raak nie, maar moet plegtig opgevou word en aan die erfgename van die oorledene oorhandig word.

### Verbode handelinge 
duimnael|Seksie 10 van RA 8491 bepaal dat wanneer die vlag in vredestyd teen ’n muur vertoon word, die blou baan aan die aanskouer se linkerkant moet wees.
Volgens die Republiekwet 8491 self sal dit verbode wees:
: a) Om die vlag te vermink, beskadig, verontreinig, vertrap of die vlag met minagting te hanteer of om enige handeling te pleeg op of oor die vlag se oppervlak, wat ’n bespotting van die vlag maak;
: b) Om die vlag te laat sak vir enigiemand of -iets as kompliment of groet;
: c) Om die vlag te gebruik:
:: 1) as drapering, slinger of tafeldoek;
:: 2) as bedekking vir plafonne, mure, standbeelde of ander voorwerpe;
:: 3) as ’n wimpel op die enjinkap, sykant, bokant of agterkant van ’n motorvoertuig;
:: 4) as ’n staf of sweep;
:: 5) vir die onthulling van monumente of standbeelde; en
:: 6) as handelsmerke, of vir industriële, kommersiële of landbou-etikette of -ontwerpe.
: d) Om die vlag te vertoon:
:: 1) onder ’n skildery of prent;
:: 2) horisontaal gesig na bo. Dit sal altyd omhoog gehys word en toegelaat word om vryelik te val;
:: 3) onder enige platform; of
:: 4) in diskoteke, kajuite, nag- en dagklubs, kasino’s, dobbelhuise en ondeunde plekke of waar ligsinnigheid heers.
: e) Om die vlag in geheel of gedeeltelik te dra as kostuum of uniform;
: f) Om enige woord, figuur, merk, prent, ontwerp, tekeninge, advertensie om indruk van enige aard op die vlag aan te bring;
: g) Om voorstellings van die vlag op sakdoeke, servette, kussings of ander handelsitems te druk, verf of toe te voeg;
: h) Om enige buitelandse vlag, behalwe in ambassades en ander diplomatieke instellings, en in kantore van internasionale organisasies in die openbaar te vertoon;
: i) Om in enige advertensie of handelsinligtingsadvertensie gebruik of vertoon te word of deel van te wees; en
: j) Om die vlag voor geboue of kantore wat deur vreemdelinge beset word, te vertoon.

Volgens die wet sal oortreders na skuldigbevinding met ’n boete of tronkstraf gevonnis kan word.

## Eed 
duimnael|links|Filippynse vlae aan bamboespale
duimnael|Staatsamptenare en amptenare verhoog hul regterhand vir die eed van getrouheid aan die Filippynse vlag.
Die eed van getrouheid aan die Filippynse vlag (onderskeibaar van die Patriotiese Eed van Getrouheid) moet staande opgesê word met die regterhand in die lug met die palm oop en bo skouerhoogte. Individue wie se geloof of oortuigings hul verbied om so ’n eed af te lê, mag hulself verskoon maar word deur die wet verplig om respek te betoon deur op aandag te staan wanneer die eed afgelê word.

Die wet noem nie uitdruklik die taal waarin die eed afgelê moet word nie, maar die eed is geskryf (en daarom word dit ook afgelê) in Filippyns.

## Vlaglied 
Spaanse, Tagalog/Filippynse en Engelse weergawes van die volkslied het deur die geskiedenis van die Filippyne amptelike status geniet. Slegs die mees onlangse en huidige Filippynse weergawe word deur die reg erken. Die Vlag- en Heraldiese Kode, goedgekeur op 12 Februarie 1998, spesifiseer *Lupang Hinirang*, “Die Volkslied sal altyd gesing word in die nasionale taal, hetsy binne of buite die land”; oortreding van die wet is strafbaar met ’n boete en gevangenisstraf.

## Nasionale Vlagdag 
Die Nasionale Vlagdag word jaarliks op 28 Mei in die Filippyne gevier. Die Nasionale vlagweek begin elke jaar op 28 Mei en eindig op 12 Junie.

## Ander vlae 

Lêer:Presidential Standard of the Philippines (1946-1948).svg|  Presidensiële Standaard van die Filippyne, 1946 tot 1948
Lêer:Masthead Pennant of the Philippines.svg| Mashoofwimpel van die Filippyne
Lêer:Flag of the President of the Philippines.svg| Vlag van die President van die Filippyne
Lêer:Flag of the Vice President of the Republic of the Philippines.svg| Vlag van die vise-president van die Filippyne

### Soortgelyke vlae 

Lêer:Flag of Sint Maarten.svg| Vlag van Sint Maarten
Lêer:Flag of Saba.svg| Vlag van Saba
Lêer:Flag of the Czech Republic.svg| Vlag van Tsjeggië
Lêer:Flag of Liechtenstein.svg| Vlag van Liechtenstein
Lêer:Flag of Haiti.svg| Vlag van Haïti

## Sien ook 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Filippyne by *Flags of the World*.
*