open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amerikaanse Kuswag

duimnael|links|240px|'n Verskeidenheid uniforms soos gedra deur lede van die Amerikaanse Kuswag.
Die **Amerikaanse Kuswag** (Engels: *United States Coast Guard*, afgekort **USCG**) is 'n tak van die Amerikaanse Gewapende Magte, en die kleinste van die land se sewe uniformdienste. Die Kuswag is 'n maritieme, militêre, multi-missiediens uniek onder die Amerikaanse militêre takke omrede die feit dat 'n maritieme wetstoepassingsfunksie (met jurisdiksie in beide plaaslike en internasionale waters) en 'n federale regulerende agentskapsmissie as deel van sy opdragte tel. Dit word bedryf onder die Amerikaanse Departement van Binnelandse Veiligheid ("Department of Homeland Security" (DHS)) tydens vredestyd, maar kan oorgedra word na die VS-Vlootdepartement deur die Amerikaanse President te eniger tyd gedurende oorlog, of deur die Amerikaanse kongres. Tot op datum het dit twee keer gebeur, in 1917 en 1941, tydens die Eerste- en die Tweede Wêreldoorlog.

Dit is die deel van die Amerikaanse gewapende magte wat verantwoordelik is vir maritieme wetstoepassing, soek-en-redding, nasionale verdediging en alle ander kuswagtake. Dit het 'n missie om die publiek, die omgewing en ekonomiese en veiligheidsbelange van die Verenigde State in elke maritieme streek waar sy belange in gevaar kan wees, waaronder internasionale waters en Amerika se kus, hawens en binnelandse waterweë te beskerm.

Die Amerikaanse Kuswag het 'n breë en belangrike rol in wetstoepassing, soek-en-redding, reaksie op maritieme omgewingsbesoedeling en die onderhoud van die navigasiestelsels op riviere en op see. Die Kuswag het meer as 42&nbsp;000 manne en vroue op aktiewe diens, 8&nbsp;100 reserviste, 7&nbsp;000 voltydse burgerlike werknemers plus 35&nbsp;000 helpers.

Die leuse van die Kuswag is *Semper paratus*, wat "Altyd Paraat" beteken. Die Kuswag het meegedoen aan alle konflikte van die Verenigde State van Amerika, van die landingstroepe op D-Dag en in die Stille Oseaan tydens die Tweede Wêreldoorlog, tot uitgebreide patrollies en kusbombardemente tydens die Viëtnamoorlog en die Irakoorlog in 2003.

## Galery 

Lêer:LEDET 106 in NAG.jpg|'n Lid van die "Law Enforcement Detachment 106" voer 'n sekuriteitsondersoek uit aanboord 'n olietenkskip in die Persiese Golf in Julie 2007.
Lêer:A U.S. Coast Guard ship transits the Persian Gulf during exercise Spartan Kopis Dec. 9, 2013 131209-N-OU681-405.jpg|'n V.S. Kuswagboot kruis die Persiese Golf tydens oefening "Spartan Kopis" in Desemer 2013.
Lêer:A U.S. Coast Guardsman, front right, and a Senegalese sailor, left, provide security for a joint boarding team while conducting a routine inspection of a fishing vessel operating in Senegal's exclusive economic 120625-N-GN377-004.jpg|'n V.S. Kuswaglid (middel voor) en 'n Senegalese soldaat (links) verskaf sekuriteit vir 'n roetine-inspeksie van 'n vissersboot wat in Senegal se eksklusiewe ekonomiese waters visvang.
Lêer:25 ft Defender Ii122603a.jpg|'n 25-voet "Defender"-klas kuswagboot doen 'n veiligheidspatrollie rondom 'n Washington State-veerboot in Elliotbaai op 22 Desember 2003.

## Verwysings
Idealegaswet

duimnael|200px|Benoît Clapeyron (1799-1864)

Die **idealegaswet** is die toestandsvergelyking (Engels: "*equation of state*") vir 'n ideale gas. Die gaswet beskryf die gedrag van ideale gasse onder die invloed van druk, volume, temperatuur en aantal deeltjies. Die vergelyking is in 1834 deur Benoît Clapeyron opgestel.

Die formule word aangegee as:

: PV = nRT

of vir afwyking van ideale kondisies:

: PV = znRT

waar:
* R = 8.31446 kPa.m3/(kmol.K) - Die idealegaskonstante se eenhede bepaal die eenhede van die res van die vergelyking.
* P = Druk in kPa
* V = Volume in m3 of volume vloeitempo in m3/h
* z = Saampersbaarheidsfaktor (dimensieloos)
* n = Hoeveelheid mol gas in kmol of molvloei in kmol/h
* T = Absolute temperatuur in Kelvin (0&nbsp;°C = 273.15 °K)

## Standaardkondisies 
By standaardkondisies is P = 101.325 kPa en T = 273.15 K. Daaruit volg:

: PV = nRT

: 101.325 \times V = n \times 8.3145 \times 273.15

: \frac{V}{n} = 22.414 \frac{m^3}{kmol}

Dus is 1 kmol gas gelyk aan 22.414 m3 by standaarddruk (101.325 kPa) en standaardtemperatuur (273.15 K).

Of 1 kmol gas is gelyk aan 22.414 m3n (Dit word ook soms geskryf as Nm3 - die N moenie verwar word met Newton nie).

Die simbool vir normaalvloei is gewoonlik V_n.

## Digtheid 
Die digtheid van 'n gas is:

: \rho = \frac{m}{V}

: n = \frac{m}{M} \qquad \Rightarrow \qquad m = nM

Vervang die twee formules inmekaar:

: \rho = \frac{nM}{V}

: PV = nRT \qquad \Rightarrow \qquad \frac{n}{V} = \frac{P}{RT}

Dus is:

: \rho = \frac{PM}{RT}  of  \rho = \frac{PM}{zRT}

waar:

* \rho = digtheid van die gas in kg/m3
* M = molêre massa van die mengsel in kg/kmol
* m = massa van die mengsel in kg
* z = saampersbaarheidsfaktor (dimensieloos)

## Kyk ook 
* Standaardtemperatuur en -druk
* Gaskonstante
Vergelyking (wiskunde)

duimnael|300px|Grafiek vir die vergelyking *y* = 1/(1+*ex*).

In wiskunde is 'n **vergelyking** 'n stelling wat die gelykheid van twee uitdrukkings bevestig.

Die oplos van 'n vergelyking wat veranderlikes bevat, bestaan uit die bepaling van watter waardes van die veranderlikes die gelykheid waar maak. Veranderlikes word ook "onbekendes" genoem en die waardes van die onbekendes wat aan die gelykheid voldoen, word oplossings van die vergelyking genoem. Daar is twee soorte vergelykings: identiteite en voorwaardelike vergelykings. 'n Identiteit geld vir alle waardes van die veranderlike. 'n Voorwaardelike vergelyking geld slegs vir spesifieke waardes van die veranderlikes.

'n Vergelyking word geskryf as twee uitdrukkings, gekoppel met 'n gelykteken ("="). Die uitdrukkings aan die twee kante van die gelykteken word die "linkerkant" en "regterkant" van die vergelyking genoem.

Die algemeenste soort vergelyking is 'n algebraïese vergelyking waarin die twee sye algebraïese uitdrukkings is.
Elke kant van 'n algebraïese vergelyking bevat een of meer terme. Byvoorbeeld, die vergelyking

: Ax^2 +Bx + C = y 

het die linkerkant  Ax^2 +Bx + C , wat drie terme het,en die regterkant  y , wat slegs uit een term bestaan. Die onbekendes is *x* en *y* en die parameters is *A*, *B*, en *C*.

## Sien ook 
* Lineêre vergelyking
* Kwadratiese vergelyking
* Derdegraadse vergelyking
* Vierdegraadse vergelyking
* Komplekse vergelykings

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Lineêre vergelyking

duimnael|300px|Grafiese voorstelling van twee lineêre vergelyking

'n **Lineêre vergelyking** is 'n wiskundige vergelyking in die vorm:

y = mx + c

waar:

:m = Die helling van die lyn
:c = Die y-afsnit van die lyn (as x = 0 is dit die punt waar die lyn die y-as kruis)

Dit gee 'n reguit lyn op 'n grafiek. Dit gee daarom slegs een oplossing ('n oplossing is die berekening van x waar y nul is.)

Indien twee punte/koördinate (x_1, y_1) en (x_2, y_2) bekend is, kan die vergelyking opgestel word soos volg:

Kry eers vir m:

m = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}

Indien m bekend is, kan c verkry word deur een koördinaat en m in die algemene vergelyking te vervang. Dus:

y = mx + c

Vervang een koördinaat en m:

y_1 = mx_1 + c

Dan is c = y_1 - mx_1

Of alles kan in een stap gedoen word deur:

y - y_1 = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1} (x - x_1)

## Kyk ook 
* Vergelyking (wiskunde)
* Polinoom
* Interpoleer
Kougarivier

Die **Kougarivier** is 'n rivier wat naby Uniondale in die Oos-Kaap, Suid-Afrika ontspring. Dit vloei na die ooste, waar dit aansluit by die Grootrivier om die Gamtoos te vorm ná die Kougadam. Sy belangrikste sytak is die Baviaansrivier, wat by sy linkerbank aansluit net voor die dam. Hierna vloei die rivier deur die Gamtoosvallei op sy laaste tog van 50&nbsp;km om uit te mond in die Indiese Oseaan naby Humansdorp. 

## Ekologie 
In 1995 is eksemplare van die Kaapse galaxias (*Galaxias zebratus*), 'n Suid-Afrikaanse visspesie wat endemies is aan die Kaapse Florastreek, in die Kouga- en die Kromrivier gevind. Tot op daardie stadium, is gemeen dat die verspreiding van die vis tot die gebied tussen die Keurboomsrivier en die Olifantsrivier beperk is. Alhoewel die relatief delikate vis in Suid-Afrika net as naby-bedreig geklassifiseer word, is spesies van dieselfde genus in Australië tot uitwissing gedryf deur mededingende salmsoorte en ander ingevoerde spesies van vis.

duimnael|links|Die Kougadam se wal
Die Kougaberge, noord van die rivier, die Kougadam en die Kouga en Kou-Kamma Munisipaliteite is vernoem na hierdie rivier.

## Sien ook 
* Lys van riviere in Afrika

## Verwysings 
## Notas
2014 Curriebekerkwalifisering

Die **2014 Curriebekerkwalifiseringstoernooi** is ’n rugbykompetisie wat in 2014 tussen provinsiale spanne in Suid-Afrika uitgespook word om te bepaal welke span in die Premierafdeling speel.  Die toernooi word tussen sewe spanne gespeel tussen Junie en Julie.  Die wenner sal in die Premierafdeling speel terwyl die oorblywende ses spanne om die Eerste Afdeling sal meeding.

## Toernooi 
Op 13 Februarie 2014 het die Suid-Afrikaanse Rugbyunie aangekondig dat die Premierafdeling van die Curriebeker van ses na agt spanne vergroot sou word.  Die boonste vyf spanne van 2013, die Natalse Haaie, Westelike Provinsie, Vrystaat Cheetahs, Goue Leeus en Blou Bulle het bevestigde deelname in die 2014-reeks gehad, asook die boonste twee spanne van die Eerste Divisie nl. die Pumas en die Oostelike Provinsie.

Die span wat laaste geëindig het in die Premierafdeling in 2013, die Griekwas, saam met die oorblywende spanne van die Eerste Divisie, die Luiperds, Boland Kavaliers, SWD Arende, Griffons, Grens Bulldogs en Valke speel in die kwalifiseringstoernooi met die wenner wat kwalifiseer vir deelname aan die Premierafdeling.

Die sewe spanne speel een keer teen mekaar in ’n tuis- óf wegwedstryd.  Spanne kry vier punte vir ’n oorwinning en twee vir ’n gelykopuitslag.  Bonuspunte word toegeken vir spanne wat vier of meer drieë druk in ’n wedstryd en aan spanne wat met sewe punte of minder verloor.  Spanne sal eers volgens ligapunte en dat volgens punteverskil gerangskik word.

Die span wat bo-aan die punteleër eindig kwalifiseer vir die Premierafdeling terwyl die ses oorblywende spanne in die Eerste Divisie sal speel.

## Spanne 
## Tabel 
### Tabel notas 
* Pos = Tabel Posisie
* S   = Speel
* W   = Wen (4 punte)
* G   = Gelykop (2 punte)
* V   = Verloor (0 punte)
* PV  = Punte vir (Totale punte aangeteken)
* PT  = Punte teen (Totale punte afgestaan)
* +/- = Punteverskil (Die totaal van PV minus PT)
* BP  = Bonuspunt
** Spanne kan tot twee bonuspunte in 'n rondomtaliewedstryd verdien. Een bonuspunt word toegeken vir 'n span wat vier of meer drieë gedruk het in een wedstryd, ongeag die uitslag van die wedstryd. 'n Bonuspunt word ook toegeken aan die verloorspan wanneer daardie span met 7 of minder punte verloor. Slegs die verloorspan kan 'n maksimum van 2 bonuspunte verkry.
* Pte = Alle tabelpunte bymekaargemaak.

## Wedstryddatums 
* ***Nota: Tye, datums en wedstrydplek is onderhewig aan verandering***

### Week 1 
### Week 2 
### Week 3 
### Week 4 
### Week 5 
### Week 6 
### Week 7 
## Spelerstatistieke 
### Voorste driedrukkers 
### Voorste puntemakers 
## Verwysings
Derdegraadse vergelyking

duimnael|300px|Grafiek van 'n derdegraadse vergelyking. (1/4)(x+4)(x+1)(x-2) = x3/4 + 3x2/4 - 3x/2 - 2

'n **Derdegraadse vergelyking** is 'n wiskundige vergelyking in die vorm:

:ax^3 + bx^2 + cx +d=0

## Faktorisering van 'n derdegraadse vergelyking 
As *r* enige wortel is van die derdegraadse vergelyking, dan kan ons (*x*–*r* ) as 'n faktor gebruik word om die volgende te verkry:

:\left (x-r\right )\left (ax^2+(b+ar)x+c+br+ar^2 \right ) = ax^3+bx^2+cx+d

**Standaard vorme:**

:\left (x^3 - a^3 \right ) = (x - a) \left (x^2 + ax + a^2 \right )

:\left (x^3 + a^3 \right ) = (x + a) \left (x^2 - ax + a^2 \right )

## Kyk ook 
* Vergelyking (wiskunde)
* Polinoom
* Lineêre vergelyking
* Kwadratiese vergelyking
Baviaanskloofrivier

Die **Baviaanskloofrivier** is 'n rivier wat deur die Kaapse Plooiberge van die Wes-Kaap vloei tot uiteindelik in die Oos-Kaap van Suid-Afrika. Die rivier se oorsprong is aan die oostekant van die Klein Karoo, en volg 'n vallei tussen die berge ooswaarts. Dit eindig by 'n samevloeiing met die Kougarivier, sowat 80 km van sy oorsprong.

Dit word omring deur die Baviaanskloofberge na die noorde en die Kougaberge in die suide, en dit ontvang talle klein sytakke aan beide kante. Landbounedersettings langs die rivier sluit Studtis en Sandvlakte in. Die vallei is sowat 35 km noord van die Langkloof, wat vergelykbaar is maar effe groter.

Die Kougarivier, wat deur die Langkloof vloei het die geïsoleerde Baviaanskloofrivier as sy belangrikste sytak. Die Baviaanskloofrivier is deel van die Vis-na-Tsitsikama Waterbestuursgebied. Daar was 'n groot vloed in die kloof op 5 Mei 1916; die Campbell-monument is opgerig ter ere van die slagoffers.

Baviaan, wat bobbejaan beteken, is 'n vertaling van die rivier se oorspronklike Khoikhoinaam, *i Ncwama*​​, wat glo ook "bobbejaan" beteken.
Tammy-Anne Fortuin

**Tammy-Anne Fortuin** is 'n TV-aanbieder, aktrise en 'n voormalige skoonheidskoningin. Sy is in die Paarl gebore en haar sake-adres is Oranjestraat 46, Kaapstad.

## Loopbaan 
Tammy-Anne Fortuin is 'n aktrise en regisseur, bekend vir *Recovery* (2013), *Babalas* (as Mia Moolman) (2013) en *Proesstraat* ('n enkele episode in 2010).

Sy het die multi-bekroonde kosmaakreeks *Roer* op kykNET aangebied en is 'n vervaardiger en aanbieder van die tydskrifprogram "All Access" op M-Net/Mzansi Magic, 'n tweemalige wenner van die Suid-Afrikaanse Film- en Televisie-toekenning (SAFTA). Haar krediete vir televisie sluit ook bykomende werk in vir die BBC, M-Net, KykNET, Supersport en die GO-kanaal op DStv.

## Skoonheid 
Tammy-Anne is as die eerste prinses vir Cindy Nell gekroon by die Mej. Suid-Afrika-skoonheidskompetisie in 2002.

## Verwysings
Kwadratiese vergelyking

[duimnael|300px|Grafieke van die reële waardes van die kwadratiese vergelyking *ax*2 + *bx* + *c* ([parabool)]]

'n **Kwadratiese vergelyking** (of vierkantsvergelyking) is 'n wiskundige vergelyking in die vorm:

y = ax^2 + bx + c

'n Kwadratiese vergelyking gee 'n parabool op 'n grafiek.

## Oplossing van 'n kwadratiese vergelyking 
'n Kwadratiese vergelyking kan op drie maniere opgelos word:
# Faktorisering
# Kwadratiese formule
# Iteratiewe metode

### Faktorisering van 'n kwadratiese vergelyking 
**Standaard vorme:**

1) \quad ax^2 - b = \left (\sqrt{a}x - \sqrt{b} \right )^2

2) \quad x^2 + 2ax + a^2 = \left ( x + a \right )^2  of  x^2 + Ax + \left (\frac{A}{2} \right)^2 = \left ( x + \frac{A}{2} \right )^2

3) \quad a^2x^2 + 2abx + b^2 = \left ( ax + b \right )^2

**Voorbeeld 1**

x^2 + x - 6 = 0  kan ook soos volg geskryf word:

(x+3)(x-2) = 0

Dus is  x+3 = 0  of  x-2 = 0

Dus is  x = -3  of  x = 2

**Voorbeeld 2**

4x^2 - 9 = 0 kan ook soos volg geskryf word:

\left (\sqrt{4}x - \sqrt{9} \right )^2 = (2x - 3 )^2 = 0

Dus is  2x - 3 = 0 \qquad \Rightarrow \qquad x=\frac{3}{2}

### Kwadratiese formule 
Om die kwadratiese formule af te lei, kyk ons na die volgende voorbeeld:

:1) \ 2x^2 + 4x - 4 = 0

Deel elke term nou met 2:

:2) \ x^2+2x-2=0
:3) \ x^2+2x=2
:4) \ x^2+2x+1=2+1
:5) \ \left(x+1 \right)^2=3
:6) \ x+1=\pm\sqrt{3}
:7) \ x=-1\pm\sqrt{3}

Doen nou dieselfde vir die algemene vergelyking:

:1) \ ax^2 + bx + c = 0

Deel elke term nou met a:

:2) \ x^2 + \frac{b}{a}x + \frac{c}{a} = 0
:3) \ x^2 + \frac{b}{a}x = -\frac{c}{a}

As  x^2 + Ax + \left (\frac{A}{2} \right)^2 = \left ( x + \frac{A}{2} \right )^2  (kyk standaard vorme), skryf dan die formule soos volg:

:4) \ x^2 + \frac{b}{a}x + \left (\frac{b}{2a} \right )^2  = \left (\frac{b}{2a} \right )^2 -\frac{c}{a} = \frac{b^2}{4a^2} - \frac{c}{a}

:5) \ \left(x+\frac{b}{2a}\right)^2=\frac{b^2-4ac}{4a^2}

:6) \ x + \frac{b}{2a} = \pm\sqrt{\frac{b^2-4ac}{4a^2}}
:7) \ x=\frac{-b\pm\sqrt{b^2-4ac\ }}{2a}

## Kyk ook 
* Vergelyking (wiskunde)
* Polinoom
* Lineêre vergelyking
* Derdegraadse vergelyking
Guantanamobaai

**Guantanamobaai** (Engels: *Guantánamo Bay*, Spaans: *Bahía de Guantánamo*) is 'n baai geleë in die Guantanamoprovinsie aan die suidoostelike kant van Kuba. Dit huisves die grootste hawe aan die suidekant van die eiland, en word omring deur steil heuwels wat 'n enklawe vorm wat van sy onmiddellike hinterland afgesny is.

duimnael|links|Lugfoto van Guantanamobaai
Die Verenigde State van Amerika verkry territoriale beheer oor die suidelike gedeelte van Guantanamobaai onder die Kubaans-Amerikaanse verdrag van 1903. Die VSA oefen volledige jurisdiksie en beheer oor hierdie gebied uit, terwyl dit steeds erken dat Kuba uiteindelike soewereiniteit daaroor besit. Die huidige regering van Kuba verklaar die Amerikaanse teenwoordigheid in Guantanamobaai as onwettig en dring daarop aan dat die Kubaans-Amerikaanse verdrag beding is ná dreigemente van geweld; dat dit ook in stryd is met die internasionale reg. Sommige wetsgeleerdes vermoed dat die huurkontrak nietig kan wees. Dit is die tuiste van die Guantanamobaaigevangenekamp, ​​wat beheer word deur die Verenigde State van Amerika. 

## VSA se beheer oor Guantanamobaai 
Die Amerikaners het reeds op Guantanamobaai beslag gelê tydens die Spaans-Amerikaanse Oorlog in die Slag van Guantanamobaai. In 1898 word 'n Amerikaanse vlootbasis hier gestig. Die VSA en Kuba het in 1903 'n huurkontrak onderteken wat toestemming aan die Amerikaanse regering gee om die grond vir steenkoolontginning en as 'n vlootbasis te gebruik. Die huurkontrak voldoen aan die Platt-wysiging; hierdie wysiging stel dat 'n vlootbasis met "sekere spesifieke punte waarop ooreengekom is deur die president van die Verenigde State van Amerika" nodig is om "die VSA in staat te stel om die onafhanklikheid van Kuba in stand te hou". Die VSA en Kuba onderteken 'n verdrag in 1934 wat aan die VSA 'n ewigdurende huurkontrak toestaan, maar private ondernemings word egter nie onder die verdrag toegelaat nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Fermi-gammastraal-ruimteteleskoop

200px|duimnael|Die Fermi-gammastraal-ruimteteleskoop.
Die **Fermi-gammastraal-ruimteteleskoop** (Engels: Fermi Gamma-ray Space Telescope, FGST) is ’n ruimtesterrewag wat gebruik word vir gammastraal-sterrekundewaarnemings vanuit ’n lae wentelbaan om die Aarde. Dit was voorheen bekend as die **Gammastraal-grootarea-ruimteteleskoop** (Gamma-ray Large Area Space Telescope, GLAST).

Sy hoofinstrument is die Grootareateleskoop (LAT) waarmee sterrekundiges meestal ’n opname van groot dele van die ruimte doen om astrofisiese en kosmologiese verskynsels te bestudeer, soos die kerns van aktiewe sterrestelsels, pulsars en donker materie. Nog ’n instrument aan boord, die Gammastraal-uitbarstingsmonitor (GBM), word gebruik om gammastraal-uitbarstings te bestudeer.

Fermi is op 11 Junie 2008 met ’n Delta II 7920-H-vuurpyl gelanseer as ’n gesamentlike projek van Nasa, die Amerikaanse departement van energie, en regeringsagentskapp in Frankryk, Duitsland, Italië, Japan en Swede.

## Verwysings
Inanda, KwaZulu-Natal

**Inanda** (Zoeloe: *Aangename Plek*) is 'n groot woongebied 24&nbsp;km wes van Durban in die eThekwini Metropolitaanse Munisipaliteit in die KwaZulu-Natalprovinsie van Suid-Afrika.

## Geografie 
[duimnael|links|upright|[Nelson Mandela stem tydens die algemene verkiesing van 1994 in Inanda]]
Nabygeleë gemeenskappe sluit KwaMashu en Ntuzuma in, bykomend tot die groot stad Durban. Inanda beslaan 'n groot gebied en is onderverdeel in kleiner woonbuurte, soos Inanda Newtowns A, B en C; Inanda Glebe; Amaoti; en Emachobeni. Dube Village het iewat van 'n toeriste-aantreklikheid geword as gevolg van die ryk historiese verband met John Langibalele Dube, die eerste president van die African National Congress (ANC).

Aan die noordoostekant van Inanda is Phoenix, 'n blyplek/plaas gestig in 1904 deur Mahatma Gandhi, 'n Indiër politieke aktivis in Suid-Afrika tussen 1893 en 1914. Phoenix het gedien as basis vir sy sosiale hulpprogramme en sy bedrywighede van verset teen die ou landsregering.

## Bekende boorlinge 
* John Langalibalele Dube (1871–1946), eerste president van die SANNC
* Pixley ka Isaka Seme (1881–1951), president van die ANC 1930–1936
* Busi Mhlongo (1947–2010), Sangeres en liedjieskryweres

## Verwysings
SMSS J031300.36-670839.3

**SMSS J031300.36-670839.3** (afgekort as **SM0313**) is ’n ster in die Melkweg wat 6 000 ligjare van die Aarde af lê. Met ’n ouderdom van sowat 13,6 miljard jaar is dit die oudste bekende ster in die heelal. 

Die ster het sowat 100&nbsp;miljoen tot 200&nbsp;miljoen jaar ná die Groot Knal ontstaan. Sy baie lae ysterinhoud (minder as ’n tien miljoenste van die Son s’n) dui daarop dat dit ’n eerstegenerasie-populasie II-ster is wat gevorm is uit ’n gaswolk wat deur een van die heel eerste sterre voortgebring is. Dit is ’n aanduiding dat die supernovas van eerstegenerasiesterre nie so kragtig was as wat eers geglo is nie.

## Verwysings
Amerikaanse Marinierskorps

[duimnael|links|200px|Lede van die Amerikaanse Marinierskorps vuur op die vyand tydens Operasie Moshtarak in [Afghanistan.]]
duimnael|links|200px|'n Amerikaanse Marinier doen diens as sekuriteitswag by 'n V.S.A ambassade in 2004.

Die **Amerikaanse Marinierskorps** (Engels: *United States Marine Corps*, afgekort **USMC**) is die marinierskorps van die Verenigde State en deel van die Amerikaanse Gewapende Magte.

Hoewel die korps hom oorspronklik hoofsaaklik besig gehou met die veiligheid aan boord van oorlogskepe, en met oorlogvoering deur middel van landings in kusgebiede vanuit die see, het dit ontwikkel tot 'n bruikbare, veeldoelige elite-gevegsmag binne die Amerikaanse Gewapende Magte.

Die Marinierskorps is op één na die kleinste van die vyf dele van die gewapende magte (die Leër, Vloot, Marinierskorps, Lugmag, en die Kuswag) met 201&nbsp;031 mariniers in aktiewe diens, en nog 40&nbsp;000 reserviste (2009). Slegs die Kuswag is kleiner. Nogtans is die Amerikaanse Marinierskorps groter as die gewapende magte van baie ander lande, ook groter as die Britse Weermag.

Die korps het sy eie lugvaartafdeling (Marinierskorpslugvaart), wat meer vegvliegtuie besit as die lugmagte van die meeste ander lande.

Die korps val, net soos die Amerikaanse Vloot, onder die departement van die vloot, wat gelei word deur 'n minister (minister van die vloot) en 'n adjunkminister. Die departement van die vloot val saam met die departement van die leër, van die lugmag en van die ruimtemag, onder die departement van verdediging.

## Verwysings
Longembolisme

**Longembolisme** 'n embolie (afsluiting) van 'n longslagaar (*arteria pulmonalis*). Dit belemmer die vloei van bloed en die long word nie van voldoende suurstof voorsien nie. Dit het ernstige gevolge vir suurstofopname, maar tot 'n mindere mate vir die aangetaste deel van die long self. Dit word meestal deur bloedklonte veroorsaak, maar kan ook deur klonte kankerselle, vet of been veroorsaak word.
[duimnael|Groot longembolisme by die vertakking van die  [longslagaar]]
Simptome sluit in: skielike kortasem, vinnige asemhaling, borspyn en die hoes van bloed. In seldsame gevalle kan dit versnelde hartklop, lae bloeddruk, skok en selfs dood veroorsaak.

Daar is twee kategorieë van longembolisme: akute- en chroniese longembolisme. Akute longembolisme is gewoonlik skielik, terwyl chroniese longembolisme langdurig is.

Dit word algemeen met teen-stollingmiddels behandel, wat help dat die bloed nie stol en klonte veroorsaak nie.

## Sien ook 
* Asemhalingstelsel
* Organe van asemhalingstelsel
* Longe
* Longontsteking

## Bron 
* KENNIS, 1980, vol 5, bl. 984,
Vriesbrand

duimnael|links|Tone met vriesbrand

**Vriesbrand** (Engels: "*frostbite*") is 'n mediese toestand waarin gelokaliseerde skade veroorsaak word aan die vel en ander weefsel as gevolg van bevriesing. Vriesbrand gebeur meestal aan liggaamsdele verste van die hart (tone en vingers) en dele met 'n groot blootgestelde area.
Seretse Khama

Sir **Seretse Khama** (1921–1980) was die eerste president van Botswana. Hy is op 1 Julie 1921 in Serowe gebore en was die kleinseun van die beroemde stamhoof Khama III van die Bamangwato.

Hy trou in 1948 met Ruth Williams Khama wie hy in Londen ontmoet het; hulle het vier seuns, waarvan Ian en Tshekedi tans in die regering van Botswana (Ian as president) dien.

Hy sterf op 13 Julie 1980 in Gaborone aan kanker van die pankreas. Die Sir Seretse Khama Internasionale Lughawe is na hom genoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
WOH G64

**WOH G64** is ’n rooi hiperreusester in die Groot Magellaanse Wolk, ’n satelliet-sterrestelsel van die Melkweg, in die suidelike sterrebeeld Swaardvis. Dit is 168&nbsp;000 ligjare van die Aarde af en is een van die grootste bekende sterre, met ’n radius van 1&nbsp;540 keer dié van die Son, of sowat 1,07&nbsp;miljard kilometer (7,14&nbsp;AE). Sy volume is sowat 3,65&nbsp;miljard keer groter as die Son s'n. As dit in die middel van die Sonnestelsel geplaas sou kon word, sou dit Jupiter ingesluk het.

## Eienskappe 
Die groot massaverlies van WOH&nbsp;G64 het ’n torusvormige wolk geskep met ’n deursnee van sowat ’n ligjaar en ’n massa van drie sonmassas. Die wolk kon gevorm gewees het vanweë massa-uitbarstings van die ster ’n paar miljoen jaar gelede.

Die ster is in die 1970's deur Westerlund, Olander en Hedin ontdek. Nes die geval is met NML Cygni, kom die "WOH" in die naam van die drie ontdekkers, maar dit verwys in dié geval na ’n hele kategorie van reuse- en superreusesterre in die Groot Magellaanse Wolk. Westerlund het ook die hiperreus Westerlund 1-26 ontdek wat in die swaar supersterreswerm Westerlund 1 in die sterrebeeld Altaar voorkom; dit het dieselfde grootte en eienskappe as WOH&nbsp;G64.

Die kombinasie van die ster se temperatuur en helderheid plaas dit in die boonste regterhoek van die Hertzsprung-Russell-diagram. Die stofwolke maak dit baie moeilik om die ster te bestudeer. Dit kan dalk selfs ’n baie warm metgesel hê, hoewel dit glad nie bevestig is nie.

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Chandra-X-straalsterrewag

250px|duimnael|’n Skematiese voorstelling van Chandra.
Die **Chandra-X-straalsterrewag** is ’n ruimteteleskoop wat Nasa op 23 Julie 1999 gelanseer het. Dit is sensitief tot X-straalbronne 100 keer swakker as wat voorheen deur teleskope waargeneem kon word. Aangesien die Aarde se atmosfeer die meeste X-strale absorbeer, kan aardgebaseerde teleskope hulle nie waarneem nie; daarom is ruimtegebaseerde teleskope daarvoor nodig. Chandra is in ’n 64-uur-wentelbaan.

Dit is saam met die Hubble- en die Spitzer-ruimteteleskoop een van die groot sterrewagte. Dit is al beskryf as net so revolusionêr as Galileo se eerste teleskoop. 

## Verwysings
Lys van kardinale aangestel deur Teenpous Benedictus XIII

Teenpous Benedictus XIII die tweede teenpous van die Westerse Skisma was teenpous van 1394 tot 1423 en het 19 pseudo-kardinale aangestel in 7 konsistories.

duimnael|Benedictus XIII

## Die Konsistorie van 24 Desember 1395 
* Pierre Blain, familielid van Pous Urbanus V, referendaris van Benedictus XIII.

## Die konsistorie van 22 September 1397 
* Fernando Pérez Calvillo, biskop van Tarazona, Spanje.
* Jofré de Boil, referendaris van Benedictus XIII.
* Pedro Serra, biskop van Catania, Sisilië.

## Die konsistorie van 21 Desember 1397 
* Berenguer de Anglesola, biskop van Gerona.
* Bonifacio Ammannati, pouslike notarius.
* Louis de Bar, biskop van Langres, Frankryk.

## Die konsistorie van 9 Mei 1404 
* Miguel de Zalba, verkose biskop van Pamplona.
* Antonio de Challant, kanselier van Savoje.

## Die konsistorie van 22 September 1408 
* Pierre Ravat, aartsbiskop van Toulouse, Frankryk.
* Jean d'Armagnac, aartsbiskop van Rouen, Frankryk.
* Juan Martínez de Murillo, ab van die klooster van Montearagón.
* Carlos Jordán de Urriés y Pérez Salanova.
* Alfonso Carrillo de Albornoz, administrateur van Osma.

## Die konsistorie van 14 Desember 1412 
* Pedro Fonseca.

## Die konsistorie van 22 Mei 1423 
* Julián Lobera y Valtierra,  administrateur van Tarazona.
* Ximeno Dahe, pouslike ouditeur.
* Domingo de Bonnefoi, , prior van die klooster van Montealegre, by Barcelona.
* Jean Carrier, aartsdeken van Rodez, Frankryk.

## Verwysings 
* Miranda, S. 2011. The Cardinals of the Holy Roman Church.http://www2.fiu.edu/~mirandas/cardinals.htm.
Sipho Johnson

**Sipho Johnson**, beter bekend onder sy verhoognaam **Jambo**, was 'n Suid-Afrikaanse reggae-musikant. Hy is veral bekend vir liedjies soos "*Calling All Children*" en "*No Man Kill Another Man*". Sy musikale styl word soms met die van Lucky Dube vergelyk.

## Diskografie 
*1990: *Jambo* (Jambo, met Sipho Johnson)

;Liedjies
*"Shine On Brighter"
*"Calling All Children"
*"No Man Kill Another Man"
*"Bad Fried"
*"Prodigal Son"
Olympia, Washington

:*Hierdie artikel handel oor die stad in Washington, V.S.A. Vir die ou beskawing in Antieke Griekeland, sien "Olimpia".*

**Olympia** is die hoofstad van die VSA-deelstaat van Washington en die setel van die Thurston County. Dit is op 28 Januarie 1859 gestig. Die bevolking het 46 478 getel tydens die 2010-sensus. Die stad grens aan Lacey in die ooste, en Tumwater in die suide. Olympia is 'n groot kulturele sentrum van die Puget Sound-streek.
Óbuda

300px|duimnael|Óbuda stadhuis

**Óbuda** is 'n historiese stad in Hongarye. Die land se hoofstad, Boedapest, is gevorm op 17 November 1873 toe Boeda, **Óbuda** en Pest saamgesmelt het.

## Sien ook 
* Pest
* Boeda
* Boedapest

## Verwysings
Bolandstadion

**Bolandstadion** is 'n rugbystadion in Wellington, Wes-Kaap. Dit kan ongeveer 3&nbsp;500 toeskouers akkommodeer. Die Boland Kavaliers gebruik die stadion as hulle tuisveld.

## Sien ook 
* Lys van stadions in Suid-Afrika
Barnardstadion

**Barnardstadion** is 'n rugbystadion in Kemptonpark in Gauteng. Die Valke rugbyspan gebruik die stadion as hulle tuisveld.

Die stadion is direk langs die Kemptonpark Gholfklub geleë. Dit kan ongeveer 7&nbsp;000 toeskouers akkommodeer en beskik oor 'n klein hoofpawiljoen en spreiligte. 

## Sien ook 
* Lys van stadions in Suid-Afrika
Tong

duimnael|links|120px|Die tong is 'n gespierde hidrostaat

Die **tong** is 'n gespierde hidrostatiese orgaan op die vloer van die mond van die meeste gewerwelde diere wat kos manipuleer vir mastikasie (kou van kos met tande). Dit is die primêre orgaan vir smaak (die proe), omrede die boonste oppervlak van die tong bedek is met honderde smaakpapille.

Die tong is uiters sensitief, is ryklik van bloedvate en senuwees voorsien, en word gedurig deur speeksel klam gehou. In die mens besit die tong 'n sekondêre funksie van fonetiese artikulasie. Die tong dien ook as 'n natuurlike middel vir die skoonmaak van 'n mens se tande. Die vermoë om verskillende smake te onderskei is nie in verskillende dele van die tong gelokaliseer, soos algemeen geglo word nie.

## Funksies 
Die tong het drie belangrike funksies.
* In die eerste plek is dit 'n smaakorgaan
duimnael|Spraak: tong posisie vir klinkervorming
Stel jou in staat om die kos te kan proe
* Tweedens speel dit 'n belangrike rol in die kouproses:
**Stoot kos tussen die tande tydens die 
**Meng voedsel met die speeksel
**Rol voedsel in 'n bolletjie om te sluk
**Help om voedsel af te sluk
*'n Derde uiters belangrike funksie het met die spraakproses te doen.

## Tongoppervlak 
'n Gesonde persoon se tongoppervlak is fluweelagtig en het 'n donkerpienk kleur. Maagaandoenings, keelontstekings, koors of enige ander toestand wat vermindering van eetlus tot gevolg het, laat 'n wit laag op die tong ontstaan. In die geval van skarlakenkoors is die tongoppervlak grof en helderrooi.

Dus ondersoek die dokter nie net jou mangels en keel wanneer jy opdrag kry om jou **tong** uit te steek nie.

## Sien ook 
* Spysverteringstelsel
* Geografiese tong
* Smaak

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 9, 1980, bl. 1685, 

## Eksterne skakels 
*
Buffalo City-stadion

**Buffalo City-stadion** is 'n veeldoelige sportstadion wat in die voorstad Arcadia van Oos-Londen, Suid-Afrika geleë is. Die stadion was oorspronklik in 1934 gebou en in 2010 opgeknap. Die stadion kan 16&nbsp;000 toeskouers huisves en word hoofsaaklik vir rugby- en sokkerwedstryde gebruik.

## Wedstryde 
### Rugbywêreldbeker 1995 
## Sien ook 
* Lys van stadions in Suid-Afrika
Bhisho-lughawe

**Bhisho-lughawe** (IATA-kode: BIY, ICAO: FABE) is 'n plaaslike lughawe in die Oos-Kaap, wat Bhisho en King William's Town bedien. Die lughawe lê aan die regterkant van die N2-nasionale pad na Peddie.

Bhisho-lughawe lê op 594 meter (1 950 voet) bo seevlak en het een aanloopbaan (08/26) wat 2 500 meter lank is.

## Eksterne skakels 
* World Aero Data vir Bhisho-lughawe

## Verwysings
István Tarlós

**István Tarlós** (uitgespreek [ˈiʃtvaːn ˈtɒrloːʃ]; gebore 26 Mei 1948 in Boedapest - ) is 'n Hongaarse politikus. In 2010 word hy burgemeester van die land se hoofstad, Boedapest. In Hongarye is hy bekend as **Tarlós István** omdat persoonlike name in Hongaars met die van begin.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf van István Tarlós
Tydsrekking

In die teorie van relatiwiteit is **tydsrekking** of tydsvertraging of tydsdrywing (Engels: "*time dilation*" of "*clock drift*") die werklike verskil van tydsverloop tussen twee gebeure soos gemeet deur waarnemers wat óf relatief tot mekaar beweeg óf in verskillende swaartekragmassas geleë is.

Om tydsrekking te help verduidelik, het Stephen Hawking dit in sy boek *A Brief History of Time* gedemonstreer met 'n sterrekundige op aarde en 'n ruimtereisiger wat in 'n swartkolk inval (LW, die gravitasiekrag in 'n swartkolk is baie sterk, dus verloop tyd baie stadig) (vry vertaal):

:: Die ruimtereisiger is geskeduleer om die gebeurtenisgrens te bereik teen 12:00 in die middag, soos gemeet op sy horlosie. Soos hy daarna val, kyk 'n sterrekundige van die aarde af met 'n teleskoop na die ruimtereisiger se horlosie en sien dat dit stadiger en stadiger loop. Die sterrekundige se muurhorlosie loop een uur terwyl die ruimtereisiger se horlosie slegs een minuut aanskuif van 11:57 na 11:58. En dan neem dit 'n dag op aarde sodat die ruimtereisiger se horlosie aanskuif van 11:58 tot 11:59! Die sterrekundige sien nooit die ruimtereisiger se horlosie 12:00 bereik nie. Al wat hy sien is die beweginglose prentjie van die ruimtereisiger en sy horlosie word slegs rooier totdat dit heeltemal in die niet verdwyn.

Russell Humphreys het die volgende bygevoeg uit die ruimtereisiger se perspektief:

:: Soos die ruimtereisiger nader kom aan die gebeurtenisgrens, kyk hy terug na die sterrekundige se muurhorlosie op aarde en hy sien dat dit vinniger en vinniger loop. Hy sien ook dat die sterrekundige vinnig rondbeweeg in die laboratorium. Hy sien die planete en sterre vinnig om hulle wentelbane beweeg. Tog verloop tyd volgens sy horlosie heeltemal normaal. Wanneer die ruimtereisiger se horlosie 12:00 slaan, lyk dit of die sterrekundige se horlosie so vinnig soos 'n waaier beweeg. Hy voel geen spesifieke sensasie soos hy die gebeurtenisgrens oorsteek nie, maar nou sien hy helder lig binne die gebeurtenisgrens. Sy horlosie bereik 12:01 en loop steeds normaal.

Skeppingsleerders soos Russell Humphreys en John Hartnett gebruik hierdie beginsel om te verklaar hoe mens sterre kan sien wat miljoene ligjare ver is indien die heelal slegs ongeveer 6000 aarde-jare oud is.

## Atoomhorlosies 
Tydsrekking is bevestig met atoomhorlosies: atoomhorlosies by die Nasionale Buro van standaarde in Boulder, Colora, 1655&nbsp;m bo seevlak, loop ongeveer 5 mikrosekondes vinniger as die atoomhorlosies by die Koninklike Sterrewag in Greenwich in Engeland by seevlak.

## GPS satelliete 
Vandag word die beginsel van tydsrekking gebruik in GPS satelliete. Omdat 'n GPS satelliet in 'n laer gravitasieveld is as die oppervlak van die aarde, verloop tyd vinniger op 'n GPS satelliet. GPS'e moet daarvoor kompenseer, anders sal 'n GPS se akkuraatheid dryf (al hoe minder akkuraat word).

## Verwysings 
## Kyk ook 
* Waarnemingshorison
Tand

'n **Tand** (meervoud: **tande**) is 'n klein, verkalkte, wit struktuur wat in die kake (of monde) van baie gewerweldes voorkom en gebruik word om kos af te breek. Sommige diere, veral roofdiere, gebruik ook tande vir jag of vir verdedigingsdoeleindes. Die wortels van die tande word deur tandvleis bedek. Tande is nie van been gemaak nie, maar eerder van verskeie weefsels van verskillende digtheid en hardheid. 'n belangrike stof is die mineraal hidroksielapatiet. Die sellulêre weefsel wat uiteindelik tande vorm is afkomstig uit die embrioniese kiemlaag, die ektoderm.

duimnael|250px|"Sulke tanne moet mos jam kry!"
Die algemene struktuur van tande is soortgelyk by meeste van die gewerweldes, maar daar is 'n aansienlike verskil in hul vorm en posisie. Die tande van soogdiere het diep wortels; hierdie patroon word ook gevind in 'n paar vissoorte en in die krokodilagtiges. In die meeste teleostei visse egter, is die tande verbonde aan die buitenste oppervlak van die been, terwyl dit by akkedisse aan die binneste oppervlak van die kaak geheg is. In kraakbeenagtige visse, soos haaie, is die tande deur taai ligamente aan die hoepels van kraakbeen wat die kakebeen vorm.

## Eksterne skakels 
*
Toyota

duimnael|293px|Toyotafabrieke oor die wêreld heen

**Toyota** (Japannees: トヨタ自動車株式会社) is 'n reuse Japannese motorvervaardiger met sy hoofkantoor in Toyotastad, Aichi, Japan. Sedert 1933 vervaardig die maatskappy voertuie met die grootste afsetgebied vir sy produkte in Japan, Europa, Afrika, Asië en Noord-Amerika. Die Toyota Motor Co is in 1937 as 'n onafhanklike maatskappy gestig. In 2008 oortref Toyota se verkope dié van General Motors, wat Toyota sederdien nommer een in die wêreld maak.

Toyota is wat navorsing en ontwikkeling betref een van die leiers op die gebied van motorenjins wat alternatiewe brandstof gebruik. So is hulle hibriedmotor, 'n Prius, reeds vir 'n paar jaar op die mark. Dit maak primêr gebruik van 'n elektriese motor vir meeste aandrywing, wat slegs deur 'n binnebrandenjin ondersteun word wanneer ekstra krag of 'n versnelling van die voertuig benodig word.

Toyota f1 usgp 2004.jpg|Toyota se Formule-1 renmotor (2004)
Toyota Cressida (4049642751).jpg|'n Ou Toyota Cressida
09 Toyota Corolla.jpg|260px|2009 Toyota Corolla
Toyota Supra SZ (A80) front.jpg|Toyota Supra
Prius c 03 2012 DCA 3646.jpg|2012 Toyota Prius hibriedmotor
2019 Toyota Corolla Icon Tech VVT-i Hybrid 1.8.jpg|2019 Toyota Corolla
Toyota GR HV Sports Concept.jpg|Toyota GR HV Sports Concept
Toyota Mirai (JPD20) IMG 5303.jpg|Toyota Mirai
TOYOTA 86.jpg|Toyota GT86
Dutro130MDLXtreme.jpg|200px|'n Hino vragmotor

## Eksterne skakels 
* Toyota se amptelike wêreldwye webwerf
* Dealer Toyota Indonesia 
*Toyota se nuutste modelle
Thomas Maskew Miller

**Thomas Maskew Miller** (1863 - 1926) was 'n Suid-Afrikaanse boekhandelaar en uitgewer. Miller begin sy bekende uitgewery in 1893 as 'n familiebesigheid nadat hy aanvanklik by Darter Brothers & Walton gewerk het. Hy het takke in Kaapstad, Pretoria en Bulawayo geopen. Aanvanklik voer hy boeke en skryfbehoeftes van die buiteland in, maar het later self boeke begin publiseer.

Die takke in Pretoria en Bulawayo is slegs van 1901 tot 1914 bedryf. In 1924 het die firma 'n beperkte maatskappy geword en die drukkery se naam is na *Maskew Miller Beperk* verander. Die twee drukkerye het 24 kinderboeke oor die tyd gedruk, hoewel hulle hoofsaaklik op handboeke vir skole gefokus het. Hulle reeks vir kinders het poësie, fiksie en kortverhale ingesluit, asook 'n reeks genaamd *Maskew Miller se Afrikaanse Leesboekies*. 

Maskew Miller se maatskappy het in 1983 met Longman saamgesmelt om *Maskew Miller Longman* te vorm. Vandag is *Maskew Miller Longman* deel van *Pearson Education*, wat op sy beurt deur *Pearson plc* besit word.

## Publikasies 
Enkele van die boeke wat hy uitgegee het ter illustrasie:

* ''Maskew Miller's Miniature English Dictionary in the Simplified (Kollewijn) Dutch Spelling. English-Dutch and Dutch-English*; 1909
* *Maskew Miller's Twintig Stellen Proefopgaven Voor Het Hollands*; Kaapstad & Pretoria, 1912
* *Maskew Millers Hollandse Taalboek voor standaards IV en V.*; 1914
* *My eerste Leesboekies*; deur H.J.M. Scheepers, 1919 (die eerste leesboeke in Afrikaans!)
* *Maskew Miller se Korte Afrikaans-Engelse woordelysie*; deur H.J.M. Scheepers; 1922
* *Sketse uit die Geskiedenis... Oorgesit in Afrikaans deur H.J.M. S(cheepers)*; 1922
* *Maskew Miller se Afrikaanse Leesboekies*; Saamgestel deur F. W. Reitz (tweede en verbeterde uitgawe); Kaapstad, 1923
* *Maskew Miller se Meetkunde ... Vertaal Deur J. Steph. V. D. Lingen*; Kaapstad, 1924
* *Maskew Miller se korte geskiedenis van Suid-Afrika (met vele illustrasies) vir die gebruik in skole*; deur Thomas Young, George McCall Theal en Francis William Reitz, Kaapstad, 1926
* *Maskew Miller's Pleasant Stories for Young Readers*; 1929
* *Maskew Miller se Handelsreeks*; 1938
* *Maskew Miller se Toetsoefeningkaarte in Rekenkunde''; Kaapstad, 1940

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Maskew Miller Longman se tuisblad
Booker-prys

:*Moenie verwar word met die Internasionale Booker-prys nie.*

Die **Booker-prys** (Engels: *Booker Prize*), voorheen bekend as die **Booker-prys vir fiksie** (*Booker Prize for Fiction*, 1969–2001) en die **Man Booker-prys** (*Man Booker Prize*, 2002–2019), word jaarliks toegeken aan skrywers vanaf die Britse Statebond of Ierland. Die prys is in 1968 deur *Booker Plc* ingestel. Om die kwaliteit van die prys te waarborg word beoordelaars onder kritici, skrywers en akademici uitgesoek. Sedert 2002 staan die prys as die "*Man Booker Prize for Fiction*" bekend, na aanleiding van 'n borgskap deur die maatskappy *Man Group plc*.

Aan die begin kon slegs burgers van die Britse Statebond, Ierland en Suid-Afrika (en later Zimbabwe) in aanmerking kom om die prys te ontvang. Maar in 2014 is hierdie geskiktheid uitgebrei na enige Engelstalige roman.

Die wenner van die prys ontvang 'n bedrag van 50&nbsp;000 pond sterling.

## Wenners 
[duimnael|upright|[Margaret Atwood]]
[duimnael|upright|[J.M. Coetzee]]
[duimnael|upright|[Nadine Gordimer]]
[duimnael|upright|[Salman Rushdie]]
[duimnael|upright|[Kazuo Ishiguro]]
[duimnael|upright|[A.S. Byatt]]
[duimnael|upright|[Pat Barker]]
[duimnael|upright|[William Golding]]
[duimnael|upright|[Michael Ondaatje]]

## Sien ook 
* Nobelprys vir Letterkunde

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*
Shoemaker-Levy 9

**Shoemaker-Levy 9** (kortweg SL9, amptelike benaming D/1993 F2) is 'n komeet wat tussen 16 en 22 Julie 1994 in 21 fragmente op die planeet Jupiter neergestort het. Sommige van die stukke het 'n deursnee van 2 kilometer gehad.

## Ontdekking 
[duimnael|links|180px|Jupiter in [ultraviolet, ongeveer 2½ uur voor die botsing van fragment R. Die swart punt bo is Jupiter se natuurlike satelliet Io.]]
Die komeet is op 24 Maart 1993 deur Eugene Shoemaker, sy vrou Carolyn Shoemaker en die astronoom David Levy ontdek. Dit is gesien op 'n foto wat deur die Schmidt-teleskoop van 40 cm by die Palomar-sterrewag in Kalifornië geneem is. Shoemaker-Levy 9 is na die ontdekkers daarvan vernoem en dit was inderdaad die negende komeet wat die gedugte Shoemaker- en Levy-span geïdentifiseer het.

duimnael|250px|Bruin vlekke dui die impak op Jupiter se suidelike halfrond aan.
Tydens die ontdekking was die komeet reeds verbrokkel en het dit om Jupiter gewentel. Dis was die eerste waarneming van 'n komeet wat om 'n planeet wentel. Wetenskaplikes vermoed dat dit 20 tot 30 jaar voor die ontdekking daarvan in Jupiter se gravitasieveld vasgevang is. Berekeninge toon dat die verbrokkeling waarskynlik in Julie 1992 as gevolg van die werking van Jupiter se getyveld plaasgevind het.

## Botsing 
duimnael|links|180px|Vuurbal van die eerste inslag.
Die 21 brokstukke, van tot 2&nbsp;km in deursnee, het die atmosfeer van Jupiter se suidelike halfrond teen ongeveer 60&nbsp;km/s getref. Die eerste impak was nie direk vanaf die Aarde sigbaar nie, maar foto's is vanuit die ruimte geneem. Soos die planeet roteer kon die skade binne enkele ure na impak van die Aarde af gesien word. Die effek van die komeet op Jupiter se atmosfeer was skouspelagtig. Vuurballe so groot soos die Aarde het in die planeet se atmosfeer opgestyg. Die letsels van die botsings was duideliker as die Groot Rooi Vlek en was maande lank sigbaar.

Die impak van die komeet was 'n spesiale geleentheid omdat mense vir die eerste keer kon sien hoe hemelliggame in die Sonnestelsel (buiten die Aarde) met mekaar bots. Die botsings is wyd in die media gerapporteer en sterrekundiges het die gebeure noukeurig gevolg. Die impak het nie net nuwe inligting oor Jupiter beskikbaar gemaak nie, maar het ook getoon hoe dié planeet ruimteafval in die binnenste Sonnestelsel verminder.

## Verwysings
Changyuraptor

***Changyuraptor *** is ’n genus roof-dinosourusse "met vier vlerke" uit die Vroeë Krytperiode wat in China ontdek is. Dit behoort tot die suborde Theropoda en daar is net een spesie, ***Changyuraptor yangi***.

Ten tyde van sy ontdekking was *Changyuraptor yangi* die grootste bekende lid van die Microraptorinae, of viervlerkige dinosourusse.

## Ontdekking 
Die fossiel is in 2012 ontdek deur ’n span wetenskaplikes onder leiding van dr. Luis Chiappe, direkteur van die Dinosourus-instituut van die Natuurhistoriese Museum van Los Angeles. Die genusnaam is afgelei van die Chinese woorde vir "langverige raptor" en die spesienaam gedenk die navorser Yang Yandong.

## Beskrywing 
’n Ontleding van die fossiel aan die Universiteit van Kaapstad, Suid-Afrika, het gewys die dier was volgroeid en sowat 1,2&nbsp;m lank, en dit het sowat 4,1&nbsp;kg geweeg – min of meer soveel as ’n kalkoen. Dit maak die *Changyuraptor* die grootste viervlerkige dinosourus bekend: minstens 60% groter as vorige groot mikroraptorines.

*Changyuraptor* het vere oor sy hele lyf gehad, insluitende sy arms en bene, en daarom het dit gelyk of hy twee paar vlerke het. Die teenwoordigheid van lang vere aan al vier ledemate dui ook daarop dat hy kon vlieg. Die dinosourus se stert was lank en geveer, met elke stertveer sowat 30&nbsp;cm lank, en dit het sowat 30% van sy lengte uitgemaak. Dit het die dier dalk gehelp om sagter en veiliger te land.

## Betekenis 
*Microraptor*, ’n dinosourus omtrent so groot soos ’n kraai wat sowat 1&nbsp;kg geweeg het, was die eerste mikroraptorine wat ontdek is, in 2003. Dit het nes ander spesies soos *Anchiornis* en *Xiaotingia* groot, geveerde ledemate en lang, benerige sterte gehad en dit het wetenskaplikes laat glo hul klein grootte was die gevolg van ’n evolusieproses om hulle in staat te stel om te vlieg. *Changyuraptor* se grootte en gewig weerspreek dié hipotese.

## Verwysings