open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bettysbaai-seereservaat

Die **Bettysbaai-seereservaat**, oorspronklik bekend as die **H.F. Verwoerd-seereservaat**, beskerm seelewe aan die Suid-Afrikaanse Atlantiese kus.

## Ligging 
Die reservaat is 30 km suidoos van Gordonsbaai en 37 km noordwes van Hermanus. Vanaf die pikkewynreservaat by Stony Point strek dit vir 3 km oos tot by Jack se Baai en vir 2 seemyl (3,7 km) suid tot in die see. Die Harold Porter Botaniese Tuin is net noord van Jack se Baai. Teenswoordig word die seereservaat bestuur as deel van die Kogelberg-natuurreservaat.

## Beskermde spesies 
In die reservaat van ±20 km² word hengel slegs van die strand af toegelaat. Alle seelewe word beskerm. Verwydering van alikreukel, perlemoen, kreef, swartmossel, krap, seekat, rooiaas, klipmossel, polychaete-wurm of enige ander marine-organisme is verbode. In die vroeë 1980’s het ‘n kolonie pikkewyne hulle hier gevestig.

## Bibliografie
*capenature.co.za/bettys-bay-marine-protected-area
*cer.org.za/wp-content/uploads/2004/11/Bettys-Bay-draft-declaration.pdf
*marineprotectedareas.org.za/bettys-bay-mpa
*mpaforum.org.za/portfolio/bettys-bay/
*old.mpatlas.org.mpa/sites/67704827/
Oedera acerosa

***Oedera acerosa*** is 'n klein struik wat deel van die Asteraceae familie is. Die spesie is inheems aan Lesotho en Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom die plant in KwaZulu-Natal, die Oos-Kaap en die Vrystaat voor.

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
The Cowboy Millionaire

***The Cowboy Millionaire*** is 'n Amerikaanse stilfilm uit 1909. Otis Turner og Francis Boggs is die regisseurs. Die hoofrolspelers is Mac Barnes en William Garwood.

## Storielyn
'n Cowboy van Idaho kry 'n brief uit Chicago, waarin hy berig dat sy oom oorlede is en hom 'n fortuin van etlike miljoene dollars nagelaat het.

## Hoofrolspelers 
* Mac Barnes
* William Garwood
* Adrienne Kroell
* William Stowell
* Carl Winterhoff

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Placebo

:*Vir die inerte stof of behandeling sien Plasebo.*

**Placebo** () is 'n Britse alternatiewe rockgroep wat in 1994 in Londen gestig is deur die sanger-kitaarspeler Brian Molko en die basinstrument-speler Stefan Olsdal. Aan die einde van 1994 het Robert Schultzberg as tromspeler aangesluit. Molko is in België gebore en Olsdal en Schultzberg in Swede; Molko en Olsdal het in Luxemburg grootgeword voordat hulle afsonderlik na Londen verhuis en Britse burgers geword het. Schultzberg het die orkes in 1996 kort na die vrystelling van die orkes se gelyknamige debuutalbum verlaat weens konflik met Molko, en is dieselfde jaar deur Steve Hewitt vervang.

Na die vrystelling van 'n demosnit, 'n enkelsnit en hul gelyknamige debuutalbum, het Placebo in 1997 blootstelling ontvang nadat die enkelsnit "Nancy Boy" gewild geword het in die Verenigde Koninkryk. Die groep het uitgestaan in die Britpop-toneel waarmee hulle destyds geassosieer is vir hul androgene voorkoms en musikale inhoud, sowel as Molko se kenmerkende stem en lirieke wat openlik oor seksualiteit, geestesgesondheid en dwelmgebruik gehandel het.

Hewitt het Placebo in 2007 verlaat weens persoonlike en musikale verskille. Hy is die volgende jaar deur Steve Forrest vervang. Placebo het twee albums saam met Forrest vrygestel, wat in 2015 vertrek het om sy eie musikale loopbaan na te streef. Sedert 2015 is Placebo amptelik 'n duo, hoewel aangevul met bykomende musikante.

Placebo het oor die jare met verskeie kunstenaars saamgewerk, insluitend David Bowie, Justin Warfield, Michael Stipe en Alison Mosshart. Placebo het agt ateljee-albums vrygestel, wat almal die Top 20 in die Verenigde Koninkryk gehaal het, en het reeds sowat 14 miljoen albums wêreldwyd verkoop.

## Verwysings
The Cricket on the Hearth

duimnael|Die volledige film.
***The Cricket on the Hearth*** is 'n Amerikaanse stilfilm uit 1909. D. W. Griffith is die regisseur. Die hoofrolspelers is Owen Moore en Violet Mersereau. Die film is gebaseer op die 1845-novelle met dieselfde naam deur Charles Dickens.

## Storielyn
Die verhaal begin in die huis van Caleb Plummer, 'n ou speelgoedmaker, en ons sien sy seun, Edward, wat see toe vertrek. 'n Teer afskeid aan sy vader en blinde suster, Bertha, neem hom na die pad waar hy afskeid neem van sy geliefde, Mary Fielding. Daarna verloop drie jaar en ons vind die eerlike John Pereyhingle, die man van Dot. Mev. Fielding het in matige moeilikheid beland en stem in tot die huwelik van Ou Tackleton, die knorrige, met May. Dit is afstootlik vir May, wie se hart op Edward gerig is. Edward keer terug en stop onderweg by die King George Inn waar hy van die naderende huwelik van Tackleton en May hoor. Hy leen 'n vermomming van 'n rondlopende Merry Andrew en gaan in die klere van 'n ou reisiger op John se kar om Dot te sien en die waarheid uit te vind. John, aangespoor deur Tackleton, hou die paar dop. Omdat hy Edward nie herken nie, neem John aan dat hy 'n minnaar is. Wanneer Edward van Dot hoor hoe vyandig die huwelik vir May is, besluit hy om haar weg te neem, wat hy met die hulp van Dot doen. Hulle trou tydens die tog net toe die baie ontstelde Tackleton verskyn. John ontdek hoe 'n dwaas hy was om Dot te betwyfel, Tackleton besef hoe 'n ongewilde knorrig hy was en besluit om te verander, terwyl Bertha en Ou Caleb verheug is oor Edward se terugkeer.

## Hoofrolspelers 
*Owen Moore as Edward Plummer
*Violet Mersereau as May Fielding
*Linda Arvidson as Dorothy
*Dorothy West as Bertha
*David Miles as Caleb Plummer
*George Nichols as Mr. Fielding

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
The Criminal Hypnotist

***The Criminal Hypnotist*** is 'n Amerikaanse stilfilm uit 1909. D. W. Griffith is die regisseur. Die hoofrolspelers is Owen Moore en Marion Leonard.

## Hoofrolspelers 
* Owen Moore
* Marion Leonard
* Arthur V. Johnson
* David Miles
* Charles Inslee

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
The Curtain Pole

duimnael|8 minute van die volledige 12 minute lang film.
***The Curtain Pole*** is 'n Amerikaanse stilfilm uit 1909. D. W. Griffith is die regisseur. Die hoofrolspelers is Mack Sennett en Harry Solter.

'n Afdruk van die film bestaan steeds. Die film is gemaak deur die American Mutoscope and Biograph Company toe dit en baie ander vroeë filmateljees in Amerika se eerste rolprentbedryf aan die begin van die 20ste eeu in Fort Lee, New Jersey, gesetel was.

## Hoofrolspelers 
* Mack Sennett as Monsieur Dupont
* Harry Solter as Mr. Edwards
* Florence Lawrence as Mrs. Edwards

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Carlos Alcaraz

**Carlos Alcaraz Garfia** (Spaanse uitspraak: [ˈkaɾlos alkaˈɾaθ ɣaɾˈfi.a]; gebore 5 Mei 2003) is 'n Spaanse professionele tennisspeler. Hy is deur die Association of Tennis Professionals (ATP) as wêreldnommer 1 in mans enkelspel geklassifiseer, insluitend as die nommer 1 mans-enkelspelspeler aan die einde van 2022. Alcaraz het reeds 20 ATP Toer-vlak enkelstitels gewen, waaronder vyf Grandslam-titels en sewe ATP 1000-titels. 

Alcaraz het sy professionele loopbaan in 2018 op die ouderdom van 15 begin. In Mei 2021 het hy vir die eerste keer onder die top 100 op die ranglys ingeskuif, en daardie jaar onder die top 35 geëindig, nadat hy die kwarteindrondtes van die VSA-Ope bereik het. In Maart 2022 het hy sy eerste ATP 1000-titel beklink tydens die Miami Open op 18-jarige ouderdom. Alcaraz het sy eerste Grandslam-titel tydens die 2022 VSA-Ope gewen, en is die jongste man en die eerste tiener (op 19 jaar, 4 maande en 6 dae oud) in die ope-tydperk wat eerste plek kon behaal op die mans-enkelspelranglys. Deur 2022 af te sluit as die jongste wêreldnommer 1 in die ATP se geskiedenis, is hy vir die prestasie aangewys as die Laureus Wêrelddeurbraak van die Jaar. 

In 2023 het Alcaraz sy eerste Wimbledon-titel gewen, waartydens hy die sewevoudige kampioen Novak Djokovic in 'n epiese eindtstryd geklop het. In 2024 het hy onderskeidelik sy derde en vierde Grandslam-titels ingeoes tydens die Franse Ope en Wimbledon-kampioenskap, opgevolg met 'n silwermedalje tydens die Olimpiese Spele in Parys. Hy het sy vyfde Grandslam-titel tydens die eindstryd van die Franse Ope in 2025 verower in nog 'n manjifieke en klassieke kragtoer, nadat hy 'n agterstand van twee stelle uitgewis het teenoor die speler met die hoogste rangposisie, Jannik Sinner. Alcaraz is tans die wêreldnommer 2 speler in mans enkelspeltennis. 

## Verwysings
Jannik Sinner

**Jannik Sinner** (gebore 16 Augustus 2001) is 'n Italiaanse professionele tennisspeler. Hy word tans deur die Association of Tennis Professionals (ATP) as wêreldnommer een in mans enkelspel geklassifiseer, en is die eerste Italianer wat die boonste posisie bereik het. Sinner het reeds 19 enkelspeltitels tydens die ATP Toer gewen, waaronder drie groot titels by die Australiese Ope in 2024 en 2025 en die VSA-Ope in 2024, tesame met die 2024 ATP eindrondte en vier Meesters 1000-titels. Hy het ook Italië na Davis Cup oorwinnings in 2023 en 2024 gelei. 

Ondanks beperkte sukses as juniorspeler, het Sinner op die ouderdom van 16 begin deelneem aan professionele manlike toernooie en een van die min spelers geword wat op 17-jarige ouderdom verskeie ATP Challenger Toer-titels gewen het. In 2019 het hy onder die top 100 ingeskuif, die Next Generation ATP Finales gewen en die ATP Nuweling van die Jaar-toekenning ontvang. In 2021 het hy die jongste ATP 500-kampioen geword tydens die Washington Open, sowel as die eerste speler wat in die 2000's gebore is om onder die top 10 in die ranglys te eindig. Sinner het sy eerste Meesters 1000-titel tydens die Kanadese Open van 2023 gewen en die seisoen afgesluit met 'n plek in die ATP eindrondtes se finaal en deur Italië na 'n Davis Cup oorwinning te lei. 

Tydens die 2024 Australiese Ope het Sinner die destydse wêreldnommer 1 Novak Djokovic verslaan, en daarna Daniil Medvedev verslaan in 'n vyfset-stryd, waartydens hy 'n twee stel agterstand uitgewis het om sy eerste groot titel te wen. Hy het voortgegaan deur drie Meesters 1000-toernooie, die VSA-Ope en die ATP eindrondte te wen, en het die jaar afgesluit as die wêreld se no. 1 speler. 

## Verwysings
Tanglewood-natuurreservaat

Die **Tanglewood-natuurreservaat** by Kloof is in privaatbesit en in 1985 tot natuurmonument verklaar.

## Ligging
Hierdie bewaringsgebied is 5 km wes van Pinetown en lê tussen Kloof en die fabrieke by Westmead. Die terrein van 160 ha met inheemse bos en grasvelde is sedert 1982 in besit van die Walker-familie en is dus nie vryelik toeganklik nie.

## Flora
Die plantegroei is divers: silwerblaarsuikerbos, troshofiesuikerbos, watsonia, wildelukwart, lemoenhout, bostou, wildevy (Ficus sonderi), Pentanisia en gladiolus saundersii. Besonder groot eksemplare van die albizia (valsdoring) en die wildepopulier kom hier voor.

## Fauna
Reeds ‘n 150 voëlsoorte is al hier waargeneem. Wat die verdere dierelewe betref, is die volgende soorte opvallend: bosbok, duiker, blouaap, rooimuishond, gebande muishond, watermuishond, grootkolmuskeljaatkat, luiperd en die Afrikaanse bosvark.

## Verwysings
Jolyn Phillips

**Jolyn Phillips**, oorspronklik van Blompark, Gansbaai, is 'n skryfster, digteres, musikant en akademikus. Sy het haar Meestersgraad in Skeppende Skryfkuns voltooi. Haar debuutbundel kortverhale, *Tjieng Tjang Tjerries and other stories*, het die NIHSS Prys vir Beste Fiksie gewen. Sy is ook 'n bekroonde digter, met *Radbraak* wat die UJ Prys vir Beste Debuut in 2017 ontvang het, en ''Bientang: 'n !nau gedig'' wat in 2021 met die Eugène Maraisprys bekroon is. Benewens haar skryfwerk, is sy ook 'n talentvolle verhoogkunstenares en sanger/liedjieskrywer met 'n selfgetitelde album beskikbaar op groot stroomplatforms.

## Publikasies oor Jolyn Phillips 
*Bonthuys, Marni. 2020. Postkoloniale feminisme in die Afrikaanse poësie- Die debute van Ronelda Kamfer, Shirmoney Rhode en Jolyn Phillips . *LitNet Akademies Geesteswetenskappe.*
*Schaffer, Alfred. 2018. *Radbraak* (Jolyn Phillips). *Tydskrif vir Letterkunde.*
*Viljoen, Louise. 2020. *bientang* (Jolyn Phillips). *Tydskrif vir Letterkunde.*
*Viljoen, Louise. 2022. ’n Vergelykende ondersoek na die representasie van woede in digbundels deur Ronelda Kamfer, Jolyn Phillips, Simone Atangana Bekono en Radna Fabias. *Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.*
*Viljoen, Louise. 2022. Affek, emosie en kognisie in die rekonstruksie van 'n vergete geskiedenis Jolyn Phillips se *bientang*. *Stilet.*

## Verwysings
Shirmoney Rhode

**Shirmoney Rhode** is 'n Suid-Afrikaanse digteres. Sy is in 1991 in Elsiesrivier op die Kaapse Vlakte gebore. Sy het haar akademiese agtergrond by die Universiteit van Wes-Kaapland gekry, waar sy 'n BA (Afrikaans en Linguistiek), BA (Honneurs) in Afrikaans, en 'n nagraadse onderwyssertifikaat in Afrikaans voltooi het. Haar gedigte het reeds in die bundel *7de Reënboog* verskyn. As 'n gerekende *performance poet* het sy op verskeie platforms soos Open Book Festival en die Klein Karoo Nasionale Kunstefees opgetree. Sy gebruik haar werk om die stories van die mense in haar gemeenskap te vertel. Haar debuutdigbundel, *Nomme 20 Delphistraat*, is deur Modjaji Books gepubliseer, en sy gee tans Afrikaans by 'n hoërskool in Kaapstad.

## Publikasies oor Shirmoney Rhode
### Studies oor Shirmoney Rhode
*Bonthuys, Marni. 2020. Postkoloniale feminisme in die Afrikaanse poësie- Die debute van Ronelda Kamfer, Shirmoney Rhode en Jolyn Phillips. *LitNet Akademies Geesteswetenskappe.*

### Media
*Pakendorf, Gunther. 2017. *Nomme 20 Delphistraat* deur Shirmoney Rhode: ’n resensie . *LitNet.*
*Rhode, Shirmoney en Naomi Meyer. 2016. Onderhoud: Shirmoney Rhode oor *Nomme 20 Delphi Straat*. *LitNet.*
*Terblanche, Erika. 2023. Shirmoney Rhode (1991–). *LitNet.*

## Verwysings
## Eksterne skakels
* Shirmoney Rhode op LitNet
Nathan Trantraal

duimnael|Nathan Trantraal
**Nathan Trantraal** (1983) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer. Hy is in Kaapstad gebore. Sy grafiese roman, *Stormkaap: Drome kom altyd andersom uit*, is in 2008 deur Tafelberg gepubliseer. Trantraal se debuutdigbundel, *Chokers en survivors*, is bekroon met die Ingrid Jonkerprys vir Poësie in 2015 en 'n ATKV Woordveertjie vir poësie in 2014. Hy is getroud met die digter Ronelda Kamfer, en sy tweede digbundel is getiteld *Alles het niet kom wôd*. Tans is Nathan Trantraal 'n dosent by die Rhodes Universiteit se MA in Skeppende Skryfkuns-program.

## Bronnelys 
### Vaktydskrifte
*Pieterse, Henning. 2017. *Alles het niet kom wôd* (Nathan Trantraal) . *Tydskrif vir Letterkunde.*

## Verwysings
Lynthia Julius

**Lynthia Julius** is 'n Afrikaanse digteres. Sy is gebore op Springbok en getoë in Kimberley en woon tans in Bloemfontein. Sy het 'n honneursgraad in filosofie aan die Universiteit van die Vrystaat verwerf. In 2021 het sy haar MA in Kreatiewe Skryfkunde aan dieselfde universiteit voltooi. Sy is in 2018 as wenner in die Afrikaans-taalkategorie van die AVBOB-digkunskompetisie bekroon. Haar debuutbundel, *Uit die Kroes*, het reeds verskyn.

## Publikasies oor Lynthia Julius 
### Vakkundige tydskrifte 
*Basson, Earl en Bibi Burger. 2023. (Self)portrette in *Uit die kroes* deur Lynthia Julius- ’n Kultuurhandhawende pedagogiese benadering tot Afrikaanse literatuuronderrig. *Tydskrif vir Geesteswetenskappe.*
*Kamfer, Ronelda. 2021. *Uit die kroes* (Lynthia Julius). *Tydskrif vir Letterkunde.*
*Nel, Hennely. 2024. Interseksionele feminisme in Afrikaanse poesie: Lynthia Julius se *Uit die kroes*. *Tydskrif vir Letterkunde.*
*Smit, Mathilda. 2024. Lynthia Julius - Onderhoud - Ontlaering 2021. *Tydskrif vir Geesteswetenskappe.*

### Media 
*Bonthuys, Marni. 2024. Resensie: "Kinderlê" deur Lynthia Julius. *Versindaba.*
*De Vries, Izak. 2023. Lynthia Julius is LitNet en die Tuishuise se tweede inwoonskrywer op Cradock. *LitNet.*
*De Wet, Karen. 2020. Eietyds en eiesinnig: Lynthia Julius "vry met getroude sinne : en ligtekooi met reëls" . *LitNet.*
*Hambidge, Joan. 2020. Resensie Lynthia Julius - *Uit die kroes* Kwela, 2020. *Woorde wat weeg.*
*Jantjies, Candice. 2023. Lynthia Julius ontvang Jan Rabie & Marjorie Wallace-skrywersbeurs. *Netwerk24.*
*Meyer, Naomi en Lynthia Julius. 2023. Die Jan Rabie Marjorie Wallace-beurs 2024: ’n onderhoud met Lynthia Julius. *LitNet.*
*Norton, Cliffordene. 2024. Cliff-hanger: Kinderlê deur Lynthia Julius, ’n resensie. *LitNet.*
*Pieters, Liza-May. 2024. Lynthia Julius moeg van brandmerk as ‘bruin digter’. *Netwerk24.*
*Terblanche, Stefani. 2024. Lynthia Julius: ‘Bundel het met my geloop, ek moes onderdanig wees, luister’. *Netwerk24.*
*Troskie, Elodi. 2020. Lynthia Julius: 'Ek vee nie my geskiedenis uit my hare uit nie'. *Klyntji.*
*Van der Merwe, Joanette. 2020. Resensie: *Uit die kroes* (Lynthia Julius). *Versindaba.*
*Van der Merwe, Mart-Mari. 2024. Lynthia Julius se Kinderlê tref slagare. *Klyntji.*

## Verwysings
Hans Hellmut Kirst

**Hans Hellmut Kirst** (5 Desember 1914 – 23 Februarie 1989) was 'n Duitse romansier en die skrywer van 46 boeke, waarvan 'n klompie in Afrikaans vertaal is. Kirst word veral onthou as die skepper van die "Bombardier Asch"-reeks. 

## Biografie 
### Vroeë jare 
Hans Hellmut Kirst is gebore in Osterode, Oos-Pruise. Osterode is die hedendaagse Ostróda in Pole.

Kirst het in 1933 aangesluit by die Reichswehr (Duitse Weermag) en het tydens die Tweede Wêreldoorlog as offisier gedien. Aan die einde van die oorlog het hy die rang van Luitenant  en *Nationalsozialistischer Führungsoffizier* behaal. Kirst was 'n lid van die NSDAP, en het later verklaar dat hy "die Nasionale Sosialisme verwar het met Duitsland". Hy was ook 'n lid van PEN Internasionaal en die skrywersgilde.  Gore Vidal het blykbaar bydraes gamaak tot die draaiboek, maar is nie daarmee gekrediteer nie. Die rolprent se klankbaan is gekomponeer deur Maurice Jarre.)          
**Fabrik der Offiziere* (1989, TV minireeks)

## Sien ook 
* Lys van vertalings in Afrikaans

## Verwysings
Lighthouse (Westlife-liedjie)

""**Lighthouse**"" is 'n liedjie deur die Ierse popgroep Westlife en is die hoofsnit van hul tweede versamelalbum *Greatest Hits* (2011). Die liedjie is hul laaste fisiese enkelsnit na hul aankondiging om te ontbind voordat hulle in 2018 hervorm het. Die enkelsnit is ook die groep se eerste en laaste fisiese enkelsnit wat nie onder die bestuur van Simon Cowell is nie, nadat hulle Syco en Cowell in Maart 2011 verlaat het. Die liedjie is geskryf deur Gary Barlow en John Shanks en is op 11 November 2011 vrygestel. 'n Musiekvideo is in Suid-Afrika verfilm en het op 20 Oktober 2011 sy première gehad.

Die liedjie het kort na vrystelling op nommer twee op die Britse fisiese enkelsnitlys gedebuteer.  Oor die algemeen het die liedjie hul tweede laagste enkelsnit in Ierland en die Verenigde Koninkryk geword en onderskeidelik nommer elf en twee-en-dertig bereik.

## Verwysings
Luís Figo

**Luís Filipe Madeira Caeiro Figo** OIH (Portugese uitspraak: [luˈiʃ ˈfiɣu]; gebore 4 November 1972) is 'n Portugese voormalige professionele sokkerspeler wat as 'n vleuel vir Sporting CP, Barcelona, Real Madrid, en Inter Milaan gespeel het. Hy het 127 wedstryde vir die Portugese nasionale span gespeel, wat destyds 'n rekord was. Figo word algemeen beskou as een van die beste spelers van sy generasie en een van die grootste vleuels in die geskiedenis van die sport.

Figo het die Ballon d'Or in 2000 gewen, asook die FIFA Wêreldspeler van die Jaar in 2001. In 2004 het Pelé hom ingesluit in die FIFA 100-lys van die wêreld se grootste lewende spelers. Figo is een van die min sokkerspelers wat vir beide die Spaanse mededingers Barcelona en Real Madrid gespeel het. Sy oorgang in 2000 van Barcelona na Real Madrid het 'n wêreldrekordfooi van €62 miljoen opgelewer. Figo, wat destyds saam met Rivaldo as die gesig van Barcelona beskou is, het 'n voorwaardelike ooreenkoms onderteken met Florentino Pérez, wat destyds verkiesing gevoer het om president van Real Madrid te word. Kortliks het die ooreenkoms bepaal dat as Pérez president word, Figo vir Real Madrid sou teken. As Figo geweier het om Barcelona te verlaat, sou hy 'n boetebedrag van 5 miljard peseta's (ongeveer £22 miljoen of $34 miljoen) moes betaal. As Pérez die verkiesing verloor het, sou Figo 400 miljoen peseta's (ongeveer £1.7 miljoen) behou het.

Figo het ’n baie suksesvolle loopbaan gehad, gekenmerk deur verskeie trofeë, insluitend die Portugese Beker, vier La Liga-titels, twee Spaanse Bekers, drie Spaanse Superbekers, een Champions League-titel, een Bekerwenner-beker, twee Superbekers, een Interkontinentale Beker, vier Serie A-titels, een Italiaanse Beker, en drie Italiaanse Superbekers. Op internasionale vlak het hy 32 doele vir Portugal aangeteken en die land verteenwoordig in drie Europese Kampioenskappe en twee Wêreldbekertoernooie. Hy het gehelp om Portugal tot in die eindstryd van Euro 2004 te lei, waar hulle as naaswenners geëindig het, en ook tot in die semi-finaal van die 2006 Wêreldbeker.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Rivaldo

**Rivaldo Vítor Borba Ferreira** (Brasiliaanse Portugees: [ʁiˈvawdu ˈvitoʁ ˈbɔʁbɐ feˈʁe(j)ɾɐ]; gebore 19 April 1972), bekend as net **Rivaldo**, is ’n Brasiliaanse voormalige sokkerspeler wat hoofsaaklik as ’n aanvallende middelveldspeler gespeel het, maar ook as ’n tweede doelskieter en soms as ’n breë middelvelder of vleuel gebruik is. Rivaldo word beskou as een van die grootste, vaardigste en mees kreatiewe spelers van alle tye. Hy was bekend vir sy krommende vryskoppe, fietsdoele, skeinsbeweging, kragtige skote van ver af, en sy vermoë om sowel doele aan te teken as te skep. In 2004 is hy deur Pelé ingesluit in die FIFA 100-lys van die wêreld se grootste lewende spelers. Met sukses op klub- en internasionale vlak is hy een van net nege spelers wat die FIFA Wêreldbeker, die UEFA Champions League en die Ballon d'Or gewen het.

Rivaldo het sy loopbaan in 1991 by die Brasiliaanse klub Santa Cruz begin, en het daarna gespeel vir Mogi Mirim, 'n leningsperiode by Corinthians, en vir Palmeiras. In 1996 het hy na Europa verhuis om vir die Spaanse klub Deportivo de La Coruña te speel, waar sy vertonings in sy enigste seisoen hom ’n kontrak by Barcelona in 1997 besorg het. By Barcelona het hy 'n suksesvolle vennootskap met die Nederlandse internasionale Patrick Kluivert gevorm, en agtereenvolgende La Liga-titels in 1998 en 1999 gewen, sowel as die Copa del Rey in 1998. Rivaldo het veral aandag getrek met ’n driekuns teen Valencia in Junie 2001, wat Barcelona vir die 2001–02 UEFA Champions League gekwalifiseer het; die laaste doel was ’n laaste-minuut-fietsdoel van 20 meter – dié driekuns word dikwels as een van die grootste ooit beskou. Gedurende sy vyf jaar by die klub het hy 130 doele aangeteken, wat hom een van Barcelona se topskuts ooit maak.

In 2002 het Rivaldo by die Italiaanse klub AC Milan aangesluit, waar hy die Coppa Italia en die UEFA Champions League in sy enigste seisoen gewen het. Sy vertonings was egter teleurstellend, en hy het sy kontrak met Milan in laat 2004 gekanselleer. Daarna het hy vir Cruzeiro, Olympiacos, AEK Athene, Bunyodkor, op ’n lening vir São Paulo, Kabuscorp en São Caetano gespeel. In Maart 2014 het Rivaldo sy uittrede uit professionele sokker aangekondig, maar sedert Junie 2015 het hy weer verskynings gemaak vir Mogi Mirim voordat hy weer in Augustus 2015 afgetree het.

Tussen 1993 en 2003 het Rivaldo 74 wedstryde vir Brasilië gespeel en 35 doele aangeteken, wat hom die sewende hoogste doelskieter in die land se geskiedenis maak. Hy het gehelp om Brasilië tot in die eindstryd van die 1998 FIFA Wêreldbeker te bring en het die Copa América in 1999 gewen, waar hy as speler van die toernooi aangewys is. Rivaldo was deel van ’n aanvallende trio saam met Ronaldo en Ronaldinho in die span wat die 2002 FIFA Wêreldbeker gewen het. Hy het in vyf van Brasilië se sewe wedstryde by die toernooi aangeteken en is in die 2002 FIFA Wêreldbeker All-Star-span ingesluit, nadat hy ook in 1998 gekies is. Hy is opgeneem in die Brasiliaanse Sokkermuseum se Ererol.

## Verwysings
Kaká

**Ricardo Izecson dos Santos Leite** (Brasiliaanse Portugees: [ʁiˈkaʁdu iˈzɛksõ duˈsɐ̃tuz ˈlejtʃi]; gebore 22 April 1982), algemeen bekend as **Kaká** (Brasiliaanse Portugees: [kaˈka]) is ’n Brasiliaanse voormalige professionele sokkerspeler wat as ’n aanvallende middelveldspeler gespeel het. Gedurende sy beste jare by AC Milan, waar hy bekend was vir sy hulpaflewerings, doelskiette en dribbel, is Kaká wyd beskou as een van die grootste spelers van sy generasie. Hy word ook beskou as een van die grootste middelveldspelers in die geskiedenis van die sport. Met sukses op klub- en internasionale vlak, is hy een van net nege spelers wat die FIFA Wêreldbeker, die UEFA Kampioeneliga en die Ballon d'Or gewen het.

Kaká het in 2001 op 18-jarige ouderdom sy professionele debuut gemaak by die Brasiliaanse klub São Paulo. Hy het later in 2003 by die Italiaanse klub AC Milan aangesluit. Kaká het Milaan gehelp om die Serie A-titel in sy eerste seisoen in te palm. Milaan het tweede in die 2004–05 UEFA Kampioeneliga geëindig, met Kaká as die toernooi se beste hulpafleweraar. Hy is benoem tot UEFA se klub-middelveldspeler van die Jaar. Hy het Milaan gelei tot die 2006–07 UEFA Kampioeneliga-titel en was die toernooi se top doelskieter. Sy uitstekende vertonings het aan hom die FIFA Wêreldspeler van die Jaar-titel, die 2007 Ballon d'Or-toekenning en die UEFA Klubvoetballer van die Jaar-toekenning besorg. Na ses jaar by Milaan het Kaká in 2009 by Real Madrid aangesluit vir ’n oordragfooi van €67 miljoen, wat destyds die tweede hoogste oordragfooi was. Sy vier seisoene by Madrid is egter deur beserings gekenmerk, wat sy spoed laat afneem het. Hy het in 2013 vir ’n enkele seisoen na AC Milan teruggekeer, voordat hy by die MLS-uitbreidingsklub Orlando City SC aangesluit het. Hy is aanvanklik op lening teruggestuur na sy voormalige klub São Paulo voordat hy in 2015 na Orlando teruggekeer en in 2017 van professionele sokker afgetree het.

Kaká het sy debuut vir die Brasiliaanse nasionale span in 2002 gemaak en is vir die 2002 FIFA Wêreldbekerspan gekies, wat daardie jaar die toernooi gewen het. Hy het ook deelgeneem aan die 2006 Wêreldbeker, saam met sterspelers soos Ronaldo, Adriano en Ronaldinho. Sy laaste deelname aan Wêreldbekersokker het in 2010 gekom in Suid-Afrika. Hy was ook ’n lid van Brasilië se FIFA Konfederasiebekertoernooi-wenspanne van 2005 en 2009, en het in 2009 die Goue Bal as die toernooi se beste speler gewen.

Tussen 2006 en 2009 is hy drie keer in beide die FIFA Wêreld XI en die UEFA-span van die Jaar ingesluit. In 2010 is hy in die AC Milan Eregalery opgeneem. Gedurende sy loopbaan was Kaká een van die wêreld se bekendste atlete en die eerste sportpersoon om 10 miljoen volgelinge op X te bereik. Buiten sokker is Kaká bekend vir sy humanitêre werk. Hy het in 2004 die jongste ambassadeur van die VN se Wêreldvoedselprogram geword. Vir sy bydraes op en van die veld af is Kaká in 2008 en 2009 deur Time as een van die wêreld se 100 mees invloedryke mense aangewys.

## Verwysings
Monogamie

, Poland, wat hul monogame getrouheid gedurende 'n tydperk van skeiding, terwyl hy tydelik in die Verenigde State gewerk het, gedenk. ]]
**Monogamie** verwys na 'n wedersydse en eksklusiewe intieme verhouding tussen twee individue. 'n Verhouding tussen slegs twee individue, of dit lewenslank of reeksmonogamie is, staan teenoor verskeie praktyke soos poligamie en poliamorie. Die term kan dan vervolgens onderverdeel word volgens konteksafhanklike verhoudingstipes. Oor die algemeen is daar vier oorvleuende definisies:
* *genetiese monogamie* verwys na seksuele monogame verhoudings waar daar genetiese bewyse van vaderskap is.
* *sosiale monogamie* verwys na twee individue wat saam woon, 'n seksuele verhouding handhaaf en basiese hulpbronne soos behuising, kos en ouerskapsverantwoordelikhede deel.
* *egtelike monogamie* verwys na huwelike tussen slegs twee individue, binne die konteks van die huwelik as instelling.

Bioloë, biologiese antropoloë en gedragsekoloë gebruik dikwels die term *monogamie* om na seksuele en soms genetiese (reproduktiewe) eksklusiwiteit te verwys.  Daarteenoor gebruik kulturele en sosiale anthropoloë en ander sosiale wetenskaplikes die term monogamie om na sosiale of egtelike monogamie te verwys.
# *reeksmonogamie*, - 'n huwelik tussen slegs twee persone op enige gegewe tyd, anders as bigamie of poligamie. Ander aanvaar of keur voorhuwelikse seks goed. Party samelewings beskou seks buite die huwelik  of eggenootruiling ("spouse swapping") as sosiaal aanvaarbaar. Party sien 'n verhouding steeds as monogamies wanneer eggenote na die dood van hul huweliksmaat of na 'n egskeiding na 'n nuwe monogame verhouding aanbeweeg, ongeag die tydperk van die verhouding (reeksmonogamie). Die behoefte om monogamie te omskryf is in 'n 2012-navorsingstuk beklemtoon, waar praktyke as formele of informele poliandrie gedefinieer is. Navorsers het 53 gemeenskappe gevind wat tussen 1912 en 2010 poliandrie beoefen het (waar vroue veelvuldige manlike seksuele maats het). Hierdie breër definisie het aangedui dat poliandrie meer algemeen was wêreldwyd as wat voorheen geglo is.

Terminologie mag ook beïnvloed hoe data oor poligamie geïnterpreteer word. Terwyl die genetiese rekord aandui dat genetiese monogamie in die laaste 5000-10000 jaar toegeneem het, is die manier hoe prehistoriese nie-monogamie gelyk het, minder duidelik. 'n Gebrek aan genetiese monogamie kan as poligamie geïnterpreteer word ten spyte van ander moontlike verduidelikings. Antropologiese waarnemings dui daarop dat selfs wanneer poligamie in die gemeenskap aanvaar word, die meerderheid verhoudings in die samelewing in die praktyk monogaam is. Dus, in prehistoriese gemeenskappe en gemeenskappe wat as poligaam gekategoriseer word, kan kort- of langtermyn reeksmonogamie die algemeenste praktyk wees eerder as 'n lewenslange monogame band.

## Sien ook 
* Poligamie

## Verwysings
Sensuur in Suid-Afrika

**Sensuur in Suid-Afrika** verteenwoordig 'n komplekse wisselwerking tussen demokratiese beginsels en regulatoriese raamwerke. Die land implementeer selektiewe inhoudbeperkings terwyl daar voortdurende debatte oor media-toesig en inligtingbeheer plaasvind.

## Geskiedenis 
Die geskiedenis van sensuur in Suid-Afrika bestaan ​​uit veranderinge in wette oor die dekades deur die heersende regering van die tyd.

Die meeste van die land se sensuurwetgewing het gedurende die apartheidsera plaasgevind. Die apartheidsregering het uitgebreide sensuurwette geïmplementeer wat daarop gemik was om meningsverskil te onderdruk en die narratief rondom rasse-segregasie te beheer. Hierdie tydperk het die inwerkingtreding van talle wette gesien wat die publikasie en verspreiding van materiaal wat as polities sensitief of aanstootlik beskou is, verbied het, veral dié wat vir die regte van die Swart meerderheid pleit.

Prominente wetgewing het die Wet op die Onderdrukking van Kommunisme en die Wet op Publikasies en Vermaak ingesluit, wat albei vryheid van uitdrukking beperk het en stemme geteiken het wat die rassistiese beleid van die regering gekritiseer het.

Ten spyte van die onderdrukkende sensuuromgewing het ondergrondse bewegings die sirkulasie van verbode literatuur vergemaklik, wat bygedra het tot die uiteindelike ontmanteling van apartheid. Die vrylating van Nelson Mandela in 1990 en die daaropvolgende oorgang na demokrasie het 'n beduidende keerpunt gemerk, wat gelei het tot die totstandkoming van 'n grondwet wat vryheid van spraak en pers vasgelê het. In die moderne era worstel Suid-Afrika egter steeds met nuwe vorme van sensuur, veral in die digitale landskap, aangesien onlangse wetgewing kommer uitgespreek het oor potensiële oorskryding in die regulering van aanlyn inhoud. Hierdie komplekse geskiedenis weerspieël die voortdurende stryd tussen vryheid en beheer in 'n nasie wat beduidende vordering gemaak het, maar steeds waaksaam bly teen bedreigings vir sy demokratiese beginsels.

## Wet 
Daar is verskeie wetgewing in Suid-Afrika wat sensuur behels.
### Kopiereg 
### Vryheid van spraak 
### Kuns 
### Uitsending 
### Film 
In 1996 is die Film- en Publikasieraad, of FPB, gestig kragtens die Film- en Publikasiewet. Hierdie raad is geskep as 'n inhoudklassifikasie- en reguleringsowerheid, wat onder die Minister van Kommunikasie opereer, en hulle het dikwels gelas dat sekere besnoeiings gemaak word voordat die film vertoon is. Die FPB se doel was oënskynlik om kwessies van kinderpornografie en kindermishandeling aan te pak, asook om graderings te verskaf aan publiek verbruikte media soos films, musiek en televisieprogramme. Onder hierdie riglyne kan sy mandaat as een van staatsensuur beskou word.

### Internet 
### Literatuur 
### Pornografie 
## Sien ook 
* Jane Duncan (akademikus)
* Sensuurwet (Wet op Publikasies en Vermaaklikhede van 1963 en 1974)
* Skiet die Boer
* Sensuur

## Verwysings 
## Bronnelys 
* "Art and Law - A Comprehensive Guide to South African Art Law" ISBN:9781485152439
Commicarpus pentandrus

**Veldpatats** (*Commicarpus pentandrus*) is 'n meerjarige plant wat deel van die Nyctaginaceae familie is. Die spesie is endemies aan Botswana, Eswatini, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die plant in al die provinsies voor.

## Galery 

Pink Nyctaginaceae (Commicarpus pentandrus) (11587139233).jpg
Commicarpus pentandrus 1DS-II 1-6512.jpg
Commicarpus pentandrus 1DS-II 1-6513.jpg
Commicarpus pentandrus 1DS-II 1-6509.jpg
Commicarpus pentandrus 1DS-II 4-0436.jpg
Commicarpus pentandrus 1DS-II 4-2549.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Sensuur

duimnael|Gesensureerde gedeelte van "Green Illusions" deur Ozzie Zehner.
**Sensuur** is die onderdrukking van spraak, openbare kommunikasie of ander inligting. Dit kan gedoen word op grond daarvan dat sulke materiaal as aanstootlik, skadelik, sensitief of "ongerieflik" beskou word. en privaat instellings. Wanneer 'n individu soos 'n outeur of ander skepper sensuur van hul eie werke of spraak toepas, word dit *selfsensuur* genoem. Algemene sensuur vind plaas in 'n verskeidenheid van verskillende media, insluitend spraak, boeke, musiek, rolprente en ander kunste, die pers, radio, televisie en die internet as 'n gevolg van 'n verskeidenheid van beweerde redes. Hierdie redes sluit in nasionale veiligheid, om obseniteit, pornografie en haatspraak te beheer, om kinders of ander kwesbare groepe te beskerm, om politieke of godsdienstige sienings te bevorder of te beperk, en om laster en smaad te voorkom. Spesifieke reëls en regulasies rakende sensuur wissel tussen jurisdiksies en/of private organisasies.

## Sien ook 
* Nineteen Eighty-Four
* Boekverbranding in Nazi-Duitsland

## Verwysings
Fransmanshoek

**Fransmanshoek** is ‘n bewaringsgebied, hengelaarsoord en piekniekterrein by Vleespunt, die kaap tussen Vleesbaai en Visbaai aan die Tuinroete van Suid-Afrika.

## Ligging 
Hierdie terrein lê by 34° 17′ 58″ suid, 21° 56′ 45″ oos, ten suidooste van die vakansieoorde Vleesbaai en Boggomsbaai en noordoos van Gouritsmond.

## Naam 
Op 11 September 1763 het die Franse oorlogskip *Le Fortuné* onder bevel van kapt. De Surville teenoor ‘n varswaterbron by Kanonpunt (ook bekend as Kaap Vacca) vergaan. Die skip met 441 matrose en soldate aan boord was onderweg van Réunion en het hier aangedoen om sy watervoorraad aan te vul. Al die opvarendes het die ramp oorleef en is oor land na Kaapstad. Alle waardevolle items is destyds van die skip verwyder, behalwe ‘n kanon wat glo tussen rotse vasgesit het en blykbaar by ‘n baie lae gety nog gesien kan word. 

Die gebiede Fransmanshoek en Kanon het hulle name aan hierdie skipbreuk te danke. Na bewering het afstammelinge van hierdie drenkelinge die van Fransman aangeneem.

## Gedenkteken 
In Desember 1999 het die Franse ambassade in Suid-Afrika ‘n gedenkplaat ter herdenking aan die stranding van die *Le Fortuné* hier aangebring.

## Bronnelys 
*Slingsby, Peter: Garden Route – the map. Muizenberg: Slingsby Maps, 2010. 
*Turner, Malcolm: Shipwrecks & Salvage in South Africa – 1505 to the present. Kaapstad: Struik, 1988. 

## Eksterne skakels 
* https://fransmanshoek.co.za/
Lys van Afrikaanse mansname

Hierdie is 'n **lys van Afrikaanse mansname**.

## A 
* Abe
* Adam
* Juda
* Jurgen

## K 
* Kartik
* Khan
* Kiran
* Kobus
* Koos

## M 
* Mansur

## N 
* Nikita

## P 
* Peet
* Petrus
* Pierre
* Piet
* Pieter

## R 
* Raja
* Rashid
* Renier
* Robert

## S 
* Sharif
* Singh
* Stef
* Stefan
* Stephanus
* Sulaiman
* Suleiman
* Sunil

## T 
* Ted
* Theodorus
* Theo

## V 
* Vasu
* Vijay

## W 
* Waldemar
* Willem

## Sien ook 
* Lys van vanne in Suid-Afrika

## Verwysings
Lys van Afrikaanse vrouename

Hierdie is 'n **lys van Afrikaanse vrouename**.

## C 
* Charlize
* Chloe

## T 
* Tara

## Y 
* Yasmien

## Z 
* Zubaida

## Sien ook 
* Lys van vanne in Suid-Afrika

## Verwysings
Lys van vanne in Suid-Afrika

Hierdie is 'n **lys van vanne in Suid-Afrika**. Hierdie lys moet ook vanne insluit wat nie in Suid-Afrika ontstaan ​​het nie, aangesien daar mense met talle etniese agtergronde in die land woon, en daarom vanne.

## A 
## B 
* Boshoff

## C 
* Cilliers

## D 
* De Lange
* De Klerk
* De Boer

## E 
* Els (van)

## F 
*Fouché 

## G 
*Greeff

## H 
*Hanekom

## J 
*Joubert

## K 
*Kruger

## L 
*Labuschagne

## M 
*Mahumapelo

## N 
*Naudé

## O 
*Oosthuizen

## P 
*Pienaar

## R 
*Rousseau
*Roets

## S 
* Snyman

## T 
*Theron

## U 
*Uys

## V 
* Van Zyl

## W 
* Wessels

## Z 
* Zuma

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse mansname
* Lys van Afrikaanse vrouename

## Bronne 
*
2025 Oostenrykse Grand Prix

thumb|280px

Die **2025 Formule Een Oostenrykse Grand Prix** is op 29 Junie 2025 op die Red Bull Ring in Spielberg, Oostenryk gehou. Dit was die elfde wedren van die kampioenskapseisoen gewees.

## Bande 
Pirelli het die volgende bande in Oostenryk verskaf:

## Vrye oefening 
### Uitslag 
## Kwalifisering 
***1** Charles Leclerc en Fernando Alonso teken in die eerste kwalifiseersessie presies dieselfde tyd aan. Leclerc kry P12 omdat hy sy tyd voor Alonso s'n aangeteken het.

## Wedren 
### Renuitslag 
 Oscar Piastri teken vir die sesde keer in sy loopbaan 'n vinnigste rondte aan.
***1** Carlos Sainz jr. kom aanvanklik nie weg vir die formasierondte nie, waarna sy remme aan die brand slaan in die kuipe en hy dus nie die ren begin nie.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
George Fivaz

**John George Fivaz** SSA SOE was die voormalige nasionale kommissaris van die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Hy is op 29 Januarie 1995 deur Nelson Mandela vir vyf jaar aangestel, met sy primêre verantwoordelikheid om die elf afsonderlike polisiëringsagentskappe in 'n verenigde mag te konsolideer.

## Vroeë lewe 
George Fivaz is op 23 Desember 1945 in Reitz, Vrystaatprovinsie van Suid-Afrika, gebore.

## Stompie Seipei-verhoor 
Fivaz het die bewerings teen die oorlede struggle-ikoon Winnie Madikizela-Mandela vir die moord op Stompie Seipei as ongegrond verklaar.

## Verwysings
Twin Mosia

duimnael|Twin Mosia (Middle) by Wikimania 2018 in Kaapstad saam met ander Wikipedians
**Twin Mawela Mosia** is 'n Suid-Afrikaanse efrenis aktivis en museumkurator van Petrus Steyn.

Hy het prominensie in sy tuisdorp verwerf nadat hy die Anglo-Boereoorlog van 1899-1902 begin heropvoer het.

Dit het in 2013 begin toe hy dr. Van Zyl by die Anglo-Boereoorlogmuseum in Bloemfontein ontmoet het, wat die eerste persoon was wat hom aangemoedig het om my passie te volg. Hy het meer eendersdenkende mense begin ontmoet, soos MC Heunis en Swanie Swanepoel, wat ook entoesiasties oor geskiedenis was, en hy het by hul heropvoeringspan aangesluit. Hulle het heropvoerings by verskeie historiese plekke gedoen en is in plaaslike en oorsese dokumentêre films vertoon.

In 2015 het hy sy werk as mynwerker verlaat om sy passie vir Suid-Afrikaanse geskiedenis na te jaag.

## Elandskop Museum 
Mosia is die stigter van die Elandskop Museum, wat in September 2019 geopen is. Die museum is in 'n ou slagpal  in sy tuisdorp Petrus Steyn gehuisves.

## Ander 
Twin dien sedert 2018 op die HASA-raad.

## Toekennings 
## Verwysings
Gerd Müller

**Gerhard "Gerd" Müller** (Duitse uitspraak: [ˈɡɛʁt ˈmʏlɐ]; 3 November 1945 – 15 Augustus 2021) was ’n Duitse professionele sokkerspeler. ’n Produktiewe doelskieter, veral in en rondom die strafskopgebied, word hy wyd beskou as een van die grootste doelskieters en spelers in die geskiedenis van die sport. Met sukses op klub- en internasionale vlak is hy een van nege spelers wat die FIFA Wêreldbeker, die UEFA Champions League en die Ballon d'Or gewen het.

Op internasionale vlak vir Wes-Duitsland het hy 68 doele in 62 wedstryde aangeteken, en op klubvlak, oor 15 jaar saam met Bayern München — waarin hy 365 doele in 427 Bundesliga-wedstryde aangeteken het — het hy die rekordhouer van daardie liga geword (en is dit steeds). In 74 Europese klubwedstryde het hy 65 doele aangeteken. Met ’n gemiddeld van meer as een doel per wedstryd vir Wes-Duitsland, was Müller, op 11 Julie 2021, 21ste op die lys van alle tye se internasionale topskieters, ondanks dat hy minder wedstryde gespeel het as enige ander speler in die top 48. Onder die topskieters het hy die derde-hoogste doel-tot-wedstryd-verhouding. Hy het ook die hoogste verhouding in die Europese Beker gehad: 0,97 doele per wedstryd, met 34 doele in 35 wedstryde.

Bynaam "Bomber der Nation" ("die nasie se Bomber") of eenvoudig "Der Bomber", is Müller in 1970 as Europese Sokkerspeler van die Jaar aangewys. Ná ’n suksesvolle seisoen by Bayern München het hy tien doele tydens die 1970 FIFA Wêreldbeker vir Wes-Duitsland aangeteken, waar hy die Goue Skoen as topskieter gewen het, voordat hy die 1970 Ballon d'Or ontvang het. In 1972 het hy die Europese Kampioenskap gewen en was die topskieter, met twee doele in die eindstryd. Twee jaar later het hy vier doele tydens die 1974 FIFA Wêreldbeker aangeteken, insluitend die wen-doel in die eindstryd.

Müller het die algehele doelskietrekord in die Wêreldbeker met 14 doele vir 32 jaar gehou. In 1999 is Müller negende geplaas in die Europese Speler van die Eeu-verkiesing deur die Internasionale Federasie van Sokkergeskiedenis en -Statistiek (IFFHS), en hy is 13de geplaas in die IFFHS se Wêreldspeler van die Eeu-verkiesing. In 2004 het Pelé Müller opgeneem in die FIFA 100-lys van die wêreld se grootste lewende spelers.

## Verwysings
Paolo Rossi

**Paolo Rossi** (Italiaanse uitspraak: [ˈpaːolo ˈrossi]; 23 September 1956 – 9 Desember 2020) was ’n Italiaanse professionele sokkerspeler wat as ’n doelskieter (aanvaller) gespeel het. Hy het Italië gelei tot oorwinning in die 1982 FIFA Sokkerwêreldbeker, en ses doele aangeteken om die Goue Skoen as die toernooi se topskieter te wen, asook die Goue Bal as speler van die toernooi. Rossi is een van slegs drie spelers – en die enigste Europeër – wat al drie toekennings tydens ’n Wêreldbeker gewen het, saam met Garrincha in 1962 en Mario Kempes in 1978. Rossi is ook bekroon met die 1982 Ballon d'Or as Europese Sokkerspeler van die Jaar vir sy vertonings (en is steeds die enigste speler wat al vier hierdie toekennings in een jaar gewen het). Saam met Roberto Baggio en Christian Vieri is hy Italië se topskieter in Wêreldbeker-geskiedenis, met altesaam nege doele.

Op klubvlak was Rossi ook ’n produktiewe doelskieter vir Vicenza. In 1976 is hy deur Juventus onder ’n mede-eienaarskap-ooreenkoms van Vicenza gekoop vir ’n wêreldrekord-oordragfooi. Vicenza het hom egter gehou, en hy was die topskieter in Serie B in 1977, wat sy span gelei het tot promosie na Serie A. In die daaropvolgende seisoen het Rossi 24 doele aangeteken en het hy die eerste speler geword wat die doelskietlys in beide Serie B en Serie A in opeenvolgende seisoene gelei het. Rossi het in 1981 sy debuut vir Juventus gemaak, en het voortgegaan om twee Serie A-titels, die Coppa Italia, die UEFA Bekerwenner-beker, die UEFA Superbeker, en die Europese Beker te wen. Met sukses op klub- en internasionale vlak, is hy een van nege spelers wat die FIFA Wêreldbeker, die UEFA Champions League en die Ballon d'Or gewen het. Die ander is Bobby Charlton, Franz Beckenbauer, Gerd Müller, Zinedine Zidane, Rivaldo, Ronaldinho, Kaká en Lionel Messi.

Rossi word wyd beskou as een van die grootste Italiaanse sokkerspelers van alle tye. In 2004 is hy deur Pelé aangewys as een van die Top 125 grootste lewende sokkerspelers as deel van FIFA se 100ste bestaansjaarviering. In dieselfde jaar het Rossi 12de geëindig in die UEFA Goue Jubileum-peiling. Ná sy aftrede uit sokker het hy as sportkommentator gewerk vir Sky, Mediaset Premium, en Rai Sport, tot sy afsterwe op 9 Desember 2020.

## Verwysings
Koebar

**Koebar**, ook bekend as '''Koe'bar** of **Koeber''', is die naam van die laaste hoofstad van die Koninkryk Aksoem en die tuiste van die Ethiopiese heerser wat in verskeie Middeleeuse Arabiese bronne genoem word.

## Geskiedenis
Die stad word die eerste keer deur die 10de-eeuse geograaf al-Ja'koebi genoem. Die historikus al-Masoedi verwys na Koebar as 'n "groot stad" en die "tuiste van die Nadjasji". Dieselfde historikus noem die Ethiopiese hoofstad in 'n ander werk "Koefar" of "Kafer". In die Arabiese geskrifte van die 13de en 14de eeu word Koebar steeds die hoofstad van Ethiopië genoem. Die Arabiese historikus Ibn Chaldoen van die 14de en 15de eeu verwys ook daarna.

## Ligging
Weens die gebrek aan argeologiese data verskil hipoteses oor waar Koebar geleë was. Carlo Conti Rossini het voorgestel "Koebar" is 'n ander spelling van "Aksoem". Sommige ander kenners het saamgestem. Taddesse Tamrat glo egter Koebar was in Suid-Tigrai of in die Angot-streek geleë, terwyl Enno Littmann dink dit was in die provinsie Begemder.

## Verwysings
## Skakels
Air India-vlug 171

**Air India-vlug 171** was ’n geskeduleerde internasionale passasiersvlug, uitgevoer met ’n Boeing 787-8 Dreamliner, wat kort ná opstyg neergestort het in die Meghani Nagar-woonbuurt van Ahmedabad op 12 Junie 2025, terwyl dit vanaf Ahmedabad-lughawe in Indië na London Gatwick-lughawe in die Verenigde Koninkryk op pad was. Daar was 242 mense aan boord van die vliegtuig. Die polisie het berig dat minstens 204 liggame by die ongelukstoneel gevind is, insluitend beide passasiers en slagoffers op die grond. Hierdie ongeluk is die eerste rompverlies en die eerste noodlottige ongeluk van ’n 787-8 Dreamliner.

Een Britse burger het op merkwaardige wyse die ongeluk oorleef, maar al 241 ander passasiers is dood.

## Voorlopige ondersoek
Op 13 Junie is die vlugdata-opnemer op die ongelukstoneel gevind, en twee dae later is die kajuit-stemopnemer ook gevind.

Baie bly onduidelik, maar 'n voorlopige verslag oor die ongeluk het aan die lig gebring dat beide enjinbrandstofskakelaars kortliks in die "afsny" (af) posisie was - 'n skakelaar wat die enjins afskakel - en toe teruggekeer het na "loop" (aan) net voordat die vliegtuig neergestort het. Opnames van kajuitgesprekke toon verwarring tussen die twee vlieëniers: een vra sy kollega waarom hy die enjin afgeskakel het, terwyl die ander vlieënier antwoord dat hy dit nie gedoen het nie.

In 2018 het Boeing 'n onderhoudsbulletin uitgereik wat aanbeveel het dat die brandstofskakelaars na ineenskakelende weergawes opgegradeer word om onbedoelde oorskakeling te voorkom. Die FAA en General Electric, die enjinvervaardiger, het ook onderhoudsbulletins uitgereik wat verband hou met verlies aan beheer. Geen van die aanbevelings is deur Air India geïmplementeer nie.

## Verwysings