Worsboom

Die **worsboom** (*Kigelia*) is 'n genus van angiosperms (blommende plante) in die familie Bignoniaceae. Die genus bestaan uit slegs een spesie, ***Kigelia africana***, en dit is dus 'n monotipiese takson. Dit kom reg deur tropiese Afrika voor, van Eritrea en Tsjad tot in die noordelike Suid-Afrika en van Senegal in die noordweste tot in Namibië in die suidweste. Die boom se FSA-nommer is 678.

## Etimologie 
links|duimnael|Die bloeiwyse is 'n eindstandige blompluim.

Die boom se genusnaam is afgelei van die Mosambiekse Bantoenaam, *kigeli-keia*. Die algemene naam is **worsboom**, of *sausage tree* in Engels, verwysende na vorm van die boom se vrug. Die boom se Arabiese naam verwys na "die pa van groot sakke" (Roodt, 1992).

## Infraspesies 
Daar is twee subspesies:
* *Kigelia africana subsp. africana*
* *Kigelia africana subsp. moosa* (Sprague) Bidgood & Verdc.

## Verspreiding 
Die boom is inheems in die volgende lande:Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Golf van Guinee-eilande, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Liberië, Malawi, Mali, Mosambiek, Namibië, Niger, Nigerië, Republiek die Kongo, Rwanda, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Somalië, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die boom voor in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga.

## Verbouing en gebruike 
Vrugte van die boom word vir 'n verskeidenheid van tradisionele Afrika-kure aangewend. Daar word geglo dat die vrugte teen rumatiek, slangbyte, bose geeste, sifilis en selfs teen tornado's (Watkins, 1975) werk. 'n Alkoholiese drank soortgelyk aan bier word ook daarvan gemaak. Die vars vrugte is giftig en is 'n sterk purgeermiddel. Die vrugte word gedroog, gebraai of gefermenteer (Joffe 2003; Mc-Burney 2004) om dit vir menslike gebruik voor te berei. In Botswana word die boom se hout vir mokoro's (*mekoro*), jukke en rieme gebruik (Roodt 1992). Dit word selfs vir 'n aantal velsorg-produkte ingespan.

Die boom word algemeen as 'n sierplant in tropiese gebiede (vir sy dekoratiewe blomme en ongewone vrugte) gekweek. Die plekke waar dit aangeplant word moet egter met groot omsigtigheid gekies word. As die vrugte val, kan dit ernstige besering veroorsaak en skade aan geparkeerde voertuie onder die bome aanrig.

## Fotogalery

Leaves I IMG 4112.jpg|Saamgestelde blaar
Flower I IMG 4092.jpg|Elke blom gaan vir 'n enkele nag oop voor die klokvormige kelkblaar afgewerp word.
Kigelia africana - dried fruit & seeds.jpg|Vrug en sade
Fruit I IMG 8997.jpg|Vrugstok
Kigelia africana Kigelia afrykańska 2024-01-20 Malaga 10.jpg|Bas van 'n volgroeide boom

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* del Hoyo, J., Elliott, A., & Sargatal, J., reds. (1997). *Handbook of the Birds of the World* 4: 415. Lynx Edicions.
* Huxley, A., ed. (1992). *Kigelia*. In *The New RHS Dictionary of Gardening* 2: 735. Macmillan.
* Joffe, P. (2003). PlantZAfrica: *Kigelia africana* .
* McBurney, R. (2004). African Wild Harvest . Royal Botanic Gardens, Kew.
* Roodt, Veronica (1992). *Kigelia Africana* in *The Shell Field Guide to the Common Trees of the Okavango Delta and Moremi Game Reserve*. Gaborone, Botswana.
* Germplasm Resources Information Network (GRIN): *Kigelia africana* .
* Travel Africa: Sausage Tree .
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
*