open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rustum Kozain

**Rustum Kozain** is 'n Suid-Afrikaanse digter en skrywer.

Hy is in Paarl gebore. Nadat hy matrikuleer, studeer hy aan die Universiteit van Kaapstad.
Vanaf 1994 tot 1995 studeer hy by die *Bowling Green State University* in Ohio met behulp van *Fullbright*-studiebeurs.
Vanaf 1998 tot 2004 was hy 'n dosent by die Universiteit van Kaapstad.

Hy het ook resensies, essays, en kort fiksie gepubliseer.

Van sy skryfwerk kan op sy persoonlike webblad by *Groundwork* gevind word.

Hy het 'n aantal toekennings vir sy gedigte losgeslaan. Dit sluit in die *Philip Stein-poësietoekenning* in 1997, die Thomas Pringleprys in 2004, die Ingrid Jonkerprys vir "*This Carting Life*" (2005) en die Olive Schreiner-prys in 2007 en 2014.

## Verwysings
Dargle

**Dargle** is 'n klein nedersetting en spoorweghalte in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die nedersetting is wes van Leeurivier. Die naam is geleen van die Darglestroom, 'n sytak van die Umgenirivier.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Caversham

**Caversham** is 'n klein nedersetting en spoorweghalte in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die nedersetting lê langs die Leeurivier. Daar is ook 'n ou meule van hout wat in 1855 gebou is en tot die 1940's deur die rivier aangedryf is. Dit is nou ten volle gerestoureer.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 

.
Yrsa Sigurðardóttir

Vilborg **Yrsa Sigurðardóttir** (* 24 Augustus 1963) is 'n Yslandse skryweres.

Yrsa Sigurðardóttir het die Yslandse matriekeksamen in 1983 by die hoërskool *Menntaskólinn í Reykjavík* en daarna siviele ingenieurswese aan die Universiteit van Ysland (*Háskóli Íslands*) gestudeer. In 1988 het sy 'n BSc-graad behaal en haar studies aan die Concordia-universiteit in Montréal voortgesit. Hier het sy haar meestersgraad verwerf.

Sy woon tans met haar man en twee kinders in Seltjarnarnes naby Reykjavik en is as siviele ingenieur by die Kárahnjúka-damprojek in die ooste van Ysland werksaam. Hier skryf sy haar boeke in haar konstruksiehut.

Yrsa Sigurðardóttir het sedert 1998 vyf kinderboeke gepubliseer. Haar eerste misdaadroman *Þriðja táknið* het in 2005 verskyn. Sedertdien het sy jaarliks een werk in dié genre gepubliseer. Haar werke is onder meer in Duits, Sweeds, Noors, Engels en Pools vertaal.

## Bibliografie 
* 2005 *Þriðja táknið* (Engels: *Last Rituals*, Duits: *Das letzte Ritual*)
* 2006 *Sér grefur gröf* (Engels: *My Soul to Take*, Duits: *Das gefrorene Licht*)
* 2007 *Aska* (Engels: *Ashes to* Dust, Duits: *Das glühende Grab*)
* 2008 *Auðnin* (Engels: *Veins of Ice*, Duits: *Die eisblaue Spur*, Pools: *Lód w żyłach*)
* 2009 *Horfðu á mig* (Duits: *Feuernacht*)
* 2010 *Ég man þig* (Duits: *Geisterfjord*)
* 2011 *Brakið*
* 2012 *Kuldi*
Kalkfeld

**Kalkfeld** is 'n nedersetting in Namibië, in die streek van Otjozondjupa. Dit lê sowat 65&nbsp;km suidwes van die stad Otjiwarongo.
Leeurivier (dorpie)

**Leeurivier** is 'n klein dorpie in die KwaZulu-Natal Middeland, Suid-Afrika. Die dorpie is 8&nbsp;km wes van Howick, aan die westekant van die N3 nasionale pad, naby die gelyknamige rivier. Daar was eens op 'n tyd baie leeus in die omgewing. Die laaste leeu is in 1856 by St. Ives, wes van die dorp geskiet.

## Distrik 
Daar word met skape, varke en beeste geboer terwyl suiwelprodukte ook belangrik is.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Kosibaai

**Kosibaai** is 'n meer, baai, natuurreservaat en 'n grenspos net suid van die grenslyn tussen Suid-Afrika en Mosambiek in KwaZulu-Natal. Die kusdorpie, Ponta do Ouro is sowat 10&nbsp;km hiervan langs die Mosambiekse kus geleë.

## Meer 
duimnael|links|'n Uitsig oor Kosibaai
duimnael|links|Kosibaai

Die meer bestaan uit etlike mere wat met mekaar verbind is deur kronkelende kanale oor 'n afstand van 10&nbsp;km. Die grootste meer is Nhlangemeer (*plek van die riete*), ook bekend as Kosimeer. Die meer is 5&nbsp;km by 4&nbsp;km groot en op plekke tot 50&nbsp;m diep. Daar is baie visse en voëls in die meer. Die visarend kom ook hier voor. 

## Natuurreservaat 
Die natuurreservaat aan die suid-westelike punt van die meer is in 1950 geproklameer. Dit is in 1991 tot Ramsar-vleiland verklaar.

## Grenspos 
Die grenspos is oop tussen 08:00 en 17:00. (Telefoon- & faksnommer: 035-592-9536) 

## Lees ook
*Ramsar-konvensie
*Ramsar-vleilande in Suid-Afrika

## Bron 
*

## Verwysings
Swaardvis

Die **swaardvis** (*Xiphias gladius*) kom in alle oseane voor; ook reg rondom die Suid-Afrikaanse kus. Die vis word gemiddeld sowat 2&nbsp;m lank en het al 4&nbsp;m lank geword en weeg dan 400&nbsp;kg. Die snoet of 'swaard' kan tot 1&nbsp;m lank word.

Lêer:Swordfish skeleton.jpg|Geraamte van 'n Swaardvis.
Lêer:Peixe espada, Vigo.jpg|Swaardvisse op 'n vismark in Vigo.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bronne 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967.
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst. 1999. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Xiphias-gladius.html
Withaai

Die **withaai** (*Carcharodon carcharias*) (ook bekend as **witdoodshaai** of **witdoodhaai**) is 'n haai wat rondom die Suid-Afrikaanse kus voorkom, maar ook in alle oseane van die wêreld aangetref word. Hulle word as gevaarlik beskou, hoewel die mens nie hulle verkose prooi is nie. Om hulle reputasie as 'n "mensvreter" te weerlê, word die naam **withaai** bo die tradisionele **witdoodshaai** deur baie natuurliefhebbers verkies. Dit word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.

Die haai is normaalweg 3&nbsp;m lank, maar kan langer as 6&nbsp;m word en weeg dan 1,2&nbsp;ton. Dit het baie bekend geraak in die reeks Jaws-rolprente. In Engels staan die vis bekend as die *great white shark* en in Nederlands as die *witte haai* of *mensenhaai*.

Die haai is algemeen rondom Kaapstad en word ook by KwaZulu-Natal waargeneem. Daar is baie televisieprogramme van Discovery en National Geographic Channel wat die haaie in Suid-Afrika vertoon.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bronne 
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst. 1999. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Carcharodon-carcharias.html
Rooistompneus

Die **Rooistompneus** (*Chrysoblephus gibbiceps*) is 'n endemiese vis wat aangetref word vanaf Kaapstad tot by die Transkei. Die gemiddelde grootte van die vis is 45&nbsp;cm maar hul kan tot 60&nbsp;cm lank word. Dit is 'n heerlike eetvis. Die vis is silwerpienk van kleur met donkerder rooi vertikale strepe en kolle. Daar is ook onreëlmatige swart kolletjies op die lyf. Dit is 'n bedreigde spesie.

Die volwasse visse leef in rotsriwwe wat 30-150 meter diep is terwyl die onvolwassenes in vlak riwwe leef. Die wyfies skiet kuit in die somer in die Oos-Kaap. Hulle is alleenlopers en vreet gastropodes, mossels, rooiaas, seekatte, krappe en wurms. In Engels staan die vis bekend as die *Red stumpnose*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *First Field Guide to Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst. 1999. 
* *Sea Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* *Coastal Fishes of Southern Africa*. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967.

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chrysoblephus-gibbiceps.html
* http://eol.org/pages/224620/overview
Zambezihaai

Die **zambezihaai** (*Carcharhinus leucas*) is 'n haai wat vanaf die ou Transkei tot verby die monding van die Zambezirivier voorkom en word in alle oseane van die wêreld in tropiese en warm water gevind. Die haai is aggressief en val mense aan. Hulle is normaalweg 3,2&nbsp;m lank en weeg dan 220&nbsp;kg. Die haai kan varswater verdra en is al diep in die binneland gevind in riviere soos die Zambezi, Mississippi en Amasone. In Engels staan die haai bekend as die *Bull shark*.

## Identifikasie 
Die haai het 'n groot, grys robuuste lyf. Die snoet is gerond, kort, stomp en die oë is klein. Die onderkant van die haai is ligter van kleur.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bronne 
* *First Field Guide to Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst. 1999. 
* *Sea Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* *Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika*. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skake 
* http://www.fishbase.org/summary/Carcharhinus-leucas.html
Cullinan-diamant

duimnael|Kopieë van die diamant se snitte in die "Reich der Kristalle"-museum in München. Die boonste een staan as die *Groot Ster van Afrika* bekend.
duimnael|regs|Die imperiale staatskroon bevat die vierkantige *Cullinan II* of *Tweede Ster van Afrika*.

Die **Cullinan-diamant** is die wêreld se grootste diamant. Die diamant is op 26 Januarie 1905 in die Premiermyn by Cullinan (naby Pretoria) deur Frederick Wells gevind. Dit is tot op datum die grootste ruwe sierdiamant wat ooit gevind is. Dit het 3&nbsp;025 karaat geweeg. Dit was ongeveer 11&nbsp;cm by 6&nbsp;cm by 5&nbsp;cm groot voor dit geslyp is. Wells het 'n beloning van ₤2000 vir sy vonds ontvang. Die diamant is na sir Thomas Major Cullinan, die stigter van die myn, vernoem. Dit is aan die regering van die Transvaalkolonie vir ₤150&nbsp;000 verkoop. Daarna is die diamant deur die koloniale regering aan koning Edward VII geskenk.

Die diamant is na twee jaar in nege groot en 95 kleiner stene opgesny. Die grootste steen is die Cullinan I (ook bekend as die Groot Ster van Afrika)  van 530,4 karaat. Die Cullinan II (die Tweede Ster van Afrika) is 317,4 en die Cullinan III is 94,45 karaat groot.

Voor die Cullinan-diamant gevind is, was die Excelsior-diamant die grootste gewees.

centre|duimnael|500px|Die 9 grootste dele van die Cullinan-diamant nadat dit vir slyping gekloof is.

## Sien ook 
* Jonker-diamant
* Kroonjuwele van die Verenigde Koninkryk

## Bronne 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967
* Grobler, Fienie: Cullinan-myn lewer weer grote - 'n blou diamant van 41,82 karaat. In: Die Burger, 16 Janaurie 2026
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 

## Verwysings
Krzeszowice

**Krzeszowice** (Duits: *Kressendorf*) is 'n stad in die woiwodskap Klein-Pole van Pole met 'n bevolking van 10&nbsp;016. Dit is ongeveer 25 kilometer wes van die streek se hoofstad, Krakau geleë (18 km van die grens).

[links|240px|duimnael|Koninkryksale van [Jehovah se Getuies]]
**Infrastruktuur:**
* Die Rooms-Katolieke Kerk, en die gemeente
* Die gemeente van Jehovah se Getuies, Koninkryksale
* Skool
* Post 
* Staanplekke
* Bank
* Kleuterskool
* Biblioteek
* Begraafplaas
Platkopharder

Die **platkopharder** (*Mugil cephalus*) kom langs die hele Suid-Afrikaanse kuslyn voor. Dit is 'n lang, silwer vis wat ietwat donkerder aan die bokant is. Dit kom normaalweg in skole voor en is 'n belangrike prooi vir roofvisse. Die gemiddelde lengte is 40&nbsp;cm maar die vis kan tot 80&nbsp;cm lank en 4.5&nbsp;kg swaar word. In Engels staan die vis bekend as *Grey mullet*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst 1999. .

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Mugil-cephalus.html
Suidelike harder

Die **Suidelike harder** (*Liza richardsonii*) is 'n endemiese vis wat slegs langs die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom. In Engels staan die vis bekend as *Southern mullet*.

duimnael|links|'n Jong suidelike harder in 'n man se hand.
[duimnael|links|250px|Bokkoms op [Paternoster.]]

## Voorkoms 
Dit is 'n silwer vis met 'n geel vlek op die kieudeksel. Die gemiddelde lengte is 20&nbsp;cm maar hulle kan tot 40&nbsp;cm lank en 0.5&nbsp;kg swaar word. Daar word bokkoms van hierdie harders in die Wes-Kaap gemaak.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Liza-richardsonii.html
Internasionale Vertaaldag

duimnael|180px|regs|Hiëronimus in sy studeerkamer. 'n Skildery deur Domenico Ghirlandaio.

**Internasionale Vertaaldag** word elke jaar op 30 September waargeneem. Dit val saam met die feesdag van Hiëronimus, die Bybelvertaler wat as die beskermheer van vertalers gesien word. Die vieringe word sedert dit in 1953 ingestel is deur FIT (die Internasionale Federasie van Vertalers) bevorder. 

In 1991 is die idee van 'n amptelik erkende Internasionale Vertaaldag vir die eerste keer deur FIT voorgestel. Die doel agter die dag is om solidariteit te bewerkstellig en die professie wêreldwyd te bevorder. Dit skep 'n geleentheid om die belangrike en noodsaaklike werk wat vertalers verrig, met trots ten toon te stel.

## Bronne en eksterne skakels 
* ProZ.com se jaarlikse virtuele konferensie vir Internasionale Vertaaldag
* Witskrif wat in 1997 deur L. Katschika by die FIT-konferensie in Italië gelewer is
* Artikel oor Internasionale Vertaaldag op Prozwiki
Knysnaseeperdjie

Die **Knysnaseeperdjie** (*Hippocampus capensis*) is 'n visspesie in die familie Syngnathidae. Dit is endemies aan die suidkus van Suid-Afrika en kom net in vier riviermondings en strandmere aan die suidkus voor, naamlik Knysna, Keurboomsrivier, Swartvlei en Klein-Brakrivier. Die vis se bestaan word bedreig deur ontwikkeling en deur die klein bereik waarin dit voorkom, en dit is 'n beskermde spesie. In Engels staan die vis bekend as die *Knysna seahorse*.

## Beskrywing 
duimnael|links|'n Knysnaseeperdjie

Die Knysnaseeperdjie is 'n klein, delikate diertjie met 'n standaardlengte van tot 12&nbsp;cm. Die vis se kleur word sterk beïnvloed deur die onmiddellike omgewing en die gemoedstoestand van die individuele dier. Dit wissel van vaalgroen tot bruin (dikwels met donkerder sproete) tot 'n persswart. Die lyf is omhul in 'n reeks benerige ringe, die snoet is betreklik kort, en die nek vorm 'n gladde boog sonder 'n kroon. Die gespierde stert word gebruik om 'n maat vas te gryp tydens hofmakery, of om die vis aan die bedding te anker.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bronne 
* Genade, A.B. en A.L. Hirst: 'n Perdjie van 'n ander kleur. In: Custos. Tydskrif oor ons Natuur en Nasionale Parke. Deel 15, nr. 9, Desember 1986. ISSN 0379-9921
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst 1999. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Hippocampus-capensis.html
Seilvis

Die **Seilvis** (*Istiophorus platypterus*) (Engels: Sailfish) word aangetref vanaf Valsbaai tot verby Maputo tot by die Rooisee en die Persiese Golf. Dit kom ook voor in die Indiese-Pasifiese area. Dit kom in die oopwater voor en word veral langs die KwaZulu-Natalse kus gevang.

## Identifikasie 
Dit is 'n snawelvis met 'n groot rugvin wat soos 'n seil lyk. Dit word tot 3m lank en weeg 65&nbsp;kg. Die wêreldrekord is 100&nbsp;kg en gevang by die Galapagos-eilande in 1947. Die vis het 'n lang slanke lyf met die eerste dorsale vin wat groot, lank en donkerblou is. Die middelste stekels is die langste van dié vin. Daar is 42 tot 49 stekels in die eerste dorsale vin. Die kop en lyf is donkerblou aan die bokant en silwerig aan die onderkant. Daar is 'n reeks van ongeveer twintig vertikale strepe wat uit ligblou kolletjies bestaan op die kante van die lyf.

## Habitat en gewoontes 
Die vis is 'n pelagiese vis maar word meer dikwels oor die kontinentale banke gevind. Hulle verkies subtropiese water. Hulle is roofvisse wat 'n verskeidenheid visse vreet: sardyne, ansjovis, makriel, dorado. Die visse jag in groepe saam.

Die vis se vleis is donkerrooi en nie so smaaklik soos dié van marlyn nie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst. 1999. 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Istiophorus-platypterus.html
Falaise

**Falaise** is 'n Franse stad in die département Calvados van die administratiewe gewes Basse-Normandie, sowat 30 kilometer noord van Caen aan die Anterivier geleë wat hier diep in die gesteente ingesny het. Sy strategiese ligging is reeds deur die Franke raakgesien. Die stadsnaam is van Germaanse oorsprong en afgelei van die term *falisa* ("rots", vergelyk Duits *Felsen*).

Die plaaslike kasteel Château de Falaise is deur die Normandiese hertog Richard II, die grootvader van Willem die Veroweraar, vanaf omstreeks 1000 op een van Falaise se groot rotse opgerig. Die kasteel het grotendeels tot vandag toe bewaar gebly.

Willem die Veroweraar is die bekendste boorling van Falaise. Hy is in 1027 in die kasteel gebore en was steeds trou aan sy geboortestad waaraan hy 'n reeks voorregte, waaronder die markreg, toegeken het. Die handelskou in die voorstad Gulibray word sedert die 13de eeu gehou. In Willem se tyd het die plaaslike perdeveiling talle besoekers na Falaise gelok.

Die stad is in sy geskiedenis verskeie kere deur oorlogshandelinge geraak. Tydens die Honderdjarige Oorlog tussen Engeland en Frankryk is Falaise byna vyftig jaar lank beleër. In 1590 het die Franse koning Hendrik VI hier 'n oorwinning oor die Protestante behaal. In die Tweede Wêreldoorlog het die Duitse troepe, ná die geallieerde landing in Normandië in Junie 1944, van die Kanaalkus begin terugtrek. Falaise was regstreeks aan die frontlinie geleë en hulle het groot verliese gely. 

## Eksterne skakels
Speyer

**Speyer** is 'n kultureel en histories belangrike stad aan die Bo-Ryn. Dit is een van die oudste nedersettings in Duitsland wat deur die Romeine omstreeks 150 n.C. as hoofstad van die Nemeters-stam onder die naam Noviomagus of Civitas Nemetum gestig is. As Spira was die stad omstreeks 600 die sentrum van die gewes Speyergau.

[duimnael|links|[Domkerk van Speyer]]
In die Middeleeue was Speyer as Vrye Ryksstad een van die beduidendste nedersettings in die Heilige Romeinse Ryk. Tussen 1816 en 1945 het dit as administratiewe setel van die Beierse administrasie van die Palts gefungeer en is tans 'n selfregerende stad in die deelstaat Rynland-Palts met 'n bevolking van sowat 50&nbsp;000.

Speyer staan veral bekend vir sy Keiser- en Maria-domkerk, die grootste bewaarde Romaanse kerkgebou ter wêreld wat in 1981 deur Unesco tot wêrelderfenis verklaar is. Speyer se domkerk is saam met die domkerke in Mainz en Worms een van die drie Romaanse keiserdomkerke.

Speyer was een van die Asjkenasiese Jode se hoofsentra in die Middeleeuse Heilige Romeinse Ryk. In 2021 is die drie SchUM-stede Mainz, Speyer en Worms (afgelei van die hoofletters van die Hebreeuse name van die drie stede *Sjin* (*Sj*, ש) vir *Sjpira* (שפירא, Speyer), *Waw* (*U* ו) vir *Warmaisa* (Worms) en *Mem* (*M* מ) vir *Magenza* (Mainz) deur Unesco as wêrelderfenisgebiede gelys.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Swartmarlyn

Die **swartmarlyn** (*Makaira indica*) word aangetref vanaf Valsbaai tot verby Maputo. Dit is 'n snawelvis. Dit word tot 4&nbsp;m lank en weeg tot 354&nbsp;kg. Dit kom in die oopwater voor. Dit is donkerblou tot swart op die rug en het 'n silwerwit pens. In Engels staan die vis bekend as *Black marlin*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst 1999. .

## Eksterne skakel 
* *Makaira indica* by FishBase
Poenskop

Die **poenskop** (*Cymatoceps nasutus*) is 'n endemiese vis wat aan die Suid-Afrikaanse suid- en ooskus voorkom tussen Kaapstad en Maputo. Dit staan ook bekend as 'n **swartmosselkraker**, **swartbiskop** of **swartstompkop**. Prof. J.L.B. Smith het 16 plaaslike name vir die vis geïdentifiseer.

## Voorkoms 
Die vis is donkergrys tot swart van kleur terwyl die onvolwasse visse 'n groenerige bruin kleur het met onreëlmatige wit vlekke op die lyf. Die volwasse visse het groot lippe met 4 tot 6 groot tande in die mond. Die vis word tot 1,2&nbsp;m groot en weeg dan 37,8&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis kom voor by rotsriwwe in water wat 2 tot 100&nbsp;m diep is en die onvolwasse visse verkies vlak riwwe en alge beddings. Die vis groei stadig; 'n spesie van 1,1&nbsp;m se geskatte ouderdom is ongeveer 45&nbsp;jaar. Dit is 'n gewilde sportvis wat 'n uitdaging bied aan die hengelaar. Groot volwasse visse is uiters skaars.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronnelys 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .

## Eksterne skakels 
* http://fishbase.org/summary/Cymatoceps-nasutus.html
* http://eol.org/pages/213855/overview
Witmosselkraker

Die **witmosselkraker** (*Sparodon durbanensis*) is 'n endemiese vis wat aan die Suid-Afrikaanse suid- en ooskus voorkom. Dit staan ook bekend as 'n *witbiskop*, *sandbloue*, *sandstompkop*, *beenbek* of 'n *silwersteenbras* en in Engels as die *White musselcracker*.

## Voorkoms 
Die vis is silwergrys van kleur met 'n uitermate groot kop, die pens is wit, die vinne donkerder en die kieudeksels (operkulum) is swarterig.

## Habitat 
Die vis kom voor op rotsbodems aan die strandgebied. Die vis word tot 1,2 m lank en weeg dan 23&nbsp;kg. Dit is 'n gewilde rotshengelvis en eetvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Sparodon-durbanensis.html
* http://eol.org/pages/204325/overview
Begraafplaas

duimnael|250px|'n Begraafplaas in Nagano-prefektuur, Japan.
[duimnael|250px|Begraafplaas langs 'n kerk in [Wisconsin, VSA.]]
[duimnael|Die [Heldeakker begraafplaas in Pretoria, Suid-Afrika.]]
[duimnael|250px|[Morumbi Begraafplaas, in Morumbi-distrik, São Paulo, Brasilië.]] 
duimnael|Die "Vrolike Kerkhof" van Săpânța in Noordwes-Roemenië waar kleurryke houtgrafstene die lewensverhale van oorledenes beskryf en uitbeeld
'n **Begraafplaas** is 'n afgeslote gebied waar liggame van oorlede persone begrawe word. Begraafplase het gewoonlik tuine en ander versierings wat lewe simboliseer en hulde aan die afgestorwenes bring. Gedenkmure word ook soms in begraafplase aangebring waarin die veraste oorskot van afgestorwenes geberg word.

'n Begraafplaas word ook soms 'n kerkhof genoem, omdat begraafplase aanvanklik meestal in die hof (= tuin of erf) van 'n kerk aangelê is. Binne die begraafplase vind 'n mens soms 'n sogenaamde kerkhofhuis met begroetings- of afskeidsruimte waar daar kort voor die teraardebestelling aan die oorledene die laaste eer betoon word.

## Sien ook 
* Grafskrif
* Grafskending
* Digitale grafsteen
* Kerkhof
* Verassing
Sardyn

Die **sardyn** (*Sardinops sagax*) is 'n seevis wat rondom die hele Suid-Afrikaanse kus aangetref word en in groot skole voorkom. Hulle kom ook voor in die noordelike Stille Oseaan en staan ook bekend as die **pelser** in Afrikaans, of *pilchard* in Engels. Die hulpbron word sedert die eeuwending oorbenut en sardyne was in 2019 byna afwesig in sekere areas van die Weskus.

## Voorkoms 
Die vis is silwer van kleur met 'n ry swart kolletjies aan die kante en word 28&nbsp;cm groot. Die vis kom in skole voor en is verantwoordelik vir die jaarlikse sardienstormloop aan die kus van KwaZulu-Natal.

## Habitat 
Daar is twee bevolkings van die sardyn aan die Suider-Afrikaanse kus. Die een groep kom by Namibië voor; van Angola suidwaarts tot by Lüderitz, en die ander groep van die Oranjerivier af tot by Maputo. Die twee bevolkings sal nie meng nie omrede daar 'n konstante opwelling van koue water naby Lüderitz plaasvind.

Die Suid-Afrikaanse bevolking skiet kuit gedurende die lente en somer op die Agulhasbank terwyl daar ook 'n kleiner kuitskietaksie aan die kus van KwaZulu-Natal plaasvind gedurende die winter en lente. Die eiers en larwes van die Agulhasbank dryf dan weswaarts. Die klein vissies versamel naby die kus van die Wes-Kaap gedurende die herfs en winter en migreer dan suid en ooswaarts waar die kuitskietaksie weer begin.

Die sardyn eet onder andere soöplankton en word op hulle beurt gejag deur snoek, tuna, geelstert, leervis, geelbek, kabeljou, verskeie haaie, dolfyne, robbe en pikkewyne.

## Kommersiële waarde 
Die sardyn is baie belangrik vir die Suid-Afrikaanse sowel as die Namibiese kommersiële visvangbedrywe. Gedurende die vroeë 1960's is daar 400&nbsp;000&nbsp;ton per jaar gevang deur die Suid-Afrikaanse bedryf, maar dit het tot 70&nbsp;000&nbsp;ton per jaar in 1967 afgeneem. Die Namibiese tonnemaat was 1&nbsp;400&nbsp;000&nbsp;ton per jaar in 1968 en het geval tot 300&nbsp;000&nbsp;ton per jaar in 1971 en het tussen 1978 en 1988 konstant onder 100&nbsp;000&nbsp;ton per jaar gebly.
duimnael|280px|Sardiens in 'n blikkie
## Jaarlikse sardienstormloop 
Die jaarlikse sardienstormloop word veroorsaak deur veranderinge in die temperatuur van die water aan die ooskus. Gedurende Mei en Junie word warm water aan die ooskus vervang met koue water van minder as 20&nbsp;°C. Hierdie koeler water maak dit moontlik vir groot skole sardyne, ansjovis en rondeoogharing om nader aan die land en noordwaarts te beweeg. Hierdie groot skole word maklik deur haaie en dolfyne na vlakker baaie gedryf waar hulle gevang word deur mense, seediere en seevoëls.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Sardinops-sagax.html

## Bronne 
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst. 1999. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Silwervis

Die **silwervis** (*Argyrozona argyrozona*) is 'n endemiese vis wat aan die Suid-Afrikaanse suidkus voorkom van Tafelbaai af tot aan die Oos-Kaapse kus. Dit behoort tot die monotipiese genus *Argyrozona*, en staan ook as *Kapenaar*, of in Engels, as die *carpenter* of *carpenter seabream* bekend. Die Griekse genus- en spesienaam is afgelei van *argyros*, d.w.s. silwer of versilwer, en *zono*, 'n gordel, verwysend na die silwer strepe oor die lyf.

## Voorkoms 
duimnael|links|280px|Te koop by 'n vismark in Pretoria
Die vis se kop en lyf is silwer met sewe horisontale silwerpienk strepe met klein, blou kolletjies aan die sye. Die vis is gewoonlik 40&nbsp;cm lank maar kan tot 90&nbsp;cm lank word en weeg dan 4&nbsp;kg.

## Habitat 
Die volwasse visse kom voor in water van 50 – 200&nbsp;m diep by riwwe of oor rotsagtige seebodems. Die onvolwasse visse verkies riwwe nader aan die land in water wat 10 – 40&nbsp;m diep is. Die silwervis eet tjokka, ansjovis en sardyne. Die wyfies skiet kuit van Desember tot April. Dit is 'n gewilde eetvis.

## Trivia 
Die papierbek, *Barbus mattozi*, is 'n varswatervis wat ook as die *silwervis* bekend staan.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings
## Bronne 
* *Sea Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* *Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika*. Jacana Media. 2007. .
* *Coastal Fishes of Southern Africa*. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://eol.org/pages/203939/overview
Natalse stompneus

Die **Natalse stompneus** (*Rhabdosargus sarba*) is 'n vis wat aan die Suid-Afrikaanse noord- en ooskus voorkom tot by Wildernis. Dit staan ook bekend as 'n *tropiese stompneus* en in Engels die *Tropical Stumpnose*.

## Voorkoms 
Die vis is silwer van kleur met 'n dowwe geel streep aan die sye. Elke skub het 'n dowwe geel kolletjie op. Die vis word tot 80&nbsp;cm lank en weeg dan 12&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis kom voor aan die kus veral by strandmere en die volwasse vis kom voor in riwwe van tot 60&nbsp;m diep in skole. Die vis verander van geslag; eers word hulle as manlik gebore en wanneer hulle 2 -3 jaar oud is verander die geslag na vroulik. Hulle skiet kuit in die nag naby die kant van Augustus tot November. Dit is 'n goeie eetvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *Sea Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* *Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika*. Jacana Media. 2007. .
* *Coastal Fishes of Southern Africa*. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* *Rhabdosargus sarba* by FishBase
* http://eol.org/pages/204322/overview
Witstompneus

Die **witstompneus** (*Rhabdosargus globiceps*) is 'n endemiese vis wat aan die Suider-Afrikaanse kus voorkom, vanaf Angola tot by die Qorarivier net suid van Port St Johns. In Engels staan die vis bekend as die *White stumpnose*.

## Voorkoms 
Die vis is silwerkleurig met 5 – 7 dowwe horisontale strepe oor die lyf. Die vis word tot 50&nbsp;cm lank en weeg dan 2,8&nbsp;kg. Dit is 'n smaaklike eetvis.

## Habitat 
Hulle kom in seewater met rotsgebiede en sanderige bodems voor, vanaf die strand tot by 'n diepte van 120&nbsp;m. Die vis kan nie van geslag verander nie. Hulle skiet naby die kus kuit gedurende die lente en somer.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *Sea Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* *Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika*. Jacana Media. 2007. .
* *Coastal Fishes of Southern Africa*. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Rhabdosargus-globiceps.html
* http://eol.org/pages/211594/overview
Moddergarnaal

Die **Moddergarnaal** (*Upogebia africana*) kom aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voor. Die ongewerwelde diertjie word tot 4&nbsp;cm groot en bly in modderige riviermondings. Hy is bruin tot groen van kleur en is 'n gewilde aas.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Superklipvis

Die **superklipvis** (*Clinus superciliosus*) is 'n vis wat endemies is aan Suid-Afrika en word aan die suid- en weskus aangetref. In Engels staan die vis bekend as die *Klipfish*. Die vis kom voor in getyrotspoele en tussengetypoele. Dit word nie langer as 30&nbsp;cm nie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.us/summary/Clinus-superciliosus.html
Ooskuskreef

Die **ooskuskreef** (*Panulirus homarus*) is 'n Stekelkreef wat in die westelike Stille Oseaan en die Indiese Oseaan voorkom; meer spesifiek aan die kus van Oos-Afrika, suidwaarts tot by die Oos-Kaap. Die kreef se kleur varieer van bruin tot baksteenrooi met fyn, klein wit kolletjies op. Daar is ook helder blou en groen merke op die kop. Die karapaks is doringagtig en daar kom twee skerp horings tussen die oë voor.

Die seedier leef in skeure en gate op koraalriwwe in water wat 1 tot 15 m diep is; hulle is egter ook al op dieptes van 90 m gevind. Hulle leef in groepe saam en kom meestal snags uit om te vreet. Hulle is omnivore wat vis, weekdiere (veral mossels), wurms, skaaldiere en sommige plante vreet. Hulle is al gesien waar hulle as aasdiere optree.

Die seedier word 25 cm lank en die stert is geskulp. Die ooskuskreef is 'n beskermde spesie.

## Verwysings 
## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Eksterne skakel 
* *Panulirus homarus* by FishBase
Vier-en-Sewentig

Die **Vier-en-Sewentig** (*Polysteganus undulosus*) is 'n vis wat endemies aan Suid-Afrika is en word aangetref vanaf Knysna tot by Maputo. In Engels staan die vis bekend as die *Seventy-Four*.

## Voorkoms 
Die vis is pienk tot rooi van kleur met vier tot ses lyne en 'n opvallende swart merk aan die kante van die vis. Die gemiddelde grootte van die vis is 40&nbsp;cm, maar kan tot 100&nbsp;cm groot word en weeg dan 16&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis verkies rotsriwwe in water wat 20 – 200&nbsp;m diep is. Die vis vreet onder andere pelagiese vis. Die vis is nou 'n bedreigde spesie. Die rede hiervoor is dat hulle in skole bymekaarkom om kuit te skiet en is dan 'n maklike teiken vir die vissers. Die naam is afgelei van die kolletjies op die kante van die vis wat lyk soos die kanonne van 'n slagskip uit die seilskip-era - die sogenaamde *Man-Of-War*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *First Field Guide to Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst. 1999. 
* *Sea Fishes of Southern Africa*. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* *Coastal Fishes of Southern Africa*. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Polysteganus-undulosus.html
* http://eol.org/pages/208633/overview
Steenbras

**Steenbras** kan na een van die volgende verwys:

## Fauna 
* Rooisteenbras (*Petrus rupestris*), 'n seevis wat voorkom aan die Weskus van Suid-Afrika.
* Sandsteenbras (*Lithognathus mormyrus*), 'n seevis wat voorkom aan die Suid- en Weskus van Suid-Afrika.
* Weskus-steenbras (*Lithognathus aureti*), 'n seevis wat voorkom aan die Weskus van Suid-Afrika.
* Witsteenbras (*Lithognathus lithognathus*), 'n seevis wat voorkom aan die Suid- en Weskus van Suid-Afrika.

Lêer:Red Steenbras at Shark Alley DSC05229.JPG|Rooisteenbras
Lêer:Mormora.jpg|Sandsteenbras
Lêer:Anilocra capensis on Lithognathus aureti.jpg|Weskus-steenbras
Lêer:Lithognathus lithognathus.jpg|Witsteenbras

## Plekke 
* Steenbrasdam, 'n dam in die Wes-Kaap, Suid-Afrika.
Kreef

**Kreef** kan na een van die volgende verwys:

## Fauna 
* Krewe (*Astacidea*), 'n infraorde van die kreefagtiges wat tot die orde tienpotiges behoort.
* Weskuskreef (*Jasus lalandii*), skaaldier wat slegs aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom.
* Ooskuskreef (*Panulirus homarus*), skaaldier wat slegs aan die oos- en noordkus van Suid-Afrika voorkom.

## Ander 
* Kreef (sterreteken), die Westerse astrologiese teken van mense wat tussen ongeveer 22 Junie en 22 Julie gebore is.
* Kreefskeerkring, 'n besondere breedtegraad wat op ongeveer 23½° om die aarde strek.
Krewe

**Krewe** (*Astacidea*) is 'n infraorde van kreefagtiges wat tot die orde tienpotiges (*Decapoda*) behoort. Diere soos seekrewe en rivierkrewe behoort aan die infraorde. Hulle kom bykans oor die hele wêreld voor, maar nie in die binneland van Afrika en seker dele van Asië nie.

Krewe het 10 pote met lang voelhorings, 'n groot agterlyf en 'n lang stert. Hulle vreet bykans enigiets en word as die skoonmakers van die see beskou. Krewe swem agteruit.

Kreef word as gesogte seekos benut. Hulle word op groot skaal in nette of fuike gevang. Die agterlyf van die kreef word ingelê en uitgevoer. 

## Taksonomie 
duimnael|Skets van 'n varswaterkreef.

Superfamilies en families:

* Astacoidea (rivierkrewe)
** Astacidae
** Cambaridae
* Parastacoidea
** Parastacidae
* Nephropoidea (seekrewe)
** Nephropidae
** Thaumastochelidae
* Enoplometopoidea
** Enoplometopidae

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Rooiseester

Die **Rooiseester** (*Patiria granifera*) kom slegs aan die wes-, suid-, en ooskus van Suid-Afrika voor. Sy kleur is oranje tot rooi en hy word tot 8cm breed. Hy kom voor in tussengety rotspoele. 

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Verwysings
Reuse-alikreukel

Die **Reuse-alikreukel** (*Turbo sarmaticus*) is 'n tipe slak en kom slegs aan die oos- en suidkus van Suid-Afrika voor. Die skulp is gedraai en is rooi tot oranje van kleur. Die opening word bedek met 'n kalkagtige 'deksel' of operkulum. Dit kom voor in rotspoele en word tot 10cm groot. Sekere dele van die diertjie is eetbaar.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

Lêer:Turbo sarmaticus 001.jpg|Diafragma van die Reuse-alikreukel.
Lêer:Turbo sarmaticus 003.jpg|Skulpe van die Reuse-alikreukel.
Boosoogblaasop

Die **Boosoogblaasop** (*Amblyrhynchotes honckenii*) is 'n giftige vis wat voorkom vanaf Valsbaai tot by Maputo. In Engels staan die vis bekend as die *Evileye Puffer*.

## Voorkoms 
Die vis is swartbruin tot donkergroen met geel strepe op sy sye. Daar is wit vlekke op die bokant en die onderkant is wit. Die dorsale, pektorale en stert vinne is donker en die anale vin is wit. Die vis word tot 25&nbsp;cm groot.

## Habitat 
Hulle kom voor in riviermondings, seegrasbeddings en sanderige en rotsagtige bodems tot op dieptes van 400&nbsp;m. Hulle eet isopode soos strand- en sandluise, krappe en vis. Die vis blaas hom op wanneer hy bedreig voel. Die vis is so giftig dat persone wat aan hulle gevat het, hul hande moet was.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. .

## Eksterne skakel 
* https://fishbase.org/summary/Amblyrhynchotes-honckenii.html
Harder

**Harder ** kan na een van die volgende verwys:

## Fauna (almal visse) 
* Bloustertharder (*Moolgarda buchanani*), vis wat langs die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom.
* Fraiinglip-harder (*Crenimugil crenilabis*), vis wat langs die ooskus van Suid-Afrika voorkom.
* Grootskub-harder (*Liza macrolepis*), vis wat langs die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom.
* Platkopharder (*Mugil cephalus*), vis wat langs die hele Suid-Afrikaanse kuslyn voorkom.
* Suidelike harder (*Liza richardsonii*), vis wat slegs langs die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom.

## Ander 
* Die vergrotende trap van hard: hard, **harder**, hardste.
* Sien ook Mohs se hardheidskaal.
Varkie

Die **varkie** (*Pomadasys olivaceus*) is 'n vis wat vanaf Valsbaai tot by Mosambiek voorkom aan die Suid-Afrikaanse kus. Dit word net 15&nbsp;cm lank en weeg 300&nbsp;gram. Die vis is silwer-pienk met 'n vlek op die kieudeksel. Hulle kom in vlak water voor en vorm graag skole. In Engels staan die vis bekend as die *Piggy* en soms ook as *Pinky*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakels 
* Fishbase: *Pomadasys olivaceus*
*
Slinger (vis)

Die **Slinger** (*Chrysoblephus puniceus*) is 'n vis wat slegs aan die ooskus van Suid-Afrika en Mosambiek voorkom. In Engels staan die vis bekend as *slinger seabream*.

## Voorkoms 
Die vis is roserig of pienk van kleur met 'n blou strepie onder elke oog. Dit kan tot 40&nbsp;cm lank word en weeg dan 4&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis kom voor in koraal- en rotsriwwe in water wat 20 –130&nbsp;m diep is. Hulle word ook gesien saam met die Selakant by Sodwanabaai. Die onvolwasse vissies kom water wat 12 – 60&nbsp;m diep is voor. Hule eet krappe, garnale, vis en soöplankton. Die wyfies skiet kuit gedurende die somer aan die KwaZulu-Natal kuslyn.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* First Field Guide to Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst. 1999. 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chrysoblephus-puniceus.html
* http://eol.org/pages/213854/overview
Tierhaai

[duimnael|links|240px|'n Tierhaai wat in 1966 in [Oahu, Hawaii gevang is.]]
Die **tierhaai** (*Galeocerdo cuvier*) is 'n groot haaispesie wat vanaf Valsbaai tot by Mosambiek aan die Suid-Afrikaanse kus voorkom. Dit is een van die min haaie wat gevaarlik is vir mense. In Engels staan die haai bekend as die *Tiger shark*.

Die volwasse haaie het donkerder, vertikale strepe oor die rug. Hulle het 'n knipvlies ('n membraan wat oor die oë kan beweeg), twee rugvinne, 'n buikvin en vyf kieusplete. Die tierhaai het ook 'n opvallende kort en stomp snoet. Die haai word tot 5,5&nbsp;m lank en 900&nbsp;kg swaar. Uitskieters kan nog groter en swaarder word, maar dit is uiters skaars.

Die tierhaai behoort aan die familie Carcharhinidae en is die enigste spesie in die genus Galeocerdo.

Dié haai is 'n gewilde toeriste-aantreklikheid vir skubaduikers by die Aliwal-bank.

## Fotogalery 

Tigershark3.jpg|'n Onvolwasse tierhaai in die Bahamas.
Gebiss Tigerhai 1.jpg|'n Tierhaai se kake.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .
* 

## Eksterne skakels 
* http://fishbase.org/summary/Galeocerdo-cuvier.html
Kleiner sandkruiper

Die **Kleiner sandkruiper** (*Rhinobatos annulatus*) is 'n haai wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom. Dit is geelbruin tot bruin met donkerbruin kolle. Dit is 'n bodembewoner. Die haai word 1.2 m lank en 28&nbsp;kg swaar. Die haai word ook 'n 'sandhaai' genoem. In Engels staan die haai bekend as die *Lesser sandshark*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Rhinobatos-annulatus.html
Kleintandsaagvis

Die **kleintandsaagvis** (*Pristis pectinata*) kom voor aan die ooskus van Suid-Afrika. Dit het 'n saagagtige snoet met 21-28 pare tande. Die haai is 'n bodembewoner in vlak gebiede naby die kus en is nou 'n kritiek bedreigde spesie. Die vis word tot 6 m lank en weeg tot 276&nbsp;kg. In Engels staan die haai bekend as die *Smalltooth sawfish*.

duimnael|links|Skets van 'n kleintandsaagvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* *Pristis-pectinata* by Fishbase.
Heuningkoekpylstert

Die **heuningkoekpylstert** (*Himantura uarnak*) kom aan die ooskus van Suid-Afrika voor. Dit het sy naam gekry van die feit dat die patroon op sy bokant soos 'n heuningkoek lyk. Die vis word 2&nbsp;m breed en 120&nbsp;kg swaar. Die stert kan tot drie keer die lengte van die lyf word. Dit is 'n bodembewoner en word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. In Engels staan die pylstert bekend as die *Honeycomb stingray*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* Sea Fishes of Southern Africa. Rudy van der Elst & Dennis King. 2006. .
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Himantura-uarnak.html
Bloupylstert

Die **bloupylstert** (*Dasyatis chrysonota*) is 'n soort vis. Dit kom aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voor. Die vis word 75&nbsp;cm breed en 25&nbsp;kg swaar. Dit is bruin met helder blou vlekke op die rugkant. Die vis hou digby die kus in vlak, sanderige bodems. In Engels staan die pylstert bekend as *blue stingray* of *marbled stingray*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Gids tot die kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. .

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Dasyatis-chrysonota.html
Whites

**Whites** is 'n spoorweghalte net suid van Hennenman in die Vrystaat, Suid-Afrika. Die spoorlyn na Allanridge tak hier af. Daar is ook 'n sementfabriek by Whites.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
*
*
Jogurt

duimnael|regs|Jogurt
**Jogurt** is 'n suiwelproduk wat van vars melk berei word. Melksuurbakterieë (sogenaamde jogurtkulture) word vir die fermentasieproses gebruik wat die melk verdik en suur laat word. Dit is die fermentasie van laktose na melksuur en die gepaardgaande vorming van sekere geurstowwe wat aan jogurt sy spesifieke geur, smaak en tekstuur gee.

Jogurt word sowel in sy natuurlike ongegeurde toestand asook as versoete jogurt in verskillende geure, veral vrugtejogurt, bemark en is lankal 'n gewilde versnapering vir ontbyt.

## Etimologie 
Die woord *jogurt* is uit Turks ontleen waar *yoğurt* "gefermenteerde melk" beteken en sodoende ook na die metode verwys waarvolgens die suiwelproduk berei word.
Weskuskreef

Die **Weskuskreef** (*Jasus lalandii*) kom slegs aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika voor. Dit staan ook bekend as die *Kaapse Kreef*. Sy kleur is oranje tot bruin en hy word 30&nbsp;cm lank. Dit is 'n gesogte dis en kreefduik word streng gereguleer.

## Bronnelys 
* Keet, D.: Flooding the ocean. In: Conserva. Departement van Omgewingsake.November 1989, deel 4, nr. 6. ISSN 0258-3313
* Leslie, Alison: Kreef belangrik vir SA ekonomie. In: Custos. Deel 17, nr. 10, Januarie 1989. ISSN 0379-9921
* Melville-Smith, Roy: Red gold from the sea. In: Conserva. Departement van Omgewingsake.November 1989, deel 4, nr. 6. ISSN 0258-3313
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Verwysings