Chiang Mai

**Chiang Mai** (Thai: เชียงใหม่) is die grootste stad in die noorde van Thailand, die hoofstad van die Chiang Mai provinsie en die tweede grootste stad in Thailand, met 'n bevolking van 148&nbsp;477. Dit is 700 kilometer noord van Bangkok in 'n bergagtige streek.

Chiang Mai (wat "Nuwe Stad" in Thai beteken) is in 1296 gestig as die nuwe hoofstad van Lan Na, wat die voormalige hoofstad, Chiang Rai, opvolg. Die stad se ligging aan die Pingrivier ('n groot sytak van die Chao Phrayarivier) en sy nabyheid aan groot handelsroetes het bygedra tot die historiese belangrikheid daarvan.

Die stad (*thesaban nakhon*, "stadsmunisipaliteit") van Chiang Mai dek amptelik net die meeste dele van die Mueang Chiang Mai-distrik, met 'n bevolking van 127 000, wat sy sensusgebied terugdateer na 1983 toe Chiang Mai se stadsgebied vir die eerste en vergroot is. laaste keer sedert hy die eerste stadsmunisipaliteit in Thailand (toe onder Siam) in 1935 geword het. Die stad se uitgestrektheid het sedertdien uitgebrei na verskeie naburige distrikte, van Hang Dong in die suide, tot Mae Rim in die noorde, en Suthep in die weste, tot San Kamphaeng in die ooste, en vorm die Chiang Mai stedelike gebied met 'n bevolking van 1,19 miljoen mense, wat meer as 66 persent van die totale bevolking van die Chiang Mai-provinsie (1,8 miljoen) is.

Die stadsmunisipaliteit is onderverdeel in vier *khwaeng* (kieswyke): Nakhon Ping, Sriwichai, Mengrai en Kawila. Die eerste drie is op die westelike oewer van die Pingrivier, en Kawila is op die oostelike oewer. Nakhon Ping-distrik sluit die noordelike deel van die stad in. Sriwichai, Mengrai en Kawila bestaan onderskeidelik uit die westelike, suidelike en oostelike dele. Die middestad—binne die stadsmure—is meestal binne Sriwichai-wyk.
links|duimnael|Stadsmuur, noordwestelike hoek
Mangrai het Chiang Mai in 1294 gestig  op 'n terrein wat die Lawa-mense Wiang Nopburi genoem het.

Chiang Mai het Chiang Rai opgevolg as die hoofstad van Lan Na. Pha Yu het die stad vergroot en versterk en Wat Phra Singh gebou ter ere van sy vader Kham Fu. Die heerser was bekend as die *mwYg*. Die stad is omring deur 'n grag en 'n verdedigingsmuur aangesien die nabygeleë Taungoo-dinastie van die Bamar-volk 'n konstante bedreiging was, asook die leërs van die Mongoolse Ryk, wat dekades vroeër die grootste deel van Yunnan, China, verower het en in 1292 die grens met die Dai-koninkryk van Chiang Hung oorgesteek het.

Met die agteruitgang van Lan Na het die stad belangrikheid verloor en is in 1556 deur die Taungoo beset.  Chiang Mai het formeel deel geword van die Thonburi Koninkryk in 1774 deur 'n ooreenkoms met Chao Kavila, nadat die Thonburi koning Taksin gehelp het om die Taungoo Bamar te verdryf. Die daaropvolgende Taungoo-teenaanval het gelei tot Chiang Mai se verlating tussen 1776 en 1791.  Lampang het toe gedien as die hoofstad van wat van Lan Na oorgebly het. Chiang Mai het toe stadigaan in kulturele, handels- en ekonomiese belang gegroei tot sy huidige status as die nie-amptelike hoofstad van Noord-Thailand.

duimnael|links|Oospoort (Tha Phae-poort) van die stadsmuur
Chiang Mai het sy regering verbeter en sy status as 'n "provinsie" verhoog sedert 1933 tot die hede. Die moderne munisipaliteit dateer uit 'n sanitêre distrik wat in 1915 geskep is. Dit is op 29 Maart 1935 na 'n stadsmunisipaliteit opgegradeer.

In Mei 2006 was Chiang Mai die plek van die Chiang Mai-inisiatief, gesluit tussen die Vereniging van Suidoos-Asiatiese Nasies en die "ASEAN+3"-lande (China, Japan en Suid-Korea). Chiang Mai was een van drie Thaise stede wat meegeding het vir Thailand se bod om die Wêreldekspo 2020 aan te bied. Ayutthaya is uiteindelik deur die Thaise parlement gekies om vir die internasionale kompetisie te registreer.

Vroeg in Desember 2017 is Chiang Mai met die UNESCO-titel van "Kreatiewe Stad" bekroon. In 2015 was Chiang Mai op die voorlopige lys vir UNESCO-wêrelderfenisinskripsie. Chiang Mai was een van twee toeristebestemmings in Thailand op TripAdvisor se 2014-lys van "25 beste bestemmings ter wêreld", in die 24ste plek.

## Verwysings