Afrika-Albanië-betrekkinge

**Afrika-Albanië-betrekkinge** verwys na die diplomatieke, politieke en ekonomiese interaksies tussen die Republiek van Albanië en state op die Afrika-kontinent. Terwyl Albanië geografies in suidoos-Europa geleë is, het dit histories met Afrikalande in beide bilaterale en multilaterale kontekste gewerk, veral deur die Verenigde Nasies (VN), die Beweging van Onverbonde Lande (BOL), en, meer onlangs, die raamwerk van die Europese Unie (EU).

## Historiese Agtergrond
Gedurende die Koue Oorlog is Albanië se bande met Afrika gevorm deur sy verskuiwende alliansies en streng Marxisties-Leninistiese oriëntasie. Aanvanklik 'n lid van die Sowjetblok, het Albanië later met die Sowjetunie (1961) gebreek en ‘n alliansie gevorm met die Volksrepubliek China, wat sy globale uitkyk beïnvloed het. Albanië het anti-imperialistiese en anti-koloniale stryde voorgestaan en gereeld steun uitgespreek vir Afrika-bevrydingsbewegings in internasionale forums soos die VN en die BOL. Materiële hulp was beskeie as gevolg van Albanië se beperkte hulpbronne, maar sy ideologiese solidariteit was duidelik.

## Betrekkinge met spesifieke state
*Algerië: Albanië was 'n vroeë ondersteuner van die Algerynse stryd om onafhanklikheid van Frankryk. Diplomatieke betrekkinge is in 1962 na Algerië se onafhanklikheid gevestig, en bande is rondom sosialistiese solidariteit geraam. Samewerking het grootliks simbolies gebly, maar het Albanië se beeld as 'n ondersteuner van anti-koloniale stryd versterk.
*Egipte: Albanië en Egipte het bande gedeel deur die BOL en die VN. Egipte se leierskap onder Gamal Abdel Nasser het met baie van Albanië se anti-koloniale standpunte saamgestem, hoewel Albanië se latere isolasie die omvang van bilaterale betrokkenheid beperk het.
*Tanzanië: Tydens Julius Nyerere se presidentskap het Albanië solidariteit met Tanzanië se sosialistiese eksperiment (*ujamaa*) uitgespreek. Diplomatieke bande was hartlik, en Albanië het Tanzanië as 'n vennoot in die breër stryd vir dekolonisasie en Derde Wêreld-bemagtiging gesien.
*Guinee en ander Wes-Afrikaanse state: Albanië het verskeie nuut onafhanklike Wes-Afrikaanse nasies gedurende die 1960's erken en ondersteun, dikwels met die klem op die ideologiese stryd teen Westerse imperialisme. Bande is oor die algemeen op diplomatieke vlak gehandhaaf sonder uitgebreide ekonomiese of militêre samewerking.
*Suid-Afrika: Albanië het apartheid sterk teengestaan, diplomatieke steun aan die African National Congress (ANC) verleen en konsekwent teen die Suid-Afrika in internasionale forums gestem.

## Ontwikkelings na die Koue Oorlog
Na die ineenstorting van sy kommunistiese regime in 1991 het Albanië sy buitelandse beleid heroriënteer na Euro-Atlantiese integrasie. Betrekkinge met Afrikastate het beperk geword, met die fokus op formele diplomatieke erkenning en multilaterale samewerking. Bilaterale inisiatiewe het afgeneem as gevolg van Albanië se binnelandse oorgang en Afrika se eie verskuiwende alliansies.

## Hedendaagse Betrekkinge
In die 21ste eeu was Albanië se betrokkenheid by Afrika beskeie maar bestendig, hoofsaaklik deur multilaterale instellings:

* Verenigde Nasies: Albanië het Afrika-vredesbewarings- en humanitêre inisiatiewe ondersteun, veral gedurende sy termyn as 'n nie-permanente lid van die VN-Veiligheidsraad (2022–2023).
* Ekonomiese bande: Handelsvolumes bly baie klein en bestaan hoofsaaklik uit Albanese uitvoere van vervaardigde goedere en invoere van grondstowwe van Afrika-vennote. Geen groot beleggings- of strategiese vennootskappe het ontwikkel nie.
* Onderwys- en Kulturele skakels: Gedurende die kommunistiese era het 'n beperkte aantal Afrika-studente in Tirana gestudeer, hoewel opvoedkundige en kulturele uitruilings vandag minimaal is.

## Evaluasie
Betrekkinge tussen Albanië en Afrika het histories ideologiese solidariteit weerspieël eerder as diep ekonomiese of strategiese bande. Die Koue Oorlog-era het Albanië gesien hoe sy by bevrydingsbewegings en nuut onafhanklike Afrikastate aansluit, terwyl die tydperk na die Koue Oorlog gekenmerk is deur relatief lae-intensiteit betrokkenheid. Hedendaagse betrekkinge word grootliks gehandhaaf deur multilaterale diplomasie, met beperkte bilaterale aktiwiteit.

## Bronverwysings 
*Vickers, Miranda & Pettifer, James. *Albania: From Anarchy to Balkan Identity*. NYU Press 1997. 
*Hoxha, Enver. *The Anglo-American Threat to Albania: Memoirs of the National Liberation War.* (Aanlyn). Marxists.org
*Këllici, K. “*Albania and Libya: A Distant Cold War Relationship*.” *Remembrance and Justice* 1 (41) 2023, DOI: 10.48261/pis234107 
*Wilson Center Digital Archive — “*Albania: Ministry of Foreign Affairs*” collection (gedigitaliseerde dokumente). digitalarchive.wilsoncenter.org
*Republic of Albania, Ministry for Europe and Foreign Affairs — *Bilateral relations pages* (e.g., Albania–Algeria). 22 Augustus 2024, https://punetejashtme.gov.al/en/newsroom/marredheniet-shqiperi-algjeri/?utm_source
*United Nations Digital Library — *GA resolutions on apartheid and decolonization* (soekbare rekordbladsye). https://digitallibrary.un.org/record/659996?ln=en&utm_source