open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing

Die **Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing** (RGN) van Suid-Afrika loods gewoonlik grootskaalse beleidverwante, sosiaal-wetenskaplike projekte vir gebruikers van die algemene publiek, nieregeringsorganisasies en internasionale ontwikkelingsorganisasies ter ondersteuning van ontwikkeling in Suid-Afrika, die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SAOG) en in Afrika.

Die RGN poog ook om bydraes te lewer in die navorsings- en ontwikkelingstrategie van die Suid-Afrikaanse Departement van Wetenskap en Tegnologie (wat verantwoordelik is vir die RGN), veral deur sy missie om te fokus op die bydrae tot wetenskap en tegnologie deur armoede aan te spreek.

Daar is tans meer as 130 navorsers en 100 ondersteuningspersoneel in die vyf groot Suid-Afrikaanse sentra wat in diens van die RGN staan.

## Eksterne skakels 
*  RGN se tuisblad
Grolsch Veste

Die **Grolsch Veste** is die tuisveld van die sokkerspan FC Twente. Die Nederlandse nasionale sokkerspan speel ook soms hier.

Die stadion se naam kom van die bierbrouery Grolsch, wat oorspronklik uit die vesting (*Veste*, of sterk stad) Groenlo kom.

## Geskiedenis 
Die stadion is in 1997 gebou om die Diekman Stadion in Enschede te vervang. Tot en met 2008 het die stadion as **Arke Stadion** bekend gestaan.

Tydens die openingswedstryd van die stadion op 10 Mei 1998 het FC Twente vir PSV Eindhoven met *3-0* geklop (in die Eredivisie). Ook daarna blyk die *Hel van Enschede* 'n opdraande stryd vir teenstanders te bied.

Op 29 Augustus 2007 is die eerste wedstryd in die Nederlandse Eredivisie vir vroue gespeel: FC Twente - SC Heerenveen (1-0).

Op 5 September 2009 is in die stadion die internasionale wedstryd Nederland - Japan (3-0) gespeel.

## Uitbreiding 
Tydens die opening het die stadion slegs 13&nbsp;500 sitplekke gehad. Maar vanaf 1999 het die stadion tydens elke tuiswedstryd van Twente volgepak gesit. Daarom is die stadion in 2008 tot 24&nbsp;000 sitplekke uitgebrei. Ook na die uitbreiding het die stadionkapasiteit te klein geblyk. Daarom is die stadion in 2011 verder uitgebrei to 30&nbsp;000 sitplekke deur 'n 2de ring op die "tribune" aan die oostekant van die stadion te bou. By die uitbreiding het 'n ongeval gebeur, waarby 'n deel van die dak ingestort het en twee mense het gesterf.

FC Twente beoog ook om die stadion tot 32&nbsp;000 sitplekke en later tot 45&nbsp;000 sitplekke uit te brei.

## FIFA Sokkerwêreldbeker 2018 
Vir die organisering van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018 het Nederland saam met België kandidate gewees (Rusland het die organisering gewen). In die 'bidboek' het die *Grolsch Veste* (met 'n kapasiteit van 45 000 sitplekke) een van die speelstadions gewees.
Aldi

duimnael|links|'n Aldi-winkel in 2015
duimnael|links|Vanaf 2016 is'n moderniseringsprogram onderneem waarin die "Aldi-winkel van die toekoms" sentraal staan
duimnael|links|Aldi-supermark in Londen
**Aldi** ('n afkorting van *Albrecht-Discount*, "Albrecht-afslagwinkel") is 'n Duitse supermarkketting wat in 1946 in Mülheim an der Ruhr in die deelstaat Noordryn-Wesfale deur die broers Karl (1920–2014) en Theo Albrecht (1922–2010) gestig is (alhoewel die onderneming se oorspronge terugstrek tot 1913).. Die onderneming is later opgedeel in Aldi Nord (bestuur deur Theo) en Aldi Süd (bestuur deur Karl). Buitelandse dogtermaatskappye het in Europa en oorsee (Verenigde State en Australië) ontstaan.

Aldi het sy groot sukses in die kleinhandelsbedryf aan sy innoverende konsep te danke – met 'n beperkte verskeidenheid wat hoofsaaklik uit generiese produkte van hoë gehalte bestaan en wat gewoonlik sowat die helfte minder kos as vergelykbare handelsmerke, eenvoudig toegeruste winkels, 'n voortdurend geoptimeerde logistiek en 'n weeklikse aanbod van nie-voedselprodukte soos tekstiele, elektroniese verbruikersware en ander teen lae pryse.

### Aldi in die Verenigde State 
In die Verenigde State doen Aldi Nord sake onder die naam ''Trader Joe's''.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Ryk

duimnael|500px|Wereldryke in die vroeë 19de eeu.
[duimnael|links|upright|[Bulgaars-Ortodokse Kerk|Bulgaars-Ortodokse ikoon van Konstantyn en Sint Helena.]]

Die term **ryk** verwys in magspolitieke opsig na 'n staat wat teenoor ander lande aanspraak op 'n hoër rang maak of waarin meerdere volke onder een gemeenskaplike sentrale gesag staan.

Bekende historiese voorbeelde is die Ryke van die Antieke Ooste, die Persiese Ryk, die Ryk van Alexander die Grote, die Romeinse Ryk, die Islamitiese Ryk, die Bisantynse Ryk, die Frankiese Ryk van Karel die Grote, die Ottomaanse Ryk, die Britse Ryk, die Russiese Ryk, die Ryk van Napoléon Bonaparte en die fascistiese Italiaanse Ryk.

Die westerse ryksgedagte het sy oorsprong in die Romeinse Ryk, chiliastiese voorstellings in die Ou Testament of Hebreeuse Geskrifte van die Bybel en die idee van 'n gemeenskaplike Christelike ryk waarin alle nasies met dieselfde geloof verenig sou word - Augustinus se *civitas Dei* of ideale staatsvorm wat teenoor gelowiges as beskermende wêreldlike mag optree.

In Europa het die Heilige Romeinse Ryk - wat sedert 1157 amptelik die *Sacrum Imperium* of "Heilige Ryk" genoem is - met die keiser as Godgegewe heerser (wat ook uitsluitlik verantwoordelik teenoor God was) as universele monargie bestaan. In hierdie ryk het die keiser, wat die kerstening van ander volke deur sending ook buite die ryksgrense as een van sy hooftake beskou het, regstreeks of deur middel van 'n leenstelsel geregeer. Hierdie "Vredeswêreld van die Christendom" het gekontrasteer met die wêreld van nie-Christene.

Die Middeleeuse keiserdom het ten opsigte van sy aanspraak op universele gesag en sy politieke regverdiging as opvolger van die Romeinse Ryk eeue lank met die pousdom meegeding, waarby die laasgenoemde instelling hom ook op die sogenaamde Konstantynse Skenking beroep het.

Met die oorname van die Romeinse regstelsel vanaf die 12de eeu het die keiserlike gesag 'n wêreldlike fondament gekry. Hierdeur - en as gevolg van die groter rol wat nasionale state in Wes-Europa begin speel het en vanweë die groeiende onafhanklikheidsstrewe van plaaslike heersers - het die oorspronklike ryksgedagte geleidelik in verval geraak. Die Heilige Romeinse Ryk het sedert die 15de eeu in 'n nouer politieke betekenis voortbestaan as die *Sacrum Imperium Nationis Germanica* of Heilige Romeinse Ryk van die Duitse Nasie.

## Bronne 
* *Lexikon der Weltgeschichte*. Wiesbaden: F. Englisch 1977, bl. 444

## Eksterne skakels 
*
Rand Light Infantry

Die **Rand Light Infantry** is 'n reserwemagregiment in die Suid-Afrikaanse Infanteriekorps van die Suid-Afrikaanse Leër, met hoofkwartier in Johannesburg.  Dit bestaan sedert 1905 en het 'n geskiedenis wat aktiewe deelname aan die Eerste Wêreldoorlog, die Tweede Wêreldoorlog, die Grensoorlog, en die Noodtoestand insluit.  Die regiment het verskeie gevegsonderskeidings verwerf, en oor die jare is baie lede met dekorasies vereer.  

## Geskiedenis (Chronologie) 
'''1900's'''
* Die regiment word in 1905 gestig as die 'Transvaal Cycle & Motor Corps' - dis 'n vrywilligereenheid.
'''1910's'''
* Ingelyf by die burgermag van die nuwe Unie Verdedigingsmagte in 1913 as die '11de Infanterie (Rand Light Infantry)' - diensplig bly vrywillig.
* **Duits-Suidwes-Afrika-veldtog** (1914-15) - aktiewe diens in Suidwes-Afrika.
'''1920's**
* **Rand-opstand** (1922) - aktiewe diens ter onderdrukking van die mynwerkers se gewapende opstand.
**1930's'''
* Naam verander na 'Rand Light Infantry' in 1932.
'''1940's**
* **Noord-Afrika-veldtog''' (1941-42):  die slag van Bardia, die besetting van die Gazala-linie, die verdediging van El Alamein, en die klimaktiese slag van El Alamein.
* Ingelyf by die Duke of Edinburgh's Own Rifles van 1943 tot 1945.
* Prinses Margaret van die Verenigde Koninkryk aangestel as die opperkolonel.
'''1950's**
* Die vrywillige diensstelsel eindig in 1952 - vanaf 1952 tot 1967 word burgers vir diensplig geloot.
**1960's**
* Vanaf 1968 tot 1993 is burgermagdiens verpligtend ("nasionale diensplig").
**1970's**
* **Grensoorlog** - verskeie operasionele diensbeurte in noordelike Suidwes-Afrika en suidelike Angola.
**1980's**
* **Noodtoestand** (1985-90) - verskeie keer vir binnelandse veiligheidsdienste opgeroep.
**1990's'''
* Sedert 1994 is militêre diens weer vrywillig.
* Toe die burgermag na 1994 in die reserwemag omskep is word die RLI 'n reserwemageenheid.
'''2000's'*
* Die regiment vier sy eeufees in 2005.

## Gevegsonderskeidings 
* South West Africa 1914-15
* Western Desert 1941-43;  Bardia;  Gazala;  Alamein Defence;  El Alamein.

## Verwysings 
* Simpson, B.G. (1965) *Rand Light Infantry''.
Sekondêre Skool Delta

Die **Sekondêre Skool Delta** (afkorting **DSW**, Engels: *Delta School Windhoek*, Duits: *Delta Schule Windhoek*) is 'n openbare skool in Olympia, 'n stadsdeel van die Namibiese hoofstad Windhoek. Dit het tot en met 1990 bekend gestaan as *Deutsche Oberschule Windhoek (DOSW)*.

Die DSW is oorspronklik as 'n Duitsmediumskool in 1970 met 320 leerders en dertien onderwysers gestig, maar word sedert die onafhanklikwording van Namibië deur sowat 40 persent nie-Duitssprekende leerders bygewoon. Oor die jare heen het die DSW tot een van die leidende onderwysinstellings in Windhoek ontwikkel, met byna 600 leerders en 30 onderwysers. Die onderrigmedium is naas Duits ook Engels, vanaf die vyfde graad hoofsaaklik Engels.

Die skool beskik oor 'n koshuis wat in 2009 vir 37 kinders voorsiening gemaak het. Met *Future Education* is 'n skoolprojek in die lewe geroep wat op namiddae aktiwiteite vir leerders aanbied.

Net soos ander Namibiese skole bied die DSW sedert 2007 die *Namibia Senior Secondary Certificate* (Namibië se Senior Sekondêre Skoolsertifikaat) as hoogste sertifikaat (graad 12) aan.

## Eksterne skakels 
* *Amptelike webtuiste van die DSW*
Bloemhof

: *Hierdie artikel behandel die landelike dorp. Vir die skool, sien Hoër Meisieskool Bloemhof.*

**Bloemhof** is 'n landelike dorp met gesamentlik 27 904 inwoners op die oewer van die Vaalrivier in die Noordwes-provinsie in Suid-Afrika.

## Geskiedenis 
Die dorp is in 1864 gestig nadat diamante in die area ontdek is. Die dorp is op John Barclay se plaas, Klipfontein, uitgelê. Barclay was 'n oorlewende van die HMS Birkenhead wat in 1852 by Danger Point gestrand het. Die plek is Bloemhof genoem na aanleiding van die pragtige tuine wat deur Barclay se dogter aangeplant is. Die dorp is in 1865 opgemeet en in 1869 geproklameer.

[duimnael|links|220px|Die [NG gemeente Bloemhof|NG moederkerk Bloemhof is deur die argitek Gerard Moerdijk ontwerp.]]
## Distrik 
Die distrik is 1 733&nbsp;km2 groot. Die belangrikste bedrywighede is mielies en beesboerdery. Tussen Bloemhof en Christiana is daar verskeie soutpanne waar sout geoes word.

Die Bloemhofdam is een van die grootste damme in Suid-Afrika. Die N12 nasionale pad gaan deur Bloemhof.

Die sanger Bles Bridges is in 2000 in 'n padongeluk naby die dorp oorlede.

## Skole 
* Hoërskool Bloemhof

## Toeristeaantreklikhede 
* Die Bloemhofdamnatuurreservaat
* Sandveld-natuurreservaat
* SA Lombard-wildreservaat

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Bloemhof
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* NG gemeente Bloemhof

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Mongools

: *Hierdie artikel handel oor die taal in Oos-Asië. Vir die etniese groep, sien Mongole, en vir die taalfamilie, sien Mongoolse tale.*

**Mongools** (in Mongoolse skrif: 17px, *Mongɣol kele*; in Cyrilliese alfabet: Монгол хэл, *Mongol chel*; [mɔŋɢɔ̆ɮ xeɮ]) is 'n Altaïese taal wat deur sowat 6 miljoen mense in Mongolië (Buite-Mongolië) en die Chinese outonome gewes van Binne-Mongolië gepraat word. Dit is die mees verspreide van die Mongoolse tale en nou verwant aan Boerjaties en Kalmikies wat in Rusland gepraat word. Mongools is die amptelike taal van beide Mongolië en die Chinese outonome gewes van Binne-Mongolië.

[duimnael|links|Die woord "Mongol" in verskeie [skryfstelsels: 1. tradisioneel, 2. vouskryf, 3. Phagpa, 4. eenvoudige teks, 5. Mantsjoe, 6. Sojombo, 7. horisontale vierkante skryf, 8. Cyrillies]]
Mongools word in in verskeie skryfstelsels geskryf: In Mongolië word die Cyrilliese alfabet gebruik, terwyl in die Volksrepubliek van China die tradisionele Mongoolse skrif gebruik word. Die voormalige Volksrepubliek van Mongolië het in die 20ste eeu die Cyrilliese alfabet van sy bondgenoot, die destydse Sowjetunie, oorgeneem en aangepas. Dit word nog steeds in Mongolië asook vir ander Mongoolse tale in Rusland soos Boerjaties en Kalmikies gebruik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Wartburg Kirchdorf School

Die **Wartburg Kirchdorf School** is 'n staatsskool in Wartburg naby Pietermaritzburg, KwaZulu-Natal. Die skool is in 1881 in 'n streek gestig wat destyds merendeels deur Duitse immigrante bewoon is en gebruik naas Engels steeds Duits as onderrigmedium. Die skool het 'n lang tradisie van gemeenskaplike onderwys vir seuns en meisies en word as een van die voorste onderwysinstellings in die provinsie beskou.

Die Wartburg Kirchdorf School se onderwyspersoneel van 30 bied onderwys van voorskool tot matriek vir sowat 430 leerders aan. In graad 1 en 2 word kinders se moedertale as onderrigmedium gebruik, vanaf graad 3 ontvang leerders ook Afrikaanse taalonderwys. Die koshuis, wat deur Wartburg se twee Evangelies-Lutherse kerkgemeentes bedryf word, is in 1948 opgerig en huisves tans sowat 90 leerders.

## Geskiedenis 
Die skool se geskiedenis is nou verbonde aan die groei van die plaaslike Duitse immigrante-gemeenskap. Die eerste Duitse setlaars het hulle reeds saam met die eerste Britse immigrante in 1848 in Natal gevestig. Die eerste kerk en skool in Kirchdorf is in 1881 deur Duitse immigrante in die gebied van Noodsbergweg gestig, elf jaar later het ook in Wartburg 'n kerk en skool ontstaan.

In 1931 het die twee gemeentes, ná moeilike onderhandelinge, ooreengekom om 'n gemeenskaplike skool te bedryf wat dan ook die dubbelnaam Wartburg Kirchdorf School gedra het. Danksy die vestiging van talle boere in die streek en die opening van 'n suikermeul in die 1960's het die skool vinnige groei getoon.

## Eksterne skakels 
*  *Wartburg Kirchdorf School se amptelike webtuiste*
Chinees

**Chinees** (Vereenvoudigde Chinees: 汉语, Tradisionele Chinees: 漢語, Pinyin: *Hànyǔ*, letterlik: "Han-taal" of 中文, *Zhōngwén*) is 'n Sino-Tibettaanse taal wat veral in die Volksrepubliek China, die Republiek China, Hongkong, Macau, Singapoer, Thailand, Indonesië en Maleisië gepraat word. Chinees is met 1,3 miljard sprekers die grootste taal in die wêreld. Daar is baie dialekte, waarvan die belangrikste Mandaryns, Wu, Kantonees, Min, Xiang, Hakka en Gan is. Chinees word met Chinese karakters (Tradisionele Chinees en Vereenvoudigde Chinees) geskryf en die amptelike stelsel waarmee albei in die Latynse alfabet transkribeer word, is Hanyu pinyin.

[duimnael|links|Die woord *Hànyǔ* ("Han-taal") geskryf in [Tradisionele Chinese karakters|Tradisionele Chinese (links) en Vereenvoudigde Chinese (regs) karakters]]
## Verspreiding
Chinees is die moedertaal van die Han- en die Hui-Chinese en deur hul emigrasie in talle gebiede van die wêreld word dié taal ook in lande soos Australië, Filippyne, Japan, Kanada, Mianmar, Rusland, Peru, die Verenigde State en Viëtnam gepraat, wat van Chinees 'n wêreldtaal maak.

## Ampstaal
Mandaryn-Chinees is die amptelike taal van die Volksrepubliek China met sy spesiale administratiewe streke Hongkong (saam met Engels en Kantonees) en Macau (saam met Kantonees en Portugees), asook die omstrede Republiek China op Taiwan. Daarbenewens vorm Chinees saam met Engels, Maleis en Tamil die amptelike tale van Singapoer en saam met Arabies, Engels, Frans, Russies en Spaans die amptelike tale van die Verenigde Nasies.

## Dialekte van Chinees 
duimnael|links|Verspreiding van Chinese dialekte

## Sien ook 
* Chinese Wikipedia

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  China-verslag by Ethnologue
*  Taiwan-verslag by Ethnologue
Viëtnamees

: *Hierdie artikel handel oor die taal in Suidoos-Asië. Vir die etniese groep, sien gerus Viëtnamese.*

duimnael|links|Verspreiding van Viëtnamees as 'n moedertaal
**Viëtnamees** (*tiếng Việt*) is 'n Austro-Asiatiese taal wat deur sowat 68 miljoen mense in Viëtnam, Australië, Frankryk, Kambodja, Kanada, Laos, die Republiek China op Taiwan, die Verenigde State en die Volksrepubliek China gepraat word. Viëtnamees is die amptelike taal van Viëtnam en is verwant aan Khmer. Dit is voor Khmer die mees gesproke Austro-Asiatiese taal en die belangrikste inheemse taal van Indo-China. Sedert die Franse koloniale tydperk word Viëtnamees met 'n gemodifiseerde Latynse alfabet geskryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Ascension (eiland)

duimnael|links|Topografiese kaart van Ascension
duimnael|links|Landskap op Ascension
**Ascension** (Engels: *Ascension Island*) is 'n eiland in die suidelike Atlantiese Oseaan met 'n bevolking van 880 en 'n oppervlakte van 88&nbsp;km². Ascension vorm saam met Sint Helena en Tristan da Cunha die Britse oorsese gebied Sint Helena, Ascension en Tristan da Cunha. Die hoofstad en grootste stad is Georgetown.

## Bronne 
*  
* Green, Lawrence G.: South African beachcomber. Memories of the people of the shore and the stories they told; sand and dunes and treasure, seabirds and creatures of the sea; and personal impressions of certain islands in African waters. Kaapstad: Howard B. Timmins, 1958.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
Dam

[regs|duimnael|300px|Die [Gordondam in die nasionale park Southwest van die Australiese eiland Tasmanië.]]

'n **Dam** is in Afrikaans meestal die ***plek*** waar 'n muur of wal in ’n stroom of ’n rivier gebou is om die water op te gaar en dit sluit dus die hele opgegaarde watermassa saam met die wal in. ’n Tweede betekenis is, soos in Engels, die groot wal of versperring self wat die vloei van water belemmer of stuit om sodoende 'n reservoir of 'n meer van water te skep. Die meeste damme het 'n oorloop waaroor of -deur water kan vloei wanneer die dam vol is. Sluise op die oorloop kan gebruik word om die watervlak akkuraat te beheer. In teenstelling met natuurlike mere, is damme altyd mensgemaak. Damme word gewoonlik gebou vir vloedbeheer (om oorstromings te voorkom) of om water op te gaar. Die opgegaarde water kan dan gebruik word vir besproeiing, watervoorsiening, die opwekking van hidroëlektrisiteit, ens.

Die hoogste dam(-wal) in die wêreld was die Nurekdam in Tajikistan, wat 300 meter hoog is, maar dit is oortref deur die 305 meter hoë Jinping-I-dam in die Yalongrivier in Liangshan, Sichuan, Volksrepubliek China, wat in 2014 voltooi is. 

Die grootste dam in die wêreld, in terme van opgaarkapasiteit, is Drieklowedam (Three Gorges) in die Volksrepubliek China.

Die grootste dam in Suid-Afrika is die Gariepdam.
## Konstruksie 
Van die eerste damme is reeds 7000 jaar gelede in Mesopotamië gebou. Moderne damme word in 'n boogvorm van beton met staalbewapening gebou. So 'n boogmuur versterk die dam se struktuur wat help om die gewig van die water te weerstaan.

## Fotogalery 

Lêer:Arch dam Oymapinar (Manavgat River, Turkey).JPG|'n Dam in Turkye.
Lêer:Drei-Schluchten-Damm (Jangtse).jpg|Die *Drieklowedam* in China.
Lêer:AswanHighDam Egypt.jpg|Die *Aswan High*-dam in Egipte

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika
* Meer
* Oseaan
* See

## Eksterne skakels 
* 
*
.ad

100px|regs|Vlag van Andorra

**.ad** is die agtervoegsel van Andorraanse domeinname.

.ad-domeinname word deur ''Servei de Telecommunications d'Andorra'' uitgegee. Hulle is aanspreeklik vir die .ad-topvlakdomein.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AD

## Eksterne skakels 
* Всё о Mathcad 
* Nic.ad, registrasie van .ad-domeine
Armeens

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Armeniërs.*

**Armeens** (հայերէն/հայերեն, *hayeren*, [hɑjɛˈɾɛn]) is 'n Indo-Europese taal wat deur sowat 6,7 miljoen mense in Armenië, Georgië, Azerbeidjan en Rusland gepraat word. Armeens is die amptelike taal van Armenië en beskik oor sy eie unieke alfabet, die Armeense alfabet, wat in 406 n.C. deur Mesrob Mashtots, 'n monnik, teoloog en taalkundige, ontwikkel is.

duimnael|links|Die woord vir Armeens (*hayeren*) geskryf in die Armeense alfabet
[duimnael|links|Etniese kaart van die [Kaukasus-streek]]
duimnael|links|Armeense padteken in Armenië
Armeens word in altesaam vier taalvorme verdeel:
# **Oud-Armeens** (Գրաբար – ook *Grabar* genoem, 5de tot 11de eeu), waarvan die oudste geskrewe dokumente uit die 5de eeu n.C. dateer. As literêre taal was Oud-Armeens nog tot in die 19de eeu in gebruik en vervul steeds godsdienstige funksies. Oud-Armeens is in 'n veelsydige literatuur oor teologiese onderwerpe, historiese gebeurtenisse, as taal van digkuns en epiese literatuur oorgelewer.
# **Middel-Armeens** (11de tot 17de eeu) en Nieu-Armeens (Asjcharabar, vanaf die 17de eeu) met
# **Oos-Armeens** (Արևելյան հայերեն – Areweljan Hajeren), die huidige ampstaal van die Republiek Armenië wat ook deur Armeense gemeenskappe in Iran, Georgië, Rusland en voormalige deelgebiede van die Sowjetunie gepraat word.
# **Wes-Armeens** (Արևմտեան հայերէն – Arewmtjan Hajeren), oorspronklik die omgangstaal van Wes-Armenië (tans Anatolië in Turkye), wat ná die Armeense Volksmoord in die Ottomaanse Ryk nog deur baie Armeniërs in die diaspora gepraat word, veral in Libanon en in die Verenigde State. Wes- en Oos-Armeens verskil van mekaar ten opsigte van woordeskat, grammatikale besonderhede en uitspraak.

Ten opsigte van sy woordeskat toon Armeens baie ooreenkomste met die Griekse taal, soos uit parallele etimologiese wortels blyk. Taalkundiges neem dan ook aan dat daar 'n nou verwantskap tussen dié twee tale bestaan. Armeens het daarnaas ook woorde uit Irannese tale, Parthies, Middel-Persies, Persies, Frans, Latyn en veral Russies (veral tegniese vakterme en woorde uit die omgangstaal) ontleen.

Weens die groot aantal leenwoorde uit Irannese tale is Armeens vroeër valslik as 'n Irannese dialek beskou. Ná die onafhanklikwording van Armenië geniet taalsuiwering en taalkultuur steeds meer aandag.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
.ae

100px|regs|

***.ae*** is die Internettopvlakdomein vir die Verenigde Arabiese Emirate. Dit word deur *TRA*, onder die naam .aeDA, onderhou.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AE

## Eksterne skakels 
* Registrasie van .ae-domeine
.af

regs|100px|Vlag van Afghanistan

**.af** is die Internettopvlakdomein van Afghanistan. Dit word deur AFGNIC, 'n diens van die UNDP en die oorgangsregering van Afghanistan onderhou.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AF

## Eksterne skakels 
* IANA se .af-WHOIS-bladsy
.ag

100px|regs|

**.ag** is die agtervoegsel van domeinname in Antigua en Barbuda.

.ag-domeinname word deur die *University of Health Sciences Antigua* se *Skool of Medicine* uitgegee, wat aanspreeklik is vir die topvlakdomein 'ag'.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AG

## Eksterne skakels 
* Nic.ag, registrasie van .ag-domeine
.ai

100px|regs|Vlag van Anguilla

**.ai** is die agtervoegsel van domeinname in Anguilla. 

.ai-domeinname word deur die regering in Anguilla uitgegee, wat aanspreeklik is vir die topvlakdomein 'ai'.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AI

## Eksterne skakels 
* Nic.com.ai - registrasie van .ai-domeine
Koreaans

*Hierdie artikel handel oor die taal in Oos-Asië. Vir die etniese groep, sien Koreane.*

**Koreaans** is 'n Altaïese taal wat deur sowat 77 miljoen mense in Noord- en in Suid-Korea gepraat word. Daar is groot minderhede van Koreaanstaliges in Japan, die Verenigde State en in Yanbian in die Volksrepubliek China.

In Suid-Korea word die taal ''han'gukmal* (한국말) of *han'gugeo* (Hangul: 한국어, Hanja: 韓國 語, [ha(ː)n.ɡu.ɡʌ]) genoem. In Noord-Korea word dit egter *chosŏnmal* (조선말, [tso.sʌn.mal]) of *chosŏnŏ* (조선어, 朝鮮語) genoem. Dié verskil kom van die verskillende algemene name vir Noord- en Suid-Korea. Verder noem Koreane gewoonlik hul taal *urimal* (Hangul: 우리말) of *urinara mal'' (Hangul: 우리나라 말) wat "ons taal" of "ons land se taal" beteken.

Die dialek op die Suid-Koreaanse Jeju-eiland word deur sommige taalkundiges as 'n taal op sy eie beskou wat darem saam met Koreaans as lede van 'n Koreaanse taalfamilie beskou word. Ander taalkundiges sien egter kleiner verskille tussen dié dialek en Koreaans wat nie hierdie klassifikasie regverdig nie. Soms word dit saam met Turkse, Mongoolse, Toengoesiese, Japannese tale en Ainoe by die Altaïese tale gegroepeer, hoewel dit oor die algemeen betwis word.

## Galery 

Lêer:Koreandialects.png|Verspreiding van Koreaanse dialekte
Lêer:Korean vowels.svg|Koreaanse klinkers
Lêer:Korean consonants.svg|Koreaanse konsonante
Lêer:Hangugeo-Chosonmal.svg|Twee name vir Koreaans, *Hangugeo* en *Chosŏnmal*, vertikaal geskryf in Hangul
Lêer:WIKITONGUES- Hanbid speaking Korean.webm|'n Koreaanse spreker opgeneem in Suid-Korea

## Sien ook 
* Koreaanse Wikipedia

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  
*  
*  
*   (Volume 4 of the *London Oriental and African Language Library*).

## Eksterne skakels 
*
Anguilla

:*Hierdie artikel handel oor die visgenus. Vir die artikel oor die Karibiese eiland, sien Anguilla (eiland).*

**Anguilla** is 'n vis genus wat hoort tot die familie: Anguillidae.

## Genus 
Die volgende genus en gepaardgaande spesies is deel van die familie:
* *Anguilla*
::* *Anguilla bengalensis labiata* - Afrika-bontpaling
::* *Anguilla bicolor bicolor* - Kortvin-paling
::* *Anguilla marmorata* - Madagaskar-bontpaling
::* *Anguilla mossambica* - Geelbekpaling

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings
Schule Schloss Salem

Die **Schule Schloss Salem** is 'n Duitse kosskool wat in die voormalige Ryksabdy Salem in Salem, 'n dorp naby die Bodenmeer in die deelstaat Baden-Württemberg, gehuisves is. Die skool is in 1920 gestig.

Die skool het van begin af seuns en meisies toegelaat. Die stigters Kurt Hahn, Karl Reinhardt en Maximilian von Baden was aanhangers van 'n moderne hervormde opvoedkunde en het 'n stel beginsels volgens hul opvoedkundige oortuigings bepaal wat verder ontwikkel is en nog steeds as basis vir Salem se leerprogram dien.

Die kosskool se leuse is *Plus est en vous* (Frans, "Julle is tot meer in staat") - dit beteken dat leerders hul talente en vaardighede volgens hulle beste vermoë moet ontwikkel. Dit gaan nie net om meetbare akademiese prestasie nie, maar veral om karaktervorming binne die bestek van universele opvoeding.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  *Die amptelike webtuiste van die Schule Schloss Salem*
.al

100px|regs|Vlag van Albanië

**.al** is die agtervoegsel van domeinname in Albanië.

.al-domeinname word deur die *Telecommunications Regulatory Authority of Albania* uitgegee, wat aanspreeklik is vir die topvlakdomein 'al'.

## Sien ook 
* .AL Registrar
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AL
.am

100px|regs|Vlag van Armenië

**.am** is die agtervoegsel van domeinname in Armenië.

.am-domeinname word deur *ISOC-AM* uitgegee, wat aanspreeklik is vir die topvlakdomein 'am'.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AM

## Eksterne skakels 
* Die registrateur vir .am-domeine
.an

100px|regs|

**.an** is die topvlakdomein van die Nederlandse Antille. Dit word deur die *Universiteit van die Nederlandse Antille* onderhou.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AN

## Eksterne skakels 
* IANA se .an-WHOIS-bladsy
* AN_DomReg Domeinregistrasie
Azerbeidjans

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Azerbeidjanners.*

[duimnael|links|Etniese kaart van die [Kaukasus-streek]]
duimnael|links|Azerbeidjanse padtekens in Azerbeidjan
duimnael|links|Die Suid-Azerbeidjanse dialek in Iran word in 'n gemodifiseerde Arabiese alfabet geskryf
**Azerbeidjans** (*Azərbaycan dili*, آذربایجان دیلی, Азәрбајҹан дили) of **Azeri**, ook bekend as **Azerbeidjanse Turkies** is 'n Suidwes-Turkiese taal wat deur tussen twintig en dertig miljoen mense in Azerbeidjan, Iran, Rusland, Turkye, Georgië, Armenië, Irak en Sirië gepraat word. Dit is die amptelike taal in die Republiek van Azerbeidjan en naas Russies een van die amptelike tale van die Russiese Republiek van Dagestan. Azerbeidjans is die mees verspreide inheemse taal van die Kaukasus-streek.

Azerbeidjans is nou verwant aan Turks, die ampstaal van Turkye, sodat taalkundiges dié twee tale dikwels as 'n gemeenskaplike Turkies-Azerbeidjanse taal beskou. Turkies-Azerbeidjans sou dan as 'n oorkoepelende term vir 'n groot dialekkontinuüm gebruik word wat van die Balkanskiereiland ooswaarts tot by die Kaukasus-gebied en Iran strek. In Iran is Azerbeidjans met sowat 14 miljoen moedertaalsprekers verreweg die belangrikste Turkiese taal en die tweede belangrikste taal naas Persies. Daarbenewens is Azerbeidjans (en Turks) verwant aan Turkmeens, die ampstaal van Turkmenistan.

Moderne Standaard-Azerbeidjans baseer op die dialek van die Azerbeidjanse hoofstad Bakoe en toon sterk invloede van Turkye-Turks. So is Azerbeidjans as literêre taal onlosmaaklik aan Osmaanse Turks verbind. Die taal van Oud-Anatoliese Turkse tekste is dikwels identies met dié van ou Azerbeidjanse tekste.

Tot in 1929 is Azerbeidjans tradisioneel in Arabiese skrif geskryf. Vanaf 1929 is die Latynse alfabet en vanaf die laat 1930's tot in 1991 die Cyrilliese alfabet met enkele spesiale letters nagevolg. In 1991 is die besluit geneem om by Turks aan te pas en weer die Latynse alfabet met enkele spesiale karakters te gebruik. Vir die Suid-Azerbeidjanse dialek in Iran word 'n gemodifiseerde Arabiese alfabet gebruik, terwyl in Rusland die Cyrilliese alfabet gebruik word.

## Azerbeidjanse alfabet 
|valign="top"|

|valign="top"|

|valign="top"|

|}

## Verwysings 
## Bronne 
*  Lars Johanson, Éva Csató: *The Turkic languages.* Routledge, London et al. 1998, .

## Eksterne skakels
.aq

100px|regs|

**.aq** is die agtervoegsel van domeinname in Antarktika.

.aq-domeinname is bedoel vir organisasies wat in Antarktika werk of wat die vasteland bevorder. Die domein word deur *Peter Mott van Mott & Associates* in Auckland, Nieu-Seeland beheer.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AQ

## Eksterne skakels 
* Domeinregistrasie vir .aq-domeine
Western Rifles

Die **Western Rifles** was 'n vrywilligerregiment in die Kaapkolonie, met hoofkwartier op Stellenbosch.  Dit het vanaf 1893 tot 1908 bestaan en het aan die Betsjoeanaland-veldtog (1897) deelgeneem.  Die huidige Regiment Westelike Provincie kan as sy hedendaagse opvolger beskou word.

## Geskiedenis (Chronologie) 
'''1880's'''
* As gevolg van vrese van 'n oorlog tussen Brittanje en Rusland is verskeie vrywilligereenhede in 1885 in Kaapland en Natal (en elders in die Britse Ryk) gestig - o.a. die Worcester Volunteer Rifles, die Paarl Volunteer Rifles, en die Wellington Volunteer Rifles wat saam met ander klein eenhede by 'n sg 'administratiewe bataljon' ingedeel is.
* Studente by die Victoria-Kollege op Stellenbosch stig die Victoria College Volunteer Rifles in 1888 - dit word ook by die administratiewe bataljon ingedeel.
* Die Robertson Volunteer Rifles en die Oudtshoorn Volunter Rifles word in 1890 gestig - hulle is ook deel van die administratiewe bataljon.
'''1890's'''
* Die Malmesbury Volunteer Rifles is in 1892 gestig en ook by die bataljon ingedeel.
* Die administratiewe bataljon is in 1892 ontbind, en in 1893 word bg sewe eenhede saamgesnoer om 'n nuwe administratiewe eenheid, die Western Rifles, te vorm.
* Die Malmesbury Volunteer Rifles word in 1896 ontbind.
* **Betsjoeanaland-veldtog** (1897) - aktiewe diens in noord-Kaapland.
* Die Paarl Volunteer Rifles ontbind in 1897.
* **Tweede Vryheidsoorlog** (1899-1902) - aangesien die Western Rifles se eenhede in hoofsaaklik Afrikanerdistrikte gesetel is, word hulle nie vir aktiewe diens gemobiliseer nie - die Victoria College Volunteer Rifles ontbind.
'''1900's'''
* Die Worcester Volunteer Rifles, Wellington Volunteer Rifles, en Robertson Volunteer Rifles word in 1901 ontbind.
* Die Western Rifles word in 1908 ontbind.

## Verwysings 
* Jaarverslae van die Kaapse Verdedigingsdepartement.
Amerikaans-Samoa

**Amerikaans-Samoa** (Engels: *American Samoa*, [əˈmɛrɪkən səˈmoʊə], voorheen *Oos-Samoa*; Samoaans: *Amerika Sāmoa / Sāmoa Amelika*) is 'n oorsese gebied van die Verenigde State van Amerika in die suidelike Stille Oseaan, wat die oostelike deel van die Samoa-eilande beslaan, en lê in Polinesië. Die eilande beslaan 'n oppervlakte van 200&nbsp;km² en het 'n bevolking van 43&nbsp;895 in 2024 gehad.

duimnael|links|Kaart wat Amerikaans-Samoa vertoon
duimnael|links|Die Nasionale park van Amerikaans-Samoa
Amerikaans-Samoa lê in die ooste van Samoa, in die suide van Tokelau, in die weste van die Cookeilande, in die noorde van Niue en in die noordooste van Tonga. Die hoofstad is Pago Pago en die grootste stad is Tafuna.

Die amptelike tale is Engels en Samoaans.

## Verwysings 
## Bronnelys 
; Algemeen
*  
*  

## Eksterne skakels 
; Wiki-webtuistes
----

*  

; Toerisme
----
*  *Visit American Samoa*
Betsjoeanaland-veldtog

Die **Betsjoeanaland-veldtog** was 'n gewapende konflik tussen die Kaapkolonie en sommige Tswana-kapteins vanaf Desember 1896 tot Augustus 1897.

## Oorsig 
Die konflik wat 'n uitvloeisel van die runderpes-epidemie wat suidelike Afrika in 1896 verwoes het.  Om die epidemie onder beheer te bring het die Kaapse regering opdrag gegee dat besmette vee van kant gemaak moes word.  Sommige Tswana-kapteins, soos Galeshewe, het geweier, en toe die regering in Desember 1896 die polisie stuur om sy vee dood te skiet, verset hy en sy mense hulle teen die polisie.  Daarna sluit hulle by ander voortvlugtige kapteins soos Toto en Luka Jantje in die Langberg aan.  Die polisie was nie militêr sterk genoeg om hulle te vang nie, en in Februarie 1897 moes die regering die krygsmagte mobiliseer om hulle by te staan.

Die Betsjoenaland-veldmag onder bevel van kol Edmund Dalgety is eers in April 1897 ontplooi.  Na 'n paar mislukte pogings om die Tswanaposisies binne die klowe van die bergreeks te verower, het die veldmag die gebied geblokkeer terwyl kol Dalgety gesukkel het om die regering te oorreed om die veldmag te versterk.  Versterkings het in Julie aangemeld, en op 29 Julie het die veldmag uiteindelik daarin geslaag om die Tswanas te oorrompel.  Luka Jantje is in die geveg dood, Toto het op 2 Augustus oorgegee, en Galeshewe het ontsnap maar is later gevang en tronk toe gestuur.  
  
Eenhede wat aan die veldtog deelgeneem het sluit in die Cape Mounted Riflemen, die Cape Town Highlanders, die Duke of Edinburgh's Own Volunteer Rifles, die First City Volunteers, die Kaffrarian Rifles, die Kimberley Rifles, Prince Alfred's Volunteer Guard, en die Western Rifles.

## Veldtogmedalje
Die *Cape of Good Hope General Service Medal* (d.w.s. 'Kaap de Goede Hoop Algemene Diensmedalje') is in 1900 ingestel om o.a. hierdie veldtog te erken.  Veterane wat toe nog geleef het kon daarvoor aansoek doen.

## Verwysings 
* Coleman, F.L. (1988).  *Nuns Animis*.
* Curson, H.H. (1963).  *History of the Kimberley Regiment* 
* Griffiths, R. (1970).  *First City - A Saga of Service*.
* Orpen, N.D. (1965).  *Gunners of the Cape*.
* Orpen, N.D. (1966).  ''Prince Alfred's Guard*.
* Orpen, N.D. (1970).  *The Cape Town Highlanders*.
* Orpen, N.D. (1984).  *The Dukes''.
.at

100px|regs|Oostenryk se vlag

**.at** is die topvlakdomein vir Oostenryk. Dit word deur *NIC.AT* onderhou.

Die .at-domein het verskeie tweedevlak-domeine, soos:
* *.gv.at* Vir regeringsinstellings
* *.ac.at* Vir akademiese of onderwysinstellings (word deur die Universiteit van Wene onderhou)
* *.co.at* Vir besighede
* *.or.at* Vir organisasies

Die .at-domein is baie aantreklik vir "domainhacks", aangesien baie Engelse woorde met -at eindig en enige persoon so 'n domein kan registreer. 'n Voorbeeld hiervan is *bo.at*.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AT

## Eksterne skakels 
*NIC.AT se webwerf
*IANA se .at-WHOIS-bladsy
.au

100px|regs|Vlag van Australië

**.au** is die topvlakdomein vir Australië.

Die domein is oorspronklik in 1986 aan *Kevin Robert Elz* van Melbourne se universiteit toegewys. Na omtrent vyf jaar se werk skep die internetindustrie 'n selfregulerende orgaan genaamd die *.au Domain Administration* om na die domein om te sien. Hulle verkry goedkeuring van ICANN in 2001 en stel op 1 Julie 2002 hulle nuwe beleid vir domeinregistrasie in werking.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AU
.aw

100px|regs|

**.aw** is die Internettopvlakdomein van Aruba. Dit is in 1996 in werking gestel. Die domein word egter weinig gebruik.

Die domein word tans deur *SETAR N.V.* beheer en befonds. SETAR is 'n geprivatiseerde telekommunikasie-maatskappy wat ook telefonie, Internet en GSM-dienste lewer.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AW

## Eksterne skakels 
* SETAR
.ax

100px|regs|

**.ax** is, soos deur IANA vasgestel, die Internettopvlakdomein vir Åland. Åland het vantevore die Finse topvlakdomein **.fi** gebruik.

Sommige Ålandse webwerwe gebruik tans nog die subdomein *.aland.fi*. Op 17 Februarie 2006 keur die Finse parlement 'n wetswysiging vir die infasering van die *.ax*-topvlakdomein goed. Registrasie van *.aland.fi*-domeine word dus nie meer aanvaar nie.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AX

## Eksterne skakels 
*IANA se .ax-WHOIS-bladsy
.az

100px|regs|

**.az** is die agtervoegsel van domeinname in Azerbeidjan.

.az-domeinname word deur *Azerbaijan Communications* uitgegee, wat aanspreeklik is vir die topvlakdomein 'az'.

Tweedevlak-domeine word ook gebruik, soos: com.az, net.az, int.az, gov.az, org.az, .edu.az, .info.az, .pp.az, .mil.az, .name.az, pro.az and biz.az. 

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:AZ

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Dit domain registry vir .az-domeinen
Serwies

: *Hierdie artikel handel oor die taal. Vir die etniese groep, sien Serwiërs.*

**Serwies** (Serwiese Cyrillies: српски, Latyns: *srpski*, [sr̩̂pskiː]) is 'n taal binne die Slawiese tak van die Indo-Europese taalfamilie. Saam met Sloweens, Kroaties, Masedonies, Bosnies, Montenegryns en Bulgaars word dit by die Suid-Slawiese taalgroep gereken. Serwies was vroeër (as Serwo-Kroaties) saam met Sloweens en Masedonies die ampstale van die voormalige Joego-Slawië.

duimnael|links|
duimnael|links|Die Serwiese Cyrilliese alfabet
Serwies is tans die ampstaal van Serwië, waar dit deur sowat 6,2 miljoen mense as moedertaal gepraat word. 'n Verdere twee miljoen sprekers word in Bosnië en Herzegowina, Montenegro, Kroasië, Kosowo en Noord-Masedonië aangetref. Die taalkennis van sowat 3,5 miljoen Serwiese emigrante in Wes-Europa, Australië, Kanada en die Verenigde State varieer. Daarbenewens is Serwies in Montenegro in amptelike gebruik.

Volgens die Serwiese grondwet van November 2006 word Serwies amptelik volgens die Cyrilliese alfabet geskryf, alhoewel in die alledaagse lewe en in die media dikwels ook die Latynse alfabet gebruik word.

Op grond van grammatikale en semantiese kriteria word na Serwies, Kroaties en Bosnies dikwels as nasionale variëteite van 'n gemeenskaplike taal, Serwo-Kroaties, verwys. Alhoewel hierdie klassifikasie omstrede is, is al drie tale tot 'n groot mate onderling verstaanbaar.

In Montenegro word die ampstaal amptelik Montenegryns genoem en kan in beide die Cyrilliese en die Latynse alfabet geskryf word. Die verskille tussen Montenegryns en Serwies is egter minimal.

## Alfabette 
## Verwysings 
## Eksterne skakels
Act of Union

**Act of Union** kan na een van die volgende verwys:
* Act of Union 1535 tussen die Koninkryk van Engeland en Wallis,
* Tender of Union (Act of Union 1652), Anneksie van Skotland deur die Gemenebes van Engeland,
* Acts of Union 1707 tussen die Koninkryk van Engeland en die Koninkryk van Skotland,
* Act of Union 1800 tussen die Koninkryk van Groot-Brittanje en die Koninkryk van Ierland,
* Act of Union 1814 tussen Noorweë en Swede,
* Act of Union 1840 tussen Opper- en Neder-Kanada,
* Suid-Afrika-wet, stigting van die Unie van Suid-Afrika,
* Act of Union 1918 tussen Denemarke en Ysland.
Aleoete-eilande

Die **Aleoete-eilande** (Engels: *Aleutian Islands*), tot 1867 ook **Katharina-eilande**, is 'n hoofsaaklik Amerikaanse eilandketting tussen die vastelande van Noord-Amerika en Asië wat as die mees westelike uitloper van die Alaskaanse Skiereiland oor 'n afstand van meer as 1&nbsp;800 kilometer tot in die suidelike Beringsee strek. Die Aleoetiese Eilande is sodoende die langste argipel ter wêreld.

duimnael|links|Die eiland Unalaska binne die Aleoetiese Eilande
Die Aleoete-eilande is van vulkaniese oorsprong – sommige van die 57 vulkane is nog steeds aktief. Daarnaas word die landskap deur groen weivelde oorheers. Sterk, dikwels selfs stormagtige winde en baie reën is kenmerkend vir die koel klimaat van die streek. Die Aleoetiese Eilande se vulkane behoort tot die Ring van Vuur wat die Stille Oseaan van Nieu-Seeland tot Chili omsirkel.

Die eilandgroep, wat na sy inheemse bevolking genoem is, het in 1867 Amerikaans geword toe die Verenigde State Alaska van Rusland gekoop het. In 1943 was die eilande 'n oorlogstoneel tussen die Verenigde State en Japan, en enkele bouvalle uit die tyd van die Tweede Wêreldoorlog kan nog steeds besigtig word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Anguilla (eiland)

**Anguilla** (Engels: [æŋˈɡwɪlə]) is 'n klein eilandgroep in Noord-Amerika en 'n oorsese gebied van die Verenigde Koninkryk met 'n oppervlakte van 91&nbsp;km² en 'n geskatte bevolking van 15&nbsp;753 in 2021. Dit bestaan uit die hoofeiland Anguilla en 'n getal kleiner eilande; almal behoort tot die Klein-Antille.

duimnael|links|Lugbeeld van die hoofeiland Anguilla se westelike gedeelte
duimnael|links|Kaart van Anguilla
Anguilla is in die noordoostelike Karibiese See op die grens met die Atlantiese Oseaan geleë. Dié eilandgebied grens in die weste aan die Britse Maagde-eilande en in die suide aan Sint Maartin. Die hoofstad en grootste stad is The Valley, wat op die hoofeiland Anguilla geleë is.

Anguilla se naam is van die ou Spaanse woord *anguila* vir die palingagtiges afgelei en verwys ná die hoofeiland se vorm. Die presiese datum van 'n Europese vestiging in Anguilla is onbekend. Volgens sommige bronne het Christophorus Columbus dié eilandgroep tydens sy tweede reis vir Europa ontdek, terwyl volgens ander bronne in 1564 die Franse Hugenoot en adellike René Goulaine de Laudonnière as eerste Europeër in Anguilla voet aan wal gesit het. Die Nederlandse Wes-Indiese Kompanjie het in 1631 op die hoofeiland Anguilla 'n fort opgerig, maar nadat dit reeds in 1633 deur Spanjaarde vernietig is, weer van dié eiland onttrek. In 1650 het Engelse vanaf St. Kitts en Nevis op Anguilla gevestig. Tydens die vroeë koloniale tydperk is Anguilla vanaf Antigua en Barbuda geregeer, maar in 1825 is dit onder administratiewe beheer van die nabygeleë St. Kitts en Nevis geplaas. Tussen 1958 en 1962 het dit saam met ander Britse kolonies in die Karibiese gebied deel uitgemaak van die Wes-Indiese Federasie. In 1967 het die Verenigde Koninkryk volle innerlike outonomie aan St. Kitts en Nevis toegestaan en Anguilla is, ten die wil van die bevolking, by die nuwe verenigde afhanklikheid St. Christopher-Nevis-Anguilla ingelyf. In 1980 kon Anguilla van St. Kitts en Nevis afstig en het 'n separate Britse kroonkolonie geword. Anguilla word deur die Verenigde Nasies as 'n gebied sonder eie regering beskou. Anguilla is 'n gesogte vakansieplek en die ekonomie is veral op toerisme en buitelandse bankdienste gebaseer.

## Sport 
Seilvaart is Anguilla se nasionale en gewildste sport, terwyl krieket 'n ander gewilde sport is. Anguilla is een van die gebiede wat met ander Karibiese state spelers beskikbaar stel vir die Wes-Indiese nasionale krieketspan, een van die "nasionale spanne" in internasionale krieket met toetsstatus. Die Wes-Indiese nasionale krieketspan het aan amper elke krieketwêreldbekertoernooi deelgeneem, die eerste twee toernooie in 1975 en 1979 gewen en slegs die 2023-toernooi misgeloop. Daarbenewens kon hulle die T20I-wêreldbekertoernooi twee keer (in 2012 en 2016), en beide die Kampioenetrofee (in 2004) en die o/19-krieketwêreldbeker (in 2016) eenkeer wen.

## Verwysings 
## Bronnelys 
; Algemeen
*  
*  

## Eksterne skakels 
*
Du Toitskloofpas

Die **Du Toitskloofpas** is 'n bergpas oor die Klein-Drakensteinberge. Veral die tonnel van 240&nbsp;m lank was skouspelagtig. In sewe maande is 25&nbsp;000 ton rots verwyder en die gevolg was die langste tonnel in die land op daardie stadium.

## Bronnelys 
* Lantern, jaargang 1, no. 1.  Augustus 1949
* Wood, V.C.: Die Bergpasse van Kaapland. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 7, nr. 4, Oktober 1957

## Verwysings
Stadsregte

**Stadsregte** het in Europa oorspronklik na die keiserlike of vorstelike voorreg verwys waardeur aan 'n nedersetting stadstatus toegeken is. Later is die term dikwels sinoniem gebruik vir die besondere regte wat aan stadstatus verbonde is, veral in teenstelling met die reg van landelike gebiede wat deur die plaaslike heersers bepaal is.

Die stadsregte wat vanaf die Middeleeue in Sentraal-Europa aan nedersettings toegeken is, het hulle oorsprong in Italiaanse voorbeelde wat by die Romeinse tradisie van stedelike selfbestuur aangesluit het.

## Historiese ontwikkeling 
### Markreg 
Die ontwikkeling van stedelike nedersettings was nou gekoppel aan die stigting van permanente handelsplekke op die basis van bepaalde voorregte:

* met die sogenaamde *markvrede* is alle besoekers van 'n handelsplek teen enige vorm van geweldpleging beskerm;
* met die *markreg* het aanvanklik konings, later ook ander heersers die voorreg geniet om 'n handelsplek of markstad te stig; en 
* onder die invloed van handelsgildes is die oorspronklike markreg uiteindelik tot 'n *stelsel van regsvoorskrifte* uitgebou waardeur aan die inheemse handel 'n reeks besondere voorregte verleen is soos byvoorbeeld die stapelreg: handelaars wat op hul reis deur 'n gebied 'n stad binnegekom het, was verplig om hul ware ook vir die plaaslike bewoners te koop aan te bied.

### Reg op versterkings, geregshowe en selfregering 
duimnael|regs|250px|Die oorkonde waarin aan die Duitse stad Höchst am Main op 12 Januarie 1356 stadstatus toegeken is
Die reg om 'n nedersetting te versterk was oorspronklik 'n koninklike voorreg wat later ook aan ander wêreldlike en geestelike heersers toegeken is. So het in Europa talle stedelike nedersettings ontstaan wat onder gesag van konings, biskoppe of plaaslike wêreldlike heersers gestaan het.

Vanaf die 13de eeu het talle stede reeds oor 'n aansienlike mate van selfregering beskik - naas die permanente markvrede en die immuniteit, wat stede geniet het, kon hulle nou ook 'n stelsel van laer geregshowe bestuur wat in die loop van die Middeleeue tot hoër howe uitgebrei is. Daarnaas is ook ander voorregte, wat deur heersers aan stede verleen is, geleidelik uitgebou tot 'n omvattende stelsel van stadsregte.

Die stedelike selfregering is vanaf die 12de en 13de eeu deur stadsrade en burgemeesters waargeneem, en met die afkondiging van stedelike grondwette het die stede ook regspersoonlikhede geword. In die Heilige Romeinse Ryk is die regsstelsels van 'n aantal ouer stede soos byvoorbeeld Maagdenburg en Lübeck ook deur nuutgestigte nedersettings oorgeneem sodat 'n aantal "regsfamilies" ontstaan het wat bepaalde regte gedeel het. As "regtelike moederstede" het Maagdenburg groot invloed op stedelike nedersettings in Sentraal- en Oos-Europa uitgeoefen, Lübeck op stede in die Oosseegebied en Freiburg im Breisgau op stede in Suidwes-Duitsland.

## Bronne 
* *Lexikon der Weltgeschichte*. Wiesbaden: Englisch 1977, bl. 353 en 490
.ba

100px|regs|

**.ba** is die agtervoegsel van domeinname in Bosnië-Herzegowina. 

.ba-domeinname word deur die universiteit *Telinformatic Centre* uitgegee, wat aanspreeklik is vir die topvlakdomein  'ba'.

Die volgende tweedevlak domeine word gebruik:
*.org.ba: nie-winsgewende organisasies;
*.net.ba: telekommunikasiemaatskappye;
*.edu.ba: onderwys;
*.gov.ba: regeringsinstansies;
*.mil.ba: lêer;
*.unsa.ba: Universiteit van Sarajevo;
*.unbi.ba: Universiteit van Bihać;

*.co.ba is die eiendom van die geselskap *Sayber te Sarajevo*;
*.com.ba word deur *BIHnet* beheer, 'n dogtermaatskappy van *BH Telecom*;
*.rs.ba word deur *SARnet Centar* (Akademiese en Ondersoeksentrum van die Serviese Republiek) te Banja Luka beheer. Persone in die Serviese Republiek kan gratis domeine onder die tweedevlak-domein registreer.

## Sien ook 
* Lys van Internettopvlakdomeine
* ISO 3166-2:BA

## Eksterne skakels 
* Domein registrasie vir .ba-domeine