101955 Benoe

**101955 Benoe** (internasionale naam: **101955 Bennu**; voorlopige naam: '''''') is 'n koolstofryke asteroïed in die Apollogroep wat op 11 September 1999 deur die LINEAR-projek ontdek is. Dit is 'n moontlik gevaarlike voorwerp met die hoogste kumulatiewe gevaarsyfer op die Palermo Technical Impact Hazard Scale. 

In Oktober 2020 het OSIRIS-REx vir 'n kort rukkie geland en 'n monster van die oppervlak geneem. 'n Kapsule met die monster het na die Aarde teruggekeer en in September 2023 geland. Die verspreiding en ontleding van die monster duur voort.

## Fisiese eienskappe
thumb|'n Animasie van Benoe wat roteer, in Desember 2018 afgeneem deur OSIRIS-REx.|220px|links
thumb|links|220px|Beelde wat Benoe se noordelike halfrond wys (geneem sowat 1,8&nbsp;km van die oppervlak af).

Benoe het 'n rofweg ovaal vorm en lyk soos 'n draaitol. Sy draaias hel teen 'n hoek van 178&nbsp;grade teenoor sy wentelbaan. Die rotasierigting om sy as is retrograad met betrekking tot sy wentelbaan. 

Benoe se geraamde massa is sowat . OSIRIS-REx se hoofondersoeker, "lyk dit of Benoe 'n baie waterryke teiken is, en water is die interessantste en dalk die voordeligste produk wat 'n mens op 'n asteroïed kan myn". Voorlopige spektroskopiese opnames van die asteroïed se oppervlak deur OSIRIS-REx het magnetiet en die meteoriet-asteroïed-verbintenis bespeur, wat oorheers word deur fillosilikate. Fillosilikate bevat water.

Benoe se waterspektrums was met OSIRIS-REx se nadering al bespeurbaar, en is bevestig toe dit in 'n wentelbaan was. Uit die tuig se waarnemings is 'n raming van sowat 7 x 108 kg water in een vorm alleenlik gedoen, sonder inagneming van ander soorte. Dit dui op holtes met water onder Benoe se regoliet.

### Aktiwiteit
Benoe is 'n aktiewe asteroïed, wat sporadies pluime deeltjies en klippe tot so groot as 10&nbsp;cm breed wegskiet (deeltjies groter as stof, wat as tiene mikrometers groot gedefinieer word). Die hipotese is dat die verskynsel kan gebeur venweë termiese breking, die vrystelling van vlugtige stowwe deur die dehidrasie van fillosilikate, holtes met water onder die oppervlak is voorbeelde van aktiewe asteroïede.

thumb|190px|Benoe se oppervlak wat met regoliet bedek is, soos deur OSIRIS-REx afgeneem.
### Oppervlakverskynsels
Alle geologiese verskynsels op Benoe is genoem na voëls van verskeie spesies en voëlagtige mitologiese figure. Die eerste verskynsels wat name gekry het, was die finale vier kandidate vir die neem van monsters deur OSIRIS-REx. Hulle het in Augustus 2019 nieamptelike name gekry. Op 6 Maart 2020 het die IAU die eerste amptelike name bekend gemaak vir 12 van Benoe se oppervlakverskynsels, insluitende streke (breë geografiese streke), kraters, riwwe, slote en rotse.

Ontledings het gewys die deeltjies wat Benoe se buitekant uitmaak, is los gepak en net liggies aan mekaar verbind: "Die ruimtetuig sou tot binne-in Benoe gesak het as dit nie sy korreksievuurpyle gebruik het om dadelik terug te trek nadat dit stof en rotse van die oppervlak verwyder het nie." Ontledings het ook gewys die Son se hitte breek rotse op Benoe in net 10&nbsp;000 tot 100&nbsp;000 jaar op en nie miljoene jare soos voorheen geglo is nie.

#### Kandidaatterreine vir monsters
Op 12 Desember 2019, ná 'n jaar van die kartering van Benoe se oppervlak, is 'n teikenterrein aangekondig met die naam Nightingale. Die gebied lê naby Benoe se noordpool en in 'n klein krater binne 'n groter krater. Volgens die akkresieteorie het dié materiaal 4,5&nbsp;miljard jaar gelede saamgekoek tydens die vorming van die Sonnestelsel.

Benoe se basiese mineralogie en chemiese aard sou in die eerste 10&nbsp;miljoen jaar van die Sonnestelsel se vorming gevestig gewees het, toe die koolstofryke materiaal geologiese verhitting en chemiese transformasie in komplekser minerale ondergaan het in 'n veel groter planetoïed of 'n protoplaneet met die nodige druk, hitte en hidrasie (indien nodig). Volgens simulasies is daar 'n kans van 70% dat dit van die Polana-familie kom en 30% dat dit van die Eulalia-familie kom.

Eindelik het die wentelbaan geskuif as gevolg van die Jarkofski-effek en wentelresonansies met die reuseplanete, soos Jupiter en Saturnus. Verskeie interaksies met die planete saam met die Jarkofski-effek het die asteroïed verander: moontlik sy tolling, vorm en oppervlakverskynsels.

260px|thumb|'n Diagram van die wentelbane van Benoe en die binneste planete om die Son.
## Wentelbaan
Benoe wentel elke 1,19&nbsp;jaar (435&nbsp;dae) om die Son. hoewel 'n ander raming 20-30&nbsp;megaton is.

Die 2021-wentelbaanoplossing het die virtuele impaktors van die jaar 2200 tot die jaar 2300 verleng en die kumulatiewe Palermo-impakskaal effens opgestoot tot -1,42. Die oplossing het die geraamde swaartekraguitwerking ingesluit van 343 ander asteroïede, wat sowat 90% van die totale massa van die hoofasteroïedgordel uitmaak. 'n Week later is aangekondig OSIRIS-REx het spektroskopiese bewyse gevind van gehidreerde minerale op Benoe se oppervlak, wat aandui water was aanwesig in Benoe se moederliggaam voordat die asteroïed afgebreek het. Op 7 April 2021 het OSIRIS-REx 'n laaste keer verby Benoe gevlieg en stadig daarvan begin wegdryf. OSIRIS-REx het die monsters in 2023 na die Aarde teruggebring. Op 13 Desember 2023 is aangekondig organiese molekules en onbekende materiaal is gevind wat nog ondersek moet word om hulle samestelling te bepaal. Op 11 Januarie 2024 het Nasa aangekondig die houer is eindelik ten volle oopgemaak. Die totale massa van die materiaal wat ingesamel is, is 121,6&nbsp;g, meer as twee keer soveel as wat beplan is.

Beeld:Animation of OSIRIS-REx trajectory.gif|Wentelbane in die Sonnestelsel van  tot .
Beeld:Animation of OSIRIS-Rex trajectory around 101955 Bennu.gif|OSIRIS-REx se baan om Benoe van  af.
Beeld:Animation of OSIRIS-REx around Bennu - touch down on Bennu.gif|OSIRIS-REx se kort landing op Benoe op .

### Monsters
[thumb|180px|Die monsters wat van Benoe geneem is. Onder is dit in agt dele verdeel.

Die elementsamestelling van die monsters lyk baie soos dié van CI-chondrietmeteoriete. Die isotoopverhoudings verskil egter. Die koolstofinhoud van die monsters is hoër as dié wat in bekende meteoriete gevind is. Daar is tekens dat van die materiaal grootliks onveranderd is sedert die vorming van die Sonnestelsel. [Silikonkarbied van voor die Son se vorming is geïdentifiseer. Nog 'n deel is van 14 tot 18 Oktober 2024 deur Nasa op die Internasionale Sterrekundekongres in Milaan, Italië, vertoon.

## Verwysings
## Skakels
* Video (2:53) – Oorsig van die Benoe-sending (Nasa; 11 Mei 2021)
* Video (01:12) – Bennu skiet materiaal die ruimte in (CNN; 5 Desember 2019)
* Video (01:32) – OSIRIS REx nader Benoe (Nasa; 7 Januarie 2019)
* 
*