open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wesel (dier)

'n **Wesel** (*Mustela nivalis*) is 'n klein karnivoriese roofdier. Dit is die kleinste roofsoogdier ter wêreld. 'n Wyfie weeg slegs 35 gram, selfs ligter as 'n veldmuis.

Wesels het 'n lang, dun liggaampie met kort pootjies. Die volwasse dier is ongeveer 4 tot 5 sentimeter dik en 16,5 tot 24 sentimeter lank. Die stert is ongeveer 6 sentimeter lank. Die wyfies is ietwat kleiner as die mannetjies. Dié wat in die suide van Europa voorkom is groter as dié in die noorde. Hulle grootte wissel verder van streek tot streek.

duimnael|links|'n Wesel in wintergewaad.
Die diertjies het 'n rooierige tot kastaiingbruin rugkant en 'n wit onderkant. In die noorde word hulle (gedeeltelik) wit in die winter. Die wit pels dien as kamoeflering teen die sneeu.

duimnael|links|'n Wesel in somergewaad.
Wesels vreet muise, konyne, voëls, eiers, klein reptiele, paddas en insekte. Meeste van hulle prooi is groter as hulself. Hulle eet ongeveer 'n derde van hul liggaamsgewig aan voedsel elke dag. Hulle moet daagliks voed om nie van hongersnood om te kom nie.

Die eerste werpsel word in April en Mei, na 'n draagtyd van 34 tot 37 dae, gebore. As daar genoeg voedsel is, word 'n tweede werpsel in Julie of Augustus gebore. Die werpsel bestaan uit een tot ses kleintjies. Die kleintjies se ogies gaan na vier weke oop, en na 'n verdere drie tot vier weke word hulle gespeen. As die kleintjies agt weke oud is, kan hulle al goed jag.

Ná 40 tot 45 weke verlaat die kleintjies hul moeder om 'n eie territorium te soek. Die diere is na 5 tot 7 maande geslagsryp. Hulle word in die wildernis 'n maksimum van drie jaar oud, maar kan in gevangenisskap tot 50 jaar oud word.

## Subspesies 
Daar word oor die algemeen tussen twee subspesies onderskei:
* *Mustela nivalis nivalis*, Noord-Skandinawië, Rusland en Noord-Amerika
* *Mustela nivalis vulgaris*, Wes- en Sentraal-Europa, Middellandse Seegebied

Die twee subspesies verskil in liggaamsbou, velkleur, gedrag en voortplanting. Hulle kan egter met mekaar kruis en vrugbare kleintjies voortbring.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Wesel

**Wesel** kan na een van die volgende verwys:

* Wesel, klein diertjie.
* Wesel, 'n stad in Duitsland naby die Nederlandse grens.
* Kreis Wesel, 'n distrik (Landkreis) in die noordweste van die Duitse deelstaat Noordryn-Wesfale.
Gereformeerde kerk Paulpietersburg

Die **Gereformeerde kerk Paulpietersburg** was ’n gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika op KwaZulu-Natalse dorp Paulpietersburg.

## Geskiedenis 
Omdat die gemeente van sy stigting in 1899 tot sy ontbinding in 1951 altyd klein was, het hy ’n noue verbintenis met die Piet Retief gehad. So was Paulpietersburg van 1916 tot 1950 tydens die bediening van sewe agtereenvolgende leraars in kombinasie met Piet Retief. Daar was ’n eie kerkgeboutjie op die dorp, wat vandag (2017) nog staan. Omstreeks 1940 het die lidmate sowat 50 getel. Kerklik het die gemeente, soos Vryheid destyds, onder Transvaal geval omdat die dorp deel was van die Nieuwe Republiek.

## Predikante 
# Rumpff, Derk, 1910–1913 (in kombinasie met Standerton) 
# Coetzee, Jan Viljoen, 1916–1918 (in kombinasie met Piet Retief) 
# Van der Walt, Johannes Christiaan, 1919–1924 (in kombinasie met Piet Retief) 
# Du Plessis, Jan Barend, 1931 – 25 Februarie 1934 (in kombinasie met Piet Retief; oorlede in die amp; sy enigste gemeente)
# Vorster, Johannes Lodewikus, 1935–1938 (in kombinasie met Piet Retief) 
# Van der Walt, Dirk Jacobus, 1939–1942 (in kombinasie met Piet Retief) 
# Venter, Tjaart Nicolaas, 1945–1947 (in kombinasie met Piet Retief) 
# Boshoff, Hendrik Jan, 1949-1950 (in kombinasie met Piet Retief)

## Predikantegalery 

Beeld:Ds Derk Rumpff.jpg|Ds. Derk Rumpff het, terwyl van hy van 1910 tot 1913 leraar van Standerton was, ook Paulpietersburg bedien.
Beeld:Ds JV Coetzee.jpg|Ds. Jan Viljoen Coetzee, leraar van 1916 tot 1918 in kombinasie met Piet Retief.
Beeld:Ds JC van der Walt.jpg|Ds. Johannes Christiaan van der Walt het Paulpietersburg van 1919 tot 1924 bedien in kombinasie met Piet Retief.
Beeld:Ds Jan Barend du Plessis.jpg|Ds. Jan du Plessis het Paulpietersburg van 1931 tot sy dood in Februarie 1934 in kombinasie met Piet Retief, Goedgegun en van 1932 af ook Stegi bedien.
Beeld:Ds JL Vorster.jpg|Ds. Johannes Lodewikus Vorster het Paulpietersburg van 1935 tot 1938 bedien in kombinasie met Piet Retief.
Beeld:Ds TN Venter.jpg|Ds. Tjaart Nicolaas Venter, leraar in kombinasie met Piet Retief van 1945 tot 1947.

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Aministratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.  

## Sien ook 
* NG gemeente Paulpietersburg
Gereformeerde kerk Birchleigh

[duimnael|links|280px|Birchleigh het van [Gereformeerde kerk Kemptonpark-Mooifontein|Kemptonpark-Mooifontein afgestig, deurgaans hul kerkgebou gebruik en is ook weer by dié gemeente ingelyf.]]

Die **Gereformeerde kerk Birchleigh** was ’n gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika in die Oos-Randse stad Kemptonpark.

Hoewel geen van die beskikbare bronne dit uitdruklik so stel nie, het Birchleigh blykbaar in 1989 afgestig van die jongste Gereformeerde kerk in Kempton Park, Kempton Park-Mooifontein, want Birchleigh se eerste leraar, ds. J.P. van der Walt, het in die stigtingsjaar van Kempton Park-Mooifontein af hierheen gekom. Hy het die volgende jaar vertrek en is opgevolg deur ds. P.J. de Klerk, wat hier gebly het tot 2000, toe hy medeleraar van Mooifontein geword het met die inlywing van Birchleigh by Mooifontein. Die gemeente het deurgaans Mooifontein se kerkgebou gedeel en sedert inlywing omsluit Mooifontein ook dié gebiede waaruit Birchleigh bestaan het. Naas Birchleigh, is dit Birchleigh-Noord, Norkem Park en Esselenpark. In die laaste jaar van sy bestaan, het Birchleigh 272 belydende en 91 dooplidmate gehad, vergeleke met Kempton Park-Mooifontein se 338 en 137.

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
* Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.

## Sien ook 
* Predikante van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika
August Oetker

**Dr. August Oetker** (1862–1918) was 'n Duitse uitvinder van bakpoeier.

## Beroep 
In 1891 het Oetker die *Aschoffsche Apotheke* in Bielefeld gekoop en 'n bakmiddel ontwikkel. Die bakmiddel is ontwerp om 'n suksesvolle bakproses te verseker. Voor Oetker het Justus von Liebig en sy Amerikaanse student, Eben Horsford, reeds bakpoeier ontdek. Oetker het privaat huishoudings geteiken, terwyl Horsford se teikenmark bakkerye was.

duimnael|links|Oetker se patentaansoek
Van 1893 het hy sy uitvindsel onder die naam *Backin* bemark, waardeur die fondasie van sy maatskappy, genaamd *Oetker-Gruppe*, gelê is. Die maatskappy gebruik steeds dieselfde resep vir die vervaardiging van bakpoeier. Op 21 September 1903 het Oetker aansoek gedoen vir 'n patent vir sy proses vir die vervaardiging van 'n houbare bakpoeier of "gereed om te bak"-meel.

Slagspreuk: "*Ein heller Kopf nimmt stets Oetker*" ("'n Slimkop gebruik altyd Oetker").

## Eksterne skakels 
* Oetker.com — Amptelike webwerf van Dr. Oetker se maatskappy;
Gereformeerde kerk Rundu

Die **Gereformeerde kerk Rundu** was ’n gemeente van die Gereformeerde Kerke in Namibië met sy middelpunt op die dorp Rundu.

Die gemeente is in 1988 tydens die doodsnikke van die Grensoorlog gestig en het lidmate in die Wes-Caprivi en Kavango bedien. Anders as Gereformeerde kerk Oshakati wat in 1988 gestig, maar reeds in 1990 ontbind het, het Rundu uitgehou tot 1993. Albei gemeentes se lidmaattal was tussen 50 en 60. Rundu val sedert ontbinding onder die Gereformeerde kerk Grootfontein.

## Predikante 
# Hattingh, Hermanus Bernardus, 1988–1989 (in kombinasie met Grootfontein)
# Van der Linde, 1989–1993 (in kombinasie met Grootfontein)

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Saale

Die **Saale**, soms **Sächsische Saale** ("Saksiese Saale"), vroeër ook **Thüringische Saale** ("Thüringiese Saale")  of **Vogtländische Saale** genoem, is 'n rivier in die Duitse deelstate Beiere, Thüringen en Sakse-Anhalt.

Met 'n lengte van 413&nbsp;km is dit die tweede langste takrivier van die Elbe ná die Moldau en met 'n gemiddelde afloop van 115&nbsp;m³/s saam met die Havel ook sy waterrykste takrivier ná die Moldau. Die Saale dreineer tussen sy bron en sy monding 'n gebied met 'n oppervlakte van 24&nbsp;100&nbsp;km².

Sedert 3 Oktober 1990 vorm die rivier tussen km 0,0 en 124,2 'n federale waterweg wat deur die *Wasser- und Schifffahrtsamt Magdeburg* (Federale Water- en Skeepvaartsadministrasie in Maagdenburg) geadministreer word.

## Verwysings
Gereformeerde kerk Edenvale

duimnael|links|280px|Die Gereformeerde kerk Edenvale.

duimnael|regs|170px|Ds. J.M. Opperman, van 1956 tot 1959 die eerste leraar.

duimnael|regs|170px|Ds. J.H. Coetzee, leraar van 1960 tot 1965, sy eerste gemeente.
duimnael|regs|170px|Dr. Jansen van Vuuren du Plessis, leraar van 1965 tot 1970.

duimnael|regs|170px|Ds. A.S. van den Berg, die leraar van 1970 tot 1976, toe hy die bediening verlaat.

duimnael|regs|170px|Dr. Deon Lartz, die leraar sedert 2002.

Die **Gereformeerde kerk Edenvale** is ’n gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika met sy middelpunt in die voorstad Edenvale, Gauteng, hoewel dit ook gebiede soos Bedfordview, Dowerglen, Elandsfontein, Lyndhurst, Modderfontein en Sandringham insluit.

Edenvale is in Mei 1953 uit wyke van die moedergemeente Primrose (1946) afgestig as die twaalfde Gereformeerde kerk aan die Oos-Rand. Dienste is reeds in 1949 in die omgewing gehou en twee eenderse sale is in sowel Edenvale as Primrose gebou. Albei sale is op 9 Augustus 1952 ingewy, nege maande voor die gemeente se stigting. Gou was dit te klein om al die kerkgangers soggens te huisves; daarom moes die kerk ’n skoolsaal gebruik vir die oggenderediens. Begin 1976 is ’n moderne kerkgebou in gebruik geneem. Dié gebou het geen vensters nie om die geraas van die nabygeleë snelweë uit te skakel. Lugreëling sorg vir vars lug in die gebou.

In die eeufeesjaar van die Gereformeerde Kerk het Edenvale 165 belydende lidmate gehad en Primrose 518. Einde 2001 was dit onderskeidelik 197 en 210, maar einde 2014 het Edenvale teruggesak tot 161 belydende lidmate en Primrose tot net 59. Einde 2017 was dit onderskeidelik 154 en 38.

## Predikante 
# Opperman, Johannes Marthinus, 1956–1959 
# Coetzee, Johannes Hendrik, 1960–1965
# Du Plessis, dr. Jansen van Vuuren, 1965–1970
# Van den Berg, Adriaan Stephanus, 1970–1976 (verlaat die bediening)
# Kuperus, Willem Leendert, 1976–1997 (aanvaar sy emeritaat)
# Engelbrecht, Willem Gerhardus, 1997–1999 (verlaat die bediening; sy enigste gemeente)
# Pieterse, Wilhelmus Johannes, 1999–2002  
# Lartz, dr. Deon, 2002 – hede

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1957. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1958*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1958. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1959*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Sentraal-Europa

duimnael|Sentraal-Europa (groen), met gebiede wat soms tot Sentraal-Europa gereken word in liggroen.

**Sentraal-Europa** is 'n geografiese gebied in die middel van Europa, tussen Oos-Europa en Wes-Europa.

## Lande in Sentraal-Europa 
Die volgende lande, van noord na suid, word algemeen as deel van Sentraal-Europa geag:
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Gereformeerde kerk Springs-Oos

duimnael|regs|320px|Die Gereformeerde kerk Springs-Oos. Dit is die saamgestelde gemeente Springs se tuiste, terwyl Springs se kerkgebou aan 'n ander kerkverband verhuur word.

Die **Gereformeerde kerk Springs-Oos** was die tweede gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika (GKSA) op die Oos-Randse dorp Springs maar is in 2012 by die die gemeente Springs ingelyf.

Die oostelike wyke van die Gereformeerde kerk Springs, wat in 1935 van Brakpan afgestig het, het in Desember 1967 afgestig as die Gereformeerde kerk Casseldale. Die beskikbare bronne vermeld nie presies wanneer die naam Springs-Oos geword het nie. Kort ná afstigting, in Mei 1968, is begin beplan aan die bou van ’n eie kerk. Dié gebou is op 19 April 1970 in gebruik geneem nadat dit opgerig is volgens die bouplanne wat ook gebruik is vir die Gereformeerde kerk Pretoria-Booysen.

In 1959, die eeufeesjaar van die GKSA, het die moedergemeente Springs 575 belydende lidmate gehad. Einde 1997 het hulle 253 getel en Springs-Oos s'n 261. Einde 2001 het die moedergemeente se lidmate toegeneem tot 264 en die Oos-gemeente s'n ietwat afgeneem tot 252, maar einde 2014, twee jaar nadat die gemeentes een geword het, was die totale getal belydende lidmate net 232. In sy hele 45-jarige bestaan het die gemeente net twee predikante gehad, van wie albei ook predikant van die moedergemeente was: dr. P.J.J.S. Enslin het voor sy koms hierheen Springs bedien (met 'n kort tussentyd as sendeling) en ds. L.H. van Schaik het van hier af na die moedergemeente gegaan. 

## Predikante 
# Enslin, dr. Pieter Jacobus Johannes Stephanus, 1968–1976
# Van Schaik, Leonardus Hieronimus, 1976–2013, waarna Springs)

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1957. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1958*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1958. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1959*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Reënspinnekop

Die **gewone reënspinnekop** (*Palystes superciliosus*, voorheen *P. natalius*) is 'n spesie van jagspinnekoppe inheems aan Suider-Afrika. Dit is die mees algemene en wydverspreide spesie in die genus *Palystes*.

Sy verspreiding strek van KwaZulu-Natal in die ooste, weswaarts deur die provinsies van Mpumalanga, Limpopo en Noordwes in die noorde, en die Oos-Kaap en Wes-Kaap in die suide. Dit het 'n liggaamslengte van 25-30 mm. Die spesie is die eerste keer deur Ludwig Koch beskryf in 1875.

Sy gunstelinghabitat is kreupelhout en savannabos. Spinnekoppe in die *Palystes* genus staan algemeen bekend as **reënspinnekoppe**. *Palystes*-spinnekoppe sal dikwels huise betree voordat dit reën, waar hulle jag maak op geitjies, gewoonlik *Afrogecko porphyreus* in die Wes-Kaap, of *Lygodactylus capensis* in die oostelike dele van Suider-Afrika.

Mannetjies word gereeld van Augustus tot Desember gesien, waarskynlik op soek na wyfies.

Na die paringseisoen in die vroeë somer bou die wyfie 'n ronde eiersak van ongeveer 60-100 mm in grootte van sy, met takkies en blare daarin. Hierdie eiersakke word algemeen gevind vanaf November tot April. Die wyfie bou die sak oor 3-5 uur, waarna dit aggressief wag totdat haar spinnekoppies, wat binne die beskermende sak uitbroei, ongeveer drie weke later hul pad uitkou. Wyfies sal ongeveer drie eiersakke bou gedurende hul lewensduur van twee jaar. Baie tuiniers word gedurende hierdie tydperk deur beskermende *Palystes*-ma's gebyt. Die byt veroorsaak 'n brandende sensasie, asook swelling wat vir 'n paar dae duur. Dit herstel egter spontaan en volledig.

Lêer:Palystes superciliosus, Pretoria, d.jpg|Wyfie in Pretoria
Lêer:Palystes natalius01.jpg|Wyfie in Johannesburg
Lêer:Palystes natalius00.jpg|Onderkant van 'n wyfie
Lêer:Sparassidae Palystes superciliosus Male Ventral Aspect 0110s.jpg|Onderkant van 'n mannetjie naby Somerset-Wes

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* *Palystes* reënspinnekoppe  op Iziko Museums *Biodivesity Explorer*
Kinderlê

Die **Kinderlê-monument** by Steinkopf in die Noord-Kaap gedenk 'n massamoord op Nama-kinders.

In die middel van die 19de eeu was die streek rondom die sendingstasie by Steinkopf in 'n ernstige droogte vasgevang. Gevolglik het verskeie Nama-gesinne met hul vee weggetrek na 'n bron ongeveer 12&nbsp;km noordoos van die dorp. Op 'n Sondag in 1867 toe die volwassenes 'n kerkdiens op Steinkopf bygewoon het, is die Nama-kamp deur 'n groep Khoi binnegeval. Met pyl en boog is 32 Nama-kinders, hul oppassers en selfs die honde gedood.

Die plek van die massagraf is met 'n klein grafsteen gemerk en staan bekend as Kinderlê. Op 30 Junie 2003 is 'n verdere gedenkteken op hierdie plaaslike erfenisterrein onthul.
Mosesetjane

**Mosesetjane** is 'n nedersetting in Mogalakwena Plaaslike Munisipaliteit, Waterberg-distriksmunisipaliteit in die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Mahwelereng

**Mahwelereng** is 'n township in die Waterberg-distriksmunisipaliteit in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit is ongeveer 2 km van Mokopane (voorheen Potgietersrus) geleë.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Gereformeerde kerk Kempton Park-Noord

[duimnael|links|280px|Die Gereformeerde kerk Kempton Park-Noord is op [7 April 1971 in gebruik geneem.]]

duimnael|regs|270px|Die kerkgebou, einde 2017.

Die **Gereformeerde kerk Kempton Park-Noord** is een van drie gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika in die Oos-Randse stad Kempton Park.

Die gemeente het op 5 Februarie 1966 afgestig van die gemeente Kempton Park, wat reeds in die eeufeesjaar (1959) van die Gereformeerde Kerk ’n sieletal van 951 gehad het; dus die derde grootste Gereformeerde kerk aan die Oos-Rand. Binne 10 jaar het Kempton Park-Noord so gegroei dat Kempton Park-Mooifontein (1976) kon afstig, waaruit Birchleigh in 1989 tot stand gekom het. Laasgenoemde het egter in 2000 weer deel van Mooifontein geword.

Kempton Park-Noord het vier aangrensende erwe as bruidskat ontvang, maar dit was nie geskik vir kerkbou nie. ’n Sentraler geleë erf van 5 acre (sowat 2 hektaar) is toe vir dié doel aangekoop. Die argitek was ene Hartman (blykbaar B. De W. Hartman). Die bouaannemer, Gert Hendrik Petrus Opperman, het die gebou opgerig teen net R130&nbsp;000 uit halwe gekapte stene, asbesstene, gekapte beton en glas. Die kerk en saal vorm ’n eenheid onder ’n plat dak met ’n geboë helling afloop van die 18&nbsp;m hoë muur agter die preekstoel tot 4&nbsp;m by die agterste muur. ’n Groot houtdeur van 14 x 3,5 m skei die kerk en saal.

Die kerkgebou is feestelik in gebruik geneem op 7 April 1971. Op 30 April die vorige jaar is ’n tender vir R10&nbsp;260 van Oos-Randse Orrelbouers aanvaar vir die voorsiening van ’n orrel. Dit is op 23 Februarie 1973 met ’n gepaste program in gebruik geneem.

## Predikante 
# Steenkamp, Willem Frederik, 1966 – 1974
# De Bruyn, Frans Roelof Petrus, 1974 – 1995
# De Villiers, Izak Jacobus Johannes, 1996 – 1997
# De Villiers, Izak Jacobus Johannes, 1997 – 2004 
# Van Schaik, Johannes (Joop), 2005 – 2011
# Tredoux, Alwyn Petrus, 2012 – hede

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1958. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1959*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.

## Eksterne skakels 
*  Die gemeente se webtuiste. URL besoek op 23 November 2015.
Engelsman se graf (Merweville)

Die **Engelsman se graf** by Merweville herdenk die slagoffers van die Tweede Vryheidsoorlog uit die Koup en die Moordenaarskaroo.

Net buite die dorp in die rigting van Prins Albertweg (op die N1 nasionale pad), 100&nbsp;m van die pad tussen doringbome en langs die Koedoeskloof dui 'n klein grafsteen en 'n marmerkruis die graf aan van luitenant **Walter Oliphant Arnot**. Arnot het in Maart 1900 uit Australië gekom om die Britte in hul oorlogspoging by te staan. Op sy verkenningstogte in die omgewing van Merweville het hy die Afrikaanssprekende boere goed leer ken en 'n begrip vir hul standpunt in die oorlog ontwikkel. Dit het voorgekom of hy met die vyand geheul het. Die gevolg was dat hy op 16 April 1902 selfmoord pleeg en 'n vrou en vier kinders in Australië agterlaat. Arnot is begrawe waar hy gesterf het. Sy vrou het gereël vir die oprigting van die grafsteen en die inwoners van Merweville het onderneem om die graf te onderhou.

## Lees ook 
* Japie Hauptfleisch
* Klaarstroom

## Bibliografie 
* Lötter, Daniël: Die grootpad is 'n grondpad - 'n koffiekuier by Karoomense. Pretoria: Protea Boekhuis, 2020. 
* Schoeman, Chris: The historical Karoo. Traces of the past in South Africa's arid interior. Kaapstad: Zebra Press, 2013. 
* www.heritage.org.za/karoo/merwe.htm
* www.skdm.co.za
Engelsman se graf (Clanwilliam)

duimnael|280px|Die Engelsman se graf

Die **Engelsman se graf** in die Cederberge noordwes van Clanwilliam getuig van 'n skermutseling tydens die Tweede Vryheidsoorlog.

Luitenant **Graham Vinicombe Winchester Clowes**  van die Gordon Highlanders het op 30 Januarie 1901 hier gesneuwel toe die Britse troepe onsuksesvol probeer het om te verhoed dat Boere-magte onder genl. Jan Smuts verder suidwaarts die Kaapkolonie binnetrek.

Clowes se familie het met groot moeite en onkoste 'n grafmonument daar laat oprig met die opskrif Brave and True.  Dit lê hoog in die Pakhuispas naby die afdraaipad na Wupperthal.

## Bibliografie 
* Slingsby, Peter en E.D. Coombe: Beyond the Cederberg. Agter-Pakhuis, Biedouw, Wupperthal. Muizenberg: Baardskeerder, 2001.
Ryp

duimnael|'n Nederlandse bioskoopjoernaal uit 1963 oor die skoonheid van ryp.
duimnael|Ryp in die skadu

**Ryp** is 'n wit neerslag wat soms op gras, struike en voorwerpe soos dakke, hekke en motors aangetref word. Dit ontstaan by temperature onder nul grade celsius as gevolg van die oorgang van waterdamp in ys.

links|duimnael|Yskristalle op 'n grafsteen in Wedde, Groningen

Ryp ontstaan by voorkeur tydens 'n rustige, helder nag op voorwerpe wat gou warmte verloor deur uitstraling na die ruimte. Sodra die temperatuur van die voorwerp onder vriespunt daal, gaan die waterdamp direk oor in yskristalletjies, bv. op die raam van buite geparkeerde motors na 'n koue winter nag. Hierdie proses staan bekend as (ver)ryping of desublimering.

Ryp kan ook ontstaan deurdat die waterdamp by afkoeling eers as dou neerslaan en daarna vries.

Ryp het 'n kristalagtige struktuur, meestal in die vorm van naalde, skubbe, waaiers of vere, afhanklik van die vogtigheid van die lug, die temperatuur, die warmtekapasiteit en warmtegeleiding van die voorwerp waarop dit neerslaan asook die temperatuur en beweging van die lug.

Ryp kan ook ontstaan deur kapillêre werking, veral in die geval van plante of grond. In dié geval onttrek 'n yskristal water uit klein kanaaltjes, waardeur die ys kristal van binneuit aangroei.

## Ruigryp 
By mis sweef fyn waterdruppeltjies in die lug. Daal die temperatuur onder nul grade celsius, dan raak die waterdruppeltjies so koud dat hulle vries sodra hulle aan iets in aanraking kom. In hierdie geval praat weerkundiges van ruigryp. Hierdie vorm van neerslag kom minder dikwels as gewone ryp voor aangesien ook mis teenwoordig moet wees.

links|duimnael|300x300px|Ruigryp by turbulente lugstroming
duimnael|300x300px|Ruigryp by laminêre lugstroming
Tiekie

duimnael|'n Sammy Marks-tiekie wat in 1898 gemunt is.
duimnael|Die Sammy Marks-tiekie.

'n **Tiekie** (ook bekend as 'n **trippens**) is 'n klein silwermuntstuk met die waarde van drie pennies (geskryf as 3d).  Dit was 'n betaalmiddel in Suid-Afrika tot die ingebruikneming van die desimale geldstelsel in 1961. Op die muntstuk was drie bondels hout en 'n protea afgebeeld.

Die herkoms van die woord is onseker, maar dit is moontlik afgelei van die Nguni-woord tiki vir klein of die Maleise woord tiga vir drie. Daar is ook teorieë wat dit verbind met die pataca (Portugees) of die Franse patac. Suid-Afrikaanse Engels het die woord *tickey* aan Afrikaans ontleen.

Bekende versamelmunte is die Sammy Marks-tiekies. Die Paul Kruger-tiekie van 1897 het ook versamelwaarde. Weens die Groot Depressie is daar in 1931 slegs 128 tiekies gemunt en daarom is die 1931-tiekie ook gewild onder versamelaaars.

In Afrikaans het die woord “tiekie” (gewoonlik met die betekenis van klein) gelei tot samestellings soos tiekiedraai ('n volksdans), tiekieboks (telefoonhokkie) en langtiekie ('n soort onwettige gebruik van die betaaltelefoon) sowel as die uitdrukkings “'n motor wat op 'n tiekie kan draai” en “as 'n mens vir 'n tiekie gebore is, word jy nooit 'n sikspens nie”. Eric Hoyland, 'n geliefde klein sirkushanswors in Suid-Afrika oor verskeie dekades in die 20ste eeu, het die verhoognaam Tiekie (Tickey) gehad.

Ander name vir ou geldeenhede in die Suid-Afrikaanse geskiedenis is die riksdaalder, pond, sjieling, pennie, floryn, halfkroon, kroon, ghienie, sikspens, oulap, stuiwer, bokstert en oortjie.

Die 3d-munt was 'n Britse erfenis en is in verskillende ander lande van die Britse Ryk en latere Statebond gebruik, waaronder Brittanje self, asook Australië en Nieu-Seeland. Dit is daar die threepence genoem, wat op verskillende maniere uitgespreek is. In Suid-Afrikaanse Engels is dit thrupence (soos in thrah-pins) uitgespreek, wat as 'n sinoniem vir tickey in die spreek- en skryftaal gegeld het.

## Sien ook 
* Tiekiedraai, 'n gehug in Fetakgomo, Limpopoprovinsie.
Onverwacht, Limpopo

**Onverwacht** is 'n voorstad van Lephalale in Waterberg-distriksmunisipaliteit in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.

In die 2011 Sensustabelle word Onverwacht as subplek 978038004 **Lephalale Ext16** gelys.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Los Hermanos

**Los Hermanos** is 'n rockgroep van Rio de Janeiro, Brasilië. Die groep is in 1997 gevorm deur Marcelo Camelo (koor / kitaar), Rodrigo Amar (kitaar / sang), Rodrigo Barba (tromme) en Bruno Medina (klawerborde / bas-klawerbord). Tans is hulle op 'n uitgebreide hiatus en treë slegs sporadies op.

Alhoewel die groep Brasiliaans is, is die naam Spaans vir "die broers", wat "Os Irmãos" in Portugees sou wees.

## Diskografie 
* *Los Hermanos * (1999)
* *Bloco do Eu Sozinho* (2001)
* *Ventura* (2003)
* *4* (2005)

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf
Kyk na die sterre

**Kyk na die sterre** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1960 vrygestel is. Die regisseur was Kappie Botha (1917-1997). Die storie is deur Norval Geldenhuys geskryf. Die hoofrolle is deur Elma Marais, Gerrit Wessels en Herman Steytler vertolk.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
* IMDb-bladsy
Westoe

**Westoe** is 'n besondere huis in die Kaaps-Hollandse boustyl. Die huis is geleë in Westoestraat, Observatory (Kaapstad) en sy erf grens aan die suidekant aan Coornhoop.

Tot 1785 was die terrein deel van Coornhoop. Toe het Helena Jonasse, die weduwee van Claas Coert, daardie deel van haar grond bemaak aan drie mense. Die sentrale deel word toe eiendom van Francois Pieter de Necker en hy bou die opstal bekend as Westoe, 'n H-vormige huis met ses gewels, dik mure en vloere en plafonne van geelhout. In die 19de eeu is die huis dikwels verbou. Mynmagnaat Hendrik Wilhelm Struben (1840–1915), later bekend as Henry William, het die huis as aftreehuis gekoop, die gewels laat afbreek en die vensters gemoderniseer. Na sy vertrek is Westoe selfs as losieshuis gebruik. Vanaf 1958 is die huis grondig gerestoureer en puik gemeubileer. Tans spog die gebou weer met sy unieke Kaaps-Hollandse gewels. In 1968 is Westoe tot monument verklaar.

## Bibliografie 
* Fransen, Hans: A guide to the old buildings of the Cape. A survey of extant architecture from before c1910 in die area of Cape Town, Calvinia, Colesberg, Uitenhage. Kaapstad: Jonathan Ball Uitgewers, 2004. 
* Kench, John: Cape Dutch homesteads. Kaapstad: C. Struik, 1981. 
* Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972.
Anys

**Anys** (*Pimpinella anisum*) is 'n blomplant in die *Apiaceae*-familie inheems aan die oostelike Middellandse See-streek en Suidwes-Asië. Die geur toon ooreenkomste met 'n paar ander speserye, soos steranys, vinkel en soethout ("drop").

duimnael|links|Anysvrugte
duimnael|links|Dwarsdeursnit van 'n anysvrug soos onder 'n ligmikroskoop gesien.
Anys is 'n kruidagtige eenjarige plant wat tot 'n meter of hoër groei. Die blare aan die basis van die plant is eenvoudig, 1-5 cm lank en vlak gelob, terwyl blare hoër op die stingels veeragtig geveerd is, verdeel in talle klein pamflette. Die blomme is wit, ongeveer 3 mm in deursnee, wat in digte skerms voorkom. Die vrug is 'n langwerpige, droë skisokarp, 3-6 mm lank, gewoonlik "anys" genoem.

Anys dien as voedselplant vir die larwes van sommige *Lepidoptera*-spesies (skoenlappers en motte), insluitend die kalk-gespikkelde wurm en aalwurm.

## Verwysings
Gereformeerde kerk Wilropark

duimnael|links|300px|Die kerkgebou, einde 2017.

[duimnael|regs|170px|Ds. [Deon du Plessis|Gideon du Plessis, leraar van 1981 tot 1997, toe hy sy emeritaat aanvaar.]]

Die **Gereformeerde kerk Wilropark** is die jongste gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika in die Wes-Randse stad Roodepoort.

Wilropark het op 7 Junie 1981 van die Gereformeerde kerk Witpoortjie afgestig wat op sy beurt op 8 Oktober 1972 van die Gereformeerde kerk Roodepoort afgestig het, ’n dogtergemeente van die Gereformeerde kerk Florida. Wilropark is dus ’n agterkleindogter van die Gereformeerde kerk Krugersdorp, wat op 25 April 1896 as die eerste Gereformeerde kerk aan die Witwatersrand gestig is, ’n maand voor die Gereformeerde kerk Johannesburg. 

In 1983 het die kerkraad die argitek Albert Monteith, wat ook verantwoordelik was vir die Gereformeerde kerk Brackenhurst, opdrag gegee om ’n doelmatige kerkgebou met sewe katkisasielokale te ontwerp. Vir dié doel het die gemeente ’n erf aangekoop wat uitkyk op ’n natuurreservaat. Op 24 Augustus 1985 is Wilropark se kerkgebou amptelik in gebruik geneem. Weens ’n geldtekort kon die gemeente nie hul planne vir ’n klok, orrel en die katkisasielokale uitvoer nie, maar hulle kon wel ’n tweedehandse Ahlbon-orrel aankoop, wat in 1994 plek gemaak het vir ’n elektroniese Allen-orrel. Dié instrument se luidsprekers is in die vorm van ’n kruis voor in die kerk aangebring.

## Predikante 
# Du Plessis, Gideon, 1981–1997 (aanvaar sy emeritaat; met afstigting oorgekom vanaf moedergemeente Witpoortjie)
# Van Rhyn, dr. Hercules Philippus Malan, 1998–2004 (oorgekom vanaf Witpoortjie)
# De Bruyn, Albertus Stefanus Andries, 2005 – hede

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1957. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1958*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1958. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1959*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
Gereformeerde kerk Witpoortjie

[duimnael|regs|280px|Die Gereformeerde kerk Witpoortjie. Dis op [2 Augustus 1975 in gebruik geneem, maar in 2016 verkoop.]]

[duimnael|regs|170px|Ds. [Deon du Plessis is in 1973 hier bevestig as die eerste leraar, maar gaan in 1981 oor na Wilropark om dié dogtergemeente se eerste leraar te word. Daar sou hy bly tot sy aftrede in 1997. Hy was van 1958 tot 1966 ook die Gereformeerde kerk Roodepoort, waaruit Witpoortjie afgestig is, se eerste leraar.]]

Die **Gereformeerde kerk Witpoortjie** is die tweede jongste gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika in die Wes-Randse stad Roodepoort.

Die gemeente het op 8 Oktober 1972 van die Gereformeerde kerk Roodepoort afgestig, wat op sy beurt in 1957 van die Gereformeerde kerk Florida afgestig het, ’n dogtergemeente van Krugersdorp (1898), die oudste Gereformeerde kerk aan die Witwatersrand. 

Witpoortjie se kerkraad het onmiddellik begin beplan vir kerkbou. Dienste is eers in die Laerskool Dr. Havinga gehou terwyl die kerkgebou in aanbou was. Dié gebou is opgerig volgens gewysigde planne van die Gereformeerde kerk Alberton-Wes. Lucas van der Schyff het die strukturele planne opgestel en die bouaannemer was ene Wilken. Die verandering aan Alberton-Wes se plan het die aanbou van ’n kerksaal behels. Dié gebou is op 2 Augustus 1975 amptelik ingewy.

duimnael|regs|270px|Grace Bible Church het die geboue van die Gereformeerde kerk Witpoortjie gekoop asook dié van die destydse Nederduitsch Hervormde Gemeente Witpoortjie, wat in 2012 ontbind het, op die dieselfde straatblok.

## Predikante 
# Du Plessis, Gideon, 1973–1981 (waarna eerste leraar van die dogtergemeente, Wilropark, tot hy sy emeritaat aanvaar in 1997)
# Breed, dr. Douw Gerbrand, 1982–1987
# Van Rhyn, Hercules Philippus Malan, 1987–1998 (waarna Wilropark 1998–2004) 
# Stoker, dr. Hendrik Gerhardus, 1988–1995 
# Roets, Cornelius Johannes Christiaan, 1996–2004
# Smit, dr. Johannes, 2005–2007 
# Van 't Zand, Dirk, 2007 – hede

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1957. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1958*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1958. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1959*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro. 

## Eksterne skakels 
* Die gemeente se Facebook-blad. URL besoek op 2 Desember 2015.
Abū Nuwās

[duimnael|Abu Nuwas, Tekening deur [Khalil Gibran, al-Funun 2, no. 1 (Junie 1916)]]
**Abū Nuwās al-Ḥasan ibn Hānī al-Ḥakamī** (ca 750 - 810), of net **Abū Nuwās** (Arabies: ابو نواس‎; Persies: ابو نواس‎‎, *Abū Novās*) was 'n Arabiese digter. Vandag word hy as een van die grootste klassieke Arabiese en Persiese digters beskou. Tydens sy lewe het hy 'n meester van al die hedendaagse genres van Arabiese poësie geword. Volgens die verhale van Duisend-en-een-nag, is hy die metgesel van die Kalief Harun ar-Rashid.

## Vroeë lewens 
Abu Nuwas se vader was 'n soldaat, sy naam was Hani, hy het in die weermag van Marwan II gedien. Sy moeder was 'n wewer, haar naam was Golban. Sy moeder was van Persiese afkoms. Sy vader het hy nooit van sy afkoms geweet nie. Volgens verskeie bronne was Abu Nuwas se geboortejaar plusminus tussen die jare 747 en 762. Party bronne beweer dat hy in Damaskus gebore is, ander bronne praat oor Bosra of Ahvaz. Sy volle naam was al-Hasan ibn Hani al-Hakami, 'Abu Nuwas' was 'n bynaam en beteken letterlik *vader van die gekrulde haarlok*.

Toe Abu Nuwas nog 'n kind was, verkoop sy moeder hom aan 'n kruidenier uit Basra. Daarna het die digter Walibah ibn al-Hubab 'n ontdekking gemaak dat Nuwas baie intelligent was. Verder het Walibah ibn al-Hubab realiseer dat Abu Nuwas 'n talent vir poësie gehad het. Dus het hy die seuntjie vrygekoop en dan het hy sy mentor in teologie, grammatika en poësie geword. Later het Khalaf al-Ahmar die seuntjie se mentor geword. Volgens party verhale het Abu Nuwas ook vir 'n jaar met Bedoeïene gewoon.

## Verwysings
Motal

[duimnael|links|[Chaim Weizmann]]
**Motal** (Belarussies: Моталь, Russies: Мотоль, Pools: *Motol*, Jiddisj: מאָטעלע‎) is 'n dorp in die Iwanawa-distrik van die Brest-oblast, ongeveer 30 kilometer wes van die stad Pinsk langs die Yaselda-rivier in Belarus.

Israel se eerste president, Chaim Weizmann, is hier gebore.
Fenegriek

duimnael|Fenegriek groenigheid
**Fenegriek** (*Trigonella foenum-graecum*) is 'n eenjarige plant in die familie *Fabaceae*, met blare wat uit drie klein eierrond tot langwerpige blaartjies bestaan. Dit word wêreldwyd verbou as 'n semi-droë gewas, en sy saad is 'n algemene bestanddeel in geregte van die Indiese subkontinent. 

**Fenegriek** word gebruik as kruie (gedroogde of vars blare), speserye (sade), en groente (vars blare en spruite). Sotolon is die chemiese bestanddeel wat verantwoordelik is vir die kenmerkende soet reuk van fenegriek. Kuboïedgevormde, geel tot oranje-gekleurde fenegrieksade kom dikwels voor in die kookkuns van die Indiese subkontinent. Dit word beide heel en verpoeier gebruik in die voorbereiding van piekels, groentedisse, daals en speserymengsels soos panch phoron en sambarpoeier. Hulle word dikwels gerooster om hul bitterheid te verminder en die smaak te verbeter.

## Verwysings
Oribivlakte

duimnael|Uitsig oor die Oribi-ravyn wat deur die Oribivlakte sny.

Die **Oribivlakte** is 'n plato tussen en by die samevloeiing van die Umzimkulurivier en die Mzimkulwanarivier in KwaZulu-Natal. Op groot skaal word met suikerriet geboer en daar is ook 'n kalkfabriek. Vanaf 'n twee meter lange uitstaande rots (van Tafelbergsandsteen) kan  'n skouspelagtige blik op die kloof van die Mzimkhulurivier verkry word. Italiaanse krygsgevangens het die toegangspad deur die kloof gebou.

## Sien ook 
* Lys van streeksname in Suid-Afrika
Karowe AK6

duimnael|Diamantmyne in Botswana.

Die **Karowe AK6** is 'n diamant wat in die Karowemyn in Botswana ontdek is. Die uitvoerende hoof van 'n Kanadese maatskappy *Lucara Diamond Corporation*, William Lamb, het die ontdekking van die diamant op 18 November 2015 aangekondig.

Die diamant weeg 1111 karaat en is 65&nbsp;mm x 56&nbsp;mm x 40&nbsp;mm groot. Groot, ongeslypte diamante se waarde is ongeveer $60,000 per karaat dus is die waarde van die **Karowe AK6** ongeveer $ 66,66 miljoen.

Ten tyde van sy ontdekking was die diamant die tweede grootste in die wêreld. Op 10 Februarie 2016 is bekend gemaak dat die diamant bekend sal staan as *Lesedi la Rona* - Ons lig. Daar is ook bekend gemaak dat 'n stukkie van die diamant afgebreek het en dit nou 1109 karaat weeg.

## Bron 
* *So word die diamantrekords herskryf*. Die Beeld 27 November 2015.

## Verwysings
Rasis

**Mohammad ibn Zakarija al-Razi** (Persies: محمد زکریای رازی), ook bekend as **al-Razi**, **Rhazes** of **Rasis** (28 Augustus 854 – 6&nbsp;Oktober 925) was 'n Persiese dokter, alchemis, chemikus, filosoof en een van die noemenswaardigste figure in die geskiedenis van die geneeskunde. Hy is ook as 'n Uomo universale erken.

## Lewensloop 
Razi is in Rei, 'n stad wat in die suide van die Teheran-provinsie geleë is, gebore. Dit is moontlik dat sy agternaam na sy geboorteplek verwys. Daar word dikwels gesê hy het in sy jeug die kans gehad om 'n loopbaan in musiek te volg, maar dat hy meer in alchemie belanggestel het. Omdat sy eksperimente hom 'n oogsiekte gegee het, het Razi met sy studies in alchemie opgehou. Sy soektog na 'n geneesmiddel vir hierdie oogsiekte is moontlik die rede hoekom hy met geneeskunde bemoeid geraak het.

Razi het voortgegaan om geneeskunde onder Ali ibn Sahl Rabban al-Tabari te bestudeer. Later het hy 'n dokter op sy tuisdorp geword. Daarna het hy die hele Persië deurreis om lesings in geneeskunde te gee. Hy was hoof van die hospitaal wat deur Haroen al-Rasjid in Bagdad gestig is. Volgens 'n paar bronne het Razi as dokter baie aandag aan sy pasiënte gegee. Hy staan ook bekend as 'n rasionalis wat volgens geskiedkundiges vry van vooroordele was.

Razi se oogsiekte het nooit genees nie en het uiteindelik tot algehele blindheid gelei. Hierna het hy geweier om siektes te behandel, omdat hy gevoel het sy afsterwe kom nader. Hy is in 923 of 925&nbsp;n.C. oorlede.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Gereformeerde kerk Bellville

[duimnael|links|300px|Die Gereformeerde kerk Bellville, waarvan die hoeksteen op [10 April 1965 gelê is.]]

duimnael|regs|170px|Ds. Alwyn Johannes du Plessis, leraar van 1964 tot 1974.

Die **Gereformeerde kerk Bellville** is die oudste gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika in die noordelike stadsgebiede van  Kaapstad.

duimnael|regs|170px|Dr. M.J. du Plessis, leraar van 1999 tot 2011, sy laaste gemeente.

## Stigting en kerkbou 
Die gemeente is in Mei 1957 gestig. Aan die begin is eredienste in die kafeteria van die Sanlam-hoofkantoor gehou, maar daarna het die gemeente ’n saaltjie in Parow gekoop en dit selfs later vergroot. Einde koop hulle grond in Bellville aan en in 1965 is die kerkgebou in Broadwaystraat teen koste van R37 000 opgerig. Op die hoeksteen is die woorde van 1 Petrus 2:5a aangebring: “Laat julle soos lewende stene opbou ...” Die naam van die argitek en boukontrakteur is destyds van die hoeksteen verwyder omdat die kerkraad gemeen het die verskyning daarvan kan as sekulêre reklame beskou word en dat dit dus nie sou pas by die woorde uit die Skrif nie.

Op 16 April 1972 het die Gereformeerde kerk Bellville-Oos van die moedergemeente afgestig.

## Predikante 
# Spoelstra, dr. Bouke, 1957–1964
# Du Plessis, Alwyn Johannes, 1964–1974
# Grobler, Hermanus Marthinus, 1974–1984
# Prinsloo, Hendrik Petrus, 1984–1998 (aanvaar sy emeritaat)
# Du Plessis, dr. Marthinus Johannes, 1999–2011 (aanvaar sy emeritaat)
# Vrey, Coenraad Christoffel Andries, 2011 – hede
# Jooste, dr. Simon Nicolas, 2014 – hede (met opdrag kerkplanting)

## Sendingleraar 
# Van der Walt, Marthinus Johannes, 1988–1991

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Schalekamp, ds. M.E. (voorsitter: redaksiekommissie). 2001. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2002*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1957. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1958*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. (hoofred.) 1958. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1959*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.

## Sien ook 
* NG gemeente Bellville