open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sportnutsvoertuig

[duimnael|regs|Die 1995–1998 [Ford Explorer, wat op 'n bakkie-onderstel gebou is.]]
[duimnael|regs|1997–2001 [Jeep Cherokee, 'n SNV-pionier, soos ontwerp deur AMC]]

'n **Sportnutsvoertuig**, kortweg **sportnuts** of **SNV** (Engels: SUV) is 'n motorvoertuig soortgelyk aan 'n stasiewa of motorkar, gewoonlik toegerus met vierwielaandrywing en ligte veldryvermoë. Sommige SNVs beskik oor dieselfde sleepvermoë as 'n bakkie, met die passasiersruimte van 'n minibus of groot sedan.

Die Jeep Cherokee van 1983 en veral die Ford Explorer van 1990 het SNVs gewild gemaak by moeders en gesinne in die laat 1980s en vroeë 1990s, ten spyte van hul reputasie as gevaarlike voertuie (alhoewel minibusse ook swak gevaar het in veiligheidstoetse). Teen 1994 is daar meer SNVs verkoop in die Verenigde State as minibussies.  Verkope het 'n hoogtepunt in die 1990s tot middel 2000s bereik, waarna SNV verkope tydelik afgeneem het as gevolg van hoë oliepryse en 'n dalende ekonomie. Die tradisionele bakkie-gebaseerde SNV is geleidelik verdring deur die oorkruis SNV, wat gebruik maak van 'n motorplatform vir ligter gewig en beter brandstofverbruik, en as 'n teenvoeter dien vir die kritiek op sportnutsvoertuie. Teen 2010 het SNV verkope steeds gegroei oor die wêreld heen, ten spyte van hoë brandstofpryse.

## Verwysings 
## Bron
*van der Merwe, Debbie: Wheels of woe. In: Conserva. Departement van Omgewingsake. Deel 4, nr. 2, Maart 1989
Usambaraviooltjie

Die **Usambaraviooltjie** (*Saintpaulia ionantha*) is ’n spesie plante uit die familie *Gesneriaceae*. Die spesie kom van nature voor in die Usambaraberge in Tanzanië, vandaar die Afrikaanse naam. In Oos-Afrika kom nog sowat 20 spesies voor in dieselfde genus, wat in Engels *African violets* genoem word. Dit is ’n uitstekende huisplant, maar die *S. ionantha* wat natuurlik voorkom, word geklassifiseer as byna bedreig.

## Eienskappe 
Die blomme van die wilde spesie is blou-pers. Daar is egter kultivars ontwikkel met wit, pienk, rooi, tweekleurige en dubbele blomme. Die blare is in ’n rosetvorm. Die Usambaraviooltjie kan voortgeplant word deur blaarsteggies: ’n blaar kan in stukkies van sowat 1&nbsp;x&nbsp;1&nbsp;cm geknip word. Elke stuk moet ’n aar bevat. As die stukke in vogtige grond geplant word, sal hulle ná ’n ruk wortels ontwikkel.

## Probleme 
As die blare klein is en teenmekaar sit, moet die plant verplant word. Fosfaat kan by die water gevoeg word om blomgroei aan te moedig.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Wilmington

**Wilmington** kan verwys na:

* Wilmington in Delaware.
* Wilmington in Massachusetts.
* Wilmington in Noord-Carolina.
* Wilmington in Ohio.
* Wilmington, voorstad van Los Angeles.
Wilmington, Delaware

**Wilmington** is 'n hawestad en die grootste stad in die deelstaat Delaware. Dit is die administratiewe setel van die New Castle County. Die stad is geleë waar die Brandywine- en Christinariviere in die Delawarerivier invloei, ongeveer 40&nbsp;km suidwes van Philadelphia. Die stad is in 1638 gestig deur Sweedse setlaars onder leiding van die Nederlander Peter Minuit. Dit het in 1739 munisipale status verkry en stadstatus in 1832.

## Geskiedenis 
Nadat die Sweedse setlaars hulle hier gevestig het, het hulle Fort Christina gebou om die Nederlanders weg te hou maar in 1655 het die Nederlanders hulle nedersetting in elk ingeneem. In 1664 het die Nederlanders weer oorgegee aan die Britte en in 1777 het George Washington die dorp verower.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 23, Bladsy 504.
Takbokvaring

**Takbokvarings** is ’n groep van sowat 18 varings van die genus ***Platycerium*** in die familie *Polypodiaceae*. Hulle word so genoem vanweë die unieke vorm van hul blare.

## Eienskappe 
duimnael|links|160px|*Platycerium superbum*.
Die varings is epifiete, of lugplante, en word natuurlik aangetref in die tropiese en gematigde streke van Suid-Amerika, Afrika, Suidoos-Asië, Australië en Nieu-Guinee. Hulle kan tot ’n meter breed word.

Volgroeide *Platycerium*-sporofiete het rosetvormige wortels wat uit ’n kort risoom groei met twee soorte blare, bodemstandige en vrugbare blare. Eersgenoemde is stiriel en skild- of niervormig. Hulle lê plat teen die boomstam en beskerm die varing se wortels. In sommige spesies vorm die boonste blare ’n oop kom waarin die plant water en afval opvang.

Vrugbare blare dra spore aan die onderkant, is tweeledig of horingvormig en steek of hang uit die risoom.

*Platycerium* het in vier natuurlike groepe verdeel.

## Spesies 
Net twee spesies kan as huisplante gebruik word: *Platycerium bifurcatum*, wat ideel is vir ’n hangmandjie, en *Platycerium grande* 'Queen Wilhelmina', wat ’n groot mantelblaar het en moeiliker is om te kweek.

Ander spesies is:

* *Platycerium andinum*
* *Platycerium alcicorne*
* *Platycerium coronarium*
* *Platycerium elephantotis*
* *Platycerium ellisii*
* *Platycerium hillii*
* *Platycerium holttumii*
* *Platycerium madagascariense*
* *Platycerium quadridichotomum*
* *Platycerium ridleyi*
* *Platycerium stemaria*
* *Platycerium superbum*
* *Platycerium veitchii*
* *Platycerium wallichii*
* *Platycerium wandae*
* *Platycerium wilhelminae-reginae*
* *Platycerium willinkii*

## Probleme 
As die plant te droog of nat is, sal die blare verwelk of verrot en afval. Dopluise kan ook voorkom.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* 

## Eksterne skakels
Winterkersie

Die **winterkersie** (*Solanum pseudocapsicum*) is ’n spesie van die genus *Solanum* met giftige vrugte. Dié meerjarige plante kan as huisplante gekweek word, maar dit word in sommige lande as ’n onkruid beskou.

## Eienskappe 
duimnael|links|180px|*S.&nbsp;pseudocapsicum* dra groot blomme.
Die plant is inheems aan Peru en Ecuador en kan ryp en koue weerstaan. Hulle leef sowat 10 jaar en dra gewoonlik van hul tweede of derde jaar af bessies. Hulle is verwant aan die tamatie (*Solanum lycopersicum*) en die vrugte se smaak en tekstuur is baie soos dié van kersietamaties; daarom word die twee dikwels verwar. Hulle is ook verwant aan die aartappel (*Solanum tuberosum*).

Dit is een van twee spesies van *Solanum* wat as huisplante gekweek kan word; die ander een is *Solanum annuum*.

## Probleme 
Hoewel die bessies giftig is, is hulle gewoonlik nie lewensgevaarlik vir mense nie. Dit kan wel maagprobleme veroorsaak, onder meer vomering en gastro-enteritis. Winterkersies is baie giftig vir honde, katte, en sommige voëls.

As die blare verlep en die bessies afval, is die plant te droog. As die onderste blare geel word met bruin kolle op, is daar ’n magnesiumtekort. Vaalvrot, rooimyte en virussiekte kan ook voorkom. In laasgenoemde geval moet die hele plant vernietig word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Solanum capsicastrum*: inligting 
* *Solanum capsicastrum*: nog inligting 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kultivar

[duimnael|300px|*[Osteospermum* 'Pink Whirls' is ’n kultivar wat geselekteer is vir sy kleurryke blomme.]]

’n **Kultivar** is ’n variëteit van ’n plantsoort wat deur die mens geteel of geselekteer is en nie in die natuur aangetref word nie. Gewilde sierplante vir die tuin soos rose, kamelias, affodille, bergrose en asaleas is kultivars wat deur versigtige seleksie of teling gekweek is vir die blom se kleur of vorm. Voedselgewasse is ook meestal kultivars wat geselekteer is vir eienskappe soos groter oeste, smaak en weerstand teen siektes. In die houtbedryf word bome geplant wat geselekteer is vir die hoeveelheid en gehalte hout wat dit lewer.

## Beskrywing 
Die term "kultivar" is ’n samesmelting van die Engelse woorde "**culti**vated" en "**var**iety". ’n Kultivar verskil van ’n variëteit en verskillende reëls word toegepas by die naamgewing.

Die internasionale vereniging vir die beskerming van nuwe variëteite plante (UPOV – Frans: *Union internationale pour la protection des obtentions végétales*) bied regsbeskerming aan mense en organisasies wat nuwe kultivars vir die handel bekend stel. UPOV vereis dat ’n kultivar eiesoortig, eenvormig en stabiel is. Om eiesoortig te wees, moet dit eienskappe hê wat maklik onderskeibaar is van ander bekende kultivars. Om eenvormig en stabiel te wees, moet dit hierdie eienskappe behou wanneer dit herhaaldelik voortgeplant word.

## Kultivarnaam 
’n Kultivar kry ’n spesifieke naam: dit bestaan uit die wetenskaplike naam, gevolg deur die kultivarnaam in enkel-aanhalingstekens. Die naam van die King Edward-aartappel is byvoorbeeld *Solanum tuberosum* 'King Edward'.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Verkooppunt van die laaste uitgawe (Oktober 2009)  van *The International Code of Nomenclature for Cultivated Plants*
* "International Cultivar Registration Authorities"
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Swartbooisdrift

[duimnael|links|'n Toneel in die kamp by Swartbooisdrift tydens die repatriasie van die nasate van die [Dorslandtrekkers in 1928. Die Uniale regering het die meeste van die mense in die noorde van Suidwes help vestig.]]
**Swartbooisdrift** is 'n klein nedersetting in die Kunene-streek in die noorde van Namibië. Dit is geleë  op die oewer van die Kunenerivier aan die Angolese grens en op die ondergeskikte pad D3700. Swartbooisdrift is deel van die Epupa-kiesafdeling. Sowat 150 tot 300 halfnomadiese lede van die Hererostam Himba woon hier, na gelang van die seisoen.

Swartbooisdrift het geskiedkundige betekenis omdat dit hier was dat die Dorslandtrekkers die Kunene in 1881 oorgesteek het om Angola binne te gaan. In 1928 is 'n tydelik kamp hier opgerig toe sowat 1 900 nasate van die trekkers na die Unie van Suid-Afrika en veral Suidwes-Afrika gerepatrieer is. Ter herdenking aan die trekkers is 'n Dorslandtrek-gedenkteken op 'n koppie by die nedersetting opgerig.

Swartbooisdrift was die administratiewe sentrum van Kaokoland van 1925 tot 1939, waarna die beheer van die gebied verplaas is na Ohopoho, die teenswoordige Opuwo. Destyds was hier 'n polisiekantoor. Van 1939 tot 1942 was die nedersetting een van etlike wagposte in die maandaatgebied wat opgerig is by vlak gedeeltes van die Kunene om die verspreiding van miltvuur te voorkom.

Vandag is Swartbooisdrift 'n arm nedersetting met toegang tot nóg krag nóg skoon water. Hier is wel 'n kliniek en skool. Inwoners lewe van bestaansbeesboerdery. Oos van die nedersetting is 'n sodalietmyn.

## Verwysings
Wandelende jood (plant)

Die **wandelende jood** (*Tradescantia fluminensis*) is ’n spesie driemasterplant wat inheems is aan Suid-Amerika waar dit in Argentinië, Brasilië, Paraguay en Uruguay voorkom.

## Groeivorm 
*T. fluminensis* is ’n meerjarige dekplant wat grondlangs kruip met sagte, haarlose stingels en blare. Die vlesige stingels skiet wortel by enige stingelknoop wat aan die grond raak. Blare is ovaal- tot lansetvormig en afwisselend gerangskik. Die puntige blare is blink, glad en effens vlesig, en sowat 3 tot 6&nbsp;cm lank. Die blaarskyf (lamina) het klein randhaartjies en vernou na die basis waar dit 'n breë stingelskede vorm. Die borand van die skede het lang haartjies. 

Die blom se buitenste periantblare is groen of gekleurd, en die drie binnestes petaloïed, wit, en sowat 1,27 tot 2,5&nbsp;cm breed. Die blomhofies bestaan uit gepaarde, sessiele byskerms wat deur twee blaaragtige skutblare gesteun word. Blomme wissel van min tot baie om klein trosse in die byskerms te vorm. Meeldrade het bebaarde helmdrade. Blomtyd is somer (lente tot herfs), maar die blomme produseer nie saad nie. 

## Vereistes 
Dit word as ’n tuin- of huisplant gekweek, veral die soorte met gestreepte blare. Sommige kultivars se blare is pienk getint. Dit groei maklik en vinnig en is uiters geskik vir ’n hangmandjie.

Die plant benodig klam grond en gedy somertyd. Dit aard nie in koue streke, soos waar ryp of sneeu voorkom nie. Dit kan baie skaduwee verdra. Omdat dit vogtigheid benodig, groei dit stadig indien enigsins op sonnige plekke waar die grond oor lang tydperke uitgedroog word. Omdat dit water behou, kan dit egter droë periodes weerstaan; dit begin dan weer groei as die toestande verbeter.

## Probleme 
As die plant se lote lank en dun is, dui dit op te min lig. As die blare bruin word, is dit te droog. Plantluise kan ook voorkom.

## Indringerplant 
Die wandelende jood is 'n kategorie 1b-indringerplant regoor Suid-Afrika, en moet volgens artikel 75(1), (2) en (3) van Wet op Biodiversiteit, 2004 (Wet 10 van 2004) beheer word. Hierdie plant het die potensiaal om dik plantmatte te vorm en plaaslike habitatte oor te neem. Dit word hoofsaaklik versprei deur tuiniers wat steggies daarvan aan ander tuiniers gee, of dit in tuinvullis plaas waar dit weer kan wortelskiet en groei. 

## Galery 

Tradescantia fluminensis, blomme, Manie van der Schijff BT, a.jpg|Blomme en blomknoppe in 'n byskerm
Tradescantia_fluminensis3_ies.jpg|Die blom van die wandelende jood
Tradescantia fluminensis2.jpg

## Sien ook 
* Lys van indringerplante in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Standard Data Report: Tradescantia fluminensis – Taksonomiese inligting

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Mooirivier (rolprent)

**Mooirivier** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 6 Februarie 2015 in Suid-Afrika vrygestel is. Rene van Rooyen het die storie geskryf en die regie behartig. Dit is haar eerste vollengte rolprent. Die film is onder andere op die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit geskiet. Die film se slagspreuk is: *Liefde wen. Altyd.*

## Genre 
Mooirivier is 'n alles-in-een romantiese komedie. Dit word as Suid-Afrika se eerste ensemble-film beskryf.
Die film het nie 'n ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word aanbeveel. Dit is van Engelse onderskrifte voorsien.

## Rolverdeling 
Anel Alexander, Tim Theron, Milan Murray, Hykie Berg, Heinz Winckler, Nadia Beukes, Danie Putter, Leandie du Randt, Bouwer Bosch, Anne Hirsch, Bennie Fourie, Sandi Schultz, Diaan Lawrenson, Greg Kriek, Suzzi Swanepoel, Zetske van Pletzen, Elmie Brits en Francois Viviers.

## Storielyn 
Die rolprent het vyf aparte, dog verstrengelde storielyne van mense wat elkeen op hul eie, unieke ontdekkingsreis na ware liefde is. Hierdie storielyne ontvou tydens die aanloop na Paasfees in Suid-Afrika. Agt paartjies (van 12 tot 40 jaar oud) se reise na platoniese en romantiese liefde word uitgebeeld, met soms komiese en soms hartseer tonele.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings
Seilbootjies

**Seilbootjies** of ***Spathiphyllum wallisii*** is ’n baie gewilde huisplant in die aronskelkfamilie, Araceae. Die genusnaam beteken "blomskedeblaar" en verwys na die blomskede wat in die begin soos ’n blaar lyk.

## Eienskappe 
duimnael|links|200px|die blare is in die vorm van spiespunte.
Dit is ’n kruidagtige, meerjarige plant met ’n seilvormige skutblaar en grasieuse, spiespuntvormige blare. Die bloeiwyse, wat ’n "bloeikolf" genoem word, het een groot skutblaar, wat ’n "blomskede" genoem word. Daar is soms twee blomskedes, en dan is die boonste een kleiner. Die bloeikolf is gewoonlik room- of ivoorkleurig wanneer die plant jonk is en word mettertyd groen. Die blare is bodemstandig en blink en het dieperige are.

*Spathiphyllum wallisii* is een van sowat 40 spesies in ’n genus van tropiese immergroen plante. Dit is in die laat 19de eeu in Sentraal-Amerika ontdek waar dit wild gegroei het.

’n Paar kultivars, waarvan baie van hibridiese oorsprong is, is beskikbaar soos die groter hibriede "Mauna Loa”, wat na die Hawaise vulkaan genoem is en tot ’n meter hoog kan word, en die selfs groter “Sensation”, wat albei gewilde huisplante is.

## Probleme 
As die plant nie blom nie, moet dit bemes word. Geel blare dui op te veel direkte sonlig. Rooimyte en plantluise kan ook voorkom.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Blomme van Indië – seilbootjies
* Tropiese plante – seilbootjies
* Flickr Cluster – Spathiphyllum

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Wichita, Kansas

**Wichita** is die grootste stad in die VSA-deelstaat Kansas. Dit is 'n industrieële stad in die suidooste van Kansas, geleë waar die Groot Arkansas- en Klein Arkansasriviere saamvloei. Dit is ook die  administratiewe setel van Sedgwick County en ook 'n belangrike sentrum vir die koring- en meelbedryf.

Die stad het ontstaan tydens die Amerikaanse Burgeroorlog toe Indiane hier kom bly het, afkomstig van Oklahoma, om konflik te vermy. Blanke koopsmanne het ook hier kom bly en in 1867 het die Indiane die stad verlaat. Die nedersetting het dorpstatus in 1872 verkry.

Barack Obama se moeder, Ann Durham, is in hierdie stad gebore.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 23, Bladsy 479.
Vriesea

***Vriesea*** is ’n genus van die pynappelfamilie, Bromeliaceae. Dit is genoem na Willem Hendrik de Vriese, ’n Nederlandse plantkundige en fisikus (1806–1862). Dit is ook bekend as **vriesia**. Die spesies kom wydverspreid in Mexiko, Sentraal-Amerika, Suid-Amerika en die Wes-Indiese Eilande voor.

## Eienskappe 
Die genus bevat ’n groot verskeidenheid insekplante. Die tregtervormige blarekrans moet altyd met skoon water gevul wees. In die natuur kan paddas deur hul hele lewensiklus gaan in ’n vriesia. Die meeste vriesias is epifiete, of lugplante, en groei sonder grond aan bome. Hulle het nie wortels nie en neem voedingstowwe in deur die middelste deel van die plant wat gevorm word deur ’n roset van leeragtige, donkergroen blare. Spesies soos *Vriesea splendens* en *Vriesea duvaliana* het 'n helderrooi bloeiwyse.

## Probleme 
Die plant gaan gewoonlik dood nadat dit geblom het. As die bloeias swart en verrot is, is daar te veel water in die blarekrans. Rooimyte kan ook voorkom.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* BSI Genera Gallery  Foto's van vriesias

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Jukka

Die **jukka** of ***Yucca gigantea*** (ook genoem die ***Yucca elephantipes***, ***Yucca guatemalensis*** ens.) is ’n spesie wat inheems is aan Belize, Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Nicaragua en die oostelike deel van Mexiko.

## Eienskappe 
duimnael|links|180px|Die blom van die jukka.
Die plante kan in gematigde streke gekweek word en kan selfs strawwe ryp verduur. Binnenshuise plante kan glad nie saad ontwikkel nie omdat die jukka net deur ’n sekere soort mot in hul natuurlike habitat bestuif kan word.

Hoewel dit tot 9&nbsp;meter hoog en 4,5&nbsp;meter breed kan word, is dit meestal sowat 6&nbsp;meter hoog. Dit kan ’n dik, enkele stam hê, of verskeie stamme wat uit ’n dik basis loop wat soos ’n olifantpoot lyk. Die blare is styf, puntig en tot 1,2&nbsp;meter lank.

In die somer word wit blomme gevorm, gevolg deur bruin, vlesige vrugte wat ovaalvormig en tot 2,5&nbsp;cm lank is.
* *Yucca gigantea* 'Jewel' 
* *Yucca gigantea* 'Silver Star', ’n plant met gestreepte blare

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Virginia Beach, Virginië

**Virginia Beach** is die grootste stad in die deelstaat Virginië. Die stad is op die suidoostelike kus van Virginië aan die Atlantiese Oseaan geleë. Die stad is in 1906 gestig en drasties vergroot toe dit met Princess Anne County in 1963 saamgesmelt het. Die stad se ekonomie is gebaseer op toerisme, handel, landbou en vissery.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, volume 23, bladsy 167.
Suzuki Swift

Die **Suzuki Swift** is 'n superminimotor wat sedert 2000 deur Suzuki in Japan vervaardig word. Voor dit was die "Swift"-kenteken aangebring op die Suzuki Cultus in talle uitvoermarkte.

Die Suzuki Swift se bemarking en vervaardiging het in 1985 begin as 'n herkentekening ("rebadge") van die Suzuki Cultus, 'n supermini (of subkompak) wat wêreldwyd vervaardig en bemark is oor drie geslagte en vier bakkonfigurasies: 'n driedeur-luikrug, vierdeur sedan, vyfdeur-luikrug en tweedeurafslaankap, en het die Suzuki G-enjinfamilie ingespan.

Die Swift is in die Japannese plaaslike mark as die Cultus bemark, en elders as die **Suzuki Swift**, Suzuki Forsa, Suzuki Jazz, Chevrolet Swift, Chevrolet Sprint en Sprint Metro, Geo en Chevrolet Metro, Pontiac Firefly, Maruti 1000, Holden Barina en Subaru Justy. Weergawes van die tweede geslag Cultus is ook tot 2007 in Indië geproduseer, en die motor is tans steeds in produksie in Pakistan en China.

## Verwysings
Charlotte, Noord-Carolina

**Charlotte** is die grootste stad in die deelstaat Noord-Carolina. Dit is ook die administratiewe setel van die Mecklenburg County. Die stad speel 'n belangrike rol in verspreiding, finansies en vervoer in die streek.

Die nedersetting is in 1748 gestig deur Britse, Duitse, Sweedse koloniste en ook Hugenote. Charlotte is in 1768 geïnkorporeer en ses jaar later tot die administratiewe setel van die Mecklenburg-distrik verklaar. Die ontdekking van goud in die nabye omgewing het skare delwers na die gebied laat stroom in 'n goudstormloop wat in sy omvang net deur Kalifornië s'n oortref word. Vanaf 1836 tot en met 1914 het die Amerikaanse Munt ook hier 'n fabriek gehad. 

Gedurende die Amerikaanse Burgeroorlog was Charlotte die basis van die Konfederale Vloot. Die laaste vergadering deur die Konfederale Regering onder leiding van Jefferson Davis is hier gehou op 10 April 1865.

## Geboortes 
* Billy Graham (1918-2018), evangelis

## Lugvervoer 
* Charlotte Douglas Internasionale Lughawe
 
## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 5, Bladsy 731.
Begonia rex

***Begonia rex*** is ’n spesie meerjarige plante in die familie Begoniaceae. Dit is inheems aan Asië en word as ’n huisplant gebruik vanweë sy pragtige, kleurryke blare.

## Eienskappe 
[duimnael|180px|links|Die blom van die [kultivar *Begonia rex* 'Merry Christmas'.]]

Begonias word in drie groepe verdeel volgens hul wortelstelsel, en *Begonia rex* is ’n wortelstoktipe.

Feitlik al die kultivars het veelkleurige blare met delikate patrone. Die blaarkleure wissel van groen tot pers en die patrone is grys of silwer. Die plant word tot 40&nbsp;cm hoog. Die wortelstok is tussen 7 en 14&nbsp;mm in deursnee. Die blare is bodemstandig. Die steunblare is harig, bladwisselend en sowat 1,5&nbsp;× 1,8&nbsp;cm. Die bloeiwyse is 10 tot 13&nbsp;cm. Die blom het vier pienkerige blare – twee is ovaalvormig en twee langwerpig.

In die natuur word die plant aangetref in woude en grotte van Guangxi, Guizhou en Yunnan in China asook in Indië en Viëtnam.

## Probleme 
As die plant se blare ongesond lyk, is dit waarskynlik te nat en koud of te warm en droog. As hulle te klein is, kort die plant bemesting.

Rooimyte, aalwurm, grysskimmel, meeldou, swartwortelvrot en komkommermosaïekvirus kan ook voorkom. In laasgenoemde geval moet die plant dadelik vernietig word.

## Hibriede 
Die volgende hibriede word aangetref:
* *Begonia × clementinae* Bruant
* *Begonia × conspiqua* Sander
* *Begonia × gemmata* Sander
* *Begonia × inimitabilis* De Smet
* *Begonia × leopardinus* Van Houtte
* *Begonia × margaritacea* H.J.Veitch
* *Begonia × punctatissima* Sander
* *Begonia × splendidissima* De Smet

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Putz, 1857. ''Flore des Serres et des Jardins de l'Europe''. Ghent (Gand) 12: 141, t. 1255, 1258.
* USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network – (GRIN) [Aanlyn databasis]. http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?6690 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Spaanse Wikipedia
Begonia

***Begonia*** is ’n genus meerjarige blomplante in die familie Begoniaceae. Die genus bevat, volgens 'n onlangse telling, 1&nbsp;795 verskillende spesies. Begonias is inheems aan klam tropiese en subtropiese klimate. Sommige spesies word in koeler klimate algemeen as huisplante gekweek. Hulle het pragtige, kleurryke blomme, wat kelkblare het maar nie kroonblare nie.

## Eienskappe 
duimnael|links|190px|Die blomme van ’n begonia.
Met sy talle spesies is *Begonia* die sesde grootste blomplantgenus. Die plante is grond- en soms lugplante en kom voor in die tropiese en subtropiese klimate van Suid- en Sentraal-Amerika, Afrika en Suid-Asië.

Begonias word in drie hoofgroepe verdeel volgens hul wortelstelsel: wortelknol-, veselwortel- en wortelstok-plante. Hulle is eenslagtig en die manlike en vroulike blomme kom apart aan dieselfde plant voor; die manlike blom het verskeie meeldrade en die vroulike blom ’n groot onderstandige vrugbeginsel en twee tot vier vertakte en verdraaide stampers.

Die vrug bevat gewoonlik talle klein saadjies. Die blare is dikwels groot met vlekke of strepe.

## Spesies en kultivars 
### Spesies 
’n Paar van die gewilde spesies is:
* *Begonia coccinea*
* *Begonia grandis*
* *Begonia obliqua*
* *Begonia rex*

### Kultivars 
Die volgende kultivars en kultivargroepe kom voor:
* *Begonia* 'Immense'
* *Begonia* × *sedenii*
* *Begonia* × *semperflorens-cultorum*
* *Begonia* × *tuberhybrida*

## Probleme 
As die plant se blare ongesond lyk, is dit waarskynlik te nat en koud of te warm en droog. As hulle te klein is, kort die plant bemesting. Bakteriese verwelksiekte, meeldou, Botrytis-swam en komkommermosaïekvirus kan voorkom. In laasgenoemde geval moet die plant dadelik vernietig word.

## Galery 

Beeld:B. aconitifolia JV 250x242.jpg|*Begonia aconitifolia*
Beeld:Begonia rex 'Zurich'.jpg|*Begonia rex* is ’n gewilde huisplant danksy sy blare.
Beeld:Yellow begonia.jpg|Begonia-kultivars is in verskillende kleure te kry, soos geel.
Beeld:Begonia 'Parviflora' Leaf 3000px.jpg|’n Begonia-blaar.
Beeld:Begonia blossoms maleandfemale.jpg|’n Manlike en vroulike blom.
Beeld:Nautilus leaf begonia Surreybrooke farm 2012-07-1.jpg|Een van die talle blaarvorms.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amerikaanse Begonia-vereniging
* "Phylogenetic Relationships of the Afro-Malagasy Members of the Large Genus *Begonia* Inferred from trnL Intron Sequences"

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Impofudam

Die **Impofudom** (ook **Mpofudam** en **Impovudam**, voorheen **Elandsjagdtdam**) verskaf saam met die Churchilldam, die Kougadam, die Loeriedam en die Groendaldam water vir huishoudelike en nywerheidsgebruik aan die stedelike gebied van Gqeberha (Port Elizabeth).

## Ligging 
Die dam en die Elandsjagt-watersuiweringswerke lê in die Kromrivier in die omgewing van Humansdorp op 34° 5' suid en 24º 41' oos en dus net stroomaf van die Churchilldam. Beide die N2- en R102-paaie loop oor die westelike punt van die dam. Die pad na die damwal is nie besonder geskik vir 'n passasiersmotor nie.

## Geskiedenis 
Die konstruksie het in 1972 begin en is in 1982 voltooi. In Julie 1983 was die dam, teen alle verwagtinge, binne drie dae vol.

## Afmetings 
Hierdie dam is lank, nou  en diep, met verskeie baaie.  Die maksimum kapasiteit is 107 miljoen m³ en dan het dit 'n oppervlakte van meer as 6&nbsp;km², 'n lengte van 25&nbsp;km en 'n omtrek van 65&nbsp;km. Die hoogte van die damwal is 75&nbsp;m en die lengte 800&nbsp;m.

## Benutting 
Die Impofudam is Gqeberha se hoofbron van drinkwater. Die dam voorkom dat vloedwater landerye en huise aan die oewers en by die mond oorstroom. Die dam is gewild onder hengelaars weens die voorkoms van vyf visspesies. Daar is 'n bootlanseerhelling.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* Logie, Bartle: Governor's travels. A journey along the Kouga/Tsitsikamma coast. Hunters Retreat: Bluecliff. 1999. 
* krommerivier.wordpress.com
* www.bassfishing.co.za
Paprika (plant)

Die **paprika** of **rooirissie** (*Capsicum annuum*) is ’n spesie van die genus *Capsicum*, wat inheems is aan suidelike Noord-Amerika en noordelike Suid-Amerika. Dit is die mees algemene van die vyf capsicums wat vir huislike gebruik gekweek word.

## Eienskappe 
Hoewel die naam afgelei is van die Latynse woord *annus* (“jaar”), is die plant nie ’n jaarplant nie. Dit kan sonder ryp ’n paar seisoene oorleef en ’n groot meerjarige struik word. Die enkelblomme is naaswit (soms pers) en die stam is vol takke en tot 60&nbsp;cm hoog.

Die vrug is ’n bessie en kan groen, geel of rooi wees wanneer dit ryp is. Die talle kultivars het ’n groot verskeidenheid rissies wat dwarsoor die wêreld geëet word. Hulle het ’n groot verskeidenheid vorms en groottes en is matig of warm; dit wissel van soetrissies tot brandrissies. Die kultivars is ontwikkel van die wilde Amerikaanse voëlrissie wat steeds in warmer dele van Amerika aangetref word.

Hoewel die spesie in die meeste klimate kan groei, verkies dit warm, droë toestande.

## Sierrissie 
Sommige kultivars word gekweek as huisplante en staan bekend as *sierrissies*. Hul vrugte het soms ongewone kleure soos swart en pers. Almal is eetbaar en die meeste brand die verbruiker se mond.

## Galery 

Beeld:Capsicum annuum.JPG|Verskillende soorte rissies.
Beeld:C annuum beaver dam fruit.jpg|*Capsicum annuum* 'Beaver Dam'
Beeld:Bolivian rainbow 2.JPG|*Capsicum annuum* 'Bolivian rainbow'
Beeld:Capsicum annuum flower.JPG|Die tipiese blom van die paprika.
Beeld:Capsicum annuum 7 - Kew.jpg|Soetrissies
Beeld:Chilis-1.jpg|Brandrissies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ster van Betlehem

Die **Ster van Betlehem** of ***Campanula isophylla*** is ’n spesie plante van die familie Campanulaceae.

## Eienskappe 
170px|duimnael|links|*Campanula isophylla* in ’n hangpot.
Die spesie is meerjarige rankplante wat 15 tot 20&nbsp;cm hoog en 30&nbsp;cm breed is. Die blomme is stervormig en 3,5&nbsp;cm breed, en is blou, wit of ligpers. Die blomme kom in die laat somer of vroeë herfs uit. Die plant se blare is hartvormig, getand en liggroen.

Die Ster van Betlehem is ’n gewilde huisplant en is ideaal vir hangmandjies. Die groen stamme hang langs die kant van potte af. Soms word die naam verkeerdelik aangedui as *Campanula mollis*. Daar is egter ’n verskil in die blaarvorm van die twee spesies.

In die berge van Noord-Italië, wat die plant se habitat is, kan dit effense ryp weerstaan, maar potplante nie. Laasgenoemde groei goed in lugtige, gematigde toestande. Hulle kan skade opdoen van direkte sonlig.

## Probleme 
Blomme en blare wat verrot, dui op te nat toestande. Rypskade kan die blare se rande laat swart word. Rooimyt kan ook voorkom.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Portland, Maine

**Portland** is die grootste stad in die deelstaat Maine. Dit is ook die administratiewe setel van die Cumberland County. Die stad is geleë op 'n skiereiland in die suidweste van die staat ongeveer 8km vanaf die Atlantiese Oseaan.

George Cleeve en Richard Tucker was die eerste blankes wat hulle hier gevestig het in 1632. Die nedersetting het toe bekend gestaan as *Falmouth*. In 1786 word die nedersetting as 'n dorp verklaar en kry die naam van *Portland*. Die dorp verkry stadstatus in 1832 en was die deelstaat se hoofstad vanaf 1820 tot 1831.

Die stad het sy kwota rampe beleef; in 1690 het die Indiane amper die nedersetting vernietig, in 1775 tydens die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog het skepe van die Britse Vloot die dorp aan flarde geskiet en in 1886 was die stad amper deur 'n vuur verwoes.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 19, Bladsy 265.
Manchester, New Hampshire

**Manchester** is die grootste stad in die deelstaat New Hampshire. Dit is ook die administratiewe setel van die Hillsborough County. Die stad is geleë op die oewers van die Merrimackrivier. Die nedersetting is gestig in 1722 en was bekend as *Derryfield* vanaf 1751. Vissery was die grootse ekonomiese aktiwiteit tot die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog, daarna het katoen oorgeneem. In 1807 'n was waterweg geopen na Boston en 1810 was die naam verander na *Manchester*. Die dorp het stadstatus verwerf in 1846.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 15, Bladsy 319.
Princeton

**Princeton** kan verwys na:

Plekke:
* Princeton in Illinois.
* Princeton in Indiana.
* Princeton in Kentucky.
* Princeton in New Jersey.
* Princeton in Wes-Virginië.

Universiteit:
* Princeton-universiteit.
Princeton, New Jersey

**Princeton** is 'n stad in die deelstaat New Jersey, ongeveer 16&nbsp;km noordoos van Trenton. Die eerste families het hulle in 1669 reeds hier gevestig, die nedersetting is eers *Stony Brook* genoem. In 1724 is die nedersetting hernoem tot ''Prince'e Town* en later tot **Princeton**.

duimnael|links|*Nassau Street*, Princeton se hoofstraat
Gedurende 1756 is die *Kollege van New Jersey* verskuif van Newark na Princeton en na 1896 het dit bekend geword as die *Universiteit van Princeton*.

Die eerste regering van die Verenigde State is ook in die munisipaliteit *borough'' van Princeton georganiseer in 1776 en hulle het hier ook vir die eerste keer bymekaar gekom in die somer van 1777. George Washington het ook 'n Britse Mag oorwin tydens die Slag van Princeton in Januarie 1777.

Princeton was ook die hoofstad van die Verenigde State vanaf Junie 1783 tot November 1783 nadat die Kongres Philadelphia verlaat het uit vrees vir optrede van soldate wat nie betaal was nie. Vir drie maande tydens die gebeure het George Washington in 'n huis by die naby geleë Rocky Hill gebly. Die huis word bewaar. Princeton het dorpstatus in 1813 en stadstatus in 1838 verkry. 

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 19, Bladsy 378.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Mandaryn

Die **mandaryn** of ***Citrus reticulata*** is ’n variëteit van die lemoenfamilie. Dit is ’n klein sitrusboom met vrugte wat soos ’n lemoen lyk. Hulle word gewoonlik net so of in vrugteslaai geëet. Hulle is rooi-oranje van kleur.

## Eienskappe 
duimnael|links|220px|Mandarynskyfies wat ingelê is.
Die boom kan droogte beter weerstaan as die vrug. Die mandaryn is kwesbaar en word maklik deur koue getref. Dit groei in tropiese en subtropiese klimate.

Volgens molekulêre studies is die mandaryn, lemmetjie, pomelo en papeda vanweë inkweking die voorouers van alle ander sitrusspesies en hul variëteite.

Sitrusvrugte is gewoonlik selfbevrugtend (hulle het net ’n by nodig om stuifmeel van een deel van die blom na die ander oor te dra) of saadloos (hulle het nie bestuiwing nodig nie).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Feite oor voedingswaarde
* Variëteite van die mandaryn

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Marmelade

duimnael|200px|’n Marmelade
**Marmelade** is ’n konfyt wat van die sap en skil van sitrusvrugte, kookwater en suiker gemaak word. Koemkwats, suurlemoene, lemmetjies, pomelo's, mandaryne en lemoene, asook enige kombinasie daarvan, kan gebruik word. 

Marmelade kan soet of bitter wees.
Sitrushibried

[duimnael|250px|Die [kalamondin, ’n sitrushibried.]]

’n **Sitrushibried** verwys gewoonlik na hibriede in die genus *Citrus*, dus die kombinasie van twee verskillende variëteite of spesies van sitrusvrugte om gemengde eienskappe van albei plantsoorte te kry. Sitrushibriede word gewoonlik aangedui met ×, gevolg deur die woord "Citrus", byvoorbeeld *Citrus × aurantifolia*.

## Sitrushibriede 
Die algemeenste sitrushibriede, wat soms as ’n spesie op hul eie behandel word, is:
* Pomelo
* Suurlemoen
* Lemmetjie
* Lemoen

’n Paar minder belangrike hibriede is:
* Persiese lemmetjie – *Citrus* × *latifolia*
* Rangpur-lemmetjie – *Citrus* × *limonia*
* Sudachi – *Citrus* × *sudachi*
* Yuzu – *Citrus ichangensis* × *reticulata*
* Ponderosa – *Citrus limon* × *medica*

## Intergenetiese hibriede 
Soms word vrugte van twee verskillende genera gekombineer:

### Citrofortunella 
***Citrofortunella*** is ’n hibriedgenus wat naby verwant aan *Fortunella* is. Dit is ’n gemengde woord tussen *Citro* (sitrus) en *Fortunella* (die genus van die koemkwat). Dit word aangedui deur die woord "Citrofortunella", gevolg deur ×, byvoorbeeld × *Citrofortunella microcarpa*.

### Citrocirus 
***Citrocirus*** is ’n hibriedgenus wat ’n mengsel is tussen lede van die genus *Citrus* en die verwante *Poncirus*.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* GRIN-databasis vir sitrusspesies 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kalamondin

Die **kalamondin** (hibriednaam × *Citrofortunella microcarpa*) is ’n belangrike citrofortunella, wat beteken dit is ’n hibried tussen ’n lid van die genus *Citrus* (in hierdie geval waarskynlik die mandaryn) en die koemkwat, wat tot die genus *Fortunella* behoort. Dit word ook soms ***Citrus mitis*** genoem. Die kalamondin word gewoonlik gebruik as ’n huisplant eerder as vir sy vrugte, hoewel die vrugte eetbaar is.

Die plant word wyd in die Filippyne gekweek, waar dit heeljaar beskikbaar is en gewoonlik in sy onrype groen stadium gesien word. Dit word oranje wanneer dit ryp is.

## Gebruike van die vrug 
duimnael|links|200px|’n Kalamondinboom met vrugte.
Die vrugte is soms suur en word hoofsaaklik vir kookdoeleindes gebruik. Die plant dra ’n klein sitrusvrug wat gebruik word om smaak aan kos en drankies te gee. Ondanks sy uiterlike voorkoms en geur is die vrug self taamlik suur, maar die skil is soet. Marmelade kan daarvan gemaak word, net soos van ander sitrusvrugte. Die kalamondin is ook ryk aan vitamien C.

Die vrug kan heel gevries word en as ysblokkies gebruik word in drankies soos tee, water en skemerkelkies. Die sap kan onttrek word deur die vrug te druk en ’n drankie soos limonade kan daarvan gemaak word. ’n Likeur word ook saam met wodka en suiker daarvan gemaak.

Die kalamondin het heelwat essensiële olies in sy skil.  Dit word onttrek deur onder meer distillasie. Die olie word gebruik om simptome van depressie of angs te verlig en word algemeen gebruik as ’n plaasvervanger vir essensiële olies van die lemoen en lemmetjie.

## Eienskappe 
× *Citrofortunella microcarpa* is ’n struik of dwergboom wat 3 tot 6&nbsp;meter hoog word. Dit het wit of perserige blomme. Die vrug lyk soos ’n klein, ronde lemmetjie en is gewoonlik 25 tot 35&nbsp;mm in deursnee, maar soms tot 45&nbsp;mm. Dit bevat 8 tot 12 sade.

Die plant is sensitief vir ryp en moet dus net in rypvrye gebiede buite gekweek word. In potte kan hulle in kweekhuise of in die huis gebruik word. Dit groei maklik en word binnenshuis net sowat ’n meter hoog.

## Probleme 
Aan die blare van die kalamondin kan ’n mens sien of die plant te nat, droog, koud of warm is. Wolluise, dopluise, bladspringers, witvlieë en roetskimmel kan voorkom.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* NPGS/GRIN Inligting: X *Citrofortunella mitis* 
* "Oliodigest: Calamondin, the Miniature Orange"
* Calamansi – essensiële olie

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sensu

**Sensu** is ’n Latynse woord wat "in die sin van" beteken. Dit word op ’n paar terreine gebruik, onder meer biologie, geologie, taalkunde en die reg. Dit verwys gewoonlik na hoe streng of losweg ’n uitdrukking gebruik word om ’n sekere begrip oor te dra.

## Gebruik 
Die fases waarin dit gebruik word, is **sensu stricto** ("in die eng sin", afgekort as s.s.), **sensu lato** ("in die breë sin", afgekort as s.l.) en **sensu amplo** ("in die algemene sin", soortgelyk aan sensu lato).

As dit van toepassing is, kan die vergelykende of oortreffende trap gebruik word om "meer" en "mees" aan te dui. Sensu stricto word dan sensu strictiore ("in die enger sin") en sensu strictissimo ("in die engste sin").

Huidige definisies van die planteryk, Plantae, wys hoe die woorde op ’n biologiese grondslag gebruik kan word. Een definisie van Plantae is dat dit bestaan uit alle Viridiplantae (groen plante), alle Rhodophyta (rooi alge) en alle Glaucophyta (mikroskopiese varswateralge). ’n Enger definisie sluit die Rhodophyta en Glaucophyta uit en die groep word dan genoem "Plantae sensu stricto". ’n Nog enger definisie sluit groen alge uit en laat net landplante oor; die groep sal in dié sin "Plantae sensu strictissimo" genoem word. Indien van toepassing, gebruik sommige skrywers ook terme soos "sensu non strictissimo", dus "nie in die engs moontlike sin nie".

Nog ’n algemene gebruik is om dit voor ’n mens se van te gebruik. Dan beteken "sensu Smith" "in die sin soos gebruik of bedoel deur Smith".

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Skemerkelkie

duimnael|200px|’n Tipiese skermerkelkie in ’n skermerkelkieglas.

Wanneer dit na ’n gemengde drankie verwys, kan **skemerkelkie** enige drankie beteken met een of meer bestanddele, waarvan minstens een alkohol bevat.

## Gebruik 
Die eerste aangetekende gebruik van die Engelse woord *cocktail* was op 20 Maart 1798 in *The Morning Post and Gazetteer in London, England*. Die eerste definisie van die woord as ’n alkoholiese drankie kom voor in die uitgawe van 13 Mei 1806 van *The Balance and Columbian Repository*, ’n publikasie in Hudson, New York. In Afrikaans het die neologisme "skemerkelkie" ingeburger geraak om die Engelse term, wat internasionaal gebruiklik is (so onder meer in Nederlands en Duits), te vermy, net soos skemerkroeg (*cocktail bar*).

## Ontwikkeling 
Daar is onduidelikheid oor die oorsprong van die skemerkelkie. Dit was tradisioneel ’n mengsel van spiritualieë, suiker, water en bitters. Teen die 1860's het dit egter dikwels ’n likeur bevat.

Die eerste kroeggids wat skemerkelkies ingesluit het, was in 1862: ''How to Mix Drinks; or, The Bon Vivant's Companion'', deur Jerry Thomas. Onder die baie soorte drankies was daar 10 resepte vir "skemerkelkies". ’n Sleutelbestanddeel wat dié drankies van ander onderskei het, was bitters.

Tydens die Amerikaanse drankverbod (1919–1933), toe alkoholiese drankies verbode was, is skemerkelkies steeds onwettig gedrink. Jenewer is gedrink in plaas van whisky omdat dit nie hoef te verouder nie en dus makliker was om onwettig te vervaardig. Heuning, vrugtesap en ander smaakmiddels is bygevoeg om die smaak van die swakker soorte drank te verdoesel. Soet skemerkelkies was makliker om vinnig te drink, en dit was belangrik omdat niemand geweet het wanneer die volgende klopjag sou plaasvind nie.

Skemerkelkies het in die 1960's en 1970's minder gewild geraak, totdat dit in die 1980's ’n heropbloei beleef het met ander drankies in die plek van jenewer. Tradisionele skemerkelkies het in die 2000's weer ’n terugkeer beleef.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* "Diageo Masterclass, Cocktail recipes with Whiskey"
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Likeur

[duimnael|200px|[Koemkwatlikeurs van Corfu.]]

’n **Likeur** is ’n alkoholiese drankie wat van gedistilleerde drank gemaak is en gegeur is met vrugte, room, kruie, speserye, blomme of neute, met ekstra suiker of ander versoeter bygevoeg. Hulle is gewoonlik taamlik soet; hulle word meestal nie lank verouder nadat die bestanddele gemeng is nie, hoewel hulle vir ’n ruk gelos word sodat die geure kan meng.

## Geskiedenis 
Likeurs kom histories van kruiemedisyne af; hulle is in die 13de eeu al in Italië gemaak – dikwels deur monnike. Deesdae word dit wêreldwyd op verskillende maniere voorgesit: net so, oor ys gegooi, saam met koffie, gemeng met room en ander mengmiddels om skemerkelkies te maak ens. Hulle word ook dikwels saam met of ná ’n nagereg voorgesit. Dit word ook gebruik om mee te kook.

Drankies met verskillend gekleurde lae word van likeurs gemaak: likeurs van verskillende kleure word stadig oor die agterkant van ’n lepel in ’n glas gegooi sodat die likeurs nie meng nie, en so word ’n gestreepte effek verkry.

Die term "likeur" kom van die Latynse woord *liquifacere* ("om vloeibaar te maak").

## Galery 

Beeld:Homemade strawberry liqueur.jpg|Bottels tuisgemaakte aarbeilikeur.
Beeld:Bottles of Vana Tallinn.jpg|Vana Tallinn is ’n Estiese likeur met rum as basis.
Beeld:Altvater Gessler.JPG|Kruielikeur wat in Oostenryk vervaardig word.
Beeld:Chartreuse-bottle.jpg|Chartreuse is ’n Franse likeur wat sedert die 1740's deur monnike gemaak word.

## Eksterne skakels 
* Likeurs by ''The Cook's Thesaurus''
* 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Raytheon

duimnael|links|'n Prototipe van 'n elektrokardiograaf uit die vroeë 1950's*Waltham Historical Society*
**Raytheon Company** is 'n belangrike Amerikaanse nywerheidsreus en wapenkontrakteur met belange in die wapenbedryf asook in militêre en kommersiële elektronika, kommunikasiestelsels en kuberveiligheid.  As vervaardiger van tagtig persent van alle magnetronbuise, wat in destydse Britse en Amerikaanse radarstelsels gebruik is, het Raytheon 'n beslissende rol gedurende die Tweede Wêreldoorlog gespeel. 

Latere tegnologiese deurbrake het die ontwikkeling van die eerste mikrogolfoond deur Raytheon-ingenieur Percy Spencer (1894-1970) en die digitale rekenaar ingesluit wat gebruik is om die Apollo 11-ruimtetuig tydens die eerste maanlanding in 1969 te beheer.

## Sien ook 
* MIM-104 Patriot

## Verwysings
Dryfas

duimnael|200px|'n Cardan-dryfas met twee kruiskoppelings en 'n gegroefde gly-as wat liniêre beweging toelaat
duimnael|200px|Blootgestelde dryfas van 'n BMW-motorfiets

'n **Dryfas** is 'n meganiese komponent wat vir die oordrag van wringkrag en rotasie gebruik word. Dit word geheg aan komponente van 'n dryfstelsel wat nie direk gekoppel kan word nie, weens die afstand tussen hulle, of die metode van koppeling, en daardeur word voorsiening gemaak vir die relatiewe beweging tussen hulle. 'n Baie algemene voorbeeld is die as wat krag van die enjin van 'n motorvoertuig na die aangedrewe wiele neem. Soos die wiele op en af in die bakwerk beweeg wanneer oor hobbels gery word, moet die dryfas voorsiening maak daarvoor terwyl die dryfkrag nog steeds oorgedra word.

Dryfaste is onderhewig aan wringkrag, gelykstaande aan die verskil tussen die insetwringkrag en die las aan die uitsetkant. Hulle moet dus sterk genoeg wees om die spanning te dra, maar ook nie te swaar nie, omdat dit weer die traagheid verhoog.

Om voorsiening te maak vir variasies in die belyning en afstand tussen die aandrywing en aangedryfde komponente, gebruik dryfaste dikwels een of meer buigsame koppelings wat relatiewe beweging toelaat, maar steeds wringkrag oordra. Voorbeelde van die koppelings is kruiskoppelings, homokinetiese koppelings (Engels: "*CV Joints*"), rubber kakebeenkoppelings, en gegroefde gly-aste (soos krag aftappers).

## Sien ook 
* Homokinetiese koppeling
* Kruiskoppeling
* Wringkrag
* Kettingrat
* Dryfband
Percy Spencer

**Percy Lebaron Spencer** (* 19 Julie 1894, † 8 September 1970) was 'n Amerikaanse ingenieur wat bekendheid verwerf het as die uitvinder van die mikrogolfoond.

Spencer, 'n boorling van Howland in die deelstaat Maine, het al op 'n jong ouderdom 'n weeskind geword nadat sy pa oorlede is en sy ma hom verlaat het. Hy is deur sy oom en tannie grootgemaak.

Onder die indruk van die *RMS Titanic*-seeramp het hy in 1912 as radioseiner by die Amerikaanse Vloot aangesluit en is in 1925 by die Amerikaanse wapenvervaardiger en elektronikareus *Raytheon* aangestel. Ondanks sy beperkte formele skoolopleiding het hy as outodidak 'n suksesvolle loopbaan as elektriese ingenieur begin waartydens hy sowat 150 patente onteikkel het. Hy het onder meer die pos van senior visepresident van *Raytheon* beklee.

As ingenieur in diens van *Raytheon* het Spencer gedurende die Tweede Wêreldoorlog 'n meer doeltreffende metode ontwikkel om magnetrons vir radarstelsels te vervaardig, en sodoende 'n belangrike tegnologiese en strategiese voorsprong aan die westelike geallieerde moondhede besorg. Terwyl daar in 1941 nog slegs 17 magnetrons per dag vervaardig kon word, het Spencer navorsing gedoen om 'n eenvoudiger toestel te ontwerp wat geskik was vir massaproduksie. Die vervaardiging van magnetrons kon tot 2&nbsp;600 eenhede per dag opgestoot word.

Spencer word egter veral onthou as die vader van die mikrogolfoond. Alhoewel deskundiges en tegnici al voor hom die stralingsenergie van mikrogolwe raakgesien het, het hulle uit vrees vir gesondheidsgevare geen verdere ondersoek ingestel nie. Toe Spencer per ongeluk ontdek het dat mikrogolwe sjokolade in sy broeksak kon smelt, was hy nuuskierig genoeg om met springmielies te eksperimenteer. Vir hom was die gaarmaakopsie van mikrogolf-stralingsenergie interessant genoeg om die eerste mikrogolfoond te ontwikkel. Sy werkgewer het hom vir sy mikrogolfpatent - 'n toestel waarin kos gaargemaak kon word - $2 betaal, soos deur sy werkkontrak bepaal is.

Die tegnologie is deur *Raytheon* verder ontwikkel. Ná die oorname van *Amana Refrigeration* in 1965 het die onderneming oor die geriewe beskik om mikrogolfoonde op groot skaal te vervaardig.

## Verwysings