Vaandel

duimnael|Vaandel van die Poolse Vloot
[duimnael|Vaandel van die [Koninklike Australiese Vloot op die voorgrond]]
[duimnael|Vaandel van die [Amerikaanse Kuswag]]

'n **Vaandel** of **insinje** is 'n onderskeidende vlag van 'n skip of militêre eenheid; of 'n onderskeidende kenteken, embleem of wapen.  Die woord *insinje* is afgelei van die Franse *enseigne* van die Latynse meervoud *insignia* en word gewoonlik gebruik vir 'n militêre- of vlootbanier.  'n '''*Wapenkundige* insinje''' verwys spesifiek na heraldiese simbole van 'n weermag.

## Seevaandel 
Die vaandel in die vorm van 'n vlag word gewoonlik in skeepsgebruik aan die agterkant (spieël) van 'n skip of boot gehang om die nasionaliteit daarvan aan te dui.  Vaandels kan ook aan die gaffel van 'n skip gehang word en kan ook verskuif word na 'n ra-nok wanneer die skip onderweg is, waar dit bekend staan as 'n *stomende vaandel*.
Vlagkundiges onderskei tussen drie wisselvorme van 'n nasionale vlag wanneer dit as 'n vaandel gebruik word:
* 'n **Burgerlike vaandel** (gebruiksimbool 23px) word vertoon deur koopman- en plesiervaartuie.
* 'n **Staatsvaandel** of **Regeringsvaandel** (gebruiksimbool (23px) word vertoon deur regeringsvaartuie, soos skepe van die kuswag.
* 'n **Vlootvaandel** (gebruiksimbool (23px) word vertoon deur 'n land se vloot.

Baie lande onderskei nie tussen hierdie gebruike nie en pas hulle eie standaard nasionale vlag toe in al drie gebruike; so 'n veeldoelige vlag staan bekend as 'n **nasionale vaandel**.  Ander (soos die Verenigde Koninkryk, Italië, Rusland, Suid-Afrika, Australië, Nieu-Seeland en Japan) gebruik 'n wisselvorm van die nasionale vlag as vlootvaandel.  Sulke vlae word dikwels streng op oorlogskepe vertoon, en in die algemeen sal burgerlike skepe nie vlootvaandels gebruik nie.  Onderskeidende burgerlike vaandels is ook algemeen.  In seldsame gevalle word 'n onderskeidende ontwerp gebruik vir die staatsvaandel, soos die blouvaandel van die Verenigde Koninkryk.

Wanneer 'n oorlogskip vertrek na 'n gevegsgebied word 'n groot weergawe van die vlootvaandel (bekend as 'n oorlogsvaandel) gebruik.

## Militêre standaarde 
In baie moderne weermagte verwys 'n "**standaard**" na 'n tipe vaandel wat op 'n voertuig gebruik word om die rang van die insittende aan te dui.  Dit kan in die vorm van 'n bufferplakker op 'n venster, 'n nommerplaat met die insinje van die offisier se rang of 'n klein vlaggie op die enjinkap of modderskerm wees.

## Lugvaandel 
Met die ontstaan van onafhanklike lugmagte en die groei in burgerlike lugvaart in die eerste helfte van die 20ste eeu is 'n reeks onderskeidende vlae en vaandels aanvaar.  Sulke vaandels kan verdeel word in lugmagvaandels, soos die Vaandel van die Koninklike Britse Lugmag en burgerlike lugvaandels.  Lugvaandels is dikwels ligblou of *lugmagblou* van kleur.

## Vaandels van die wêreld 
### Burgerlike lugvaandels 

Lêer:Civil Air Ensign of Australia.svg|Australië
Lêer:Civil Air Ensign of Fiji.svg|Fidji
Lêer:Civil Air Ensign of Ghana.svg|Ghana
Lêer:Civil Air Ensign of Guyana.svg|Guyana
Lêer:Civil Ensign of Luxembourg.svg|Luxembourg
Lêer:Civil Air Ensign of New Zealand.svg|Nieu-Seeland
Lêer:Civil Air Ensign of Pakistan.svg|Pakistan
Lêer:Civil Air Ensign of the United Kingdom.svg|Verenigde Koninkryk
Lêer:Civil Air Ensign of Zambia.svg|Zambië

### Burgerlike seevaandels 

Lêer:Civil Ensign of Albania.svg|Albanië
Lêer:Civil Ensign of Australia.svg|Australië
Lêer:Civil Ensign of the Bahamas.svg|Bahamas
Lêer:Civil Ensign of Bangladesh.svg|Bangladesj
Lêer:Flag of Bermuda.svg|Bermuda
Lêer:Civil Ensign of the British Virgin Islands.svg|Britse Maagde-eilande
Lêer:Civil Ensign of the Dominican Republic.svg|Dominikaanse Republiek
Lêer:Civil Flag and Ensign of Ecuador.svg|Ecuador
Lêer:Civil Ensign of El Salvador.svg|El Salvador
Lêer:Civil Ensign of the Falkland Islands.svg|Falkland-eilande
Lêer:Civil Ensign of Fiji.svg|Fidji
Lêer:Civil and Naval Ensign of France.svg|Frankryk
Lêer:Civil Ensign of Ghana.svg|Ghana
Lêer:Civil Ensign of Gibraltar.svg|Gibraltar
Lêer:Civil Ensign of Grenada.svg|Grenada
Lêer:Civil Ensign of Guatemala.svg|Guatemala
Lêer:Civil Ensign of Guernsey.svg|Guernsey
Lêer:Civil Ensign of Hungary.svg|Hongarye
Lêer:Civil Ensign of India.svg|Indië
Lêer:Civil Ensign of Israel.svg|Israel
Lêer:Civil Ensign of Italy.svg|Italië
Lêer:Civil Ensign of Jersey.svg|Jersey
Lêer:Civil Ensign of the Cayman Islands.svg|Kaaimanseilande
Lêer:Civil Ensign of Colombia.svg|Colombia
Lêer:Civil Ensign of Croatia.svg|Kroasië
Lêer:Civil Ensign of Luxembourg.svg|Luxembourg
Lêer:Civil Ensign of Malaysia.svg|Maleisië
Lêer:Civil Ensign of Malta.svg|Malta
Lêer:Civil Ensign of the Isle of Man.svg|Man (eiland)
Lêer:Civil Ensign of Mauritius.svg|Mauritius
Lêer:Civil Ensign of Morocco.svg|Marokko
Lêer:Civil Ensign of New Zealand.svg|Nieu-Seeland
Lêer:Civil Ensign of Nigeria.svg|Nigerië
Lêer:Civil Ensign of Pakistan.svg|Pakistan
Lêer:Ensign of Pittsburgh, Pennsylvania.svg|Pittsburgh
Lêer:State Flag of Poland.svg|Pole
Lêer:Civil ensign of the Republic of China.svg|Republiek China
Lêer:Civil Ensign of Saudi Arabia (obverse).svg|Saoedi-Arabië
Lêer:Civil Ensign of Singapore.svg|Singapoer
Lêer:Civil Ensign of Slovenia.svg|Slowenië
Lêer:Civil Ensign of the Solomon Islands.svg|Solomoneilande
Lêer:Flag of Spain (civil).svg|Spanje
Lêer:Civil Ensign of Sri Lanka.svg|Sri Lanka
Lêer:Civil Ensign of Switzerland.svg|Switserland
Lêer:Civil Ensign of Trinidad and Tobago.svg|Trinidad en Tobago
Lêer:Civil Ensign of the Turks and Caicos Islands.svg|Turks- en Caicos-eilande
Lêer:Civil Ensign of the United Arab Emirates.svg|Verenigde Arabiese Emirate
Lêer:Civil Ensign of the United Kingdom.svg|Verenigde Koninkryk

### Lugmagvaandels 

Lêer:Ensign of the Royal Australian Air Force.svg|Australië
Lêer:Bangladeshi Air Force Ensign.svg|Bangladesj
Lêer:Ensign of the Botswana Defence Force Air Wing.svg|Botswana
Lêer:Flag of the Myanmar Air Force.svg|Burma
Lêer:Ensign of the Colombian Air Force.svg|Colombia
Lêer:Air Force Ensign of the Dominican Republic.svg|Dominikaanse Republiek
Lêer:Eafflag.svg|Egipte
Lêer:Flag of the Georgian Air Force.svg|Georgië
Lêer:Ensign of the Ghana Air Force.svg|Ghana
Lêer:Flag of the Irish Air Corps.svg|Ierland
Lêer:Air Force Ensign of India.svg|Indië
Lêer:Israel Air Force Flag.svg|Israel
Lêer:Ensign of the Royal Jordanian Air Force.svg|Jordanië
Lêer:Royal Canadian Air Force ensign.svg|Kanada
Lêer:Air Force Ensign of Qatar.svg|Katar
Lêer:Air Force Ensign of Kenya.svg|Kenia
Lêer:Air Force Ensign of Lithuania.svg|Litaue
Lêer:Ensign of the Royal Malaysian Air Force.svg|Maleisië
Lêer:Flag of the Royal Netherlands Air and Space Force.svg|Nederland
Lêer:Ensign of the Royal New Zealand Air Force.svg|Nieu-Seeland
Lêer:Air Force Ensign of Oman.svg|Oman
Lêer:Pakistani Air Force Ensign.svg|Pakistan
Lêer:POL air force airfields flag IIIRP.svg|Pole 
Lêer:Flag of the Air Force of the Russian Federation.svg|Rusland
Lêer:Flag of the Royal Saudi Air Force (Seal).svg|Saoedi-Arabië
Lêer:Air Force Ensign of Syria (1980–2024).svg|Sirië
Lêer:Sudanese Air Force Ensign.svg|Soedan
Lêer:Ensign of the Sri Lanka Air Force.svg|Sri Lanka
Lêer:Air Force Ensign of South Africa.svg|Suid-Afrika
Lêer:Ensign of the Royal Air Force.svg|Verenigde Koninkryk
Lêer:Air Force Flag of the People's Republic of China.svg|Volksrepubliek China
Lêer:Air Force Ensign of Zambia.svg|Zambië
Lêer:Air Force Ensign of Zimbabwe.svg|Zimbabwe

### Vlootvaandels 

Lêer:Albanian Naval Forces insignia.svg|Albanië
Lêer:Naval Ensign of Algeria.svg|Algerië
Lêer:Coastguard Ensign of Antigua and Barbuda.svg|Antigua en Barbuda
Lêer:Naval Ensign of Australia.svg|Australië
Lêer:Naval Ensign of the Bahamas.svg|Bahamas
Lêer:Naval Ensign of Bangladesh.svg|Bangladesj
Lêer:Naval Ensign of Barbados.svg|Barbados
Lêer:Naval Ensign of Belgium.svg|België
Lêer:Naval ensign of Bolivia.svg|Bolivia
Lêer:Naval Ensign of Brunei.svg|Broenei
Lêer:Naval Ensign of Bulgaria.svg|Bulgarye
Lêer:Naval Ensign of Myanmar.svg|Burma
Lêer:Naval Ensign of Denmark.svg|Denemarke
Lêer:Naval Ensign of the Dominican Republic.svg|Dominikaanse Republiek
Lêer:Naval Ensign of Germany.svg|Duitsland
Lêer:Naval Ensign of Egypt.svg|Egipte
Lêer:Naval Ensign of Estonia.svg|Estland
Lêer:Naval Ensign of Fiji.svg|Fidji
Lêer:Naval Ensign of Finland.svg|Finland
Lêer:Civil and Naval Ensign of France.svg|Frankryk
Lêer:Naval Ensign of Georgia.svg|Georgië
Lêer:Naval Ensign of Ghana.svg|Ghana
Lêer:Naval Ensign of Grenada.svg|Grenada
Lêer:Naval ensign of Guyana.svg|Guyana
Lêer:Naval Ensign of Honduras.svg|Honduras
Lêer:Naval Ensign of Hungary.svg|Hongarye
Lêer:Naval Ensign of India.svg|Indië
Lêer:Naval Ensign of Israel.svg|Israel
Lêer:Naval ensign of Italy.svg|Italië
Lêer:Naval Ensign of Jamaica.svg|Jamaika
Lêer:Naval Ensign of Japan.svg|Japan
Lêer:Naval Ensign of Jordan.svg|Jordanië
Lêer:Naval Ensign of Kazakhstan.svg|Kasakstan
Lêer:Naval Ensign of Kenya.svg|Kenia
Lêer:Naval Ensign of Croatia.svg|Kroasië
Lêer:Naval Ensign of Latvia.svg|Letland
Lêer:Naval ensign of Libya.svg|Libië
Lêer:Naval Ensign of Lithuania.svg|Litaue
Lêer:Naval Ensign of Malaysia.svg|Maleisië
Lêer:Naval Ensign of Morocco.svg|Marokko
Lêer:Naval Ensign of Mauritius.svg|Mauritius
Lêer:Flag of the Navy of Montenegro.svg|Montenegro
Lêer:Naval Ensign of New Zealand.svg|Nieu-Seeland
Lêer:Naval Ensign of Nigeria.svg|Nigerië
Lêer:Flag of Norway, state.svg|Noorweë
Lêer:Naval Ensign of Ukraine.svg|Oekraïne
Lêer:Naval Ensign of Oman.svg|Oman
Lêer:Naval Ensign of Pakistan.svg|Pakistan
Lêer:Naval Ensign of Papua New Guinea.svg|Papoea-Nieu-Guinee
Lêer:Naval Ensign of Poland.svg|Pole
Lêer:Naval Ensign of Russia.svg|Rusland
Lêer:Naval Bases Flag of the Royal Saudi Navy.svg|Saoedi-Arabië
Lêer:Naval Ensign of Serbia.svg|Serwië
Lêer:Naval Ensign of Sierra Leone.svg|Sierra Leone
Lêer:Naval Ensign of Singapore.svg|Singapoer
Lêer:Naval Ensign of Saint Kitts and Nevis.svg|Sint Kitts en Nevis
Lêer:Sudanese Naval Ensign.svg|Soedan
Lêer:Naval Ensign of the Solomon Islands.svg|Solomoneilande
Lêer:Flag of Spain.svg|Spanje
Lêer:Naval Ensign of Sri Lanka.svg|Sri Lanka
Lêer:Naval Ensign of South Africa.svg|Suid-Afrika
Lêer:Naval Ensign of Sweden.svg|Swede
Lêer:Naval Ensign of Thailand.svg|Thailand
Lêer:Naval Ensign of Tonga.svg|Tonga
Lêer:Naval Ensign of Trinidad and Tobago.svg|Trinidad en Tobago
Lêer:Naval Ensign of Vanuatu.svg|Vanuatu
Lêer:Flag of Venezuela (state).svg|Venezuela
Lêer:Naval ensign of the United Kingdom.svg|Verenigde Koninkryk
Lêer:Flag of Viet Nam Peoples Army.svg|Vietnam
Lêer:Naval Ensign of the People's Republic of China.svg|Volksrepubliek China
Lêer:Flag of Iceland (state).svg|Ysland

## Eksterne skakels