Christine Barkhuizen le Roux

**Christine Barkhuizen le Roux** (Vryburg, Kaapprovinsie, 18 November 1959 – Mosselbaai, Wes-Kaap, 18 November 2020) was ’n Afrikaanse digter en skryfster van kortverhale en romans.

## Lewe en werk 
Cornelia Christina Barkhuizen is gebore as een van drie kinders, twee dogters en ’n seun. Haar pa was ’n dieselwerktuigkunde wat aan masjinerie soos padskrapers, stootgrawers en laaigrawe werk, terwyl haar ma ’n huisvrou was. Tussen die jare 1954 en 1980 trek hulle rond tussen verskeie dorpe in die ou Kaapprovinsie om te wees waar die staat hoofpaaie tussen die dorpe bou. Sy word groot in die opslaanhuise van die padkampe en hulle woon onder meer op Kakamas, Queenstown, Steynsburg, in Kraaifontein en op Barrydale. 

Op Steynsburg in die Oos-Kaap wakker haar sub B-juffrou ’n leesgierigheid in haar aan. Die drie kinders woon gesamentlik eindelik sewe verskillende skole by. Sy behaal in 1980 haar B.A.-graad aan die Universiteit van Stellenbosch met hoofvakke Bybelkunde, sielkunde en Engels, waarna sy ook ’n Hoër Onderwysdiploma verwerf. 

Tot 1983 hou sy skool op Vredendal en Robertson, waarna sy met die boer Bertus le Roux trou. Hulle het drie kinders, Joané, Albert en Carli, en woon op die plaas Kleindoornrivier naby Barrydale in die Klein-Karoo. Hier boer hulle met wyndruiwe en vrugte. Sedert 2001 studeer sy verder aan die Universiteit van Wes-Kaapland en behaal in 2002 ’n B.A. Honneurs-graad met lof en in 2005 ’n M.A.-graad met lof in Nederlandse poësie. Haar verhandeling is getiteld “‘*Met de realiteit op een persoonlijke voet’ -- poëtika, tematiek en tegniek in die poësie van Judith Herzberg*” en fokus spesifiek op die werk van die Joods-Nederlandse digteres Judith Herzberg. Haar studieleier was Wium van Zyl. 

Sy is die ontvanger van die beurs vir Skeppende Skryfwerk wat deur NB Uitgewers en die departement van Neerlandistiek aan die Universiteit van Kaapstad toegeken word. Hiermee is sy vanaf die begin van 2006 aan die UK onder leiding van prof. Etienne van Heerden besig met ’n roman vir haar meestersgraad in skeppende skryfwerk, wat sy ook met lof slaag. Die roman “*Padmaker*” wat sy ingevolge hierdie studie voltooi, word in 2010 gepubliseer. 

In 2007 is sy een van die aanbieders van die ATKV-skryfskool, terwyl sy ook gereeld van haar verse voorlees by Versindaba en Woordfees op Stellenbosch en deel is van paneelbesprekings by die Cape Town Book Fair. In 2009 tree sy by ’n Poëziefestival in België op, waar die Nederlandse vertaling van haar digbundel “*roset*” by die Boekenbeurs bekend gestel word. Sy besoek Spanje en Turkye ook by hierdie geleentheid. Sy is ook ’n skilder en doen veral studies met ’n simboliese inslag.

## Skryfwerk 
### Poësie 
Vir haar skryfwerk voeg sy haar nooiensvan by haar werklike naam by, sodat sy nie verwar kan word met Christine le Roux, die skrywersnaam wat Eleanor Baker vir haar populêre werk gebruik het nie. In 1994 woon sy ’n ATKV-skryfskool by, waarna heelwat van haar gedigte in die tydskrif *Literator* opgeneem word. Sy woon weer die 1999 ATKV-skryfskool by, waar die poësiekursus deur Breyten Breytenbach aangebied word. In Maart 2000 lees sy ’n gedig van haar voor in die Dorpstraat-teater in Stellenbosch, waar sy ’n paar gedigte in rekenaargedrukte boekies vir aanwesiges gee, onder wie Ronnie Belcher, die bekende digter. Hy kontak haar ’n paar weke later met die oog op publikasie van haar gedigte by sy Suiderkollege Uitgewers.

In haar debuutdigbundel “*Dimensie*”, toon die woordgebruik, beelding en klankgevoeligheid reeds belofte. In die titel word die suggestie vasgevang van ’n verskeidenheid los stukke wat saamgevoeg word om ’n geheelbeeld of dimensie te vorm. Die gedigte betrek dan ook ’n wye verskeidenheid temas, waar die natuur op verskeie vlakke betrek word om die menslike bestaan te verken. “*Agter die fluitspeler*” is ’n teruggryp na die wonderwêreld van die kind wat die son se ligstrale probeer gryp en betower agter die fluitspeler van Hameln aanloop. “*Hemel*” is ’n gelukkige jeugherinnering aan ’n vakansie en die vader en “*Opslaanhuis*” ’n hunkering na verbygegane tye saam in die ouerhuis. “*Behoud*” beeld die omgang met kleindorpse mense in rekenaarterme uit, met toegang tot die innerlike wat geweier word tensy die regte kodewoord gebruik word. Daar is ook ’n groot aantal liefdesgedigte en geloofsgedigte. “*Die lewende gedig*” is opgedra aan haar man en beeld die man uit wat nie maklik sy gevoelens tot woorde kan omskep nie, maar tog die vrou kan bekoor deur sy streling en liefde te wys, wat dan die liggaamlike ekwivalent van ’n gedig word. “*Naasteby*” beskryf die geliefde as die naaste aan God wat sy op aarde kan kry. Bernard Odendaal beskou die bundel as ’n belangrike bydrae tot die plaasliteratuur in die digkuns, waarvan daar maar enkele voorbeelde in Afrikaans is. “*roset*”, wat gedig word rondom die Griekse Phaistos-tablet waarvan die 45 simbole nog deur niemand bevredigend verklaar kon word nie. Hierdie onverklaarbare tablet en spesifiek die Griekse roset in die middel daarvan, is dan die toonsleutel vir die belangrikste motiewe in die bundel: die kringloop van geboorte, dood en herrysenis; die skryfproses; en die verlange na die afwesige geliefde. Die verse het ’n besondere musikale toonaard en sluit ook ’n aantal haikoes in.

“*Skynskadu*” word vergesel van ’n CD waarop getoonsette gedigte uit die bundel gesing word en sy self van die gedigte voorlees. Die paradoksale titel suggereer donker kolle wat deur lig verdryf word en dus figuurlik vreugde wat smart verdryf, asook dat die skadu’s slegs illusies is. Herinneringsverse is ’n belangrike komponent van die bundel, met verse oor ouers en grootouers en die oënskynlik idilliese bestaan in die verlede. Hierdie verlede was in werklikheid vol ellendes soos swanger skoolmeisies en droogtes wat finansiële swaarkry bring, soos in “*Plaas*”. Die bundel bevat onder andere reisgedigte, kommentaar oor aktuele kwessies, jeugherinneringe, beeldverse, liefdesverse, plekgedigte, gedigte oor die digkuns (met digters soos Rilke, Boutens en Judith Herzberg wat betrek word) en gedigte oor ouderdom en weerloosheid. “*Operasie*” beskryf die digter se weerloosheid teenoor kritici deur dit te vergelyk met ’n pasiënt wat ’n operasie ondergaan. Daar is ook lykdigte oor bekende figure soos J.C. Kannemeyer, Lucas Malan, Chris Lombard en George Weideman, met die gedig “*Refrein*” wat intertekstueel in gesprek tree met Malan se werk. Die agtste en laaste afdeling bevat reisgedigte. Hier word die land van herkoms telkens mooi gekontrasteer met die land van besoek. Vernuftig is “*Onthouwerk*”, wat soomloos oorloop in die volgende vers “*Ma*”.

In 2020 word haar gedig ‘laaste wil’ in *Vers en vrou* opgeneem.  Van haar gedigte word in verskeie bloemlesings opgeneem, waaronder “*As die son kom oogknip*”, “*Honderd jaar later*”, “*Versreise*”, “*Metafore van herlewing*” en “*Groot verseboek*”. Verskeie van haar gedigte word ook in Nederlandse publikasies opgeneem, soos “*Schoon Schip*”, “*Altijd Dichtbij*”, “*Kostbare Momenten*”, “*Vrede sluiten is wegen openen*” en “*Honderd Dichters 3*”. Verder publiseer sy gedigte in letterkundige tydskrifte soos *Tydskrif vir Letterkunde*.

### Prosa 
Die kortverhale in “*Waar koek en wyn ontbreek*”  “*Die buitekant van Meneer Jules*” volg.

## Publikasies 
## Verwysings 
## Bronnelys 
### Boeke 
* Afrikaanse Skrywerskring “Metafore van herlewing” Lapa Uitgewers. Pretoria. Eerste druk. 2002.
* Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau. Kaapstad en Pretoria. Eerste uitgawe. 2005
* Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers. Pretoria. Eerste uitgawe. 2006.

### Tydskrifte en koerante 
* Brand, Gerrit: “Greeff wen met kortverhaal”. “Die Burger”. 10 Februarie 2005
* Slabber, Annette: “Debuutbundel van Barrydaler verskyn”. “Die Burger”. 27 Oktober 2000
* Van Aswegen, Lisa: “Dit wat die lewe uiteindelik leefbaar maak”. “Rapport”. 28 Mei 2006
* Van der Merwe, Kirb:y “Op pad na tóé en nou” “By” 17 April 2010

### Internet 
* LitNet ATKV-Skrywersalbum 9 Maart 2010: www.litnet.co.za
* NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/authors/7828 
* PEN Schrijversflat: http://penschrijversflat.blogspot.co.za/2009/10/vlaanderen-zuid-afrika.html
* Slabber, Annette Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2000/10/27/10/1.html
* Versindaba: http://versindaba.co.za/gedigte/christine-barkhuizen-le-roux/ 
* Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-no2002-25256/