open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leiognathidae

Die **Glip- en Slymvisse** (Leiognathidae) is 'n vis-familie van die orde Perciformes. Daar is drie genera met minstens 25 spesies in die familie. Ses van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Die visse van die familie het plat lywe en is bedek met klein skubbe. Hulle het al die vinne met die dorsale en anale vinne wat lank is; hulle strek oor die helfte van die familie se liggaam. Die bekke is klein en kan vorentoe uitgestoot word. Hulle word tussen 10 – 25&nbsp;cm groot. Die familie is bedek met slym wanneer hulle gevang word en is dan glad en glibberig.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Gazza*
::* *Gazza minuta* - Getande glipvis
::* *Gazza squamiventralis*

* *Leiognathus*
::* *Leiognathus elongatus* - Spits slymvis
::* *Leiognathus equulus* - Slymvis

* *Secutor*
::* *Secutor insidiator* - Slankglipvis
::* *Secutor ruconius* - Mopneus-glipvis

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Keurvorstedom Sakse

Die **Keurvorstedom Sakse**, ook **Keur-Sakse** genoem, was 'n gebied van die Heilige Romeinse Ryk wat in 1356 ontstaan het toe keiser Karel IV die hertogdom Sakse-Wittenberg in die Goue Bul tot keurvorstedom verhef het. Die Keurvorstedom Sakse het in 1806 in die nuut geskepte Koninkryk Sakse opgegaan.
Goue Bul

[duimnael|regs|Bladsy van 'n manuskrip van die Goue Bul wat in [1400 in opdrag van koning Wenceslas vervaardig is, links: die keiser in 'n blou tunika. Die kunstenaar het ses keurvorste bygevoeg aangesien Wenceslas as koning van Boheme self een van die sewe keurvorste was. Regs: die aartsbiskop van Keulen as keurvors]]

Die **Goue Bul** van 1356 was die belangrikste voorreg en grondwetlike dokument van die middeleeuse Heilige Romeinse Ryk waarin die prosedures vir die verkiesing en bekroning van die Romeins-Duitse konings deur 'n kollegium van keurvorste tot die einde van die Ou Ryk in 1806 vasgestel is.

Die benaming verwys na die oorkonde se goue seël, maar het eers in die 15de eeu gebruiklik geword. Karel IV het die wet, wat tydens sy regentskap afgekondig is, *unser keiserliches rechtbuch* ("ons keiserlike wetboek") genoem.

Die eerste 23 hoofstukke ("Neurenbergse Wetboek") is in Neurenberg saamgestel en op 10 Januarie 1356 tydens die Neurenbergse Hofdag afgekondig, die hoofstukke 24 tot 31 ("Wetboek van Metz") op 25 Desember 1356 in Metz.
Slankveër

Die **Slankveër** (*Parapriacanthus ransonneti*) is 'n vis wat voorkom in die Indies-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf Oman tot by Koffiebaai. Dit kom nie in die Rooisee voor nie. In Engels staan die vis bekend as die *Slender sweeper*.

## Voorkoms 
Die vis se lyf is 'n dowwe pienk of geelgroen en die pens en kante van die kop is silwergeel. Daar is 'n nou, donker ring rondom die stertvin se basis terwyl die stertvin se punte bruinerig is. Die vis word 10&nbsp;cm lank.

## Habitat 
Die vis kom voor in koraal- en rotsriwwe in water wat 4 – 50&nbsp;m diep is. Die vis vorm groot skole wat in grotte of by rotsrifwande voorkom.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Parapriacanthus-ransonneti.html
Pempheridae

Die **Veërs** (*Pempheridae*) is 'n vis-familie van die orde Perciformes. Daar is twee genera met minstens sewe en twintig spesies in die familie. Vier van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanus voor.

## Kenmerke 
Die familie word 8 – 17&nbsp;cm groot. Die uitstaande kenmerke van die familie is die groot oë en die kort dorsale vin. Die familie het geen kommersiële waarde nie behalwe as akwarium vis. Gedurende die dag skuil die vis in grotte en onder rots hange maar gedurende die nag swem hulle bo die rif om te eet. Hulle eet soöplankton. Die familie se klassifikasie word tans ondersoek.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Parapriacanthus*
::* *Parapriacanthus ransonneti* - Slankveër

* *Pempheris*
::* *Pempheris schwenkii* - Swartstreep-veër

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Zola Budd

**Zola Pieterse**, beter bekend onder haar nooiensvan as **Zola Budd** (gebore 26 Mei 1966 in Bloemfontein, Oranje-Vrystaat, Suid-Afrika), is 'n Olimpiese naelloper wat aan pad-, veld- en baanwedlope deelgeneem het. Budd se loopbaan was ongewoon omdat sy hoofsaaklik kaalvoet geoefen en gehardloop het. Gedurende die 1980’s stel sy verskeie nieamptelike langafstandwêreldrekords op. Sy het in minder as twee jaar twee keer die wêreldrekord in die 5&nbsp;000&nbsp;m vir vroue verbeter, en twee keer die Wêreldveldloopkampioenskap gewen. Haar prestasies op die baan is dikwels deur politieke omstredenheid tydens haar kort verblyf in die Verenigde Koninkryk oorskadu.

## 5000 m-wêreldrekord 
duimnael|links|Budd, Decker en Puică neem die voortou in die 3&nbsp;000&nbsp;m-wedloop tydens die Olimpiese Spele van 1984.

In 1984, op die ouderdom van 17, verwerf Budd roem toe sy die 5&nbsp;000&nbsp;m-wêreldrekord vir vroue met 'n tyd van 15:01.83 verbeter. Aangesien sy die prestasie in Suid-Afrika behaal het, wat in daardie stadium weens die apartheidsbeleid van internasionale deelname uitgesluit was, het die Internasionale Vereniging van Atletiekfederasies (IAAF) geweier om haar tyd as 'n amptelike wêreldrekord te erken.

In 1985 verbeter sy die rekord amptelik terwyl sy Brittanje in 'n wedloop verteenwoordig, met 'n tyd van 14:48.07.

## Olimpiese Spele 
Budd veroorsaak groot omstredenheid as Britse atleet in 1984 by die Olimpiese Spele in Los Angeles, waar sy aan die 3&nbsp;000&nbsp;m-wedloop deelgeneem het. Aan die voorpunt kom sy en Mary Decker, die Amerikaanse gunsteling vir die goue medalje, te na aan mekaar. Decker struikel, val en kon nie die wedren voltooi nie, en Budd sak ook uit.

Tydens die Olimpiese Spele van 1992 in Barcelona het sy vir Suid-Afrika gehardloop (ook die 3&nbsp;000&nbsp;m-wedloop).

## Kulturele impak 
Sy het groot ondersteuning en bewondering geniet, ook van swart Suid-Afrikaners. In die 1980's het baie taxi-eienaars ’n tekkieplakker op hul agterruit geplak en hulle minibusse "Zola Budds" gedoop. Die naam sinspeel op die spoed waarmee hulle tussen aflaaipunte beweeg.

Die ontslape sanger Brenda Fassie (waarna Time in 2001 as die "die Madonna van die townships" verwys het) het in die 1980's 'n trefferenkelspeler gehad met haar liedjie *Zola Budd*.

## Verwysings
Neusstreep-anemoonvis

Die **neusstreep-anemoonvis** (*Amphiprion akallopisos*) is 'n vis wat voorkom aan die ooskus van Afrika vanaf Kenia tot by die Aliwal-bank. In Engels staan die vis bekend as die *Nosestripe anemonefish*.

## Voorkoms 
Die vis se kop en lyf is oranje. Daar is 'n wit streep wat vanaf die snoet oor die kop en dorsale vin strek tot by die stertvin. Die dorsale en stertvinne is wit terwyl die anale en pektorale vinne gelerig is. Die vis word tot 10&nbsp;cm lank.

## Habitat 
Die vis verkies om te leef aan die buite rante van koraalriwwe in water wat 3 – 25&nbsp;m diep is. Hulle vreet soöplankton en alge. Die visse is ook hermafrodiete. Die visse kom in kleiner skole voor waarin daar 'n dominante wyfie en een volwasse en 'n klomp onvolwasse mannetjies is. Indien die wyfie iets sou oorkom verander die volwasse mannetjie van geslag en neem die wyfie se plek in. Een van die groter onvolwasse visse neem weer die mannetjie se plek in. Die anemoonvisse word immuun teen seeanemone se gif.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* *Amphiprion akallopisos* by FishBase
Lande van die Verenigde Koninkryk

duimnael|Kaart van die vier lande van die Verenigde Koninkryk

Die **Verenigde Koninkryk** bestaan uit die vier **lande** (in Engels *countries* of *nations* genoem) Engeland, Skotland, Wallis en Noord-Ierland.

Binne die Verenigde Koninkryk – 'n unitêre soewereine staat – het Noord-Ierland, Skotland en Wallis deur die proses van devolusie (die afwenteling van politieke besluitnemingsbevoegdheid) 'n mate aan selfregering verwerf. Devolusie word gedefinieer as 'n regeringstelsel waarin sekere politieke besluite, waardeur die bevolkings van die betrokke lande of nasies regstreeks geraak word, op plaaslike vlak geneem kan word. Alhoewel die Britse Parlement in Westminster steeds die bevoegdheid het om wette oor enige saak in die hele Verenigde Koninkryk af te kondig, het dit nogtans sedert 1998 deur middel van wetgewing sekere bevoegdhede aan die Skotse Parlement (*Scottish Parliament*), die Walliese Vergadering (*Welsh Assembly*, *Senedd*) en die Noord-Ierse Vergadering (*Northern Ireland Assembly*) oorgedra.

Devolusie in Noord-Ierland val nie uitsluitlik binne die bevoegdheid van die Britse Parlement en regering nie, maar berus op die samewerking tussen die Noord-Ierse Vergadering en die Regering van Ierland (die sogenaamde Noord/Suid-Ministerraad of *North/South Ministerial Council*), terwyl die Britse regering ten opsigte van sake, wat nie aan die Noord-Ierse Vergadering of regering oorgedra is nie, onderhandelinge met die Ierse regering in Dublin voer (die sogenaamde Brits-Ierse Interregeringskonferensie) om ooreenkomste te bereik.

Engeland, wat die oorgrote meerderheid van die bevolking van die Verenigde Koninkryk en die grootste deel van sy oppervlakte verteenwoordig, val tans nog regstreeks onder die gesag van die Britse Parlement te Londen.

Die hele eiland Ierland was, van 1801 af volgens die Uniewette of *Acts of Union* tot 1921, 'n land binne die Verenigde Koninkryk. Die eiland is in 1921 in twee afsonderlike jurisdiksies opgesplits: Suid- en Noord-Ierland. Suid-Ierland het die Verenigde Koninkryk volgens die Wet oor die Grondwet van die Ierse Vrystaat (*Irish Free State Constitution Act*) in 1922 verlaat.

## Voormalige Lande 
## Verwysings 
## Bronnelys 
*  
*  
*  
*  

## Eksterne skakels
Japannese stompstertkat

Die **Japannese stompstertkat** (Japannees: ジャパニーズ・ボブテイル; Engels: *Japanese Bobtail*) is ’n katras met ’n stomp stert wat meer soos dié van ’n konyn lyk. Die ongewone stert is die gevolg van ’n mutasie wat veroorsaak word deur ’n resessiewe geen. Die katte kom oorspronklik van Japan en Suidoos-Asië, maar word nou wêreldwyd aangetref. Hulle is al eeue lank in Japan bekend en kom dikwels voor in tradisionele folklore en kuns.

## Geskiedenis 
Een teorie oor die voorkoms van die katte in Japan is dat hulle minstens 1&nbsp;000 jaar gelede van die Asiatiese kontinent gekom het. In 1602 het Japannese owerhede gelas dat alle katte vrygelaat word om om te help met ’n knaagdierplaag wat ’n bedreiging vir die sywurm ingehou het. Daarna was die koop en verkoop van katte onwettig en het die stompstertkat algemeen in die strate voorgekom.

In 1968 het Elizabeth Freret die eerste mens sover bekend geword wat die katte na die Weste uitgevoer het en in 1976 het die Amerikaanse Cat Fanciers' Association die ras erken. Dit word nou deur die meeste katverenigings erken, behalwe die Britse Governing Council of the Cat Fancy.

Daar is tans ’n paar telers in Amerika en Europa en minstens een in Japan, maar dit bly ’n skaars ras.

## Beskrywing 
Soos in die meeste ander rasse kan ’n Japannese stompstertkat feitlik enige kleur of patroon hê. Oorheersend wit katte met ’n skilpaddoppatroon op enkele plekke is veral gewild by Japannese en katliefhebbers. Die kop (sonder die ore) moet ’n gelyksydige driehoek vorm. Die oë is groot en ovaal en die ore groot en regop. Die lyf is lank, lenig en van medium-grootte. Die stert is uniek en wissel van kat tot kat. Dit moet egter sigbaar wees (4 tot 8&nbsp;cm lank) en minstens een draai of kinkel inhê. Die pels kan lank of kort wees.

## Sien ook 
Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Amerikaanse langhaarkat

Die **Amerikaanse langhaarkat** (Engels: *American Longhair*) is ’n katras wat in die VSA ontstaan het ná ’n teelprogram.

## Geskiedenis 
Die Amerikaanse langhaarkat is die gevolg van ’n teelprogram om ’n Amerikaanse korthaarkat te teel met die blink pels en groen oë van ’n silwergetinte Persiese kat. Die resultaat was egter ’n Persiese kat met ’n korter pels en skraler lyf. Aanvanklik is beplan om die katte "silwer langhaarkatte" te noem, maar mettertyd is nog kleure ontwikkel en so is die Amerikaanse langhaarkat gebore.

Daar was aanvanklik teenkanting van die telers van Persiese katte, maar die katte word nou deur sekere verenigings aanvaar. Omdat die korthaar-eienskap resessief is, produseer die langhaarkatte steeds katte met kort hare ook.

## Beskrywing 
Die Amerikaanse langhaarkat het ’n sagte stem en hoewel hulle gewoonlik aktiewer as Persiese katte is, is hulle maklike katte om aan te hou.

## Sien ook 
Lys van katrasse

## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Britse Kroongebiede

thumb|Ligging van die Britse Kroongebiede

Die **Britse Kroongebiede** (Engels: *Crown Dependencies*) **van die Britse Kroon** is geen deel van die Verenigde Koninkryk en die Europese Unie nie. Die gebiede bestaan uit die Eiland Man in die Ierse See en die Kanaaleilande Guernsey en Jersey.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Staat van Jersey 
* Staat van Guernsey 
* Regering van die Eiland Man 
* Ministerie van Justisie
Neumark

Die **Neumark** (Pools: *Nowa Marchia*) is 'n historiese landskap wes van die Oderrivier in Pole. Dit het tot 1945 deel uitgemaak van die Pruisiese provinsie Brandenburg.

## Geografie 
Die Neumark is in die weste en suide deur die Oder begrens, terwyl dit in die noorde aan die provinsie Pommere en in die ooste aan respektiewelik Pole en (vanaf 1815 tot in 1920) aan die Pruisiese provinsie Posen gegrens het.

Sy landskap is naas die Oder deur die Warthe- en Netze-riviere met hul uitgestrekte moeraslande oorheers.
Amerikaanse draadhaarkat

Die **Amerikaanse draadhaarkat** (Engels: *American wirehair*) is ’n katras wat in die noorde van die Amerikaanse staat New York ontstaan het. Hoewel dit baie bekend is, is dit die seldsaamste van die Amerikaanse Cat Fanciers' Association (CFA) se 41 rasse.

## Geskiedenis 
Die Amerikaanse draadhaarkat is ’n spontane mutasie van die Amerikaanse korthaarkat. Die eerste een wat sover bekend gebore is, was in 1966 in Vernon, New York. Dit was die enigste kat in ’n werpsel van vyf Amerikaanse korthaarkatjies wat draadagtige hare gehad het. Die eienaar het ’n plaaslike teler van rex-katte, Joan O'Shea, gevra om na die mannetjieskat te gaan kyk. Sy het die kat en een van die wyfies met normale hare gekoop om ’n teelprogram te begin. Die mannetjie is Adam gedoop en die wyfie Tip-Top.

Die twee katte se kleintjies was draadhaarkatte en van hulle is aan ander telers verkoop. Van die katte is later na Kanada uitgevoer, asook na Duitsland, waar hulle baie gewild was. In 1967 het die CFA hulle erken.

## Beskrywing 
Amerikaanse draadhaarkatte lyk nes Amerikaanse korthaarkatte buiten die draadagtige pels.

Die gedragspatroon van die katte stem ook ooreen met dié van Amerikaanse korthaarkatte. Die meeste verkies om binnenshuis te bly.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
* Teling van die Amerikaanse draadhaarkat 
* 

## Eksterne skakels 
* Voorlopige Suider-Afrikaanse standaarde 
* Amerikaanse draadhaarkat 
* CFA-teelprofiel 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Amerikaanse korthaarkat

Die **Amerikaanse korthaarkat** (Engels: *American Shorthair*) is ’n katras wat waarskynlik deur vroeë setlaars van Europa na die VSA gebring is.

## Geskiedenis 
Toe die vroeë setlaars van Europa na Amerika gekom het, het hulle katte aan boord van die skepe gehad om die vrag teen muise te beskerm. In Amerika het hulle spesifieke eienskappe ontwikkel om by die nuwe lewe en klimaat aan te pas. Vroeg in die 20ste eeu is ’n selektiewe teelprogram begin om die beste eienskappe na vore te bring.

## Beskrywing 
Die Amerikaanse korthaarkat is ’n baie atletiese kat met ’n groter, skraler liggaamsbou as die Britse korthaarkat. Hulle was aanvanklik bekend as "kortharige huiskatte", maar is in 1966 hernoem om dit te onderskei van ander korthaarrasse.

Die katte is gesond, liefdevol en sosiaal. Mannetjies is heelwat groter as wyfies. Daar is meer as 80 verskillende kleure en patrone wat wissel van skilpaddop tot wit en van rookkleurig tot kamee. Die bekendste kleur is deesdae die silwer gestreepte kat – met digte swart strepe op ’n silwer agtergrond.

## Sien ook 
Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
* Amerikaanse korthaarkat 
* Telers
* Amerikaanse Korthaarkatklub
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Britse korthaarkat

Die **Britse korthaarkat** (Engels: *British Shorthair*) is ’n katras. Dit is sedert 2001 die gewildste ras wat deur Brittanje se Governing Council of the Cat Fancy (GCCF) geregistreer is toe dit die Persiese kat verbygesteek het.

## Geskiedenis 
Britse korthaarkatte is afstammelinge van katte wat deur die Romeine na Brittanje gebring is en daar met wilde katte gemeng het. Hulle is later met Persiese katte gekruisteel om die pels digter te maak. Die katte is in 1871 reeds geskou. Die mannetjies is merkbaar groter as die wyfies. Hulle weeg sowat 5-10&nbsp;kg, terwyl ’n wyfie sowat 5–7&nbsp;kg weeg. Soos by baie rasse kan die mannetjie ’n breë kakebeen hê wat hom van ’n wyfie onderskei.

Hul pels kan baie kleure en patrone hê. Jare lank was die blou-grys pels baie gewild en het dié katte selfs hul eie teelnaam, die Britse bloukat, gehad. Daar is egter nou ’n wye verskeidenheid kleure, van swart tot wit, van room tot sjokoladebruin, van lila tot kaneel. Daar is ook kleurpunt-, gestreepte, getinte en tweekleurige katte. Al die kleure en patrone kan ook ’n skilpaddop-patroon hê: ’n kombinasie van rooi, room en ander kleure.

Britse korthaarkatte is verdraagsaam en stabiel en kan maklik binnenshuis aangehou word. Hulle soek nie baie aandag nie en is nie hiperaktief nie. Hulle is geneig om hul eienaars in die huis rond te volg en sal eerder naby jou sit as op jou skoot. Hulle sal ook eerder op die grond gevryf as opgetel word.

## Galery 

Lêer:British Shorthair, Classic Tabby.jpg|’n Britse korthaarkat met klassieke strepe.
Lêer:Catbalu Cuddleton british shorthair.jpg|’n Vaalbruin-en-wit tweekleurige kat.
Lêer:Jack Flash blue bicolour.jpg|Tradisionele blou in die nuwer tweekleurige patroon.
Lêer:Dilute calico British Shorthair.jpg|’n Dowwe-skilpaddop-en-wit kat.
Lêer:British blue close up.jpg|’n Jong blou Britse korthaarkat se oë kry die koperkleur wat tipies is van katte met ’n "blou" pels.
Lêer:British shorthair house cat Mio 5 months old.jpg|Swart Britse korthaarkat, vyf maande oud

## Sien ook 
Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
* Video Youtube British Shorthair
* Alles oor die blou Britse korthaarkat 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Peterbald

Die **Peterbald** (Russies: Петерболд, петербургский сфинкс) is ’n haarlose katras van Russiese oorsprong.

## Geskiedenis 
duimnael|links|150px|’n Lila Peterbald-wyfie.
Die Peterbald is in die laaste helfte van 1994 in Sint Petersburg, Rusland, geskep in ’n eksperimentele paring van ’n Don-sfinks en ’n Oosterse korthaarkat deur die teler Olga S. Mironowa. Die eerste twee werpsels het vier Peterbald-katjies opgelewer en hulle word beskou as die stamouers van die ras.

In 1996 is die kat deur die Russiese Katvereniging aanvaar, die volgende jaar deur The International Cat Association (TICA) en in 2003 deur die World Cat Federation (WCF). Die Amerikaanse Cat Fanciers Association (CFA) het dit in 2009 aanvaar vir kampioenskap-mededinging.

Deesdae word die kat ontwikkel in die rigting van moderne Oosterse en Siamese tipes – dus met lang snoete, groot ore wat ver uitmekaar sit, plat wangbene en ’n elegante lyf op lang bene. Alle standaarde vir die ras moedig dus paring met Oosterse en Siamese katte aan, asook tot in 2005 met halflanghaar-weergawes van hulle soos die Balinese kat en Javanese kat.

## Beskrywing 
Peterbalds het ’n elegante en sterk bou. Hulle het lang, nou koppe, amandelvormige oë, ’n wigvormige snoet en groot oë wat ver uitmekaar sit. Hulle het ’n lang stert, gewebde tone en ovaal pote. Hulle lyk nogal soos Oosterse korthaarkatte. Hulle kan sonder of met hare gebore word, maar laasgenoemde  katte kan hul hare mettertyd verloor. Hulle kan enige kleur of patroon hê.

Hulle is liefdevol, sagmoedig, nuuskierig en energiek. Hulle volg hul eienaars rond en kom goed oor die weg met kinders en ander katte en troeteldiere.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Serengeti-kat

Die **Serengeti-kat** is ’n kortharige katras wat aanvanklik geskep is deur die kruising van ’n Bengaalse en ’n Oosterse korthaarkat.

## Geskiedenis 
Die kat is in 1994 deur Karen Sausman van Kalifornië geskep en is nog in die ontwikkelingstadium, maar die eindelike doel is ’n kat wat soos die tierboskat lyk, maar nie enige onlangse wildekat-bloed het nie. (Bengaalse katte stam af van die Asiatiese luiperdkat.) Die meeste Bengaalse katte wat in die Serengeti-teelprogram gebruik word, is ’n paar geslagte verwyder van hul wilde voorsate en het min eieskappe van hulle oor buiten die pels se kleurpatroon.

Omdat die Bengaalse kat as ’n hibride (’n kruising tussen twee afsonderlike spesies) geklassifiseer word, word die Serengeti ook as ’n hibride beskou.

## Beskrywing 
Serengeti-katte het kolle, lang bene en baie groot ore. Die mannetjies is gewoonlik effens groter as die wyfies. The International Cat Association (TICA) erken katte met strepe en in effekleurige swart, ebbehoutswart-silwer en ebbehoutswart-rookkleur.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Eksterne skakels 
* International Serengeti Cat Club 
* Inligting oor Serengeti-katte 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
The Gods Must Be Crazy

**The Gods Must Be Crazy** is 'n hoofsaaklik Engelse rolprent wat in 1980 uitgereik is. Dit was die eerste in 'n reeks komediefilms wat in Suid-Afrika en Botswana verfilm is en wêreldwyd opslae gemaak het. Dit is die kommersieel- suksesvolste vrystelling in die geskiedenis van Suid-Afrika se filmbedryf. 

Die regisseur en skrywer was Jamie Uys. Dit het ongeveer R4&nbsp;683&nbsp;649 by die loket verdien. Die film is opgevolg met *The Gods Must Be Crazy II* in 1989.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie en is goeie gesinsvermaak.

## Hoofrolspelers 
* N!xau as homself
* Marius Weyers as Andrew Steyn
* Sandra Prinsloo as Kate
* Nic de Jager as Jack Hind
* Ken Gampu as president

en andere.

## Storielyn 
In Botswana volg dit die verhaal van 'n San van die Kalahari-woestyn, gespeel deur die Namibiese San boer *N!xau*, 'n Kalahari-Boesman wat niks van die Westerse beskawing weet nie, Andrew Steyn (Marius Weyers), 'n bioloog wat bemestingsmonsters vir sy doktorale proefskrif ontleed, en Kate Thompson (Sandra Prinsloo), 'n nuut aangestelde dorpskoolonderwyser.

'n Raserige voël (vliegtuig) laat 'n besonder nuttige voorwerp ('n leë Coke-bottel) uit die lug val, en 'n boesmankind tel dit van die grond af op. Hy neem dit huis toe waar almal in die gesin skielik 'n nut vir die bottel vind. Hulle is egter ongelukkig omdat die "gode" net één gestuur het.

Die bottel se gebruike ontketen emosies soos selfsug, haat, woede en jaloesie onder hulle. N!xau probeer die voorwerp teruggee aan die gode, maar kan op geen manier daarvan ontslae raak nie; dit val elke keer terug in sy skoot. Hy vertrek toe op 'n interessante reis na die "einde van die wêreld" om dit daar te gaan afgooi, aangesien die voorwerp tuis soveel onmin veroorsaak het.

Ondertussen word die wildbewaarder, Andrew Steyn, gevra om die verfynde nuwe onderwyseres, Kate, met sy ou Land Rover sonder remme te gaan oplaai. Hy is egter nie so gemaklik met die skoner geslag nie, en Kate is glad nie beïndruk as hy telkens uit die bewegende voertuig spring om die hekke oop en toe te maak nie.

'n Rebellegroep onder leiding van Sam Bocha voer daarna 'n mislukte staatsgreep uit. Hulle neem Kate en 'n groep skoolkinders gyselaar en probeer om met hulle oor die grens te vlug.

Die boesman, N!xau, word deur die polisie gearresteer nadat hy honger geword en vir homself 'n mak bok geskiet het. Hy sou nie in aanhouding kon oorleef nie en word toe maar deur die plaaslike landdros onder Andrew se toesig op die plaas geplaas.

Die rolprent bereik 'n hoogtepunt toe Xi sy jagvernuf inspan en vir Andrew help om die gyselaars te bevry.

## Ontvangs 
Ten spyte daarvan dat die rolprent wêreldwyd meer as VS$100 miljoen gemaak het, het N!xau na bewering minder as VS$2&nbsp;000 verdien vir sy hoofrol. Voor sy dood het Uys dit aangevul met 'n bykomende VS$20&nbsp;000 sowel as 'n maandelikse toelae.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Koerile-stompstertkat

Die **Koerile-stompstertkat** (Russies: Курильский бобтейл; Japannees: クリル・アイランド・ボブテイル; Engels: *Kurilian Bobtail*) is ’n katras of teelgroep (afhangend van die vereniging) van die Koerile, waarop beide Rusland en Japan aanspraak maak, asook Sachalin-eiland en die Kamtsjatka-skiereiland van Rusland.

## Geskiedenis 
Die oorspronklike korthaarweergawe is ’n natuurlike ras wat meer as 200 jaar op die eiland bekend is. Ook die Fédération Internationale Féline (FIFe) beskou hulle as ’n teelgroep. Die World Cat Federation (WCF) erken hulle as een ras. Sedert November 2011 beskou die Amerikaanse Cat Fanciers Association (CFA) hulle glad nie as ’n ras nie.

Die Koerile-stompstertkat is moontlik verwant aan die Japannese stompstertkat, maar nie aan die Kareliese stompstertkat van Wes-Rusland en Finland nie.

## Beskrywing 
Die kort- en halflanghaar-weergawes is albei van gemiddelde grootte en het halfstewige lywe en ’n kenmerkende, wollerige kwassiestert met een of meer kinkels. Die rug is effens krom en die agterpote langer as die voorstes, nes by die Manx. Hulle het nie ’n spesifieke kleur pels of oë nie.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Vereniging van die Koerile-stompstertkat 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Australiese sluierkat

Die **Australiese sluierkat** (Engels: *Australian Mist*) is ’n kortharige katras wat in Australië geskep is.

## Geskiedenis 
Die ras is van 1976 af deur dr. Truda Straede ontwikkel. Die Birmaanse kat, Abessiniese kat en kortharige huiskatte is gekruisteel om ’n kortharige kat met kolle te skep. Die Engelse naam was eers *Spotted Mist*, maar is in 1998 verander toe katte met ’n marmerpatroon ook aanvaar is as deel van die ras.

Omdat dit ’n relatief nuwe ras is, is die meeste telers in Australië, maar sedert 2007 word die katte ook in Brittanje geteel. Daar is ook reeds twee telers in Noorweë. Die katte het in 1986 kampioenskapstatus in Australië gekry. Die World Cat Federation (WCF) erken hulle ook en die Governing Council of the Cat Fancy (GCCF) erken hulle voorlopig.

## Beskrywing 
Die katte is van gemiddelde grootte en het ’n ronde kop en groot, gevoelvolle oë. Die pels se patroon het drie vlakke van definisie:
* Grondkleur: ligter as die patroon
* Patroon: delikaat, dog onderskeibaar van die grondkleur
* Algemene voorkoms: asof die kat ’n wasige sluier dra – dit word geskep deur onreëlmatige merkies op die effekleurige dele. Die bene en stert het ringe of strepe, en die gesig en nek het ook delikate kleurlyne.

Die Australiese sluierkat is as klein katjies lewendig en word later rustiger. Hulle is liefdevol en hou daarvan om binnenshuis te wees. Hulle gee nie om om gehanteer te word nie en krap nie maklik nie, wat hulle die ideale troeteldier maak, selfs vir klein kinders. Hierdie eienskappe is verbeter deur selektiewe teling.

## Sien ook 
Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Fanciers Breeder Referral List se beskrywing van die Australiese mist 
* Australiese vereniging 
* Britse klub 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Don-sfinks

Die **Don-sfinks** (Russies: Донской сфинкс; Engels: *Donskoy, Don Sphynx*) is ’n haarlose katras van Russiese oorsprong. Dit is nie verwant aan die beter bekende Kanadese sfinkskat nie. Dié se gebrek aan hare word veroorsaak deur ’n resessiewe geen, terwyl die Don s’n veroorsaak word deur ’n dominante geen.

## Geskiedenis 
duimnael|250px|links|Die lyf van die Don-sfinks.

Die ras se geskiedenis begin in 1987 toe die katteler Jelena Kowalewa ’n haarlose wyfiekatjie in die Russiese stad Rostof aan die Don ontdek het. Haar kleintjies was almal haarloos en sy word dus beskou as die stammoeder van die ras. Die Don-sfinks is in 1997 deur die World Cat Federation (WCF) en in 2005 deur The International Cat Association (TICA) erken.

Die Peterbald is aanvanklik geskep deur die Don-sfinks met die Siamese kat en Oosterse korthaarkat te kruis om ’n Oosterse haarlose kat te kry. Kruisings tussen die Don-sfinks en Peterbald word nie meer toegelaat nie.

## Beskrywing 
Die kat is van gemiddelde grootte en sterk gebou met groot ore, amandelvormige oë en lang, gewebde tone. Hulle moet gereeld versorg word al het hulle nie hare nie. As hy te veel gebad word, kan sy vel egter vetterig word.

## Sien ook 
Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Don-sfinks-teelinligting 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
N!xau

**Nǃxau ǂToma** (afgekort: **Nǃxau** , alternatiewe spelling **Gcao Tekene Coma**, ca. 1944 – 5 Julie 2003) was 'n boesman-boer en akteur van Namibië. Hy het bekendheid verwerf vir sy rol in die 1980-rolprent *The Gods Must Be Crazy*, asook die opvolgfilms wat daarna vervaardig is, waarin hy die rol van die Kalahari-Boesman gespeel het. *The Namibian* het na hom verwys as "Namibië se bekendste akteur".

## Biografie 
Nǃxau was 'n lid van die San, ook bekend as die Boesmans. Hy het Ungwatsi, Herero en Tswana vlot gepraat, asook 'n bietjie Afrikaans. Hy het nie geweet presies hou oud hy was nie, en voordat hy ooit 'n rol in in 'n film gespeel het, het hy nog net drie wit mense in sy lewe gesien.

Hy sterf op 5 Julie 2003 aan middelweerstandige tuberkulose, terwyl hy besig was om tarentale te jag. Daar word geskat dat hy tussen 58 of 59 jaar oud was toe hy oorlede is. Hy is op 12 Julie begrawe met 'n semi-tradisionele begrafnis by Tsumkwe, langs die graf van sy tweede vrou. Hy het ses kinders gehad.

## Filmografie 
* *The Gods Must Be Crazy* (1980) (Akteur)
* *The Gods Must Be Crazy II* (1988) (Akteur)
* *Kwacca Strikes Back* (1990) (Akteur)
* *Crazy Safari* (1991) (Akteur)
* *Crazy Hong Kong* (1993) (Akteur)
* *The Gods Must be Funny in China* (1994) (Akteur)
* *Sekai Ururun Taizaiki* (1996) (Homself)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Savannekat

Die **Savannekat** is ’n hibridiese katras wat ’n kruising is tussen ’n huiskat en ’n tierboskat.

## Geskiedenis 
Judee Frank, die teler van Bengaalse katte, het ’n mannetjie-tierboskat met ’n Siamese kat gekruis. Hul eerste katjie is op 7 April 1986 gebore. Die kat het die belangstelling gewek van Patrick Kelley, wat een van die latere katjies in 1989 gekoop het. Kelley was een van die eerste telers wat ’n nuwe katras wou skep wat op dié kruising gebaseer is. Hy en ’n ander teler, Joyce Sroufe, het saamgewerk om die kat erken te kry.

Die kat is ook in Brittanje goed ontvang en het veral sedert 2006 geweldig toegeneem in gewildheid. In 2010 is die eerste Savannekat in Brittanje geteel.

## Beskrywing 
duimnael|links|250px|Die ore van ’n Savannekat het strepe aan die agterkant wat soos vals oë lyk.
Savannekatte is een van die grootste huiskatrasse. Hul hoë, lenige bou laat hulle swaarder lyk as wat hulle is. Latere geslagte wat verder verwyder is van die tierboskat, is gewoonlik kleiner. Die Savanne se pels hang af van die huiskatras wat vir die oorspronklike kruisteling gebruik is. Vroeë geslagte het die een of ander vorm van donker kolle op ’n ligter agtergrond en baie van die eerste telers het katte met ’n "wilde" voorkoms soos Bengaalse katte en Egiptiese maus gebruik om die kolle te behou. TICA erken net bruin katte met swart of donkerbruin kolle, silwer met swart of donkergrys kolle, swart met swart kolle en silwer met swart haarpunte en swart kolle. Daarbenewens is nie-standaardkleure ook te kry. Baie telers probeer dié kleure uitskakel, terwyl ander met dié katte teel om nuwe eienskappe te skep.

Die Savanne se kolle, groot ore en lang bene laat hulle baie soos die tierboskat lyk. Die klein kop is hoër as wat dit breed is, en die nek is dun. Die merke aan die agterkant van die ore lyk soos vals oë. Die kort stert het swart ringe en ’n effekleurige swart punt. Swart merke loop van die hoek van die oë teen die neus af na die snorbaard, baie soos by ’n jagluiperd.

Savannekatte se geaardhede wissel van sosiaal met mense en ander diere tot bang vir vreemdelinge. Hulle moet verkieslik van kleins af aan mense blootgestel word. Hulle is intelligent en nuuskierig en leer dikwels hoe om kasdeure oop te maak. Baie katte is nie bang vir water nie in sal in die water speel. Nog eienaardighede is ’n vermoë om die hare op die punt van die stert te laat rys as ’n manier van groet en ’n vreemde sisgeluid wat meer soos dié van ’n slang as van ’n kat klink.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* TICA se Savanne-teelprofiel
* TICA se amptelike Savanne-teelseksie
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Blouspikkel-chromis

Die **Blouspikkel-chromis** (*Chromis dasygenys*) is 'n vis wat endemies is aan Suider-Afrika en kom voor van Inhaca tot by Park Rynie. In Engels staan die vis bekend as die *Bluespotted chromis*.

## Voorkoms 
Die vis se kleur kan baie verskil, die mees algemene kleur is dat die kop en lyf blougrys en geel aan die bokant is en dat elke skub aan die sye en agterkant 'n blou kol op het. Daar is soms 'n donkerblou kol agter die kop bokant die pektorale vin se basis en 'n wit kol is ook te sien aan die bokant van die stertvin se basis.

## Habitat 
Die vis kom voor in vlak riwwe, grasbeddings en by rotsstrande in water wat 25&nbsp;m diep is. Hulle word ook dikwels by die monding van die Durbanse hawe gesien.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* *Chromis dasygenys* by Fishbase.
Turkse van

Die **Turkse van** (Turks: *Van kedisi*) is ’n katras met halflang hare wat, anders as ander huiskatte, lief is vir water en swem.

## Geskiedenis 
Die ras is buite Turkye ontwikkel uit ’n hoofsaaklik wit natuurlike ras, die vankat wat voorkom in die Vanmeer-gebied in Suidoos-Turkye (voorheen deel van Armenië). Dit is aanvanklik in die Weste die **Turkse kat** genoem, maar die naam is verander om dit te onderskei van die Turkse angora, wat sy oorsprong in die Ankara-streek (voorheen Angora) het. Dit word ook soms die **Armeense kat** genoem. Sommige verenigings, soos The International Cat Association (TICA), beskou die Turkse van en Turkse angora as een ras.

## Beskrywing 
duimnael|links|180px|’n Tradiosioneel rooi Turkse van.
duimnael|160px|Die ringpatroon aan die stert.
Die kat het tradisioneel ’n krytwit lyf met rooi aan die stert en kop – die "van-patroon" – met blou, amberkleurige of ’n onpaar oë (een blou en een amberkleurig). Ander pelskleure wat deesdae erken word, is room, swart, blou, gestreep, skilpaddop en verskeie kombinasies daarvan. Die kleur mag net aan die stert en kop voorkom. Lukrake vlekke mag aan die lyf voorkom, maar die hele kleurgedeelte mag nie meer as 20% van die lyf wees nie en geen merke mag aan die bene voorkom nie. Die res van die lyf is krytwit.

In Turkye word tans net die effekleurige wit kat met kort of lang hare erken.

Die pels is baie besonders. Die groot verskille in die winter- en somertemperatuur in die bergagtige Oos-Anatolië het waarskynlik die eienskappe daarvan beïnvloed. Die Vanmeer-gebied is 1&nbsp;600&nbsp;m bo seespieël en het uiterste temperature. Die kat se halflang, waterbestande pels is dik en sag in die winter. In die lente en somer verhaar die kat en bly ’n korter, ewe sagte pels agter. Die hare aan die stert bly dwarsdeur die jaar lank en wollerig. Hul hare is minder allergenies as die meeste ander katte s’n.

Die kat is groot, die skouers breed en die lyf taamlik lank, en die agterpote is effens langer as die voorpote. Die agterlyf moenie breër as die skouers wees nie. Die Turkse van is intelligent, spelerig en liefdevol. Anders as ander katte is hulle lief vir water en om te swem.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
* Cat Fanciers' Association se teelprofiel
* TICA-artikel oor die Turkse van 
* Yahoo-besprekingsgroep 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Turkse angora

Die **Turkse angora** (Turks: *Ankara kedisi*) is een van die antieke natuurlike katrasse. Dit het in Sentraal-Turkye ontstaan – in die Ankara-streek (voorheen bekend as Angora). Die katte word ook soms die **ankarakat** of **angorakat** genoem en in sekere verouderde geskrifte die **angolakat**.

## Geskiedenis 
duimnael|links|160px|’n Turkse angora met ’n onpaar oë.
Soos alle huiskatte stam die Turkse angora van Afrika se vaalboskat (*Felis silvestris lybica*) af. Individuele katte is deur handelaars van Egipte en die bergagtige oostelike streke van Anatolië na Turkye gebring en deur inteling en natuurlike seleksie het hulle in langharige rasse soos die Turkse van en Turkse angora ontwikkel.

Langhaarkatte is reeds in die laat 16de eeu van Klein-Asië, Persië en Rusland na Brittanje en Frankryk ingevoer, hoewel daar aanduidings is dat hulle reeds in die 14de eeu in Europa beland het vanweë die Kruistogte. Die Turkse angora is gebruik om die Persiese kat se pels te verbeter en is in die proses amper uitgewis. Hulle is teen die 17de eeu in Europa as ’n aparte ras erken.

In die vroeë 20ste eeu het die Turkse regering in samewerking met die Ankara-dieretuin ’n teelprogram begin om te beskerm wat hulle as ’n nasionale skat beskou: die wit Turkse angora met ’n onpaar oë (een blou en een amberkleurige oog). Die program duur vandag steeds voort.

## Beskrywing 
Turkse angoras het ’n halflang pels sonder ’n onderlaag, ’n syagtige stert en ’n fyn beenstruktuur. Hulle is veraf verwant aan die Persiese kat en Turkse van. Daar is tans meer as 20 kleure, onder meer swart, blou, rooierig en rookkleurig. Hulle kan gestreep wees en enige kleur behalwe kleurpunte, laventel en kaneel.

Die kop is groot, die ore groot en gepunt en die oë amandelvormig. Oë kan blou, groen of amberkleurig wees of ’n onpaar (een blou en een amberkleurig). Die geen wat verantwoordelik is vir die wit pels is betrokke by doofheid, wat kan beteken dat katte met ’n onpaar oë doof is aan die kant met die blou oog. Baie katte met onpaar oë kan egter normaal hoor en selfs dowe katte kan binnenshuis ’n normale lewe lei.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Turkse Angoravereniging
* Cat Fanciers' Association (CFA) se beskrywing 
* CFA-artikel oor teling 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Korat

Die **Korat** (Thai: โคราช, มาเลศ, สีสวาด; *Khorat*, *Malet*, *Si-Sawat*) is ’n blou-grys, kortharige katras wat sy oorsprong in Thailand het.

## Geskiedenis 
duimnael|200px|’n Thaise lila.
Die korat is een van die oudste natuurlike katrasse en is genoem na die Nakhon Ratchasima-provinsie, wat deur die mense van Thailand "Korat" genoem word. Die kat is in Thailand bekend as *Si-Sawat*, wat beteken "kleur van die sawat-saad". Die eerste vermelding van die katte is in *Die Katboek-gedigte*, wat tussen 1350 en 1767 in Thailand geskryf is. Die gene wat vir laasgenoemde katte verantwoordelik is, het in die korat se bloedlyn beland toe nuwe katte met die resessiewe geen van Thailand ingevoer is. Die eerste Thaise lila is in 1989 in Brittanje gebore. Van 1990 af is nog van hulle geteel.

## Beskrywing 
Die korat is ’n kat van klein of gemiddelde grootte en ’n klein persentasie liggaamsvet. Hul lywe is halfstewig en hulle is verbasend swaar vir hul grootte. Hulle het hartvormige koppe en groot oë, en is een van die min katrasse wat net een oogkleur het – in dié geval groen. Jong katte se oë is amberkleurig en word eers ná twee tot vier jaar heeltemal groen. Hoewel dit selde voorkom, kan korats dowwe merke of strepe hê. Soms word die merke groter namate die kat ouer word. Dit word as ’n fout beskou en sulke katte mag nie geskou word nie.

Die katte is intelligent, spelerig en aktief en vorm sterk bande met mense.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Gordel-nooientjie

Die **Gordel-nooientjie** (*Plectroglyphidodon leucozonus*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika van Oman tot by Oos-Londen. Enkelinge is ook al by Knysna gevind. In Engels staan die vis bekend as die *Sash damsel*.

## Voorkoms 
Die vis se kop en lyf is geel bruin en die skubbe se rante is donkerder. Daar is 'n wit vertikale baan oor die vis se sye wat mag verdwyn soos die vis ouer word. Daar is 'n swart kol by die basis van die pektorale vinne. Die boonste punt van die stert is meestal wit. Die onvolwasse visse het swart kolle agter, onder die dorsale vin. Die vis word tot 12&nbsp;cm groot.

## Habitat 
Die vis verkies om in rots strande en riwwe te leef in water wat tot 4&nbsp;m diep is. Die onvolwasse vissies bly in getypoele. Die visse is territoriaal van aard.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Plectroglyphidodon-leucozonus.html
Maine Coon

Die **Maine Coon** is ’n langharige katras met ’n kenmerkende voorkoms en ’n goeie jagvermoë.

## Geskiedenis 
Die Maine Coon is een van die oudste natuurlike katrasse in Noord-Amerika en is oorspronklik veral in Maine aangetref waar dit dié staat se amptelik kat is.

Dit is nie seker wanneer die kat in Amerika beland het nie, maar daar is verskeie teorieë. Die algemeen aanvaarde teorie is dat die Maine Coon ontstaan het ná kruisings tussen plaaslike korthaarkatte en langhaarkatte wat deur Engelse seevaarders (moontlik deur kapt. Charles Coon) of 11de-eeuse Wikings na Amerika gebring is. Die verbinding met die Wikings is vanweë die kat se ooreenkoms met die Noorse boskat.

Die kat was in die laat 19de eeu gewild op katskoue, maar sy bestaan is bedreig toe ander langhaarkatte in die 20ste eeu van oorsee na Amerika gebring is. en loop dunner na die punt.

Maine Coons kan enige kleur hê, maar kleure wat op hibrides dui, soos sjokolade, laventel, kleurpunte en fyn strepies word nie vir skoue aanvaar nie. Die algemeenste kleur is bruin met strepe. Alle oogkleure word aanvaar, behalwe blou en ’n onpaar kleur by katte wat nie wit is nie.

Maine Coons is bekend vir hul intelligensie en sagmoedigheid. Hulle bereik eers volle volwassenheid op drie tot vyf jaar, terwyl ander katte sowat ’n jaar neem.

## Sien ook 
* Lys van katrasse

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suider-Afrikaanse standaarde 
* Cat Fanciers' Association Maine Coon Cat Breed Council
* Maine Coon Breeders and Fanciers Association
* United Maine Coon Cat Association 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Pomacentridae

Die **Nooientjievisse** (*Pomacentridae*) is 'n visfamilie wat hoort tot die orde Perciformes. Daar is nege-en-twintig genera met driehonderd-en-vyftig spesies wat hoort tot dié familie en vyftig van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Die familie se lywe is bedek met klein skubbe en die grootte wissel van 7 – 30&nbsp;cm. Die meeste van die genera verkies om in koraal- en rotsriwwe te leef. Die familie kan in drie groepe verdeel word volgens vreetgewoontes:

* omnivore - die genera *Abudefduf* en *Pomacentrus* wat hoofsaaklik soöplankton, alge en skaaldiere vreet.
* herbivore - die genera *Plectroglyphidodon* en *Stegastes* wat slegs sekere alge vreet.
* planktivore - die genera *Chromis* en *Dascyllus* wat slegs soöplankton vreet.

By die familie lê die wyfie haar eiers op 'n oop rif, wat dan deur die mannetjie bevrug en opgepas word.

Baie van die visse kan oorleef in akwariums.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Abudefduf*
::* *Abudefduf natalensis* - Vierbalk-nooientjie
::* *Abudefduf notatus* - Donker nooientjie
::* *Abudefduf septemfasciatus* - Sewebalk-nooientjie
::* *Abudefduf sexfasciatus* - Streepstert-nooientjie
::* *Abudefduf sordidus* - Kolnooientjie
::* *Abudefduf sparoides* - Valsoog-nooientjie
::* *Abudefduf vaigiensis* - Sersant-majoor

* *Amphiprion*
::* *Amphiprion akallopisos* - Neusstreep-anemoonvis
::* *Amphiprion allardi* - Tweestreepanemoonvis

* *Chromis*
::* *Chromis analis* - Geelchromis
::* *Chromis dasygenys* - Blouspikkel-chromis
::* *Chromis dimidiata* - Sjokoladedoop
::* *Chromis lepidolepis* - Bruinchromis
::* *Chromis nigrura* - Swartstert-chromis
::* *Chromis opercularis* - Dubbelbalk-chromis
::* *Chromis ternatensis* - Goue chromis
::* *Chromis viridis* - Blougroenchromis
::* *Chromis weberi* - Donkerbalk-chromis

* *Chrysiptera*
::* *Chrysiptera brownriggii* - Bloulint-nooientjie
::* *Chrysiptera glauca* - Blounooientjie
::* *Chrysiptera unimaculata* - Eenkol-nooientjie

* *Dascyllus*
::* *Dascyllus aruanus* - Sebra-humbug
::* *Dascyllus carneus* - Tweebalk-humbug
::* *Dascyllus trimaculatus* - Domino

* *Lepidozygus*
::* *Lepidozygus tapeinosoma* - Rooivlerk-koraalnooi

* *Neopomacentrus*
::* *Neopomacentrus cyanomos* - Halfmaan-nooientjie

* *Plectroglyphidodon*
::* *Plectroglyphidodon dickii* - Smalbalk-nooientjie
::* *Plectroglyphidodon johnstonianus* - Breëbalk-nooientjie
::* *Plectroglyphidodon lacrymatus* - Juweel-nooientjie
::* *Plectroglyphidodon leucozonus* - Gordel-nooientjie
::* *Plectroglyphidodon phoenixensis* - Phoenix-nooientjie

* *Pomacentrus*
::* *Pomacentrus caeruleus* - Bloupiet
::* *Pomacentrus pavo* - Saffier-nooientjie
::* *Pomacentrus trichrourus* - Geelstert-nooientjie

* *Stegastes*
::* *Stegastes fasciolatus* - Duisternooientjie
::* *Stegastes pelicieri* - Mauritius-nooientjie

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.