open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Borrelpomp

'n **Borrelpomp** is 'n tipe vloeistofpomp. 'n Borrelpomp bestaan eenvoudig net uit 'n vertikale pyp wat aan beide kante oop is met die onderkant van die pyp onder die vloeistof wat gepomp moet word se vlak gedompel. Saamgeperste gas word aan die onderkant van die pyp ingespuit. Die gas meng met die vloeistof en verlaag die digtheid van die mengsel sodanig dat die gewig van die gas-vloeistofmengsel laer is as die opwaartse krag veroorsaak deur die gasdruk onder aan die pyp/buis.  Dus met die korrekte verstelling van gas- en vloeistofvloeiverhouding kan die nodige stuwingshoogte (hoogte van vloeistofoppervlak na uitlaatpunt) bereik word.

Die vloeitempo kan bereken word deur parameters soos dompeldiepte (afstand van vloeistofoppervlak tot die gasinspuitpunt), gasvloei, pypdeursnee en ander fisiese eienskappe van die vloeiers in korrelasies te gebruik (Sien Bronnelys).

Die pompe word tipies ingespan om olie te ontgin. 'n Alledaagse voorbeeld van 'n pomp wat op die beginsel werk is die borrelpompie in 'n koffieperkoleerder wat die borrels wat ontstaan wanneer die water kook, inspan om die warm water tot bo in die filter in te pomp.

## Bronnelys 
Perry's Chemical Engineers' Handbook - Sixth Edition, Robert H. Perry, Don Green, McGraw Hill 1984.

## Sien ook 
* Sentrifugale Pomp
* Resiprokerende pompe
* Dompelpomp
* Peristaltiese pomp
Dompelpomp

'n **Dompelpomp** is 'n pomp met 'n kort gekoppelde hermeties verseëlde motor. Die hele montering word onder die vloeistof gedompel.  Die voordeel van die tipe pomp is dat daar, vir 'n groot installasie, 'n betekenisvolle vermindering is in die hoeveelheid beton wat benodig word om die reservoir te bou aangesien 'n aparte droë put nie benodig word nie.

duimnael|300px|'n Dompelpomp is 'n effektiewe manier om vloeistof na die oppervlak te pomp

'n Stelsel van meganiese seëls word gebruik om te voorkom dat die vloeistof wat uitgepomp word, die elektriese motor binnedring en 'n kortsluiting veroorsaak.

Dompelpompe word aangetref in vele toepassings, enkelstadiumpompe word gebruik vir dreinering, pomp van riool, algemene industriële pompwerk en slikpompwerk. Multi-stadiumdompelpompe word tipies gebruik in boorgate vir wateronttrekking.

Dompelpompe word ook in olieboorgate gebruik. Deur die druk by die bodem van die put te verhoog kan olie-produksie betekenisvol verhoog word in vergelyking met natuurlike produksie.  Dit beteken dat elektriese dompelpompe 'n "kunsmatige stukrag" lewer vir olie-ontginning (in teenstelling met natuurlike vloei wat alleen op die druk in die reservoir staatmaak vir vloei).  Borrelpompe en perdekoppompe word ook ingespan om die vloei vanuit boorgate te verhoog.

## Sien ook 
* Sentrifugale pomp
* Resiprokerende pompe
* Peristaltiese pomp
* Borrelpomp
SAPIA

**SAPIA** (Die **Suid-Afrikaanse Petroleum Industrie Assosiasie**) is in Julie 1994 deur ses 
van Suid-Afrika se petroleum raffinerings- en bemarkingsmaatskappye gevorm naamlik:

* BP (SA) (EDMS) Bpk
* Caltex Oil (SA) (EDMS) Bpk
* Engen Petroleum Bpk
* Shell (SA) (EDMS) Bpk
* Total (SA) (EDMS) Bpk
* Zenex Oil (EDMS) Bpk (Nie meer 'n lid nie)

Die doelwit wat die organisasie nastreef is om die belange van die petroleum 
raffinerings- en bemarkingsindustrie in Suid-Afrika te verteenwoordig.  Die organisasie 
stel hom ten doel om te verseker dat belanghebbendes deeglik verstaan wat die industrie 
se bydrae tot die ekonomiese en sosiale vooruitgang in Suid-Afrika is.
Zenex Oil (EDMS) Bpk het sedertdien deel van Engen Petrolem Bpk geword.  Sasol Bpk en 
TEPCO Petroleum (EDMS) Bpk het by die organisasie aangesluit in 2000 en was lid tot 
en met sy saamsmelting met Shell (SA) (EDMS) Bpk.  Mossgas (EDMS) Bpk het ook 'n lid 
geword in 2001.  Mossgas (EDMS) Bpk is deur PetroSA (EDMS) Bpk in 2002 
vervang.

Die organisasie word deur 'n direksie bestuur met verteenwoordiging van elkeen van die 
lidmaatskappye.  Die organisasie se hoofkantoor is in Kaapstad met Mr C (Connel) Ngcukana as die huidige (2008) besturende direkteur.

Die organisasie se webwerf  het waardevolle ingligting rondom 
die volumes petroleumprodukte wat in Suid-Afrika verkoop word.

Die organisasie was gereeld in die nuus in 1995 tydens die struweling wat rondom 
Sasol (toe nog nie 'n SAPIA lid nie) se beskerming deur die regering ontstaan het.  
SAPIA het uit protes uit die NEDLAC taakspan vir vloeibare brandstof onttrek en is 
sterk daaroor gekritiseer, veral deur die vakbond COSATU.

## Verwysings 
* Sapia se webwerf 
* ANC nuusbrief van 2003 - Nuusbrief met 'n artikel oor SAPIA se betrokkenheid by die saamstel van die regering se handves oor vloeibare brandstof.
ZAR

Die afkorting **ZAR** kan moontlik verwys na:

* Die ISO-afkorting vir die Suid-Afrikaanse geldeenheid, die Rand.
* Die Zuid-Afrikaansche Republiek, wat van 1857 tot 1902 bestaan het.
* Die IATA-afkorting vir die Nigeriese lughawe Zaria.

## Eksterne skakels 
*
Rand

Die woord **rand** of **Rand** kan moontlik verwys na:

## Geld en besigheid 
* Die Suid-Afrikaanse geldeenheid, die rand
* Krugerrand, Suid-Afrikaanse goue muntstuk
* Randhere, term wat gebruik word om die entrepreneurs aan te dui wat die diamant- en goudmynbedrywe in Suid-Afrika in sy pioniersfase beheer het

## Natuur 
* 'n Rand (natuurverskynsel)

## Plekke 
*Witwatersrand, platorand wat deur die Gauteng-streek, Suid-Afrika loop; algemeen verkort tot *die Rand* (*die Rand* in Afrikaans), en geassosieerde stedelike gebied (Groter Johannesburg)
**Oos-Rand, stedelike oostelike deel van die Witwatersrand
**Wes-Rand, stedelike westelike deel van die Witwatersrand
*Randburg, gebied in Gauteng provinsie
*Midrand, gebied in Gauteng provinsie
*Randfontein, dorp in Gauteng provinsie

## Mense 
*Rand (voornaam)
*Rand (van)
*Ayn Rand, Russies-Amerikaanse romanskrywer en filosoof
*Rand Paul, Amerikaanse politikus en voormalige oogarts

## Organisasies 
* RAND Korporasie, Amerikaanse dinktenk
* Rand Klub, die oudste ledeklub in Johannesburg
* Randse Afrikaanse Universiteit, 'n afgedankte universiteit wat nou deel is van die Universiteit van Johannesburg

## Vervoer 
* Randse Lughawe, lughawe naby Johannesburg

## Eksterne skakels 
*
Epos

:*Vir elektroniese pos, sien E-pos.*
duimnael|regs|Kleitablet met 'n gedeelte van die Gilgamesj-epos (ca. 2000 v.C.).

'n **Epos** (Grieks; meervoud: *eposse* of *epe*) of **heldedig** is 'n uitgebreide, poëtiese relaas oor die avonture van 'n held of soortgelyke figuur. Dit kan ook oor 'n legendariese gebeurtenis handel, soos die Ilias van Homeros.

Twee prominente voorbeelde in Afrikaans is:
* *Raka* deur N.P. van Wyk Louw
* *Joernaal van Jorik* deur D.J Opperman

## Etimologie 
Die oorsprong van die woord epos lê in die Oudgriekse woord &apos;ἔπος&apos;, épos, wat vertaal kan word as bewering, raad, wens, bevel, voorskrif, gerug, lied, epiese versreël of selfs orakel. Die Griekse woord "ἔπος"; is verwant aan die onvolledige werkwoord &apos;εἶπον&apos;, eîpon, wat vertaal kan word as spreek of sê.

## Bibliografie
* Jan de Vries: *Heroic Song and Heroic Legend* .
* 
* 

## Eksterne skakels 
*
Lys van olieproduserende state

Hier is 'n lys van lande wat ru-olie uit olieboorgate ontgin.
Sien ook: Lys van olievelde

## Afrika 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

*
*

## Asië 
*
*
*
*
*
*
*
*

## Australasië 
* 
* 
* 

## Europa 
* 
* 
* Noordsee olie:
** 
** 
** 
** 
* 
* 
* 
* 

## Noord-Amerika 
*
**Texas
**Alaska
**Illinois
**Kalifornië
**Louisiana
**Oklahoma
**Kansas
**New York
**Michigan
**Pennsilvanië (Oorsprong van V.S.A. se olienywerheid)
*
**Alberta
**Saskatchewan
**Ontario
*

## Persiese Golf 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Suid-Amerika 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Eksterne skakels 
* http://www.ott.doe.gov/facts/archives/fotw125.shtml 
* http://www.ott.doe.gov/facts/archives/fotw117.shtml 
* http://www.eia.doe.gov/emeu/international/reserves.html
Sondag

duimnael|400px|Kaart wat die name vir Sondag in Europese tale vertoon.

**Sondag** is die weeksdag tussen Saterdag en Maandag. Die naam is afkomstig van Sunne, die Sakserse god, of Sunna, die Skandinawiese songodin, en beteken "Sunna/e se dag".

Sondag word soms as die laaste dag van die week gereken (veral in moderne Europa en Suid-Amerika), en somtyds as die eerste dag ('n tradisie uit die antieke Judaïsme en antieke Egipte).

In Oosters-Ortodokse Christelike families en gemeenskappe vind geen aktiwiteit op Sondae plaas nie, byvoorbeeld werk, om iets te doen wat iemand anders sal laat werk (soos die koop van goedere of dienste, insluitend openbare vervoer), die bestuur of was van 'n motor, tuinwerk, ensovoorts. Uitsonderings wat wel toegelaat word, is die bywoning van geestelike dienste, die benutting van noodsaaklike mediese dienste en (gewoonlik) die gebruik van elektrisiteit.

In die antieke Joodse tradisie is Saterdag as die sabbat beskou. In baie tale is daar geen aparte woorde vir *Saterdag* en *sabbat nie*. Oosters-Ortodokse kerke onderskei tussen die *sabbat* (Saterdag) en die *Heer se dag* (Sondag). Rooms-Katolieke Kerke plaas só min klem op hierdie onderskeid dat baie van hulle die Protestantse gebruik - ten minste in die omgangstaal - volg deur Sondag die sabbat te noem.

Enige maand wat met 'n Sondag begin, sal 'n Vrydag die dertiende bevat.

Sondag is die tweede dag van die naweek en is 'n rusdag in die lande met 'n Christelike tradisie, omdat Christene dit as die dag beskou waarop die kerk besoek word.

## Eksterne skakels 
*  Where Sunday Got Its Name
Maandag

duimnael|400px|Kaart wat die name vir Maandag in Europese tale vertoon.

**Maandag** is die weeksdag tussen Sondag en Dinsdag. Die naam is afkomstig van Mona, die Sakse maangod, en beteken "Mona se dag".

Maandag is somtyds gesien as die eerste dag van die week (veral in moderne Europa, sien ISO 8601), en somtyds as die tweede dag van die week (tradisioneel vanaf antieke Jode en steeds amptelik in die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State van Amerika). Om hierdie rede is die naam in Arabies, Grieks, Hebreeus en Portugees almal *tweede dag*.

Moderne kulture beskou Maandag as die begin van die werksweek, omdat dit algemeen is dat volwassenes teruggaan werk toe en kinders skool toe gaan, ná die naweek.

Garfield, die tekenprentkat, verpes Maandae.

## Sien ook 
* Blou Maandag
* Paasmaandag

## Eksterne skakels 
*  Where Monday Got Its Name
Dinsdag

duimnael|400px|Kaart wat die name vir Dinsdag in Europese tale vertoon.

**Dinsdag** is die weeksdag tussen Maandag en Woensdag. Die Engelse naam is afkomstig van die Germaanse god Tyr en beteken "Tyr se dag".

**Dinsdag voor Vaste** (ook genoem *Mardi Gras* - "vet Dinsdag") gaan die vastyd vooraf in die Christelike kalender.

**Swart Dinsdag** in die Verenigde State van Amerika verwys na 29 Oktober 1929, die begin van die groot aandelemarkineenstorting van 1929. Dit was die Dinsdag ná "Swart Donderdag", wat die begin van die Groot Depressie aangedui het.

In die Griekse wêreld word Dinsdag as 'n rampspoedige dag gesien as gevolg van die val van Konstantinopel. Dieselfde geld in Spaanssprekende wêreld, waar 'n spreekwoord *En martes, ni te cases ni te embarques* lui: Moenie trou of 'n reis begin op 'n Dinsdag nie.

## Eksterne skakels 
*  Where Tuesday Got Its Name
Woensdag

duimnael|400px|Kaart wat die name vir Woensdag in Europese tale vertoon.

**Woensdag** is die weeksdag tussen Dinsdag en Donderdag. Die naam is afkomstig van die Ou Engelse *wodnesdæg*, wat "Wodan se dag" beteken. Die astrologiese teken van die planeet Mercurius stel Woensdag voor, wat *dies mercurii* vir die Romeine was. In Engels het dit "Woden's Day" geword, omdat die Romeinse god Mercurius deur Woden in noordelike Europa geïdentifiseer was.

Wanneer Sondag as die eerste dag van die week geneem word, is Woensdag die middelste dag van die week. Ooreenkomstig is die Duitse naam vir Woensdag *Mittwoch* (letterlik: middelweek) vanaf die Tiende Eeu, wat die oorspronklike naam *Wochentag* vervang het.

Woensdag is ook in die middel van die algemene werksweek van Maandag tot Vrydag.

In Spaans word *miércoles* gebruik om Woensdag te beteken, maar is ook 'n effe onbeleefde uitdrukking vir *nooit ooit*.

## Sien ook 
* Donderdag 
* ISO 8601

## Eksterne skakels 
*  Where Wednesday Got Its Name
Donderdag

duimnael|400px|Kaart wat die name vir Donderdag in Europese tale vertoon.

**Donderdag** is die weeksdag tussen Woensdag en Vrydag. Die naam is afkomstig van die Germaanse god Thor en beteken "Thor se dag".

Sommige konvensies (sien ISO 8601) skryf voor dat Donderdae die weeksnommers van 'n jaar bepaal: week 1 is die week wat die eerste Donderdag van die jaar bevat, ensovoorts.

In die Verenigde Koninkryk word verkiesings tradisioneel op Donderdae gehou. Dit was om 'n hoë opkoms te verseker, omdat mense reeds hulle vorige week se loon (wat op Vrydae betaal is) teen daardie tyd spandeer het.

In ''The Hitchhiker's Guide to the Galaxy* deur Douglas Adams sê die karakter Arthur Dent "*This must be Thursday. I could never get the hang of Thursdays''", en 'n paar minute later word die planeet Aarde verwoes.

## Eksterne skakels 
*  Where Thursday Got Its Name
Vrydag

duimnael|400px|Kaart wat die name vir Vrydag in Europese tale vertoon.

**Vrydag** is die weeksdag tussen Donderdag en Saterdag. Die naam is afkomstig van die Germaanse godin Frigg en beteken "Frigg se dag".

In meeste lande met 'n vyfdag-werksweek is Vrydag die laaste werksdag voor die naweek en word daarom na uitgesien as 'n rede vir viering of verligting. Die uitdrukking "*TGIF*" is 'n afkorting vir "''Thank God it's Friday''". Die frase is deur 'n fliek in die 1970's gewild gemaak, en is ook die inspirasie vir die restaurantgroep ''T.G.I. Friday's''.

In Islam is Vrydag die dag van publieke aanbidding in moskees, sien Vrydaggebed. Die Islamitiese week begin wel steeds op 'n Sondag en eindig op 'n Saterdag, net soos die Joodse en Christelike week.

Die Joodse sabbat begin om sonsondergang op Vrydag en hou aan tot sonsondergang op Saterdag.

"Friday" was die naam van 'n kannibaal, wat die dienskneg van Robinson Crusoe geword het.

Cadbury het 'n sjokoladestafie bemark met die slagspreuk "''Thank Crunchie it's Friday''".

In baie kulture word Vrydag as rampspoedig gesien; sien Vrydag die 13de.

## Eksterne skakels 
*  Where Friday Got Its Name 
*  T.G.I. Friday's official website
Saterdag

duimnael|400px|Kaart wat die name vir Saterdag in Europese tale vertoon.

**Saterdag** is die weeksdag tussen Vrydag en Sondag. Die naam is uniek tussen al die ander dagname, omdat dit afkomstig is van die Romeinse god Saturnus, terwyl die ander ses afkomstig van Saksiese gode is. Die naam beteken "Saturnus se dag".

Tradisioneel vanaf antieke Jode is Saterdag die laaste dag van die week, en is steeds standaard in die Verenigde State van Amerika en die Verenigde Koninkryk, alhoewel moderne Europa deesdae Saterdag as die sesde (tweede-laaste) dag van die week sien - hierdie konvensie is geformaliseer deur ISO 8601.

In antieke Joodse tradisie is Saterdag die sabbat. Baie tale ontbreek aparte woorde vir "Saterdag" en "sabbat": Oosters Ortodokse kerke onderskei tussen die *sabbat* (Saterdag) en die *Here se dag* (Sondag), en Rooms-Katolieke Kerke plaas só min klem op die onderskeid dat die meeste onder hulle die Protestantse gebruik—ten minste in omgangstaal—volg deur Sondag die sabbat te noem.

In Skandinawiese lande word Saterdag "*Lördag*" of "*Löverdag*" genoem, wat afgelei is van die woord "*laugr*" wat "bad" beteken.

Die moderne Māori naam is "*Rahoroi*", wat "wasdag" beteken.

Saterdag is deel van die naweek, en tradisioneel 'n dag van ontspanning. Baie partytjies word ook dan gehou, juis omdat dit Sondag - nog 'n rusdag - voorafgaan, en klubs, kroeë en restaurante is gewoonlik later oop op Saterdae as ander weeksaande.

Saterdag is die algemene dag vir verkiesings in Australië.

## Ander skakels 
* Sabbat of Sondag? 
* Sabbat Bekentenisse 
* 'n Sabbat Studie 
*  Where Saturday Got Its Name
Wet op Outeursreg 98 van 1978

Die **Wet op Outeursreg 98 van 1978** is die Suid-Afrikaanse wetgewing wat daarop gemik is om wetgewing ten opsigte van outeursregtelike sake te reël en het op 1 Januarie 1979 in werking getree. Die wetgewing is sedertdien telkemale gewysig. Werke wat in aanmerking kom vir beskerming ingevolge die wetgewing sluit in: letterkundige werke, musiekwerke, artistieke werke, rolprente, klankopnames, uitsendings, programdraende seine, gepubliseerde uitgawes, rekenaarprogramme.

## Termyn van Beskerming 
Die duur van beskerming op outeursreg word in Subartikel 2 van Artikel 3 van die wet uiteengesit as volg:
* Die termyn van beskerming op letterkundige- en musiekwerke asook artistieke werke wat foto's uitsluit geld vir die lewensduur van die outeur plus 50 jaar na sy afsterwe mits verskeie handelinge (publikasie, openbare op-/uitvoering, verkoop van opnames, uitsaai) nie voor die afsterwe van so 'n outeur verrig is nie. In die geval waar sulke handelinge wel verrig word duur die beskerming op outeursreg vir vyftig jaar vanaf die einde van die jaar waarop sodanige handeling verrig is.
* In die geval van rolprente, foto's en rekenaarprogramme geld beskerming vir 50 jaar nadat die werk met die eienaar van die outeursreg se toestemming aan die publiek beskikbaar gestel is of dit vir die eerste keer gepubliseer is. Indien nie een van bogenoemde gebeurtenisse plaasgevind het nie geld beskerming vir 'n tydperk van 50 jaar na vervaardiging van sodanige werk.
* Vir klankopnames geld beskerming vir 50 jaar na publikasie.
* Vir uitsendings geld beskerming vir 50 jaar na die eerste uitsending.
* Vir programdraende seine geld beskerming vir 50 jaar na eerste versending na 'n satelliet.
* Vir gepubliseerde uitgawes, vyftig jaar na die publikasie van die eerste uitgawe.

Die wet maak ook voorsiening vir die geval waar die outeur anoniem of onbekend is. 'n Belangrike bepaling is in die geval waar daar meer as een outeur bestaan in welke geval die wet bepaal dat die afsterfdatum in voorafgaande artikels geag te word as die afsterfdatum van die laaste outeur is.

## Wysigings 
Die wet is verskeie kere gewysig sedert 1978 deur die volgende wysigingswette soos in die staatskoerant gepubliseer:

* Wysigingswet op Outeursreg 56 van 1980
* Wysigingswet op Outeursreg 66 van 1983
* Wysigingswet op Outeursreg 52 van 1984
* Wysigingswet op Outeursreg 39 van 1986
* Wysigingswet op Outeursreg 13 van 1988
* Wysigingswet op Outeursreg 61 van 1989
* Wysigingswet op Outeursreg 125 van 1992
* Wysigingswet op Intellektuele Goederewette 38 van 1997
* Wysigingswet op Outeursreg 9 van 2002

## Eksterne skakels
President van Suid-Afrika

[duimnael|links|Die [Uniegebou, setel van die Suid-Afrikaanse president in Pretoria]]
[duimnael|links|Die [Tuynhuys, setel van die Suid-Afrikaanse president in Kaapstad]]

Die **President van Suid-Afrika** is die staatshoof en regeringshoof onder Suid-Afrika se Grondwet. Vanaf 1961 tot 1994 was die staatshoof bekend as die Staatspresident.

Die President word verkies deur lede van die Parlement en is gewoonlik die leier van die grootste party. Sedert die eerste veelrassige verkiesing op 27 April 1994 is hierdie party die ANC. Die eerste President wat volgens die nuwe Grondwet verkies is, was Nelson Mandela, wie deur Thabo Mbeki in 1999 opgevolg is.

Onder die tussentydse Grondwet (vanaf 1994 tot 1996) was daar 'n Regering van Nasionale Eenheid waarin 'n parlementslid van die grootste opposisieparty geregtig was op die posisie van Adjunkpresident. Tesame met Mbeki het die laaste Staatspresident, F.W. de Klerk, ook gedien as Adjunkpresident in sy amp as leier van die Nasionale Party wat die naasgrootste party in die nuwe Parlement was. De Klerk het egter uitgetree en in opposisie van sy party gegaan. 

'n Vrywillige koalisieregering bestaan steeds onder die nuwe Grondwet (wat in 1996 aanvaar is), alhoewel daar sedertdien geen aanstellings van opposisiepolitici in die pos van adjunkpresident gemaak is nie.

Die amptelike setels van die President is die Uniegebou in Pretoria en die Tuynhuys in Kaapstad, terwyl die ampswoning die Mahlamba Ndlopfu in Pretoria is.

## Lys van Presidente van Suid-Afrika (1994–hede) 
;Partye

## Sien ook 
* Adjunkpresident van Suid-Afrika
* Eerste Minister van Suid-Afrika
* Regering van Suid-Afrika
* Goewerneur-generaal van Suid-Afrika
* Speaker van die Nasionale Vergadering
* Staatspresident van Suid-Afrika
* Lys van Suid-Afrikaanse staatshoofde

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf van die Presidentskap
Staatspresident van Suid-Afrika

Vanaf 1961 tot 1994 was Suid-Afrika se staatshoof bekend as die **Staatspresident**. Dié amp is geskep tydens republiekwording in 1961, waar koningin Elizabeth II as staatshoof vervang en die amp van Goewerneur-generaal van Suid-Afrika ooreenkomstig afgeskaf is.

## Seremoniële pos 
duimnael|Standaard van die Suid-Afrikaanse Staatspresident (1961–1984)
duimnael|Standaard van die Suid-Afrikaanse Staatspresident (1984–1994)
Die Republiek van Suid-Afrika is uitgeroep op 31 Mei 1961. Charles Robberts Swart, die laaste Goewerneur-generaal, is beëdig as die eerste Staatspresident. Soos Paul Kruger en presidente van die Boererepublieke het die Staatspresident 'n ampsserp met die Republiek se wapenskild gedra, en meestal seremoniële pligte uitgevoer. Die regerende Nasionale Party het besluit teen 'n uitvoerende presidentskap, en het pleks daarvan 'n minimalistiese benadering gevolg as 'n versoenende gebaar teenoor Engelssprekende blanke Suid-Afrikaners wat teen 'n Republiek gekant was. Soos Goewerneurs-generaal voor hulle was alle staatspresidente afgetrede Nasionale Party-ministers, en daarom blank, Afrikaans en manlik.

## Uitvoerende pos 
Na grondwetlike hervorming in 1984 word die amp van Staatspresident 'n uitvoerende pos, soos in die Verenigde State van Amerika, en die amp van Eerste Minister van Suid-Afrika word afgeskaf. P.W. Botha word die nuwe Staatspresident, tot sy uittrede in 1989, waarna hy deur Frederik Willem de Klerk vervang is wat die oorgang na meerderheidsregering in 1994 bewerkstellig het.

## Einde van blanke minderheidsregering 
Onder Suid-Afrika se eerste nie-rassige Grondwet, wat in 1994 aanvaar is, staan die staatshoof (en regeringshoof) eenvoudig bekend as die president. Die eerste sodanige president, Nelson Mandela, destyds leier van die ANC, is  as die land se president beëdig op 11 Mei 1994.

## Lys van Staatspresidente van Suid-Afrika (1961–1994) 
; Partye

## Sien ook 
* Adjunkpresident van Suid-Afrika
* Eerste Minister van Suid-Afrika
* Goewerneur-generaal van Suid-Afrika
* President van Suid-Afrika
* Speaker van die Nasionale Vergadering
* Lys van Suid-Afrikaanse staatshoofde

## Eksterne skakels 
*  Lys van Presidente 
*  Lyste van Staatshoofde met skakels na bios
Carter

*Aaron Carter
*Benny Carter, jazz
*Chris Carter
*Deana Carter
*Dixie Carter
*Finn Carter
*Howard Carter
*Jimmy Carter, 39ste President van die Verenigde State, 1977-1981 († 2024)
*Maybelle Carter
*Mel Carter
*Nick Carter (Backstreet Boys)
*Rosalynn Carter, vrou van oudpres. Jimmy Carter
*Sarah Carter
Aberfoyle, Ontario

**Aberfoyle** is 'n dorp in die Kanadese provinsie Ontario, 71 kilometer noordwes van Toronto en 10 kilometer suid van Guelph.
Dvorak

**Dvorak** kan moontlik verwys na:
* Antonín Dvořák - die Tsjeggiese klassieke komponis
* August Dvorak, mede-ontwerper van die Dvorak-sleutelbord
* Die Dvorak-sleutelbord
Lomé Konvensie

Die **Lomé Konvensie** is 'n verdrag wat handel tussen die Europese Unie en 71 (later 77) Afrika-, Karibiese en Pasifiese nasies (saam bekend as die ACP lande) gereguleer het tussen 1975 en 2000.

Dit is in 1975 in Lomé, Togo daargestel, en het sommige van die voordelige toegangsregte wat lede van die Statebond geniet het tot die Verenigde Koninkryk se mark behou na díé se toetrede tot die Unie.  Dit is hernu in 1979, 1985, 1989 en 2000, en daarna vervang deur die Cotonou Ooreenkoms.

## Eksterne skakels 
* A history of the Lomé Convention
Drie koninkryke van Korea

: *Hierdie artikel handel oor die tydperk in die Koreaanse geskiedenis. Vir die gelyknamige tydperk in die Chinese geskiedenis, sien Drie Koninkryke.*

Die **Drie Koninkryke van Korea** was die koninkryke van Goguryeo, Baekje en Silla wat die Koreaanse Skiereiland en Mantsjoerye beheer het van die eerste eeu v.C. tot die 7de eeu n.C. Ander kleiner koninkryke en stamstate het voor en gedurende die Drie Koninkryke-periode bestaan, waaronder Gaya, Dongye, Okjeo, Buyeo, Usan, Tamna, ens.

## Eksterne skakels 
*
Wet op basiese diensvoorwaardes

*Die volledige teks van hierdie wet kan besigtig word by die Afrikaanse Wikisource, by "Wet op basiese diensvoorwaardes 75 van 1997"*

Die **Wet op basiese diensvoorwaardes 75 van 1997** was op 26 November 1997 goedgekeur en het op 1 Desember 1998 inwerking getree (met uitsonderings) in Suid Afrika.

Volgens die wet self is dit bedoel "om uitvoering te gee aan die reg op billike arbeidspraktyke bedoel in artikel 23 (1) van die Grondwet deur voorsiening te maak vir die reëling van basiese diensvoorwaardes en dit te vestig; en daardeur te voldoen aan die verpligtinge van die Republiek as 'n lidland van die Internasionale Arbeidsorganisasie; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede
wat daarmee in verband staan".

## Eksterne skakels 
*www.labourguide.co.za  - 'n Versameling artikels wat die verskeie fasette van die wet uiteenlë.
Afbakeningsknoeiery

**Afbakeningsknoeiery** (Engels: *Gerrymandering*) is 'n opspraakwekkende vorm van herafbakening waarin stemwyke verstel word om 'n voordeel tydens verkiesing te verkry, en word gewoonlik gedoen deur ampsbekleëers van 'n politieke party.  Die term kan ook gebruik word om 'n spesifieke ras-, taal-, geloof- of standgroep te bevoordeel.

## Oorsprong van die term 
duimnael|regs|Die *Gerrymander*
Die term is vernoem na 'n vroeë goewerneur van Massachusetts, Elbridge Gerry.  In 1812 het die wetgewende mag van Massachusetts die distriksgrense verander om die Jeffersonse Republikeinse party se kandidate te bevoordeel.  Twee verslaggewers het na die nuwe verkiesingskaart gekyk, en die een het genoem hoe die nuwe distrikte soos 'n salamander gelyk het.  Die ander het teruggekap dat dit eerder soos 'n "Gerry-mander" lyk.  Van daar af het die naam vasgehaak, en word nou oral deur politieke wetenskaplikes gebruik.

## Eksterne skakels 
*Gerrymandering in the US
*Anti-Gerrymandering policy in Australia
Tweebuffelsmeteenslagmorsdoodgeskietfontein

[duimnael|300px|Twee [buffels, maar mens sal hulle nie sommer met een skoot kan bykom nie.]]

**Tweebuffelsmeteenslagmorsdoodgeskietfontein** is 'n plaas wat in die provinsie Noordwes ongeveer 200&nbsp;km wes van Pretoria lê en amptelik by die Landmeter-Generaal geregistreer is.

Die naam illustreer die saamflansende kenmerk van 'n Afrikaanse samestelling:  al die beskrywende aspekte van 'n konsep kan in die algemeen saamgebind word in een lang woord.  'n Ander voorbeeld sou wees *wildewaatlemoenkonfytkompetisiebeoordelaarshandleiding* of wat van een met so 70 letters: *maketaanwaatlemoenkonfyttentoonstellingbeoordelaarshandleidingsboekies*.  Sulke uiterste gebruik is egter nie algemeen nie, en daar is ooreenstemming dat woorde met koppeltekens geskei word indien dit té lank begin raak.

Anton Goosen het ook 'n liedjie met hierdie titel opgevoer, wat deur Fanus Rautenbach geskryf is.

## Bronne 
* 

## Verwysings
IP-adres

'n **IP-adres** is 'n unieke nommer, soortgelyk aan 'n telefoonnommer, wat deur masjiene (gewoonlik rekenaars) gebruik word om na ander masjiene te verwys wanneer inligting oor die Internet versend moet word; die Internetprotokol bestuur hierdie kommunikasie.

'n Voorbeeld van 'n IP-adres is 207.142.131.236.  Omdat mense moeilik sulke nommers onthou, is 'n gepaardgaande stelsel ontwerp om name (soos *www.wikipedia.org*) na hierdie nommers om te skakel, bekend as die DNS (Domain Name System).

## IP-weergawes 
Daar is twee weergawes van die Internet Protokol wat hoofsaaklik in gebruik is, elk met sy eie definisie en voorstelling van 'n IP-adres.

### IPv4 
IPv4 (Internet Protokol weergawe 4) gebruik 32 bisse (4 grepe) om die adres te stoor, wat 'n totaal van 4&nbsp;294&nbsp;967&nbsp;296 (232) verskillende adresse gee. 'n Aantal van hierdie adresse word egter gereserveer vir ander doeleindes, soos by voorbeeld, vir gebruik in privaat netwerke.

Voorbeeld: 207.142.131.236

### IPv6 
IPv6 (Internet Protokol weergawe 6) gebruik 128 bisse (16 grepe) om die adres te stoor, wat, teoreties, 'n totaal van 2128 unieke adresse kan voorsien.

Voorbeeld: 2001:0db8:85a3:08d3:1319:8a2e:0370:7334

#### Aanneming 
Vanaf Maart 2020, is net 371 van die top 1000 webwerwe op die internet beskikbaar deur IPv6. Hulle is meestal Google webwerwe en volgens Google se statistiek, is omtrent 30% van alle verkeer op hulle netwerk IPv6.

Volgens 'n *Internet Society* verslag in 2018:
* Baie van die groot netwerkoperateurs in die VSA, Europa en Asië het IPv6 op groot skaal ontplooi.
* Byna 'n half miljard mense gebruik IPv6 met net die top 15 ISP's gekombineer. Indië se Reliance Jio het die meeste IPv6-gebruikers met 237 miljoen, die Verenigde State se Comcast is tweede met 36 miljoen en die Verenigde State se AT&T is derde met 30 miljoen.
* Die implementering van IPv6 is wêreldwyd, en die top 10 lande wat die nuwe protokol gebruik is België, Griekeland, Duitsland, die VSA, Uruguay, Indië, Switserland, Japan, Maleisië en Brasilië.
* 80 persent van die slimfone in die VSA op die groot sellulêre netwerkoperateurs (AT&T, Sprint, T-Mobile en Verizon) gebruik IPv6. Minder as drie jaar gelede was dit minder as 40 persent.
* In 2012 het minder as een uit elke honderd verbindings met Google-dienste IPv6 gebruik. Vandag is die aantal byna een uit elke vier.
* Baie van die grootste internetinhoudverskaffers en inhoudleweringsnetwerke bied standaard IPv6-diens. 28 persent van die Alexa Top 1000-webwerwe is IPv6-geaktiveer, insluitende groot stromingvideodienste.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
* https://www.potaroo.net/ispcol/2018-05/ipv6-2018.html

## Eksterne skakels 
* Wys mens se IP-adres
* Wys mens IP-adres en ander inligting
* IP-adres en ander DNS inligting
* worldipv6launch.org/measurements
* IPv6 Aanneming vir elke land volgens APNIC
Natuurwetenskap

[duimnael|250px|Natuurwetenskappe ondersoek hoe die wêreld om ons werk. Dit bestaan uit vyf hooftake: [Chemie (sentrum), Sterrekunde, Aardrykskunde, Fisika en Biologie (Kloksgewys van bo-links).]]

**Natuurwetenskap** word tradisioneel as die studie van die fisiese, lewende en nie-lewende aspekte van die wêreld en die hemelruim om ons heen gedefinieer. As 'n groep kan die natuurwetenskappe onderskei word van teologie en die sosiale wetenskappe aan die een kant en van die kunste en die geesteswetenskappe aan die ander kant.

Wiskunde is op sigself nie 'n natuurwetenskap nie maar verskaf baie van die kernmetodes van die ander wetenskappe. Natuurwetenskap poog oor die algemeen om die werkinge van die wêreld deur middel van natuurlike prosesse eerder as deur goddelike ingryping te verklaar. Die term natuurwetenskap word ook gebruik om *wetenskap* as 'n vak te identifiseer wat die wetenskaplike metode gebruik.

Natuurwetenskappe as term word egter deesdae ook gebruik om te verwys na die begrip wat nader aan die alledaagse betekenis van die term is naamlik *die kennis van die natuur* en kan dus 'n vak soos biologie insluit.

## Natuurwetenskappe 
* Sterrekunde
* Biologie
* Chemie
* Aardrykskunde
* Ekologie
* Geologie
* Fisika

## Toegepaste wetenskappe en ingenieurswese 
* Landbou-ingenieurswese
* Elektriese ingenieurswese
* Meganiese ingenieurswese
* Metallurgiese ingenieurswese
* Chemiese ingenieurswese
* Siviele ingenieurswese
* Grondkunde

## Sien ook 
* Lys van akademiese vakrigtings

## Eksterne skakels 
* The History of Recent Science and Technology
* Reviews of Books About Natural Science Hierdie werf bevat meer as 50 voorheen gepubliseerde resensies oor boeke oor natuurwetenskap, insluitende uitgesoekte opstelle oor onderwerpe in natuurwetenskap.
Seinverwerking

**Seinverwerking** is die manipulasie, versterking en interpretasie van seine. 'n Sein kan gedefinieer word as inligting oor die gedrag en eienskappe van verskynsels. Voorbeelde van seine is klank, beelde of metings oor tyd van bv. temperatuur. 

Seinverwerking kan op analoog of digitale seine toegepas word. In baie toepassings word 'n analoog sein na 'n digitale sein omgeskakel deur 'n analoog-na-digitale-omsetter waarna die seinverwerking dan op die digitale sein uitgevoer word. 'n Voorbeeld van hierdie omsetting is 'n digitale kamera waar die analoogsein van die lig van die voorwerp deur 'n sensor na 'n digitale sein omgeskakel word wat dan deur die digitale kamera verwerk en gestoor kan word.

Tipiese gebruike van seinverwerking is:

* Kondisionering van seine vir transmissie, soos in telekommunikasie
* Verbetering van seinkwaliteit, soos klankverwerking tydens 'n musiek konsert
* Om sekere belangrike komponente in seine te identifiseer. As die gemete sein bv. temperatuur oor tyd is, kan seinverwerking gebruik word om skielike veranderings in temperatuur te identifiseer.

## Toepassings 
Seinverweking word toegepas in 'n groot verskeidenheid velde. Van die toepassings word hieronder gelys.

* Klankverwerking: Opneem, verwerking of aanbieding van akoestiese seine, soos spraak of musiek
* Beeld- en Videoverwerking: Opneem, verbetering en analise van foto's of videos
* Kommunikasieselsels: Filter, modulasie en demodulasie, enkodering en dekodering van seine soos bv. spraakseine in telefone
* Beheerstelsels: Metings vir die terugvoerlus van 'n beheerstelsel
* Dataverwerking: Wanneer data as 'n sein voorgetel kan word, kan belangrike inligting onttrek word en dan gebruik word om gebeurtenisse te identifiseer of selfs voorspellings te maak

## Sien ook 
* Elektroniese ingenieurswese

## Verwysings
Medium

Die woord **medium** het 'n aantal betekenisse:

* Die mees algemene gebruik is om die gemiddelde van 'n reeks groottes of toestande aan te dui.  Dit kom gewoonlik voor wanneer daar slegs 'n paar verskillende groottes is, eerder as baie.  Byvoorbeeld, items soos drankies by 'n kitskos-restaurant mag in drie groottes voorkom:  klein, medium en groot.
* Wanneer verband hou met die dra van iets, is 'n medium (meervoud *media*) die proses of voorwerp wat die stoor of oordrag van iets moontlik maak.  In kommunikasie is dit die stof wat 'n boodskap of inligting versend of dra.
* 'n medium is 'n individu wat aanspraak daarop maak dat hy/sy die vermoë het om boodskappe van geeste, spoke of ander entiteite te ontvang of kanaliseer.
* In mikrobiologie en ander wetenskaplike dissiplines is 'n medium 'n voedingstelsel vir die kunsmatige kultivering van selle of organismes (veral bakterië).
* In kuns is dit 'n spesifieke tegniek of manier van uitdruk, of die materiale gebruik in 'n spesifieke artistiese tegniek.
* 'n Optiese medium is iets wat homogeen is op lengteskale vergelykbaar met die golflengte van die lig wat ter sprake is.

Die woord *medium* kom direk uit Latyn, waarin dit beteken "die een in die middel."

Die meervoud "mediums" word partykeer gebruik.  Die meervoud "media" moet nie verwar word met die tegniese term "media" nie, waarvan meervoud "mediae" is.

Interessant genoeg laat die Engelse taal se oorlaaiing van die woord met verskillende betekenisse toe dat stellings soos *"Small medium at large!"* gemaak kan word, wat beide verstaanbaar en effe snaaks is.

## Eksterne skakels 
* Wiktionary: "medium/media"
* Wiktionary: "media/mediae"
Nasionale Taaldiens

Die **Nasionale Taaldiens** ("NTD") van Suid-Afrika bevorder en fasiliteer kommunikasie tussen tale. In ooreenstemming met die taalvereistes van die Grondwet bestuur die NTD die taaldiversiteit van die samelewing van die land en is hy verantwoordelik vir die benutting van al die tale van ons mense deur beleidsmaatreëls in werking te stel wat gemik is op die bevordering van die gebruik van al hierdie tale, ook van die tale wat histories afgeskeep is.

Die kern van die NTD se werksaamhede is om aan die taalvereistes van die Suid-Afrikaanse Grondwet te voldoen deur 'n vertaal- en nasiendiens in al die amptelike te verskaf ten einde kommunikasie oor tale heen te fasiliteer en te bevorder, en deur taaldiversiteit deur middel van taalbeplannings- en terminologieprojekte te bestuur.

Die NTD fungeer as die regering se professionele taalsteunstelsel deur amptelike dokumente in al die amptelike tale te vertaal. Die terminologiediens van die NTD verleen hulp met die ontwikkeling en modernisering van die tegniese woordeskat van die amptelike tale. Die taalbeplanningswerksaamhede omvat die advisering van die regering oor die ontwikkeling van taalbeleid en oor implementeringstrategieë.
Fang

**Fang** (*Pangwe*, *Faŋ*, *Paŋwe*) is 'n Afrika-taal, verwant aan Bulu. Dit word in Wes-Afrika, onder ander Rio Muni gepraat.

## Verwysings
Rio Muni

duimnael|Kaart van Rio Muni

**Rio Muni** (Fang: *Mbini*; Spaans: *Río Muni*) is die deel van Ekwatoriaal-Guinee wat op die Afrikavasteland geleë is (die res is op eilande). Dit is in 1778 deur Portugal aan Spanje afgestaan. Die grootste stad is Bata en die bevolking is hoofsaaklik Fangsprekend. Die naam is van die Munirivier afgelei.

## Bevolking 
Omtrent 883&nbsp;000 mense woon in hierdie area. Dit is omtrent 72% van Ekwatoriaal-Guinee se bevolking.

## Eksterne skakels 
*
Rekenaarprogrammering

**Rekenaarprogrammering** (of net **programmering**) is die ontwerp en skryf van programme in programmeertale deur 'n rekenaarprogrammeur sodat dit op 'n rekenaar uitgevoer kan word. In meer besonderhede is dit die implementering van een of meer verwante abstrakte algoritmes en/of datastrukture, deur gebruik te maak van 'n programmeertaal om 'n werkende rekenaarprogram te skep. Programmering bevat elemente van kuns, wetenskap, wiskunde en ingenieurswese.

Programmering is die noukerige vertaling van 'n probleem area in 'n taal wat dan in rekenaar kode omskep kan word deur 'n masjien vertaler. Dus skep die programeerder 'n instruksie lys vir die rekenaar om te volg. 

Programmering vind plaas in 'n taal sodat 'n vertaler dit kan omskakel in masjien kode wat die rekenaar dan gebruik om sekere verwerkings te kan doen. Hierdie masjien taal staan bekend as binêre syfers. Biner dui op die getalle stelsel wat net twee state het "0" en "1". Die 0 en 1 waardes stel maklik die waardes aan en af, of ja en nee voor.  Die tale is geskep om te dien as 'n taal wat deur beide rekenaars en mense verstaan word. Daar is 'n paar hoofsoorte. Daar is op die heel onderste vlak saamsteltaal, dit is uniek tot elke soort mikroverwerker. Saamsteltaal is baie amper dieselfde as masjientaal maar in plaas van bv. 10110110 te tik word die opdrag as teks geskryf bv. "add" en 'n ander program vertaal dit na die korrekte binêre kode. Die volgende is tale wat vertaal word. Dit sluit tale soos C, C++, Pascal, Delphi en vele meer in. Hierdie tale het 'n sintaks en mens kan veranderlikes en strukture soos "while" en "for" gebruik. 'n Vertaler word gebruik om die tale na masjientaal te vertaal.

Op die heel boonste vlak bestaan geïnterpreteerde tale. Dit is tale waar opdrag-vir-opdrag uitgevoer word soos Perl, Python en Basic. 'n Program of interpreteerder loop in die agtergrond en ontvang opdragte vanaf die geïnterpreteerde taal en voer die opdragte uit.

## Sien ook 
* Bronkode
* Lys van programmeertale
* Rekenaarprogrammeur
* Rekenaarwetenskap
* Vibe-programmering
Programmering

**Programmering** kan verwys na een van die volgende aktiwiteite wat almal die opstel van een of ander "program" behels:

* Die opstel van 'n program vir 'n masjien, soos 'n videomasjien
* Rekenaarprogrammering - die opstel van 'n program van instruksies wat op 'n rekenaar uitgevoer kan word.
* Wiskundige programmering - die opstel van 'n program vir 'n proses. Bv.
** Lineêre programmering
** Nie-lineêre programmering
Wikiquote

**Wikiquote** is 'n susterprojek van Wikipedia, en gebruik dieselfde MediaWiki-sagteware.  Dit is een van 'n familie van wiki-gebaseerde projekte wat deur die Wikimedia-stigting bedryf word. Wikiquote is gebaseer op 'n idee van Daniel Alston wat deur Brion Vibber geïmplementeer is. Die doel van die projek is om 'n groot verwysingwerk te skep, bestaande uit aanhalings van mense, boeke en gesegdes, en om verdere inligting oor hulle weer te gee.

Die projek was oorspronklik slegs in Engels beskikbaar, maar in Julie 2004 word dit ook na ander tale uitgebrei.

Die Afrikaanse wikiquote begin vorm aanneem by http://af.wikiquote.org/, alhoewel die Engelse wikiquote by http://en.wikiquote.org/ veel groter is.

## Eksterne skakels 
* Afrikaanse Wikiquote
* Engelstalige Wikiquote
* Wikiquote in ander tale
Lingua franca

**Lingua franca**, letterlik **"Frankiese taal"** in Italiaans, was oorspronklik 'n gemengde taal of kombuistaal, bestaande uit onverboë Italiaans plus 'n woordeskat geneem vanuit Italiaans, Turks, Persies en Arabies, en gebruik vir kommunikasie dwarsdeur die Midde-Ooste. Die term word nou gebruik vir enige gemengde kombuistaal wat deur sprekers van verskillende tale gebruik word om met mekaar te kommunikeer.

## Algemene sin 
Die term *lingua franca* verwys in die algemeen na 'n taal aangeleer, buiten die inheemse sprekers, vir internasionale handel of ander uitgebreide interkulturele interaksies. 
Dit het hierdie algemene sin verkry vanuit die spesifieke taal hieronder beskryf.

In die Westerse wêreld het Koine-Grieks, Latyn en Frans almal gedien as *lingua francas* op verskillende tye. Frans was al in die 17de eeu die diplomatieke taal in Europa, en is juis daarom steeds die werkstaal van baie internasionale instellings en word op dokumente gesien vanaf paspoorte tot lugpos-etikette. Duits het gedien as *lingua franca* in dele van Europa tussen die 19de en 20ste eeu, veral in besigheid. Engels is die huidige *lingua franca* van Westerse internasionale besigheid, en is besig om Frans te vervang in diplomatiek.

In ander wêreldstreke het ander tale die funksie van *lingua franca* vervul: Swahili in Oos-Afrika, Russies in areas voorheen verbind met die Sowjetunie, Hindi (saam met Engels) in Indië, Maleis in Suidoos-Asië, Bislama in die Pasifiese Eilande, en verskeie ander Pidgin-Engelse tale in ander plekke en tye. Portugees was die *lingua franca* in Afrika en Asië in die 15de en 16de eeue. Mandarynse Chinees het ook 'n funksie gesien deur 'n gemene gesproke taal te verskaf tussen sprekers van verskillende en onderling onverstaanbare Chinese dialekte.

Kunsmatige tale soos Esperanto, Ido, Mondlango en interlingua word deur sommiges voorgestel as 'n wêreldwye *lingua franca*. Hulle ondersteuners argumenteer dat 'n *lingua franca* so eenvoudig as moontlik moet wees, maar steeds hoogs bektekenisvol moet wees. Hulle hou vol dat Engels en ander natuurlike tale, deurdat dit etnies afgelei is, nie geskik is vir 'n gemene taal nie, omdat natuurlike tale haakplekke en eienaardighede bevat wat hulle moeilik maak om aan te leer, dit 'n natuurlike voorsprong aan die inheemse sprekers gee, en geassosieer word met politieke, ekonomiese en kulturele oorheersing deur die taal se nasie van oorsprong.

## Eksterne skakels 
* Glossary of the original Lingua Franca
Wiki

[duimnael|'n *Wiki-Wiki*-bus op die lughawe van [Honolulu, Hawaii, VSA die oorsprong van die term.]]

'n **Wiki** of **wiki** (uitgespreek as "whiekie" of "wiekie") is 'n webwerf (of ander dokumentversameling) wat 'n gebruiker toelaat om inhoud by te voeg, net soos in 'n Internetforum. ’n Tipiese Wiki bestaan uit veelvuldige bladsye wat deur die publiek geredigeer en verander kan word (gewoonlik gratis en oopbron) of waarvan die redigering beperk is tot ’n spesifieke organisasie wat dit vir sy eie interne kennisdatabasis gebruik. 

Die term Wiki kan ook verwys na die samewerkende sagteware of Wiki-enjins wat ingespan word om só 'n webwerf te bedryf (sien Wiki-sagteware). ’n Wiki-enjin verskil van ander webgebaseerde sisteme soos blogsagteware en statiese webbladgenerators omdat die inhoud geskep word sonder enige aangestelde of gedefinieerde eienaar, deur enige ander gebruiker verander kan word en nie tot ’n spesifieke struktuur gebind is nie, maar aangepas kan word na aanleiding van die gebruikers se behoeftes. Wiki-enjins laat ook gewoonlik toe dat inhoud deur vereenvoudigde brontekstaal geskep kan word, wat dit meer toeganklik maak vir 'n groter groep gebruikers. 
 
Daar is honderdduisende Wiki’s tans in gebruik, beide privaat en publiek, insluitende Wiki’s wat as kennisbestuurhulpbronne, nota-aantekeningsgereedskap, gemeenskapswebwerwe en intranette funksioneer. Sommige laat beheer toe oor verskillende funksies (toegangsvlakke); byvoorbeeld, redigeerregte kan die verandering, byvoeging of verwydering van materiaal toelaat. Ander mag toegang toelaat sonder om toegangsbeheer af te dwing. Verdere reëls kan opgelê word om inhoud te organiseer.duimnael|Ward Cunningham, skepper van die eerste Wiki-sagteware.

Ward Cunningham, die ontwikkelaar van die eerste Wiki-sagteware, die WikiWikiWeb (ook soms na verwys as die Portland Pattern Repository), het ’n wiki oorspronklik beskryf as “die eenvoudigste moontlike aanlyn databasis”  

Die aanlyn ensiklopedieprojek Wikipedia, behalwe dat dit een van die populêrste webwerwe op die internet is, word sedert 2007 as een van die populêrste Wiki-gebaseerde webwerwe beskou. Wikipedia is nie ’n enkele wiki nie, maar eerder ’n versameling van honderde wiki’s wat elk tot ’n ander taal behoort. 

Die woord Wiki is afkomstig van "Wiki wiki", die Hawaiise term vir "flink", “snel” of "uiters vinnig". Soms word "wikiwiki" of "WikiWiki" gebruik in plaas van "wiki". Die terme is uitruilbaar, alhoewel daar verskil word oor die gebruik van letterkas.

## Eksterne skakels 
* "Tour bus stop" by MeatballWiki
* WikiWikiWeb (die eerste wiki)
* Wiki Community List
* Wiki Engines
* EvoWiki: How wikis evolve 
* How did you come up with the idea for the Wiki? 'n Video-onderhoud met Ward Cunningham oor hoe hy met die idee van Wiki vorendag gekom het
* Wiki_Science: How to start a wiki  (by Wikibooks) - help skryf aan die boek oor hoe om 'n wiki te begin.
Venda

Die woord **Venda** kan na verskillende dinge verwys:
* Die taal Venda.
* Die voormalige tuisland, Venda
* 'n Venda soos 'n persoon, of 'n saak behorende tot die Vendakultuur
* Die hoenderras Venda

## Eksterne skakels 
*
Swazi (dubbelsinnig)

Die woord **Swazi** kan na verskillende dinge verwys:

* Iets geassosieer met die land eSwatini.
* Die etniese groep, die Swazi's.
* Die taal, Swazi.
* 'n Handelsmerk vir klere in Nieu-Seeland.
Nguni

duimnael|regs|300px|'n Trop Nguni-beeste (Makatini ekotipe).

Die woord **Nguni** kan verwys na verskillende dinge:

* Die Nguni-taalfamilie of behorende daartoe
* 'n Nguni (bees)
* Die Nguni-stam

## Eksterne skakels 
*
Ndebele (taal)

Met betrekking tot taal, kan **Ndebele** (of isiNdebele) na een van twee verwante tale verwys:

* Suid-Ndebele, 'n Nguni-taal wat in Suid-Afrika gepraat word. Een van SA se amptelike landstale.
* Noord-Ndebele, 'n Nguni-taal wat in Zimbabwe gepraat word. Een van Zimbabwe se twee hooftale.
Ndebele

Die woord **Ndebele** (of *Matabele*) kan na verskillende dinge verwys:
* Die Ndebele stam.
* Een van (of al) die Ndebele-tale
Golf

duimnael|Golwe in die see.
duimnael|Die Golf van Mexico.
duimnael|Die Volkswagen Citi Golf.

Die woord **golf** kan verwys na:

* die **fisiese verskynsel**; 
** seegolwe behandel spesifiek golwe ter see
* 'n **baai**; verwys na landhoofde en baaie vir meer omtrent die onderwerp.
* 'n Modelreeks deur die motorvervaardiger Volkswagen vervaardig.
* Een van die letterkodes van die NAVO spelalfabet

Die aanvaarde Afrikaanse spelling van die balsport is gholf.
Sotho-taalfamilie

duimnael|links|Geografiese verspreiding van Sotho-tale in Suid-Afrika ná bevolkingsdigtheid per km²:
Die **Sotho-** of **Sotho-Tswana-taalfamilie** is deel van die Bantoetaalfamilie en word in die Suider-Afrikaanse lande Suid-Afrika, Botswana, Lesotho en eSwatini gepraat. Dit word verdeel in die Sotho- en Tswana-groepe. Ander tale in Suid-Afrika sluit in die Nguni-taalfamilie, Wes-Germaanse tale soos Afrikaans en Engels asook die tale Tsonga en Venda.

## Sotho 
* Lozi (of Serotse, soos die Basotho's dit noem) wat in Zambië gepraat word.
* Noord-Sotho (soms verkeerdelik Pedi genoem)
* Suid-Sotho (gereeld ook bloot Sotho genoem)

## Tswana 
* Kgalagadi
* Tswana

## Eksterne skakels 
*