Easterlin-paradoks

Die **Easterlin-paradoks** is 'n bevinding in geluksekonomie wat in 1974 deur Richard Easterlin, destyds professor in ekonomie aan die Universiteit van Pennsylvania, geformuleer is, en die eerste ekonoom was wat geluksdata bestudeer het  Die paradoks stel dat op 'n gegewe tydstip geluk direk varieer met inkomste, beide binne en tussen nasies, maar oor tyd toon geluk nie 'n opwaartse neiging as inkomste aanhou groei nie: terwyl mense met hoër inkomste tipies gelukkiger is as hul laer-inkomste eweknieë op 'n gegewe tydstip, lei hoër inkomste nie tot groter geluk oor tyd nie. Een verduideliking is dat 'n mens se geluk afhang van 'n vergelyking tussen hul inkomste en hul persepsies van die gemiddelde lewenstandaard. As almal se inkomste toeneem, gee 'n verhoogde inkomste 'n kortstondige hupstoot aan geluk, aangesien mense nie besef dat die gemiddelde lewenstandaard gestyg het nie. Later besef hulle dat die gemiddelde lewenstandaard ook gestyg het, sodat die gelukhupstoot wat deur verhoogde inkomste veroorsaak word, verdwyn. Dit is die teenstrydigheid tussen die tydstip- en tydreeksbevindings wat die kern van die paradoks vorm: terwyl daar 'n korrelasie op 'n vaste punt is, is daar geen neiging oor veelvuldige punte nie. Dit wil sê, in die kort termyn beskou almal verhogings in inkomste as gekorreleerd met geluk en probeer hul inkomste verhoog. In die lang termyn blyk dit egter 'n illusie te wees, aangesien almal se pogings om lewenstandaarde te verhoog lei tot stygende gemiddeldes, wat almal op dieselfde plek laat in terme van relatiewe inkomste. Verskeie teorieë is voorgestel om die paradoks te verduidelik, maar die paradoks self is slegs 'n empiriese veralgemening. Die bestaan van die paradoks is sterk deur ander navorsers betwis.

Richard Easterlin het die bewyse en beskrywing van die paradoks oor tyd opgedateer. Sy mees onlangse bydrae is uit 2022.

## Bewyse 
Die oorspronklike bewyse vir die paradoks was data uit die Verenigde State. Daarna is ondersteunende bevindings vir ander ontwikkelde nasies gelewer and, more recently, for less developed countries and countries transitioning from socialism to capitalism. Die oorspronklike gevolgtrekking vir die Verenigde State was gebaseerd op data van 1946 tot 1970; latere bewyse tot 2014 het die aanvanklike bevinding bevestig — die neiging in geluk in die Verenigde State was plat of selfs effens negatief oor 'n tydperk van ongeveer sewe dekades waarin reële inkomste meer as verdrievoudig het.

Die tydreeksgevolgtrekking van die paradoks verwys na langtermynneigings. Namate die ekonomie uitbrei en krimp, vind fluktuasies in geluk plaas saam met dié in inkomste  maar die fluktuasies in inkomste vind plaas rondom 'n stygende neigingslyn, terwyl dié in geluk rondom 'n horisontale neiging plaasvind.

## Moontlike verduidelikings 
'n Paar verduidelikings vir die paradoks is aangebied.
Die eerste verduideliking berus op die effek van sosiale vergelyking. Die effek van addisionele inkomste op hoe ons oor ons lewens voel, gaan nie net oor hoe welvarend ons in absolute terme is nie, maar hoe welvarend ons is in vergelyking met ander mense.

Die tweede verduideliking beroep hom op ‘n hedonistiese aanpassing en die feit dat mense gewoond raak aan hoër inkomste en lewenstandaarde. Byvoorbeeld, die teorie van hedonistiese aanpassing sou voorstel dat vooruitgang van iPhone 5s, na iPhone 6s, na iPhone 7s, na iPhone 8s en so aan, nie 'n blywende verbetering in geluk gemaak het nie.

## Kritiek 
Besware teen die paradoks fokus op die tydreeksveralgemening, dat neigings in geluk en inkomste nie verwant is nie. In 'n 2008-artikel stel ekonome Betsey Stevenson en Justin Wolfers dat “die kern van die Easterlin-paradoks lê in Easterlin se onvermoë om statisties beduidende verhoudings tussen gemiddelde vlakke van geluk en ekonomiese groei oor tyd te isoleer,” en bied tydreeksbewyse van 'n beduidende positiewe statistiese assosiasie tussen geluk en inkomste.

Easterlin en ander navorsers het data uit die Verenigde State en Japan ondersoek om 'n oënskynlik paradoksale verhouding tussen lewenstevredenheid en ekonomiese groei te analiseer. In Japan suggereer data uit die "*Life in Nation*"-opnames, wat in 1958 begin is, aanvanklik dat gemiddelde lewenstevredenheid konstant gebly het ten spyte van beduidende ekonomiese groei. Tog toon Stevenson en Wolfers (2008) dat die opnamevrae oor tyd ontwikkel het, wat die beoordeling van veranderinge in geluk bemoeilik. Wanneer die data in konsekwente subperiodes gesegmenteer word, kom 'n positiewe korrelasie tussen BBP en geluksgoei na vore, wat aandui dat die waargenome paradoks uit verkeerde meting van geluk spruit. In die Verenigde State ontstaan 'n ander verduideliking uit inkomstegelykheid. Ekonomiese groei het nie die meerderheid bevoordeel nie; mediaanhuishoudelike inkomste het die afgelope vier dekades veel stadiger gegroei as dié van die top 10%. Daarom moet neigings in totale lewenstevredenheid nie as paradoksaal gesien word nie, aangesien die tipiese Amerikaanse burger min groei in inkomste en lewenstandaard ervaar het.

'n 2012-artikel deur Stevenson, Wolfers en Daniel Sacks keer terug na hierdie tydreeks-kritiek met nuwe data, hoewel die artikel soms beweer dat die paradoks 'n teenstrydigheid is tussen twee tipes deursnee-bewyse — data vir persone en vir lande   Buite ekonomie het twee stigtersvaders in die studie van selfgerapporteerde geluk, Ed Diener in sielkunde, en Ruut Veenhoven in sosiologie, elkeen met hul medewerkers ook bewyse gelewer van 'n beduidend positiewe tydreeksverhouding. 'n Weerlegging deur Easterlin wys daarop dat hierdie studies nie fokus op die identifisering van langtermynneigings nie; eerder is hulle gebaseerd op tydreekse wat kort is of slegs twee waarnemings het — in beide gevalle onvoldoende waarnemings om 'n neiging vas te stel. Die positiewe assosiasie wat hulle bied, is dié tussen die fluktuasies in geluk en inkomste, nie die neigings nie.

Daar word soms gesê dat die afplatting van die geluksneiging plaasvind na 'n minimum vlak van inkomste. Terwyl deursnee-data 'n kromlynige verhouding tussen inkomste en geluk in Chinese en Asiatiese steekproewe ondersteun  gee tydreekse vir China en Japan, wat beide vanaf lae inkomstes begin, geen aanduiding van 'n drempel nie.

## Verwysings