Floyd Shivambu

**Nyiko Floyd Shivambu** (gebore 1 Januarie 1983 te Malamulele, Gazankulu) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en leier van die Afrika Mayibuye Movement. Hy het op 5 September 2025 amptelik die stigting van Afrika Mayibuye Movement as beide 'n politieke beweging en 'n politieke party met hom as die president, aangekondig. 

Hy was van 21 Mei 2014 tot 15 Augustus 2024 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die Ekonomiese Vryheidsvegters. Hy het hom dieselfde dag by Jacob Zuma se Umkhonto we Sizwe-party aangesluit. Shivambu is in Malamulele, Limpopo, gebore. Hy was die adjunkpresident en luitenant-hoofbevelvoerder van die Ekonomiese Vryheidsvegters, die Parlementêre hoofsweep daarvan in die Suid-Afrikaanse Parlement, wat in die Handel en Nywerheidportefeuljekomitee en die Staande Komitee oor Finansies gedien het. 

Shivambu was ook 'n lid van die Pan-Afrika-parlement, wat in die Komitee vir Landelike Ekonomie, Landbou, Natuurlike Hulpbronne en Omgewing gedien het.

## Vroeë lewe en opvoeding
Shivambu is gebore in die landelike dorpie Mahonisi, Malamulele-dorp in die Limpopo-provinsie, Suid-Afrika. Hy was een van sewe kinders. Hy het grootgeword in 'n huis sonder lopende water of elektrisiteit. Sy ouers het 'n bestaan gemaak as informele handelaars wat handgemaakte duvets en kussingslope in nabygeleë dorpe verkoop het. Shivambu het in 2001 aan die Mphambo Hoërskool in Malamulele gematrikuleer.

Shivambu het verder aan die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg gestudeer met die doel om 'n tegnikus te word. Hy het van akademiese fokus verander en in plaas daarvan 'n baccalaureusgraad sowel as 'n honneursgraad in Politieke Studies en Internasionale Betrekkinge verwerf. Shivambu het in 2014 met 'n meestersgraad, met onderskeiding, in politieke studies gegradueer. In sy derde jaar aan die Universiteit van die Witwatersrand is Shivambu verkies tot president van die universiteit se Studenteverteenwoordigende Liggaam en het hy by die African National Congress Jeugliga aangesluit.

## Politieke loopbaan
Floyd Shivambu se politieke loopbaan het in studenteleierskap begin toe hy van 2004 tot 2005 as president van die Studenteraad aan die Universiteit van die Witwatersrand gedien het. Hy het daarna van 2006 tot 2007 'n Studenteverteenwoordiger vir die Gesamentlike Inisiatief vir Prioriteitsvaardigheidsverkryging geword en was ook 'n Nasionale Uitvoerende Lid van die Suid-Afrikaanse Studentekongres. Van 2008 tot 2012 het hy dubbele rolle beklee as Raadslid van die Nasionale Studente Finansiële Hulpskema en Woordvoerder van die African National Congress Jeugliga (ANCYL). Gedurende sy tyd in die ANCYL het hy 'n noue politieke alliansie met Julius Malema ontwikkel.

Na hul skorsing uit die ANC, het Shivambu in 2013 saam met Malema die Ekonomiese Vryheidsvegters  mede-gestig en tot 2024 as die party se Adjunkpresident gedien, waar hy toesig gehou het oor Beleid, Navorsing en Internasionale Betrekkinge.  In 2014 is hy verkies as 'n Parlementslid vir die EFF, 'n posisie wat hy tot 2024 beklee het, terwyl hy ook van 2014 tot 2018 as 'n Lid van die Pan-Afrikaanse Parlement gedien het. In dieselfde jaar was hy mede-redakteur van The Coming Revolution: Julius Malema and the Fight for Economic Freedom.

In die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024 het Malema verklaar dat 'n potensiële EFF-ANC-koalisie sou afhang van die aanstelling van Shivambu as Minister van Finansies. Op 18 Augustus 2024 het Julius Malema Sinawo Tambo as Floyd se plaasvervanger in die parlement aangekondig. Na die verkiesing het hy egter eerder by die uMkhonto weSizwe Party aangesluit en die Sekretaris-Generaal en 'n Parlementslid geword. Op 18 Augustus 2024 het Malema aangekondig dat Sinawo Tambo Shivambu in die Parlement sou vervang.
Shivambu is in Junie 2025 as MK se Sekretaris-Generaal afgedank.

## Kontroversies
In 2011 is Shivambu deur 'n dissiplinêre verhoor van die ANC uit sy posisie as woordvoerder van die ANC-jeugliga verwyder, nadat hy 'n joernalis gevloek het en nadat hy opmerkings gemaak het oor hoe hy gehelp het om regimeverandering in Botswana te bewerkstellig.
Op 17 Augustus 2018 is Shivambu vir spoedoortreding in hegtenis geneem. Hy is betrap dat hy teen 182 km/h in 'n 120 km/h-sone gery het en daarna op borgtog vrygelaat is.

### Aanranding van joernalis
Op 20 Maart 2018 is Shivambu verfilm terwyl hy 'n joernalis buite die Parlement aanval en sou in Februarie 2021 teregstaan vir aanranding. Hierdie verhoor is daarna uitgestel tot September 2021.

### Vaderskapskandaal
In 2015 was Shivambu betrokke by 'n wyd gepubliseerde vaderskapskandaal. Nadat hy aanvanklik ontken het dat hy 'n kind met sy voormalige meisie, Andile Masuku, verwek het, het hy later erken dat die kind sy seun was na 'n vaderskapstoets. In November 2015 het hy beweer dat hy nie die maandelikse onderhoud van R5000 kon bekostig nie.

### Rassisme-aanklagte
Shivambu is gekritiseer omdat hy geëis het om te weet waarom die tesourie-amptenaar Ismail Momoniat, wat van Suid-Afrikaanse Indiese afkoms is, so gereeld voor die parlement aangebied het in plaas van 'n swart Nasionale Tesourie-amptenaar, en gesê het dat Momoniat se teenwoordigheid "Afrika-leierskap ondermyn". Dit het gelei tot wydverspreide veroordeling van Shivambu deur ander politici en op sosiale media vir beide die bevraagtekening van Momoniat se rol in die anti-apartheidsbeweging en vir rassebevooroordeeldheid.

Vier maande later het die *Daily Maverick* verklaar dat 'n waarskynlike rede vir Shivambu se stellings oor Momoniat was omdat hy deel was van 'n groep tesourie-amptenare wat die ineenstorting van VBS Mutual Bank ondersoek het, wat na bewering Shivambu en sy broer Brian Shivambu betrek het.

### VBS Bank
'n Verslag wat in Oktober 2018 deur die Suid-Afrikaanse Reserwebank gepubliseer is, het aangedui dat Shivambu se broer, Brian Shivambu, die ontvanger was van R16 148 569 (US$1,09 miljoen) in onreëlmatige betalings van die nou ineengestorte bank VBS Mutual Bank. Verdere ondersoekende verslaggewing deur Pauli Van Wyk met aansienlike stawende bewyse het beweer dat R1,3 miljoen van hierdie geld toe aan die EFF betaal is en R10 miljoen aan Floyd Shivambu self gegee is.

Gedurende hierdie tydperk het die *Mail & Guardian*-koerant 'n artikel gepubliseer gebaseer op WhatsApp-boodskappe wat deur 'n fluitjieblaser uitgelek is, wat beweer het dat Shivambu se broer se maatskappy 'n kanaal was vir Shivambu om onwettige betalings te ontvang.

Voortdurende forensiese finansiële ondersoeke dui daarop dat ten minste R1,84 miljoen onwettig van VBS Mutual Bank, via twee frontmaatskappye, na Shivambu se persoonlike bankrekening gevloei het. Die Suid-Afrikaanse Parlement se gesamentlike etiekkomitee het bevind dat Shivambu in 2017 ten minste R180 000, in drie betalings, van VBS-geld van sy broer (Brian) se maatskappy Sgameka Projects Pty Ltd ontvang het.

### Shepherd Bushiri
In April 2025 het Shivambu, terwyl hy in Malawi was, 'n kerk besoek wat deur Shepherd Bushiri bestuur word. Bushiri word in Suid-Afrika gesoek vir bedrog en korrupsie en het in 2020 borgtog vrygespring. In Junie 2025 het MK-president Jacob Zuma Shivambu uit sy rol as Sekretaris-Generaal afgedank en verklaar dat die besoek sonder toestemming en in stryd met die party se grondwet was.

## Verwysings