open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1868

Die **jaar 1868** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 68ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure 
* 23 September – Ramón Emeterio Betances lei die Grito de Lares-opstand teen Spaanse oorheersing van Puerto Rico.
* 3 November – Ulysses S. Grant word verkies tot die eerste van sy twee termyne as die president van die V.S.A..
* 25 Desember – Die Republiek van Ezo word gestig in Hokkaido deur rebelle getrou aan die onttroonde Tokugawa sjogunaat.

## Geboortes 
* 1 Januarie – Maria Kloppers, Suid-Afrikaanse weldoener († 1950).
* 18 Januarie – Kantarō Suzuki, Japannese politikus en eerste minister ten tyde van Japan se oorgawe († 1948).
* 19 Januarie – Gustav Meyrink, Oostenrykse skrywer († 1921).
* 3 Maart – Joel Krige, 'n Speaker van die Unie van Suid-Afrika († 1933).
* 22 Maart – Edwin Cheere Anderssen, Afrikaanse leraar van die NG Kerk en veldprediker tydens die Tweede Vryheidsoorlog († 1947).
* 10 April – George Arliss, Britse akteur († 1946).
* 6 Mei – Nikolaas II van Rusland, laaste Tsaar van Rusland († 1918).
* 24 Mei – Charlie Taylor, bouer van die enjin vir die eerste eerste aangedrewe vlug deur die Wright-broers († 1956).
* 29/30 Mei – Abdülmecid II, laaste kalief van die Ottomaanse Ryk († 1944).
* 9 Junie – Laurens Meintjes, Suid-Afrika, se eerste wêreldkampioen in fietsry († 1941).
* 21 Junie – Cor Delfos, baanbreker in die Suid-Afrikaanse yster- en staalbedryf († 1933).
* 12 Julie – Stefan George, Duitse digter († 1933).
* 25 November – Ernst Ludwig, Groothertog van Hesse, die laaste Groothertog van Hesse († 1937).
* 4 Desember – Richard Roland Holst, Nederlandse beeldende kunstenaar († 1938).
* Onbekend – William Henry Ford, ’n Suid-Afrikaanse argitek en ontwerper van Australiese herkoms († 1921).

## Sterftes 
* 11 Februarie – Léon Foucault, Franse fisikus (* 1819).
* 17 Mei – Kondō Isami, Japannese swaardvegter en samoerai van die laat Edo-periode (* 1834).
* 1 Junie – James Buchanan, 15de President van die Verenigde State (* 1791).
* 10 Junie – Prins Michael III van Serwië sterf in 'n sluipmoordaanval.
* 9 September – Silkaats, stigter en die eerste koning van die Ndebele (* ongeveer 1790).
* 13 November – Gioachino Rossini, Italiaanse komponis (* 1792).
* Onbekend – Éléonore Denuelle de la Plaigne, minnares van Napoleon Bonaparte (* 1787).
1866

Die **jaar 1866** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 66ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* Stigting van Stellenbosch Gimnasium (Wes-Kaap, Suid-Afrika)
* Stigting van Pietersburg (nou Polokwane), tans die hoofstad van die Suid-Afrikaanse provinsie Limpopo
* Die eerste diamant, die Eureka-diamant, word in Suid-Afrika ontdek deur Erasmus Jacobs naby Hopetown.

## Geboortes 
* *Onbekend* – Judd Green, Engelse akteur († 1932).
* *Onbekend* – George Gurdjieff, stigter van die 4de Weg († 1949).
* 25 Februarie – Benedetto Croce, Italiaanse filosoof, historikus, literatuurkritikus en politikus († 1952).
* 1 April – Ferruccio Busoni, Italiaanse pianis, komponis, dirigent, skrywer, verwerker van musiek en pedagoog († 1924).
* 3 April – Barry Hertzog, Suid-Afrikaanse politikus en staatsman, Eerste Minister van Suid-Afrika († 1942).
* 27 Julie – Prof. Nicolaas Johannes Brümmer, Afrikaanse skrywer, NG predikant en hoogleraar aan die Kweekskool († 1947).
* 1 Oktober – Lydia Knott, Amerikaanse aktrise († 1955).
* 6 Oktober – Reginald Fessenden, die eerste persoon wat mensestemme deur radiogolwe oorgedra het († 1932).
* 13 November – Frederic Creswell, leier van die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty († 1948).
* 30 November – Robert Broom, Suid-Afrikaanse wetenskaplike, dokter en paleontoloog wat Mev. Ples in die Sterkfontein-grotte ontdek het († 1951).
* 20 Desember – Ds. Pieter Meiring, leraar van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en redakteur van die Kerk se weekblad, die *Kerkbode* († 1938).
* 21 Desember – Maud Gonne, Ierse rewolusionêr, kampvegter vir vroueregte en aktrise († 1953).

## Sterftes 
* 23 Januarie – Peter Joseph Lenné, Pruisiese landskapargitek (* 1789).
* 24 Maart – Jean-Baptist David, professor in Nederlands en geskiedenis aan die Katolieke Universiteit Leuven (* 1801).
* 20 Julie – Bernhard Riemann, Duitse wiskundige (* 1826).
* 15 November – Albert Zinn, NG Kerk predikant (* 1838).
* Onbekend – Charles Glenelg, was 'n Britse Minister van Kolonies (* 1778)
* Onbekend – William Bean, Engelse geoloog en skulpkenner (* 1787).
1869

Die **jaar 1869** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 69ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 9 Februarie – Die Groot Brand van Suid-Afrika breek uit.
* 6 Maart – Dmitri Mendelejef stel die eerste periodieke tabel van chemiese elemente aan die Russiese chemiese vereniging voor.
* 6 November – Diamante word te Kimberley ontdek. Die *Groot Gat*, effektief die grootste uitgrawing deur mensehand ter wêreld, ontstaan. Ongeveer 23 miljoen ton materiaal is verwyder en die opbrengs is 2,722&nbsp;kg diamante.
* 17 November – Die Suezkanaal in Egipte word geopen.
* 8 Desember – Pous Pius IX open die Eerste Vatikaanse Konsilie.
* Onbekend – Dmitri Mendelejef publiseer die eerste Periodieke tabel.
* Onbekend – *Bayânudîn* verskyn, 'n handleiding oor die Moslemgeloof, en een van die eerste boeke in Afrikaans. Die skrywer is Turkse geleerde, Abubakr Effendi.

## Geboortes 
* 10 Januarie – Grigori Raspoetin, Russiese lekeprediker († 1916).
* 11 Februarie – Else Lasker-Schüler, Duits-Joodse digteres en toneelskryfster († 1945).
* 16 Maart – W.A. Hofmeyr, Afrikaanse kultuurleier en sakeman. Die W.A. Hofmeyr-prys is na hom vernoem († 1953).
* 18 Maart – Neville Chamberlain, Britse politikus († 1940).
* 22 Maart – Emilio Aguinaldo, Filippynse politikus en staatsman, President van die Filippyne († 1964).
* 29 Maart – Edwin Lutyens, Britse argitek († 1944).
* 15 April – Sarie Maré, die vrou oor wie die eerste versie van die volksliedjie “Sarie Marais” handel († 1939).
* 21 April – Hauk Aabel, Noorweegse akteur († 1961).
* 27 Junie – Hans Spemann, ontvanger van die Nobelprys vir medisyne 1935 († 1941).
* 27 Junie –  Emma Goldman, Amerikaanse anargis en feminis († 1940).
* 27 Augustus – Karl Haushofer, akademikus, populariseer geopolitiek in Duitsland († 1946).
* 20 September – Antonie Kock, regter van die Zuid-Afrikaansche Republiek († 1948).
* 2 Oktober – Mahatma Gandhi, charismatiese Indiese massa-bewegingsleier, wat die saak van Brits-koloniale Indië onder die wêreld se aandag gebring het († 1948).
* 7 September – Genl. Ben Viljoen, Boereoorlog-stryder († 1917).
* 24 Desember – Henriette Roland Holst, Nederlandse digteres († 1952).
* 31 Desember – Henri Matisse, Franse kunstenaar († 1954).

## Sterftes 
* 8 Maart – Hector Berlioz, 'n Franse komponis (* 1803).
* 24 Maart – Antoine-Henri Jomini, Switserse generaal (* 1779).
* 1 Augustus – Alexine Tinne, Nederlandse ontdekkingsreisiger (* 1835).
* 1 Augustus – Johannes Smuts, 'n staatsamptenaar, sakeman en die tweede burgemeester van Kaapstad (* 1785).
* 8 Oktober – Franklin Pierce, die veertiende President van die Verenigde State (* 1804).
* 24 Oktober – Thomas Bowler, Engelse skilder wat aan die Kaap gewerk het (* 1812).
* 7 November – Ds. Gottlieb Wilhelm Anthonie van der Lingen, stigter van die Paarlse Gimnasium, in die Paarl. (* 29 Mei 1804).
1867

Die **jaar 1867** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 67ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 13 Februarie – Die première van die Blou Donau.
* 1 Maart – Nebraska word die 37ste deelstaat van die Verenigde State.
* 30 Maart – Alaska word gekoop vir $7.2 miljoen (ongeveer twee sent per akker) deur die Verenigde State van Amerika se Staatsekretaris William H. Seward. Die media noem dit ''Seward's Folly*.
* 8 Junie – Frans Josef word gekroon as koning van Hongarye.
* 1 Julie – Die Kanadese Federasie word volgens die *British North America Act'' deur die vier provinsies Nieu-Brunswyk, Nova Scotia, Ontario en Quebec gestig, en ontvang sy onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk.
* Swael word ontdek in ondergrondse neerslae in Louisiana en Texas.
* Die ontwerp van die QWERTY-sleutelbord word gepatenteer deur Christopher Sholes.

## Geboortes 
* 26 Januarie – Ds. Paul Nel, leraar van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en moderator van die Transvaalse Kerk († 1943).
* 20 Maart – Bob Snedden, Suid-Afrika se tweede Springbokkaptein († 1931).
* 25 Maart – Arturo Toscanini, Italiaanse dirigent, († 1957).
* 26 Maart – Sir Arnold Theiler, 'n Suid-Afrikaanse bakterioloog († 1936).
* 17 Mei – Gerrit Mannoury, Nederlandse filosoof en wiskundige († 1956).
* 8 Junie – Frank Lloyd Wright, Amerikaanse argitek († 1959).
* 2 Julie – A.A.S. le Fleur, visioenêre  Griekwaleier († 1941).
* 29 Julie – Berthold Oppenheim, rabbi († 1942).
* 14 Augustus – John Galsworthy, Engelse romanskrywer en dramaturg, Nobelprys-wenner († 1933).
* 15 Augustus – Ambrose Lomax, Suid-Afrikaanse apteker en fotograaf († 1943).
* 23 Augustus – Edgar de Wahl , skepper was van die kunsmatige taal  Interlingue († 1948).
* 21 September – Henry L. Stimson, Amerikaanse politikus († 1950).
* 2 Oktober – Majoor James Stevenson-Hamilton in Skotland. Met sy aftrede is sy droom van die stigting van die Nasionale Krugerwildtuin in Suid-Afrika bewaarheid († 1957).
* 7 November – Marie Curie, Poolse wetenskaplike en ontvanger van die Nobelprys vir Chemie, 1911 en Fisika, 1903 († 1934).
* 27 November – Charles Koechlin, Franse komponis.(† 1950).
* 5 Desember – Józef Piłsudski, president van Pole († 1935).
* 14 Desember – Alf Richards, Suid-Afrika se derde Springbokkaptein († 1904).

## Sterftes 
* 11 Junie – Jean Pierre Pellissier, Franse sendeling en stamvader van 'n bekende Afrikaanse familie (* 1808).
* 19 Junie – Keiser Maksimiliaan I van Meksiko, tereggestel (* 1832).
* 25 Augustus – Michael Faraday, Britse fisikus (* 1791)
* 21 September – Egidius Benedictus Watermeyer, Suid-Afrikaanse skrywer en regter (* 1824).
1863

Die **jaar 1863** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 63ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* Vrede 'n dorp in die Oos-Vrystaat word gestig.
* 20 Junie – Wes-Virginië word die 35ste deelstaat van die Verenigde State.
* 1 Julie – Begin van die Slag van Gettysburg.
* 3 Julie – Einde van die slag van Gettysburg. Oorwinning vir die Noordelike Magte.
* Stigtingsjaar van die Switserse Alpe-vereniging (Schweizer Alpenklub)

## Geboortes 
* 1 Januarie – Pierre de Coubertin, historikus († 1937).
* 15 Januarie – Wilhelm Marx, Duitse politikus en rykskanselier († 1946).
* 26 Januarie – Samuel Cronwright, boer, politikus, eggenoot van die skrywer Olive Schreiner († 1936).
* 17 Maart – Dr. Frans Engelenburg, Suid-Afrikaanse joernalis en koerantredakteur en twee maal voorsitter van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns († 21 Augustus 1938).
* 31 Maart – John Stephen Curlewis, Hoofregter van die Unie van Suid-Afrika († 1940).
* 3 April – Henry van de Velde, Belgiese argitek en ontwerper († 1957).
* 29 April – William Randolph Hearst, Amerikaanse uitgewer; onderwerp van die film *Citizen Kane* († 1951).
* 10 Junie – Louis Couperus, Nederlandse romansier en digter († 1923).
* 26 Junie – Alfred Grenander, Sweedse argitek, stadsbeplanner en ontwerper († 1931).
* 15 Julie – Thomas Maskew Miller, Suid-Afrikaanse boekhandelaar en uitgewer († 1926).
* 24 Julie – Johan Andreas dèr Mouw, Nederlandse digter († 1919).
* 30 Julie – Henry Ford, Amerikaanse motorvervaardiger († 1947).
* 31 Augustus – Johannes Egbertus Vixseboxse, Nederlands-gebore Suid-Afrikaanse argitek en bouaannemer († 1943).
* 9 Oktober – Eduard Willem Bok, Amerikaanse redakteur en bekroonde skrywer († 1930).
* 12 Desember – Edvard Munch, Noorweegse skilder († 1944).
* 16 Desember – Alys Fane Trotter, Suid-Afrikaanse skryfster en kunstenares († 1962).

## Sterftes 
* Erasmus Smit, eerste predikant van die Voortrekkers (* 1778).
* 3 Maart – William John Burchell, 'n Engelse ontdekkingsreisiger, natuurkundige, botanikus, kunstenaar en skrywer (* 1781)
* 25 Junie – Johann Karl Ehrenfried Kegel, Duitse landbouwetenskaplike en ontdekkingsreisiger (* 1784).
* 13 Augustus – Eugène Delacroix, Waterverfskilder (* 1798).
* 15 November – Frederik VII van Denemarke, Koning van Denemarke (* 1808).
1864

Die **jaar 1864** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 64ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure 
* Henry James publiseer sy eerste kortverhaal *A Tragedy of Error* anoniem.
* Genève (Switserland) word die setel van die Internasionale Rooi Kruis.
* 30 Junie – VSA Nasional Parke: Abraham Lincoln skenk die Yosemite-vallei aan Kalifornië vir "openbare ... ontspanning".
* 31 Oktober – Nevada word die 36ste deelstaat van die Verenigde State.
* 6 Desember – Pous Pius IX kondig die Eerste Vatikaanse Konsilie aan.

## Geboortes 
* 22 Januarie – Groothertog Pieter Nikolajewitsj van Rusland, die tweede oudste seun van groothertog Nikolaas Nikolajewitsj van Rusland († 1931).  
* 24 Januarie – Marguerite Durand, 'n Franse verhoogaktrise, joernalis, en 'n leidende suffragette († 1936).
* 21 April – Max Weber, Duitse ekonoom († 1920).
* 11 Junie – Richard Strauss, Duitse komponis († 1949).
* 1 September – Roger Casement, Ierse nasionalis († 1916).
* 6 Oktober – Genl. Christiaan Botha, jonger broer van genl. Louis Botha († 1902)
* 1 November – Prinses Elisabeth van Hesse-Darmstadt, vrou van groothertog Sergei Aleksandrowitsj van Rusland († 1918).
* 23 November – Herbert Castens, Suid-Afrika se eerste Springbokkaptein († 1929).
* 26 November — Herman Gorter,  Nederlandse digter. († 1927).
* 3 Desember – Herman Heijermans, Nederlandse skrywer († 1924).
* 6 Desember – Lourens Geldenhuys, baanbreker van die Witwatersrand en 'n politikus van die Suid-Afrikaanse Party († 1929).
* 8 Desember – Camille Claudel, Franse beeldhoudster († 1943).
* 9 Desember – Harry "Breaker" Morant, Australiese luitenant, tereggestel in Pretoria weens verskeie moorde († 1902).

## Sterftes 
* 16 Maart – Andries Stockenström, luitenant-goewerneur van die Oostelike Provinsie van die Kaapkolonie (* 1792).
* 24 April – Franz Wilhelm Junghuhn, Duits-Nederlandse plantkundige en geoloog (* 1809)
* 2 Mei – Giacomo Meyerbeer (72), Joods-Duitse komponis en dirigent (* 1791)
* 20 Mei – John Clare, Engelse digter (* 1793).
* 1 Junie – Hong Xiuquan, leier van die Taiping-rebellie teen die Qing-dinastie (* 1814).
* 20 Oktober – Andrew Geddes Bain, Suid-Afrikaanse geoloog, ingenieur en baanbreker-pasbouer (* 1796).
* 8 Desember – George Boole, Engelse wiskundige (* 1815).
1872

Die **jaar 1872** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 72ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure 
* 1 Maart – Die Yellowstone Nasionale Park word in die VSA geproklameer as die wêreld se tweede Nasionale park.
* 28 September – Pous Pius IX verklaar Pous Eugenius III salig.
* 5 November – Vroueregte: In weerwil van die wet, gaan stem die vroueregte aktivis Susan B. Anthony (sy is later met 100 Amerikaanse dollar beboet vir haar optrede).
* 9 November – Die Groot Bostonbrand van 1872 begin en vernietig uiteindelik meer as 700 geboue in Boston in die VSA.
* 30 November – Engeland en Skotland speel in die eerste internasionale sokkerwedstryd met 0–0 gelykop.

## Geboortes 
* 10 Februarie – Johannes Hendrik Conradie, derde administrateur van die Kaapland na Uniewording († 1940).
* 3 Maart – Andries Smorenburg, ontsnap van Sint Helena tydens die Tweede Vryheidsoorlog († 1939).
* 7 Maart – Piet Mondriaan, Nederlandse skilder († 1944).
* 25 April – Barry Heatlie, Suid-Afrika se vyfde Springbokkaptein († 1951).
* 25 April – Prinses Alix van Hesse-Darmstadt († 1918).
* 1 Mei – Hugo Alfvén, Sweedse komponis en dirigent († 1960).
* 9 Mei – Danie Theron, Kommandant baasverkenner en krygsman in die Tweede Vryheidsoorlog († 1900).
* 12 Mei – Henry Sampson, 'n leier in die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty († 1938).
* 18 Mei – Bertrand Russell, Britse filosoof († 2 Februarie 1970).
* 5 Junie – Arthur William Rogers, Suid-Afrikaanse geoloog en staatsamptenaar van Britse herkoms († 1946).
* 27 Junie – Heber Curtis, ’n Amerikaanse sterrekundige († 1942).
* 27 Junie – Paul Laurence Dunbar, 'n Amerikaanse skrywer († 1906).
* 1 Julie – Louis Blériot, Franse ontdekker en ingenieur († 1936).
* 4 Julie – Calvin Coolidge, 30ste President van die Verenigde State († 1933).
* 5 Julie – Édouard Herriot, Franse politikus († 1957).
* 16 Julie – Roald Amundsen, Noorse pool- en ontdekkingsreisiger († waarskynlik 18 Junie 1928)
* 3 Augustus – Haakon VII van Noorweë, eerste koning van Noorweë († 1957).
* 12 Oktober – Ralph Vaughan Williams, Engelse komponis († 1958).

## Sterftes 
* 24 Januarie – William Webb Ellis, die Vader van rugby (* 1806).
* 8 Maart – Cornelius Krieghoff, Nederlandsgebore Kanadese skilder (* 1815).
* 2 April – Samuel Morse, uitvinder en ontwerp van die telegraaf en Morse-kode (* 1791).
* 4 Junie – Stanisław Moniuszko, Poolse komponis (* 1819).
* 3 Julie – Ferdinand Augustijn Snellaert, Vlaamse skrywer (* 1809).
* 11 Augustus – Andrew Smith, Skotse dierkundige in Suid-Afrika (* 1797).
* 13 September – Ludwig Feuerbach, Duitse filosoof (* 1804).
* 10 Oktober – William H. Seward, Amerikaanse politikus en staatsman (* 1801).
* 20 Oktober – Friedrich Welwitsch, Oostenrykse ontdekkingsreisiger van Afrika en plantkundige (* 1806).
1852

Die **jaar 1852** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 52ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure 
* Stigting van Hopefield (Saldanhabaai Plaaslike Munisipaliteit, Wes-Kaap)
* 17 Januarie – Die Sandrivierkonvensie word onderteken waardeur die Zuid-Afrikaansche Republiek onafhanklik word.
* 25 Februarie – *HMS Birkenhead*, 'n Britse troepeskip, vergaan by Danger Point aan die Suidwes-Kaapse kus met 'n groot verlies aan lewens. Die skip verwerf bekendheid vir die tradisie van "vroue en kinders eerste".

## Geboortes 
* 23 Maart – Alfred Milner, goewerneur van die Kaapkolonie en lid van die Britse kabinet († 1925).
* 25 Junie – Antoni Gaudi, Spaans-Katalaanse argitek († 1926).
* 30 Augustus – Jacobus Henricus van 't Hoff, Nederlandse fisiese chemikus († 1911).
* 6 September – Schalk Willem Burger, Transvaalse politikus en waarnemende president († 1918).
* 12 September – Herbert Henry Asquith, liberale Britse politikus en eerste minister († 1928).
* 24 September – Elizabeth Maria Molteno, Suid-Afrikaanse kampvegter vir burger- en vroueregte († 1927).
* 28 September – Henri Moissan, Franse chemikus, apteker en Nobelpryswenner († 1907).
* 2 Oktober – Curt von François, die stigter van Windhoek († 1931).
* 2 Oktober – William Ramsay, Skotse chemikus en Nobelpryswenner († 1916).
* 9 Oktober – Emil Fischer, Duitse chemikus en Nobelpryswenner († 1919)
* 24 Desember – Carl George Klibbe, Stigter en Apostel van die Ou Apostoliese Kerk († 21 Mei 1931).

## Sterftes 
* 13 Januarie – Fabian Gottlieb von Bellingshausen. As bevelvoerder van die tweede Russiese om-die-wêreldvaart word hy een van drie mense om Antarktika vir die eerste keer waar te neem (* 1778).
* 10 Februarie – Samuel Prout, Engelse waterverfskilder (* 1783).
* 28 Julie – Andrew Jackson Downing, Amerikaanse landskapsontwerper, tuinboukundige en skrywer (* 1815).
* 14 September – Arthur Wellesley, 1ste hertog van Wellington, Britse generaal en staatsman, Eerste Minister van die Verenigde Koninkryk (* 1769).
* 27 November – Ada Lovelace, Britse wiskundige en skryfster (* 1815).
* 16 Desember – Andries Hendrik Potgieter, leier van die tweede groot trekgeselskap wat die Kaapkolonie verlaat het (* 1792).
1855

Die **jaar 1855** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 55ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* Die gedrag van elektrisiteit en magnetisme word verenig deur Maxwell in 'n enkele teorie van elektromagnetisme soos beskryf deur Maxwell se vergelykings.
* Stigting van Pretoria (destyds in Transvaal, tans deel van Gauteng)
* Stigting van Kroonstad, Oranje-Vrystaat (Suid-Afrika)
* Stigting van Adendorp, Kaapprovinsie
* 22 Mei - Beleg van Taganrog.

## Geboortes 
* 8 Januarie – Sir James Rose-Innes, hoofregter van die Republiek van Suid-Afrika († 1942).
* 20 Januarie – Ernest Chausson, Franse Romantiese komponis († 1899).
* 23 Januarie – John Browning, Amerikaanse vuurwapenontwerper († 1926).
* 24 Maart – Olive Schreiner, Suid-Afrikaanse skrywer, pasifis, feminis en intellektuele († 1920).
* 6 Augustus – Lionel Phillips, Suid-Afrikaanse mynboumagnaat en politikus († 1936).
* 18 Augustus – Adriaan Moorrees, teoloog en leier in die NG Kerk, skrywer en digter († 1938).
* 11 September – William Mulholland, Amerikaanse siviele ingenieur van Ierse herkoms († 1935).
* 1 November – Folkert Wilko Hesse, Suid-Afrikaanse argitek van Nederlandse herkoms († 1923).
* 28 Desember – Rudolf Marloth, Suid-Afrikaanse chemikus en plantkundige, na wie die bergaalwyn (*Aloe marlothii*) genoem is († 1931)

## Sterftes 
* 23 Februarie – Carl Friedrich Gauss, wiskundige en astronoom (* 1777).
* 2 Maart – Nikolaas I van Rusland, tsaar van Rusland [vermoor] (* 1796).
* 31 Maart – Charlotte Brontë, Engelse skrywer en outeur van Jane Eyre (* 1816).
* 16 September – Sir George Thomas Napier, Britse goewerneur (* 1784).
* 11 November – Søren Kierkegaard, Deense filosoof (* 1813).
* 26 November – Adam Mickiewicz, Pools-Litause digter (* 1798).
1862

Die **jaar 1862** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 62ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 27 Junie – Amerikaanse Burgeroorlog, Slag van Cold Harbor: Generaal Robert E. Lee van die Gekonfedereerde State van Amerika behaal die oorwinning.
* 30 Augustus – Amerikaanse Burgeroorlog: Die tweede Slag van Bull Run vind plaas.
* 5 November – Roohuid-oorloë: In Minnesota word meer as 300 Santee Sioux skuldig bevind aan verkragting van en moord op blanke setlaars en word gevonnis om gehang te word.
* 17 Desember – Generaal Ulysses S. Grant verban Jode uit Tennessee, Mississippi, en Kentucky.

## Geboortes 
* 17 Maart – Charles Laval, Franse skilder († 1894).
* 3 April – Leonid Pasternak, Russiese postimpressionistiese skilder († 1945).
* 9 Junie – Sir Herbert Baker, Britse argitek († 1946).
* 13 Julie – Groothertog Wjatsjeslaf Konstantinowitsj van Rusland, jongste seun van groothertog Konstantyn Nikolajewitsj († 1879).
* 14 Julie – Gustav Klimt, Oostenrykse skilder († 1918).
* 24 Julie – Percy Fitzpatrick, Suid-Afrikaanse politikus en skrywer († 1931).
* 22 Augustus – Claude Debussy, Franse komponis, († 1918).
* 30 Augustus – Siener van Rensburg, toekomsvoorspeller († 1926).
* 27 September – Generaal Louis Botha, eerste minister van die Unie van Suid-Afrika († 1919).
* 28 September – Genl. ds. Paul Hendrik Roux, NG predikant en Vrystaatse generaal († 8 Junie 1911).
* 19 Oktober – Auguste Lumière, Franse rolprentmaker († 1954).
* 4 November – István Thomán, Hongaarse klaviervirtuoos en musiekonderwyser.(† 1940).
* 15 November – Gerhart Hauptmann, Duitse dramaturg en romansier († 1946).
* 27 Desember – Anton van Wouw, Suid-Afrikaanse beeldhouer († 1945).

## Sterftes 
* 10 Januarie – Samuel Colt, Amerikaanse uitvinder van die rewolwer (* 1814).
* 18 Januarie – John Tyler, was die tiende President van die Verenigde State (1841–1845) (* 1790).
* 25 Mei – Johann Nestroy, Oostenrykse dramaturg, akteur en sanger (* 1801).
* 24 Julie – Martin Van Buren, agste President van die Verenigde State (* 1782).
1856

Die **jaar 1856** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 56ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure 
* Die Republiek van Lydenburg word van die Potchefstroomse Republiek afgestig.
* Die Tweede Opiumoorlog breek uit.
* 29 Januarie – Die Victoriakruis word vir die eerste keer toegeken ter erkenning van dapper optrede tydens die Krimoorlog.
* 25 Februarie – Kongres van Parys: Gesprekke om die Krimoorlog te beëindig begin onder die leierskap van die Franse minister van buitelandse sake Alexandre Colonna-Walewski. Verteenwoordigers van die Ottomaanse Ryk, Oostenryk, Groot-Brittanje, Frankryk en Rusland onderhandel tot 30 Maart oor die terme van die vrede.
* 30 Maart – Die Krimoorlog word met die Verdrag van Parys beëindig.

## Geboortes 
* 11 Januarie – Harry Gordon Selfridge, Britse kleinhandelmagnaat († 1947).
* 12 Januarie – John Singer Sargent, Amerikaanse skilder († 1925).
* 29 Januarie – Aleksander Brückner, Poolse filosoof en literatuurhistorikus († 1939).
* 12 Februarie – Eduard von Böhm-Ermolli, Oostenrykse generaal tydens die Eerste Wêreldoorlog († 1941).
* 16 Maart – Napoléon Eugène Louis Bonaparte, seun van Napoleon III sterf later in die Anglo-Zoeloe-oorlog († 1879).
* 23 April – Granville T. Woods, Amerikaanse uitvinder († 1910).
* 6 Mei – Sigmund Freud, Oostenrykse sielkundige, († 1939).
* 22 Junie – H. Rider Haggard, skrywer († 1925).
* 10 Julie – Nikola Tesla, 'n Oostenrykse gebore, Amerikaanse uitvinder, fisikus, meganiese ingenieur, elektroniese ingenieur en futuris († 1943).
* 26 Julie – George Bernard Shaw, Ierse dramaturg en Nobelprys-wenner († 1950).
* 27 Augustus – Ivan Franko, Oekraïense skrywer, openbare digter, vertaler en filosoof († 1916).
* 3 September – Louis Sullivan, Amerikaanse argitek († 1924).
* 18 November – Groothertog Nikolaas Nikolajewitsj van Rusland, die seun van groothertog Nikolaas Nikolajewitsj senior († 1929).
* 20 November - J.F. van Oordt, Suid-Afrikaanse skrywer, bekend as D'Arbez of Nemo.
* 28 Desember – Woodrow Wilson, die 28ste President van die Verenigde State († 1924).
* Onbekend – Allan Wilson, Rhodesiese soldaat († 1893).

## Sterftes 
* 23 Januarie – Elisha Collier, 'n Amerikaanse ontwerper wat die *flintlock*-rewolwer uitgevind het (* 1788).
* 5 Maart  – Johann Nepomuk von Fuchs,  Duitse chemikus en mineraloog (*1774).
* 18 Maart – Sir Henry Pottinger, 'n Britse goewerneur van die Kaap die Goeie Hoop (* 1789).
* 26 Junie  – Max Stirner,  Duitse filosoof (*1806).
* 9 Julie – Amedeo Avogadro, Italiaanse juris, fisikus en chemikus (*1776)
* 29 Julie – Robert Schumann, Duitse Romantiese komponis en pianis (* 1810).
* Onbekend – Augustin Thierry, Franse geskiedkundige (* 1795).
1858

Die **jaar 1858** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 58ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 11 Mei – Minnesota word die 32ste deelstaat van die Verenigde State.
* 18 September – Giuseppe Sarto (later Pous Pius X) word priester gewy.
* 29 September – Die Kaapse goewerneur, sir George Grey, bewerkstellig op Aliwal-Noord vrede tussen opperhoof Moshoeshoe van die Basoeto en die Oranje-Vrystaat.

## Geboortes 
* 1 Januarie – Dirk Balfoort, regisseur, direkteur van die Rederykerskamer *Onze Taal*, dirigent van die *Hollandsche Mannekoor* en komponis († 1921).
* 22 Februarie – Sir Thomas Smartt, leier van die Unionisteparty en kabinetsminister († 1929).
* 18 Maart – Rudolf Diesel, Duitse ingenieur en uitvinder († 1913).
* 23 April – Max Planck, Duitse fisikus († 1947).
* 25 Junie – Georges Courteline, dramaturg († 1929).
* 16 Julie – Eugène Ysaÿe, Belgiese violis en komponis († 1931).
* 15 September – Jenő Hubay, Hongaarse violis en komponis († 1937).
* 27 September – Ewald Auguste Esselen, Prokureur-generaal van die Zuid-Afrikaansche Republiek († 1918)
* 29 September – Leopoldo Mugnone, Italiaanse dirigent van veral operamusiek († 1941).
* 5 Oktober – Prins Hendrik van Battenberg, morganatiese afstammeling van die Huis van Hesse († 1896).
* 19 Oktober – George Albert Boulenger, Belgies-Engelse dier- en plantkundige († 1937).
* 27 Oktober – Theodore Roosevelt, die 26ste President van die Verenigde State (1901–1909) († 1919).
* 20 November – Selma Lagerlöf, Sweedse skryfster en ontvanger van die Nobelprys vir Letterkunde († 1940).
* 27 November – Jens Friis, bevelvoerder van die Skandinawiese Korps in die Tweede Vryheidsoorlog († 1930).
* 10 Desember – George Simpson, Kanadese politikus († 1906).
* 22 Desember – Giacomo Puccini, 'n Italiaanse komponis van hoofsaaklik opera († 1924).

## Sterftes 
* 30 Januarie – Coenraad Jacob Temminck, 'n Nederlandse aristokraat, dierkundige en direkteur van 'n museum (* 1778).
* 10 Junie – Robert Brown, Skotse plantkundige (* 1773).
* 13 Desember – Karl Ludwig Philipp Zeyher, Suid-Afrikaanse plantkundige (* 1799).
* Onbekend – Cornelius Kok II, 'n leier (kaptein) van die Griekwas in Suid-Afrika (* 1778).
1857

Die **jaar 1857** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 57ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 6 Januarie – Die Vierkleur word die eerste keer gehys.
* 18 Februarie – Die Nasionale Selfmoord van Xhosas vind plaas.
* 17 Desember – Die Hervormingsoorlog begin in Meksiko
* Onbekend – Sir George Grey bring die Kennaway Girls na die Oos-Kaap.

## Geboortes 
* *Dag onbekend* – Thomas Orr, Suid-Afrikaanse minister van finansies († 1937).
* 2 Februarie – Johann Rissik, landmeter en die eerste Administrateur van Transvaal († 1925).
* 22 Februarie – Heinrich Hertz, 'n Duitse fisikus († 1894).
* 30 Maart – Roeland Anthonie Kollewijn, Nederlandse taalkundige, († 1942).
* 19 Mei – Willem Conradie, predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die skrywer van onder meer die Afrikaanse Kinderbybel († 1925)
* 31 Mei – Achille Ratti (Later Pous Pius XI), die 259ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 1939).
* 2 Junie – Edward Elgar, Engelse komponis († 1934).
* 21 Junie – Johannes Baptist Hoffman, Duitse Jesuïete linguis en sendeling tot die Munda-mense in Indië († 1928).
* 12 Augustus – Sir Henricus Hubertus Juta, 'n speaker en regter van die Kaapkolonie († 1930).
* 15 Augustus – Albert Ballin, Duitse reder en entrepreneur († 1918).
* 15 September – William Howard Taft, die 27ste President van die Verenigde State († 1930).
* 17 September – Konstantin Tsiolkofski, Russiese natuurkundige († 1935).
* 2 Oktober – MT Steyn, President van die Vrystaat, († 1916). 
* 31 Oktober – Axel Munthe, Sweedsgebore geneesheer en psigiater, allerweë bekend as die skrywer van *Die Dokter van San Michele* († 1949).
* 3 Desember – Joseph Conrad, Engelse skrywer, († 1924).

## Sterftes 
* 1 Augustus – Peter Frans van Kerckhoven, Vlaamse skrywer en een van die leiers van die vroeë Vlaamse Beweging (* 1818).
* 2 September – Hinrich Lichtenstein, 'n Duitse geneesheer, skrywer en botanikus (* 1780).
* 5 September – Auguste Comte, Franse wiskundige en filosoof (* 1798).
1859

Die **jaar 1859** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 59ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 14 Februarie – Oregon word die 33ste deelstaat van die Verenigde State.
* 7 Maart – Die dorp Jacobsdal word in die Vrystaat gestig.
* 31 Mei – Die horlosie Big Ben begin loop.
* 24 Junie – In die Slag van die drie heersers in Solferino, verslaan Sardinië en Frankryk vir Oostenryk in die noorde van Italië.
* 30 Junie – Jean-François Gravelet (bekend as Blondin) stap oor die Niagara waterval op 'n tou van 335 meter lank en 49 meter bo die water.
* 4 Julie – Oostenrykers verloor die Slag van Magenta. Die Kerklike Staat kom onder die bewind van Victor Emmanuel II.
* 5 Julie – Kaptein N. C. Brooks ontdek die Midway-eilande en neem dit in besit namens die Verenigde State.
* 24 November – Charles Darwin se *On the Origin of Species by means of natural selection* word gepubliseer.

## Geboortes 
* *datum onbekend* – George Labram, Amerikaanse ingenieur van die De Beers Consolidated Mines tydens die Beleg van Kimberley (†  1900).
* 27 Januarie – Wilhelm II van Duitsland, laaste koning van Pruise en keiser van Duitsland († 1941).
* 19 Februarie – Svante Arrhenius, Sweedse chemikus, fisikus en Nobelpryswenner († 1927).
* 30 Maart – Sir David Pieter de Villiers Graaff, 'n Suid-Afrikaanse nyweraar en kabinetsminister († 1931).
* 1 April – G.R. von Wielligh, Suid-Afrikaanse skrywer († 1932).
* 8 April – Edmund Husserl, Duitse filosoof († 1938).
* 26 April – Groothertog Nikolaas Michailowitsj van Rusland, die oudste seun van groothertog Michail Nikolajewitsj van Rusland († 1919).
* 1 Mei – Willem Johannes Leyds, 'n Nederlandse prokureur, staatsman en Staatsekretaris in die Zuid-Afrikaansche Republiek († 1940).
* 15 Mei – Pierre Curie, dokter en ontvanger van die Nobelprys 1903 († 1906).
* 22 Mei – Sir Arthur Conan Doyle, Britse skrywer († 1930).
* 19 Julie – Jan Eloff, mynkommissaris van Johannesburg († 1939).
* 20 September – John William Jagger, Suid-Afrikaanse kabinetsminister en sakeman († 1930).
* 20 September – Cyriel Buysse, Vlaamse naturalistiese skrywer en dramaturg († 1932).
* 30 September – Ds. Philip Snyman, predikant in twee gemeentes van die Gereformeerde Kerk († 1900).
* 9 Oktober – Alfred Dreyfus, bekend vir die *Dreyfus-saak* († 1935).
* 18 Oktober – Henri Bergson, Franse filosoof († 1941).
* 26 Oktober – Arthur Friedheim, Duits-Russiese pianis en komponis († 1932).
* 15 Desember – L. L. Zamenhof, ontwikkelaar van Esperanto († 1917).

## Sterftes 
* 20 Januarie – Bettina von Arnim, Duitse skryfster van die Romantiek (* 1785).
* 6 Mei – Alexander von Humboldt, Duitse wetenskaplike en ontdekkingsreisiger (* 1769).
* 8 Julie – Oscar I van Swede, van 8 Maart 1844 tot met sy dood koning van Swede en Noorweë (* 1799).
* 15 September – Isambard Kingdom Brunel, Engelse meganiese en siviele ingenieur (* 1806).
* 13 November – Prudens van Duyse, Vlaamse skrywer (* 1804).
* 8 Desember – Thomas de Quincey, Engelse skrywer, essayis en literêre kritikus. (* 1785).
17de eeu

Die **17de eeu** het in die jaar 1601 'n aanvang geneem en teen die einde van die jaar 1700 ten einde geloop.
1860

Die **jaar 1860** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 60ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure 
* Die Republiek van Lydenburg word by die Zuid-Afrikaansche Republiek ingelyf.
* Die Nederduits Gereformeerde Gemeente Jacobsdal kom in 1860 tot stand.
* Die eerste Indiërs word as ingeboekte werkers na Suid-Afrika gebring om in die suikerrietvelde van Natal te werk.
* 18 September – Die pouslike Zouave word verslaan by Castelfidardo.
* Abraham Lincoln word tot president van die Verenigde State verkies.
* Savoye word deur Frankryk geannekseer.

## Geboortes 
* *Onbekend* – Henry Charles Hull, Suid-Afrikaanse kabinetsminister († 1932).
* 3 April – Frederik van Eeden, Nederlandse skrywer, digter en psigiater († 1932).
* 9 April – Emily Hobhouse, Britse menseregteaktivis († 1926).
* 13 April – James Ensor, Belgiese skilder († 1949).
* 2 Mei – Theodor Herzl, Joods-Oostenrykse joernalis en uitgewer, stigter van die Sionisme († 1904).
* 9 Mei – J.M. Barrie, Skotse skrywer († 1937).
* 20 Mei – Eduard Buchner, Duitse chemikus en simoloog († 1917).
* 13 Junie – Groothertog Dmitri Konstantinowitsj van Rusland, seun van groothertog Konstantyn Nikolajewitsj van Rusland en ’n neef van tsaar Aleksander III († 1919).
* 7 Julie – Gustav Mahler, Tsjeggies-Oostenrykse komponis en dirigent († 1911).
* 5 Augustus – Louis Wain, Engelse skilder, wat veral bekend is vir sy skilderye en tekeninge van vermenslikte katte en katjies († 1939).
* 7 September – Anna Mary Moses, beter bekend as Grandma Moses, Amerikaanse volkskunstenares († 1961).
* 3 Oktober – Groothertog Paul Aleksandrowitsj van Rusland, die sesde oudste seun en jongste kind van Aleksander II van Rusland en sy eerste vrou, Maria Aleksandrowna († 1919).

## Sterftes 
* 14 Maart – Carl von Ghega, Oostenrykse spoorwegingenieur (* 1802).
* 12 September – Sir Harry Smith, 'n Britse goewerneur en hoëkommissaris aan die Kaapkolonie (* 1787).
1853

Die **jaar 1853** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 53ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 4 Maart – Pous Pius IX publiseer die bul *Ex Qua Die* waarin die Nederlandse kerkprovinsie opgerig word.
* 2 Mei – Verkiesing van die eerste Kaapse parlement.
* 22 Desember – Gioacchino Pecci (later Pous Leo XIII) word kardinaal-priester van San Crisogono.
* 30 Desember – *Gadsden Purchase*: Die Verenigde State koop 30&nbsp;000 vierkante myl grond suid van die Gilarivier en wes van die Rio Grande van Meksiko vir 10 miljoen Amerikaanse dollar.
* Die Russiese tsaar beset Moldawië en Walachië.

## Geboortes 
* 1 Januarie – Hans von Koessler, Duitse komponis, dirigent en musiekonderwyser. († 1926).
* 10 Februarie – Leander Starr Jameson, gewilde Suid-Afrikaanse en Rhodesiese staatsman. Leidsman van die mislukte en vernederende Jameson-inval teen die Zuid-Afrikaansche Republiek († 1917).
* 15 Februarie – Alfred Beit, Brits-Suid-Afrikaanse diamant- en goudmagnaat en filantroop († 1906)
* 19 Maart – Elsie Eloff-Kruger, dogter van pres. Paul en mev. Gezina Kruger († 1924).
* 30 Maart – Vincent van Gogh, Nederlandse skilder († 1890).
* 7 April – Prins Leopold, Hertog van Albany, seun van koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk († 1884).
* 3 Junie – Sir Flinders Petrie, Fellow of the Royal Society en ’n Engelse Egiptoloog († 1942).
* 5 Julie – Cecil John Rhodes, Britse imperialis en die stigter van die staat van Rhodesië († 1902).
* 20 Augustus – Jan Volschenk, Suid-Afrikaanse skilder († 1936).
* 22 Augustus – Ds. Bernard Petrus Jacobus Marchand, predikant van die Nederduitse Gereformeerde Kerk en een van die stigters van die arbeidskolonie op Kakamas († 1917).
* 2 September – Wilhelm Ostwald, Duitse chemikus en filosoof († 1932).
* 25 Oktober – Sydney Charles Buxton, Britse politikus en tweede Goewerneur-generaal van Suid-Afrika (1914–1920) († 1934).
* 26 Oktober – Paul Homeyer, Duitse orrelis († 1908).
* 19 Desember – Ds. Daniël Jozua Pienaar, leier in die NG Kerk en onderwysman († 1926).

## Sterftes 
* 17 Maart – Christian Doppler, Oostenrykse wiskundige en fisikus (* 1803).
* 23 Julie – Andries Pretorius, Voortrekkerleier (* 1798).
* 15 Augustus – Johan Gadolin, Finse chemikus en mineraloog. (* 1760).
* 6 September – George Bradshaw, Engelse kartograaf, drukker en uitgewer (* 1801).
* 4 November – John Montagu, koloniale sekretaris van die Kaap die Goeie Hoop (* 1797).
1842

Die **jaar 1842** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 42ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 24 Januarie – Pous Gregorius XVI stel Friedrich Johannes Jacob Celestin von Schwarzenberg, aartsbiskop van Salzburg en Cosimo Corsi, dekaan van Roomse Rota aan as kardinale.
* 20 Maart – Narkose die eerste keer gebruik in 'n operasie.
* 23 Mei – Die Beleg van Congella begin.
* 28 Augustus – Die skip *Waterloo* vergaan het met groot lewensverlies by die mond van die Soutrivier in Tafelbaai.
* 7 Desember – Die New York Filharmoniese orkes lewer hulle eerste konsert.

## Geboortes 
* 25 Februarie – Karl May, Duitse skrywer van hoofsaaklik avontuurstories († 1912).
* 12 Mei – Jules Massenet, Franse komponis († 1912).
* 15 Junie – Sir John de Villiers, Hoofregter van die Kaapkolonie en die eerste Hoofregter van die Unie van Suid-Afrika († 1914).
* 29 Augustus – Albert Henry Hime, Eerste Minister van Natal († 1919).
* 21/22 September – Abdülhamid II, sultan van die Ottomaanse Ryk († 1918)
* 9 Desember – Pjotr Kropotkin, Russiese dierkundige, geograaf en filoloog († 1921).
* *onbekend* – Crazy Horse, "Inheemse Amerikaner" van die Oglala Lakota († 1877).

## Sterftes 
* 23 Maart – Stendhal, Franse skrywer (* 1783).
* 28 Julie – Clemens Brentano, Duitse digter en romansier en een van die belangrikste verteenwoordigers van die Duitse Romantiek (* 1778).
* 4 Oktober – Sir Galbraith Lowry Cole, die vyfde Britse goewerneur van die Kaap die Goeie Hoop (* 1772)
1844

Die **jaar 1844** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 44ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.

## Gebeure 
* 22 Januarie – Pous Gregorius XVI stel drie nuwe kardinale aan waaronder Antonio Maria Cagiano de Azevedo, ouditeur-generaal van Apostoliese Kamer.
* 23 Mei – Samuel Morse stuur die eerste telegram via sy elektriese telegraaf.
* 6 Junie – George Williams stig die YMCA in Londen.
* 22 Julie – Pous Gregorius XVI stel vyf nuwe kardinale aan, waaronder Domenico Carafa della Spina di Traetto, aartsbiskop van Benevento.
* 24–26 September – Op die *St George’s Cricket Club* in New York speel die Verenigde State en Kanada in die eerste internasionale krieketwedstryd; Kanada wen met 22 lopies.

## Geboortes 
* 20 Februarie – Ludwig Boltzmann, Oostenrykse wis- en natuurkundige († 1906).
* 14 Maart – Umberto I, koning van Italië († 1900).
* 22 Maart – Sarah Bernhardt, Franse toneelspeler en rolprentaktrise († 1923).
* 16 April – Anatole France, wenner van die Nobelprys vir Letterkunde 1921 († 1924).
* 22 April – Andries Stockenstrom, regter en Prokureur-generaal († 1880).
* 6 Augustus – Alfred, Hertog van Sakse-Koburg en Gotha, tweede seun van koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk († 1900).
* 17 Augustus – Menelik II, keiser van Ethiopië († 1913).
* 5 Oktober – Francis William Reitz, President van die Vrystaat († 1934).
* 15 Oktober – Friedrich Nietzsche, Duitse filosoof en filoloog († 1900).
* 28 Oktober – Thomas Upington, vierde eerste minister van die Kaapkolonie († 1898).
* 3/4 November – Mehmet V, sultan van die Ottomaanse Ryk († 1918).

## Sterftes 
* 2 Mei – William Thomas Beckford, Engelse roman- en reisskrywer (* 1760)
* 27 Junie – Joseph Smith, Jr., stigter van die Mormoonse Kerk; in Chicago, Illinois (* 1805).
* 27 Julie – John Dalton, 'n Engelse chemikus (* 1766).
* 29 Julie – Franz Xaver Wolfgang Mozart, Oostenrykse pianis en komponis (* 1791).

## Gepubliseer 
### Teologie
* 8 Mei – *Inter Praecipuas*, oor bybelgenootskappe, deur Pous Gregorius XVI.
1846

Die **jaar 1846** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 46ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 19 Januarie – Pous Gregorius XVI stel drie nuwe kardinale aan, waaronder Guilherme Henriques de Carvalho, patriarg van Lissabon.
* 16 Maart – Die Oorlog van die Byl breek uit op die Kaapse Oosgrens.
* 13 April – Burnshill, Amatola, word deur Britse soldate in die Oorlog van die Byl aangeval.
* 25 April – Met die Meksikaanse aanval op Fort Texas begin die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog.
* 17 Mei – Die Saxofoon word deur Adolphe Sax gepatenteer.
* 16 Junie – Pous Pius IX volg Pous Gregorius XVI op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 16 Julie – Pous Pius IX verleen amnestie aan politieke gevangenes en dissidente.
* 27 Julie – Gioacchino Pecci (later Pous Leo XIII) word aartsbiskop van Perugia.
* 23 September – Die planeet Neptunus word deur die sterrekundiges Urbain Le Verrier, Johann Gottfried Galle en John Couch Adams ontdek.
* 10 Oktober – William Lassell ontdek Triton, die grootste maan van die planeet Neptunus.
* 28 Desember – Iowa word die 29ste deelstaat van die Verenigde State.

## Geboortes 
* 15 Januarie – D.F. du Toit, *Oom Lokomotief*, stigterslid van die GRA († 1923).
* 2 Mei – Zygmunt Noskowski, Poolse komponis en dirigent († 1909)
* 5 Mei – Henryk Sienkiewicz, Poolse outeur, ontvanger van die Nobelprys vir Letterkunde 1905 († 1916).
* 27 Junie – Charles Stewart Parnell, Ierse nasionalis, in Avondale, County Wicklow.
* 28 Junie – Willem Eduard Bok, Transvaalse staatsekretaris, na wie Boksburg genoem is († 1904).
* 28 Oktober – Auguste Escoffier, Franse sjef († 1935).
* 19 November – Genl. Lucas Johannes Meyer, medestigter van die Nieuwe Republiek († 1902).

## Sterftes 
* 1 Junie – Pous Gregorius XVI, die 254ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1765).
* 24 Junie &ndash; Jan Frans Willems, Vlaamse skrywer, digter en vader van die Vlaamse Beweging (* 1793).

## Verwysings
1847

Die **jaar 1847** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 47ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.

## Gebeure 
* 19 April – Pous Pius IX stel die *Consulta di Stato* aan.
* 10 Junie – Die *Chicago Tribune* begin publikasie.
* 26 Julie – Liberië word die eerste onafhanklike republiek in Afrika.
* 2 Oktober – Pous Pius IX stel munisipale bestuur van Rome in.
* James Prescott Joule formuleer die wet oor die behoud van energie (in die vorm van warmte asook meganiese energie).
* Amptelike stigting van die dorpie Whittlesea in die Oos-Kaap.
* Prof. Ulrich Gerard Lauts skryf die *De Kaapsche Landverhuizers*.
* Die Groot Ierse Hongersnood is op sy ergste.

## Geboortes 
* 11 Februarie – Thomas Edison, Amerikaanse uitvinder († 1931).
* 3 Maart – Alexander Graham Bell, Skotse wetenskaplike en uitvinder († 1922).
* 8 Maart – Ds. Johannes Rudolph Albertyn, gevierde kanselredenaar in die Nederduitse Gereformeerde Kerk († 1920).
* 22 Maart – Georges de Villebois-Mareuil, Franse militêre leier en vegter in Tweede Vryheidsoorlog († 1900) 
* 10 April – Joseph Pulitzer, Hongaars-Amerikaanse verslaggewer, koerantuitgewer, advokaat en filantroop († 1911).
* 5 Mei – Alois Hugo Nellmapius, Suid-Afrikaanse sakeman, nyweraar en baanbrekerbewaringskundige († 1893).
* 5 September – Jesse James, Amerikaanse bankrower († 1882).
* 10 Oktober – Stephanus Jacobus du Toit, Afrikaanse stryder en stigter van die GRA († 1911).
* 22 Oktober – Koos de la Rey, Boeregeneraal gedurende die Tweede Vryheidsoorlog († 1914).
* 8 November – Bram Stoker, Ierse skrywer († 1912).
* 26 November – Prinses Dagmar van Denemarke, Deense prinses en later keiserin Maria Fjodorowna van Rusland († 1928)

## Sterftes 
* 19 Maart – Karel Lodewijk Ledeganck, Vlaamse skrywer (* 1805).
* 12 Augustus – Michiel van Breda, die eerste burgemeester van Kaapstad (* 1775).
* 4 November – Felix Mendelssohn, Duitse komponis, pianis en dirigent (* 1809).