open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mieliepap

[duimnael|Mieliepap (bo) met [braaismoor as bygereg.]]

**Mieliepap** is 'n eg Suid-Afrikaanse gereg wat van growwe mieliemeel en water gemaak word. Afrikaners in die noorde van die land eet dit gewoonlik vir ontbyt saam met melk en suiker, of as bygereg tydens ander etes. Dit is veral gesog as bygereg saam met braaivleis en word met 'n pikante sous soos tamatie en uie (braaismoor), tjakalaka of kaas en sampioene bedien.

Mieliepap word hoofsaaklik deur die inheemse swart bevolking en die Afrikaners genuttig, en nie soseer deur dié van Engelse of Asiatiese afkoms nie.

In die Kaapprovinsies word dit byna uitsluitlik vir ontbyt geëet.

Aangesien mieliemeel redelik goedkoop is, word pap deur behoeftige mense as stapelvoedsel gebruik, en met groente, sous of 'n *vetjie* genuttig. 

## Resep 
Die bestanddele is 2 koppies water en een teelepel sout vir elke 1 koppie mieliemeel. Die water moet eers goed kook alvorens die mieliemeel ingegooi word. Roer af-en-toe (elke 15 minute) tot gaar. Die geheim is om dit vir minstens 30 minute stadig te laat stoom oor lae hitte, sonder om te veel aan te brand. Vir ekstra geur kan botter of ingelegde heel mieliepitte ook bygevoeg word.

## Vorme 
* Stywepap (mees algemeen)
* Slappap (vir ontbyt)
* Krummelpap of *poetoepap* gewoonlik met braaivleis
* Paptert, gemaak van mieliepap met 'n spek-, kaas- en groentevulsel, gewoonlik met braaivleis.

## Sien ook 
* Polenta, 'n Noord-Italiaanse variant van mieliepap

## Verwysings
Biesiesvlei

**Biesiesvlei** is 'n klein nedersetting in Noordwes, Suid-Afrika. Die dorpie lê tussen Sannieshof en Coligny op die N14 nasionale pad. Die R52 hoofpad na Lichtenburg tak ook hier af.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Barberspan

**Barberspan** is ‘n provinsiale natuurreservaat in Noordwes. Dit is in 1975 tot ‘n Ramsar-vleiland verklaar.

## Ligging
Hierdie pan lê noordwes van Vryburg en tussen Delareyville en Sannieshof, aan die N14-hoofpad van Suid-Afrika. Net noordoos daarvan lê die Leeupan.

## Die pan
Die pan kry sy water deur ‘n kanaal vanaf die Hartsrivier. Onder natuurlike omstandighede het die vlei water ontvang as die rivier in vloed is en die water tydens besondere omstandighede oor sy oewer spoel en in die pan vloei. Die hele natuurreservaat is 3 118ha groot, maar die meer beslaan 2 000 ha en tot 12m diep as dit vol is. Dit is dus ‘n varswatermeer omring met graslande.

## Voëls
‘n Voël-navorsingstasie is in 1960 hier opgerig. In die beginjare van die navorsing is 40 000 voëls en 190 spesies per jaar hier waargeneem. Hulle sluit in die bontfraiingpoot, grootwulp, rooipensreier en flaminke.

## Visse
Verskeie visspesies kom in die vlei voor, onder andere die geelvis, karper, spesies van die genus barbus, kleinbek-geelvis en die Oranjerivier-moddervis.

## Ontspanning
Die vlei en sy direkte omgewing het in ‘n vakansieoord met hengel en die waarneming van voëls as vernaamste aktiwiteite ontwikkel.

## Naam
Alhoewel dit algemeen aanvaar is dat die naam van die pan ontleen is aan ‘n visspesie wat daarin voorkom, is dit nie ‘n voldonge feit nie.

## Lees ook
*Ramsar-konvensie
*Ramsar-vleilande in Suid-Afrika

## Bibliografie
*www.saramsar.com

[duimnael|senter|300px|'n [Geelborsstrandkiewiet by Barberspan afgeneem.]]
James Molteno

Sir **James Tennant Molteno** (5 Januarie 1865 - 16 September 1936) was die laaste speaker van die Kaapse Wetgewer en die eerste van die Unie-Volksraad. Hy is gebore in Kaapstad in 1865, die seun van sir John Molteno, eerste premier van die Kaapkolonie, en is oorlede in 1936.

Hy het in die regte studeer aan die Universiteit van Cambridge en is in 1889 tot die balie toegelaat. Molteno was lid van die Kaapse Wetgewer vir Namakwaland van 1890 tot 1898 en die laaste speaker van die liggaam en die eerste van die Unie-Volksraad van 1910 tot 1918. Hy was ook Unie-Volksraadslid vir Ceres vandat hy in 1910 onbestrede vir die Regerende Party verkies is tot 1915 en het talle boeke geskryf.

## Bronne 
* Potgieter, D.J. (red.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town, Wetton, Johannesburg: Juta and Company Limited.
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Golela

**Golela** is dorpie in KwaZulu-Natal op die grens tussen Suid-Afrika en Eswatini. Die dorpie is ongeveer 9&nbsp;km noord van die N2- nasionale pad. Die dorpie word deur die grens in twee verdeel; dus dien dit ook as 'n grenspos. Die Suid-Afrikaanse kant word Golela en aan Eswatini se kant Lavumisa genoem. Daar is 'n spoorlyn wat van Durban na die hart van Eswatini gaan. Die naam is van Swazi-oorsprong en beteken *versamelplek van wild*.

## Sien ook 
* Grensposte van Suid-Afrika
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
St. Lucia, KwaZulu-Natal

:*Vir ander gebruike van die term *St. Lucia*, sien St. Lucia (dubbelsinnig)*

**St. Lucia** is 'n stil vissersdorp en vakansieoord in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Dit dorpie lê by die mond van die St. Luciameer aan die Indiese Oseaan. Die N2 nasionale pad is ongeveer 25&nbsp;km binnelands vanaf die dorpie, wat per slegs per R618-streeksroete bereik kan word via Mtubatuba.

## Sien ook 
* iSimangaliso-vleilandpark
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus 1995 
* Padlangs deur Suid-Afrika. 2010. 
* Williams, Janet: St. Lucia - wildernis van land en water. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 34, nr. 3, Maart 1989. ISSN 0491-4783

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Suidelike Verbypad

duimnael|Die Suidelike Verbypad in rooi

Die **Suidelike Verbypad** is 'n snelweg in die suide van Johannesburg wat die N12 nasionale pad suid om die stad neem. Die snelweg begin by die Diepkloofwisselaar en gaan ooswaarts. 

Vervolgens gaan die snelweg deur die bekende M1-Uncle Charlieswissellaar, verby die M17-Xavierstraatafrit, die R556 Kliprivierrylaan, die M11-Comarowegwissellaar, die R59-Readingwissellaar tot by die Elandswissellaar waar dit aansluit by die Oostelike Verbypad of N3.

## Sien ook 
* Oostelike Verbypad
* Westelike Verbypad
Sparta Rotterdam

**Sparta** is 'n Nederlandse sokkerspan in Rotterdam wat in die Eerste divisie speel. Hulle tuisveld, sedert 1916, is Het Kasteel (kapasiteit: 10 500 sitplekke). Sparta was al ses keer die kampioene van Nederland gewees.

## Erelys 
* **Kampioen Nederland (6)**
: 1908/09, 1910/11, 1911/12, 1912/13, 1914/15, 1958/59
: (naaswenner (1): 1916)
* **Eerste Divisie**
: (naaswenner (1): 2011/12)
* **Kampioen wes Nederland (10)**
: 1908/09, 1910/11, 1911/12, 1912/13, 1914/15, 1915/16, 1924/25, 1928/29, 1952/53, 1955/56
* **KNVB-Beker (3)**
: 1958, 1962, 1966
: (naaswenner (2): 1971, 1996)

## Beroemde sokkerspelers 
*  Dick Advocaat
*  Louis van Gaal
*  Bok de Korver
St. Lucia (dubbelsinnig)

**St. Lucia** kan verwys na:

* St. Lucia, is 'n eilandnasie in Noord-Amerika.
* St. Lucia, KwaZulu-Natal, 'n vissersdorp en vakansieoord in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
* St. Luciameer, riviermonding en strandmeerstelsel aan die Indiese Oseaan in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Sibayameer

duimnael|regs|300px|Die Sibayameer.

**Sibayameer** is ongeveer 35 km suid van Kosibaai in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die meer is langs die Indiese Oseaan maar mond glad nie uit in die oseaan nie. Daar loop strome van die weste en noorde die meer in maar dit het geen sigbare uitgang nie. Die oostelike oewer is op een plek 'n sandduin wat net 800 m breed is. Die Zoeloenaam *Tsibayi* beskryf die meer perfek: 'n ingeslote plek met geen sigbare uitgang nie.

Die totale oppervlak van die meer is 45 km² en die omtrek is 35 km. Die meer is op plekke 25 m diep. Behalwe vis is hier ook seekoeie en krokodille. Die Sibayi-dikkop is endemies aan die meer wat deel uitmaak van die kuswoud van Maputaland-ekostreek. Dit is in 1991 tot Ramsar-vleiland verklaar.

## Lees ook
*Ramsar-konvensie
*Ramsar-vleilande in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
AGOVV Apeldoorn

**AGOVV** is 'n sokkerspan in die dorp Apeldoorn (Nederland) wat in die Eerste divisie speel. AGOVV is in 1913 gestig as *Apeldoornse Geheelonthouders Voetbalvereniging*. Die betekenis van AGOVV is in 1919 gewysig na *Alleen Gezamenlijk Oefenen Voert Verder*. Tussen 1954 en 1971 speel hulle professioneel sokker in Nederland. Sedert 2003 speel hulle weer in die professionele Eerste divisie.

## Erelys 
***KNVB-Beker**
: (naaswenner (1): 1938)

## Beroemde sokkerspelers 
*  Nacer Chadli
*  Klaas-Jan Huntelaar
*  Dries Mertens
Gelykrigter

duimnael|'n Brug gelykrigter met diodes
'n **Gelykrigter** (English: *Rectifier*) is 'n drywingselektronika toestel wat gebruik word om 'n wisselstroom (WS) toevoer om te skakel na 'n gelykstroom (GS).

Die proses staan bekend as gelykrigting omrede dit die stroomvloei in een rigting laat plaasvind. Fisies neem gelykrigters 'n aantal vorme aan, insluitend vakuumbuisdiodes, nat chemiese selle, kwikboogkleppe, stapels koper- en seleniumoksiedplate, halfgeleierdiodes, silikonbeheerde gelykrigters en ander silikongebaseerde halfgeleierskakelaars.
Napalm

[duimnael|250px|'n [Ecuadorse Lugmag IAI Kfir-vliegtuig stort napalm op 'n teiken tydens "Blue Horizon", 'n gesamentlike VSA-Ecuadorse militêre oefening.]]
**Napalm** is 'n verdikkingsmiddel wat tipies met petrol of 'n soortgelyke brandstof vermeng word vir gebruik in militêre operasies — merendeels as 'n anti-personeel wapen. Dit word meestal gebruik in brandbomme en word gevrees weens die ernstige brandwonde wat dit by mense en diere veroorsaak. Die term *napalm* is 'n samestelling van die aanvanklik-vermeende bestanddele, naamlik nafteensuur en palmitiensuur as die palmitaat. Dit sou egter blyk dat die nafteen-palmitaat wat in die vervaardiging van die eerste napalm gebruik is, oor 'n bykomende substansie beskik het. Nietemin is die benaming behou.

*"Napalm B"* is die meer moderne weergawe van napalm, en ten spyte van die opvallende verskil in chemiese samestelling, staan dit ook dikwels as "napalm" bekend.

## Gebruik van napalm 
Napalm, wat destyds nie onder hierdie naam bekend was nie, is vir die eerste keer tydens die Slag van Overloon in die Tweede Wêreldoorlog gebruik. In Vierlingsbeek het P38's van die Amerikaanse Lugmag sogenaamde brandbomme op Duitse stellings gegooi.

Napalm is die eerste keer wyd gebruik deur die Amerikaanse Weermag tydens die Tweede Wêreldoorlog. In 1945 is baie Japannese stede, insluitend Tokio, met napalm gebombardeer.

Gedurende die laaste (loopgraaf-) fase van die Korea-oorlog het die Amerikaners die hele gebied van Noord-Korea met napalmbomme gebombardeer, wat waarskynlik etlike honderdduisende sterftes tot gevolg gehad het.

Die Amerikaners het ook tydens die Viëtnamoorlog grootliks van napalm gebruik gemaak. Dit het gelei tot weerstand onder segmente van die Amerikaanse bevolking.

Tydens die Eerste Golfoorlog is napalm nie gebruik nie, maar Mark 77 brandbomme, wat 'n soortgelyke effek as napalm het. Benewens Amerika het lande soos Frankryk (in Algerië en Viëtnam), Israel (in die Sesdaagse Oorlog) en die Verenigde Koninkryk (in Kenia) ook napalm gebruik.

In 1980 het die VN die gebruik van brandbomme teen burgerlikes as 'n oorlogsmisdaad verklaar.

## Verwysings
Tiristor

'n **Tiristor** (English: *Thyristor*) of silikoonbeheerde gelykrigter (SBG) is 'n elektroniese halfgeleiertoestel met vier wisselende lae van P-tipe en N-tipe materiaal. Dit is 'n bistabiele skakelaar, wat 'n elektriese stroom begin gelei wanneer die hek 'n snellerpuls ontvang en sal aanhou gelei terwyl dit meevoorgespan is. Die tiristor kan net gestop word deur die stroom benede die "houstroom" waarde te verlaag.
Hjalmar Reitz

duimnael|260px|regs|Dr. Hjalmar Reitz

**Hjalmar Reitz** (Bloemfontein, 25 Februarie 1877 – Johannesburg, 10 Januarie 1946) was 'n Suid-Afrikaanse politikus, skrywer en die oudste seun van die Vrystaatse president F.W. Reitz.

## Opleiding 
Reitz studeer in die regte in Londen en Amsterdam en keer in 1899 terug na die Vrystaat om deel te neem aan die Anglo-Boereoorlog, maar word op Vryheid gevange geneem en na Indië verban. Ná die oorlog hervat hy sy studies in Nederland en verwerf 'n doktorsgraad aan die Universiteit van Amsterdam in die regte. Hy keer in 1904 terug en word registrateur vir regter J.S. Curlewis en die volgende jaar begin hy praktiseer as lid van die balie in Pretoria, en daarna aan die sybalie.

## Politieke loopbaan 
Hy word in 1915 verkies tot die Transvaalse Provinsiale Raad as ondersteuner van genl. J.B.M. Hertzog en bly lid van die Raad tot hy in 1924 Nasionale Party-lid van die Unie-Volksraad word vir Brits. Hy vergesel genl. Hertzog en dr. D.F. Malan in 1919 as lid van die republikeinse afvaardiging na die vredeskonferensie in Parys. Hy was 'n ywerige debatteerder en word in 1933 as lid van Tielman Roos se party (die Roosiete) vir Jeppes tot die Unie-Volksraad verkies toe hy die Arbeidersparty se Henry Sampson met 1&nbsp;222 stemme verslaan nadat Sampson die kiesafdeling al sedert 1920 verteenwoordig het. Hy volg genl. Hertzog in Desember 1934 tot in die Verenigde Party en in 1936 word hy aangestel as voorsitter van die Sentrale Padvervoerraad.

## Skrywer 
Saam met adv. Tielman Roos was hy medeskrywer van *Principles of Roman-Dutch law* in 1909 en redakteur saam met Harm Oost van ''Ons land en ons volk: 'n nasionale jaarboek, 1931'' (1932). Hy was ook skrywer van 'n oorlogsroman *De dochter van den handsopper* (1903). Dis in Hollands geskryf, maar die dialoog is in Afrikaans. Sy outobiografie, *The conversion of a South African nationalist* verskyn in 1946.

## Persoonlike lewe 
Hy is in 1906 met Elzine Mulder van Delft getroud. Hy was die oudste broer van die minister in die kabinet van genl. Jan Smuts tydens die bewind van die Verenigde Party, Deneys Reitz, wat tydens sy dood in 1944 hoë kommissaris in Londen was.

## Bronne 
* Potgieter, D.J. (red.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
* Swart, prof. dr. M.J. (voorsitter van redaksiekomitee). 1980. Johannesburg: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.
Walter Madeley

**Walter Bayley Madeley** (Woolwich, Engeland, 28 Julie 1873 - Boksburg, 12 Mei 1947) was 'n leier van die Arbeidersparty in Suid-Afrika en kabinetsminister.

Madeley ontvang sy skoolopleiding in Indië aan die Bombay Cathedral High School en word in 1889 'n vakleerling aan die Woolwich Arsenal, maar immigreer in 1896 na Suid-Afrika waar hy 'n passer word op 'n myn op die Rand. Hy word 'n heftige vakbondlid en neem aan verskeie stakings deel. Gou word hy beskou as 'n vooraanstaande figuur in die Arbeidersparty danksy sy uitsonderlike bekwaamheid. Hy word in 1910 tot die eerste Unie-Volksraad verkies tot Arbeiderlid vir Springs en later Benoni (wat eers deel was van sy oorspronklike kiesafdeling). Hy behou laasgenoemde setel dertig jaar lank.

Genl. J.B.M. Hertzog se Pakt-regering ('n koalisie tussen die Nasionale Party en die Arbeidersparty kom in 1924 aan bewind toe hulle saam daarin slaag om genl. Jan Smuts se Suid-Afrikaanse Party te verslaan ná dié die Unionisteparty ingelyf het. In November 1925 tree Madeley toe tot die kabinet as minister van pos- en telegraafdienste en openbare werke. Selfs as minister verkondig hy 'n gevorderde soort sosialisme wat dikwels sy kollegas in die verleentheid gestel het. In 1928 ontvang hy, teen die uitdruklike wil van genl. Hertzog, 'n afvaardiging van 'n onerkende organisasie met betrekking tot die werksomstandighede van die swart werknemers in sy departemente. Genl. Hertzog vra hy moet bedank, maar toe hy weier, bedank die eerste minister self en stel 'n nuwe kabinet saam waaruit hy Madeley weglaat. 'n Skeuring ontstaan in die Arbeidersparty, waarvan kol. F.H.P. Creswell die een leier is en Madeley die ander, maar uiteindelik kry Madeley se faksie die oorhand en so word hy Arbeiderleier.

Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog stem die Arbeiders teen genl. Hertzog se mosie van neutraliteit en werk hulle nou saam met die Verenigde Party van genl. Smuts. Madeley word minister van arbeid en beklee die amp tot sy aftrede in 1945.

## Bronne 
* Potgieter, D.J. (ed.) 1972. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
* Schoeman, B.M. 1977. *Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976*. Pretoria: Aktuele Publikasies.
Marginal Tietê

duimnael|240px|Die **Marginal Tietê**-hoofweg beide kante van die gekanaliseerde Tietêrivier

Die **Marginal Tietê** is die gedeelte van die SP-015-hoofweg wat deur die stad São Paulo, in Brasilië, loop. Die naam van hierdie segment is afgelei van die feit dat elke rigting van hierdie deurweg langs 'n verskillende waterfront van die Tietêrivier loop. Die hoofweg is baie belangrik vir São Paulo, deurdat dit die oostelike, noordelike en westelike dele van die stad verbind, en 'n skakel vorm tussen die Lapa- en Penha-voorstede. Dit bied verder toegang tot die Castelo Branco-, Bandeirantes-, Anhangüera-, Presidente Dutra-, Fernão Dias- en Ayrton Senna-hoofweë, asook die São Paulo Internasionale Lughawe. Die Campo de Marte Lughawe, die Estádio Parque São Jorge en die Estádio do Canindé is naby hierdie hoofweg geleë.

Dit is ook die plek waar die IRL Sao Paulo Indy 300 motorresies plaasvind.
SC Cambuur

**SC Cambuur** is 'n sokkerspan in Leeuwarden (Nederland) wat in die Eredivisie speel. Na SC Heerenveen is hulle die tweede span in Friesland. Cambuur speel sy wedstryde in die Cambuurstadion (10 250 sitplekke).

## Erelys 
***Kampioen Eerste divisie (2)**
: 1991/92, 2012/13
: (naaswenner (3): 1996/97, 1997/98, 2009/10)
***Kampioen Tweede divisie (1)**
: 1964/65

## Beroemde sokkerspelers 
*  Jaap Stam
Kliprivier, Vrystaat/Mpumalanga grens

:*Vir ander riviere met die naam Kliprivier, sien Kliprivier.*

Die **Kliprivier** is 'n sytak van die Vaalrivier. Die rivier ontspring sowat 30&nbsp;km noord van Memel naby Mullerspas. Net noord van Memel vloei die rivier in 'n moeras van 25&nbsp;km2 in. Die Seekoeivlei-natuurreservaat is op 'n deel van die moeras ontwikkel. 

Hierna is die rivier vir sowat 80&nbsp;km die grens tussen Mpumalanga en die Vrystaat. Die Kliprivier vloei uiteindelik saam met die Vaalrivier sowat 30&nbsp;km wes van Standerton.

## Oorsprong 
* Noord van Memel by 

## Monding 
* Vaalrivier by 

## Sytakke 
* Houthoekspruit

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Kliprivier se monding by Geonames.org (cc-by)

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Sodwanabaai

**Sodwanabaai** is 'n baai aan die Indiese Oseaan in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die *St. Thomas* het in 1589 hier gestrand. Die baai is in 1888 opgemeet om sy geskiktheid as 'n hawe te bepaal. Die planne is laat vaar toe 'n hawe by Richardsbaai 120 km verder suid ontwikkel is. Die baai is nou deel van 'n groot bewaararea, die iSimangaliso-vleilandpark. Jesser Point dui die suidelike landhoof van die baai aan. 

Daar is onbeskadigde koraalriwwe en 'n groot verskeidenheid oseaanlewe in die baai. Die baai is bekend vir sy hengel, ryk voëllewe, skubaduik en die waterskilpaaie wat hier nes maak.

## Skubaduik 
Sodwana is ideaal vir haai- en klipbank-duike reg deur die jaar. Meer as 1200 visspesies word in Sodwana aangetref, insluitend haaie, dolfyne en walvisse. Die klipbanke is ongeveer 18 meter diep. Sigbaarheid onder die water is oor die algemeen goed en wissel van tien tot veertig meter. Die water se temperatuur wissel van 21°C in die winter tot 28°C in die somermaande. Duikers het 3 mm- of 5 mm-dik duikpakke nodig.

## Selakant 
In November 2000 en Mei 2001 het 'n groep duikers onder leiding van Pieter Venter in Jessor Canyon foto's geneem van drie skaars Selakante (*Latimeria chalumnae*) op 'n diepte van sowat 110 meter. 

## Fotogalery 

Lutjanus sanguineus.jpg|'n Bloed-snapper by Sodwanabaai gefotografeer.
Scarus rubroviolaceus 2.jpg|'n Kool-papegaaivis by Sodwanabaai afgeneem.

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus 1995 
* Padlangs deur Suid-Afrika. Struik. 2010. 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakels 
*  Inligting oor Sodwanabaai
Vaalrivier Barrage Reservoir

Die **Vaalrivier Barrage Reservoir** is naby Vereeniging in die Vaalrivier en is bekend as die *Barrage*. Dit bestaan uit 'n aantal sluise in die Vaalrivier en is in 1923 deur die Randse Waterraad gebou. Die reservoir is 64&nbsp;km lank met 'n totale vermoë van 63 miljoen liter. Dit het 'n oppervlakte van 168,35km2 en 'n gemiddelde diepte van 4.5&nbsp;m. 

Die reservoir was gebou om water aan die Witwatersrand te verskaf. As gevolg van besoedeling vanaf Johannesburg, Vereeniging en Sasolburg word die water nie meer gebruik as drinkwater nie. Die reservoir word slegs vir ontspanning gebruik; sportsoorte soos ski, bootry, kanovaart, hengel en swem is van die gewildste aktiwiteite.

## Sien ook 
* Lys van grootste damme in Suid-Afrika

## Bron 
* www.randwater.co.za
Kliprivier, Gauteng

:*Vir ander riviere genaamd *Kliprivier*, sien Kliprivier.*

Die **Kliprivier** in Gauteng is 'n sytak van die Vaalrivier. Die rivier ontspring aan die suidekant van Roodepoort, vloei suidwaarts aan die westekant van Soweto verby en kruis die N12 nasionale pad. Nou swaai die rivier oos, gaan verby Lenasia, kruis die N1 nasionale pad, vloei verby Eikenhof en swaai dan suid. Die rivier kruis die R59 hoofweg, hou suid, gaan verby Henley-on-Klip, Meyerton, deur Vereeniging voor dit by die Vaalrivier aansluit. Die rivier is erg besoedel maar kanovaart word steeds op die rivier beoefen. 

## Fotogalery 
## Bron 
* South Africa Road Atlas. MapStudio.
Kliprivier, KwaZulu-Natal

:*Vir ander gebruike van die term *Kliprivier*, sien Kliprivier.*

Die **Kliprivier** is 'n sytak van die Tugelarivier in KwaZulu-Natal. Die rivier ontspring aan die westekant van KwaZulu-Natal, vloei aanvanklik ooswaarts en swaai dan suid. Dit vloei in die Windsordam en dan weer oos. Die rivier gaan deur die middedorp van Ladysmith en sluit daarna by die Tugelarivier aan. 

## Bron 
* South Africa Road Atlas. MapStudio.
FC Oss

**TOP Oss** is 'n sokkerspan in die Nederlandse stad Oss, wat in die Eerste divisie speel. In 1928 is die klub gestig as TOP (Tot Ons Plezier) Oss, en in 2009 is dit na *FC Oss *verander. In 2018 terug in TOP Oss. TOP Oss speel sy wedstryde in die Frans Heesen-stadion (kapasiteit: 4 700). In die vorige seisoen (2010/11) het hulle die Sondag Topklasse gewen.

## Erelys 
* **Kampioen Topklasse Sondag (1)**
: 2010/11
Douglas Mitchell

duimnael|regs|260px|Douglas Mitcell.
**Douglas Edgar Mitchell** (1896 - 1988) was 'n Parlementslid van die Verenigde Party en administrateur van Natal. 

Mitchell is in die distrik Port Shepstone gebore as die seun van Charles Henry Mitchell en ontvang sy opleiding aan die Weenen Country College. Hy trou op 3 Oktober 1925 met Mildred, die dogter van Stanley Hunt. Hulle het drie kinders gehad.

## Politieke loopbaan 
Hy is in 1948 as V.P.-lid vir die setel Natal-Suidkus verkies met 'n meerderheid van 3&nbsp;903. In 1953 behou hy dieselfde setel met 'n meerderheid van 6&nbsp;828 bo B.S. de Kock van die Nasionale Party en 87,6% van die uitgebragte stemme. Hy vaar selfs beter in 1958 teen 'n onafhanklike kandidaat, C.M. Hulley, toe hy 94,5% van die stemme kry en 'n meerderheid van 6&nbsp;374. In 1961, twee jaar na die stigting van die Progressiewe Party uit 'n skeuring in die V.P., verenig Mitchell steeds in Natal-Suidkus 4&nbsp;956 stemme op hom vergeleke met 2&nbsp;367 vir die P.P.-kandidaat, L. Boyd. 

In 1966 is die N.P. terug op die toneel met sy kandidaat, B.M. Thompson, wat 3&nbsp;697 stemme kry vergeleke met 5&nbsp;693 vir Mitchell. Die setel het van toe af net as "Suidkus" bekend gestaan. In 1970 word Mitchell die laaste keer daar verkies, met 'n meerderheid van 4&nbsp;627 bo die N.P.-kandidaat, G.E. Tracy.

Mitchell was ook boer en algemene handelaar. Op 20 Februarie 1974 kondig die eerste minister, John Vorster, in die Parlement aan dat Mitchell vereer word met die Eerbewys vir Voortreflike Diens. 

## Eksterne skakels 
* Huldeblyk deur Sheila Henderson
Kliprivier

Die naam **Kliprivier** kan verwys na:

* Republiek van Kliprivier, 'n voormalige Boererepubliek.

## Riviere in Suid-Afrika 
# Kliprivier, Gauteng, 'n sytak van die Vaalrivier. 
# Kliprivier, ledig in Vaaldam. 
# Kliprivier, Vrystaat/Mpumalanga grens, sytak van die Vaalrivier. 
# Kliprivier, KwaZulu-Natal, 'n sytak van die Tugelarivier. 
# Kliprivier, Wes-Kaap,
Wilgerivier (Vaal)

: ''Hierdie blad handel oor die Wilgerivier wat 'n sytak van die Vaalrivier is. Vir die Wilgerivier in die Olifantssisteem van Mpumalanga, sien Wilgerivier (Olifants).*

Die **Wilgerivier** (Engels: *Wilge River'') is 'n sytak van die Vaalrivier. Dit ontspring noord van Hamilton in die Oos-Vrystaat op die grens met KwaZulu-Natal. Dit vloei dan in 'n suidwestelike rigting, verby Hamilton, verby die De Beerspas en kruis dan die N3 nasionale pad by Swinburne. Nou vloei die rivier weswaarts en swaai dan noordwes. Die rivier vloei dan aan die westekant van Harrismith verby. 

## Sytakke
Net voor Harrismith sluit die Nuwejaarspruit by die Wilgerivier aan. Vanaf Harrismith vloei die rivier in 'n noordwestelike rigting en gaan verby Frankfort. Net voor Frankfort sluit die Liebenbergsvlei by die Wilgerivier aan. Die rivier vloei verder af in die Vaaldam.

Die rivier is bekend onder hengelaars vir sy grootbek-geelvis.

## Tugela-Vaal-waterprojek 
Die Wilgerivier is deel van die Tugela-Vaal-waterprojek. Water word uit die Sterkfonteindam losgelaat in die Nuwejaarspruit om via die Wilgerivier na die Vaaldam te vloei.

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* South Africa Road Atlas. Mapstudio.
Lesotho-Hoogland-waterprojek

duimnael|regs|250px|Die Katsedam met inlaattoring
[duimnael|regs|250px|Die Asrivieruitval noord van [Clarens, Vrystaat|Clarens]]
Die **Lesotho-Hoogland-waterprojek** (Engels: *Lesotho Highlands Water Project*, Sesotho: *metsi a lihlaba*) is 'n projek wat water vanaf die berge in Lesotho via 'n reeks damme en tonnels na die Vaalrivierstelsel verplaas. Van die damme wat reeds voltooi is:
* Katsedam
* Mohaledam
* Mueladam

## Fase (1A) 
Fase 1A is die voltooiing van die Katsedam in die Malutiberge, 'n 82 km lang oordrag- en afleweringstonnel. Die water word in die Asrivier afgelewer teen 'n tempo van 17m³ per sekonde. Dié fase is in 1998 in diens gestel. Die tonnel mond uit in die Asrivier net buite Clarens op die Bethlehempad.

## Fase (1B) 
Fase 1B het die voltooiing van die Mohaledam, 'n 32 km lang oordragtonnel tussen die Mohale- en Katsedamme behels. Dit sluit ook die konstruksie van die Mueladam, met 'n 19&nbsp;m-hoë wal, in. Na afloop van bouwerk tydens fase 1A en 1B word daar jaarliks 780&nbsp;miljoen m³ water aan die Vaalrivierstelsel gelewer. Volgens Lesotho se Hooglandontwikkelingsowerheid is daar in die 21 jaar vanaf Januarie 1998 tot April 2019 sowat 15 miljard kubieke meter water aan Suid-Afrika gelewer.

Lêer:LHWP map resized.jpg|Kaart van die Lesotho-Hooglandwaterprojek.
Lêer:WIRTH 529 Telescopic Shielded TBM.JPG|Die 320 m WIRTH 529 wat die watertonnel geboor het.
Lêer:Klein-Caledonrivieruitval, Clarens, Vrystaat.jpg|Die Klein-Caledonuitval verskaf water aan die Vrystaat tydens droogtes en waterkrisisse.
Lêer:Asrivieruitval, noord van Clarens, e.jpg|Die Asrivieruitval lewer water aan die Liebenbergsvlei- en Vaalrivier.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Deacon, John: Die dambouers. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 36, nr. 2, Maart/April 1991. ISSN 0491-4783
* Trans-Caledon-tonnelowerheid
Katsedam

duimnael
Die **Katsedam** is in die hooglande van Lesotho in die Malutiberge en vorm deel van die Lesotho-Hoogland-waterprojek. Die dam is in die Malibamatsorivier en in 1996 voltooi. 

## Die damwal 
duimnael|links|Satellietfoto van die reservoir.
Die damwal is 'n dubbele geboë beton-boogdam. Die kruin is 710&nbsp;m lank en die wal bevat 2,3 miljoen&nbsp;m³ beton. Die wal is 60&nbsp;m dik onder by sy basis. Die opvanggebied van die dam is 1867&nbsp;km². Dit is die hoogste dam (bokant seevlak) in Afrika. Die wal is 185&nbsp;m hoog en die oorloop bestaan uit 10 hekke, elk 16&nbsp;m wyd en 17&nbsp;m hoog. Die afloopwater word opgebreek en val in 'n spesiaalgeboude plonsdam van 32&nbsp;m hoog.

## Reservoir 
Die reservoir wat deur die dam gevorm word, is nou en baie diep met 'n oppervlakte van slegs 35.8&nbsp;km². Die klein oppervlakte en lae verdampingsvlak by die dam verseker dat die verlies as gevolg van verdamping slegs 10% van die Vaaldam s'n is.

## Tonnel en Innametoring 
duimnael|300px|Die Katsedam met inlaattoring.
Daar is 'n tonnel van 82&nbsp;km met 'n deursnee van 4.8&nbsp;m vanaf die dam na die Asrivier in Suid-Afrika. Alle water vanaf die Lesotho-Hoogland projek word deur die tonnel aan Suid-Afrika gelewer. Die innametoring na die tonnel is sowat 18&nbsp;km noord van die dam met 'n vermoë van 70&nbsp;m³/s. Die toring is 23&nbsp;m in deursnee en 98&nbsp;m hoog. As gevolg van die posisie van die inlaattoring word die effektiewe kapasiteit van die reservoir beperk van 1 950 miljoen m³ tot 1 520 miljoen m³. Die tonnel mond uit net buite Clarens op die Bethlehempad in die Asrivier.

## Bronne 
* http://www.dwaf.gov.za
* http://www.golesotho.co.za
Herold

**Herold** is 'n klein nedersetting aan die noordekant van die Montagupas in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Soos Heroldsbaai is dit vernoem na die eerste predikant van die NG gemeente George, ds. T.J. Herold. Die N9 nasionale pad loop noord van die dorp verby.

## Skool en kerk
In 1933 het 'n plaaslike boer grond aan die De Villiers-gemeente van die NG Sendingkerk geskenk. Die plaaslike gemeenskap het dan eiehandig die Verenigde Gereformeerde Kerk en die Franken Primêre skool op die terrein gevestig. In 2020 het die skool 330 leerders gehad wat tot graad 9 onderrig ontvang het. Ds. David Elias het egter in 2020 op aanbeveling van konsultante afgekondig dat die skool verkoop gaan word, wat die gemeenskap veronrus het. Volgens die gemeenskap word die skool se krag-, water- en hittevoorsiening ook belemmer.

## Sien ook 
* Heroldsbaai
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995 

## Verwysing
Hoërskool Grey

Die **Hoërskool Grey** is 'n staatshoërskool vir seuns in die Oos-Kaapse stad Port Elizabeth.

Die skool is in 1856 gestig en genoem na die goewerneur van die Kaapkolonie, sir George Grey, wat persoonlike belangstelling in die skool se stigting getoon het. Dit het oorspronklik as die Grey-instituut bekend gestaan. Die eerste skoolhoof was J.R. Macleish, wat deur talle waardige hoofde opgevolg is, onder andere die digter W.A. Way.

## Rektore 
* J.R. Macleish (1859–1861)
* J. Samuel (1862)
* Eerw. Henry Isaac Johnson (1863–1872)
* John Thurlow (1874–1884)
* Edward Noaks (1885–1892)
* William Chubb Meredith (1893–1910)
* William Archer Way (1911–1928)
* James Lang (1928–1942)
* Bruce C. Gordon (1943–1957)
* Owen Burnet Taylor (1958–1962)
* Stanford Edward Edkins (1963–1976)
* Gustav Dieter Pakendorf (1977–1992)
* Roy Lawrence Simpson (1993–2001)
* Neil Russel Crawford (2001–2017)
* Chris Erustmas (2018-hede)

## Bronne 
* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.
* Grey High School, Port Elizabeth. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis, Kuns en Kultuur. Jaargang 31, nr. 1, Desember 1981

## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
Rand Water

**Rand Water**, voorheen bekend as die *Randse Waterraad*, is 'n staatsbeheerde maatskappy wat belas is om water te voorsien aan Gauteng. Die maatskappy is op 8 Mei 1903 gestig.

Van die belangrikste projekte wat deur die maatskappy voltooi is, is:
* Vaalrivier Barrage Reservoir (1923)
* Vaaldam (1938)
* Lesotho-Hoogland-waterprojek

## Bron 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika. Eric Rosenthal 1967.
Pacaltsdorp

**Pacaltsdorp** is 'n voorstad van George, Wes Kaap. In die Apartheidsera is dit die bruinwoonbuurt wat met George geassosieer, maar onafhanklik geadministreer is. Die N2 nasionale pad gaan daardeur. Die dorpie het ontstaan uit 'n sendingstasie wat hier begin is in 1813 deur eerwaarde Carl August Pacalt van Duitse oorsprong. Die dorp is na hom vernoem uit erkenning van sy werk in die gemeenskap.

## Wapens 
**Munisipaliteit (1)** — Die dorpsraad se eerste wapen was : ''In vier gedeeld, die snylyn golwend, I in goud 'n rooi toring;  II in groen 'n aronskelk van natuurlike kleur; III in groen twee akkers op 'n enkele tak van natuurlike kleur;  IV in goud 'n suikerbekkie sittend op 'n tak van natuurlike kleur; die skild oortop met 'n rooi muurkroon''.  Aan weerskante van die skild was twee groen blare.  Die wapenspreuk was "Vigilate".  Raadslid Andy Lamont het die wapen ontwerp.

**Munisipaliteit (2)** — 'n Nuwe wapen is in 1990 by die Buro vir Heraldiek geregistreer : ''Gewelfd deursnede, groen en silwer, in die skildhoof drie akkers aan 'n enkele geblaarde stingel, alles goud, in die skildvoet 'n kortbeksuikerbekkie van natuurlike kleur, sittend op 'n rooi tak''. Die helmteken was 'n groen muurkroon.  Die wapenspreuk het "Vigilate" gebly.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Koffiebaai

**Koffiebaai** is 'n oord by die mond van die Nengarivier (rivier van die walvis) aan die Indiese Oseaan in die voormalige Transkeistreek van die Oos-Kaap, Suid-Afrika, sowat 250&nbsp;km suid van Durban. Daar woon ongeveer 258 mense. Die dorp word met die N2-nasionale pad verbind met die R411-streeksroete.

Die dorp het sy naam gekry toe 'n skip vol koffiebone hier in 1863 gestrand het. Baie koffieplante het daarna in die volgende jaar opgekom. Die bekende Gat-in-die-muur natuurverskynsel is 8&nbsp;km suid van Koffiebaai.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Tsomo

**Tsomo** is 'n dorpie in die voormalige Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika en is geleë op die oewer van die rivier met dieselfde naam.

## Geskiedenis 
Die naam van die dorp is dié van 'n hoofman wat eens 'n kraal gehad het waar die pad die rivier oorsteek. Omrede so baie mense oor die jare in die rivier verdrink het noem die plaaslike mense dit "die rivier van die dood". Die dorpie het sy ontstaan aan die stigting van 'n militêre pos te danke. Die dorpie het in 1877 ontstaan as 'n administratiewe sentrum vir dié deel van Fingoland.

## Distrik 
Die distrik is 1 062&nbsp;km2 groot en daar word gemengde boerdery beoefen.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Regerende Party

Die sogenaamde **Regerende Party** (1910-1911) was die voorganger in die Suid-Afrikaanse politiek van die Suid-Afrikaanse Party.

Dit was 'n losse groepering wat in die verkiesing van 15 September 1910 - die eerste ná Uniewording - 82 kandidate gestel het, waarvan 46 onbestrede verkies is en 21 in hulle kiesafdelings geseëvier het, vir 'n somtotaal van 67 uit 121 setels. Die ander deelnemende partye was die Sosialiste Partye (geen setels), die Arbeidersparty (vier setels) en die Unionisteparty (39). Onafhanklikes en andere het 11 setels verower.

Die Regerende Party party was die voorloper van albei die groot partye wat die Suid-Afrikaanse politiek in een of ander gedaante van 1910 tot 1994 sou oorheers. Die Nasionale Party onder genl. J.B.M. Hertzog het in 1913 van die S.A.P. afgestig en weer op 5 Desember 1934 met die S.A.P. saamgesmelt om die Verenigde Suid-Afrikaanse Nasionale Party te vorm. En die *Gesuiwerde* Nasionale Party was op sy beurt 'n uitvloeisel van die vroeëre Nasionale Party.
Wareniki

duimnael|Oekraïense wareniki met 'n vulsel van vleis en *smetana*, 'n soort suurroom
duimnael|Oekraïense wareniki met 'n vulsel van suurkersies word as nagereg geniet
duimnael|Russiese wareniki met 'n vulsel van aartappels en sampioene
**Wareniki** (Russies en Oekraïens вареники) is een van die stapeldisse van die Oekraïense kookkuns wat in die hele gebied van die voormalige Sowjetunie gewild geraak het. Dit word van gevulde, halfmaanvormige pastadeegpakkies berei wat in soutwater gaargemaak word.

## Eksterne skakels
Roshen

**Roshen** is 'n Oekraïense vervaardiger van lekkergoed wat deur die politikus en sakeman Petro Porosjenko besit word. Dit verenig lekkergoedfabrieke in die Oekraïense stede Kijif, Winnitsja, Marioepol en Krementsjoek asook in Klaipėda, Litaue, en Lipetsk, Rusland, onder een dak. Die naam van die maatskappy is afgelei van die eienaar se getranslitereerde van in Engels, Po**roshen**ko. Alle produkte word onder die handelsnaam Roshen bemark. 

Die maatskappy vervaardig 'n groot reeks lekkergoed, maar staan veral bekend vir sy sjokoladelekkers en koeke wat in die Karl Marx-sjokoladefabriek in Kijif vervaardig word. Daarnaas word 'n groot verskeidenheid minder gesofistikeerde produkte met 'n tradisioneel hoë sjokolade-inhoud in die laer prysklas aangebied. Roshen is die markleier in die gebied van die voormalige Sowjetunie, maar voer sy produkte ook na lande in die Europese Unie, Verenigde State, Kanada en Israel uit.

In 2012 is Roshen met sy jaarlikse produksievolume van 450&nbsp;000 ton 18de gelys in die internasionale lekkergoedbedryf se *Candy Industry Top 100*, 'n lys van die wêreld se grootste lekkergoedvervaardigers. Voordat die Russiese Federasie invoere van Roshen-produkte weens beweerde vals etikettering in Julie 2013 verbied het, het verkope op die Russiese mark sowat 40 persent van Roshen se totale omset verteenwoordig.

## Verwysings
Tsolo

**Tsolo** is 'n nedersetting in die voormalige Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is 5&nbsp;km vanaf die N2 nasionale pad en sowat 42&nbsp;km noordwes van Mthatha.

## Geskiedenis 
Die naam beteken "gepunt" en verwys na die gepunte koppies wat in die gebied voorkom. Die setel van die eerste magistraat is in 1879 hier naby gevestig maar ná die Pondo-opstand van 1880 na Tsolo verskuif.

## Distrik 
Die distrik is 1 680&nbsp;km2 groot. Die Jongelizwe-kollege vir die seuns van die hoofmanne is in 1959 gestig. Die kollege moet die seuns van die Xhosa- en Basotho-hoofmanne in die kuns van stamregering oplei.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Zozibini Tunzi, Mej. Suid-Afrika 2019 en Mej. Heelal 2019

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 

## Verwysings
Tabankulu

**Tabankulu** is 'n nedersetting in die voormalige Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is sowat 18&nbsp;km van die N2 nasionale pad. Die naam beteken 'groot berg'. Die dorpie se geskiedenis gaan terug na 'n handelspos wat hier geopen is in 1894. Die distrik van 1 500&nbsp;km2 word hoofsaaklik bewoon deur Pondo en Xesibe Xhosastamme.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Willowvale

: *Vir die gelyknamige voorstad in Harare, sien Willowvale, Zimbabwe.*

**Willowvale** is 'n dorpie in die voormalige Transkeistreek van die Oos-Kaap, Suid-Afrika.

## Geskiedenis 
Die eerste blankes was reeds in 1839 hier teenwoordig toe die Beecham-Wood sendingstasie gestig is. Na die negende en laaste grensoorlog (1877-1878) het F.N. Streatfield 'n magistraatdistrik en militêre pos hier gevestig. Die pos het ontwikkel in 'n dorp. Die opperhoof Gcaleka het sy 'groot plek' by Nqadu naby Willowvale gehad. Die naam is afgelei van die wilgerbome wat langs 'n stroom naby die ou magistraat redensie gegroei het.

## Distrik 
Die distrik is 1 428&nbsp;km2 groot. Dit word hoofsaaklik deur Gcaleka en Fingo's bewoon.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Elliotdale

**Elliotdale** is 'n dorpie in die voormalige Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika.
 
## Geskiedenis 
Die dorpie is by die Xhosas as Xhora bekend. Die dorpie is in die 19e eeu gestig as die administratiewe sentrum vir die Bomvanastamme. Elliotdale is vernoem na sir Henry George Elliot wat in 1877 hoofmagistraat van Temboeland en in 1891 van die hele Transkei geword het.

## Distrik 
Die distrik van 767&nbsp;km2 is bekend vir sy natuurskoon en tabak.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Ifafastrand

**Ifafastrand** is 'n dorp aan die kus van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die naam beteken "die een wat sprankel". Die Fafarivier mond hier naby in die Indiese Oseaan uit. Die N2-nasionale pad loop naby die dorp verby.

## Skeepstranding 
Die Stavenisse het op 16 Februarie 1686 hier gestrand.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
## Bronne 
* B.P.J. Erasmus: *Op Pad in Suid-Afrika*. 1995.
Vlag van Guadeloupe

Die Franse oorsese gebied **Guadeloupe** het geen amptelike vlag nie en gebruik die vlag van Frankryk as vlag. Die eiland het wel, soos die ander Franse oorsese gebied in die Karibiese See, Martinique ’n eie onderskeidende vlag. Die vlag is in twee horisontale bane met die boonste blou baan wat een derde van die vlag beslaan. In die blou baan is drie Fleur-de-Lis eweredig gespasiëer en in die rooi baan is ’n geel son in die middel met suikerriet daar agter.

## Vlag van die gebied 
duimnael|100px|links|Vlag van die Région Guadeloupe
Die amptelike vlag van die département is ’n wit vlag met ’n logo van ’n gestileerde son en ’n voël op ’n groen/blou vierkant. Onder die logo is die woorde *Guadeloupe Region* in swart aangebring en in geel onderstreep.

## Ander vlae 
Verskeie onafhanklikheidsbewegings gebruik hul eie simbole as vlag vir Guadeloupe. Die ontwerp van die Front de Libération Nationale de la Guadeloupe (FLNG) en die Groupement des Organisations Nationalistes Guadeloupéennes (GONG) is soortgelyk aan die vlag van Kuba en die vlag van Puerto Rico, terwyl die vlag van die Union Populaire pour la Libération de la Guadeloupe (UPLG) aan die vlag van Suriname herinner.

Lêer:Flag of Guadeloupe (local).svg|  ’n Variant van die vlag van Guadeloupe
Lêer:FLNG.svg|  Voorgestelde vlag vir Guadeloupe deur die FNLG/GONG
Lêer:Flag of Guadeloupe (UPLG).svg|  Voorgestelde vlag vir Guadeloupe deur die UPLG

## Sien ook 
## Eksterne skakels 
*  Guadeloupe by *Flags of the World*.
Malgas

: ''Die artikel handel oor die Wes-Kaapse dorp, vir die voël, sien witmalgas. Vir 'n artikel oor die eiland kyk by Malgas (eiland)* 

duimnael|links|Malgas se pont, die laaste van sy soort in Suid-Afrika

**Malgas** is ‘n gehug met ‘n aantal vakansiehuise aan die Breederivier. Dit lê aan grondpaaie tussen Swellendam en Witsand.

## Aanvanklike eienaars 
Reeds in 1791 is aan Adriaan Odendaal hier weiregte toegeken. In die middel van die 19de eeu is P.G. van der Byl en H.J. de Nysschen die eienaars van die plaas Mallegaskraal aan die Breederivier, 40&nbsp;km stroomop van die monding. ‘n Sestien km. stuk kronkelende rivieroewer was besonder mooi. Landmeter W.M. Hopley van Swellendam is deur die eienaars opdrag gegee om hierdie stuk aan die suidwestelike oewer in 421 erwe te verdeel met elkeen ‘n maksimum van 25 meter aan die rivier. Van die verwagte ontwikkeling het blykbaar niks gekom nie.

## *Barry and Nephews* 
Toe die Swellendamse firma *Barry and Nephews'' die rivierhawe hier aanlê, het die ontwikkeling ook vinnig uitgebrei. Omdat die rivier tot ten minste hier goed bevaarbaar is, is goedere  hier van die skip op ossewaens oorgelaai om na die binneland vervoer te word. 

Die firma het ‘n aantal van die erwe gekoop en van die plaasgeboue omskep en nuwe geboue opgerig vir gebruik as magasyne, doeanekantoor, hotel, personeelwonings, poskantoor, skool en selfs gevangenis. Enkele erwe is aan individue verkoop. 

Die NG-kerkgebou is op 7 Desember 1861 in gebruik geneem. In 1977 is die gebou met sy klokkestoel tot nasionale monument verklaar.

## Teenswoordig 
Vandag is Malgas ‘n rustige vakansieoord vir hengelaars, watersportentoesiaste en natuurliefhebbers. Die gehuggie beskik oor ‘n  kerkie, ‘n hotel en ‘n winkel. Die handaangedrewe pont oor die rivier is uniek in die land. ‘n Besonder hoë reënval in die wye opvanggebied van die Breederivier lei tot periodieke oorstromings (soos op 13 November 2008) van die geboue op die rivieroewer.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron
* Op Pad in Suid-Afrika. BPJ Erasmus. 1995
Slangrivier

**Slangrivier** is ‘n klein onontwikkelde dorpie 11&nbsp;km suidwes van Heidelberg, Wes-Kaap. Dit  het 2 000 inwoners en is geleë in die gebied van die Hessequa Plaaslike Munisipaliteit. Die nedersetting lê aan weerskante van die Slangrivier. Kort voor die monding van die Breederivier sluit die Slangrivier by dit aan. Voorheen het die nedersetting bekend gestaan as Olieboomskraal. Askraal is die noordoostelike deel van die dorpie oorkant die rivier.

## Geskiedenis 
Op 1 November 1809 het goewerneur Caledon 'n proklamasie uitgevaardig waarvolgens alle Khoi 'n vaste woonplek moes hê. Op hierdie plek, vroeër bekend as Hottentotskraal, is aan 20 Khoi 1&nbsp;300 morg (1&nbsp;113.71ha) grond in volle eiendomsreg toegeken. Huise is gebou, landerye aangelê en met vee geboer. Moses Klaase was die laaste kaptein. Sy opvolger was Gert Klase, met die rang van korporaal. Na hom is die hoofde afgeskaf.

Anders as elders was hierdie nog jare lank 'n betreklik geslote Khoi-gemeenskap.

## Trivia 
* Die Bloukraanvoëlvoetslaanpad lei van Slangrivier na Witsand.
* By Slangrivier is die Johnique Johannes-voëlreservaat.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bibliografie 
* Tomlinson, L.L.: Geskiedkundige Swellendam. Kaapstad: Nasionale Pers, 1943.
* Wilson, J.E.: Overberg Water - die geskiedenis van die Duivenhoks- en Rûensveld Landelike Watervoorsieningskemas. Caledon: Caledon Venster, 1999.
Port Beaufort

**Port Beaufort** is 'n dorpie by die mond van die Breederivier in die Wes-Kaap, Suid-Afrika.

## Geskiedenis 
Die dorpie is vernoem na die hertog van Beaufort, die vader van die Kaapse Goewerneur, lord Charles Somerset. Joseph Barry se handelsryk het 'n groot invloed op die dorp gehad. Barry het in 1819 vanaf Londen in Suid-Afrika aangekom. Hy het vinnig gesien dat hy met skepe en bote goedere vinniger tussen Kaapstad en die Overberg kan vervoer. Dit het die ossewaens tot drie weke geneem om die tog tussen Kaapstad en Swellendam te voltooi. Barry het onmiddellik 'n hawe op die noordelike oewer gebou van die Breederivier wat Port Beaufort geword het.

As bote eers oor die sandbank by die mond van die rivier kon kom, kon hulle vir 40&nbsp;km op die rivier vaar tot by Malgas. Barry het ook by Malgas 'n kaai en pakhuis gebou. Nadat baie skepe by die monding van die rivier gesink en hulle vrag verloor het, het Barry die *Kadie*, 'n stoomskip van 150&nbsp;ton in Skotland laat bou. Sy nooiensvaart was op 26 September 1859. Vir die volgende ses jaar het die *Kadie* suksesvol deur die monding gevaar maar egter op 17 November 1865 op die suidelike oewer op die rotse geloop en vergaan. Barry se ryk het die volgende jaar ineengestort. Die koms van spoorlyne het hierdie seeroete tot 'n einde laat kom.

Die dorpie Witsand is net so entjie van Port Beaufort.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 

## Eksterne skakels
Witsand

**Witsand** is 'n vissersdorpie en vakansieoord by die mond van die Breederivier aan die Wes-Kaapse kus, naby Port Beaufort, Suid-Afrika *(Nota: moenie verwar met Fort Beaufort nie)*. Die dorpie ontleen sy naam aan die lang wit strande. Die dorpie is ook gewild onder die hengelaars omrede die groot verskeidenheid lynvis wat hier gevang kan word. Die strand is as 'n blouvlagstrand gesertifiseer.

Witsand se baai word beskou as die walvis-kraamsaal van die Suid-Afrikaanse kuslyn.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Infanta

**Infanta** is 'n klein nedersetting in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. 'n Uitloper van die Potberg aan die suide kant van die Breederivier eindig in Kaap Infante wat tot Infanta vervorm is. Die naam is glo in 1488 deur Bartolomeus Dias aan die kaap gegee op sy terugvaart nadat hy by die Groot-Visrivier gedraai het. Die naam is moontlik die naam van die kaptein van Dias se tweede karveel, João Infante. Die kusdorpie en oord lê 'n paar kilometer noord van die Kaap.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* Kaap Infanta-vuurtoring

## Bron 
*