Blouwalvis

Die **blouwalvis** (*Balaenoptera musculus*) is 'n seesoogdier wat tot die suborde Mysticeti (baard- en baleinwalvisse) behoort. Met 'n lengte van tussen 23 en 30,5&nbsp;m en 'n massa van tot 136&nbsp;ton, is dit die grootste dier op aarde. Die blouwalvis se liggaam is lank en slank, met 'n kleur wat wissel tussen blou en grys op sy rug en 'n ligter onderkant. Daar word onderskei tussen minstens drie subspesies: *B. m. musculus*, wat in die noorde van die Atlantiese en Stille Oseane aangetref word, *B. m. intermedia*, wat in die Suidelike Oseaan aangetref word, en *B. m. brevicauda* ('n dwergsubspesie), wat in die Indiese Oseaan en suide van die Stille Oseaan aangetref word. Dis moontlik dat *B. m. indica*, wat in die Indiese Oseaan voorkom, ook 'n subspesie is. Soos in die geval van ander baardwalvisse, bestaan die blouwalvis se dieet hoofsaaklik uit planktonkrefies ('n soort skaaldier), asook klein vissies en soms pylinkvis.

Aan die begin van die twintigste eeu was blouwalvisse volop in byna al die planeet se oseane. Vir meer as 40 jaar is hulle egter byna tot uitsterwing gejag, totdat die internasionale gemeenskap in 1966 besluit het om die diere te beskerm. 'n 2002-verslag beraam dat daar toe wêreldwyd tussen 5&nbsp;000 en 12&nbsp;000 blouwalvisse was, in vyf afsonderlike groepe. Slegs tussen 1&nbsp;150 en 4&nbsp;500 ware blouwalvisse kom na raming tans in die Suidelike Halfrond voor terwyl die aantal dwergblouwalvisse wêreldwyd moontlik sowat 10&nbsp;000 beloop. Voor walvisvangs toegeneem het, was die grootste bevolking in die Antarktiese gebied, wat ongeveer 239&nbsp;000 getel het. Ongeveer 13&nbsp;000 dwergblouwalvisse en meer as 330&nbsp;000 Antarktiese blouwalvisse is tydens die walvisvangsjare gejag, wat daartoe gelei het dat die huidige bevolkings slegs 'n klein breukdeel van die oorspronklike bevolking is, met ongeveer 2&nbsp;000 walvisse in elke groep in die noordoostelike Stille Oseaan, die Antarktiese gebied en die Indiese Oseaan. Daar is twee groepe in die Noord-Atlantiese Oseaan en  minstens nog twee in die Suidelike Halfrond.

## Klassifikasie 
Blouwalvisse is vinwalvisse (*Balaenopteridae*), 'n familie wat die bultrugwalvis, die rorkwal, Bryde se walvis, die seiwalvis en die minkewalvis insluit. maar die klassifikasie is nie elders aanvaar nie. Analises van  DNS-sekwensiëring het daarop gedui dat blouwalvise filogeneties nouer verwant is aan die bultrugwalvis (*Megaptera*) en die gryswalvis (*Eschrichtius*) as ander *Balaenoptera*-spesies.

links|duimnael|250px|'n Filogenetiese stamboom van diere wat aan die blouwalvis verwant is.
Daar is minstens 11 gedokumenteerde gevalle van volwasse blouwalvis-rorkwalkruisings in die wildernis. Volgens die wetenskaplikes A. Arnason en A. Gullberg is die genetiese afstand tussen 'n blouwalvis en 'n rorkwal dieselfde as tussen 'n mens en 'n gorilla. Kruisings tussen 'n blouwalvis en bultrugwalvis is ook al aangetref.

Die spesifieke naam *musculus* is van Latyn afkomstig en kan "gespierd" beteken, maar dit kan ook as "klein muis" vertaal word. Hierdie laaste vertaling sou aan Carolus Linnaeus bekend gewees het: Linnaeus het die spesie sy naam gegee in sy hoogs invloedryke *Systema Naturae* (1758) en moontlik die naam met opset 'n ironiese dubbelsinnigheid gegee.

Gesaghebbendes klassifiseer die spesie in drie of vier subspesies: *B. m. musculus*, wat in die noorde van die Atlantiese en Stille Oseane aangetref word, *B. m. intermedia*, wat in die Suidelike Oseaan aangetref word en *B. m. brevicauda*, die dwergsubspesie, wat in die Indiese Oseaan en suide van die Stille Oseaan aangetref word. Die vierde is die ietwat problematiese *B. m. indica*, wat in die Indiese Oseaan aangetref word, maar moontlik dieselfde subspesie as *B. m. brevicauda* is.

Die blouwalvis kan 'n spoed van 50&nbsp;km/h oor kort afstande bereik, gewoonlik tydens interaksie met ander blouwalvisse. 'n Meer tipiese spoed is 20&nbsp;km/h, Die grootste bekende dinosourus van die Mesosoïkum was die *Argentinosourus*, wat na raming tot 90&nbsp;ton geweeg het. Die verlore rugwerwel van die dinosourus *Amphicoelias fragillimus* sou op 'n dier dui wat tot 122 ton geweeg het en 40–60 meter lank was, maar dié het in die 1870's verdwyn en slegs aantekeninge wat na die grootte verwys, bestaan nog. Die uitgestorwe *Leedsichthys* wat in die middel van die Jura-periode gelewe het, kan miskien ook om die titel meeding, maar aangesien fossiele skaars is, is dit baie moeilik om sulke vergelykings te maak. Tans word hierdie diere as kleiner as die blouwalvis beskou.

Daar bestaan ook onsekerheid oor watter blouwalvis presies die grootste ooit was: die meeste data ter beskikking is afkomstig van blouwalvisse wat in die Arktiese gebied deur jagters gevang is tydens die eerste helfte van die 20ste eeu. Hierdie jagters was nie baie vertroud met die standaard- soölogiese meettegnieke nie. Die langste walvisse wat ooit aangeteken is, was twee wyfies met lengtes van 33,6&nbsp;m en 33,3&nbsp;m, onderskeidelik. Die langste walvis wat deur wetenskaplikes van die Amerikaanse Nasionale Seesoogdierlaboratorium gemeet is, het 'n lengte van 29,9&nbsp;m gehad. en wanneer sy mond ten volle uitgesit het, kan dit tot 90&nbsp;ton voedsel en water hou. Ten spyte van die mond se grootte, is die blouwalvis se keel van so 'n aard dat hy niks kan insluk wat wyer is as ongeveer 'n sokkerbal nie. Sy hart weeg 600&nbsp;kg, die grootste van enige dier, Tydens die eerste sewe maande van sy lewe drink 'n blouwalvis elke dag ongeveer 400&nbsp;liter melk. Blouwalviskalfies sit vinnig gewig aan, tot 90&nbsp;kg per dag. Selfs by geboorte kan 'n blouwalviskalf tot 2&nbsp;700&nbsp;kilogram weeg; dis gelykstaande aan 'n volgroeide seekoei. Die soöplanktonspesies wat deur die blouwalvis gevreet word, wissel van oseaan tot oseaan. In die Noord-Atlantiese Oseaan is *Meganyctiphanes norvegica*, *Thysanoessa raschii*, *Thysanoessa inermis* en *Thysanoessa longicaudata* die norm, terwyl *Euphausia pacifica*, *Thysanoessa inermis*, *Thysanoessa longipes*, *Thysanoessa spinifera*, *Nyctiphanes symplex* en *Nematoscelis megalops* in die Noorde van die Stille Oseaan gevreet word. In die Antarktiese gebied bestaan die dieet weer uit *Euphausia superba*, *Euphausia crystallorophias* en *Euphausia valentin*.

'n Volwasse blouwalvis kan daagliks tot 40 miljoen planktonkrefies vreet. Die walvisse vreet altyd in die gebied waar daar die hoogste konsentrasie planktonkrefies is; bedags word daar teen dieptes van 100&nbsp;m gevreet en snags naby die oppervlak. Terwyl 'n blouwalvis vreet, sal hy tipies 10 minute lank duik, alhoewel duiktye van tot 20 minute ook voorkom. Die langste aangetekende duik is 36 minute (Sears 1998). 'n Walvis vreet deur na vore te beur, in die rigting van 'n groep planktonkrefies, en die diertjies saam met 'n groot hoeveelheid water in sy mond te skep. Die water word dan deur sy baard- of baleinplate gepers met behulp van sy tong en lugdruk vanaf die buikholte. Wanneer die water uitgepers is, word die planktonkrefies (wat te groot is om deur die plate te pas) ingesluk. Die blouwalvis vreet ook klein vissies, skaaldiertjies en inkvisse wat toevallig saam met die planktonkrefies ingeneem te word.

### Lewensgeskiedenis 
links|duimnael|200px|'n Jong blouwalvis saam met sy moeder
Die paarseisoen begin laat herfs en duur tot aan die einde van die winter. Daar is nie veel bekend oor die blouwalvis se paringsgedrag of broeiplek nie. Wat wel bekend is, is dat die wyfie tipies elke twee tot drie jaar aan die begin van die winter die lewe skenk, ná 'n draagtyd van 10 tot 12 maande. alhoewel die tekort aan destydse aantekeninge beteken hierdie teorie sal eers in die toekoms bevestig kan word. Die langste aangetekende studie van 'n individuele blouwalvis is 34 jaar, in die noordoostelike Stille Oseaan (verslag in Sears, 1998). Die blouwalvis is die prooi van die moordvis (*Orcinus orca*) en dié is ook sy enigste natuurlike vyand. Studies het aangetoon dat tot 25% volwasse blouwalvisse littekens van moordvisaanvalle het.

### Vokalisering 
Beramings deur Cummings en Thompson (1971) dui aan dat die bronvlak van blouwalvisgeluide tussen 155 en 188 desibel is, wanneer dit met betrekking tot 'n verwysingsdruk van een mikropascal teen een meter gemeet word. Alle blouwalvisgroepe se roepe is teen 'n grondtoon van tussen 10 en 40&nbsp;Hz; die laagste toon wat 'n tipiese mens se oor kan waarneem is 20&nbsp;Hz. Blouwalvisse se roepe duur tussen tien en dertig sekondes. Daar is ook waargeneem dat blouwalvisse langs die kus van Sri-Lanka "liedjies" met vier note sing, wat elk omtrent twee minute duur. Hierdie walvisgesang herinner aan die bekende gesang van die bultrugwalvis. Hierdie "sang" is egter slegs in die dwergsubspesie (*B. m. brevicauda*) van die blouwalvis waargeneem en wetenskaplikes glo dat dit moontlik uniek tot hierdie subspesie is. Niemand weet presies hoekom blouwalvisse die geluide maak nie, maar daar word geglo dat enige van die volgende redes van toepassing kan wees:
# Om die afstand tussen individuele walvisse te behou.
# Om spesies en individuele walvisse te herken.
# Om kontekstuele inligting te stuur (byvoorbeeld oor voeding, waarskuwing, hofmaking).
# Instandhouding van sosiale organisasie (byvoorbeeld behoud van kontak tussen mannetjies en wyfies).

## Bevolking en walvisvangs 
### Geskiedenis van walvisvangs 
duimnael|links|450px|Blouwalvisbevolkings het drasties gedaal as gevolg van kommersiële walvisvangs.
Dit is nie maklik om 'n blouwalvis te vang of dood te maak nie. Hulle spoed en krag het daarvoor gesorg dat vroeë walvisjagters eerder potvisse en noordkapers geteiken het. In 1864 het die Noorse jagter Svend Foyn 'n stoomboot met harpoene toegerus wat spesifiek bedoel was om groot walvisse te vang. en onwettige walvisvangs deur die Sowjetunie is in die 1970's stopgesit. Teen hierdie tyd was reeds 30&nbsp;000 blouwalvisse in die Antarktiese gebied gevang, 33&nbsp;000 in die res van die Suidelike Halfrond, 8&nbsp;200 in die noordelike Stille Oseaan en 7&nbsp;000 in die Noord-Atlantiese Oseaan. Die grootste aanvanklike bevolking, dié in die Antarkiese gebied, is tot 0,15% van hulle aanvanklike aantal uitgedun. tot 1&nbsp;700. Dit is dus moontlik dat die bevolkings in die Indiese Oseaan duisende kan tel. Indien dit die geval is, sal wêreldwye bevolkingsgetalle heelwat hoër wees as wat huidige beramings voorspel.

Die migrasiepatrone van hierdie subspesies is nie baie bekend nie. Die teenwoordigheid van die dwergsubspesie, *B. m. brevicauda*, is byvoorbeeld in die waters van die noordelike Indiese Oseaan (Oman, Maledive, Sri Lanka) aangeteken, waar hulle moontlik 'n afsonderlike bevolking is.

### Ander bedreigings 
regs|duimnael|250px|Die geraamte van 'n blouwalvis, buite die seelaboratorium van die Universiteit van Kalifornië.
As gevolg van hulle enorme grootte, krag en spoed, het volwasse blouwalvisse byna geen natuurlike vyande nie. Daar is egter 'n aangetekende geval in *National Geographic* van 'n blouwalvis wat deur moordvisse aangeval is. Alhoewel die moordvisse nie daarin geslaag het om die walvis tydens die aanval dood te maak nie, het hy ernstige wonde opgedoen en waarskynlik kort ná die aanval daaraan gevrek. Sedertdien is die moordvis as die enigste natuurlike vyand van die blouwalvis bevestig. Die toenemende hoeveelheid onderwater geraas, insluitende dié afkomstig van militêre sonars, beteken dat dit vir walvisse moeiliker word om te kommunikeer.

Met die toename in aardverwarming, smelt gletsers en ysgrond teen 'n vinniger tempo. Dit veroorsaak dat 'n groot hoeveelheid varswater die oseane in stroom en daar bestaan kommer dat die hoeveelheid varswater in die oseane 'n breekpunt kan bereik wat moontlik 'n versteuring in die oseane se sirkulasiestelsel teweeg kan bring. Die sirkulasiestelsel is verantwoordelik vir die vloei van warm en koue water om die planeet. Siende dat blouwalvisse se migrasiepatrone aan oseaantemperatuur gekoppel is, sal 'n versteuring in hierdie sirkulasie waarskynlik 'n effek op hul migrasie hê. Die walvisse bring hulle somers in koel, hoë breedteliggings deur, waar hulle die planktonkrefies vreet wat daar volop voorkom. In die winter beweeg hulle na warmer, laer breedteliggings, waar hulle paar en geboorte skenk.

Die verandering in oseaantemperatuur kan ook 'n effek op die blouwalvis se voedsel hê. Die verwarming en laer soutgehalte kan die beskikbare hoeveelheid planktonkrefies (en hulle ligging) affekteer.

## Sien ook 
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere
* Lys van Suider-Afrikaanse soogdiere volgens wetenskaplike name
* Suider-Afrikaanse soogdiere en hul ordes

## Aantekeninge en verwysings 
: *Hierdie artikel (of dele daarvan) is vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel "Blue Whale"*

## Bronnelys 
* Randall R. Reeves, Brent S. Stewart, Phillip J. Clapham and James A. Powell (2002). *National Audubon Society Guide to Marine Mammals of the World. Alfred A. Knopf, Inc*. .  pp 89–93
* 
* 
* 
* NOAA Fisheries, Office of Protected Resources Blue Whale biology & status

## Eksterne skakels 
* Foto's en video van ARKive 
* Geluide van die blouwalvis – *Cornell Lab of Ornithology*.
* *Orca Attack!*  – Artikel bevat foto's en inligting oor 'n aanval op 'n blouwalvis.