Leierlose weerstand

**Leierlose weerstand**, of **leierlose verset**, is 'n sosiale weerstandstrategie waarin klein, onafhanklike groepe (koverte selle), of individue ('n solo-sel word 'n " eensame wolf" genoem), 'n gevestigde instelling soos 'n wet, ekonomiese stelsel uitdaag , sosiale orde of regering. Leierlose weerstand kan enigiets van nie-gewelddadige protes en burgerlike ongehoorsaamheid tot vandalisme, terrorisme en ander gewelddadige aktiwiteite insluit.

Leierlose selle het nie vertikale bevelskakels nie en werk dus sonder hiërargiese bevel,

Leierlose weerstand is aangewend deur diereregte-, radikale omgewingsbewuste-, anti-aborsie-, opstandelinge, anargistiese, anti-koloniale en terreurbewegings. Dit is 'n strategie wat ook deur haatgroepe gebruik word.

## Geskiesenis
[links|duimnael|Geelbaadjie protes op 17 November 2018 in [Vesoul (Haute-Saône).]]
Die konsep van leierlose weerstand is ontwikkel deur kol. Ulius Louis Amoss, 'n voormalige Amerikaanse intelligensiebeampte, in die vroeë 1950's. Amoss, 'n anti-kommunis, het leierlose weerstand gesien as 'n manier om die penetrasie en vernietiging van CIA-gesteunde weerstandselle in Oos-Europese lande onder Sowjet-beheer te voorkom.  Beam het leierlose weerstand bepleit as 'n tegniek vir wit nasionaliste om die stryd teen die Amerikaanse regering voort te sit, ten spyte van 'n oorweldigende wanbalans in mag en hulpbronne.

Meer hedendaagse voorbeelde van sosiale bewegings soos die *gilets jaunes* (geel baadjies) in Frankryk, Extinction Rebellion, of die #MeToo-beweging het blykbaar spontaan as leierlose bewegings ontstaan, miskien as gevolg van die voorkoms van sosiale media wat individue met algemene griewe bymekaarbring, selfs in die afwesigheid van georganiseerde leierskap.

## In die praktyk
### Dierebevryding
Die eerste aangetekende direkte aksie vir dierebevryding wat (na 'n aansienlike vertraging) tot 'n beweging van leierlose weerstand gevorder het, was deur die oorspronklike "Band of Mercy" in 1824 wie se doel was om jakkalsjagters te stuit. Geïnspireer deur hierdie groep en nadat hy gesien het hoe 'n dragtige takbok deur jakkalsjagters die dorp ingedryf word om doodgemaak te word, het John Prestige besluit om hierdie sport aktief teë te staan en het die Jagsaboteursvereniging in 1964 gestig. Binne 'n jaar, het 'n leierlose model van jag-sabotasiegroepe is regoor die Verenigde Koninkryk gevorm.

Earth First!  en die omgewingsbeweging in die 1980's het ook die leierlose weerstandsmodel aangeneem. ’n Dierebevrydingsbeweging wat geweld voorgestaan het, het ontstaan met die naam Animal Rights Militia (ARM) in 1982. Briefbomme is aan die destydse Britse eerste minister, Margaret Thatcher, gestuur. Twee jaar later is die naam Hunt Retribution Squad (HRS) ook gebruik.

Die Earth Liberation Front (ELF) is in 1992 gestig en van Earth First! weggebreek  toe daardie organisasie besluit het om op openbare direkte optrede te fokus, in plaas van die “ekotage” waaraan die ELF deelgeneem het. 'n Gewelddadige groep genaamd die Departement of Judtice is in 1993 gestig, en in 1994 het skeermeslemmetjies  aan jagters soos Prins Charles en aan dierenavorsers gestuur.

In 1999 is die leierlose weerstandstrategie aangewend deur dierebevrydingsorganisasies soos Stop Huntingdon Animal Cruelty (SHAC), wat gevorm is uit die Consort beagles-veldtog en Save the Hill Grove Cats om Huntingdon Life Sciences (HLS) te sluit. Ten spyte van aanspraak op suksesse het leierlose dierebevryding en omgewingsbewegings oor die algemeen nie die breë populêre steun wat dikwels in streng politieke of militêre konflikte voorkom bekom nie. 

Binne 'n paar jaar na die oorwinnings wat deur die SHAC geëis is, het ander veldtogte teen dieretoetslaboratoriums ontstaan. Terselfdertyd het SPEAK Campaigns en die meer radikale ALF-militante, Oxford Arson Squad, hul veldtogte begin na dieselfde doelwit: om Oxford Universiteit se dierenavorsing te beëindig.

In April 2009 het die Militant Forces Against Huntingdon Life Sciences (MFAH) aktief geraak. Met die ALF het hulle HLS-kliënte- en finansiële direkteure, sowel as maatskappyeiendom, begin teiken. Sedertdien het groepe meer as 'n dosyn aksies in Europa aangemeld, insluitend die verfbemorsing van huise, die brand van motors en grafsonheiligheid. Militante is egter teen die ALF-ideologie, en glo eerder in enige nodige optrede om lyding by HLS se laboratoriums te voorkom.

### Radikale Islamiste
Leierlose weerstand is ook dikwels goed geskik vir doelwitte deur terroristiese groepe. Die Islamitiese organisasie Al-Kaïda gebruik 'n tipiese simboliese leier/leierlose selstruktuur. Die organisasie self is dalk piramidaal, maar simpatiseerders wat op sy uitsprake reageer, doen dit dikwels spontaan en onafhanklik.

Gegewe die klein, geheime karakter van terroriste-selle, is dit maklik om te aanvaar dat hulle noodwendig leierlose weerstandsmodelle uitmaak. Wanneer daar tweerigting kommunikasie met eksterne leierskap is, is die etiket egter onvanpas. Die mans wat die bomaanvalle op die Londense metro op 7 Julie 2005 uitgevoer het, het 'n leierlose versetsel uitgemaak deurdat hulle na bewering uit simpatie vir Islamitiese fundamentalisme maar onder hul eie besluitneming opgetree het. Die kapers wat by die aanvalle van 11 September betrokke was, het daarenteen na bewering opleiding, leiding en befondsing van Al-Kaïda ontvang, en word nie as 'n leierlose sel beskou nie.

### Neo-Nazi's en Blanke nasionaliste
Die konsep van leierlose weerstand bly belangrik vir ver-regse denke in die Verenigde State, as 'n voorgestelde reaksie op waargenome federale regering oorbereiking ten koste van individuele regte. Simson Garfinkel het egter in sy navorsing gevind dat die verregses meestal hierdie taktiek selde gebruik het. Timothy McVeigh is een voorbeeld in die Verenigde State. McVeigh het in 'n klein sel gewerk wat sy aanval gebaseer het op motiverings wat wydverspreid is onder verregse anti-regeringsgroepe en die burgermagbeweging.

Leierlose weerstand is bepleit deur wit oppergesagsgroepe soos White Aryan Resistance (WAR) en die Britse neo-Nazi Combat 18 (C18). Die moderne Ku Klux Klan word ook erken dat hy 'n leierlose weerstandsmodel ontwikkel het.  Troy Southgate het ook vorme van leierlose weerstand bepleit gedurende sy tyd as 'n vooraanstaande aktivis in die National Revolutionary Faction en 'n pionier van nasionale anargisme. James Mason, 'n voormalige lid van die Amerikaanse Nazi Party en neo-Nazi, was 'n voorstander van die idee van "leierlose weerstand" soos uiteengesit in SIEGE, 'n versameling geskrifte van die ontbinde National Socialist Liberation Front (NSLF) wat geweld teen politieke opponente, Jode en nie-blankes waarvan hy beskou het as die vermoedelik Joodse beheerde entiteit waarna hy verwys het as "*The System*" wat sedertdien deur die terreurgroep omhels is Atomwaffen-afdeling (AWD).

Stormfront, Ariese Nasies en Hammerskin Nation (HSN) skakel met Beam se konsep van "Leierlose Weerstand". Hierdie groepe bevorder alleenwolf-aksies. Terwyl nominaal geweld veroordeel word, prys die webwerwe die man wat "praktiseer wat hy preek, en wat sy woorde met sy dade ondersteun." moordtogte is deur omstandighede gedwing. Die Wêreldkerk van die Skepper (WCOTC) het 'n gemengde boodskap gegee en Smith genoem "'n onbaatsugtige man wat sy lewe gegee het in die weerstand teen Joodse/modder tirannie," maar let op "die Kerk" keur nie sy dade goed nie.”

## Verwysings