open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1247

Die **jaar 1247** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 47ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 8 Oktober – Die Ryksstad Nijmegen word deel van die hertogdom Gelre.
### Ongedateerd 
* Jalal Uddin Rumi skryf 30,000 verse poësie na die verdwyning van Shams ad-Din.
* Romford in Londen, Engeland word 'n markgemeente.
* Bedlam word deel van Londen.
* Heinrich Raspe sterf. Dit is die begin van die Thüringenoorlog van Erfopvolging wat tot 1264 sou duur.
* Qin Jiushao (1202 – 1261) publiseer die oorspronklike vorm van die Sjinese resstelling.
* Pous Innocentius IV stuur sendelinge na Mongolië om die land se inwoners te probeer bekeer.
* Egipte neem beheer van Jerusalem oor.
* Alfons III volg Sancho II as koning van Portugal op.
* Hendrik III van Gelre word Prins-biskop van Luik.
* Helmstedt ontvang stadsregte.

## Geboortes 
* Angelo da Clareno, stigter en leier van die Fraticelli († 1337)
* Isabella van Aragon, koningin van Frankryk en die vrou van Filip III († 28 Januarie 1271)
* Min Sint Hugo van Lincoln († 27 Augustus 1255)
* Rashid-al-Din Hamadani, Persiese skrywer en historikus († 1318)
* Giles van Rome, Romeinse aartsbiskop en filosoof.
* Zhang Sanfeng, Chinese Taoïste priester.
* Yolande van Boergondië, Gravin van Nevers († 2 Junie 1280)
* Issabella van Luxemburg, dogter van Hendrik V van Luxemburg († 1298)
* Margaretha van Cortona, heilige († 22 Februarie 1297)

## Sterftes 
* 16 Februarie – Heinrich Raspe IV, Landgraaf van Thüringen (* 1204)
* 25 Februarie – Hendrik IV, Hertog van Limburg en Graaf van Berg (* 1195)
* 10 Junie – Rodrigo Jiménez de Rada, Spaanse Rooms-Katolieke biskop en historikus (* 1170) 
* 4 September – Balian van Ibelin, Heer van Beiroet (* 1209/10) 
* 5 November – Ogasawara Nagatsune, seun van Ogasawara Nagakiyo (* 17 Mei 1179)
* Datum onbekend
** William de Ferrers, 4de Graaf van Derby (* 1168)
** Konrad I, Hertog van Masowië (* 1187/1188)
** Armand de Périgord, Grootmeester van die Orde van die Tempeliers (* 1178)
** Hendrik II, Graaf van Nassau (* 1190)
** Radulf de Lamley, ab, monnik en biskop.
** Shōkū, stigter van die Jodo Shu Boeddhiste-sekte (* 1147)
** William de Brit, balju van Connaught (gesterf tydens die Slag van Termon MacGrath).
1250

Die **jaar 1250** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 50ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 8-11 Februarie - Slag van Al Mansurah. Die Ajjoebiede verslaan Lodewyk IX van Frankryk.
* 6 April- Op sy eerste kruistog word Lodewyk IX van Frankryk in Egipte gevange geneem en moet vrygekoop word.

## Geboortes 
* 25 Desember – Johannes IV Laskaris, keiser van die Niceense Ryk († Circa 1305)
* Onbekend – Dmitri I van Pereslawl, Grootprins van die Rjoerik-dinastie († 1294)

## Sterftes 
* 2 Februarie – Koning Erik XI van Swede.
* 8 Februarie – William II Longespee, belangrike Engelse kruisvaarder in die Sewende Kruistog.
* 18 Junie – Teresa van Portugal.
* 9 Augustus – Koning Erik IV van Denemarke (* 1216).
* 4 Oktober – Herman VI, Markgraaf van Baden.
* 13 Desember – Frederik II, Duitse keiser (* 1212).
* Leonardo van Pisa, beter geken as Fibonacci (* 1170).
* Turanshah, Ayyubid erfgenaam van die Sultanaat Egipte.
1253

Die **jaar 1253** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 53ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 9 Maart – Pous Innocentius IV verklaar Peter van Verona, martelaar, heilig.
* 6 Julie – Mindaugas word tot koning van Litaue gekroon.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
*
1252

Die **jaar 1252** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 52ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
* 15 Mei – Pous Innocentius IV publiseer die bul "Ad extirpanda" wat state die reg gegee het om ketters te folter solank dit nie die dood of ernstige letsel tot gevolg gehad het nie. Die bul word jare lank deur die Inkwisisie gebruik.
* 1 Julie – Alfonso X ook bekend as El Sabio (Die Geleede) word koning van Kastilië

## Geboortes 
*

## Sterftes 
* 3 Februarie – Swjatoslaf III van Wladimir, Grootprins van die Rjoerik-dinastie (* 1196)
* 29 Junie – Abel van Denemarke, koning van Denemarke (* 1218)
1256

Die **jaar 1256** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 56ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
* 12 April – Pous Alexander IV rig die orde van die kluisenaars van die heilige Augustinus op met die bul "Licet Ecclesiae Catholicae".

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 16 Augustus - Theodoros II Laskaris, Bisantynse keiser van Nicaea
1258

Die **jaar 1258** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 58ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* Die politieke splitsing van Languedoc word in die ooreenkoms van Corbeil bevestig; die Corbières word as grenslyn tussen die Koninkryk Frankryk en die Koninkryk Aragón bepaal.
* Korea het oorgegee aan die Mongole.
* 10 Februarie – Hülegü Khan en die Mongole plunder Bagdad, en beëindig daarmee die heerskappy van die Abbasidiese Kalifaat.

## Geboortes 
* Osman I, eerste sultan van die Ottomaanse Ryk († 1326)

## Sterftes 
* 18 Augustus – Theodorus II Laskaris, keiser van die Niceense Ryk (* Circa 1222)
1259

Die **jaar 1259** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 59ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 4 Desember – Vrede van Parys tussen Frankryk en Engeland. Hendrik III moet die Franse koning erken as leenheer vir Akwitanië.

## Geboortes 
* 25 Maart – Andronikos II Palaiologos, Keiser van die Bisantynse Ryk († 1332)

## Sterftes 
* 29 Mei – Christoffel I van Denemarke, koning van Denemarke (* 1219)
* 11 Augustus – Möngke Khan, die vierde Groot Khan van die Mongoolse Ryk (* 1209).
1249

Die **jaar 1249** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 49ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* Die oudste van die Universiteit van Oxford (Engeland) se 40 kolleges, University College, word gestig

## Geboortes 
* Erik V van Denemarke, koning van Denemarke († 1286).
* Pous Johannes XXII, die 196ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk te Avignon († 1334).

## Sterftes 
*
1261

Die **jaar 1261** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 61ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 12 April – Pous Alexander IV gee 'n bul aan koning Hendrik III van Engeland wat hom onthef van sy eed wat die koning geneem het in die Voorsienings van Oxford.
* 29 Augustus – Pous Urbanus IV volg Pous Alexander IV op.
* 4 September – Pous Urbanus IV word gekroon.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 25 Mei – Pous Alexander IV, die 181ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* omtrent 1199).
1254

Die **jaar 1254** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 54ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 14 Mei – Pous Innocentius IV maak Edmund Lancaster, die nege-jarige seun van Hendrik III van Engeland, koning van Sisilië.
* 27 Oktober – Pous Innocentius IV hou sy triomfantelike intog in Napels.
* 2 Desember – Manfred verslaan die troepe van Pous Innocentius IV by Foggia.
* 12 Desember – Pous Alexander IV volg Pous Innocentius IV op.
* 20 Desember – Pous Alexander IV word gekroon.

## Geboortes 
* 15 September – Marco Polo, een van die eerste (tesame met sy pa en oom) westerlinge om met die syroete na China te reis († 1324).

## Sterftes 
* 3 November – Johannes III Doukas Vatatzes, keiser van die Niceense Ryk (* 1193)
* 7 Desember – Pous Innocentius IV, die 180ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* onbekend)
1255

Die **jaar 1255** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 55ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 25 Maart – Pous Alexander IV dreig Manfred se mense met ekskommunikasie.
* 26 September – Pous Alexander IV verklaar St. Clare van Asissi heilig.

## Geboortes 
* Andrei III van Gorodets, Grootprins van die Rjoerik-dinastie († 1304)
* Guido Cavalcanti, 'n Italiaanse digter († 1300)

## Sterftes 
* Onbekend – Batoe Khan, ’n Mongoolse heerser (* 1207).
1264

Die **jaar 1264** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 64ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
* 11 Augustus – Pous Urbanus IV stel die fees van *Corpus Christi* (die liggaam van Christus) in.
* 15 Augustus – Pous Urbanus IV gee die kroon van Sisilië aan Karel van Anjou.

## Geboortes 
* Pous Clemens V, die 195ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 1314).

## Sterftes 
* 2 Oktober – Pous Urbanus IV, die 182ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* ±1195).
* Andrei II van Wladimir, Grootprins van die Rjoerik-dinastie (* 1222)
1226

Die **jaar 1226** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 26ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 30 Januarie – Pous Honorius III keur die Orde van die Karmeliete goed met die bul "Ut vivendi normam".
* 18 Maart – Pous Honorius III verklaar William, aartsbiskop van York heilig.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 3 Oktober – Sint Franciskus van Assisi, ’n Italiaanse Rooms-Katolieke monnik en prediker (* 1181/2).
1266

Die **jaar 1266** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 66ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 22 Februarie – Slag van Benevento: Karel van Anjou verslaan en dood Manfred.
* Die Hebride-eilande word deur die Nore aan die Skotse koning verkoop.

## Geboortes 
* Circa – Johannes Duns Scotus, Fransiskaanse teoloog en filosoof († 1308)

## Sterftes 
*
1269

Die **jaar 1269** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 69ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
duimnael|links|200px|Katedraal van Amiens
## Gebeure 
* Die katedraal van Amiens word voltooi. Dit is die grootste gotiese katedraal van Europa.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
*
1271

Die **jaar 1271** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 71ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 1 September – Pous Gregorius X volg Pous Clemens IV op.

## Geboortes 
* Michail van Twer, Grootprins van die Rjoerik-dinastie († 1318)

## Sterftes 
* 9 September – Jaroslaf III van Twer, Grootprins van die Rjoerik-dinastie (* 1220)
1272

Die **jaar 1272** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 72ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
* 12 Maart – Tebaldo Visconti (na 27 Maart Pous Gregorius X) tot priester gewy.
* 27 Maart – Pous Gregorius X gekroon.
* 7 Oktober – Pous Gregorius X bevestig die regte van Jode in 'n pouslike bul.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 16 November – Hendrik III, koning van Engeland (* 1207).
1273

Die **jaar 1273** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 73ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 

## Gebeure 
* 1 Oktober – Rudolf van Habsburg word as keiser van die Heilige Romeinse Ryk gekies.
* 24 Oktober – Rudolf van Habsburg in Aken tot keiser gekroon.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
*
1276

Die **jaar 1276** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 76ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
* 21 Januarie – Pous Innocentius V volg Pous Gregorius X op.
* 12 Julie – Pous Adrianus V volg Pous Innocentius V op.
* 13 September – Pous Johannes XXI volg Pous Adrianus V op.
* 20 September – Pous Johannes XXI gekroon.

## Geboortes 
* 29 September – Christoffel II van Denemarke, koning van Denemarke († 1332)

## Sterftes 
* 10 Januarie – Pous Gregorius X, die 184ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1210).
* 22 Junie – Pous Innocentius V, die 185ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* ±1224).
* 18 Augustus – Pous Adrianus V, die 186ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* ±1220).
* Wasili van Kostroma, Grootprins van die Rjoerik-dinastie (* 1241)
1277

Die **jaar 1277** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 77ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 25 November – Pous Nicolaas III volg Pous Johannes XXI op.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 20 Mei – Pous Johannes XXI, die 187ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* ±1215).
1268

Die **jaar 1268** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 68ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
* 26 Maart – Pous Clemens IV verklaar St. Hedwig van Pole heilig.
* 23 Augustus – Slag van Tagliacozzo: Karel van Anjou verslaan Conradin en neem hom gevange.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 29 Oktober – Conradin, die laaste Hohenstaufen, onthoof deur Karel van Anjou op die markplein in Napels.
* 29 November – Pous Clemens IV, die 183ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* ±1195).
* Onbekend – Beatrix van Nasaret, Vlaamse non (* ±1200).
1280

Die **jaar 1280** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 80ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
*
## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 22 Augustus – Pous Nicolaas III, die 188ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1216).
* 15 November – Albertus Magnus, Duitse teoloog en wetenskaplike (* 1200).
1281

Die **jaar 1281** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 81ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 22 Februarie – Pous Martinus IV volg Pous Nicolaas III op.
* 23 Maart – Pous Martinus IV in Orvieto gekroon.
* 12 April – Pous Martinus IV bevorder Girolamo Masci d'Ascoli (later Pous Nicolaas IV) tot kardinaal-biskop van Palestrina.

## Geboortes 
* Joeri III van Moskou, Grootprins van die Rjoerik-dinastie († 1325)
* Orhan, 'n sultan van die Ottomaanse Ryk († 1362).

## Sterftes 
*
1282

Die **jaar 1282** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 82ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* Riga sluit by die Hanseverbond aan.
* Die eiland Malta (Middellandse See) word deur troepe van die Koninkryk van Aragón verower.
* 31 Maart – Die Sisiliaanse Vespers: volksopstand teen Karel van Anjou.
* 11 Desember – Llywelyn ap Gruffudd, die laaste onafhanklike Prins van Wallis, sterf in 'n lokval naby Builth Wells.

## Geboortes 
* Pous Innocentius VI, die 199ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk († 1362).

## Sterftes 
* 11 Desember – Michael VIII Palaiologos, Keiser van die Bisantynse Ryk (* 1223)
1284

Die **jaar 1284** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 84ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
*
## Geboortes 
* 25 April – Koning Edward II van Engeland († 1327)

## Sterftes 
* 4 April – Alfonso X Koning van Kastilië ook bekend as El Sabio (Die Wyse) (* 1221)
1286

Die **jaar 1286** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 86ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 2 Februarie – James II word teen die wil van Pous Honorius IV gekroon as koning van Sisilië.
* 11 Maart – Pous Honorius IV verklaar die Apostoliese Broeders tot ketters.
* 11 April – Pous Honorius IV ekskommunikeer koning James II van Sisilië saam met die biskoppe wat hom gekroon het.
* 16 Maart – Pous Honorius IV hef die interdik teen Venesië op. Dit was ingestel deur sy voorganger Pous Martinus IV.
* 15 Augustus – Hendrik II van Ciprus word as koning van Jerusalem gekroon.
* Die stad Koningsberge kry stadstatus.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 22 November – Erik V van Denemarke, koning van Denemarke (* 1249)
1287

Die **jaar 1287** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 87ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 27 Februarie – Karel van Salerno onderteken 'n kontrak waarin hy afstand doen van die koninkryk van Sisilië. Pous Honorius IV erken nie die kontrak nie.
* 12 Desember – 'n Swaar storm veroorsaak oorstromings rondom die Suidersee en in Oos-Anglia. Meer as 50&nbsp;000 mense sterf.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 3 April – Pous Honorius IV, die 190ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk in Rome (* ±1210).
1288

Die **jaar 1288** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 88ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
* Die katedraal Notre-Dame d'Amiens (Picardie, Frankryk) word voltooi.
* 15 Februarie – Pous Nicolaas IV volg Pous Honorius IV op.
* 5 Junie – Slag van Worringen naby Keulen (Duitsland) – die oorwinning van die burgery maak 'n einde aan die politieke leiersrol van die aartsbiskoppe.

## Geboortes 
* Iwan I van Moskou, Grootprins van die Rjoerik-dinastie († 1340)

## Sterftes 
*
1291

Die **jaar 1291** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 91ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 18 Mei – Die Moslems verower die kruisvaarderstad Akko
* 1 Augustus – Die Switserse oerkantons verklaar hulle onafhanklikheid.

## Geboortes 
* Pous Clemens VI, die 198ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk in Avignon († 1352).

## Sterftes 
*
1289

Die **jaar 1289** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 89ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 29 Mei – Pous Nicolaas IV kroon Karel II van Napels en Sisilië tot koning.
* 18 Julie – Pous Nicolaas IV bepaal dat die kollege van kardinale die helfte van die geld van die pouslike staat kry.

## Geboortes 
* 4 Oktober – Koning Lodewyk X van Frankryk († 1316)

## Sterftes 
*
1292

Die **jaar 1292** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 92ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
*
## Geboortes 
* Onbekend – Johannes VI Kantakouzenos, keiser van die Bisantynse Ryk († 1383)

## Sterftes 
* 4 April – Pous Nicolaas IV, die 191ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1227).
1293

Die **jaar 1293** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 93ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* Dmitri I van Pereslawl abdikeer en Andrei III van Gorodets word gekroon.
*Die grootskaalse inval op Java deur die Mongole wat die handel in peper in hande wil kry,  word 'n groot mislukking, maar dit vernietig die Oos-Javaanse koninkryk van die Singhasari.

## Geboortes 
* Philip V, koning van Frankryk

## Sterftes 
*

## Verwysings
1294

Die **jaar 1294** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 94ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* Nieuwegein kry stadstatus.
* 7 Julie – Pous Celestinus V volg Pous Nicolaas IV op.
* 29 Augustus – Pous Celestinus V gekroon in die Sint Maria di Collemaggio-kerk in Aquilla.
* 13 Desember – Pous Celestinus V tree af.
* 24 Desember – Pous Bonifatius VIII volg Pous Celestinus V op.
* Wijaya stig die Majapahit-ryk op Oos-Java.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
* 18 Februarie – Kublai Khan, die kleinseun van Genghis Khan, asook 'n Mongoliese leier en die stigter van die Chinese Yuan-dinastie (* 1215).
* 3 Mei – Jan 1, hertog van Brabant (* 1252/54).
* Onbekend – Dmitri I van Pereslawl, Grootprins van die Rjoerik-dinastie (* 1250)
1296

Die **jaar 1296** was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 96ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad. 
## Gebeure 
* 27 April – Die Skotte word by die slag van Dunbar verslaan.
## Geboortes 
* Johan die Blinde van Luxemburg († 1346)

## Sterftes 
* 19 Mei – Pous Celestinus V, die 191ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1215).
1297

Die **jaar 1297** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 97ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* François Grimaldi, 'n lid van die Guelfe-party, verower die Ghibelline-vesting, wat die rots van Monaco beskerm. Hy begin sy heerskappy as Rainier I en word die stamvader van die Huis van Grimaldi.
* Lodewyk IX word vanweë sy asketiese leefstyl en wonderlike genesings by sy graf deur pous Bonifatius VIII heilig verklaar.

## Geboortes 
* 25 Maart – Andronikos III Palaiologos, Keiser van die Bisantynse Ryk († 1341)

## Sterftes 
*
1298

Die **jaar 1298** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 98ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 23 Junie – Adolf van Nassau, koning van Duitsland, word afgeset en vervang met Albert I.
* 21 Julie – Edward I van Engeland verslaan William Wallace se Skotse rebelle by die Slag van Falkirk.

## Geboortes 
*
## Sterftes 
*
1265

Die **jaar 1265** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 65ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 5 Februarie – Pous Clemens IV volg Pous Urbanus IV op.
* 22 Februarie – Pous Clemens IV word gekroon.
* 28 Julie – Karel van Anjou in Rome gekroon as koning van Sisilië, deur vier kardinale waaronder kardinaal Giacomo Savelli, die latere Pous Honorius IV.

## Geboortes 
* Dante Alighieri, 'n Italiaanse digter in Florence († 1321)

## Sterftes 
*
1274

Die **jaar 1274** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 74ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* 2 Februarie – Cécile, dogter van Gui Faucoi (later Pous Clemens IV) trou met haar neef Pierre Ruffi.
* 1 Mei – Tweede konsilie van Lyon begin.

## Geboortes 
* Erik VI van Denemarke, koning van Denemarke († 1319)

## Sterftes 
* 7 Maart – Thomas van Aquino, was ’n Italiaanse Dominikaanse monnik, priester en ’n uiters invloedryke filosoof en teoloog (* 1225).
* 15 Julie – Bonaventura (Giovanni di Fidanza),  Italiaanse fransiskaanse teoloog en filosoof (* 1221)
24 Julie

**24 Julie** is die 205de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (206de in skrikkeljare). Daar volg nog 160 dae in die res van die jaar.

## Gebeure 
* 1534 – Jacques Cartier sit voet aan wal die skiereiland, Gaspésie, by Quebec.
* 1567 – Die Koningin van Skotland, Maria Stuart, abdikeer en vlug na Engeland.
* 1694 – Pous Innocentius XII verklaar Humiliana de' Cerchi salig.
* 1911 – Hiram Bingham herontdek Machu Picchu, ''die Verlore Stad van die  Inka's*, in die Peruviaanse Andes.
* 1929 – Die Briand-Kellogg-Ooreenkoms waarvolgens meer as 60 state oorlog as politieke instrument verwerp, tree in werking.
* 1943 – Tweede Wêreldoorlog: Die Britse *Royal Air Force* en die Verenigde State se *Army Air Forces'' begin met Operasie Gomorrha: 'n reeks bomaanvalle op Hamburg. 
* 1974 – Tydens die Watergate-skandaal word VSA-President Richard Nixon deur die hof verplig om opnames van gesprekke in die Withuis te oorhandig.
* 2001 – Simeon Saxe-Coburg-Gotha, as kind die laaste Tsaar van Bulgarye, word ingesweer as Eerste Minister van Bulgarye, en word sodoende die enigste monarg in die geskiedenis om politieke mag te herwin deur 'n demokratiese verkiesing.

## Geboortes 
* 1783 – Simón Bolívar, Venezolaanse vryheidsvegter en politieke leier († 1830).
* 1802 – Alexandre Dumas, Franse skrywer († 1870).
* 1880 – Ernest Bloch, Amerikaanse komponis van Switserse afkoms († 1959).
* 1862 – Percy Fitzpatrick, Suid-Afrikaanse politikus en skrywer († 1931).
* 1863 – Johan Andreas dèr Mouw, Nederlandse digter († 1919).
* 1897 – Amelia Earhart, lugvaartpionier van die Verenigde State († 1937).
* 1956 – David Miedzianik, Engelse digter.
* 1968 – Jennifer Lopez, Amerikaanse aktrise en sangeres.
* 1981 – Nayib Bukele, Salvadoraanse politikus en sakeman wat as die 43ste president van El Salvador gedien het.  
* 1997 – Natasha Joubert, Suid-Afrikaanse sangeres en skoonheidskoningin.
* 1998 – Bindi Irwin, Australies-Amerikaanse aktrise en sangeres.

## Sterftes 
* 1663 – Thomas Baltzar, Duitse komponis (* 1630).
* 1862 – Martin Van Buren, 8ste President van die Verenigde State (* 1782).
* 1936 – Sir Arnold Theiler, Suid-Afrikaanse bakterioloog (* 1867).
* 1950 – John Weston, Suid-Afrikaanse lugvaartingenieur, pioniervlieënier, boer en soldaat (* 1873).
* 1980 – Peter Sellers, Britse akteur (* 1925).
* 1984 – Schalk van der Merwe, Suid-Afrikaanse chirurg en politikus (* 1922).
* 1997 – Brian Glover, Britse akteur, skrywer en stoeier. (* 1934).
* 2013 – Pius Langa, oud-hoofregter van Suid-Afrika (* 1939).
* 2020 – Regis Philbin, Amerikaanse akteur (* 1931).
* 2020 – Désirée Talbot, Suid-Afrikaanse sopraan (* 1926).

## Vakansies, vierings en waarnemingsdae 
* *Pioneer Day* in die Amerikaanse deelstaat Utah.
16 Augustus

**16 Augustus** is die 228ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (229ste in skrikkeljare). Daar volg nog 137 dae in die res van die jaar.

## Gebeure 
[duimnael|regs|150px|Menachem Begin, Carter en  Sadat in [Camp David 1978]]
* 1777 – Britse magte word in die Slag van Bennington deur Amerikaanse troepe verslaan.
* 1847 – Sonderbund-oorlog: Die Switserse Bondgenootskap beveel die gesant van die Pous en alle Jesuïete om Switserland te verlaat. Die Spesiale Bondgenootskap van Katolieke Kantone (“Sonderbund”) weier om aan die bevel gestand te doen en soek hulp n die buiteland. Sardinië stuur 2000 gewere en Oostenryk 500000 Frank. Frankryk stuur kanonne.
* 1870 – Die Slag van Mars-la-Tour vind plaas tydens die Frans-Duitse Oorlog.
* 1884 – Die Voortrekkers stig die Nieuwe Republiek.
* 1960 – Excelsior-projek: Joseph Kittinger spring op 31&nbsp;330 meter (102&nbsp;800 voet) met 'n valskerm uit 'n ballon bo Nieu-Meksiko en stel wêreldrekords op in: hoë-hoogtesprong, vryvalhoogte en vinnigste spoed deur 'n mens sonder 'n vliegtuig.
* 1960 – Siprus word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik.
* 1962 – Die Beatles vervang tromspeler Pete Best met Ringo Starr.
* 1993 – Suid-Afrika handig die Walvisbaai-eksklave aan Namibië oor.
* 2012 – Die Marikana-slagting vind by die Lonmin-myn in Marikana, Noordwes, plaas.

## Geboortes 
* 1876 – Iwan Bilibin, Russiese illustreerder en verhoogontwerper († 1942).
* 1888 – T. E. Lawrence, Britse soldaat ("Lawrence of Arabia") († 1935).
* 1913 – Menachem Begin, Israeli premier († 1992).
* 1920 – Charles Bukowski, Duits-Amerikaanse digter, romanskrywer en kortverhaalskrywer († 1994).
* 1928 – Louis le Grange, Suid-Afrikaanse politikus, kabinetsminister en Nasionale Party-lid († 1991).
* 1933 – Stuart Roosa, Amerikaanse lugvaartingenieur en ruimtevaarder († 1994).
* 1947 – Daishiro Yoshimura, Japannese sokkerspeler († 2003).
* 1958 – Madonna, Amerikaanse popsangeres en aktrise.
* 1972 – James Dalton, Suid-Afrikaanse rugbyspeler.

## Sterftes 
* 1705 – Jacob Bernoulli, Switserse wiskundige en wetenskaplike (* 1654).
* 1948 – Babe Ruth, Amerikaanse bofbalspeler (* 1895).
* 1977 – Elvis Presley, Amerikaanse sanger en ruk-en-rol-koning sterf op 42-jarige ouderdom (* 1935).
* 2003 – Idi Amin, voormalige diktator van Uganda sterf in ballingskap in Saudi-Arabië (* 1924).
* 2005 – Joe Ranft, Amerikaanse skrywer, animeerder en akteur (* 1960).
* 2007 – Max Roach, Amerikaanse jazztromspeler en -komponis (* 1924).
* 2016 – João Havelange, Brasiliaanse sportbestuurder en FIFA se sewende president (* 1916).
* 2018 – Aretha Franklin, Amerikaanse sangeres (* 1942).

## Vakansies, vierings, en waarnemingsdae 
* Onafhanklikheidsdag in **Ciprus** (1960)
18 Augustus

**18 Augustus** is die 230ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (231ste in skrikkeljare). Daar volg nog 135 dae in die res van die jaar.

## Gebeure 
* 778 – Slag van Roncevalles, besing in die Rolandslied.
* 1516 – Adriaan Florenszoon Boeyens (later Pous Adrianus VI) word biskop van Tortosa, Spanje.
* 1665 – Die eerste Nederduitse Gereformeerde gemeente in Suid-Afrika gestig (1665) met die landing van ds. Johannes van Arckel as eerste leraar van die NG gemeente Kaapstad.
* 1748 – Pous Benedictus XIV verklaar Joseph Calasanz salig.
* 1877 – Asaph Hall ontdek Mars se grootste en naaste maan, Phobos.
* 1932 – Die Switserse professor August Piccard se vlug in die stratosfeer op ´n hoogte van 16 201 m bo seevlak breek die wêreldrekord.
* 1964 – Weens apartheid word Suid-Afrika uit die Olimpiese Spele-beweging geskors.

## Geboortes 
* 1830 – Frans Josef I van Oostenryk, laaste keiser van Oostenryk en eerste keiser van Oostenryk-Hongarye († 1916).
* 1855 – Adriaan Moorrees, teoloog en leier in die NG Kerk, skrywer en digter († 1938).
* 1870 – Sarel Eloff, Boere-kommandant van die ZAR en ’n kleinseun van pres. Paul Kruger († 1944).
* 1906 – André van Gyseghem, Engelse akteur en teaterdirekteur († 1979).
* 1927 – Rosalynn Carter, die Verenigde State se Eerste Dame tussen 1977 en 1981.
* 1927 – Victor Edouard d'Assonville, Suid-Afrikaanse akademiese teoloog, historikus en skrywer († 2022).
* 1933 – I.D. Lamprecht, Suid-Afrikaanse skrywer († 2017).
* 1935 – Hifikepunye Lucas Pohamba, tweede president van Namibië en leier van SWAPO.
* 1936 – Robert Redford, Amerikaanse akteur († 2025).
* 1971 – Kevin Leo, Suid-Afrikaanse opera- en ligte liedjiesanger.
* 1984 – Wilhelm van der Walt, Suid-Afrikaanse akteur, *Ty* in 7de Laan.
* 1989 – Willie le Roux, Springbokrugbyspeler.
* 1989 – Reeza Hendricks, Suid-Afrikaanse krieketspeler.

## Sterftes 
* 440 – Pous Sixtus III, die 44ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* onbekend).
* 1276 – Pous Adrianus V, die 186ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* ±1220).
* 1258 – Theodorus II Laskaris, keiser van die Niceense Ryk (* circa 1222).
* 1503 – Pous Alexander VI, die 214de pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1431).
* 1559 – Pous Paulus IV, die 223ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1476).
* 1793 – Joachim van Plettenberg, goewerneur van die Kaapkolonie (* 1739).
* 1829 – Sir David Baird, Britse generaal en militêre goerwerneur in die Kaapkolonie (* 1757).
* 1840 – A.C.W. Staring, Nederlandse landheer, landboukundige en digter (* 1767).
* 1917 – Charles Eugène Bertrand, 'n Franse plantkundige, paleobotanis en geoloog (* 1851).
* 1940 – Walter Chrysler, Amerikaanse nyweraar, pionier van die motorbedryf (* 1875).
* 1941 – Robert English, Engelse akteur (* 1878).
* 2015 – Khaled al-Asaad, Siriese argeoloog (* 1934).
* 2018 – Kofi Annan, Ghanese diplomaat en sewende sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies (* 1938).
* 2024 – Alain Delon, Franse akteur (* 1935).
* 2024 – Phil Donahue, Amerikaanse mediapersoonlikheid, skrywer en filmvervaardiger (* 1935).

## Vakansies, vierings en waarnemingsdae 
* Feesdag van Pous Sixtus III in die Rooms-Katolieke Kerk.
28 Augustus

**28 Augustus** is die 240ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (241ste in skrikkeljare). Daar volg nog 125 dae in die res van die jaar.

## Gebeure 
* 1521 – Süleyman I die Grote verower Belgrado.
* 1789 – William Herschel ontdek Enkelados, die sesde grootste maan van die planeet Saturnus.
* 1794 – Pous Pius VI publiseer "Auctorem fidei" teen biskop Scipione del Ricci en die sinode van Pistoia.
* 1833 – Die Britse parlement verbied slawerny in die Britse Ryk.
* 1842 – Die skip *Waterloo* vergaan met groot lewensverlies by die mond van die Soutrivier in Tafelbaai.
* 1963 – Martin Luther King Jr. lewer sy "I have a dream"-toespraak in Washington, D.C., Verenigde State.

## Geboortes 
* 854 – Muḥammad ibn Zakarīya al-Rāzi, 'n Persiese skolier, dokter, alchemis, chemikus en filosoof circa († 925).
* 1476 – Kanō Motonobu, Japannese skilder († 1559).
* 1748 – Tjaart van der Walt, Suid-Afrikaanse militaris († 1802).
* 1749 – Johann Wolfgang von Goethe, Duitse skrywer, dramaturg en filosoof († 1832).
* 1814 – Sheridan Le Fanu, Ierse skrywer van Gotiese romans († 1873).
* 1941 – Joseph Shabalala, Suid-Afrikaanse sanger en stigter van Ladysmith Black Mambazo († 2020).
* 1875 – M.E.R., Afrikaanse skrywer († 1975).
* 1890 – G.C. Hobson, Afrikaanse skrywer († 1945).
* 1894 – Karl Böhm, Oostenrykse dirigent († 1981).
* 1899 – Chang Myon, Suid-Koreaanse politikus († 1966).
* 1929 – Ken Gampu, Suid-Afrikaanse rolprentakteur († 2003).
* 1942 – José Eduardo dos Santos, Angolese politikus († 2022).
* 1942 – Ludwig Taschner, bekende rooskweker noordoos van Pretoria. 
* 1943 – Surayud Chulanont, oud-Thaise politikus.
* 1947 – Irma Joubert, Afrikaanse geskiedkundige fiksieskrywer.
* 1957 – Rick Rossovich, Amerikaanse akteur.
* 1958 – Whip Hubley, Amerikaanse akteur.
* 1959 – Brian Thompson, Amerikaanse akteur.
* 1969 – Jack Black, Amerikaanse akteur.
* 1980 – Johny Klein, Suid-Afrikaanse akteur.
* 1989 – Valtteri Bottas, Finse Formule Eenrenjaer.
* 1995 – Elandré Schwartz, Suid-Afrikaanse sanger-liedjieskrywer.

## Sterftes 
* 430 – Augustinus van Hippo, Christelike leier, filosoof en skrywer uit Noord-Afrika (* 354).
* 632 – Fatimah, dogter van die profeet Mohammed (* 605).
* 1904 – Anne van Rooy, stammoeder van die Van Rooy-familie in Suid-Afrika (* 1834).
* 1959 – Bohuslav Martinů, Tsjeggiese komponis (* 1890).
* 1961 – Wilhelm Johannes Verwoerd, vader van Hendrik Frensch Verwoerd (* 1874).
* 1961 – Vladimir Sofronitsky, Russiese klassieke pianis (* 1901).
* 1976 – Anissa Jones, Amerikaanse aktrise (* 1958).
* 1985 – Ruth Gordon, Amerikaanse aktrise en skryfster (* 1896).
* 1987 – John Huston, Ierse akteur en regisseur (* 1906).
* 1995 – Earl W. Bascom, Amerikaanse akteur, rodeoruiter en skilder (* 1906).
* 2007 – Miyoshi Umeki, Japannees-Amerikaanse aktrise (* 1929).
* 2008 – George Weideman, 'n Afrikaanse digter, skrywer en dramaturg (* 1947).
* 2017 – Mireille Darc, Franse aktrise en model (* 1938).
* 2020 – Chadwick Boseman, Amerikaanse akteur, vervaardiger, en skrywer (* 1976).

## Vakansies, vierings en waarnemingsdae 
*
30 Augustus

**30 Augustus** is die 242ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (243ste in skrikkeljare). Daar volg nog 123 dae in die res van die jaar.

## Gebeure 
* 257 – Pous Sixtus II volg Pous Stefanus I op.
* 1464 – Pous Paulus II (Pietro Barbo) volg Pous Pius II op as pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
* 1600 – Alessandro Ottaviano de' Medici (later Pous Leo XI) word biskop van Albano.
* 1626 – Pous Urbanus VIII stel agt nuwe kardinale aan, waaronder Giambattista Pamphili (later Pous Innocentius X).
* 1862 – Amerikaanse Burgeroorlog: Die tweede Slag van Bull Run vind plaas.
* 1919 – Die pasgestigte NG gemeente Lusaka besluit op sy eerste kerkraadsvergadering die gemeente sal hulpbehoewend wees.
* 1939 – Tweede Wêreldoorlog: Henri Guisan word tot generaal en sodoende tot bevelvoerder van die Switserse Weermag bevorder. Switserland kies slegs tydens oorlogstyd 'n generaal om die weermag te lei.
* 1991 – Azerbaidjan word van die Sowjetunie onafhanklik.
* 1992 – Michael Schumacher wen sy eerste Formule Een-wedren by die Belgiese Grand Prix.

## Geboortes 
* 1716 – Lancelot Brown, bekend as **Capability Brown**, was 'n Engelse landskapsargitek († 1783).
* 1852 – Jacobus Henricus van 't Hoff, Nederlandse fisiese chemikus († 1911).
* 1862 – Siener van Rensburg, Boereprofeet en toekomsvoorspeller († 1926).
* 1871 – Ernest Rutherford, Nieu-Seelands-gebore Britse fisikus en Nobelpryswenner († 1937).
* 1910 – Roger Bushell, meesterbrein agter die ontsnapping uit Stalag Luft III († 1944).
* 1924 – Kenny Dorham, Amerikaanse jazz-trompetspeler en -komponis († 1972).
* 1931 – Derek Keys, Suid-Afrikaanse sakeleier en kabinetsminister. († 2018).
* 1943 – John Kani, Suid-Afrikaanse akteur.
* 1951 – Dirk Winterbach, Afrikaanse digter en beeldhouer.
* 1954 – Aleksandr Loekasjenko, Belarus president.
* 1960 – Ely Pouget, Amerikaanse aktrise.
* 1962 – Nataniël (le Roux), Suid-Afrikaanse kabaretkunstenaar en TV-kok.
* 1971 – Malusi Gigaba, voormalige Suid-Afrikaanse kabinetsminister.

## Sterftes 
* 1181 – Pous Alexander III, 170ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* ±1105).
* 1961 – Charles Coburn, Amerikaanse akteur (* 1877).
* 1970 – Del Moore, Amerikaanse komediant en akteur (* 1916).
* 1971 – T.J. Haarhoff, Suid-Afrikaanse skrywer (* 1892). 
* 1979 – Jean Seberg, Amerikaanse aktrise (* 1938).
* 1981 – Vera-Ellen, Amerikaanse aktrise en danser (* 1921),
* 2001 – Govan Mbeki, Suid-Afrikaanse politikus en vader van Thabo Mbeki (* 1910).
* 2003 – Charles Bronson, Amerikaanse rolprentster (* 1921).
* 2006 – Glenn Ford, Kanadese akteur (* 1916).
* 2006 – Naguib Mahfouz, Egiptiese joernalis en outeur, Nobelpryswenner (* 1911).
* 2015 – Oliver Sacks, Britse neuroloog en skrywer (* 1933).
* 2017 – Marjorie Boulton, Britse skrywer en digter (* 1924).
* 2019 – Valerie Harper, Amerikaanse aktrise en skryfster (* 1939).
* 2022 – Michail Gorbatsjof, Russiese politikus en invloedryke Sowjetleier (* 1931).
* 2025 – Neil de Beer, Suid-Afrikaanse politikus en kommentator (* 1968).

## Verwysings
19 September

**19 September** is die 262ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (263ste in skrikkeljare). Daar volg nog 103 dae.

## Gebeure 
* 1616 – Pous Paulus V stel ses kardinale aan, waaronder Alessandro Ludovisi, aartsbiskop van Bologna (later Pous Gregorius XV).
* 1650 – Pous Innocentius X stel sy familielid, Camillo Astalli-Pamphilj, aan as kardinaal.
* 1737 – Daniël van den Henghel begin sy termyn as waarnemende goewerneur van die Kaapkolonie ná die dood van goewerneur Adriaan van Kervel.
* 1950 – J.G.N. Strauss word eenparig tot leier van die Verenigde Party verkies ná die dood van genl. Jan Smuts.
* 1983 – St. Kitts en Nevis word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik.
* 1985 – 'n Aardbewing tref Meksikostad.
* 2002 – Rebelle neem beheer van die noorde van die Ivoorkus oor. In Abidjan word die voormalige president Guéi en 15 ander in sy huis vermoor.
* 2022 – Die staatsbegrafnis van koningin Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk word in Westminster-abdy, Londen, gehou.

## Geboortes 
* 86 – Titus Aurelius Fulvus Boionius Arrius Antoninus, die latere keiser Antoninus Pius († 161).
* 866 – Leo VI, keiser van Bisantium († 912).
* 1416 – Piero di Cosimo de' Medici, de facto heerser van Florence tydens die Italiaanse Renaissance († 1469).
* 1839 – George Cadbury, Kwaker wat die Cadbury's kakao- en sjokolademaatskappy in Brittanje gestig het († 1922).
* 1911 – William Golding, Britse skrywer († 1993).
* 1912 – Kurt Sanderling, Duitse dirigent († 2011).
* 1927 – Rosemary Harris, Engelse aktrise.
* 1928 – Adam West, Amerikaanse akteur († 2017).
* 1933 – Ingrid Jonker, Afrikaanse digteres († 1965).
* 1933 – David McCallum, Skotse akteur († 2023).
* 1941 – Cass Elliot, Amerikaanse sangeres († 1974).
* 1942 – Hossein Amanat, Irannees-Kanadese argitek.
* 1948 – Jeremy Irons, Engelse akteur.
* 1953 – Jessie Duarte, Suid-Afrikaanse ANC-politikus († 2022).
* 1964 – Trisha Yearwood, countrysangeres en aktrise.
* 1984 – Kevin Zegers, Amerikaanse akteur.

## Sterftes 
* 1737 – Goewerneur Adriaan van Kervel, hy was slegs drie weke in sy amp (* 1681).
* 1881 – James Garfield, die twintigste President van die Verenigde State (* 1831).
* 1898 – Sir George Grey, goewerneur van die Kaapkolonie (* 1812).
* 1935 – Konstantin Tsiolkofski, Russiese natuurkundige (* 1857).
* 1966 – Albert van der Sandt Centlivres, Hoofregter van die Unie van Suid-Afrika (* 1887).
* 1972 – Robert Casadesus, Franse pianis (* 1899).
* 1975 – Pamela Brown, Engelse aktrise (* 1917).
* 2016 – Allister Sparks, Suid-Afrikaanse koerantman (* 1933).
* 2017 – Jake LaMotta, Amerikaanse professionele bokser (* 1922).
* 2021 – Stephen Critchlow, Engelse akteur (* 1966).

## Vakansies, vierings en waarnemingsdae 
*
16 September

**16 September** is die 259ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (260ste in skrikkeljare). Daar volg nog 106 dae.

duimnael|Burry Stander tydens die 2012 Olimpiese Somerspele.

## Gebeure 
* 655 – Pous Eugenius I volg Pous Martinus I op.
* 681 – Einde van die sesde ekumeniese raad van Konstantinopel.
* 1472 – Giovanni Battista Cibo (later Pous Innocentius VIII) word biskop van Molfetta.
* 1795 – Die Verenigde Koninkryk verower Kaapstad, Suid-Afrika.
* 1810 – Meksiko verkry onafhanklikheid van Spanje, een van die Meksikaanse *Fiestas Patrias*.
* 1908 – General Motors word gestig.
* 1963 – Maleisië word gevorm van Maleia, Singapoer, Britse Noord-Borneo en Sarawak.
* 1975 – Papoea-Nieu-Guinee verkry onafhanklikheid van Australië.
* 2022 – Mahsa Amini, ‘n Iranse vrou sterf onder verdagte omstandighede in Teheran, moontlik weens polisiebrutaliteit. Haar dood lei tot 'n reeks grootskaalse betogings regoor Iran.

## Geboortes 
* 1874 – P.K. de Villiers, pedagoog, konsertorrelis en skepper van Psalm- en Gesangmelodie († 1949).
* 1891 – Karl Dönitz, Duitse admiraal tydens die Tweede Wêreldoorlog († 1980).
* 1899 – Hans Swarowsky, Oostenrykse dirigent († 1975).
* 1917 – Alwyn Schlebusch, Suid-Afrikaanse politikus en staatsman († 2008).
* 1924 – Lauren Bacall, Amerikaanse aktrise († 2014).
* 1925 – B.B. King, Amerikaanse bluessanger († 2015).
* 1939 – Breyten Breytenbach, Suid-Afrikaanse digter, skrywer en skilder († 2024).
* 1939 – Yaakov Neeman, Israelse politikus, advokaat en regsgeleerde († 2017).
* 1948 – Mariëtta Alberts, Afrikaanse taalkundige, terminoloog en terminograaf.
* 1952 – Karen Muir, Suid-Afrikaanse swemster en die jongste persoon om 'n wêreldrekord op te stel en wel in die 110 treë-rugslag († 2013).
* 1973 – Alfred Schaffer, Nederlandse digter.
* 1983 – Kirsty Coventry, 'n Zimbabwiese swemmer, politikus en President van die IOK.
* 1987 – Burry Stander, Suid-Afrikaanse bergfiets kampioen en voormalige onder-23 Wêreldkampioen († 2013).
* 1992 – Nick Jonas, Amerikaanse akteur, getroud met Priyanka Chopra, Mej. Wêreld 2000.

## Sterftes 
* 655 – Pous Martinus I, 74ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* ±600).
* 827 – Pous Valentinus, 100ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* onbekend).
* 1087 – Pous Victor III, 158ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk in Monte Cassino, Italië (* ±1027).
* 1394 – Teenpous Clemens VII in Avignon (* 1342).
* 1701 – Jakobus II, koning van Engeland (* 1633).
* 1753 – Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff, Duitse argitek en skilder (* 1699).
* 1855 – Sir George Thomas Napier, Britse goewerneur (* 1784).
* 1936 – Sir James Molteno, laaste speaker van die Kaapse Wetgewer en die eerste van die Unie-Volksraad (* 1865).
* 1977 – Maria Callas, Amerikaanse operasangeres (* 1923).
* 2004 – Dolly Rathebe, Suid-Afrikaanse aktrise en sangeres (* 1928). 
* 2016 – Edward Albee, Amerikaanse dramaturg (* 1928).
* 2021 – Hlengiwe Mkhize, Suid-Afrikaanse ANC-politikus (* 1952).
* 2021 – Jane Powell, Amerikaanse aktrise (* 1929).
* 2025 – Robert Redford, Amerikaanse akteur  (* 1936).

## Vakansies, vierings, en waarnemingsdae 
* Meksiko – Onafhanklikheidsdag
3 Oktober

**3 Oktober** is die 276ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (277ste in skrikkeljare). Daar volg nog 89 dae in die res van die jaar.

## Gebeure 
duimnael|120px|Ruimtependeltuig Atlantis
* 787 – Tassilo III van Beiere lê die eed van trou aan Karel die Grote af; Beiere verloor so sy onafhanklikheid.
* 1932 – Irak word van die Verenigde Koninkryk onafhanklik.
* 1962 – Die fregat SAS President Kruger word in diens gestel.
* 1970 – Die *National Oceanic and Atmospheric Administration* word in Amerika gestig.
* 1985 – Die Ruimtependeltuig Atlantis word vir die eerste keer gelanseer.
* 1990 – Duitsland word herenig toe die vyf nuwe deelstate van die Duitse Demokratiese Republiek (Mecklenburg-Voorpommere, Brandenburg, Sakse-Anhalt, Sakse en Thüringen) met die Bondsrepubliek Duitsland verenig.
* 1991 – Die tweede Rugbywêreldbeker begin in Engeland, Frankryk, Ierland, Skotland en Wallis.
* 2013 – Gambië verlaat die Britse Statebond.

## Geboortes 
* 1373 – Hedwig van Pole, Poolse koningin († 1399).
* 1647 – Johannes Voet, Nederlandse regsgeleerde († 1713).
* 1784 – Johann Karl Ehrenfried Kegel, Duitse landbouwetenskaplike en ontdekkingsreisiger († 1863).
* 1789 – Sir Henry Pottinger, 'n Britse goewerneur van die Kaap die Goeie Hoop († 1856).
* 1860 – Groothertog Paul Aleksandrowitsj van Rusland, die sesde oudste seun en jongste kind van Aleksander II van Rusland en sy eerste vrou, Maria Aleksandrowna († 1919).
* 1871 – Stijn Streuvels, Vlaamse skrywer († 1969).
* 1892 – Maurice Maréchal, Franse klassieke tjellis  († 1964).
* 1911 – Michael Hordern, Engelse akteur († 1995).
* 1928 – Alvin Toffler, Amerikaanse skrywer en futuris († 2016).
* 1939 – Aleksander Kudrjašovs, Lettiese primaat van die Letties-Ortodokse Kerk en die Metropoliet van Riga en die hele Letland.
* 1942 – Alan Rachins, Amerikanse akteur, skrywer, en regisseur († 2024).
* 1944 – Roy Horn, Amerikaanse vermaaklikheidpersoonlikheid († 2020).
* 1953 - Karen Bass, burgemeester van Los Angeles.
* 1954 – Stevie Ray Vaughan, Amerikaanse kitaarspeler († 1990).
* 1973 – Neve Campbell, Kanadese aktrise.
* 1976 – Carl Beukes, Suid-Afrikaanse akteur.
* 1984 – Crystal Donna Roberts, Suid-Afrikaanse aktrise († 2025).
* 1987 – Cleo von Adelsheim, Duitse aktrise.
* 1997 – Jo-ane Van Dyk, Suid-Afrikaanse Olimpiese spiesgooiatleet.

## Sterftes 
* 1226 – Sint Franciskus van Assisi, ’n Italiaanse Rooms-Katolieke monnik en prediker (* 1181/2).
* 1653 – Marcus Zuerius van Boxhorn, Nederlandse geleerde en taalkundige. (* 28 Augustus 1612).
* 1967 – Malcolm Sargent, Britse dirigent (* 1895).
* 1972 – Phil Mostert, Suid-Afrika se sestiende Springbokkaptein (* 1898).
* 1987 – Jean Anouilh, Franse dramaturg (* 1910).
* 1991 – Jacques Loots, Suid-Afrikaanse akteur (* 1925).
* 2025 – Patricia Routledge, Engelse aktrise (* 1929).

## Vakansie-, vierings- en waarnemingsdae 
*
1101

Die **jaar 1101** was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 1ste jaar van die 12de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. 
## Gebeure 
* Limburg verander van graafskap na hertogdom.
## Geboortes 
*
## Sterftes 
* Su Song, Sjinese wetenskaplike en uitvinder