Gereformeerde kerk Lyttelton

duimnael|links|291px|'n Syaansig van die Gereformeerde kerk Lyttelton.

[links|duimnael|240px|Die binnekant van die Gereformeerde kerk Lyttelton (vroeër bekend as Pretoria-Suid). [Johan de Ridder het meesal kleiner kerke met hoogstens 700 sitplekke ontwerp; in dié geval was die oorspronklike versoek 300 sitplekke, wat later met 50 verhoog is.]]

duimnael|links|270px|Die kerkgebou se hoeksteen.

duimnael|regs|291px|Die Gereformeerde kerk Lyttelton.

duimnael|160px|regs|Ds. D.J. van der Walt, veldprediker verbonde aan die gemeente van 1955 tot 1956.

duimnael|regs|160px|Mev. ds. D.J. van der Walt, eggenote van die gemeente se veldprediker van 1955 tot 1956.

Die **Gereformeerde kerk Lyttelton** is die tweede oudste gemeente in die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika se Klassis Pretoria-Suidwes en beslaan voorstede van Pretoria soos Doringkloof, Lyttelton, Hennopspark, Bronberrick, Centurion-stad, Pierre van Ryneveldpark en Olifantsfontein. Die kerkgebou is geleë op die hoek van Stasiestraat en Monumentlaan, Lyttelton.

Die gebied suid van Pretoria tot sover as Kempton Park het tot 1950 deel uitgemaak van die Gereformeerde kerk Pretoria. Op 14 April 1950 het die Pretoriase kerkraad ’n kommissie aangewys wat saam met kerkraadslede van die wyke Lyttelton en Voortrekkerhoogte ondersoek moes instel na die wenslikheid om óf ’n saal in Lyttelton te bou óf die gebiede suid van die hoofstad af te stig as 'n afsonderlike gemeente. Eindelik is besluit op afstigting.

Op 7 Maart 1953 het 165 belydende lidmate van Lyttelton en 78 van Voortrekkerhoogte van die moedergemeente afgestig onder die naam Pretoria-Suid. Die nuwe gemeente het as bruidskat twee erwe in Lyttelton asook £3&nbsp;000 ontvang. 

Skaars vier jaar later, op 23 Januarie 1957, het die kerkraad van Pretoria-Suid besluit om ’n kerk met sitplek vir 300 kerkgangers te bou. Tot in daardie stadium het die sowat 300 belydende en 200 dooplidmate vir eredienste bymekaargekom in ’n skoolsaal in Pretoriuslaan, Lyttelton. Die argitek Johan de Ridder, self ’n lidmaat van die Gereformeerde Kerk, is aangestel en versoek om volgens ’n begroting te bou wat later effens aangepas is om voorsiening te maak vir nog 50 kerkgangers. Nog in 1957 het die gemeente Voortrekkerhoogte afgestig en het net 128 belydende lidmate in Pretoria-Suid se Lyttelton-wyke agtergebly. Volgens die *Almanak van die Gereformeerde Kerk* vir die jaar 1958 het Pretoria-Suid einde 1957 aangegroei tot 115 doop- en 162 belydende lidmate en Voortrekkerhoogte tot 106 doop- en 163 belydende lidmate.

’n Dag ná die vyfde verjaardag van Pretoria-Suid is die hoeksteen van die kerkgebou op 8 Maart 1958 gelê en op 26 Julie dieselfde jaar is die kerkgebou in die tentstyl, wat so kenmerkend van De Ridder se ontwerpe was, ingewy. Oor dié kerk het De Ridder in 1993 geskryf: "Die grondidee van die ontwerp van die dakkerk, soos Paryskerk, is in die Lytteltonkerk verder gevoer om die kerkruimte en konsistorie in een geheel saam te bind onder een dak met venstermure regom. Soos in baie ander ontwerpe is simboliek, gegrond op ‘n Bybelse waarheid, in hierdie ontwerp verweef. Dit is die simboliek van die tent as simbool van ‘n kerk op trek deur die woestyn van hierdie verganklike bedeling op pad na die Ewigheid. Die dak oor die staalkappe herinner aan die tentdoek wat oor toue gespan is." Sy vader, Dries de Ridder, wat op 29 Desember 1960 op 62-jarige ouderdom oorlede is nadat hy nog die middag gholf gespeel het, was die eerste persoon wat uit die Gereformeerde kerk Pretoria-Suid begrawe is.

In 1966 is die gemeente se naam verander na Lyttelton, nes die geval was met die NG gemeente Pretoria-Suid wat in ’n stadium Lyttelton geword het.

Die Gereformeerde kerk Voortrekkerhoogte het, as gevolg van Voortrekkerhoogte se bevolkingsamestelling wat ingrypend verander het ná 1994, in 1997 ontbind. Die jaar daarna het Lyttelton 224 doop- en 590 belydende lidmate gehad, maar teen einde 2014 het dit teruggesak na onderskeidelik 335 en 62. Die huidige (2015) leraar is ds. C.B. Swanepoel.

## Predikante 
# De Wet, Petrus Johannes, 1954–1956
# Van der Walt, Dirk Jacobus, veldprediker 1955, Voortrekkerhoogte-kapelaan 1956–1979
# Pelser, Andries Johannes, 1957–1985 (aanvaar sy emeritaat)
# Krüger, Hendrik Johannes Jakob, 1986–2009
# Erasmus, Marthinus Johannes Jacobus, 2000–2003
# Swanepoel, Christoffel Bernardus, 2009–hede

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Van der Walt, dr. S.J. (voorsitter: deputate almanak). 1997. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1998*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Venter, ds. A.A. 1957. *Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1958*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.