Vergilius

**Publius Vergilius Maro** (15 Oktober 70&nbsp;v.C. – 21 September 19&nbsp;v.C.), of net **Vergilius**, was ’n Antieke Romeinse digter uit die Augustynse era. Hy is bekend vir drie belangrike Latynse letterkundewerke, die *Eclogae*, die *Georgica* en die epos *Eneïde*. ’n Aantal kleiner gedigte, saamgevat in die *Appendix Vergiliana*, word ook soms aan hom toegeskryf.

Vergilius word tradisioneel as een van Rome se vernaamste digters geag. Sy *Eneïde* word al vandat dit neergepen is tot vandag beskou as die Romeinse nasionale epos en is geskoei op die lees van Homeros se *Ilias* en *Odussee.* Dit volg die Trojaanse vlugteling Eneas in sy stryd ter vervulling van sy roeping en sy aanland op Italiaanse bodem – volgens die Romeinse mitologie die stigting van Rome. Vergilius se werke het ’n wye en groot invloed op Westerse letterkunde. Dit kan vernaamlik opgemerk word in Dante se *Goddelike Komedie*, waarin Vergilius verskyn as Dante se gids deur die hel en vaevuur.

## Lewe en nalatenskap 
### Geboorte en biografiese oorlewering 
Vergilius se biografiese oorlewering is na bewering gegrond op die verlore biografie deur Varius, Vergilius se redigeerder, wat opgeneem is in Seutomius se biografie, asook die kommentaar van Servius en Donatus. Servius en Donatus was die twee belangrikste kommentators op Vergilius se digkuns. Hoewel die kommentaar sonder twyfel heelwat feitelike inligting oor Vergilius bevat, bestaan daar tog bewyse dat gesteun is op gevolgtrekkings gemaak vanuit sy digkuns en allegorie. Sy biografiese oorlewering bly dus ’n tameletjie.

Volgens hierdie oorlewering is Vergilius op die dorpie Andes naby Mantua in Gallia Cisalpina gebore.

Die ontleding van sy naam het gelei tot die idee dat hy van vroeëre Roomse setlaars afstam. Macrobius noem dat Vergilius se pa van eenvoudige agtergrond was. Moderne geleerdes dink egter eerder dat Vergilius uit ’n Roomse adellike familie kom wat grondeienaars was en sodoende ’n goeie opvoeding kon bekostig. Hy het skoolgegaan in Cremona, Mediolanum, Rome en Napels. Hy het daarna ’n kortstondige loopbaan in die regte en retoriek gevolg voordat hy hom tot die digkuns gewend het.

### Vroeë werke 
Volgens kommentators begin Virgilius se opvoeding op vyfjarige ouderdom en is hy later na Cremona, Milaan en teen die einde na Rome. Daar wy hy hom toe in die retoriek, geneeskunde en sterrekunde, hoewel hy laasgenoemde gou verruil vir filosofie. Uit Vergilius se bewonderende verwysings na die neoteriese skrywers Pollio en Cinna kan afgelei word dat hy vir ’n tyd lank geassosieer is met Catullus se neoteriese kring. Skoolmaats beskryf hom, volgens Servius, as baie skaam en hy kry die bynaam "Parthenias" of "meisie" as gevolg van sy sosiale gereserveerdheid. Dit blyk dat Vergilius sy hele lewe lank gesukkel het met swak gesondheid en in ’n mate die lewe van ’n invalide gelei het. Volgens die "Catalepton" het hy in Napels, in die Epikuristiese skool van Siro die Epikuris, begin om poësie te skryf. ’n Versameling werke wat deur kommentators aan ’n jeugdige Vergilius toegeskryf word, het saam behoue gebly onder die titel *Appendix Vergiliana*. Dit word egter grootliks deur geleerdes beskou as nagemaak. Een hiervan, die *Catalepton*, bestaan uit veertien kort gedigte, en Varius Rufus, wat later help met die afhandeling van die *Eneïde*.

Op Maecenas se aandrang (volgens oorlewering) bestee Vergilius die daaropvolgende jare (moontlik 37-39&nbsp;v.C.) aan die lang didaktiese heksametergedig *Georgica* (Grieks vir "om die grond te bewerk"). Hy dra die werk op aan Maecenas. Die oënskynlike tema van die *Georgica* is instruksies vir metodes om ’n boerdery te bestuur. Vergilius volg, met die hantering van dié tema, in die didaktiese spore van die Griekse digter Hesiodos se *Werke en dae* asook die verskeie werke van latere Hellenistiese digters. Die vier boeke van die *Georgica* fokus onderskeidelik op graanverbouing en bosbou (1 en 2); vee- en perdeteelt (3); en byeboerdery en die kenmerke van bye (4). Bekende gedeeltes sluit in die geliefde *Laus Italiae* uit Boek 2, die beskrywing van die tempel in Boek 3 se voorwoord en die beskrywing van die plaag aan die einde van Boek 3. Boek 4 sluit af met ’n lang mitologiese narratief in die vorm van ’n epyllion (epos in die klein), wat die ontdekking van byeboerdery deur Aristaios en die storie van Orfeus se reis na die onderwêreld duidelik beskryf. Antieke geleerdes soos Servius veronderstel dat die deel oor Aristaios ’n lang gedeelte in die ophemeling van Vergilius se vriend, die digter Gallus, vervang. Gallus is deur Augustus in oneer gebring en het in 26&nbsp;v.C. selfmoord gepleeg.

Die toon in die *Georgica* wissel tussen optimisme en pessimisme, en dit het kritieke debat ontlok oor die digter se bedoelings.
Die epos bestaan uit 12 boeke in daktiliese heksameter en beskryf die reis van Eneas (’n kryger op vlug na die verwoesting van Troje in die Trojaanse Oorlog) na Italië, sy geveg met die Italiaanse prins Trunus en die lê van ’n stad se fondamente waaruit Rome sou ontwikkel. Die eerste ses boeke van die *Eneïde* beskryf Eneas se reis van Troje na Rome. Vergilius maak van verskeie modelle gebruik in die samestelling van hierdie epos;

Boek 1
 (met die aanvang van die Odusseïese gedeelte) begin met ’n storm wat Juno, Eneas se vyand regdeur die gedig, oor die vloot laat woed. Die storm dryf die held tot aan die Kartaagse kus, tradisioneel Rome se dodelikste vyand. Die koningin, Dido, verwelkom die voorvader van die Romeine en raak onder invloed van die gode verlief op hom. Tydens die banket in Boek 2 vertel Eneas aan die betowerde Kartagers die storie van die verwoesting van Troje, sy vrou se dood en sy ontsnapping. In Boek 3 deel hy sy swerftogte oor die Middellandse See heen op soek na ’n gepaste nuwe tuiste. Jupiter roep die talmende Eneas in Boek 4 terug na sy plig om ’n nuwe stad te vestig. Hy glip weg uit Kartago, waarna Dido Eneas vervloek, wraak sweer en selfmoord pleeg in ’n simboliese voorsmaak van die fel oorloë tussen Kartago en Rome. In Boek 5 sterf Eneas se pa, Anchises, en word hy in begrafnisspele gevier. Nadat Eneas Cumae in Italië bereik in Boek 6, raadpleeg hy die Cumeense Sibille wat hom na die onderwêreld begelei. Hier ontmoet hy die afgestorwe Anchises en dié openbaar aan hom Rome se lot.

Boek 7 (die begin van die Iliasgeskoeide helfte) skop af met ’n rede aan die muse asook ’n melding van Eneas se aankoms in Italië en verlowing aan Lavinia, dogter van koning Latinus. Lavinia is reeds aan Turnus, koning van die Rutuliërs, beloof en hy word tot ’n oorlog aangespoor deur die wraakgodin Alekto en Lavinia se ma, Amata. In Boek 8 tree Eneas in ’n bondgenootskap met koning Euandros, wat die toekomstige ligging van Rome beset, en kry nuwe wapenrusting asook ’n skild wat die Roomse geskiedenis uitbeeld. Boek 9 teken die aanslag van Nisus en Euryalus op die Rutuliërs aan, Boek 10 die dood van Euandros se jong seun Pallas en Boek 11 die dood van Camilla die Volskiese krygerprinses, asook die besluit om die oorlog te beklink met ’n tweegeveg tussen Eneas en Turnus. Die *Eneïde* sluit af in Boek 12 met die oorname van Latinus se stad, die dood van Amata, Eneas se oorwinning en doodmaak maak Turnus, wie se pleidooi om genade geïgnoreer word. Die boek sluit af met die uitbeelding van Turnus se siel wat weeklaag op sy vlug na die onderwêreld.

### Ontvangs van die *Eneïde* 
duimnael|280px|Vergilius wat die *Eneïde* voorlees aan Augustus, Octavia en Livia. Deur Jean-Baptiste Wicar, Art Institute of Chicago

Kritici van die *Eneïde* fokus op ’n verskeidenheid kwessies.

Die gevolg hiervan is dat die bestaande teks van die *Eneïde* foute bevat wat Vergilius van plan was om voor publikasie te redigeer. Die enigste ooglopende tekortkominge is ’n paar versreëls wat metries onvoltooid gelaat is (bv. ’n onvolledige reël in daktiliese heksameter). Ander beweerde tekortkominge of foute kan akademies oor gedebatteer word.

## Latere sienings en ontvangs 
### In die Oudheid 
duimnael|250px|’n 3de-eeuse Tunisiese mosaïek van Vergilius wat tussen Klio en Melpomene sit.

Vergilius se werke het bykans vanaf publikasie Latynse poësie hervorm. Die *Eclogae*, *Georgica* en veral die *Eneïde* het standaardtekste in skoolleerplanne geword waarmee alle opgevoede Romeine bekend was. Digters wat Vergilius volg, verwys dikwels intertekstueel na sy werke om betekenis aan hul eie poësie te gee. Die Augustynse digter Ovidius parodieer die openingsreëls van die *Eneïde* in sy *Amores* 1.1.1-2 en sy opsomming van Eneas se verhaal in Boek 14 van die *Metamorfoses*, die sogenaamde *mini-Eneïde*. Dit word beskou as ’n uitsonderlik belangrike voorbeeld van ’n post-Vergiliaanse antwoord op die epiek. Lucanus se epos, die *Bellum Civile*, is al beskou as ’n anti-Vergiliaanse epos wat wegdoen met die goddelike meganisme, historiese gebeure behandel en drasties afwyk van Vergiliaanse epiekpraktyk. Die Flaviese digter Statius kom na aan Vergilius se poësie in sy 12-boek-epos *Tebaïs*. Hy sê in sy epiloog sy gedig "probeer nie die goddelike *Eneïde* ewenaar nie, maar volg eerder op ’n eerbiedige afstand in sy voetspore".

Silius Italicus was een van Vergilius se vurigste aanhangers. Hy verwys met omtrent elke versreël in sy epos *Punica* na Vergilius. Dit is algemeen bekend dat hy Vergilius se graftombe gekoop en die digter aanbid het. Die magiese vermoëns van ’n siener is in die latere oudheid aan Vergilius toegeken, gedeeltelik vanweë die sogenaamde "Messiaanse" Vierde Eclogae. Dit is later wyd vertolk as dat dit die geboorte van Jesus voorspel het. Die *Sortes Vergilianae*, die proses waarby Vergilius se poësie as goddelike middel aangewend word, is in Hadrianus se tyd begin en duur voort tot in die Middeleeue. In dieselfde gees gee Macrobius in sy *Saturnalia* Vergilius se werke die eer dat dit die beliggaming van menslike kennis en ondervinding is – ’n weerspieëling van die Griekse begrip van Homeros.

Moontlik in die 2de eeu&nbsp;n.C. al word daar magiese eienskappe aan Vergilius se werke geheg en word dit gebruik vir wiggelary. Met wat bekend geword het as die *Sortes Vergilianae*, word gedeeltes lukraak gekies en vertolk om vrae te beantwoord.

### Vergilius se grafkelder 
duimnael|240px|Vergilius het blykbaar self die inskripsie op sy grafkelder geskryf: *Mantua me genuit, Calabri rapuere, tenet nunc Parthenope. Cecini pascua, rura, duces* ("Mantua het my gebaar, die Kalabriërs het my weggeraap, nou hou Napels my vas. Ek het van weivelde, die platteland en leiers gesing.")

Die struktuur wat bekend staan as "Vergilius se grafkelder" kan gevind word by die ingang na ’n antieke Romeinse tonnel (bekend as *grotta vecchia*) in Parco di Virgilio in Piedigrotta. Dit is ’n distrik 3 km buite die ou Napels naby die hawe van Mergellina op die pad kuslangs noord na Pozzuoli. (Die terrein bekend as Parco Virgiliano is ’n ent verder wes langs die kus.) 

Hoewel Vergilius reeds voor sy dood literêre bewondering en eerbied ingeboesem het, is sy naam in die daaropvolgende eeue gekoppel aan wonderbaarlike kragte en word sy grafkelder die eindbestemming vir pelgrimstogte en verering. Dit word ook genoem dat die digter self die grot gemaak het met die verbete krag van sy intense blik.

## Spelling van die naam 
Teen die 4de of 5de eeu&nbsp;n.C. is die oorspronklike spelling *Vergilius* in *Virgilius* verander, en daarna het die nuwe spelling na die moderne Europese tale versprei. Die fout het voortgeduur, al het die klassieke geleerde Poliziano al in die 15de eeu getoon dat * Vergilius* die oorspronklike spelling is. 

Vandag word die Engelse spellings *Vergil* en *Virgil* albei aanvaar.

## Sien ook 
* Prof. Theo Haarhoff

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 

## Verdere leesstof 
* Anderson, W. S., and L. N. Quartarone. 2002. ''Approaches to Teaching Vergil's Aeneid*. New York: Modern Language Association.
* Buckham, Philip Wentworth, Joseph Spence, Edward Holdsworth, William Warburton, and John Jortin. 1825. *Miscellanea Virgiliana: In Scriptis Maxime Eruditorum Virorum Varie Dispersa, in Unum Fasciculum Collecta*. Cambridge: Printed for W. P. Grant.
*Conway, R. S. [1914] 1915. "The Youth of Vergil." *Bulletin of the John Rylands Library* July 1915.
*Farrell, J. 1991. *Vergil's Georgics and the Traditions of Ancient Epic: The Art of Allusion in Literary History*. New York: Oxford University Press.
*—2001. "The Vergilian Century." *Vergilius (1959–)* 47:11–28.
*Farrell, J., and Michael C. J. Putnam, eds. 2010. *A Companion to Vergil's Aeneid and Its Tradition*, (*Blackwell Companions to the Ancient World*). Chichester, MA:  Wiley-Blackwell.
* Fletcher, K. F. B. 2014. *Finding Italy: Travel, Nation and Colonization in Vergil's 'Aeneid'*. Ann Arbor: University of Michigan Press.
* Hardie, Philip R., ed. 1999. *Virgil: Critical Assessments of Ancient Authors'' 1–4. New York: Routledge.
* Henkel, John. 2014. "Vergil Talks Technique: Metapoetic Arboriculture in 'Georgics' 2." *Vergilius (1959–)* 60:33–66. 
* Horsfall, N. 2016. *The Epic Distilled: Studies in the Composition of the Aeneid*. Oxford: Oxford University Press.
* Mack, S. 1978. *Patterns of Time in Vergil*. Hamden: Archon Books.
* Panoussi, V. 2009. ''Greek Tragedy in Vergil's "Aeneid": Ritual, Empire, and Intertext*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Quinn, S., ed. 2000. *Why Vergil? A Collection of Interpretations*. Wauconda: Bolchazy-Carducci.
* Rossi, A. 2004. *Contexts of War: Manipulation of Genre in Virgilian Battle Narrative''. Ann Arbor: University of Michigan Press.
* Sondrup, Steven P. 2009. "Virgil: From Farms to Empire: Kierkegaard's Understanding of a Roman Poet." In *Kierkegaard and the Roman World*, edited by J. B. Stewart. Farnham: Ashgate.
* Syed, Y. 2005. ''Vergil's Aeneid and the Roman Self: Subject and Nation in Literary Discourse*. Ann Arbor: University of Michigan Press.
* Syson, A. 2013. *Fama and Fiction in Vergil's 'Aeneid'''. Columbus: Ohio State University Press.

## Eksterne skakels 
* 
* Werke deur of van Vergilius by Internet Archive