Voyeurisme

**Voyeurisme** is die seksuele belangstelling in of praktyk van ander mense dophou wat in intieme dade betrokke is, soos ontkleding, seks en ander aksies wat gewoonlik as privaat beskou word.

Die term kom van die Franse woord *voir*, "om te sien". ’n Manlike voyeur word soms ’n afloerder (Engels: *Peeping Tom*) genoem. Dit word egter gebruik vir iemand wat ander in die geheim dophou en gewoonlik nie op ’n openbare plek nie.

## Mediese kwessies
### Definisie
Die Amerikaanse Psigiatriese Vereniging het sekere voyeuristiese fantasieë, drange en gedragspatrone in die *Diagnostiese en Statistiese Handleiding* (DSM-IV) as ’n parafilie geklassifiseer indien ’n persoon volgens hierdie drange optree of die seksuele drange of fantasieë groot angs of interpersoonlike probleme veroorsaak. Dit word in die ICD-10 beskryf as ’n steuring van seksuele voorkeur. Die DSM-IV definieer voyeurisme as die kyk na "niksvermoedende individue, gewoonlik vreemdelinge, wat nakend is, besig is om uit te trek of in ’n seksuele daad betrokke is". Dit geld nie vir mense wat tipiese seksuele opwekking ervaar slegs deur naaktheid of seksuele aktiwiteit te sien nie. Om met voyeuristiese steuring gediagnoseer te word moet simptome langer as ses maande duur en die persoon moet ouer as 18 jaar wees.

### Historiese perspektief
Daar is relatief min akademiese navorsing oor voyeurisme. Toe ’n oorsig in 1976 gepubliseer is, was daar net 15 beskikbare bronne. Voyeurs was mense wat baie betaal het om mense deur gate dop te hou in veral Paryse bordele, ’n kommersiële uitvinding wat in 1857 al beskryf is. Dit het egter eers in die 1880's algemeen bekend geword en in die 1890's amptelike medies-forensiese erkenning gekry. Die term voyeur word gewoonlik deur die publiek gebruik vir enigiemand wat die intieme lewe van ander dophou, selfs buite ’n seksuele verband. Dit word veral gebruik in veband met werklikheidstelevisie en ander media wat mense toelaat om na die persoonlike lewe van ander te kyk. Dit is ’n afwyking van die historiese perspektief, wat die term gebruik het om ’n spesifieke bevolking in besonderhede te beskryf, na een waar die algemene bevolking vaagweg beskryf word.

Een van die min historiese teorieë oor die oorsake van voyeurisme is die psigoanalitiese teorie dat voyeurisme die gevolg is van ’n gebrek om kastrasieangs te aanvaar en ’n gevolglike onvermoë om met die vader te identifiseer. In dieselfde studie is bevind 42% van universiteitstudente wat nog nooit aan ’n misdaad skuldig bevind is nie, het al ander in seksuele situasies dopgehou. ’n Vroeëre studie het aangedui 54% van mans het voyeuristiese fantasieë en dat 42% al voyeurisme besproef het. 

In ’n nasionale studie in Swede is bevind 7,7% van die bevolking (beide mans en vroue) het al die een of ander tyd voyeurisme beoefen. Voyeurisme kom vermoedelik tot 150 keer meer voor as wat uit polisieverslae blyk. As die geleentheid hom voordoen, is daar blykbaar ’n groter verskil tussen die geslagte. Baie min navorsing is gedoen oor voyeurisme in vroue, en daarom is kennis daaroor beperk. Een van die min studies wat gedoen is, was van ’n vrou wat ook skisofrenie gehad het. Dit beperk die mate waarin die bevindings op die algemene publiek van toepassing gemaak kan word.

### Huidige sienings
Daar is ’n teorie dat voyeurisme bestaan omdat die dophou van naakte mense ondergeskikte seksuele gedrag in ’n primêre seksuele daad verander.

### Behandeling
Historiese voyeurisme is op ’n verskeidenheid maniere behandel. Psigoanalitiese, groeps- en skokterapie is al gebruik, met beperkte sukses. Deur voyeurs na grafiese pornografie of foto's in *Playboy* te laat kyk, is al suksesvol gebruik om hulle van voyeuristiese gedrag ta laat afsien. Dié studies toon pornografie kan gebruik word om voyeuristiese begeertes te bevredig sonder om die wet te oortree.

Voyeurisme is ook al suksesvol behandel met ’n mengsel van middels teen psigose en depressie. Die pasiënt het in dié gevallestudie egter verskeie ander geestesprobleme gehad. Intense farmaseutiese behandeling is dalk vir die meeste voyeurs nie nodig nie.

## Verwysings
## Skakels