open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SV Babelsberg 03

[duimnael|regs| Die *Karl Liebknecht*-stadion, [Potsdam]]

**SV Babelsberg 03** is 'n Duitse sokkerklub uit Potsdam in die deelstaat Brandenburg aan die buitewyke van Berlyn. Babelsberg is 'n stadswyk van Potsdam.

## Gekiedenis 
Op 1 Oktober 1903 is die *Sport-Club Jugendkraft 1903* deur 'n paar jeugdiges uit die dorp *Nowawes* gestig. Twee jaar later is *Fußball-Club Fortuna 05* opgerig. In 1919 smelt die twee klubs saam tot *SV Nowawes 03*. In die 1930’s het die klub die Gauliga gehaal. In 1938 is *Nowawes* ingelyf by die stad Babelsberg en so verander die klubnaam in *SV Babelsberg 03*. Sewentien maande later het Babelsberg sy stadsregte verloor en 'n wyk van Potsdam geword. Die klub het met *Sportfreunde Potsdam* saamgesmelt en die *Sportvereinigung Potsdam 03* geword.

Na die Tweede Wêreldoorlog is die klub heropgerig as *SG Babelsberg* en in 1949 het die span aan die eerste DDR-Oberliga-seisoen deelgeneem. In 1949 het die klub met *Märkische Volksstimme* saamgesmelt en *BSG Märkische Volksstimme Babelsberg* geword, wat na een seisoen in tipies Oos-Duitse styl verander is na *Rotation Babelsberg*.

In die 1950/51-seisoen het Hans Schöne die topdoelskieter in die DDR-Oberliga geword met 38 doele, 'n rekord wat nooit verbeter is nie.

In 1961 het die owerhede 'n nuwe klub in Potsdam opgerig (*SC Potsdam*) en al die goeie spelers van Babelsberg is deur die owerhede verplig om by die nuwe klub aan te sluit. Die klub het selfs Babelsberg se posisie in die tweede liga ingeneem, terwyl Babelsberg weer onder moes begin. Vier jaar later het die klub egter opgehou bestaan en Babelsberg, intussen herdoop na *BSG Motor Babelsberg*, kon weer sy plek in die liga inneem.

Na die Duitse hereniging het die klub sy ou naam, SV Babelsberg 03, teruggekry en was sy beste prestasie om een seisoen in die 2. Bundesliga deur te bring.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubblad
* Abseits Guide to German Soccer
Douglas, Noord-Kaap

**Douglas** is 'n dorp in die Noord-Kaapprovinsie van Suid-Afrika sowat 15&nbsp;km noordoos van die samevloeïng van die Oranjerivier en die Vaalrivier, 117&nbsp;km wes-suidwes van Kimberley en 162&nbsp;km noordoos van Prieska.

## Geskiedenis 
Die dorp is in 1848 as 'n sendingstasie van die Londense Sendinggenootskap op die plaas Backhouse deur die predikant Isaac Hughes gestig. In 1867 het 'n groep Europeërs van Griekwastad 'n ooreenkoms geteken waarvolgens hulle die reg verkry het om 'n dorp te stig. Die dorp is na sir Percy Douglas, luitenant-generaal van die Kaapkolonie, genoem. Die dorp verkry in 1914 munisipale status.

## Ekonomie 
Douglas staan bekend vir wild-, bees-, skaap- en besproeiingsboerdery. Toerismeaantreklikhede in en om die dorp sluit in Backhouse, moontlik die grootste Brahmanbeesplaas in Suid-Afrika, *Die Neus*, 'n natuurgebied 14&nbsp;km buite die dorp by die samevloei van die Oranje- en Vaalriviere, Douglas Wynkelder wat in 1968 gevestig is en 'n verskeidenheid tafel- en dessertwyne produseer en Driekopseiland met sowat 3&nbsp;000 rotstekeninge  in die Rietrivierbedding. Die Oranjerivier bied ook goeie riviervlotry-geleenthede en die Vaalrivier varswaterhengel.

## Persone gebore in Douglas 
* Ingrid Jonker - Skryfster
* Hannes Nienaber, joernalis

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Douglas
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* NG gemeente Douglas

## Verwysings
Concordia

**Concordia** is ’n dorp in Namakwaland, Noord-Kaap, 19&nbsp;km noordoos van Springbok, wat onder die ou bedeling uitsluitlik vir bruin mense gereserveer was. 

[duimnael|links|270px|Genl. [Jan Smuts en sy staf te Concordia in Namakwaland, Mei 1902. Smuts staan vierde van links en Deneys Reitz sit links.]]

Concordia was een van die vyf kleurlingreservate in Klein-Namakwaland (die deel van Namakwaland suid van die Oranjerivier) en het 63 221 ha beslaan. Dit het ontstaan as ’n Rynse sendingstasie tydens die eerste helfte van die 19de eeu. In 1863 het die Nederduitse Gereformeerde Kerk tot die gebied toegetree en ’n sendingstasie tot stand gebring. 

In 1940 het ’n Duitse mineraloog, Albert von Schlicht, uit Berlyn in Kaapstad aangekom, na Namakwaland gegaan as prospekteerder en die kopermyn ontdek wat later die naam Concordia gekry het. Maar die insinking in die koperprys het hom genoodsaak om die myn te sluit. In 1949 is dit heropen as die O’okiep-kopermaatskappy (OCC), waarin talle plaaslike mense gewerk het. Die inwoners van Concordia, wat omstreeks 1970 sowat 2 600 getel het, het tradisioneel ’n bestaan gevoer uit veeboerdery (skape en bokke) en die verbouing van Graan. Weens lae produktiwiteit het sowat ’n kwart van die volwasse bevolking as trekarbeiders in die mynbou, visserye en op die dorpie gewerk.

Volgens die sensus van 2011 was dorp se bevolking toe 4&nbsp;988, van wie 4&nbsp;878 (98%) bruin was. Die swart inwoners het 50 getel, die Indiërs of Asiërs 29, “ander” 19 en wittes 13.

## Bron 
*  Potgieter, D.J. (ed.) 1973. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*, volume 8. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).

## Verwysings
Aurora, Wes-Kaap

[270px|links|duimnael|Die NG kerk Aurora is op [23 Januarie 1909 deur prof. Nicolaas Hofmeyr ingewy. Dit het £3&nbsp;550 gekos en het meer as 700 sitplekke. Die argitek was William Henry Ford.]]

**Aurora** is 'n klein dorp in die Sandveld 43 km wes van Piketberg en 29 km suid van Redelinghuys in die munisipale gebied Bergrivier met 'n bevolking van minder as 600. Die dorp lê in die provinsie Wes-Kaap van Suid-Afrika.

## Geskiedenis 
Gestig in 1906 en vernoem na die Romeinse godin van die daeraad. Die gemeente het ontstaan weens die onbeheerbare grootte van die NG gemeente Piketberg toe twee dogtergemeentes twee dae agtereenvolgens afgestig is: Aurora op 25 April 1906 en Redelinghuys op 26 April 1906. Die gemeente se middelpunt sou op die plaas Skreeufontein wees, waar die dorp dan ook aangelê is op 'n stuk grond van sowat 150 morge wat ouderling J.P. Kotzé as geskenk aan die kerkraad oorgedra het. Die hoeksteen van die kerkgebou, ontwerp deur die argitek William Henry Ford, is op 16 April 1908 deur prof. P.J.G. de Vos gelê, 'n jaar ná die aankoms van die eerste leraar, ds. C.R. Ferreira. Nege maande later, op 20 Januarie 1909, is die sierlike gebou in gebruik geneem. Die kerkraad het in 1924 'n pastorie op Velddrif laat bou en daardie gemeente is in 1928 van Aurora afgestig.

## Opvoeding 
Tydens die lang bediening van ds. J.C. Smit (1922 tot 1947), het die skool aangegroei tot 'n hoërskool en is koshuisgeriewe vir 130 kinders daargestel. Met die jare het die ontvolking van die platteland daartoe gelei dat die Hoërskool Aurora weer afgeskaal is tot net 'n middelbare skool, hoewel hy steeds die naam van hoërskool dra. In 2008 was die leerdertal 193 van gr. 1 tot gr. 9, met 21 leerders in die laagste sowel as in die hoogste graad. In 2014 het dit teruggesak tot 179, maar in 2016 toegeneem tot 223, van wie 21 in gr. R was. Die skoolhoof was mnr. J.P. van Wyk.

## Besienswaardighede 
Aurora beskik oor 'n braairestaurant wat besoekers van heinde en verre lok. Dit is ook 'n gewilde aftreeplek vir stedelinge vanweë die lae voorkoms van misdaad en die rustigheid. Daar is bergfietsroetes in die omgewing. Die bekende Verlorevlei by Redelinghuys is maklik bereikbaar per grondpad vanaf Aurora.

## Eksterne skakels 
* Toeriste-inligting
* Verblyf 
* Bergfietsry
* Bergfietsry 

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika
* NG gemeente Aurora

## Bronne 
* Phil Olivier (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.

## Verwysings
Brits

**Brits** is 'n dorp in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika.

## Geskiedenis 
Brits is op 25 Mei 1924 op die plaas Roodekopjes gestig en na die eienaar Johannes Nicolaas Brits vernoem.

## Omgewing 
Die Krokodilrivier vloei net wes van die dorp verby. Die ontwikkeling van die dorp het 'n groot hupstoot gekry toe die Hartbeespoortdam in 1924 gebou is in die Krokodilrivier suid van die dorp. Gewasse soos tabak, koring, sitrusvrugte, lusern, groente en selfs tafeldruiwe word verbou onder besproeiing. Noord van die dorp vloei die rivier in die Rooikoppiesdam in.

Graniet, platinum, chroom en magnetiet word in die omgewing gemyn.

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Brits
* Gereformeerde kerk Brits-Wes
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Hoe Brits ontstaan het
Okiep

duimnael|links|Ventilasieskag van die Kaapse Kopermaatskappy gebou in 1880
duimnael|Die Kaap Koper-medalje wat toegeken is aan mense wat Okiep verdedig het.

**Okiep** is 'n dorp in Suid-Afrika se provinsie Noord-Kaap en geleë in Namakwaland, 8&nbsp;km noord van Springbok en 11&nbsp;km suidwes van Concordia. Dit is gestig in 1862 nadat koper hier ontdek is. Die naam is vroeër geskryf as O'okiep, en beteken in Nama *plek van brak water*.

## Geskiedenis 
Koper is al in 1855 in Okiep ontdek, en die dorp het vinnig tot die sentrum van die kopermynbou in Suid-Afrika ontwikkel. Okiep is in die 1870's beskou as die rykste kopermyn ter wêreld.

Die eerste myners was Kornies en het die kundigheid van eeue se tin-mynbou in Cornwallis met hulle saamgebring. Die ruïnes van die geboue wat hulle gebou het, sowel as die klipbrûe van die spoorlyn om die erts te vervoer na Port Nolloth, kan nog steeds by Okiep gesien word.

In 1866 is 'n smalspoorlyn na Port Nolloth aan die Atlantiese kus gebou, waarvan die kopererts verskeep kon word. Die smalspoorlyn se bedrywighede het in 1876 begin en vir 68 jaar is erts na Port Nolloth vervoer en teruggekeer met toerusting en voorrade. Weens 'n gebrek aan koelwater vir die stoomlokomotiewe is die Namakwaland-muiltrein tot by die jaar 1890 deur muile en perde getrek. Later is hul vervang deur stoomlokomotiewe - die laaste van hierdie, die *Clara*, staan ​​op Nababeep.

## Vandag 
Deesdae word padvervoer gebruik om die erts te vervoer tot by die stasie op Bitterfontein. Die ander hoofmyne in die gebied is by Carolusberg en Nababeep. Weens die koperprys se verswakking tot onder die winsgewende vlak, is mynbou in 1918 gestaak. Okiep het byna 'n soort spookdorp geword, maar mynbedrywighede is hervat toe die prys weer gestyg het.

Die Okiep Country Hotel is die enigste toeriste-akkommodasie op Okiep. Die vlaktes in die omgewing spog in die lentetyd met hulle veldblommeprag.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Prince Alfred Hamlet

**Prince Alfred Hamlet** is 'n dorp sowat 10 kilometer noord van Ceres in die Warm Bokkeveld in die Wes-Kaap (Suid-Afrika).

## Geskiedenis 
Die dorp is op 8 Desember 1861 deur Johannes Cornelis Goosen gestig op die plaas Wagenboomsrivier en vernoem na prins Alfred, die tweede seun van die Britse koningin Victoria, wat 'n jaar tevore 'n besoek aan Suid-Afrika gebring het.

## Wapen 
Prince Alfred Hamlet se munisipale raad het die volgende wapen in 1994 by die Buro vir Heraldiek geregistreer: ''In goud, 'n regopgeplaaste rooi graaf tussen ses groen punte na 'n punt, drie punte uitkomend uit elke flank; op 'n goue skildhoof, drie blou uitkomende driehoeke, die basisse aanstotend''. Die helmteken was 'n goue klimmende leeu met 'n protea tussen sy voorpote, uitkomend uit 'n blou muurkroon, en die wapenspreuk is "Arbeid dra vrug".

## Omgewing 
Die dorp is 'n terminus van die takspoorlyn van Wolseley via Ceres. Groot hoeveelhede sagtevrugte en aartappels word hiervandaan verspoor. Die dorp staan bekend vir sy vrugteverbouing, wat vinnige nywerheids- en sakeontwikkeling aan die begin van die 21ste eeu bevorder het.

Noord van die dorp is die Gydopas wat die dorp met die Koue Bokkeveld verbind.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Volkslied van Transvaal

[220px|duimnael|regs|Die [Vierkleur wat die vlag van die Zuid-Afrikaansche Republiek was]]
duimnael|Die bladmusiek van die Transvaalse Volkslied

Die **Volkslied van Transvaal** was die volkslied van die onafhanklike Boererepubliek die Zuid-Afrikaansche Republiek wat ook as die Transvaal bekend gestaan het.

Die woorde en musiek van die Transvaalse Volkslied is die pennevrug van Catharina van Rees en dit dateer terug na 1875 voor die Britse anneksasie van 1877. Die nie-vermelding van die term Transvaal spruit waarskynlik daaruit dat dit voor die 1880–1881 opstand geskryf is waartydens hierdie term sterk verwerp is. Die verwerking is deur G. G. Cillié.

## Die woorde 
Transvaalse Volkslied:

## Afrikaanse vertaling 
## Kyk ook 
* Volkslied van den Oranjevrĳstaat
* Stem van Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bibliografie
*Ploeger, Jan: Oor 'n paar van ons ouer Volksliedere. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 12, nr. 3, Maart 1963
Port Nolloth

**Port Nolloth** is 'n kusdorp aan die Atlantiese Oseaan 80&nbsp;km suid van die mond van die Oranjerivier en Alexanderbaai aan die ruwe kus van Namakwaland in die Noord-Kaap. Die dorp se inwonertal in 2011 was 6&nbsp;092. Die dorp word met die N7-nasionale pad verbind met die R382-streeksroete.

## Geskiedenis 
Dit is in 1855 gestig en verkry munisipale status in 1857. Dit is vernoem na M.S. Nolloth, kommandeur van die HMS *Frolic*, wat die kus in 1854 verken het. Die dorp is gestig om as 'n uitvoerhawe te dien vir kopererts vanaf Okiep. Die dorp het in 1919 begin kwyn toe die kopermyne gesluit is en het weer in 1927 'n terugslag beleef toe die erts en rukoper na die spoorterminaal by Bitterfontein vervoer is. Die ontdekking van spoeldiamante in 1926 langs die kus het weer nuwe lewe in die dorp geblaas.

## NG Gemeente 
Die NG gemeente is in 1947 gestig en het al die jare Kleinsee ingesluit, totdat daardie gemeente in 1993 as Grootmist afgestig is. Albei gemeentes het tans sowat 200 volwasse (belydende) lidmate. 

Dit is 'n gewilde vakansie-oord vir die binnelanders van Namakwaland.

## Beelde 

Image:P1010134_Port_Nolloth.JPG|Skeepswrak op die kus van Port Nolloth
Image:P1010136_Port_Nolloth.JPG|Visserskuite en diamantdelwersbote in die hawe
Image:P1010138_Port_Nolloth.JPG|

## Lees ook 
* Anenouspas
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Green, Lawrence G.: South to Port Nolloth. In: On wings of fire. Kaapstad: Howard Timmins, 1982. 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 

## Verwysings
Douglas

**Douglas** kan verwys na:

* Douglas, Noord-Kaap, 'n dorp in die Noord-Kaap in Suid-Afrika
* Douglas (Man), hoofstad van die eiland Man
* Douglas MacArthur, 'n Amerikaanse generaal tydens die Tweede Wêreldoorlog en die Koreaanse Oorlog
* Douglas Aircraft Company, 'n Amerikaanse vliegtuigvervaardiger
Santiago Calatrava

[duimnael|links|[Auditorio de Tenerife, Tenerife, Spanje (2003)]]
[duimnael|links|Puente del Alamillo, [Sevilla, Spanje, (1992) snags]]
duimnael|links|Bac de Roda, Barcelona
**Santiago Calatrava Valls** (Gebore op 28 Julie 1951 in Benimàmet, Valencia, Spanje) is 'n internasionaal erkende en bekroonde Spaanse argitek en ingenieur met sy praktyk se hoofkantoor in Zürich, Switserland.

Calatrava is gebore in Valencia waar hy voorgraads by die Argitektuur Skool en Kunsskool  studeer het. Na graduasie in 1975 het hy by die Switserse Federale Instituut van Tegnologie (ETH) in Zürich vir nagraadse studie in siviele ingenieurswese ingeskryf het. In 1981, nadat hy sy doktorale tesis, "On the Foldability of Space Frames" voltooi het, het hy sy argitektuur- en ingenieurspraktyk begin het. Hy word tans as een van die voorste ontwerpers ter wêreld beskou en het kantore in Zürich, Parys, New York Stad en elders.

Calatrava se loopbaan was aanvanklik grootliks toegewy aan brûe en spoorwegstasies waarmee hy die status van siviele ingenieurswese projekte tot nuwe hoogtes gevoer het. Sy elegante en waagmoedige Montjuic Kommunikasietoring in Barcelona, Spanje (1991) in die hartjie van die 1992 Olimpiese terrein was 'n keerpunt in sy loopbaan wat na 'n wye verskeidenheid opdragte gelei het. Die Quadracci Paviljoen (2001) van die Milwaukee Kunsmuseum was sy eerste groot gebou in die Verenigde State. Calatrava se toetrede tot toringgebouontwerp het 'n aanvang geneem met die innoverende 54 verdieping draaiende toringgebou, die Turning Torso (2005), in Malmö, Swede. Calatrava ontwerp tans die toekomstige stasie, die *World Trade Center Transportation Hub* op die terrein waar die Wêreldhandelssentrum te vore gestaan het in New York Stad.

Calatrava se ontwerpstyl gesien wat 'n nuwe sintese tussen die tradisionele afsonderlike dissiplines van struktuur ingenieurswese en argitektuur in lui. In die opsig sit hy die tradisie van die Spaanse modernistiese ingenieurswese wat Félix Candela en Antoni Gaudí ingesluit het. Sy styl is nietemin baie persoonlik en word afgelei van die talle studies wat hy van die menslike liggaam en die natuurlike wêreld onderneem.

## Calatrava as beeldhouer 
Calatrava is ook 'n produktiewe beeldhouer en skilder. Hy beweer dat die argitektuur al die kunsvorms kombineer. In 2005 het die ''Metropolitan Museum of Art in New York Stad 'n uitsalling van sy kuns genaamd "Santiago Calatrava: Sculpture Into Architecture" gehou. Uitstallings van sy werk het ook al in Duitsland, Engeland, Spanje, Italië en op ander plekke plaasgevind.
FSV Frankfurt

[duimnael|regs|Stadion Am Bornheimer Hang, [Frankfurt am Main]]

**FSV Frankfurt** is 'n Duitse sportklub uit Frankfurt am Main, veral bekend vir sy sokkerafdeling.

Die klub is in 1899 gestig en speel in die skadu van sy groot stadgenoot Eintracht Frankfurt. In 1925 het die klub sy grootste prestasie behaal deur die eindstryd om die nasionale titel te haal, maar het 0-1 verloor teen 1. FC Neurenberg. In 1938 het die klub ook die eindstryd om die DFB-Pokal gehaal teen SK Rapid Wene (Oostenryk was toe nog 'n deel van Duitsland) en was vir 80 minute voor, maar daarna het Rapid 3 doele aangeteken.

Behalwe sokker, bied die klub ook atletiek, boks, veerpyltjies, handbal, yshokkie en tennis.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubwerf
* The Abseits Guide to German Soccer
Mamadou Tandja

**Mamadou Tandja** (1938 – 24 November 2020) was van 1999 tot 2010 die president van Niger.
Hy is in Februarie 2010 met 'n staatsgreep afgesit.
ASV Bergedorf 85

[duimnael|regs|Hoofpawiljoen, *Stadion Sander Tannen*, [Hamburg]]

**ASV Bergedorf 85** is 'n Duitse sportklub uit die stadswyk Bergedorf in Hamburg, veral bekend vir sy sokkerafdeling. 

Behalwe sokker, bied die klub ook aikido, pluimbal, gimnastiek, handbal, karate, swem, branderplankry, dans, tennis, tafeltennis en watersport. 

Die klub is in 1885 gestig as *Allgemeine Turnverein (ATV) Bergedorf*. In 1911 is daar met *Arbeiter Turnverein Phönix Sande* saamgesmelt om *Freien Turnerschaft Bergedorf-Sande* te vorm. Na die herdoping van die stadswyk het die klubnaam in 1929 verander na *Freie Turnerschaft Bergedorf-Lohbrügge*. As 'n werkersklub het die klub sedert 1933 nie verder in die DFB se kompetisies deelgeneem nie, maar in die Arbeiter-Turn-und Sportbund (ATSB). Na die ontbinding van die ATSB deur die Nazi’s het die klub 'n lae profiel gehandhaaf in die onderste lae van die ligasisteem, totaal in die skadu van die plaaslike burgerlike teenstander *SSB Bergedorf 1860* (vandag TSG Bergedorf 1860). Na die opskorting van alle sportklubs deur die Britse besettingsmagte tydens die Tweede Wêreldoorlog is die klub op 20 Januarie 1946 heropgerig as "ASV Bergedorf 85". 

Die klub se beste tye was gedurende die 1950’s, toe dit in die Oberliga, destyds die hoogste klas in die Duitse Bondsrepubliek, meegeding het.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
*Amptelike klubwerf
*The Abseits Guide to German Soccer
Cywia Lubetkin

**Cywia Lubetkin** (Engels: **Zivia Lubetkin**; Hebreeus: **צביה לובטקין**&lrm;; 9 November 1914 – 14 Julie 1976), kodenaam "Celina", was een van die leiers van die Joodse ondergrondse versetting in Nazi-besette Warskou en die enigste vrou in die Hoë Bevel van die Joodse Gevegsorganisasie.  

## Voor die oorlog 
Lubetkin is in 1914 in Byten, Pole gebore. Sy het op 'n vroeë ouderdom by die Sionistiese Arbeidersbeweging aangesluit. In haar latere tienerjare het sy by die Sionistiese Jeugbeweging aangesluit en in 1938 het sy 'n lid van die beweging se uitvoerende raad geword. Sy was 'n die Russies-gekontroleerde area van Pole toe Nazi-Duitsland die land binnegeval het in September, 1939 en het sy die gevaarlike terugtog na Warskou toe aangepak om daar by die ondergrondse versettingsbeweging aan te sluit.

## Die Tweede Wêreldoorlog 
Lubetkin was een van die stigters van die ZOB en het gedien op Warskou se Joodse gemeenskap se politieke raad, die Joodse Nasionale Komitee (Zydowska Komitet Narodowa; ZKN) en het ook gedien op die Koördinerende Komitee, 'n sambreel organisasie wat bestaan het uit die ZKN en die nie-Sionistiese Algemene Joodse Arbeidersbond, wat die borg van die ZOB was.

Sy was een van die leiers van die Warskou Ghetto Opstand en een van slegs 34 vegters wat daar oorleef het. Tydens haar ondergrondse aktiwiteite het die naam "Cywia" die kodewoord vir Pole geword in briewe gestuur deur verskeie versettingsbewegings binne en buite die Warskou Ghetto. Na sy haar groep vegter uit die riole van Warskou gelei het, met behulp van Simcha "Kazik" Rotem, in die laaste van die ghetto opstand (30 Mei, 1943), het sy haar versettingsaktiwiteite volgehou in die res van Warskou. Sy het ook deelgeneem aan die Poolse Warskou Opstand in Augustus 1944.

## Na die oorlog 
Na die Tweede Wêreldoorlog was Lubetkin aktief in die Sjoa Oorlewendes se Komitee in Europa en het sy gehelp om die *Beriha* te stig, 'n organisasie wat Oostelike- en Sentraal-Europese Jode gehelp het om die grens oor te steek na Palestina, toe nog 'n Britse mandaat.

Sy is getroud met Icchak Cukierman, die bevelvoerder van die ZOB en saam met ander vegters wat die Warskou Ghetto Opstand oorleef het en ander partisane het hulle die kibboets Lohamey ha-Geta'ot gestig as ook 'n museum ter nagedagtenis aan die ghetto vegters, wat op die kibboets geleë is. In 1961 het sy getuienes gelewer by die verhoor van die Nazi oorlogkrimineel Adolf Eichmann.

## Bronnelys 
:''Hierdie artikel is grotendeels 'n vertaling van die Engelse Wikipedia artikel Zivia Lubetkin.*
* Lubetkin, Zivia. *Die letzten Tage des Warschauer Gettos*. bl. 47, illus. Berlin: VVN-Verlag, 1949
* Lubetkin, Zivia. *Aharonim `al ha-homah*. (Ein Harod, 1946/47)
* Lubetkin, Zivia. *Bi-yemei kilayon va-mered*. bl. 89. Tel-Aviv, 1953
* Lubetkin, Zivia. *In the days of destruction and revolt''. (vertaal vanuit Hebreeus deur Ishai Tubbin). bl. 338, illus. Tel Aviv: Hakibbutz Hameuchad Pub. House: Am Oved Pub. House, 1981
SSV Jahn Regensburg

**SSV Jahn Regensburg** is 'n Duitse sokkerklub uit Regensburg in die deelstaat Beiere. Die klub was aanvanklik deel van 'n sportklub wat in 1889 gestig is as *Turnerbund Jahn Regensburg*, vernoem na Friedrich Ludwig Jahn, wat as die vader van Duitse gimnastiek beskou word. Die sokkerafdeling van die klub is in 1907 gestig. Die sokkerspelers en swemmers het in 1924 afgestig om *Sportbund Jahn Regensburg* te stig.

In 1934 het die klub met *Sportverein 1889 Regensburg* saamgesmelt om *Sport- und Schwimmverein Jahn Regensburg* te vorm en het in die Gauliga Beiere meegeding, die hoogste vlak tydens die Derde Ryk.

In 2000 het die sokkerafdeling onafhanklik geword en saamgesmelt met die sokkerafdeling van *SG Post/Süd Regensburg* in 2002. Na 'n seisoen in die Bundesliga 2 (2003/4) het die klub ernstige finansiële probleme ontwikkel en speel tans in die 4de-vlak Oberliga Beiere.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubblad
* Abseits Guide to German Soccer
Kibboets

duimnael|Kibboets Beit Nir

'n **Kibboets** (Hebreeus:קיבוץ,  "samesyn" of "byeenkoms") is 'n kollektiewe Israeliese gemeenskap. Kibboetse het 'n belangrike rol gespeel in die skepping van Israel en word vandag steeds belangrik geag deur Israeli's.

'n Kibboets kombineer sosialisme en sionisme in 'n soort praktiese Arbeiders-Sionisme en is 'n unieke Israeliese eksperiment, asook een van die grootste gemeenskaplike bewegings in die geskiedenis. Kibboetse is oorspronklik gestig in 'n tyd toe afhanklike boerdery nie 'n praktiese idee was nie. Die lede van die kibboetse was dus genoodsaak om 'n gemeenskaplike lewe te begin. Geïnspireer deur hulle eie Joodse/sosialistiese ideologie, het die lede 'n gemeenskaplike manier van woon en lewe gestig wat belangstelling van dwarsoor die wêreld aangetrek het.
Excelsior, Vrystaat

**Excelsior** is 'n dorpie en 'n klein plaasgemeenskap in die Vrystaat, Suid-Afrika. Die dorpie is 55&nbsp;km suidwes van Clocolan.

## Geskiedenis 
Dit is in 1910 gestig deur boere wat 'n dorp nader aan hulle wou hê as Winburg en Ladybrand. Die boere het reeds in 1908  twee plase, Sunlight en Excelsior, gekoop om 'n dorp te stig. Die regering was die plan goedgesind en op 18 Mei 1910 is die eerste erwe verkoop. Die NG Kerk is in 1925 voltooi volgens die plan van die Paarlse argitek Wynand Louw. Die eerste predikant was ds. J.P.H. Steyn in 1912.

## Distrik 
Die belangrikste boerdery is beeste en skape.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995. 
* Ensiklopedie van Suidelike Afrika, Eric Rosenthal, 1967.
Porterville

[duimnael|links|330px|Die NG kerk op Porterville is ontwerp deur die eerste Afrikaanse argitek, [Wynand Louw.]]

**Porterville** is 'n dorp in die Wes-Kaap om die Bergrivier Munisipaliteit, aan die voet van die Olifantsrivierberge, 27&nbsp;km suidoos van Piketberg en 155&nbsp;km noordoos van Kaapstad.

## Geskiedenis 
Die dorp is in 1863 op die plaas Pomona, voorheen Willemsvallei, uitgelê. Die oorwegend bruin laerskool hier dra die naam Willemsvallei. Dit het munisipale status verkry in 1903 en is vernoem na William Porter, prokureur-generaal van die Kaapkolonie van 1839 tot 1866.

## Wapen 
Porterville se munisipale raad het in 1969 'n wapenverlening van die Kaaplandse provinsiale administrateur verkry: ''In goud, 'n golwende blou dwarsbalk in die skildhoof regs vergesel van 'n rooi disablom en oor alles heen 'n horing van oorvloed van silwer waaruit 'n geblaarde druiwetros en koringare van natuurlike  kleur kom''. Die helmteken was 'n olifant, en die wapenspreuk "Felicitas et justitia".  Die wapen is in 1972 by die Buro vir Heraldiek geregistreer.

## Ekonomie 
Dit is die sentrum van 'n landbougebied wat graan, wyn en vrugte lewer.

## NG kerk 
Die plaas Willemsvallei, wat geleë was in die wyk Vier-en-twintig Riviere, was aanvanklik deel van die gemeente Tulbagh en het later onder die gemeente Piketberg geval. In 1860 het die plaas Willemsvallei in die besit gekom van ene mnr. Frederick John Owen, wat in 1863 'n deel van die plaas in erwe laat opmeet en aan die publiek verkoop het. So is die grondslag van die nuwe dorp gelê. In 1869 is die eerste dagskool deur bemiddeling van ds. (later professor) P.J.G. de Vos, destyds predikant van Piketberg hier gestig. Ds. C. Rabie, wat ds. De Vos in 1869 op Piketberg opgevolg het, word as die vader van die plaaslike gemeente beskou. Op 25 Februarie 1879 is die gemeente Porterville van Piketberg afgestig. Prop. M.C. Mostert is op 4 Maart 1881 as eerste leraar georden en bevestig. Ds. Mostert het die gemeente tot op 6 September 1920 bearbei. Intussen is 'n tweede kerkgebou in 1891 ingewy. Dit het spoedig te klein geword totdat die derde en huidige kerkgebou op 18 November 1925 ingewy is. Dit word beskou as een van die sierlikste en stewigste kerkgeboue in die Wes-Kaap en is deur die vermaarde argitek Wynand Louw ontwerp.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* Phil Olivier, *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
* Raper, P.E., *Dictionary of South African Place Names*, Lowry Publishers, Johannesburg, 1987.

## Verwysings
FC Gütersloh 2000

[duimnael|regs|Oorkantse pawiljoen, *Heidewaldstadion*, [Gütersloh]]

**FC Gütersloh 2000** is 'n Duitse sokkerklub in Gütersloh in die deelstaat Noord-Rynland-Wesfale.

In 1978 het * Deutsche Jugendkraft Gütersloh* (gestig in 1918) en *Sport Verein Arminia Gütersloh* (gestig in 1923) saamgesmelt om *Fußball-Club Gütersloh 1978* te vorm. Voor die samesmelting was *DJK Gütersloh* die meer suksesvolle van die twee deurdat dit van 1974 tot 1976 in die 2. Bundesliga was.

In 1999 het die klub ernstige finansiële probleme ontwikkel en is dit op die ou end deur 'n hofbevel ontbind. 'n Nuwe klub, *FC Gütersloh 2000*, is op 23 Februarie 2000 opgerig as opvolger van die klub van 1978.

Die klub se tuisveld is die *Heidewaldstadion* in Gütersloh, wat in 1933 opgerig is as die *Adolf Hitler-Kampfbahn*.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubwerf
* The Abseits Guide to German Soccer
Klawer, Wes-Kaap

duimnael|links|230px|Die NG kerk op Klawer. Ds. Rautenbach het die hoeksteen gelê op 14 April 1962.

**Klawer** is 'n redelike klein dorp in die Noordweste van die Wes-Kaap aan die N7 nasionale pad, 24&nbsp;km wes-suidwes van Vanrhynsdorp en 283&nbsp;km van Kaapstad. Die naam is ontleen aan die wildeklawer wat in die omgewing groei.

## Geskiedenis 
Dit is een van die jonger dorpe in die Matzikama munisipaliteit. Die NG gemeente Klawer is op 14 Desember 1949 afgestig. Die hele gemeente van 560 lidmate was, met uitsondering van 10 huisgesinne, voorheen deel van die gemeente Vanrhynsdorp.

## Wapen 
Klawer het op 'n stadium sy eie munisipaliteit gehad.  Die raad het in 1987 'n wapen by die  Buro vir Heraldiek geregistreer.

Die wapen is : ''In  goud,  'n  deurlopende  ingeboe  groen punt belaai  met  'n  silwer  treinwiel,  in  die  skildhoof vergesel van twee groen klawerblare*.  Die helmteken bestaan uit twee druiwetrosse en twee klawerblare.  Die wapenspreuk is *Nil sine labore''.

## Besienswaardighede 
Klawer word jaarliks in die lente in 'n tipiese Namakwalandse blommeparadys omskep. Vlotry word op die Doringrivier aangebied, 'n ideale manier om die rivier te verken, asook rotskuns naby sy oewers. Die plaas Windhoek, sowat 7&nbsp;km buite die dorp, bied 'n geskiedkundige blik op die omgewing. Hier het die troepe van generaal Jan Smuts in 1902 met die Britte slaags geraak. Die Khoi en Boesmans se nalatenskap van rotskuns kan ook hier gesien word.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Toeriste-inligting 
* Amptelike Weskus-toerismeblad
PL Kyodan

**Perfect Liberty (PL) Kyodan** of die **Kerk van Perfekte Vryheid** is 'n internasionale religie wat vroeg in die 20ste eeu uit Japan se Boeddhistiese Zen-kultuur ontwikkel het. PL Kyodan is in 1946 deur Miki Tokuchika as 'n soort hernuwingsbeweging vir sy vader se religieuse beweging Hito-no-michi gestig. Die beweging beweer dat hy wêreldwyd sowat 2,5 miljoen lede het. PL Kyodan se hoofkwartier is in Habikino naby Osaka.

PL Kyodan het geen verbintenis met Japan se ander groot religieuse tradisies nie en beskou vreugdevolle selfuitdrukking as die belangrikste doel van 'n menslike lewe. Volgens sy leerstellings is lewe 'n "kuns". Mense is dus gebore om hul eie unieke individualiteit in alles wat hulle doen uit te druk. PL Kyodan noem dit die "skepping van ware kuns". 

## Bibliografie 
* William Trotter: A Unique Spiritual Journey - Practising the teachings of Perfect Liberty Kyodan
* Marcus Bach: Power of Perfect Liberty, Prentice Hall, 1972, , 
* Miki Tokuchika: Vida é arte, 1979

## Eksterne skakels 
* PL Kyodan International
* PL Kyodan link collections 
* PL Newsletter 
* M. Bach Power of Perfect Liberty online
* Encylopaedia Britannica: PL Kyodan
* Japanese Golf Religion
* Nakamaki Hirochika: Perfect Liberty Kyodan in Brazil
Gasastrook

duimnael|Kaart van die Gasastrook

Die **Gasastrook** is 'n dun kusstrook langs die Middellandse See in die Midde-Ooste. In Arabies is dit bekend as قطاع غزة, ''Qitˁɑ' Ġazzah/Qita' Ghazzah* en in Hebreeus as רצועת עזה, *Retzu'at 'Azza''). Die strook is genoem na die hoofstad, Gasa, en het ongeveer 2,3 miljoen inwoners, van wie die meeste Palestyne is. Die oppervlakte van die Gasastrook is 360&nbsp;km². Die Gasastrook word tans nie as 'n wetlike onderdeel van enige heersende land gesien nie, maar word wel deur die Palestynse Outoriteite regeer. Die Gasastrook vorm saam met die Wesoewer die Staat van Palestina.

Israel is in beheer van die Gasastrook se lugweë en seeroetes. Die strook self en sy bevolking val onder die gesag van die Palestynse Nasionale Outoriteite wat ook die Gasastrook se Rafah-grenspos na Egipte onder toesig van die Europese Unie beheer.

Israel hou vol dat hul besetting van Gasa geëindig het met die eensydige onttrekking. Die Palestynse Outoriteite en sommige regsgeleerdes en menseregtedeskundiges hou vol dat die besetting steeds voortgaan as gevolg van Israel se volgehoue en volledige beheer van die strook.

## Verwysings
Bergrivier Plaaslike Munisipaliteit

Die **Bergrivier Plaaslike Munisipaliteit** is 'n munisipaliteit wat in 2000 tot stand gebring is deur die samesmelting van onder meer die munisipaliteite Porterville, Piketberg en Velddrif en is geleë in die Wes-Kaap, waar dit begrens word deur die munisipaliteite Swartland, Saldanhabaai, Cederberg, Drakenstein en Witzenberg. Die munisipaliteit se naam is ontleen aan die rivier wat deur die munisipale gebied vloei en uitmond by Laaiplek. Die gebied is uitgestrek, met Piketberg die hoofdorp, wat 67&nbsp;km van Velddrif, waar die grootste bevolkingskonsentrasie is, geleë is.

## Bevolking 
Volgens die sensus van 2011 was Bergrivier se bevolking 61 897. Hiervan was die oorgrote meerderheid Afrikaanssprekend (52 575), gevolg deur Xhosasprekendes (2 178) en Engelssprekendes (1 475). Laasgenoemde woon hoofsaaklik op Velddrif, Laaiplek en Port Owen, wat al drie toenemend gewild is as aftreeplek vir stedelinge. Minder as 1% van Bergrivier se bevolking is in die buiteland gebore, waarvan die meeste (274) in Suider-Afrika en die naasmeeste (134) in Europa gebore is. Die grootste rassegroep in die Bergriviergebied is bruinmense met 43 915 (71%) inwoners in 2011. Hulle word gevolg deur blankes met 10 456 (16,9%) en swartmense met 7&nbsp;001 (11,3%). Daar was in 2011 net 256 Indiërs in die Bergriviergebied.

## Dorpe 
Die hoofdorpe van die munisipale gebied, wat saam met Saldanhabaai, Swartland, Cederberg en Matzikama onder die Weskus-distriksmunisipaliteit ressorteer, is Aurora, Dwarskersbos, Eendekuil, Laaiplek, Monte Bertha (die bruin woonbuurt van Porterville), Noordhoek (die bruin woonbuurt van Velddrif/Laaiplek), Piketberg, Porterville, Redelinghuys en Velddrif.

## Wapen 
Die munisipale raad het in 2004 'n wapen by die  Buro vir Heraldiek geregistreer: ''Geboë deurlopend kepersgewys verdeel van goud en blou, in die skildhoof regs 'n koringgerf, links 'n geblaarde druiwetros, en in die skildvoet twee skuinsgekruiste skimmelforelle alles van natuurlike kleur; op 'n blou skildhoof 'n skuinsgekruiste byl en spies van natuurlike kleur belaai met 'n rooi proteablom, silwer gesaad en groen geblaar''. Die helmteken is 'n halwe rooi son uitkomend uit 'n goue muurkroon, en die wapenspreuk is "Deus est vita".

## Opvoeding 
Hoërskole in die munisipale gebied is die Hoërskole Steynville (op Piketberg), Porterville, Piketberg en Velddrif (al drie gekombineerd). Die laerskole sluit in Redelinghuys, Eendekuil, Aurora (eintlik 'n middelbare skool) en die Primêre Skole Carl Schreve, Groenvlei, Brandenburg, Willemsvallei, Steynville en Redelinghuys.

## Mediese geriewe 
Buiten klinieke op die meeste dorpe, is daar 'n hospitaal op Piketberg (Radie Kotze) en Porterville (LAPA Munnik).

## Polisiekantore 
Daar is polisiekantore op die volgende dorpe: Laaiplek, Eendekuil, Piketberg, Porterville en Redelinghuys. Aurora het in 2006 'n satellietstasie van Laaiplek gekry.

## Verwysings 
## Bronne 
* Afbakeningsraad se webwerf 
* Statistieke SA se webwerf
GRAOE

:***GAU** bring jou ook hierheen. Vir die amptelike IATA kode van die lughawe, soek na Lokpriya Gopinath Bordoloi Internasionale Lughawe*
e GRAOE-embleem]]

Die **Hoofburo van Missiele en Artillerie van die Departement van Verdediging van die Russiese Federasie** (**GRAOE**) (Russies: Главное ракетно-артиллерийское управление МО РФ (ГРАУ)) is 'n onderafdeling van die Russiese departement van verdediging. Dit val onder die hoof van bewapening en munisie van die Russiese weermag. (Russies: начальник вооружения ВС РФ - заместитель Министра обороны РФ).

Een van die funksies van die GRAOE is om **GRAOE-indeksnommers** toe te ken aan Russiese en Sowjet-wapentuig en -toebehore.

## GRAOE-indeksnommers 
GRAOE-nommers is in die formaat *  *, met 'n moontlike afsluitkode * *.  'n Spesifieke kodenaam kan op die indeks volg.

Voorbeeld: «'*2&nbsp;S&nbsp;19&nbsp;&nbsp;*Msta-S'''*», die 2S19 Msta selfaangedrewe houwitser.

## Bronne 
*’n Indeks van alle GRAOE-indeksnommers is verkrygbaar op aviation.ru 

## Eksterne skakels 
* Geskiedenis
* Artikel oor Russiese bomme
* Online vertaler Russies  *ander taal''
Sex (toneelstuk)

**Sex** is een van  ses toneelstukke wat die aktrise Mae West tussen 1926 en 1931 vir Broadway geskryf het en waarin sy self ook gespeel het.

Die toneelstuk handel oor 'n ambisieuse werkersklas prostituut genaamd Margy Lamont wat haar omstandighede probeer verbeter. In haar soeke na 'n beter lewe volg sy die vloot, op advies van 'n Britse vlootoffisier, van die Montreal-bordeel na Trinidad. Op die reis ontmoet sy 'n man uit 'n ryk gesin van Greenwich, Connecticut, wat haar om haar hand vra. Hy neem haar na hulle herehuis in Connecticut waar verdere intriges plaasvind. Die hoofsaaklik komiese stuk sluit bendeleiers, matrose en *society matrons* in. **Sex** ondersoek die verhouding tussen seksualiteit en die handel of die kommersiële, en die tallose vorms wat prostitusie aanneem. 

**Sex** was Mae West se eerste vollengte toneelstuk. Dit was vir byna 'n jaar op die planke voor sy in 1927 gearresteer en aangekla is dat sy 'n obsene produksie opvoer. Die aksie was oënskynlik daarop gemik om te verhoed dat haar tweede toneelstuk, *The Drag*, met die subtitel *"A Homosexual Comedy"*, open. Sy is vir 8 dae in die ''Welfare Island Women's Workhouse'' aangehou wat op ironiese wyse tot haar roem bygedra het as gevolg van die nasionale blootstelling wat sy as gevolg daarvan in die VSA verkry het.

Benewens die ses toneelstukke wat sy geskryf het, het Mae West ook die draaiboek vir meeste van haar films geskryf.

## Verwysings
Hogsback

duimnael|links|250px|Die pad na Hogsback se Eko-pelgrimsoord
duimnael|links|250px|Hogsback se Eko-heiligdom

**Hogsback** is 'n dorp in die Amatolaberge van die Oos-Kaapprovinsie (Suid-Afrika), sowat 30&nbsp;km van Alice af. Die R345-streeksroete gaan deur die dorp.

## Natuurskoon 
Die omgewing van Hogsback, wat die Tyhumerivier en vrugbare vlaktes van die Tyhumevallei insluit, word deur drie bergrûe oorheers, wat soos die borsels op die rug van 'n vark lyk en aanleiding tot die dorp se ongewone naam gegee het. Dit is geologies 'n voorbeeld van 'n *skerprugbult*. In die winter word in hierdie berggebied dikwels sneeuvalle aangeteken. Hogsback staan bekend vir sy natuurskoon met inheemse bosse (sommige boomreuse hier is van die oudste aangetekende eksemplare van hul spesie), watervalle en forelhengel. Die bosse is die habitat van talle voëlspesies, waaronder loeries en papegaaie. 'n Aantal pragtige staproetes is in die gebied gevestig.

## Landskap en geskiedenis 
Die landskapsbeeld van Hogsback is sterk beïnvloed deur een van die eerste setlaars, die tuinier Thomas Summerton uit Oxford (Engeland), wat probeer het om die flora van die Engelse platteland hier te herskep. Appelboorde, lane met haselneute aan weerskante, talle bessievrugte en blomme uit Summerton se vaderland het in die gebied uitgebrei.

Daar word dikwels beweer dat die Amatolabos die Engelse skrywer J.R.R. Tolkien tot sy fiktiewe *Mirkwood*-bos in die roman *The Lord of the Rings (Die Heer van die Ringe)* geïnspireer het.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 'n Webwerf oor Hogsback
Pofadder

**Pofadder** kan verwys na:

* Die pofadder, 'n slang wat aan die familie van adders (Viperidae) behoort.
* Pofadder, 'n dorp in die Noord-Kaap, Suid-Afrika.
* 'n Tradisionele Suid-Afrikaanse gereg (lewer en niertjies in 'n vetderm). Sien skilpadjies.
Tor-M1

duimnael|regs|250px|'n 9K330 Transport rigtinglanseerder en radar. Foto uit Field Artillery Magazine.
Die **Tor** missielstelsel (Russies: torsus **Tor**; Afrikaans: *top*) is 'n kortafstand, laag- tot medium hoogte grond-tot-lugmissiel verdedigingstelsel, waarmee vliegtuie, helikopters, missiele, bomme, onbemande vliegtuie (soos die Suid-Afrikaanse Seaker-II) en ballistiese missiele neergeskiet kan word. Die Russiese GRAU naam vir die eerste produksiemodel is 9K330, maar by NAVO staan dit bekend as die **SA-15 Gauntlet** en die **SA-N-9 Gauntlet** (die skeepsgelanseerde weergawe).

Dit is 'n verdedigingstelsel wat teikens onder enige weersomstandighede dag of nag kan neerskiet. Die Tor-stelsel kan vliegtuie en die gelanseerde bomme/missiele van 'n vyandige vliegtuig neerskiet voor die vyandige bomme skade kan aanrig.

Die **Tor** is 'n lugmobiele eenheid, dit kan in 'n transportvliegtuig vervoer word en is toegerus met filtreerstelsels om beskerming teen kern-, biologiese- en chemiese aanvalle te bied.

## Operasionele geskiedenis 
In 'n perskonferensie oor die Suid-Ossetië-oorlog in 2008 het die Russiese woordvoerder van die Ministerie van Verdediging, Anatoliy Nogovitsyn, bespiegel oor die gebruik van die Tor-missielstelsel deur die Georgiese weermag in die aanval op Russiese vliegtuie. Die stelsel word voorgestel as 'n moontlike oorsaak vir die verlies van 'n Tu-22MR-strategiese bomwerper wat deur Georgiese lugverdediging afgeskiet is tydens 'n verkenningsmissie gedurende die konflik. Terwyl die verlies van die bomwerper ook toegeskryf word aan Buk-M1, wat Georgië in 2007 uit die Oekraïne verkry het, sou die verlies aan Tor toegeskryf kan word, sal dit die eerste keer wees dat die (nog onbewese) stelsel in 'n gevegsituasie gebruik is.

Die Russiese Weermag versterk hul gevegsvaardighede in die Verre-Ooste met behulp van die nuutste anti-missielstelsel 'Tor-M2U' op die Koerile-eilande, het *Rossiyskaya Gazeta* op 24 September 2015 berig. Voor dit  het die soldate en offisiere vir ses maande die lugafweerstelsel in eksperimentele modus gebruik.

Rusland het Tor-M2 by die Khmeimim-lugbasis in Sirië ontplooi.

### Afskiet van  Ukraine International Airlines-vlug 752 
*Newsweek* berig op 9 Januarie 2020 dat Amerikaanse amptenare glo dat Ukraine International Airlines-vlug 752 deur 'n Iranse Tor-M1-missiel afgeskiet is, waarskynlik per ongeluk. Later die dag het die Kanadese premier, Justin Trudeau, aangekondig dat daar geloofwaardige Kanadese en geallieerde intelligensie is dat 'n Iranse grond-tot-lugmissiel waarskynlik die verlies van die Oekraïense vliegtuig veroorsaak het. Hy wou nie verder uitwy oor die intelligensieverslag nie. Eliot Higgins van Bellingcat het foto's van 'n Tor-neusgedeelte getwiet wat na bewering op die ongeluksterrein geneem is.
  
Op 10 Januarie 2020 erken Iran dat hulle per ongeluk die Oekraïense vlug 752 afgeskiet het, weens 'n menslike fout met die identifisering van die vliegtuig as 'n moontlike vyandige indringer.

## Verwysings 
## Meer inligting 
* TOR M-1 video
* TOR M-1 Update
Marek Edelman

**Marek Edelman ** (31 Desember 1922 - 2 Oktober 2009) was 'n Joodse en Poolse politiese en sosiale aktivis, 'n kardioloog en die laaste lewende leier van die Warskou Ghetto Opstand.

duimnael|links|upright|Warskou mural
Edelman is in 1922 in Homel (nou Belarus) gebore, maar het kort daarna saam met sy ouers na Warskou verhuis. In 1942 was Edelman, as 'n leier van die Algemene Joodse Arbeidersunie, een van die vegters van die ondergrondse Żydowska Organizacja Bojowa ("Joodse Gevegsorganisasie") In die Warskou Ghetto Opstand van April tot Mei 1943, onder leiding van Mordechai Anielewicz, het Edelman een van die ZOB se drie sub-bevelvoerders geword wat in die borselmakers se area van die ghetto gevestig was. Edelman het die opstand se onderdrukking oorleef, asook die vernietiging van die ghetto en het ontsnap te danke aan hulp van ondergrondse aktiviste van die Armia Ludowa ("Volk se leër"). Hy het by die Poolse ondergrondse Armia Krajowa ("Tuisleër") aangesluit en het in die somer van 1944 deelgeneem aan die Warskou Opstand.

Na die Tweede Wêreldoorlog het Edelman aan die Mediese Universiteit van Łódź gestudeer. In 1976 het hy 'n aktivis by die Komitet Obrony Robotników ("Werkers Verdegingskomitee") geword en later by die Solidariteitsbeweging aangesluit. In die periode tussen 13 Desember 1981 tot 22 Julie 1983 het daar onrus in Pole geheers en het die regering alle demokraties partye verban, waaronder ook die Solidariteitsbeweging en Edelman was in 1981 gevange geneem. Hy het egter later as lid van die Poolse parlement gedien van 1989 tot 1993.

Op 17 April 1998 was Marek Edelman Pole se hoogste dekorasie toegeken: die Orde van die Wit Arend.

In 'n 2004-onderhoud het Edelman die Irak-oorlog ondersteun en gesê dat alle vorms van fascisme, hetsy dit Nazisme, Baathisme of Islamisme is, ten alle koste oorwin moet word.

In Hanna Krall se boek "Zdążyć przed Panem Bogiem" ("Wees daar voor God") verhaal Edelmain die Warskou Ghetto Opstand in detail.

## Bronnelys 
* Marek Edelman, *Resisting the Holocaust: Fighting Back in the Warsaw Ghetto*, Ocean Press, 2004, .
* Hanna Krall, *Shielding the Flame*, Henry Holt & Co., 1986, .

## Eksterne skakels 
* Marek Edelman se lewensverhaal  op die *Peoples Archive*-webwerf.
* *The Ghetto Fights*, deur Marek Edelman.
* Edelman se biografie.
* Onderhoud met Marek Edelman oor Irak.
Hutchinson

**Hutchinson** is 'n gehuggie en spoorwegaansluiting 12&nbsp;km suidoos van Victoria-Wes en 77&nbsp;km wes van Richmond in die provinsie Noord-Kaap. Dit is met die aanlê van die spoorlyn na die Noorde, as gevolg van die ontdekking van diamante, in 1885 gestig. Die stasie het eers as Victoria-Wes-Weg bekend gestaan, maar is in 1901 hernoem ter ere van sir Walter Hely-Hutchinson, goewerneur van Natal van 1893 tot 1901 en van die Kaapkolonie van 1901 tot 1910. Die R63-provinsiale roete gaan deur die nedersetting.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Eksterne skakel 
*  Volledige toeriste-inligting

## Verwysings
Hondeklipbaai

**Hondeklipbaai** (gestig 1846) is 'n inham en vissersdorpie aan die weskus in Namakwaland, 86&nbsp;km noordwes van Garies en 108&nbsp;km suidwes van Springbok in die provinsie Noord-Kaap. Dit is na 'n vyf meter hoë klip genoem wat na 'n sittende hond gelyk het totdat die kop deur weerlig afgeslaan is.

Hondeklipbaai is gestig om as uitvoerhawe te dien vir 'n kopermyn in Okiep.

Die kreeffabriek het ook intussen gesluit nadat die kreefbevolking drasties afgeneem het en dit nie meer kommersieel lonend was nie.

## Skeepswrakke 
Daar is twee skeepswrakke naby die dorp:
* Aristea, 1945
* Jahleel, 2003

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Henkries

**Henkries** is 'n klein nedersetting aan die Oranjerivier, 13&nbsp;km wes van Goodhouse, in die Noord-Kaap provinsie in Suid-Afrika.

## Naam 
Die naam is afgelei van 'n Nama-woord wat **berghang** beteken.

Volgens oorvertelling kan die naam Henkries ook afgelei wees van die Engelse woord "hungry". Na bewering het 'n persoon hier aan honger gesterf.  Heel toevallig is daar by die dadelplaas se opstalle, teen die berghang, 'n groot wit rotsformasie wat regtig soos 'n mens lyk wat kon sterf van honger en kop na onder afgegly het teen die berg.  Die "lyk" se kop is baie na aan die voet van die hang.

## Landbou 
Die Departement van Landbou verbou dadels hier in die geweldige somerhitte (47 tot 50 grade Celsius). Die plaas is in die afseisoen van 2009–2010 opgegradeer met nuwe verkoelings- en vriesgeriewe asook die opgradering van die pakstoor met verdampingsverkoelers om 'n beter gehalte dadel te verpak. Die storie doen die rondte dat die Engelse soldate in die oorlogsjare daar gekamp het en glo baie dadels geëet het en van die pitte daar ontlas het.  Later jare het van die omgewing se mense die lieflikste dadels daar gevind en so is besluit om dadels aan te plant. Vandaar die dadels wat met die beste uit Israel vergelyk kan word.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika