open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Horingdraers

Die **Horingdraers** (*Bovidae*) is die grootste familie van ewehoewige soogdiere. Daar is byna 140 spesies en 8 subfamilies in die familie. Dit sluit beeste, bokke, skape en wildsbokke in. Die familie het sowat 20 miljoen jaar gelede in die vroeë Mioseen-tydperk ontstaan.

Die familie is wyd verspreid en kom oor al die vastelande van die Aarde, behalwe in Suid-Amerika, Australië en Antarktika voor. Die meeste spesies kom in Afrika voor, maar ook in Asië, terwyl enkele spesies in Europa en Noord-Amerika aangetref word.

Die mees opvallende eienskap van die familie is die onvertakte horings met 'n kern van beenweefsel wat met 'n laag keratien bedek is. By sommige spesies het slegs die bulle horings, by ander het die koeie kleiner horings.

Hulle is almal herkouers, met 'n dubbele maag om plantegroei te kan verteer.

## Taksonomie 
* Familie **Bovidae** (Horingdraers)
** Subfamilie **Neotraginae**
** Subfamilie **Peleinae**
*** Genus *Pelea*
**** Vaalribbok (*Pelea capreolus*)
** Subfamilie **Antilopinae** (Egte wildsbokke)
** Subfamilie **Cephalophinae** (Duikers)
** Subfamilie **Alcelaphinae**
*** Genus *Connochaetes*: Wildebees
*** Genus Damaliscus:  Blesbok
** Subfamilie **Aepycerotinae**
*** Genus *Aepyceros*
**** Rooibok (*Aepyceros melampus*)
** Subfamilie **Hippotraginae** (Perdagtige bokke)
** Subfamilie **Reduncinae** (Rietbokke en waterbokke)
** Subfamilie **Tragelaphinae**
** Subfamilie **Bovinae** (Beesagtiges)
** Subfamilie **Caprinae** (Bokke)

## Eksterne skakels 
* 
*
Johannes J. Smith

[duimnael|links|170px|J.J. Smith as student op [Stellenbosch, 1905.]]

Professor **Johannes Jacobus Smith** (5 Oktober 1883 - 18 Junie 1949) was 'n Suid-Afrikaanse taalkundige en eerste redakteur van die amptelike Afrikaanse Woordeboek. Hy is naby Tulbagh gebore en ontvang sy opleiding in die Paarl en Stellenbosch voordat hy sy studies in die buiteland voortsit. Hier spesialiseer hy in die Germaanse tale. In Londen word hy tot die balie toegelaat en behaal die hoogste punte in Engeland. In 1914 word hy dekaan van die fakulteit Duits en Frans aan die destydse Victoria-kollege. Nadat dié kollege sy naam verander na die Universiteit van Stellenbosch in 1919 word hy professor in Afrikaans. Tussendeur was hy die redakteur van *Ons Moedertaal* en *Die Huisgenoot* van 1917 tot 1924. Hy was 'n lid van die SA Akademie en het gehelp om spelreëls te standaardiseer. Van 1925 tot 1943 was hy die redakteur van die *Afrikaanse Woordeboek* en hier het hy reusewerk verrig. Hy was ook betrokke in die geskil met die Akademie oor spelreëls totdat 'n kompromis bereik is in 1932. Hy was ook lid van die Pleknamekommissie en van die Gesamentlike Matrikulasieraad en ook 'n trustee van die Suid-Afrikaanse Kunsgalery. Hy tree in 1943 af as redakteur van die Woordeboek en is oorlede in 1949.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967.
Ewehoewiges

duimnael|regs|280px|Die ewehoewige spoor van 'n seekoei
**Ewehoewiges** (Cetartiodactyla) is 'n orde van soogdiere. Hulle word gekenmerk deur 'n ewe aantal (2 of 4) tone, indien hulle steeds tone het. As voorbeeld het kameel- en kameelperdagtiges 2 tone, terwyl die seekoeie 4 tone het. Aan die twee middelste tone is hoewe. Die twee buitenste tone is onderontwikkeld of afwesig.

## Uitbreiding met die walvisse 
Tradisioneel is die ewehoewiges wat op die land leef as 'n eie orde Artiodactyla en die walvisse en dolfyne as 'n eie orde Cetacea beskou. Genetiese navorsing het egter in 1997 getoon dat die seekoeie nouer aan die walvisagtiges as aan die ander ewehoewiges verwant is. Saam met die seekoeie is laasgenoemde groep nouer aan byvoorbeeld die wildsbokke verwant, as die wildsbokke aan varke of kamele. Dit het verreikende gevolge vir die taksonomiese indeling, omdat die begrip Artiodactyla daarmee parafileties word. Die ewehoewiges bevat naamlik nie alle nasate van hul gemeenskaplike voorsaat nie. As gevolg hiervan is 'n nuwe orde (*Cetartiodactyla*) in die lewe geroep wat ook die walvisse as tak van hierdie orde insluit, hoewel hierdie diere geen tone of hoewe meer het nie.

## Moderne taksonomiese indeling 
Die orde van ewehoewiges word in die volgende subordes en families verdeel:
* Orde Cetartiodactyla
** Suborde Tylopoda (Eeltpotiges)
*** Familie Camelidae (Kameelagtiges)
** Suborde Suina (varkagtiges)
*** Familie Suidae (varke)
*** Familie Tayassuidae (pekari's)
** Suborde Cetruminantia ("herkouers en walvisagtiges")
*** Klade Cetancodontamorpha
**** Klade Cetacea (walvisagtiges)
**** Familie Hippopotamidae (seekoeie)
*** Klade Ruminantia (herkouers)
**** Infraorde Tragulina
***** Familie Tragulidae (dwergherte)
**** Infraorde Pecora ("gehoringde herkouers")
***** Familie Antilocapridae (gaffelantilope)
***** Familie Bovidae (horingdraers: beesagtiges, wildsbokke, bokke, skape en verwantes)
***** Familie Cervidae (hertagtiges)
***** Familie Giraffidae (kameelperd en okapi)
***** Familie Moschidae (muskusherte)

## Verwysings
Dire Straits

**Dire Straits** is 'n Engelse rock-groep wat in 1977 in Londen gestig is. Die groep het meer as 120 miljoen albums wêreldwyd verkoop en het drie *Grammy Awards* gewen. Hulle is onder andere bekend vir liedjies soos *Sultans of Swing*, *Private Investigations*, *Brothers in Arms* en *Money for Nothing*.

## Diskografie 
* *Dire Straits* (1978)
* *Communiqué* (1979)
* *Making Movies* (1980)
* *Love over Gold* (1982)
* *Brothers in Arms* (1985)
* *On Every Street* (1991)

## Verwysings
Alcelaphinae

**Alcelaphinae** is 'n subfamilie van die horingdraers, waartoe die wildebeeste, hartbeeste, bontebokke en ander soortgelyke spesies ewehoewige soogdiere behoort. Die familie is nou verwant aan die rooibok (*Aepyceros melampus*), wat soms ook in die groep ingedeel word.

Hierdie diere is groot en stewig met lange gesigte, lang pote, kort, stewige nekke en hoë skouers, terwyl die romp agter laer is. Huidkliere is agter die oë en op die voorpote geleë. Die horings is gekrom en by albei geslagte aanwesig. Die bulle word gemiddeld effens groter as die koeie.

Alcelaphinae kom voor in vogtige graslande en oop bosse reg oor Afrika suid van die Sahara, met die uitsondering van die reënwoudgordel. Fossiele is tot in Indië gevind, maar meer onlangse fossiele word ook in Noord-Afrika aangetref. Die diere leef in groot kuddes. Sommige spesies, soos die blouwildebees en die basterhartbees, is van die algemeenste wildsbokke wat op die Afrika-savanne voorkom en onderneem jaarliks skouspelagtige trektogte. Gras vorm by alle spesies 'n belangrike deel van die dieet. Alle spesies is goeie hardlopers en kan vinnig op die vlug slaan.

## Taksonomie 
* **Subfamilie Alcelaphinae**
** Genus *Alcelaphus* (Hartbeeste)
*** Rooihartbees (*Alcelaphus buselaphus*)
*** Mofhartbees (*Alcelaphus lichtensteinii*)
** Genus *Connochaetes* (wildebeeste)
*** Blouwildebees (*Connochaetes taurinus*)
*** Swartwildebees (*Connochaetes gnou*)
** Genus *Damaliscus*
*** Subgenus *Beatragus*
**** Hirola of Hunter se hartebees (*Beatragus hunteri* of soms *Damaliscus hunteri*)
*** Subgenus *Damaliscus*
**** Basterhartbees (*Damaliscus lunatus*)
**** Bontebokke (*Damaliscus pygargus*)
***** Bontebok (*D. p. pygargus*)
***** Blesbok (*D. p. phillipsi*)
**** *Damaliscus superstes*

## Uitgestorwe spesies 
duimnael|Skedel van 'n *Damalops palaeindicus* wat in Indië gevind is

* **Subfamilie Alcelaphinae**
** †*Megalotragus*
*** †*Megalotragus kattwinkeli*
*** †*Megalotragus priscus*
** *Beatragus*
*** †*Beatragus antiquus*
** *Damaliscus*
*** †*Damaliscus niro*
** †*Damalacra
*** †*Damalacra acalla*
** *Connochaetes*
*** †*Connochaetes africanus*
*** †*Connochaetes gentryi*
*** *Connochaetes gnou*
**** †*Connochaetes gnou laticornutus*
**** †*Connochaetes gnou antiquus*
*** *Connochaetes taurinus*
**** †*Connochaetes taurinus olduvaiensis*
** †*Parmularius*
*** †*Parmularius pachyceras*
*** †*Parmularius ambiquus*
*** †*Parmularius pandatus*
*** †*Parmularius atlanticus*
*** †*Parmularius rugosus*
*** †*Parmularius altidens*
*** †*Parmularius angusticornis*
** †*Rabaticeras*
*** †*Rabaticeras lemutai*
** †*Damalops*
*** †*Damalops palaeindicus*
** †*Rhynotragus*
** †*Oreonagor*
*** †*Oreonagor tournoueri*
** †*Parestigorgon*
** †*Rusingoryx''

## Verwysings
Turkish Airlines

**Turkish Airlines** (Turks: Türk Hava Yollari) is die nasionale vlagdraerlugredery van Turkye, gesetel in die Turkish Airlines Algemene Bestuursgebou op die perseel van die Istanbul Atatürk-lughawe in Yesilköy, Bakırköy, Istanboel.

Dit onderneem geskeduleerde dienste na 41 plaaslike en 206 internasionale lughawens in Europa, Asië, Afrika en Suid-Amerika. Met 247 bestemmings is die redery die vierde grootste in die wêreld volgens die aantal bestemmings bedien. Die Istanbul Atatürk-lughawe is die Turkse redery se belangrikste basis, met sekondêre spille op Esenboğa Internasionale Lughawe, Sabiha Gökçen Internasionale Lughawe, en ook Adnan Menderes Lughawe. 

**Turkish** is 'n lid van die Star Alliance-netwerk sedert 1 April 2008. In April 2010 is die roepteken TURKAIR vervang met TURKISH as die nuwe roepteken van Turkish Airlines. Die vragafdeling bedien 47 bestemmings met 'n operasionele vloot van nege vragvliegtuie.

## Verwysings
Mogontiacum

duimnael|450px|Plattegrond van Mogontiacum (1ste tot 5de eeu n.C.)
**Mogontiacum** (soms ook *Moguntiacum*) is die Latynse naam van die moderne Mainz, die administratiewe hoofstad van die Duitse deelstaat Rynland-Palts, afgelei van 'n Romeinse militêre kamp wat hier met twee legioene en sowat 12&nbsp;000 soldate gevestig is. Dit is genoem na Mogon, 'n Keltiese godheid wat as die beskermgod van sowel die kamp as burgerlike nedersetting vereer is.

Mogontiacum het as militêre buitepos en later as provinsiale hoofstad byna 500 jaar lank deel van die Romeinse Ryk uitgemaak. Die Romeinse stad het sy oorsprong in 'n legioenkamp wat tussen 13 en 12 v.C. deur Nero Claudius Drusus, stiefseun van keiser Augustus, op 'n strategies geleë hoogplato oor die Ryn opgerig is. Hierdie kamp, waarvan die oppervlakte op sowat 26 hektaar beraam is, was veral vanweë sy ligging strategies belangrik - geleë bo-oor die Ryn (Latyn: *Rhenus*) se regteroewer, maar ook teenoor die Main (*Moenus*) se rivierloop en bowendien nie ver van die Romeinse Rynvallei-grootpad nie.
duimnael|links|'n *Navis lusoria*, 'n laat-antieke Romeinse roeiboot met plek vir dertig roeiers waarmee troepe vervoer isMuseum vir Antieke Skeepvaart, Mainz
As Romeinse grens- en buitepos naby die wilde, onverowerde Germanië was dit 'n maklike uitgangspunt vir militêre operasies op die Ryn se regteroewer asook bootpatrollies op die Mainrivier. Die stigting van die Romeinse militêre kamp word tegelykertyd as stigtingsdatum vir die stad Mainz beskou. Benede die kamp het vinnig 'n burgerlike nedersetting, die sogenaamde *cannabae*, ontstaan waar Keltiese inwoners hulle as handelaars en ambagsmanne in diens van die Romeine gevestig het.

Burgerlike nedersettings (Latyns: *vici* of "dorpe"), wat rivieraf naby die militêre kamp ontstaan het, het vinnig tot een enkele stedelike sentrum gegroei. Nogtans het Mogontiacum - in teenstelling met Colonia Claudia Ara Agrippinensium (Keulen) of Augusta Treverorum (Trier) - nog tot in die tweede helfte van die 4de eeu sy hoofsaaklik militêre karakter bewaar en, anders as die voorgenoemde nedersettings, nooit tot 'n beduidende stedelike sentrum ontwikkel nie. 

Van 90 n.C. af was Mogontiacum die setel van 'n stadhouer asook die administratiewe sentrum van die Romeinse provinsie Germania Superior. Teen die middel van die 3de eeu was dit weer 'n grensstad wat in die volgende 150 jaar verskeie kere deur Germaanse stamme en Hunne aangeval en verwoes is. Ná die einde van die Romeinse periode omstreeks 450 het Mogontiacum ná 'n kortstondige oorgangsfase deel uitgemaak van die Frankiese Ryk.

Beduidende oorblyfsels uit die Romeinse tydperk het in die moderne Mainz bewaar gebly, waaronder die Romeinse teater, die Groot Jupitersuil van Mainz, die Drusussteen en Romeinestene en die oorblyfsels van die legioenkamp se akwaduk. Belangrike argeologiese vondse uit die Romeinse periode word in die Romeins-Germaanse Sentraalmuseum, die *Landesmuseum Mainz* en die Museum vir Antieke Skeepvaart bewaar en vertoon - onder meer antieke Romeinse rivierbote wat volgens vondse, wat in 1981/82 gemaak is, gerekonstrueer is.

## Verwysings
Kantonees

[duimnael|links|Die woord *Guǎngdōnghuà* ("Guangdong-taal") geskryf in [Tradisionele Chinese karakters|Tradisionele Chinese (links) en Vereenvoudigde Chinese (regs) karakters]]
**Kantonees** (Vereenvoudigde Chinees: 广东话, Tradisionele Chinees: 廣東話, pinyin: *Guǎngdōnghuà*, letterlik: "Guangdong-taal"), **Standaard Kantonees** of **Yue** (Vereenvoudigde Chinees: 广州话, Tradisionele Chinees: 廣州話, pinyin: *Yuèyǔ*, letterlik: "Yue-taal"), is 'n Sino-Tibettaanse taal of 'n dialek van Chinees wat in die Volksrepubliek China, Hongkong, Macau, Singapoer en Maleisië gepraat word. Die taal het sowat 63 miljoen sprekers, veral in die Suid-Chinese provinsie Guangdong en die outonome streek Guangxi, rondom die Pêrelrivierdelta, en is daarmee die derde mees verspreide dialek van Chinees naas Mandaryns en Wu. Die naam van dié taal is afgelei van die provinsie Guangdong, wat soms *Kanton* of *Yue* genoem word.

Kantonees is een van die amptelike tale van die Volksrepubliek China se spesiale administratiewe streke Hongkong (saam met Engels en Mandaryn-Chinees) en Macau (saam met Mandaryn-Chinees en Portugees).

Kantonees is tradisioneel die mees gebruikte Chinese dialek binne Chinese oorsese gemeenskappe in Suidoos-Asië (veral in Viëtnam en Maleisië, en in 'n minder mate ook in Singapoer en Kambodja) en die westelike wêreld, vernaamlik Australië, Kanada, Wes-Europa en die Verenigde State.

Soos die ander Chinese tale word Kantonees met Chinese karakters geskryf. Kantonees is veral bekend as moedertaal van Bruce Lee (Chinese vegkunstenaar en akteur van Kantonese afkoms).

## Sien ook 
* Kantonese Wikipedia

## Verwysings 
## Eksterne skakels
John William Bews

**John William Bews** (16 Desember 1884 - 1938) was 'n Suid-Afrikaanse plantkundige. 

Hy is gebore op Kirkwall in die Orkney-eilande, studeer aan die Universiteit van Edinburgh en word lektor in Plantkunde aan die universiteite te Manchester en Edinburgh. In 1910 word hy aangestel as professor aan die Universiteit van Natal waar hy in grasse spesialiseer. Die genus *Bewsia* is na hom vernoem. Hy ontvang die Carnegie-navorsingsbeurs in 1912, lewer verskeie bydraes tot wetenskaplike blaaie en verwerf aansienlike internasionale aansien.  Sy botaniese outeursafkorting is *Bews*.

## Sien ook 
* Lys van botaniste volgens outeursafkorting.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967
Sabiha Gökçen Internasionale Lughawe

duimnael|links|Parkeerblad met die nuwe terminaal aan die linkerkant.
**Sabiha Gökçen Internasionale Lughawe** (IATA-kode: **SAW**, ICAO: **LTFJ**) is een van die twee internasionale lughawens wat Istanboel, Turkye bedien. Die fasiliteit is vernoem na Sabiha Gökçen, die eerste vroulike vegvlieënier van Turkye. Dit is geleë 35&nbsp;km (22 myl) suidoos Die lughawe is van plan om 25 miljoen passasiers teen 2023 te kan hanteer. In September 2010 is die lughawe bekroon as die wêreld se beste lughawe by die Wêreldkongres van Laekostelugrederye (World Low Cost Airlines Congress) in Londen.

## Verwysings
NG gemeente Ventersdorp

[duimnael|links|300px|Die kerkgebou, ontwerp deur die vermaarde [Wynand Louw en ingewy in Oktober 1912.]]

duimnael|regs|230px|Die kerkgebou omstreeks 1916.

duimnael|regs|170px|Ds. C.F. Mijnhardt, predikant van 1910 tot sy demissie in 1916.

[duimnael|regs|170px|Ds. Johann Venter is in 1955 hier in sy eerste gemeente gelegitimeer, maar op [1 Mei 1959 in 'n motorongeluk oorlede.]]

Die **NG gemeente Ventersdorp** is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk op die dorp Ventersdorp in die provinsie Noordwes en in die Sinode Goudland (voorheen Sinode van Wes-Transvaal).

## Geskiedenis 
Die gemeente Ventersdorp is in April 1889 gestig. In 1917 het ds. C.F. Mijnhardt, predikant van 1910 tot 1916, die gemeente se geskiedenis kortliks vir *Ons Kerk Album* opgeteken en onder meer geskryf dis baie interessant om van die ou mense te hoor vertel hoe die mense aan die begin gesukkel het. Hulle moes hulle tevrede stel met ’n geboutjie van pale en riet vervaardig. "In die goede oude dagen was, het niet nodig een architect, een plan, en wat dies meer zij, te hebben. Men heeft eigenhandig zijn kerkgebouw opgetrokken." Tog kon dit nie lank so aangaan nie, skryf ds. Mijnhardt, en heel spoedig is ’n tweede kerkgebou opgerig waarin die gemeente sowat 20 jaar lank aanbid het.

Eindelik, in 1912, is besluit om weer te bou en hierdie keer vir goed. Die saak is met geesdrif aangepak en die argitek Wynand H. Louw is versoek om die planne op te trek. Kort voor lank kon die bouwerk begin. In Oktober 1912 is die teenswoordige gebou toe aan die Here gewy. Die inwydingsrede is uitgespreek deur die moderator van die Transvaalse Sinode, ds. Paul Nel. Die gebou het £10 000 gekos en volgens alle getuienis, skryf ds. Mijnhardt, kan die gemeente met reg trots daarop wees. "De acoustiek is uitsteken (iets waarvoor men dankbaar kan zijn). Gebouwd van 'hard bricks', stevig en net, koestert de gemeente de hoop dat zij niet spoedig zal behoeven te repareeren – en nog minder te bouwen."

Die eerste leraar van die gemeente was ds. David J. Kriel. Hy het sowat 12 jaar lank hier gestaan. Toe kom ds. J.D. Horak, wat slegs een jaar hier vertoef het. Daarna was dit ds. A.G. Driessen, wat die gemeente ses en ’n halfjaar bedien het. In Oktober 1910 is ds. C.F. Mijnhardt bevestig, wat met "lust, moed en zegen" gewerk het, tot hy in 1916 na Oos-Afrika gegaan het om onder die Suid-Afrikaanse soldate te gaan arbei wat in die Eerste Wêreldoorlog daar geveg het. Daarna was hy kapelaan van die Unieverdedigingsmag te Wynberg, Kaap.
Sy opvolger was ds. K.T. van den Heever wat op 12 Desember 1916 gelegitimeer is en in Junie 1917 die werk van sy voorganger flink voortgesit het.

Van die moedergemeente is in 1961 die gemeente Ventersdorp-Oos afgestig.

## Enkele leraars 
* Mijnhardt, Charles Frederik, 1910 – 1916
* Johann Venter, 1955 - 1 Mei 1959 (oorlede in 'n motorongeluk)
Alexander Biggar

duimnael|300px|'n Gedenkplaket vir die Biggar-ekspedisies van 1838, Ou Fort, Durban.

**Alexander Biggar** (29 Oktober 1781 - 27 Desember 1838) was 'n Britse Setlaar en soldaat wat in Engeland gebore is. Hy sluit by die Britse leër aan en word die betaalmeester van die 85ste Infanterieregiment. Hy bedank met 'n kapteinsrang en vestig homself in Hampshire. Hy lei 'n groep van die graafskap in die skip, *Weymouth*, na Suid-Afrika as deel van die 1820-Setlaars. Sy eerste werk is in die Kariegavallei. In 1824 verhuis hy na Durban. Toe die eerste Voortrekkers hier aankom verkeer hy op goeie voet met hulle. Hy word aangestel as landdros. Hy sterf tydens die Slag van die Opatikloof. Hy het twee seuns, Robert en George gehad en was die oupa van John Dunn.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967
Biggarsberg

duimnael|300px|Kaart van die Biggarsberg, 1901 

**Biggarsberg** is 'n reeks heuwels wat suid van Glencoe en Dundee in 'n noordwes/suidoos rigting loop en vernoem is na Alexander Biggar.

## Bron 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995
Serengeti

duimnael|links|Die Serengeti
Die **Serengeti** is 'n geografiese streek van Afrika wat uit savannes en boslandskappe bestaan. Die streek strek oor die noorde van Tanzanië en die suide van Kenia en beslaan 'n oppervlakte van ongeveer 30&nbsp;000 km². Tagtig persent van die gebied lê in Tanzanië, die gedeelte in Kenia staan ook as die *Maasai Mara* bekend. Die naam "Serengeti" is afgelei van die Masai-taal (*Siringet*), en beteken letterlik "eindelose vlaktes".

Daar leef ongeveer 1,6 miljoen plantetende diere en duisende roofdiere in die gebied. Die volopste diere in hierdie streek is blouwildebeeste, Thomson-gaselle, bontkwaggas en buffels.

Die streek is bekend vir die migrasie wat jaarliks om en by Oktober plaasvind. Tydens hierdie migrasie trek miljoene plantetende diere vanaf die noordelike heuwels na die suidelike vlaktes. Hiertydens steek die diere die Mararivier oor. Na die reëns van April, trek hulle met 'n westelike ompad terug. Die verskynsel word 'n sirkelvormige migrasie genoem.

Die argeologies-belangrike Olduvaikloof, waar van die oudste bekende menslike fossiele gevind is, is ook in die Serengeti geleë.

Die Serengeti omvat (in Tanzanië) die Serengeti Nasionale Park, die Ngorongoro-krater en die Maswa Wildreservaat en (in Kenia) die Masai Mara Nasionale Park.

Lêer:Maasai women and children.jpg|Maasai-vroue
Lêer:Wildebeest crossing river - Stefan Swanepoel.jpg|Wildebeeste kruis 'n rivier tydens hul jaarlikse migrasie
Lêer:Wildebeest-during-Great-Migration.JPG|Migrerende wildebeeste
Lêer:Lioness-in-the-Serengeti.JPG|'n Leeu lê op 'n koppie

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
Probleemoplossing

**Probleemoplossing** is 'n proses wat deurloop word om 'n oplossing vir 'n probleem te vind. Tydens die proses word generiese of ad hoc-metodes in 'n ordelike wyse ingespan. Sommige van die tegnieke wat in kunsmatige intelligensie, rekenaarwetenskap, ingenieurswese, wiskunde, medisyne, ens. ontwikkel is, is verwant aan geestelike probleemoplossingstegnieke wat in die sielkunde bestudeer word.

## Algemene probleemoplossing 
Verskeie outeurs het al probeer om die proses van probleemoplossing te beskryf. Volgens sommige sielkundiges vereis die oplos van probleme 'n tipe sistematiese denke, wat probleemoplossende denke genoem word. Daar is selfs in didaktiese literatuur oor die vraag gepubliseer. Spesifieke stappe word dikwels gelys. Hierdie stappe is eerder logies as chronologies van aard. Volgens die didaktikus, Vernooij word 'n probleem deurgaans soekend en tastend opgelos, waardeur alle logiese stappe uiteindelik tog afgerond word.

Moontlike stappe:
# Identifiseer die probleem.
# Hou 'n dinksentrum oor moontlike opsies.
# Evalueer elke oplossing (oorweeg die sterk- en swakpunte).
# Kies die beste oplossing.
# Implementeer die oplossing.
# Is die probleem opgelos?
# Indien jou antwoord by nr.6 ja is "knap gedaan!"
# Indien jou antwoord by nr.6 nee is "begin oor vanaf nr. 2".

## Verwysings
Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking (Suid-Afrika)

duimnael|180px|Die huidige minister, Ronald Lamola
duimnael|180px|Die vorige minister, Naledi Pandor

Die **Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking** is die minister van Buitelandse Sake van die Suid-Afrikaanse regering, met die politieke verantwoordelikheid vir Suid-Afrika se buitelandse betrekkinge en die Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking. Die huidige minister is Naledi Pandor, wat op 29 Mei 2019 deur President Cyril Ramaphosa aangestel is.

Na afloop van die skepping van die Unie van Suid-Afrika as 'n Britse onderdaan in 1910 is sy buitelandse betrekkinge aanvanklik deur die Britse Buitelandse Kantoor behartig. Die Suid-Afrikaanse regering het egter in 1927 die Departement van Buitelandse Sake op die been gebring. Van 1927 tot 1955 het die Eerste Minister van Suid-Afrika ook gedien as Minister van Buitelandse Sake.

## Lys van Ministers van Buitelandse Sake van Suid-Afrika 
## Sien ook 
* Minister van Binnelandse Sake (Suid-Afrika)
* Minister van Verdediging en Militêre Veterane (Suid-Afrika)

## Eksterne skakels 
*  Departement van Internasionale Betrekkinge en Samewerking
CAS-registernommer

[duimnael|regs|200px|Die CAS-registernommer van [water is "7732-18-5"]]
’n **CAS-registernommer**, ook die **CAS-nommer** genoem, is ’n unieke numeriese identiteitsaanduiding wat deur die Chemical Abstracts Service (CAS), ’n Amerikaanse chemiese inligtingsbron, aan alle chemiese stowwe toegeken word, insluitende organiese en anorganiese verbindings, minerale, isotope, allooie en materiale van onbekende samestelling en biologiese oorsprong.

Die CAS se register is ’n gesaghebbende versameling inligting oor chemiese stowwe. Dit bevat tans meer as 81&nbsp;miljoen organiese en anorganiese stowwe en 64&nbsp;miljoen proteïen- en DNS-reekse, asook bykomende inligting oor elke stof. Sowat 15&nbsp;000 stowwe word elke dag bygevoeg.

## Verwysings
Kritieke punt

duimnael|200px|Koolstofdioksied gee ’n damp af terwyl dit afkoel van ’n superkritieke tot ’n kritieke temperatuur. 
’n **Kritieke punt** of **kritieke toestand** in fisiese chemie, termodinamika en chemie vind plaas in toestande (soos ’n spesifieke waarde van temperatuur, druk of samestelling) waarin fasegrense ophou om te bestaan. Daar is verskeie soorte kritieke punte, insluitende damp-vloeistof- en vloeistof-vloeistof-punte.

## Nie-ideale gasse; die damp-vloeistof-punt
Die idealegaswet voorspel dat gasse eindeloos saamgedruk en afgekoel kan word sonder daarby 'n vloeistof te vorm. Maar gasse is nooit heeltemal ideaal nie om twee redes:
#die molekules waaruit hulle bestaan ondergaan intermolekulêre aantrekking. Hierdie effek word gewoonlik deur die parameter **a** weergegee.
#die molekules is nie puntvormig nie maar het 'n eindige volume. Hierdie effek word deur **b** weergegee.

Daar is verskeie korreksies op die idealegaswet:
:: P = \frac{RT}{\bar{V}}

Een daarvan is die Vanderwaalsvergelyking:

:: P = \frac{RT}{\bar{V}-b}- \frac{a}{{\bar{V}}^{2}}

Hierdie formule kan herskryf word as 'n volume wat 'n funksie van die druk is, maar dit is 'n derdegraads polinoom wat drie wortels het. Teen hoë temperature het dit nogtans net een reële wortel. Die ander twee is kompleks en nie fisies reëel nie. 
duimnael|Vanderwaalsisoterme
Die idealgaswet voorspel dat by een temperatuur (isoterm) die druk 'n resproke funksie (hiperbool) van die volume is (P~!/V). Teen hoër temperature lyk die Vanderwaalsvergelyking nog baie eenders.

Teen laer temperature word die drie wortels van die polinoom reëel.

Die kritieke punt is dié punt waar die drie wortels saamval en dit punt kan bepaal word deur die twee afgeleides \frac{\partial P}{\partial \bar{V}},\ \frac{\partial^2 P}{\partial \bar{V}^2} gelyk aan nul te stel.

Dit lewer:

::-\frac{RT}{(\bar{V}-b)^2}+\frac{2a}{\bar{V}^3}=0
en:
::\frac{2RT}{(\bar{V}-b)^3}-\frac{6a}{\bar{V}^4}=0

En daaruit kan die kritieke (molêre) volume, temperatuur en druk in **a** en **b** uitgedruk word:

::\bar{V}_k=3b
::T_k=\frac{8a}{27Rb} 
::P_k=\frac{a}{27b^2}

Onder hierdie punt bestaan daar twee fases: 'n dampfase wat 'n groter molêre volume (punt F) het as die vloeistoffase (punt G). Op aarde sal die swaartekrag hierdie fase skei en die dampfase sal bo die vloeistoffase aangetref word. Hulle is geskei deur 'n oppervlak (die meniskus)

By die kritieke punt K, waar punt F en G saamval, word die digtheid van die twee fases dieselfde, en die meniskus sal verdwyn. (Die punt B het geen fisiese betekenis nie.)

## Verwysings
Byrne-Setlaars

Die **Byrne-Setlaars** is 'n groot groep koloniste wat in 1849 uit Brittanje na die destydse Natal gebring is deur die Ier Joseph Byrne. Byrne het die Britse regering oorreed om 20 tot 50 akker grond aan immigrante toe te staan teen 'n betaling van £10 vir elke volwassene. Teen 1851 het 57 immigrasieskepe reeds 4,500 mense na Suid-Afrika gebring. Dit sluit die voorouers in van baie vooraanstaande Natalse families. Hulle het onder meer die dorpe Verulam, Richmond, Byrnetown en York gestig. John Baragwanath is een van die setlaars.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967.
* Spencer, Shelagh: 1850 - British Settlers for the Byrne Valley. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 23, nr. 3, Maart 1974.
Jet Airways

duimnael|links|'n Nuwe Jet Airways Boeing 777-300ER op 'n toetsvlug
duimnael|links|Jet Airways se Airbus A330-202 VT-JWL in Hongkong
**Jet Airways** was 'n vername Indiese lugredery gebaseer in Moembaai.

Jet Airways was sedert Oktober 2010 die grootste lugredery in Indië met 'n passasiersmarkaandeel van 22.6%. 

Die redery het vlugte na 74 bestemmings wêreldwyd onderneem. Sy belangrikste sentrum was Moembaai, met sekondêre spille in Delhi, Kalkutta, Chennai en Bangalore.

## Bankrotskap 
Toe sy mededingers, hoofsaaklik SpiceJet en IndiGo, in die daaropvolgende jare die kaartjiepryse verlaag het, is hy gedwing om dit te volg, wat die algehele prestasie skade berokken het en groot finansiële verliese tot gevolg gehad het. Dit het in Oktober 2017 tot die tweede plek agter IndiGo gedaal, met 'n markaandeel van passasiers van 17,8%. Die afwaartse spiraal het voortgeduur en bankrotskap tot gevolg gehad.

## Beplande herlewing 
Die maatskappy het sy planne aangekondig om teen vroeg 2022 weer vlugbedrywighede te hervat. Op die 29ste herdenking van sy stigting op 5 Mei 2022 het dit 'n toetsvlug uitgevoer, wat 'n stap is om weer 'n lugoperateurspermit te verkry.[13][14]

Op 15 Mei 2022 het Jet Airways die eerste stel van drie proefvlugte uitgevoer deur van Delhi-Moembaai, Moembaai-Ahmedabad en Ahmedabad-Delhi-roetes te vlieg met die vliegtuig VT-SXE. Jet Airways het die finale bewysvlug op 17 Mei 2022 voltooi.

Teen Augustus 2022 is Kempegowda Internasionale Lughawe in Bangalore, Indira Gandhi Internasionale Lughawe in Nieu-Delhi en Chhatrapati Shivaji Maharaj Internasionale Lughawe in Moembaai as die nuwe spilpunte na die herlewing aangewys.

## Verwysings
31ste Golden Globe-toekenningsaand

Die **31ste Golden Globe-toekenningsaand**, wat uitnemendheid in die rolprente en TV-programme van 1973 vereer het, is op 26 Januarie 1974 gehou.
Minister van Verdediging en Militêre Veterane (Suid-Afrika)

Die **Minister van Verdediging en Militêre Veterane** (voorheen die Minister van Verdediging) is 'n minister in die regering van Suid-Afrika, wat verantwoordelik is vir die toesig oor die Departement van Verdediging, die Departement van Militêre Veterane en die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag. Die huidige minister is Nosiviwe Mapisa-Nqakula en haar adjunk is Kebby Maphatsoe.

## Lys van vorige ministers 
### Minister van Verdediging, 1910–2013 
### Minister van Verdediging en Militêre Veterane, 2013–huidig 
## Sien ook 
* Minister van Binnelandse Sake (Suid-Afrika)
* Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking (Suid-Afrika)

## Eksterne skakels 
*  Departement van Verdediging 
*  Departement van Militêre Veterane
Maite Nkoana-Mashabane

[duimnael|links|280px| Minister Nkoana-Mashabane saam met [Hillary Clinton in Desember 2010]]
**Maite Emily Nkoana-Mashabane** (gebore 30 September 1963 in Magoebaskloof, Limpopo) is 'n Suid-Afrikaanse oud-politikus. Sy was tussen Mei 2009 en Februarie 2018 Suid-Afrika se Minister van Internasionale Betrekkinge en Samewerking. Sy was ook 'n lid van die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee.

Sy is op 26 Februarie 2018 deur president Cyril Ramaphosa as Minister van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming benoem, en op 30 Mei 2019 word sy die Minister van Vroue, die Jeug en persone met Gestremdhede.

## Verwysings
|-

|-
56ste Golden Globe-toekenningsaand

Die **56ste Golden Globe-toekenningsaand**, wat uitnemendheid in die rolprente en TV-programme van 1998 vereer het, is op 24&nbsp;Januarie&nbsp;1999 gehou.
Fabriekskip

duimnael|regs|280px|Die Poolse fabriekskip *Wiesbaden*.
duimnael|regs|280px|Die *Arctic Warrior* vistreiler van Hull, Engeland.
'n **Fabriekskip**, ook bekend as 'n visverwerkingsvaartuig, is 'n groot oseaanvaartuig met uitgebreide fasiliteite aan boord vir die verwerking en vries van gevangde vis of walvisse.

Hedendaagse fabriekskepe is outomatiese en vergrote weergawes van die vroeëre walvisjagters en hulle gebruik vir visvang het dramaties gegroei. Hierdie skepe seil na afgeleë waters, verwerk die walvisolie aanboord en gooi dan die res van die karkas oorboord. Latere walvisjagters het die hele walvis in bruikbare produkte omskep. Die doeltreffendheid van hierdie skepe en die predasie wat hulle uitgevoer het op walvisse het grootliks bygedra het tot skerp afname in die diere se getalle.

[duimnael|regs|480px|Die tunaverwerker *Albatun Dos* opereer naby die [Seychelle-eilande.]]
Vir 'n ruk lank het Rusland, Japan en Korea se groot vissersvlote gesentreer op fabriekskepe, alhoewel hierdie gebruik die afgelope tyd besig is om te daal. Aan die ander kant, het die gebruik van fabriekskepe deur Amerika toegeneem.

Sommige fabriekskepe kan ook as moederskepe funksioneer. Die basiese idee van 'n moederskip is dat dit klein vissersbote lanseer wat later terugkeer na die moederskip met hul vangste.

Die grootste suiwer fabriekskip tans (2014) in die wêreld vaar onder die Russiese vlag. Dit is die ***Lafayette***, 'n omgeboude voormalige olietenkskip.
Poets' Corner

duimnael|Gedenktekens in die Poets' Corner van die Westminster-abdy
'''Poets' Corner''' is die naam waarmee tradisioneel na die Suidelike Dwarsskip van die Westminster-abdy te Londen verwys word omrede die honderdtal digters, dramaturge en skrywers wat hier ter ruste gelê is of met monumente herdenk word.

Die eerste digter, wat sy laaste rusplek in Poets' Corner gevind het, was Geoffrey Chaucer in 1556. Oor die eeue heen het die tradisie ontstaan om hier persoonlikhede te begrawe of te herdenk wat 'n beduidende bydrae tot die Britse kultuur gelewer het. Die oorgrote meerderheid persoonlikhede, aan wie hierdie eer betoon is, was skrywers.

In 2009 is die stigters van die Koninklike Ballet (*Royal Ballet*) op 'n vloersteen herdenk, terwyl die Victoriaanse skryfster Elizabeth Gaskell op 25 September 2010 met 'n paneel in die gedenkvenster vereer is. Die vroeëre Britse laureaat-digter Ted Hughes is op 6 Desember 2011 met 'n vloersteen herdenk, en dieselfde eer is ter geleentheid van die vyftigste herdenking van sy sterfdag op 22 November 2013 aan die skrywer C.S. Lewis betoon.

## Verwysings
Olietenkskip

duimnael|regs|320px|Die supertenker *AbQaiq*
duimnael|regs|320px|Die ultratenker *Hellespont Alhambra* gelaai met 440 000 ton ru-olie.

'n **Olietenkskip**, ook bekend as 'n petroleumtenker, is 'n handelskip wat spesifiek ontwerp is vir die grootmaatvervoer van olie. Daar is twee basiese tipes tenkskepe. Ru-olietenkskepe vervoer groot hoeveelhede onverwerkte ru-olie uit die punt van onttrekking na raffinaderye. Produktenkskepe, gewoonlik veel kleiner, is ontwerp om verwerkte produkte te vervoer vanaf raffinaderye na punte by die verbruikersmarkte.

Olietenkskepe word gewoonlik geklassifiseer volgens hul grootte, sowel as hul gebruik. Die grootte klasse wissel van binnelandse of kustenkers van 'n paar duisend ton massa tot die reuse-ultragroot ru-draers (ULCCs) van 550 000 ton. Tenkers verskuif ongeveer 2&nbsp;miljard&nbsp;metrieke ton olie elke jaar. Hulle is die tweede kostedoeltreffendste in brandstofvervoer, na pyplyne. Die gemiddelde koste van olievervoer deur tenkskepe bedra slegs twee of drie VSA-sent per 1 Amerikaanse gelling (gelykstaande aan 3.8 L) brandstof.

Sommige gespesialiseerde tipes olietenkers is oor die jare ontwikkel. Een van hierdie is die vlootaanvullingskip, 'n tenker wat 'n bewegende vaartuig van brandstof kan voorsien. Kombinasie erts-grootmaat-oliedraers en permanent-vasgemeerde swaaistooreenhede is twee ander variasies van die standaard olietenkskipontwerp. Olietenkskepe was al betrokke by 'n hele aantal skadelike en hoëprofiel oliestortings. As gevolg hiervan is hulle onderhewig aan streng ontwerp- en operasionele regulasies.

## Verwysings
Onbedoelde gevolge

[duimnael|[Erosie wat deur hase in Australië veroorsaak is. Hase is vir jagdoeleindes vrygestel, wat tot hierdie onbedoelde ekologiese gevolge gelei het.]]

In die sosiale wetenskappe, is **onbedoelde gevolge** (soms onverwagte gevolge of onvoorsiene gevolge) 'n resultaat wat nie bedoel is deur 'n spesifieke doelgerigte aksie nie.

Byvoorbeeld, strenger reisregulasies wat ingestel is met die bedoeling om kinderhandel te verminder, kan 'n stremmende uitwerking op toerisme as onbedoelde gevolg hê.

Die term is in die 20ste eeu gewild gemaak deur die Amerikaanse sosioloog Robert K. Merton.
Vivian Frederick Maynard FitzSimons

**Vivian Frederick Maynard FitzSimons** (gebore in 1901 in Pietermaritzburg – 1975) was 'n Suid-Afrikaanse herpetoloog wat later as direkteur van die Transvaalse museum aangestel is.

Hy het aktief bygedra tot die versameling van plante vir die "Nasionale Herbarium" wat nou deel is van die "*South African National Biodiversity Institute*" by die Pretoria Nasionale Botaniese Tuine. In 1937 het hy, saam met Anna Amelia Obermeyer, van die eerste plantmonsters vanuit die Oostelike Hooglande van Rhodesië versamel.

Tesame met with Charles Koch het hulle die *Namib Desert Research Institute* in Gobabeb gevestig.

## Die FitzSimons-familie 
Vivian FitzSimons kom uit 'n gesin van natuurkundiges, sy pa, Frederick William FitzSimons, en sy ma Patricia Henrietta (née Russell) het albei in 1881 uit Ierland na Suid-Afrika verhuis.

Sy broer was Desmond Charles FitzSimons, wat in 1939 die *Fitzsimons Snake Park* in Durban geopen het. Hy was ook 'n bekende verspreider van teengifmiddels.

Vivian FitzSimons was op skool aan die Hoërskool Grey in Port Elizabeth.

## Verwysings
Filet

duimnael|Filet van John Dory
'n **Filet**, van die Franse woord, is 'n snit of snysel van ontbeende vleis of vis.

## Vleis 
In die geval van beesvleis, verwys die term gewoonlik na 'n spesiale stuk biefstuk of beeshaas (Engels: "steak"), veral filet mignon.

Lêer:Schweinefilet-1.jpg|Filet van varkvleis
Lêer:Kycklingfilé.jpg|Rou hoenderfilette

## Hoender 
**Hoenderfilette** is 'n spesifieke snit van vleis uit die hoender. Daar is twee filette aan 'n hoender, en hulle is elkeen 'n paar duim lank en ongeveer een duim of minder breed. Hulle lê onder die grootste gedeelte van die bors net bokant die ribbekas rondom die middel van die sternum. Hulle is geskei van die hoofbors deur filamente.

Hoenderfilette is baie gewild in die supermarkte van die meeste lande. Dit word verskaf aan die hoofbors, of geskei van die bors in pakkies van algemeen vier of meer filette.

## Vis 
Ter voorbereiding van visfilette moet die skubbe aan die vis eers verwyder word. Die inhoud van die maag moet ook versigtig verwyder word uit die filet.

Visfilette word gewoonlik verkry deur 'n snit parallel met die ruggraat te maak, eerder as loodreg op die rug soos die geval is met steaks. Die oorblywende bene met die aangehegte vlees is bekend as die "raam", en word dikwels gebruik om visaftreksel van te berei. In teenstelling met heel vis of "vis steaks", mag filette nie van die vis se ruggraat bevat nie; wat hulle minder vleis gee, maar dit makliker maak om te eet.

Lêer:Hake fillet.jpg|Stokvis word in filette gesny.
Lêer:Oroshi hocho knives.jpg|Japannese gereedskap gebruik om groot tuna in filette te sny.
Lêer:Salting Fish (1878) - TIMEA.jpg|Twee mans sny vis in filette en sout dit, 1878.
Lêer:Fish processing hg.jpg|Outomatiese messe vir die sny van visfilette.

Daar is verskillende maniere om 'n visfilet te sny:

* *Kotelet*
** Hierdie filet word verkry deur 'n snit van agter die kop van die vis, om die maag en gepunt na die stert. Die vis word dan omgedraai en die proses word herhaal aan die ander kant om 'n dubbele filet te produseer.
* *Enkel*
** Hierdie filet is meer kompleks as die kotelet en lewer twee afsonderlike filette, een uit elke sy van die vis.
* *"J" Snit*
** Hierdie filet word op die dieselfde manier gemaak as 'n enkele filet maar die pengrate is met die sny van 'n "J" vorm van die filet verwyder.

## Eksterne skakels 
*
Burgemeester

[duimnael|140px|[Athol Trollip is 'n voormalige burgemeester ]]
Die **burgemeester** is die eerste burger van 'n stad of dorp wat voorsit tydens munisipale vergaderinge. 
Afhangende van die stelsel kan 'n burgemeester die hoof- uitvoerende beampte van die munisipale regering wees, of slegs 'n seremoniële rol speel.

Burgemeesters word soms deur die mense wat daar woon verkies, in ander gevalle word hulle deur 'n sentrale regering of beheerliggaam aangestel.
Bief Diane

regs|320px
**Bief Diane** is 'n Britse gereg bestaande uit 'n pangebraaide biefstuk met 'n sous gemaak van die gesoute pansappe, oor die algemeen in restaurante by die tafel voorberei en geflambeer. Dit was baie gewild in die middel-20ste eeu, maar word as uitgedateer beskou sedert 1980. 

"Steak Diane" verskyn nie in die klassieke werke van die Franse kookkuns nie, en is waarskynlik uitgevind in die middel-20ste eeu in New York as deel van die gier van tafel-geflambeerde geregte. Die naam *Diane*, die Romeinse godin van die jagkuns, word gebruik vir verskeie wildsgeregte, soos die "Wildsvleis steak Diane" rondom 1914. Dié gereg word gesoteer en geflambeer, en versier met vrugte, in teenstelling met latere bief-Diane resepte.

Teen die 1940's was "Steak Diane" 'n algemene item op die spyskaarte van restaurante en gewild met die Café-samelewing, insluitende die restaurante by die *Drake* en *Sherry-Netherland* hotelle en *The Colony* restaurant. Dit word dikwels toegeskryf aan Sjef Beniamino Schiavon, *Nino of the Drake*.

## Verwysings
Garnaalkelkie

regs|320px
duimnael|Garnaalkelkie (Spanje)
'n **Garnaalkelkie** (Eng. "Prawn cocktail") is 'n seekosgereg bestaande uit uitgedopte, gekookte garnale in 'n Marie Rose-sous of skemerkelkiesous, bedien in 'n glas. Dit was die gewildste voorgereg in Brittanje van die 1960's tot die laat 1980's, en was ook alomteenwoordig in Amerika in daardie tyd. In 1972 het die Amerikaanse koskritikus James Beard geskryf: "Daar is geen hors d'oeuvre so gewild soos 'n mengsel van garnale met 'n ruim porsie skemerkelkiesous nie."

## Verwysings
Alfred Lyttelton

**Alfred Lyttelton** (7 Februarie 1857 - 5 Julie 1913) was 'n Britse staatsman en minister van kolonies wat in Engeland gebore is. In 1903 word hy Minister van Kolonies. Hy was verantwoordelik vir die invoer van Chinese arbeiders na die Witwatersrand, desondanks groot protes. Hy het die eerste konsepvoorstel vir die Transvaalse grondwet onder die Kroonkoloniebewind in 1905 ingedien. Hy is in 1913 oorlede.

Die voorstad Lyttelton in Pretoria is na hom genoem.

## Bron 
* Eric Rosenthal: *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, 1967.
Neville Lyttelton

Generaal Sir **Neville Gerald Lyttelton** (28 Oktober 1845 - 6 Julie 1931) was 'n Britse soldaat wat in Worcestershire, Engeland gebore is. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was hy in bevel van die *Fourth Brigade* in die destydse Natal. Hy was betrokke tydens die Slag van Spioenkop. Daarna was hy betrokke by gevegte langs die Delagoabaai-spoorlyn en in Lydenburg. Van 1902 tot 1904 was hy opperbevelvoerder van die Britse Magte in Suid-Afrika en keer terug na Engeland om Generale Stafhoof te word (1904 - 1908). Hy is oorlede in 1931.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967.
Hendrik Prinsloo

Kommandant **Hendrik Prinsloo** (1861 – 7 November 1900) het geveg in beide die Eerste Vryheidsoorlog sowel as die Tweede Vryheidsoorlog. Hy is gebore naby Kroonstad en na sy pa vernoem. Hy is 'n afstammeling van Hendrik  Frederik Prinsloo wat tydens die Slagtersnek-rebellie gesterf het. As kind het hy saam met sy ouers na Lydenburg verhuis. Sy eerste aksie as soldaat het tydens die Eerste Vryheidsoorlog plaasgevind. Hy het daarna aan die Mapogveldtog deelgeneem en word in 1896 aangestel as veldkornet. Daarna neem aan die veldtog deel teen Hoofman Mphephu. In 1899 word hy aangestel as kommandant van sy kommando.

Na die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog is hy na die grens met Swaziland gestuur. Hiervandaan is hy na Natal waar hy deelneem aan die Slag van Spioenkop. Hy het sy soldate genooi om Spioenkop te bestorm met die woorde: 

 Hy en sy burgers beïndruk met hulle dapperheid. Hy sterf op 7 November tydens 'n aanval teen die Britse magte naby Carolina.

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* A.E. (1904). "Kommandant H. F. PRINSLOO." in *Onze Krijgs-officieren. Album van portretten met levens-schetsen der Transvaalse Generaals en Kommandanten*, Volksstem, Pretoria 1904. Met 'n voorwoord deur Louis Botha. PDF op Wikimedia Commons. Bladsy 83.
* J.E.H. Grobler (2004). *The War Reporter*.  Jonathan Ball Publishers.
Tigranes die Grote

**Tigranes die Grote** (140 v.C. – 55 v.C.) was 'n Armeense militêre en politieke leier en een van die mees invloedrykste figure in die klassieke geskiedenis.

Onder sy regering word die land, vir 'n kort tydperk, die sterkste staat oos van die uitbreidende Romeinse Republiek. Tigranes is in ongeveer 140 v.C. gebore en was die seun of neef van of Artavasdes I of van Tigranes I. Tigranes die Grote stam uit die Huis van Artaxiade. Hy was getroud met Cleopatra, die dogter van Mithridates VI van Pontus.

## Verwysings
Philip Botha

**Philip Botha** (1851 – 7 Maart 1901) was 'n generaal in die Tweede Vryheidsoorlog en die oudste broer van Louis Botha. Hy is naby Greytown gebore. Sy ouers was Louis Botha en Salomina Adriana von Rooyen. Hy was getroud met Maria Magdalena Wessels en hulle het elf kinders gehad.

Op agttienjarige ouderdom trek hy saam met sy ouers na Vrede in die Vrystaat. Met die uitbreek van die oorlog meld hy as 'n gewone burger by die Vrystaatse magte aan. In Januarie die volgende jaar word hy as Veg-generaal aangestel. Hy het onder andere gehelp om generaal Piet Cronje te probeer bevry by die Paardeberg. Hy was ook aktief by die Slag van Poplar Grove. Botha was ook deel van die teregstelling van Cecil Boyle. Hy sterf op 7 Maart 1901 naby Ventersburg in 'n skermutseling met die Britte.

## Bron 
* *The War Reporter*. J.E.H. Grobler. Jonathan Ball Publishers. 2004.
B.B. Comer

**Braxton Bragg Comer** (* 7 November 1848, † 15 Augustus 1927) was 'n Amerikaanse planter, entrepreneur en Demokratiese politikus wat tussen 1907 en 1911 as 33ste goewerneur van Alabama gedien het en in 1920 as Amerikaanse senator vir dié deelstaat verkies is. Die familie, waarin hy gebore is, was indertyd een van die invloedrykstes en welvarendstes in Alabama.

As goewerneur het Comer spoorweghervorming teweeggebring en tariewe vir besighede in Alabama verlaag om hulle meer mededingend met hul eweknieë in ander deelstate te maak. Hy het publieke befondsing vir die openbare skoolstelsel verhoog en sodoende die aantal plattelandse en hoërskole in elke distrik van Alabama verhoog, net soos dié deelstaat se geletterheidsyfer.

Naas sy belange in die Comer-familie se mielies- en katoenplantasies, wat oor 30&nbsp;000 akkers of 120 km² gestrek het, het hy ook belange in die mynboubedryf gehad. Die Comers het hul eie myne, die Eureka Mines, naby Birmingham bedryf. In 1897 het hy saam met die Trainer-familie $10&nbsp;000 belê om tekstielmeule in Alabama te stig. Hy is as voorsitter van Avondale Mills in Birmingham benoem, 'n pos wat hy tot en met sy afsterwe in 1927 beklee het.
Inkomste

**Inkomste** is die vergoeding of verdienste verkry deur 'n entiteit vir sy arbeid, ondernemingsgees of -vermoë, binne 'n bepaalde tydperk, wat gewoonlik in geldwaarde uitgedruk word. Dit stel vervolgens die entiteit in staat tot besteding, verbruik- en spaargeleenthede. Vir huishoudings en individue, beteken "inkomste" die som van alle lone, salarisse, winste, belangebetalings (dividende en rente), huur en ander vorme van verdienste ontvang … in 'n gegewe tydsperiode.

Op die gebied van die openbare ekonomie, egter, kan die term verwys na die versameling van beide monetêre en nie-monetêre verbruiksvermoë, waar die voormalige (monetêre) gebruik word as 'n plaasvervanger vir die totale inkomste.

## Verwysings
Skildkliervergroting

**Skildkliervergroting** (ook **struma**, of **kropsiekte**) (Eng. goitre) is 'n simptoom waarby die skildklier vergroot is ten opsigte van die normale toestand.  'n Skildkliervergroting kan voorkom sowel by hipertiroïdie as by hipotiroïdie, en self ook by normale skildklierfunksie. Die swelling kan onopvallend wees, of by 'n groter formaat kosmetiese probleme gee. In ekstreme gevalle kom sluk- en asemhalingsprobleme voor. Diagnose word in die eerste geval gedoen via palpitasie om seker te maak dat die skildklier die oorsaak is en nie die limfkliere nie.  Vir diepgaande ondersoek word sonar en rekenaartomografie (CT-skandering) gebruik.

'n Skildkliervergroting word gewoonlik veroorsaak deur:
* diffuse vergroting van die skildklier,
* vorming van een of meer siste in die skildklierweefsel,
* goed- of kwaadaardige tumors,
* 'n gebrek aan jodium in die dieet.

Weens die toevoeging van jodium aan tafelsout en aan die sout wat gebruik word om brood te bak is die laaste oorsaak tans skaars in ontwikkelde lande.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*