Antibroosheid

**Antibroosheid** is 'n eienskap van stelsels waarin hulle vermoë om te floreer toeneem as gevolg van stressors, skokke, wisselvalligheid, geraas, afwykings, misrekeninge, aanvalle of mislukkings. Die konsep is deur Nassim Nicholas Taleb in sy boek *Antifragile*, en in tegniese artikels ontwikkel. Soos Taleb in sy boek verduidelik, verskil antibroosheid fundamenteel van die konsepte van veerkragtigheid (d.w.s. die vermoë om van mislukking te herstel) en robuustheid (dit wil sê die vermoë om mislukking te weerstaan). Die konsep is toegepas in risikoanalise, fisika, molekulêre biologie, vervoerbeplanning, ingenieurswese, lugvaart (NASA), en rekenaarwetenskap.

Taleb definieer dit soos volg in 'n brief aan Nature waarin hy reageer op 'n vroeëre resensie van sy boek in daardie tydskrif:

 "Eenvoudig gestel, word antibroosheid gedefinieer as 'n konvekse reaksie op 'n stressor of bron van skade (binne sekere ekstreme), wat lei tot 'n positiewe sensitiwiteit vir 'n toename in wisselvalligheid (of veranderlikheid, stres, verspreiding van uitkomste of onsekerheid, wat gegroepeer word onder die benaming "versteuringsgroep"). Net so word broosheid gedefinieer as 'n konkawe sensitiwiteit vir stressors, wat lei tot 'n negatiewe sensitiwiteit vir 'n toename in wisselvalligheid. Die verband tussen broosheid, konveksiteit en sensitiwiteit vir versteuring is wiskundig, verkry deur 'n stelling, nie afgelei van empiriese data-ontginning of 'n historiese diskoers nie. Dit is *a priori*."— Taleb, N.N., *Philosophy: Antifragility as a mathematical idea*. *Nature*, 2013 Februarie 28; 494(7438), 430-430

## Antibroosheid versus robuust-/veerkragtigheid
In sy boek beklemtoon Taleb die verskille tussen antibroosheid en robuustheid/veerkragtigheid. 
"Antibroosheid gaan verder as veerkragtigheid of robuustheid. Die veerkragtige weerstaan skokke en bly dieselfde; die antibrose word beter." In hul werk hersien die outeurs die konsep van ekosisteemveerkragtigheid in sy verhouding tot ekosisteemintegriteit vanuit 'n inligtingsteorie-benadering. Hierdie werk herformuleer en bou voort op die konsep van veerkragtigheid op 'n manier wat wiskundig oorgedra word en heuristies geëvalueer kan word in werklike toepassings: byvoorbeeld ekosisteem-antibroosheid. Die outeurs stel ook voor dat vir sosio-ekosisteembestuur, beplanning of in die algemeen, enige besluitnemingsperspektief, antibroosheid 'n waardevolle en meer wenslike doelwit kan wees om te bereik as 'n veerkragtigheidsstrewe. Op dieselfde wyse het Pineda en medewerkers 'n eenvoudig berekenbare maatstaf vir antibroosheid voorgestel, gebaseer op die verandering van "tevredenheid" (d.w.s. netwerkkompleksiteit) voor en na die byvoeging van versteurings, en dit toegepas op ewekansige Booleaanse netwerke (RBN's). Hulle toon ook dat verskeie bekende biologiese netwerke soos *Arabidopsis thaliana* se selsiklus soos verwag antibroos is.

## Antibroosheid teenoor die aanpasbare/kognitiewe
'n Aanpasbare stelsel is een wat sy gedrag verander op grond van inligting wat beskikbaar is ten tye van gebruik (in teenstelling met die feit dat die gedrag tydens stelselontwerp gedefinieer is). Hierdie eienskap word soms kognitief genoem. Terwyl aanpasbare stelsels robuustheid onder 'n verskeidenheid scenario's toelaat (dikwels onbekend tydens stelselontwerp), is hulle nie noodwendig antibroos nie. Met ander woorde, die verskil tussen aanpasbaar en antibroos is die verskil tussen 'n stelsel wat robuust is onder wisselvallige omgewings/toestande, en een wat robuust is in 'n voorheen onbekende omgewing. 

## Verwysings