George Friedman

**George Friedman** (gebore 1 Februarie 1949) is 'n Hongaars-gebore Amerikaanse futuris, politieke wetenskaplike en skrywer. Hy is 'n geopolitieke skrywer oor internasionale betrekkinge. Hy is die stigter en voorsitter van Geopolitical Futures. Voor die stigting van Geopolitical Futures was hy voorsitter van die uitgewery Stratfor. Hy is veral bekend vir sy 1991-boek *The Coming War With Japan*, mede-geskryf saam met sy vrou Meredith LeBard, wat 'n militêre konflik tussen die Verenigde State en Japan rondom 2020 voorspel het.

## Vroeë lewe en opvoeding 
Friedman is in 1949 in Boedapest, Hongarye, gebore met Joodse ouers wat die Holocaust oorleef het. Sy familie het na die Verenigde State geëmigreer. Friedman beskryf sy familie se storie as "'n baie klassieke storie van vlugtelinge wat 'n nuwe lewe in Amerika maak." Hy het in New York Stad grootgeword.

## Loopbaan
Na die ineenstorting van die Sowjetunie het Friedman die potensiaal vir 'n Japan-VSA-konflik bestudeer en in 1991 saam met sy vrou *The Coming War with Japan* geskryf. Die oorlog wat hy voorspel het, het nie plaasgevind nie.

Friedman het byna 20 jaar in die akademie deurgebring, waartydens hy politieke wetenskap aan die Dickinson College doseer het.

In 1996 het Friedman Stratfor, 'n private intelligensie- en voorspellingsmaatskappy, gestig en as die maatskappy se uitvoerende hoof en hoofintelligensiebeampte gedien. Stratfor se hoofkantoor is in Austin, Texas. Hy het in Mei 2015 by Stratfor bedank. Daardie jaar het hy Geopolitical Futures gestig.

Friedman se reputasie as 'n voorspeller van geopolitieke gebeure het *The New York Times*-koerant daartoe gelei om in 'n profiel op te merk: "Daar is 'n versoeking, wanneer jy naby George Friedman is, om hom soos 'n Magic 8 Ball te behandel".

### Dekadevoorspellings by Stratfor
Gedurende sy ampstermyn by Stratfor het George Friedman toesig gehou oor die publikasie van die maatskappy se herhalende dekadevoorspellings, wat daarop gemik was om langtermyn globale tendense te voorspel gebaseer op strukturele faktore soos geografie, demografie en nasionale belang.

**1995–2005**: Die eerste voorspelling het die voortgesette oppergesag van die Verenigde State in 'n unipolêre wêreld beklemtoon en 'n gefragmenteerde internasionale stelsel geprojekteer wat gekenmerk word deur spanning en ekonomiese groei. Stratfor het geen geloofwaardige mededingers vir die Amerikaanse mag gesien nie en voorspel dat Japan militêr sou heropduik en dat Duitsland nie in staat sou wees om Europese monetêre integrasie te lei nie. Nie een van hierdie het plaasgevind nie: Japan het pasifisties gebly, en die euro is suksesvol bekendgestel. Die verslag het ook nie die opkoms van Islamitiese terrorisme of die impak van 9/11 voorsien nie, 'n groot blindekol vir 'n voorspelling wat net 'n paar jaar tevore vrygestel is.

Daar is voorspel dat China sou disintegreer as gevolg van interne teenstrydighede in sy politieke en ekonomiese stelsel. In plaas daarvan het dit vinnige groei en globale integrasie ervaar. Stratfor het ook 'n herbevestiging van Russiese mag verwag, hoewel die land tot die vroeë 2000's binnelands gefokus gebly het.

**2000–2010**: Die voorspelling vir die tweede dekade het die VSA uitgebeeld as die enigste akteur wat in staat was om globale wanbalans aan te spreek, maar het nie die transformerende rol van die oorlog teen terreur voorsien nie. Dit het tendense van koalisiebou en desinchronisasie in globale ekonomie uitgelig en verkeerdelik voorgestel dat Asië, insluitend China, nie gedurende die dekade sou herstel nie. China is weer eens as ekonomies kwesbaar beskou en waarskynlik met Rusland sou bondgenootskap sluit om Amerikaanse invloed te weerstaan. Die verslag het ook die agteruitgang van die globale ekonomiese stelsel in streekblokke voorspel, wat nie in die verwagte vorm gematerialiseer het nie. Stratfor het Hugo Chávez se outoritêre wending in Venezuela korrek voorsien, maar die vooruitsig van wyer Latyns-Amerikaanse destabilisering oordryf.

**2005–2015**: Hierdie voorspelling het die siening herhaal dat die VSA oorheersing sou behou as gevolg van sy demografiese voordele en immigrasie-absorpsie, hoewel dit die politieke uitdagings wat massa-migrasie later sou inhou, onderskat het. Stratfor het die agteruitgang van die Europese Unie voorsien en voorspel dat dit teen 2015 sou ineenstort. Alhoewel die EU aansienlike institusionele druk in die gesig gestaar het, insluitend tydens die Eurosone-krisis, het dit nie ontbind nie. Daar is verwag dat Rusland 'n geopolitieke ommekeer sou nastreef, insluitend die herabsorpsie van invloed oor voormalige Sowjet-republieke. Terwyl die voorspelling toenemende Russiese optrede verwag het, is groot ontwikkelings soos die 2008-oorlog in Georgië en die aanloop tot die Krim se anneksasie nie spesifiek voorspel nie. Oor China het Stratfor vroeëre waarskuwings verdubbel en beweer dat groei onvolhoubaar was en sosiale fragmentasie en ekonomiese agteruitgang voorspel. In teenstelling met hierdie bewerings het China voortgegaan om te groei en sy globale posisie te verstewig.

**2010–2020**: Met terrorisme wat as minder van 'n globale dryfveer beskou word, het Stratfor beoordeel dat die VSA-jihadistiese oorlog besig was om af te neem net toe die Islamitiese Staat ontstaan het. Rusland is beskryf as 'n land wat daarna streef om sy strategiese buffers te konsolideer voordat demografiese afname ingetree het. In Europa het Stratfor populistiese terugslag teen immigrasie en kulturele spanning tussen politieke elites en die breër publiek verwag, 'n projeksie wat grootliks gestaaf word deur politieke ontwikkelinge in Frankryk, Duitsland en Italië. Vir China het Stratfor 'n dreigende ekonomiese krisis verwag soortgelyk aan Japan se stagnasie na die borrel, met verwysing na skuld, verkeerd toegekende kapitaal en toenemende outoritarisme.

**2015–2025**: Stratfor het toenemende wanorde in Europa en 'n terugkeer na nasiestaatpolitiek voorspel, en aangevoer dat EU-instellings te swak sou wees om komende krisisse aan te spreek. Dit het groeiende afskeidingsbewegings en ekonomiese divergensie tussen lidstate verwag. Rusland is beskryf as 'n land wat probeer om dele van die voormalige Sowjet-ruimte te herintegreer om sy demografiese afname teen te werk, hoewel Stratfor nie gespesifiseer het watter state geteiken sou word nie. Daar is verwag dat die Midde-Ooste onstabiel sou bly as gevolg van voortgesette politieke omwenteling. Stratfor het voortgegaan om China se ontrafeling te voorspel, met verwysing na toenemende skuld, politieke onderdrukking en streeksongelykheid. Alhoewel dit erken het dat vorige voorspellings voortydig was, het dit volgehou dat fragmentering van sentrale gesag 'n moontlikheid was, maar dit het nou verklaar dat 'n toenemend outoritêre/diktatoriese bewind meer waarskynlik was.

## *The Next 100 Years* (2009)
In *The Next 100 Years* bied George Friedman 'n spekulatiewe voorspelling van globale geopolitiek dwarsdeur die 21ste eeu aan, en beweer dat die Verenigde State die dominante globale mag sal bly. Hy skets 'n reeks voorspelde geopolitieke verskuiwings, insluitend 'n kort "Tweede Koue Oorlog" met Rusland in die 2010's, gevolg deur die uiteindelike fragmentasie van beide Rusland en China in die 2020's as gevolg van interne strukturele swakhede.

Friedman voorspel dat China 'n ernstige interne krisis in die gesig sal staar wat veroorsaak word deur sy vinnige ekonomiese groei en gevolglike streeksongelykheid. Hy voer aan dat spanning tussen die welvarende kusstreke en die armer binneland die politieke stelsel sal onder druk plaas. Volgens Friedman, "Of die regering sal meningsverskil met 'n ystervuis onderdruk, of die land sal begin ontrafel." Hy kom tot die gevolgtrekking dat nasionale fragmentasie die meer waarskynlike scenario is, met provinsies wat outonomie verkry namate die sentrale regering effektiewe beheer verloor.

## *The Next Decade* (2010)
In *The Next Decade* voer George Friedman aan dat die Verenigde State, nou die enigste globale supermoondheid na die ineenstorting van die Sowjetunie in 1991, verder moet beweeg as die ontkenning van sy imperiale status en die las van die bestuur van 'n internasionale stelsel wat deur sy oorheersing gevorm word, moet konfronteer. Die dekade wat voorlê, beweer hy, sal toets of die VSA die instellings van sy republikeinse demokrasie kan bewaar terwyl hulle globale mag uitoefen – twee kragte wat hy as toenemend in spanning beskou. Friedman waarsku dat Amerika se post-Koue Oorlog-patroon om op krisisse te reageer met ongekoördineerde militêre ingrypings die globale orde gedestabiliseer en sy eie binnelandse instellings verswak het. In plaas daarvan doen hy 'n beroep op 'n doelbewuste strategie van indirekte invloed, waar die VSA as 'n balanseerder tussen streeksmoondhede optree eerder as 'n direkte besetter of afdwinger.

Wat China betref, bly Friedman skepties oor sy langtermyn-samehorigheid en mag. Terwyl hy sy ekonomiese opkoms erken, voer hy aan dat diep strukturele swakhede – insluitend groot streeksverskille, swaar afhanklikheid van wisselvallige uitvoermarkte en etniese verdeeldheid – sy politieke stabiliteit bedreig. Hy voorspel dat China, eerder as om as 'n verenigde globale hegemon na vore te tree, toenemende interne druk sal ondervind wat Beijing kan dwing om beheer te verslap of weerstand van magtige streeksakteurs in die gesig te staar. Friedman stel voor dat die VSA nie met konfrontasie moet reageer nie, maar deur streeks-teenwigte soos Japan en Indië te bevorder.

Elders voorsien Friedman dat Rusland tydelik invloed in Oos-Europa sal herwin voordat dit swig voor demografiese en ekonomiese agteruitgang. Hy beklemtoon Turkye, Pole en Japan as opkomende streeksmoondhede wie se trajekte die dekade sal vorm. Uiteindelik beklemtoon Friedman dat die Amerikaanse leierskap morele visie met pragmatiese realisme moet kombineer, kompleksiteit moet omarm en ideologiese rigiditeit moet laat vaar om beide sy globale rol en binnelandse politieke gesondheid te handhaaf.

## *The Storm Before the Calm* (2020)
In ''The Storm For the Calm: America's Discord, the Coming Crisis of the 2020's, and the Triumph Beyond'', bied George Friedman 'n raamwerk van twee oorvleuelende siklusse in die Amerikaanse geskiedenis: 'n sosio-ekonomiese siklus van ongeveer 50 jaar en 'n institusionele siklus van 80 jaar. Volgens Friedman kom beide siklusse in die 2020's bymekaar, wat 'n tydperk van diep interne ontwrigting in die Verenigde State veroorsaak. Hy wys op toenemende klaskonflik, kulturele polarisasie en die erosie van vertroue in kundige-geleide regering as aanduidings van hierdie omwenteling. Deur parallelle te trek met vorige krisismomente – soos die Amerikaanse Burgeroorlog, die Groot Depressie en die 1970's – voer Friedman aan dat terwyl die land 'n dekade van politieke disfunksie en maatskaplike wisselvalligheid betree, hierdie episodes deel is van 'n herhalende patroon van Amerikaanse heruitvinding. Hy voorspel dat 'n nuwe institusionele raamwerk en ekonomiese paradigma teen die vroeë 2030's sal ontstaan, wat nasionale stabiliteit sal herstel en die VSA se globale invloed sal hernu.  

Friedman spreek ook China se langtermynstabiliteit aan en voorspel dat die land uiteindelik interne breuk sal ondervind as gevolg van volgehoue streeksongelykheid en politieke spanning. Hy beskryf China as 'n verdeelde staat, met 'n welgestelde kuskorridor wat gekontrasteer word deur 'n verarmde binneland, en kultureel onderskeidende grensstreke soos Xinjiang, Tibet en Binne-Mongolië. Ten spyte van China se wêreldwye ekonomiese bereik, merk Friedman die relatief lae per capita-inkomste en die gebrek aan betekenisvolle militêre alliansies op. Hy voer aan dat China "desperaat probeer om alles bymekaar te hou", en voorspel dat hierdie interne teenstrydighede dit sal verhinder om sy gesentraliseerde model van regering op die lang termyn te handhaaf. Eerder as 'n skielike ineenstorting, verwag Friedman 'n geleidelike fragmentering van China se interne samehorigheid, wat sy vermoë om die Verenigde State as 'n dominante wêreldmag mee te ding, beperk.

## Verwysings