NG gemeente Alberton

[duimnael|regs|300px|Die kerkgebou van die destydse NG gemeente Alberton, ontwerp deur [Gerard Moerdyk.]]

Die **NG gemeente Alberton** was die moedergemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk op die Randse dorp Alberton, maar dis op 28 November 2010 ingelyf by Alberton-Wes. NG lidmate het wel op Sondag 21 Augustus 2016 in die ou moedergemeente se kerk byeengekom om dit wat die gemeente se 100-jarige bestaan sou gewees het, te vier.

Die gemeente is op versoek van die inwoners en lidmate van Alberton, wat 250 getel het, op Woensdag 16 Augustus 1916 deur die Ringskommissie van Potchefstroom van die moedergemeente Germiston afgestig. Die eerste jare van die gemeente se bestaan was jare van storm en drang. By afstigting het hulle geen bruidskat ontvang nie en moes self sien om 'n bymekaarkomplek daar te stel.

## Kerklike geboue 
duimnael|regs|160px|Ds. S.J. Stander, van 1917 tot 1920 Alberton se eerste NG leraar.

duimnael|regs|270px|Teen einde 2017 was die bome om die kerkgebou so groot dat dit moeilik is om die gebou te sien.

duimnael|links|160px|Ds. B.A. Muller, van 1921 tot 1928 die gemeente se tweede leraar.

duimnael|regs|160px|Ds. Roelof Theron was leraar hier van 1928 af, maar het in 1937 uit die bediening getree.

duimnael|regs|270px|Ds. en mev. Du Toit, leraarspaar van 1936 tot 1941.

regs|160px|duimnael|Ds. J.J. Struwig, leraar van 1942 tot 1945.

duimnael|160px|regs|Ds. L.W. Lemkuhl, van 1945 tot 1950.

duimnael|regs|160px|Ds. G.H. Oosthuizen, vir 'n wyle in 1946 medeleraar.

[duimnael|regs|160px|Ds. [Santie Sandenbergh.]]

Op Germiston is 'n sinkvoerskuur deur 'n groepie aangekoop, vervoer hierheen en stuksgewyse opgerig, en dit moes as die eerste kerkgebou dien. Die gebou het teen 1952 nog gestaan, maar is later van die hand gesit.

Eers tien jaar ná die ontstaan van die gemeente is 'n doeltreffende kerksaal opgerig wat ruimte aan 400 mense bied. Hiervan is die hoeksteen op 9 April 1927 deur die indertydse leraar, ds. B.A. Muller, gelê. Die gemeente se sierlike kerkgebou, waarvan Gerard Moerdyk argitek was, is in 1938 opgerig en in 1939 ingewy. Dit bied sitplek aan 1 000. Die gebou het ongeveer £14 000 gekos. In 1950 is die kerksaal gesloop en 'n nuwe in die tyd van ds. L.W. Lehmkuhl gebou.

## Leraars 
Op 1 Mei 1917 is prop. S.J. Stander beroep. Van hom word berig ontvang dat hy gerebelleer het en vir 10 jaar ingevolge Wet No. 11 van 1915 gediskwalifiseer is. Ná onderhandelinge met die minister (die bron sê nie watter een nie) is hy egter verlof verleen om te kom. Op 22 Junie 1917 is prop. Stander dan hier ontvang en bevestig. Hy het 'n baie harde stryd moes voer. Die gemeente was sonder pastorie en uitgestrek en hy het ook geen rytuig gehad nie. Later is voorgestel om 'n motorfiets met syspan aan te skaf, waarvoor die leraar bedank, "daar hy sy een hand nie kan gebruik nie en dit net tot ongelukke kan lei".

Ná die vertrek van ds. Stander is prop. B.A. Muller in Maart 1921 ontvang. Net soos sy voorganger moes ds. Muller baie swaar dae hier belewe. 'n Kerksaal is in Junie 1927 ingewy. In September 1928 is ds. R. Theron ontvang. Hierdie man maak swaar krisistye deur in die gemeente en lê in Mei 1936 sy bediening neer. Op 12 Desember 1936 is ds. W.C.O. du Toit ontvang en bevestig. Hy pak die bou van die huidige kerk aan. 'n Baie moeilike tyd maak hy deur, gevoelens loop hoog met die uitbreek van die oorlog, ens. Hy vertrek in Augustus 1941.

Ds. J. Jac. Struwig kom in April 1942 hier aan. Hy delg die skuld, ongeveer £10 000, in ietsie meer as twee jaar. Ná die vertrek van ds. G.H. Oosthuizen, 'n medeleraar, word dadelik aan die werk gespring om 'n deel van die gemeente af te stig. In 1947 word Alberton-Wes afgestig en in 1950 Alberton-Oos. Die volgende leraar, ds. H.A. Sandenbergh, het op 12 November 1950 hier aangekom.

## Enkele leraars 
* Salomon Johannes Stander, 1917–1920
* Burgert Andries Muller, Maart 1921–1928
* Roelof Johannes De Leeuw Theron, September 1928–1937 (tree uit die bediening)
* Wessel Charles Oswald du Toit, 12 Desember 1936 – Augustus 1941
* Jeremia Jacobus Struwig, April 1942–1945
* Louis Wessels Lemkuhl, 1945–1950
* Gabriël Hermanus Oosthuizen, 1946
* Hercules Alexander Sandenbergh, 12 Desember 1950 – begin 1958

## Bronne 
*  Nienaber, P.J. 1963. *Suid-Afrikaanse Pleknaamwoordeboek*. Kaapstad, Johannesburg: Suid-Afrikaanse Boeksentrum.
*  Olivier, ds. P.L. (samesteller), *Ons gemeentelike feesalbum*. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Die NG moederkerk Alberton op die hoek van Van Riebeecklaan en Gerrit Maritzstraat, soos te sien op Google Maps. URL besoek op 26 Julie 2015.