Anwar Sadat

**Mohammed Anwar el-Sadat** (محمد أنور السادات) *Muḥammad as Anwar-Sādāt*, Egipties:[muħæmmæd ˈʔɑnwɑɾ essæˈdæːt] (* 25 Desember 1918 – † 6 Oktober 1981) was die derde President van Egipte, 'n amp wat hy vanaf 15 Oktober 1970 tot en met die sluipmoord op hom deur fundamentalistiese offisiere op 6 Oktober 1981, beklee het. Sadat was 'n senior lid van die Vrye Offisiere-beweging wat Koning Farouk in die Egiptiese Revolusie van 1952 onttroon het, en 'n vertroueling van President Gamal Abdel Nasser, onder wie hy tweekeer as vise-president gedien het, en wie hy in 1970 as president opgevolg het.

In sy elf jaar as president, het hy Egipte se koers verander, deur uit baie van die politieke en ekonomiese beginsels van Nasserisme terug te trek, na 'n veelpartydemokrasie terug te keer, en die Infitah ekonomiese beleid van stapel te stuur. As President, het hy Egipte in die Jom Kippoeroorlog van 1973 gelei om Egipte se Sinai Skiereiland te herwin, wat Israel sedert die Ses-Dag Oorlog van 1967 beset het. Dit het van hom 'n held in Egipte en, vir 'n tyd, die res van die Arabiese Wêreld gemaak. Daarna het hy onderhandelinge met Israel begin, wat tot die Egipte–Israel Vredesverdrag gelei het. Hy en die Israeliese Eerste Minister, Menachem Begin, het daarvoor die Nobelprys vir Vrede verower. Daardeur het Sadat die eerste Moslem-nobelpryswenner geword. Alhoewel Egiptiese reaksie op die verdrag, wat Sinai as Egiptiese gebied bevestig het, oor die algemeen gunstig was, is dit deur die Moslem-Broederskap verwerp, wat gevoel het dat Sadat pogings om 'n Palestynse staat te verseker, laat vaar het. Die vredesverdrag was ook een van die hooffaktore wat gelei het tot sy moord.

## Vroeë lewe en revolusionêre aktiwiteite 
Anwar Sadat is op 25 Desember 1918 in Mit Abu El Kom, Monufia, Egipte, gebore in 'n arm Nubiese familie, een van 13 broers en susters. Een van sy broers, Atef Sadat, het later 'n vlieënier geword, en het tydens die Oktoberoorlog van 1973 gesneuwel. Sy vader, Anwar Mohammed El Sadat was van Bo-Egipte, en sy moeder, Sit Al-Berain, se vader was Soedanees. Sy teenstaanders het gesê dat sy ma nie "Egipties genoeg" gelyk het nie, en sommige het hom "Nasser se swart poedel" genoem.

Hy het aan die Koninklike Militêre Akademie in Kaïro in 1938 gegradueer, en is aangestel in die seinkorps. Hy het sy weermagloopbaan as 'n onderluitenant begin, en is in Soedan geplaas, wat op daardie tyd deel van Egipte was. Daar het hy Gamal Abdel Nasserontmoet, en saam met 'n paar ander onderoffisiere, het hulle het die geheime beweging "Vrye Offisiere" gestig om Egipte en Soedan van Britse oorheersing en koninklike korrupsie te bevry.

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog is hy deur die Britte in hegtenis geneem vir sy pogings om hulp van die Spilmoondhede te kry om die Britse besettingsmagte te verdryf. Anwar Sadat was aktief in baie politieke bewegings, insluitend die Moslem-Broederskap, die fascistiese Jong Egipte, die pro-koninklike Ystergarde van Egipte, en die geheime militêre groep genaamd die Vrye Offisiere. Hy het deelgeneem aan die militêre staatsgreep deur die Vrye Offisiere wat die Egiptiese Revolusie van 1952 ontlont het, waarin Koning Farouk op 23 Julie onttroon is. Sadat is aangewys om die nuus van die rewolusie oor die radionetwerke aan die Egiptiese volk aan te kondig.

## Tydens Nasser se presidentskap 
[links|duimnael|Top Egiptiese leiers in [Alexandrië, 1968. Van links na regs: Gamal Abdel Nasser, Sadat, Ali Sabri en Hussein el-Shafei]]
Tydens die presidentskap van Gamal Abdel Nasser is Sadat in 1954 aangestel as staatsminister. Hy is ook aangestel as redakteur van die nuutgestigte dagblad *Al Gomhuria*. In 1959, het hy die Sekretaris aan die Nasionale Unie geword. Sadat was die President van die Nasionale Vergadering (1960-1968) en daarna die visepresident en lid van die presidensiële raad in 1964. Hy is in Desember 1969 heraangestel as vise-president.

## Presidentskap 
Van die belangrikste gebeure van Sadat se presidentskap was sy "Regstellende Revolusie" om die regering se mag te konsolideer, die breuk met Egipte se jarelange bondgenoot en ondersteuner, die Sowjetunie, die 1973 Oktoberoorlog teen Israel, die Camp David-vredesverdrag met Israel, die Infitah ("opening") van Egipte se ekonomie, en sy sluipmoord in 1981.

Sadat het na Nasser se dood in Oktober 1970 vir hom as president opgevolg. Die aanname was dat Sadat se presidentskap van korte duur sou wees. Op 15 Mei 1971, het Sadat sy *Korrektiewe Revolusie* aangekondig, waarin hy die vurigste Nasseriste uit hulle poste in politieke, regerings- en sekuriteitsinstellings verwyder het. Sadat het 'n Islamitiese beweging aangemoedig, wat deur Nasser onderdruk was. Aangesien hy geglo het dat Islamiete sosiaal konserwatief was, het hy vir hulle aansienlike kulturele en ideologiese outonomie toegestaan in ruil vir hulle politieke ondersteuning.

In 1971, drie jaar na die begin van die uitputtingsoorlog rondom die Suezkanaal, het Sadat in 'n brief die vredevoorstel van die VN-onderhandelaar Gunnar Jarring onderskryf, wat 'n totale vrede met Israel voorgestel het, op die voorwaarde dat Israel sou terugtrek na sy grense soos voor die oorlog. Hierdie vredesinisiatief het misluk, aangesien nóg Israel nóg die Verenigde State van Amerika die terme wou aanvaar.

### Korrektiewe Revolusie 
Kort nadat hy die amp aangeneem het, het Sadat baie Egiptenare geskok deurdat hy twee van die kragtigste figure in die regime van hulle poste onthef en in hegtenis geneem het: Visepresident Ali Sabri, wat noue bande met Sowjetamptenare gehad het, en Sharawy Gomaa, die Minister van Binnelandse sake wat die geheime polisie beheer het. Hoewel dit uitgeroep is, is die skietstilstand onmiddellik verbreek. Alexei Kosygin, die voorsitter van die Sowjetunie se Raad van Ministers, het 'n amptelike vergadering met die Deense Eerste Minister Anker Jørgensen gekanselleer om na Egipte te reis, waar hy probeer het om Sadat te oorreed om 'n vredesverdrag te onderteken. Dit is onseker of Kosygin en Sadat tydens sy twee dae lange besoek ooit persoonlik ontmoet het. Die Israeliese weermag het voortgegaan in hulle pogings om die Egiptiese leër te omsingel. Die omsingeling is op 24 Oktober voltooi, drie dae na die verbreking van die skietstilstand. Hierdie ontwikkeling het spanning tussen die supermoondhede teweeg gebring, maar 'n tweede skietstilstand is samewerkend op 25 Oktober opgelê om 'n einde aan die oorlog te bring. Teen die einde van die oorlog, was die Israeliese magte 40 km vanaf Damaskus en 101 km vanaf Kaïro.

### Vrede met Israel 
Die aanvanklike Egiptiese en Siriese oorwinnings in die oorlog het die moraal in Egipte en die Arabiese Wêreld herstel, en Sadat het vir jare daarna bekend gestaan as die "Held van die Kruising". Israel het Egipte as 'n gedugte vyand erken, en Egipte se hernude politieke betekenis het uiteindelik gelei tot die herstel en heropening van die Suezkanaal deur die vredesonderhandelinge. Sy nuwe beleid van vrede het gelei tot die sluiting van twee ooreenkomste oor ontkoppeling van kragte met die Israeliese regering. Die eerste van hierdie ooreenkomste is onderteken op 18 Januarie 1974, en die tweede op 4 September 1975.

Een belangrike aspek van Sadat se vredesbeleid was godsdienstige ondersteuning vir sy pogings. Reeds tydens sy besoek aan die VSA in Oktober en November 1975, het hy die Evangeliese pastoor Billy Graham tot 'n amptelike besoek uitgenooi, wat 'n paar dae na Sadat se besoek plaasgevind het. Benewens die kweek van verhoudings met Evangeliese Christene in die VSA, het hy ook met die Vatikaan begin saamwerk. Op 8 April 1976 het hy die Vatikaan vir die eerste keer besoek, en ontvang 'n boodskap van ondersteuning van Pous Paulus VI ten opsigte van vrede met Israel, om 'n regverdige oplossing vir die Palestynse kwessie in te sluit. Sadat het van sy kant 'n openbare uitnodiging aan die Pous uitgereik om Kaïro te besoek.

Sadat het ook die media gebruik om sy doelwitte te bevorder. In 'n onderhoud wat hy aan die Libanese koerant *El Hawadeth* in Februarie 1976 gegee het, het hy beweer dat hy 'n geheime verbintenis van die Amerikaanse regering gekry het om druk op die Israeliese regering uit te oefen vir 'n groot onttrekking uit Sinai en die Golanhoogtes. Hierdie verklaring het hoofbrekens vir die Israeliese regering besorg, maar Kissinger het ontken dat so 'n belofte ooit gemaak is.

In Januarie 1977 het 'n reeks van sogenaamde "Broodonluste" uitgebreek, waarin teen Sadat se ekonomiese liberaliseringsbeleid geprotesteer is, veral 'n regeringsbesluit wat prysbeheer op basiese noodsaaklikhede soos brood opgehef het. Die onluste het vir twee dae geduur, honderde duisende het in Kaïro daaraan deelgeneem. 120 busse en honderde geboue is alleen in Kaïro vernietig. Die onluste het geëindig met die inset van die weermag en die her-instelling van die subsidies en prysbeheer. Gedurende hierdie tyd, het Sadat ook 'n nuwe benadering tot die verbetering van betrekkinge met die Weste ingeneem.

[regs|duimnael|Sadat (links) ontmoet Israeliese Minister van Verdediging, Eser Weizman, by [Camp David, 1978]]
[regs|duimnael|President Anwar Sadat en die Israeliese Eerste Minister, [Menachem Begin, erken die applous tydens 'n gesamentlike sessie van die Kongres in Washington DC, waartydens President Jimmy Carter die Camp David-ooreenkoms aangekondig het, 18 September 1978]]
[regs|duimnael|President [Jimmy Carter, Sadat en die Israeliese Eerste Minister, Menachem Begin, gee mekaar die hand by die ondertekening van die Egipties–Israeliese Vredesverdrag buite die Wit Huis, 1979]]
[regs|duimnael|250x250px|President Sadat ontmoet Senator [Joe Biden (links), en Senator Frank Church (middel) in Washington, D.C., 1979.]]
Die Vredesverdrag is uiteindelik op 26 Maart 1979 deur Anwar Sadat en die Israeliese Eerste Minister, Menachem Begin, in Washington DC onderteken, na aanleiding van die Camp David-Ooreenkomste (1978), 'n reeks vergaderings tussen Egipte en Israel wat deur die Amerikaanse President Jimmy Carter gefasiliteer is. Beide Sadat en Begin is bekroon met die Nobelprys vir Vrede vir hulle aandeel in die verdrag. In sy toespraak, het Sadat verwys na die langverwagte vrede wat deur beide Arabiere en Israeli's gewens is.

Die belangrikste kenmerke van die ooreenkoms was die wedersydse erkenning van die twee lande, die beëindiging van die oorlogstatus wat sedert die 1948 Arabies–Israeliese Oorlog bestaan het, en die volledige onttrekking deur Israel van sy gewapende magte en burgers uit die res van die Sinai Skiereiland, wat Israel tydens die 1967 Ses-Daagse Oorlog beset het.

Die ooreenkoms het ook voorsiening gemaak vir vrye deurgang vir Israeliese skepe deur die Suezkanaal en die erkenning van die Straat van Tiran en die Golf van Akaba as internasionale waterweë. Die ooreenkoms het Egipte die eerste Arabiese land gemaak om Israel amptelik te erken. Die vredesooreenkoms tussen Egipte en Israel het in krag gebly vandat die verdrag onderteken is.

Die verdrag was uiters ongewild in die meeste van die Arabiese Wêreld en die res van die Moslem Wêreld. Sy voorganger Nasser het Egipte 'n toonbeeld van Arabiese nasionalisme gemaak, 'n ideologie wat oënskynlik deur 'n eerder Egiptiese oriëntasie opsy geskuif is na die 1973 oorlog. Die Arabiese buurlande het geglo dat Sadat, deur die ooreenkomste te teken, Egipte se belange bo die doel van Arabiese eenheid gestel het, Nasser se panarabisme verraai het, en die beeld van 'n verenigde "Arabiese front" vir die ondersteuning van die Palestyne teen die "Sioniste Entiteit" vernietig het. Sadat het egter vroeg al besluit dat vrede die enigste oplossing was. Sadat se skuif na 'n strategiese verhouding met die VSA is ook deur baie Arabiere as verraad gesien. In die VSA het sy pogings tot vrede vir hom gewildheid in sommige Evangeliese kringe gewen. Hy is by voorbeeld deur Pat Robertson bekroon met die "Prins van Vrede" Toekenning.

As 'n reaksie op die ooreenkoms, het die Arabiese Liga in 1979 Egipte se lidmaatskap opgeskort, en sy hoofkwartier van Kaïro na Tunis verskuif. Arabiese Liga lidlande het op daardie stadium die uitwissing van die "Sioniste Entiteit", m.a.w. die staat van Israel as doel gehad. Die liga het eers in 1989 weer Egipte as 'n lid toegelaat en sy hoofkwartier teruggeskuif na Kaïro. As deel van die vredesooreenkoms het Israel in fases onttrek uit die Sinai Skiereiland. Sy onttrekking uit die hele gebied, behalwe die dorp van Taba, was teen 25 April 1982 voltooi, maar Israel het eers in 1989 daardie dorp ontruim.

### Sluipmoord 
Die laaste maande van Sadat se presidentskap is deur interne opstand gekenmerk.

Vroeër in sy presidentskap het Islamiete voordeel getrek uit die "regstellende rewolusie" en die vrylating van aktiviste wat onder Nasser toegesluit is,

In Februarie 1981 het die Egiptiese owerhede, deur die arrestasie van 'n lid van El-Jihad wat kritieke inligting gedra het, bewus geraak van die planne. In September het Sadat 'n baie ongewilde aksie beveel waar meer as 1500 mense gearresteer is, insluitend baie Jihadlede, maar ook die Koptiese Pous en ander Koptiese geestelikes, intellektuele en aktiviste van verskeie ideologië. Alle nie-regerings pers is ook verban. Die aksie het egter 'n sel van die Jihad in die weermag onder leiding van Luitenant Khalid Islambouli gemis, wat die sluipmoord op Anwar Sadat in Oktober sou uitvoer.

Tala'at Qasim, 'n vorige hoof van die Gama'a Islamiyya, het in 'n onderhoud met die *Middle-East Report* beweer dat dit nie die Islamitiese Jihad was nie, maar eerder sy organisasie, bekend in Engels as die "Islamic Group", wat die sluipmoord georganiseer het en die moordenaar, Islambouli, gewerf het. Lede van die Groep se 'Majlis el-Shura' ('Raadgewende Raad') – onder leiding van die berugte "blinde shaykh' – is twee weke voor die moord in hegtenis geneem, maar hulle het nie hulle planne openbaar nie, en Islambouli het die sluipmoord op Sadat deurgevoer.

Op 6 Oktober 1981 is Sadat vermoor, tydens die jaarlikse oorwinningsparade in Kaïro om Egipte se kruising van die Suezkanaal te vier. Islambouli het sy aanvalsgeweer in Sadat se liggaam leeggevuur terwyl hy voor in die hoofpawiljoen was, en daardeur die President asook elf ander mense doodgeskiet, insluitend die Kubaanse ambassadeur, 'n Omani generaal, 'n Kopties-Ortodokse biskop en Samir Helmy, die hoof van Egipte se Sentrale Ouditkunde Agentskap (CAA). Agt-en-twintig mense is gewond, insluitende Vise-President Hosni Mubarak, die Ierse Minister van Verdediging James Tully, en vier militêre skakelbeamptes van die VSA.

Die moordspan is gelei deur Luitenant Khalid Islambouli nadat 'n fatwā van Omar Abdel-Rahman verkry is waarin hy die moord goedgekeur het. Islambouli is verhoor en skuldig bevind. 'n Doodsvonnis is teen hom gevel, en hy is in April 1982 deur 'n vuurpeloton tereggestel.

## Nasleep 
Sadat is opgevolg deur sy vise-president Hosni Mubarak, wat tydens die aanval in die hand beseer is. Sadat se begrafnis is deur 'n rekord aantal hoogwaardigheidsbekleërs van regoor die wêreld bygewoon, insluitend 'n ongewone gelyktydige bywoning deur drie voormalige Amerikaanse presidente: Gerald Ford, Jimmy Carter en Richard Nixon. Soedanese President Gaafar Nimeiry was die enigste Arabiese staatshoof om die begrafnis by te woon. Slegs 3 van 24 lande in die Arabiese Liga het hoegenaamd verteenwoordigers gestuur: Oman, Somalië en Soedan. Israel se eerste minister, Menachem Begin, het Sadat as 'n persoonlike vriend beskou en het daarop aangedring om die begrafnis by te woon. Begin het selfs die hele begrafnisoptog te voet deurgemaak om nie die Sabbat te verbreek nie. Sadat is begrawe in die gedenkteken vir die onbekende soldaat in Kaïro, oorkant die straat waar hy vermoor is.

Meer as driehonderd Islamitiese radikale is aangekla in die verhoor van Khalid Islambouli, insluitend die toekomstige leier van Al-Kaïda, Ayman al-Zawahiri, Omar Abdel-Rahman en Abd al-Hamid Kishk. Die verhoor is deur die internasionale pers gedek, en Zawahiri se kennis van Engels het hom die de facto woordvoerder vir die verweerders gemaak. Zawahiri is in 1984 uit die tronk vrygelaat. Abboud al-Zomor en Tareq al-Zomor, twee Islamitiese Jihad leiers wat in verband met die moord in hegtenis geneem is, is op 11 Maart 2011 vrygestel.

Ten spyte van hierdie feite, het Sadat se neef, Talaat Sadat, beweer dat die moord 'n internasionale sameswering was. Op 31 Oktober 2006 is hy tot 'n jaar tronkstraf gevonnis weens laster teen Egipte se weermag, minder as 'n maand nadat hy 'n onderhoud gevoer het waar hy Egiptiese generaals daarvan beskuldig het dat hulle sy oom se moord beplan het. In 'n onderhoud met 'n Saoedi televisiekanaal, het hy ook beweer dat beide die Verenigde State en Israel betrokke was. Hy het beweer dat geen lid van die spesiale persoonlike beskermingsgroep 'n enkele skoot tydens die aanval afgevuur het nie, en nie een van hulle verhoor is nie.

## Media-uitbeeldings van Anwar Sadat 
[duimnael|200x200px|[Joeri Gagarin met Sadat en Gamal Abdel Nasser in Kaïro, 1962]]
In 1983 is *Sadat*, 'n minireek oor die lewe van Anwar Sadat, op Amerikaanse televisie uitgesaai, met Oscar-bekroonde akteur Louis Gossett jr. in die titelrol. Die film, asook alle ander films wat deur Columbia Pictures vervaardig en versprei is, is dadelik verban deur die Egiptiese regering, weens bewerings van historiese onakkuraathede. 'n Siviele regsgeding is deur Egipte se kunstenaars en film vakbonde in 'n Egiptiese hof gebring teen Columbia Pictures, asook die film se regisseurs, vervaardigers en draaiboekskrywers, maar die saak is ontslaan aangesien die beweerde laster buite Egipte plaasgevind het, en dus nie binne die hof se jursidiksie geval het nie.

Westerse skrywers het die film se swak ontvangs aan rassisme toegeskryf, aangesien Gossett 'n Afro-Amerikaner is. Gosset is weens sy vertolking vir 'n Emmy genomineer.

Sadat is ook deur Robert Loggia in die 1982 televisiefilm *A Woman Called Golda* uitgebeeld, met Ingrid Bergman in die rol van Golda Meir.

Die eerste Egiptiese uitbeelding van Sadat se lewe het in 2001 gekom, toe *Ayyam El Sadat* (*Dae van Sadat*) in Egipte vrygestel is. Hierdie film was 'n groot sukses in Egipte, en is gesien as Ahmed Zaki se grootste prestasie tot op daardie punt.

Die jong Sadat is 'n belangrike karakter in Ken Follett se riller *Die Sleutel tot Rebecca*, wat in Kaïro tydens die Tweede Wêreldoorlog afspeel. Sadat, toe nog 'n jong beampte in die Egiptiese Weermag, en betrokke by anti-Britse revolusionêre aktiwiteite, word simpatiek daargestel, en sy bereidwilligheid om saam te werk met die Duitse spioene is duidelik getoon as 'n uitvloeisel van sy wens om bondgenote teen Britse oorheersing van sy land te vind, eerder as 'n ondersteuning van Nazi-ideologie. Sommige van die tonele in die boek, soos byvoorbeeld Sadat se inhegtenisname deur die Britte, volg die uitbeelding in Sadat se eie outobiografie nougeset.

Sadat is herhaaldelik op *Saturday Night Live* uitgebeeld, waar hy deur Garrett Morris gespeel is, weens sy fisiese ooreenkoms met Sadat.

## Eerbewyse 
### Buitelandse eerbewyse 
* : Ere Groot Bevelvoerder van die Orde van die Verdediger van die Koninkryk (1965)

## Bibliografie 
* 
* 
* 
* 
* 

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
* Amptelike webblad (ar) 
* Bibliotheca Alexandrina, Front Page
* Ben-Gurion on Anwar Sadat Wanting Peace, 1971 Shapell Manuscript Foundation
* Anwar Sadat Chair for Peace and Development at the University of Maryland
* *Remarks at the Presentation Ceremony for the Presidential Medal of Freedom - March 26, 1984* 
* 
* Video of Sadat's assassination
* Free Egyptians Point of View About Sadat's Assassination (ar) (en)