open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bloukol-lintstertrog

Die **Bloukol-lintstertrog** (*Taeniura lymma*) kom voor aan die ooskus van Suid-Afrika vanaf Durban. Die vis is grys-bruin tot olyf-groen met blou spikkels op die bokant van die lyf en vinne. Die rog word 90&nbsp;cm oor die wydte van die vinne. Die rog hou van vlak, sandrige areas of naby koraalriwwe en is naglewend. In Engels staan die haai bekend as die *Bluespotted ribbontailray*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Taeniura-lymma.html
Gladde hamerkophaai

Die **gladde hamerkophaai** (*Sphyrna zygaena*) kom voor in alle oseane in die wêreld, behalwe in tropiese water. In Suid-Afrika kom dit voor van St. Helenabaai tot by die Mosambiekse grens. Die haai kan tot 3,5&nbsp;m groot word. Die kop is plat met die oë wat aan die kante sit van twee laterale uitgroeisels van die kop. Die haai is vivipaar en normaalweg word 29 - 50 klientjies gebore na 'n dratyd van 10-11 maande. Dit word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. In Engels staan die vis bekend as die *Smooth hammerhead*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Sphyrna-zygaena.html
Rooioog-rondeharing

Die **Rooioog-rondeharing** (*Etrumeus whiteheadi*) is 'n vis wat reg rondom die Suid-Afrikaanse kus voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Redeye roundherring*.

## Voorkoms 
Die kop en liggaam is blou-groen aan die bokant terwyl die sye silwer is. Hulle kom in skole voor aan die Wes-Kaap waar hulle gedurende die dag tot 100&nbsp;m diep gaan maar gedurende die skemer kom hulle op na die oppervlakte. Hulle leef op plankton. Die vis het groot kommersiële waarde en word onder andere benut as vismeel, visolie of vissmeer. Die 'rooioog' verwys na die bloeding wat in die oë van gevangde vis gesien kan word.  Die vis word tot 20&nbsp;cm lank.

## Trivia 
Die Rooioog-rondeharing, sardyn en ansjovis is die visse wat die jaarlikse sardientjieloop veroorsaak aan die kus van KwaZulu-Natal.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Etrumeus-whiteheadi.html
Istiophoridae

Die **marlyne en seilvis** (*Istiophoridae*) is 'n vis-familie wat tot die orde Perciformes behoort. Daar is 3 genera met minstens elf spesies in hierdie familie. Sewe van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

duimnael|links|Die witmarlyn, *Tetrapturus albidus*

## Kenmerke 
Die familie se uitstaande kenmerk is die lang swaard wat aan die bolip vas is. Die liggaam is lank en die familie se grootte wissel van 2,3 - 4,5&nbsp;m - die swaard ingesluit. Hulle vreet pelagiese vis, tjokka en skaaldiere en gebruik ook die swaard om die prooi dood te maak of te verlam. Die swaard word ook deur die familie vir selfverdediging gebruik.

## Genera 
Die volgende genera kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Istiophorus*
::* *Istiophorus albicans* - Atlantiese seilvis
::* *Istiophorus plattypterus* - Seilvis

* *Makaira*
::* *Makaira indica* - Swartmarlyn
::* *Makaira mazara* - Pasifiese bloumarlyn
::* *Makaira nigricans* - Bloumarlyn

* *Tetrapturus*
::* *Tetrapturus audax* - Gestreepte marlyn

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Grootoog-stompneus

Die **Grootoog-stompneus** (*Rhabdosargus thorpei*) is 'n vis wat endemies aan Suid-Afrika is tussen Port Alfred en Mosambiek. In Engels staan die vis bekend as die *Bigeye stumpnose*. Die vis word 50&nbsp;cm lank en kan tot 4&nbsp;kg weeg. Die kop en liggaam is silwerig terwyl die middel van die liggaam, anale en bekkenvinne geel is. Hulle kom voor langs strande en op rotsriwwe tot by water 70&nbsp;m diep.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Rhabdosargus-thorpei.html
* http://eol.org/pages/213638/overview
Engraulidae

Die **Ansjovisse** (*Engraulidae*) is 'n familie van visse wat hoort tot die orde Clupeiformes behoort. Daar is 16 genera met minstens 139 spesies wat tot hierdie familie behoort. Ses van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.

## Kenmerke 
Al die Ansjovissoorte se lywe is lank en silindries, en die snoet is voor die mond. Hulle het klein tandjies wat tipies is van vis wat plankton vreet as voeding. Ansjovis tel onder die pelagiese vis, wat beteken dat hulle in groot skole oor die kontinentale bank voorkom. Die vis word tipies 8 tot 25&nbsp;cm groot. Ansjovis speel wêreldwyd 'n groot rol in lande se kommersiële visbedryf.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:

* *Encrasicholina*
::* *Encrasicholina punctifer* - Seerower-ansjovis

* *Engraulis*
::* *Engraulis japonicus* - Kaapse ansjovis

* *Stolephorus*
::* *Stolephorus holodon* - Doring-ansjovis
::* *Stolephorus indicus* - Indiese ansjovis

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004.
Hoofmeisie

**Hoofmeisie** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 23 Desember 2011 in teaters dwarsoor Suid-Afrika begin draai het. Dit is in Johannesburg verfilm. Die vervaardiger is Danie Bester, die regisseur Morne du Toit en die skrywers is Henk Pretorius en Samuel Ferreira.

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie. Dit het geen ouderdomsperk nie en is geskik vir die hele gesin.

## Hoofrolspelers 
* Ruan Wessels as Rikus
* Lida Botha as tannie Betsie
* Christel van den Bergh as Martie
* Karen Wessels as juffrou Prinsloo
* Marie Pentz as ouma Anna
* Annemicke Kotze as Melissa
* Nazli George as Dorethea
* Mish'a el de Beer as Nadia
* Tina Kruger as Juf Reynecke
* Hannes Muller as Llewellyn
* Melissa Massyn as Susan
* Doktor Khabu-Nkatho as polisievrou
* Jamie Lawrence as Hetwieg
* Karen Fourie as Jakoba
* Johan van der Merwe as mnr. Gouws
* Izak Davel as homself

## Storielyn 
Die rolprent handel oor drie meisies op laerskool, wat onder hul dominerende mammies dieselfde droom deel - om eendag hoofmeisie van Laerskool Stumbo Pops te word. Nadia van Heerden (12) is 'n liefdevolle en gemotiveerde weeskind met dieselfde droom. Ongeag haar siniese ouma se advies om nie eers te probeer kompeteer nie, gaan sy voluit vir die gesogte bronsbalkie. Nadia weet dit sal haar oorlede ma en pa verskriklik trots maak. Sy behaal gou sukses wanneer sy redenaars wen, maar mislukkings met netbal proewe, entrepreneursdag en akademie is net die begin van haar probleme. Wanneer sy oortuig is dat haar beste vriendin, Melissa, haar in die rug gesteek het, rebelleer Nadia teen almal wie vir haar omgee. Sy word gou 'n selfgesentreerde snip wat enigiets sal doen vir die titel van Hoofmeisie. Uiteindelik leer Nadia dat 'n ware leier van agter af lei, en 'n voorbeeld van eerlikheid en onselfsugtigheid behoort te wees.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
* Die rolprent se webtuiste 
* Rolprent se Facebook-blad
*
S.P.E. Trichard

**Stephanus Petrus Erasmus Trichard** (23 Januarie 1847, Ohrigstad – Oktober 1907, Kenia) was die seun van Carolus Tregardt, en die kleinseun van Louis Tregardt. Hy het aan die meeste veldtogte teen opstandige swart stamme in die ZAR deelgeneem, asook aan die bestorming van Amajuba Tydens die volksvergadering te Paardekraal word hy verkies tot veldkornet van Middelburg en die wyk Olifantsrivier, en neem kort daarop deel aan die krygsverrigtinge by Bronkhorstspruit en Majoeba. Sy ervarings tydens die Tweede Vryheidsoorlog het hy in sowat 110 bladsye geboekstaaf.

## Landsoeker 
Kolonel Trichard se seun Karel (C.J.) het nou die moontlikheid oorweeg van emigrasie na Madagaskar, 'n gebied wat jare tevore deur sy oupa Carolus verken is. Die Trichards is op 7 Januarie 1903 onder 'n groep bittereinders wat 'n beplanningsvergadering in Ermelo bywoon. Die sestal mans wat hier afgevaardig is vir 'n *Landsoekersekspedisie* om Duits-Oos-Afrika te eksploreer vir vestiging, het voorlopig die Trichards uitgesluit.  Kolonel Trichard voeg hom wel by die twaalftal van die Grootkommissie, onder leierskap van Piet C. Joubert, wat in Mei 1904 uit Lourenco Marques vertrek. Op Trichard se aandrang besoek hulle Madagaskar, wat ook deur die Reitz-broers en generaal Maritz as 'n bestemming ondersoek is. Hulle doen aan by Tamatawe en Tananariwe, en word ontvang deur die goewerneur, generaal Gallieni, wat hulle magtig om 'n feitereis te onderneem. Na verkenning van die ooskus besluit hulle teen vestiging om drie redes, naamlik die amptelike status van die Katolieke kerk, endemiese malaria en die sterk oosterse invloede.

Van Madagaskar reis hulle na Dar es Salaam, waar hulle die onderhandelinge van 1903 hernu. Hulle ontvang toestemming om die omgewing van Meroeberg te besigtig, en keer weldra na Transvaal terug, waar hulle planne teen Julie 1904 afgerond word. In 1905 vertrek Trichard en sy seun Karel saam met die Piet Joubert-trek na Duits-Oos-Afrika. Hy vestig hom uiteindelik by Nakoeroe in Kenia, maar sterf daar tydens 'n jagtog in Oktober 1907.

## Verwysings 
## Boeke
Sien verwysings.
* 
**  Bladsye 85-88, 167, 169-171, 182, 187-191, 194-195, 197, 230-231, 261, 266, 270-273, 276-278, 284-286, 300-302, 305, 316-317, 328, 352, en 360.
**  Bladsye 240, 421, 428-429, 435, 442, 444, 449-451.
**  Bladsye 11-12, 21, 91, 110, 263, 265, 267, 356, 427, 544, 554, en 557.
**  Bladsye 163, 165, 176, en 183.
Gestreepte knorder

Die **Gestreepte knorder** (*Pomadasys striatus*) is 'n vis wat voorkom aan die Suider-Afrikaanse suid - en ooskus vanaf Knysna tot by Beira. Die teenwoordigheid van die vis is nêrens elders in die wêreld aangeteken nie. Die vis word 22&nbsp;cm lank. Die lyf is bruinerig met drie horisontale donker strepe oor die boonste helfte van die lyf. Die vis kom voor op rots- en koraalriwwe en word hoofsaaklik deur hengelaars as aas gebruik. In Engels staan die vis bekend as *Striped grunter*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* *Pomadasys striatus* by Fishbase.
Josef (vis)

Die **Josef** (*Callorhinchus capensis*) is 'n kraakbeenvis wat endemies aan Suid-Afrika is. Die vis kom voor vanaf Namibië tot by Durban alhoewel dit selde aan die ooskus gesien word. In Namibië staan vis bekend as die *Josefvis*. Die vis word tot 1.2&nbsp;m lank en is silwer of brons kleurig. Aan die kante en op die kop en vinne is die kleur donkerder. Die vis verkies sagte seebodems, nie dieper as 374&nbsp;m nie. Wanneer die vis volwasse is groei daar 'n tentakel uit aan die voorkop wat sy Engelse naam tot gevolg het *Elephantfish*.

duimnael|links|Eiersak

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Callorhinchus-capensis.html
Arendrog

Die **Arendrog** (*Myliobatis aquila*) is 'n vis wat aan die hele kusgebied van Suid-Afrika voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Eagle ray*.

## Voorkoms 
Die rog is donkerbruin, swart of olyfgroen van kleur met swart kolletjies op die liggaam. Die twee pektorale vinne is baie groot en lyk soos vlerke. Die rog word tot 1.5&nbsp;m wyd - vlerkpunt tot vlerkpunt. Die dier is vivipaar en 4 - 7 kleintjies word op 'n keer gebore. Die rog is eetbaar en verskaf goeie kompetisie aan hengelaars.

## Habitat 
Die arendrog verkies vlakkerige water soos strandmere om in te leef, maar is al op dieptes van 95&nbsp;m gevang.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Myliobatis-aquila.html
Pynappelvis

Die **Pynappelvis** (*Monocentris japonica*) kom voor aan die ooskus van Afrika, vanaf die Rooisee tot by Mosselbaai. Dit is die enigste spesie van die Monocentridae familie wat in Suid-Afrika voorkom. Die vis word 17&nbsp;cm lank en word gevind in koraal- en rotsriwwe in water van 10 – 400&nbsp;m diep. Die vis is swart met geel vlekke op, en op elke skub is 'n haak. Die vis oorleef in 'n dofverligte akwarium.

## Fotogalery 

Lêer:Monocentris japonica.001 - Aquarium Finisterrae.jpg|Pynappelvis by die *Aquarium Finisterrae* in Corunna, Galicia, Spanje.
Lêer:Monocentris japonica.jpg|Pynappelvis by die Himeji-akwarium, Japan.
Lêer:Monaco.Musée océanographique022.jpg|Pynappelvisse by die *Musée Océanographique de Monaco*.
Lêer:pineconefish.png|Illustrasie van 'n pynappelvis, met die anatomie van 'n ontblote kopbeen.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Monocentris-japonica.html
Bontstertjie

Die **Bontstertjie** (*Kuhlia mugil*) is 'n vis wat aan die ooskus van Afrika voorkom vanaf die Rooisee tot by Kaap Agulhas. Die vis word 20&nbsp;cm groot. Die kop en liggaam is silwer en die stertvin het vyf swart bande op - dit gee aanleiding tot die familie se bynaam: *Vlagsterte*. Dit verkies vlak kuswater en oorleef in 'n akwarium. In Engels staan die vis bekend as *Barred flagtail*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Kuhlia-mugil.html
Koester (vis)

Die **koester** (*Acanthistius sebastoides*) is 'n vis wat endemies is aan Suid-Afrika en van Valsbaai tot by Durban voorkom. 

Die kop en liggaam is gelerig bruin, amper geel en bedek met klein oranje spikkels. Verspreide bruin vlekke kom ook op die liggaam voor. Die stert- en analevinne is donkergrys. 

Die vis word 35&nbsp;cm groot en verkies rotsbodems in water wat 1 – 25&nbsp;m diep is. In Engels staan die vis ook bekend as die *Koester*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Acanthistius-sebastoides.html
Hondhaai

Die **hondhaai** (*Mustelus mustelus*) kom voor aan die weskus, suidkus en ooskus van Suid-Afrika tot by Durban. Dit word 1,7&nbsp;m lank en 25&nbsp;kg swaar. Dit is normaalweg grys, maar sekere haaie het verspreide swart kolletjies op. Die tweede dorsale vin is hoër as die stertvin. Die haai kom voor in water van tot 350&nbsp;m diep. Dit vreet beenvis, krewe, krappe en garnale. Die spesie is vivipaar met 4-23 kleintjies per geboorte. Die vleis is eetbaar, maar dit word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. In Engels staan die haai bekend as *Smooth-hound*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Mustelus-mustelus.html
Karel grootoog

Die **Karelgrootoog** (*Boopsoidea inornata*) is 'n vis wat endemies is aan Suid-Afrika en voorkom tussen Swartvlei en Durban. Die vis staan ook bekend as *Fransmadam*, ook in Engels.

## Voorkoms 
Die oë is groter as verwag vir die vis se grootte, vandaar die naam. Die vis word 30&nbsp;cm lank en is bronssilwer en die agterkant van die kieudeksel is swart.

## Habitat 
Die vis kom voor in water wat 5 – 34&nbsp;m diep is; merendeels in sloepe tussen die rotse. Die vis word gebruik as aas en moet nie verwar word met die steentjie nie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Heemstra, Phil & Elaine: *Coastal Fishes of Southern Africa*. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Boopsoidea-inornata.html
* http://eol.org/pages/211994/overview
Santer

Die **Santer** (*Cheimerius nufar*) is 'n vis wat aan die ooskus van Afrika voorkom vanaf Oman tot by Valsbaai. Die vis word 75&nbsp;cm lank en 7&nbsp;kg swaar. Die liggaam is silwerpienk met 4 - 5 dowwe strepe wat vertikaal oor die liggaam gaan. Die vis word gevind in waters wat 7 – 130&nbsp;m diep is naby riwwe of rots seebodem en is 'n gewilde eetvis. In Engels staan die vis bekend as *soldier*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Cheimerius-nufar.html
* http://eol.org/pages/205519/overview
Engelsman

Die **engelsman** (*Chrysoblephus anglicus*) is 'n vis wat endemies is aan Suid-Afrika en voorkom van Algoabaai tot by Mosambiek. Die vis is silwerkleurig met 'n blou kol op die dorsale skubbe en 4 rooi vertikale strepe oor die liggaam. Die vis word 90&nbsp;cm lank en weeg dan 7&nbsp;kg. In Engels staan die vis ook bekend as *Englishman*.

Die vis kom in koraal- en rotsriwwe voor in water wat 15 – 120&nbsp;m diep is. Dit is ook 'n gewilde eetvis.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chrysoblephus-anglicus.html
* http://eol.org/pages/211651/overview 
*
Manta

Die **manta** (*Manta birostris*) is 'n vis wat wêreldwyd voorkom in tropiese, subtropiese en ook gematigde waters. Plaaslik kom hulle aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika, vanaf Valsbaai tot by die Mosambiekkanaal, asook in Madagaskar en die Maldive voor. 

## Kenmerke 
Die manta kan tot 6,7&nbsp;m breed word van vlerkpunt tot vlerkpunt en die mond is voor aan die kop. Die stert is dun en kort. Die manta kan óf donker, gryserige blou of groenerige bruin óf swart aan die bokant wees. Die onderkant is wit. Hulle kom voor by die kontinentale bank in water wat 100&nbsp;m diep is. Hulle is vivipaar en twee kleintjies word op 'n slag gebore. Mantas is oor die algemeen alleenlopers, maar kan ook in pare voorkom. Hulle spring ook soms uit die water uit. 

## Klassifikasie 
Hulle word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. Tot in 2017 was die spesie in die genus *Manta* geklassifiseer, saam met die kleiner Alfred manta (*Mobula alfredi*). DNS-toetse het egter getoon dat beide spesies meer verwant is aan rôe van die genus *Mobula*. As gevolg hiervan, is die reusemanta herdoop na *Mobula birostris* om sy nuwe klassifikasie te weerspieël.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Mobula-birostris.html
Waaierkelp

**Waaierkelp** (*Laminaria pallida*) is 'n seewier wat in die see groei. Dit kom voor vanaf Kaap Agulhas, weswaarts al langs die Weskus. Hierdie bruinalge word 5&nbsp;m hoog en die stamme het groot, waaieragtige blare aan die punte. Die massa van die wortels anker die alge op die seebodem. Dit verkies koue water en kom voor in die benedegetysone tot 30&nbsp;m diep. Dooie kelp spoel langs die strand uit.

## Sien ook 
* Seewier

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede. Jana Media. 2007.
Sofia Aleksejewna van Rusland

**Sofia Aleksejewna** (Russies: Софья Алексеевна;  - ) was van 1682 tot 1689 regent van die Tsaredom van Rusland. Sy het regeer namens haar broer, Iwan V, en halfbroer, Pieter die Grote, wat as medetsaars gekies is ná die dood van Sofia en Iwan se broer, tsaar Fjodor III. Iwan was liggaamlik en geestelik gestrem en Pieter was maar tien jaar oud toe sy broer dood is en te jonk om te regeer.

Sy het met ’n ystervuis regeer en het nie geskroom om gewelddadige taktieke te gebruik nie. Haar bewind was soveel meer besonders omdat vroue in daardie tyd gewoonlik in die openbaar sluiers gedra en opgepas is, en nie openlik aan enige politieke bedrywighede deelgeneem het nie.

In 1689 het Pieter Sofia na die Nowodewitsji-klooster gestuur om ’n non te word nadat sy probeer het om die bewind oor te neem. In 1696 het die sieklike Iwan gesterf en van toe af was Pieter die alleenheerser.

## Verwysings 
: *20px|links Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia*

## Verdere leesstof 
* Hughes, Lindsey. *Sophia, Regent of Russia: 1657–1704*. New Haven, CT; Londen: Yale University Press, 1990 (hardeband, ).
Verenigde State van Europa

duimnael|400px|Verdere uitbreiding van die Europese Unie:

Die **Verenigde State van Europa** is 'n konsep vir die skep van 'n federasie van state in Europa, gewoonlik verwysend na die state in die Europese Unie. So 'n federasie sal soortgelyk aan die Verenigde State van Amerika kan funksioneer.

Die begrip is al reeds deur George Washington gebruik, toe hy gesê het dat daar eendag 'n Europese Federasie sal bestaan. Die uitdrukking is ook soms in die 20ste eeu gebruik. In besonders sedert die Europese soewereine skuld krisis van 2011 is so 'n federasie 'n belangrike opsie.

## Eksterne skakels 
*  Zeit.de: Idee vereinigtes Europa
*  Spiegel.de: Von der Leyen fordert die Vereinigten Staaten von Europa
Konsonant

'n **Konsonant** of **medeklinker** is 'n klank waar die lug, in teenstelling met 'n klinker, nie ongehinderd deur die mond na buiten kan gaan nie. Dit is 'n spraakklank wat gevorm word deur 'n volkome of gedeeltelike onderbreking van of versperring in die lugstroom in of bo die strottehoof, met of sonder trilling van die stembande. 

## Voorbeelde 
By die /p/ van *aap* versamel die lug eers voor die afgeslote lippe, en kom dan met 'n plof na buite. By die /n/ van *noot* is die mondholte afgesluit en kom die lug deur die neus. By die /s/ van *sap* gaan die tong omhoog na die verhemelte, waardeur die opening nouer word en 'n sisklank ontstaan.

## Die verdubbeling van konsonantletters in Afrikaans 
Volgens die Afrikaanse woordelys en spelreëls (2017) word konsonantletters soms verdubbel wanneer hulle tussen vokaalletters voorkom om die klank en/of lengte van die voorafgaande vokaal te bepaal.

* 'n Konsonantletter word verdubbel indien dit tussen twee vokaalletters optree en die eerste vokaal (met uitsondering van [i], [u] en [y]) kort is en die hoofklem dra. 

a**bb**a, vo**dd**e, e**ff**ens, gi**gg**el, li**gg**aam

* 'n Konsonantletter wat tussen 'n kort [i], [y] of [u] en 'n volgende vokaalletter staan, word nie verdubbel nie.
** brie**f**ie, fami**l**ie, kie**l**ie, ti**p**e
** bru**t**o, minu**t**e, ru**s**ie
** groe**t**e, moe**d**er, moe**n**ie, oe**f**en
** geu**t**e, kreu**k**el, leu**s**e

* 'n Konsonantletter wat tussen 'n diftong en 'n vokaalletter staan, word nie verdubbel nie.

a**n**ys, dui**s**end, ei**n**a, ka**b**ou**t**er, mei**s**ie

* Indien die grondwoord eindig op 'n enkele konsonantletter, voorafgegaan deur 'n lang, beklemtoonde vokaal, word daardie konsonantletter nie in afleidings van die grondwoord verdubbel nie.
** formaat - forma**t**eer, profeet - profe**t**eer, vokaal, voka**l**iseer.
** Let ook op die spelling van baseer (uit basis), faseer (uit fase) en kontroleer (uit kontrole). 

* As 'n woord op 'n **s** eindig (soos bos of fluks) en met 'n woord of woorddeel verbind word wat met 'n **s** begin (soos slaper, of -ste), word albei **s**'e behou.
** bo**ss**laper, dan**ss**koene, hal**ss**noer
** fluk**ss**te, lak**ss**te, skaar**ss**te

## Eksterne skakels 
* 

## Bronne 
* *Afrikaanse woordelys en spelreëls*. Elfde, verbeterde en omvattend herbewerkte uitgawe, 2017.
Witbalk-rubberlip

Die **witbalk-rubberlip** (*Plectorhinchus playfairi*) is 'n vis wat voorkom aan die ooskus van Afrika vanaf Port St. Johns tot by Oman. In Engels staan die vis bekend as *Whitebarred rubberlip*.

## Voorkoms 
Die vis word 90&nbsp;cm lank. Die boonste helfte van die vis se liggaam is brons met 4 vertikale strepe op die boonste helfte. Die onderste helfte van die liggaam is wit. Al die vinne is donker van kleur en die vis kom voor in koraalriwwe in water van 3 – 80&nbsp;m diepte.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Plectorhinchus-playfairi.html
Dovercourt

**Dovercourt** is 'n klein kusdorpie en vakansieoord in die noordooste van die Engelse graafskap van Essex. Dovercourt is ouer maar kleiner as sy buurdorp Harwich. Vandag is die twee dorpe aaneenlopend.

duimnael|center|300px|Dovercourt se strand en ligtorings.
duimnael|center|300px|Paadjies langs die see.
Slag van die Opatikloof

Die **Slag van die Opatikloof** het op 27 Desember 1838, 11 dae na die Slag van Bloedrivier plaasgevind. Die slag het 9 ure geduur. In die Opatikloof is 300 man te perd deur 5 000 Zoeloes omsingel. Hulle het egter nie genoeg ammunisie tussen hulle gehad om hulself te verdedig nie. Elf van die omsingeldes sneuwel: 1 Engelsman, Alexander Biggar, 5 van sy Zoeloes en 5 Boere.

## Bron 
* Die amptelike joernaal van die emigrante Boere soos gepubliseer in *De Zuid-Afrikaan* te Kaapstad op 14 Junie 1839.
Tarnobrzeg

duimnael|links|Dzikow Kasteel
duimnael|links|Uitsig oor Tarnobrzeg

**Tarnobrzeg** is 'n stad in die Suidoos-Poolse woiwodskap Subkarpate, aan die Weichsel-rivier met 'n bevolking van sowat 49&nbsp;000 soos op 2010, sowat 220 kilometer suidoos van Warskou.

Die spoorwegstasie *Station Tarnobrzeg* is hier geleë.

## Susterstede 
*  Banská Bystrica (Slowakye), sedert 1995

## Eksterne skakels 
* www.tarnobrzeg.pl
Walton-on-the-Naze

**Walton-on-the-Naze** is 'n kusdorp in die Tendring-distrik, in die Engelse graafskap Essex. Dit is noord van Clacton en suid van die hawestad van Harwich geleë. Die nedersetting is vernoem na die "Naze", 'n klein skiereiland net noord van die dorp.
Nag van die 19de

**Nag van die negentiende** is 'n Afrikaanse rolprent wat op Lambertsbaai verfilm en in 1991 vrygestel is. PG du Plessis het die draaiboek geskryf en Koos Roets was die regisseur.

## Genre 
Die rolprent is 'n drama.

## Hoofrolspelers 
* Dawid Minnaar
* Embeth Davidtz as Tessa.
* Shaleen Surtie-Richards as Maxi, die verteller van die verhaal.
* Jacques Loots
* Marcel van Heerden
* Dawid Minnaar
* Pierre Knoessen
* André Jacobs
* Pieter Brandt as Eugene Kriel.

## Storielyn 
Tessa loop elke jaar op die nag van die negentiende, sedert sy op die vooraand van haar troue verkrag en haar verloofde selfmoord gepleeg het, in haar trourok deur die klein vissersgemeenskap. Stukkie-vir-stukkie maak sy inligting bymekaar oor die identiteit van die verkragter.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings
Ghwano

duimnael|'n Nes van ghwano.
duimnael|'n Rots wat met ghwano bedek is aan die kus van Kalifornië (VSA)

**Ghwano** is die ontlasting (droë mis) van vlermuise en voëls. Dit is besonder hoog aan stikstof, fosfaat en kalium, drie voedingstowwe wat noodsaaklik is vir die groei van plante. Daarom word dit dikwels as bemesting gebruik om plante vinniger te laat groei. Dit word op eilande waar seevoëls woon, bv. Voëleiland naby Lambertsbaai, ontgin.

## Minerale 
Van die minerale wat in ghwano aangetref word is fosfaatminerale soos hidroksielapatiet, brushiet, taranakiet en variskiet en stikstofminerale soos teschemacheriet.

## Ghwanovoëls 
'n Klein aantal soorte van Suid-Afrika se inheemse seevoëls staan as ghwanovoëls bekend. Hulle kom in kolonies op eilande naby die kus voor waar hulle nes maak en broei.

## Ghwano in al sy glorie 
Die mis, sogenaamde **ghwano**, wat hierdie voëls in hul broeikolonie lewer, word elke jaar aan die einde van die somer versamel, net voor die eerste winterreëns. Dit is 'n natuurlike en baie waardevolle bemestingstof. Die Departement van Nywerheidswese se onderafdeling Ghwano-eilande, versamel dit en verkoop dit aan boere. Die eilande mag alleenlik met 'n permit besoek word. Sommige van die voëls is beskerm.

Ghwano kan net versamel in daardie dele waar dit feitlik nooit reën nie. Of waar die reënseisoen eers na die broeityd kom.

## Namibië 
Die meeste ghwano-eilande is natuurlike broeiplekke van seevoëls, maar in Namibië (Suidwes-Afrika) is 'n aantal jare gelede 'n interessante onderneming begin. Plek-plek aan die kus is deur private inisiatief platforms opgerig waarop die voëls in groot getalle kom sit en selfs nes maak. So kan **ghwano** versamel word.

## Belangrike ghwano-eilande aan die Suid-Afrikaanse kus 
[duimnael|[Witmalgasse (*Morus capensis*) op Voëleiland in Lambertsbaai|links|264x264px]]

### Soorte voëls wat ghwano lewer 
Daar is hoofsaaklik drie soorte seevoëls wat ghwano lewer.  Die trekkormorant of trekduiker is die vernaamste verskaffer van **ghwano.**

Die brilpikkewyn word deur die IUBN as 'n kwesbare spesie geklassifiseer omdat die bevolkingstal besig is om drasties te daal. Hul eiers word onder andere deur bruinroofmeeue uit die neste gesteel.

## Sien ook 
* Ichaboe
* Malgas
* Lys van eilande van Suid-Afrika
* Voëleiland, Lambertsbaai
* Robeiland
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
** Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
** Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bronnelys 
* Kennis, 1980, vol 3, bl. 457, 

## Verwysings
Westcliff-on-Sea

**Westcliff-on-Sea** is 'n woonbuurt van die kusdorp Southend-on-Sea, in die Engelse graafskap Essex. Die woonbuurt is sowat 55&nbsp;km (34 myl) oos van Londen.
Kaapse malgas

[duimnael|Eier van *Morus capensis*. Die jaarlikse legsel bestaan uit 'n enkele blouwit eier, maar dié word gou met [ghwano en modder besmeer.]]

Die **Kaapse malgas** of **witmalgas** (*Morus capensis*) is 'n ivoorwit seevoël wat aan die hele kuslyn van Namibië en Suid-Afrika voorkom. Hulle is monogame standvoëls wat kommunaal jagmaak op skole ansjovis (*Engraulis japonicus*) en sardientjies (*Sardinops sagax*). Hul getalle toon 'n dalende tendens aan die weskus, maar stygings aan die suidkus. Hul wêreldwye bevolking is in 1996 op 340&nbsp;000 geraam.

## Fisiese voorkoms 
Die geslagte lyk eenders, alhoewel hul pootkleure effens mag verskil. en weeg 2,6 kg. In stede van opvallende neusgate soos by etlike ander seevoëlspesies, haal hulle asem deur interne neusgate en 'n opening tussen die bo- en ondersnawel. Hulle maak onder meer jag op ansjovis en groot swerms volg die sardientjieloop. Binokulêre visie stel hulle in staat om die afstand van prooi en water te skat. Maats kan mekaar se roepe tussen dié van baie ander eien, en word so na lang seetogte weer met mekaar verenig. Tydens hul groet- of paringsritueel strek 'n mannetjie en wyfie hul nekke lugwaarts, en tik hul snawels teen mekaar. Nietemin het hul getalle op hul Suid-Afrikaanse broeieilande oor dieselde tydperk met 430% toegeneem, van 34&nbsp;400 tot 148&nbsp;000 broeipare. 

Hul natuurlike vyande bestaan uit die Kaapse pelsrob (*Arctocephalus pusillus*), witpelikane en ander mariene voëls wat op die jonges prooi, en die kelpmeeu (*Larus dominicanus vetula*) wat hul eiers roof. In 2011 het 'n studie van selkern- en mitochondriale DNS gesuggereer dat die voorouer van *Morus*-malgasse om en by 2,5 miljoen jaar gelede ontstaan het voordat dit in die noordelike en suidelike stamlyne verdeel het. Laasgenoemde het dan om en by 0,5 miljoen jaar gelede verdeel in die Kaapse en Australiese malgasse. Die drie *Morus*-malgasse word gesien as aparte spesies wat saam 'n superspesie vorm, alhoewel albei voorheen as subspesies van die noordelike malgas (*Sula bassanus*) geklassifiseer is.

## Sistematiese klassifikasie 
## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Verwysings
Hartlaubse meeu

Die **Hartlaubse meeu** (*Chroicocephalus hartlaubii*) is 'n seevoël wat aan die suidkus naby Kaapstad, die suidweskus en weskus van Suid-Afrika voorkom. Dit is voorheen soms as 'n subspesie van *Chroicocephalus novaehollandiae* beskou en, soos die geval is met baie meeue, was dit tradisioneel in die genus *Larus* geklassifiseer. Deesdae vorm dit egter deel van die genus *Chroicocephalus*.

## Voorkoms 
Die voël het 'n wit kop behalwe in die broeiseisoen wanneer dit gryserig word. Die oë is donker.

## Habitat en gewoontes 
Hartlaubse meeu vang kos lange die kuslyn en broei op eilande. Dit leef van afval, dooie vis en insekte. Hulle word ook op ashope en in die Kaapse middestad aangetref.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Spesiale Diensbataljon

Die **Spesiale Diensbataljon** is 'n pantserregiment in die Staande Mag van die Suid-Afrikaanse Leër.  Dit is in 1933 gestig, en het aan die Tweede Wêreldoorlog, die Grensoorlog, die Angola-veldtog (1975-76), en die Noodtoestand deelgeneem.

## Geskiedenis (kronologie) 
'''1930's'''
* Die eenheid word op Roberts Heights gestig as deel van die regering se pogings om werkloosheid gedurende die depressiejare te bekamp.  Blanke matrikulante kon vrywillig aansluit vir 'n jaar se opleiding waarna hulle betrekking in of die Staande Mag of die staatsdiens aangebied is.
* Met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog in 1939 word die SDB in 'n konvensionele infanteriebataljon omskep.
'''1940's'''
* Die bataljon word in 1943 in 'n pantsereenheid omskep.
* **Italiaanse-veldtog** (1944-45) - aktiewe diens in Italië, insluitend die slae van Celleno, Florence, die Gotiese Lyn, en die deurbraak na die Po-vallei.
* In 1947 word die SDB formeel by die Staande Mag ingelyf en in twee bataljonne verdeel: 1 SDB (pantser) en 2 SDB (infanterie). Die hoofkwartier is in Bloemfontein.
'''1950's'''
* 2 SDB word tot 1 SA Infanteriebataljon herdoop.
* Vanaf 1952 tot 1967 is burgers vir diensplig geloot - die SDB word die basiese opleidingseenheid  vir lotelinge wat.by die pantserkorps ingedeel is.
* Naam word in 1953 na '1 Spesiale Diensopleidingsbataljon' verander.
'''1960's**
* Vanaf 1968 tot 1993 was nasionale diensplig verpligtend - die SDB bly die pantserkorps se basiese opleidingseenheid maar keer terug na sy oorsponklike naam.
**1970's**
* As gevolg van die uitbreiding van nasionale diensplig word die SDB in1973 weer in twee bataljonne (1 SDB en 2SDB) verdeel.
* **Grensoorlog (1966-89)** - verskeie operasionele diensbeurte in noordelike Suidwes-Afrika en Angola.
* **Angola-veldtog (1975-76)**.
**1980's**
* **Noodtoestand** (1985-90):  verskeie keer vir binnelandse veiligheidsdienste opgeroep.
**1990's'''
* Sedert 1994 is militêre diens weer op 'n vrywillige basis.

## Gevegsonderskeidings 
* Italy 1944-45;  Celleno;  Florence;  The Greve;  Gothic Line;  Po Valley.

## Verwysings 
* Otto, W. (1972).  *Die geskiedenis van die Spesiale Diensbataljon*.
* Otto, W. (1973).  *Die Spesiale Diensbataljon 1933-1973*.
Campo Bom

**Campo Bom** is 'n munisipaliteit in die Brasiliaanse deelstaat Rio Grande do Sul. Die munisipaliteit het 'n populasie van 60&nbsp;081 inwoners (skatting 2010).

Die munisipaliteit grens aan Sapiranga, Dois Irmãos en Novo Hamburgo. Is verre slegs 40 km vanaf die middel van die hoofstad, Porto Alegre.

## Eksterne Skakels 
* Amptelike Webwerf
Gryskopmeeu

Die **gryskopmeeu** (*Chroicocephalus cirrocephalus*) is 'n voël van seestrande en binnelandse waterliggame. Dit is inheems aan tropiese tot gematigde gebiede van Afrika en Suid-Amerika. In Suider-Afrika word aan bykans die hele kuslyn en oewers van kalm binnelandse waters aangetref.

## Voorkoms 
Die voël het 'n grys kop en die oë is bleek, gelerig met 'n rooi rand.

## Habitat en gewoontes 
Die gryskopmeeu vang kos langs die hele kuslyn en broei op eilande. Die voël is raserig en kom in groepe voor. Hulle leef van afval, oorblyfsels en dooie vis, jag insekte, skaaldiere, eiers en jong voëls. Die voëls is erg lastig by hengelplekke en het al 'n been verloor soos hulle om vissermanne saamdrom.

## Subspesie 
* *C. c. cirrocephalus* – Suid-Amerika
* *C. c. poiocephalus* – Afrika

## Galery 

Grey-headed Gull (Chroicocephalus cirrocephalus poiocephalus), Cape Vidal, South Africa.jpg|Te iSimangaliso, KZN
Gray-headed Gull ( Larus cirrocephalus) - Flickr - Lip Kee.jpg|Te Marievale, Gauteng
Chroicocephalus cirrocephalus MHNT.ZOO.2010.11.125.16.jpg|'n Legsel uit Mauritanië

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings 
## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Visvalk

Die **visvalk** (*Pandion haliaetus*) is 'n roofvoël wat aan die suid-, oos en weskus van Suid-Afrika voorkom. Dit is die enigste spesie in die familie van visvalke (*Pandionidae*). Die voël staan in Nederlands as die visarend bekend, maar moet nie met die Afrikaanse visarend verwar word nie.

## Voorkoms 
Die voël se kuif is effens wit met 'n donkerbruin masker deur die oë. Die vlerke is donker met wit onderkante.

## Habitat en gewoontes 
Die visvalk verkies baaie aan die kus en riviermondings. Hulle kom ook in binnelandse waters, soos die Hardapdam, voor. Hulle broei in Europa en is 'n somerbesoeker aan Suid-Afrika. Hulle is alleenlopend en jag vis uit die lug deur onder die water in te duik om die vis met hul kloue te vang. Dit is bekend dat hul prooi deur visarende gesteel word.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings 
## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 

## Eksterne skakel 
* http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=1327AC55AA9D579B&sec=summary
Breëstreepkardinaal

Die **Breëstreepkardinaal** (*Apogon angustatus*) is 'n vis wat aan die ooskus van Afrika van die Aliwal-bank af tot by Kenia voorkom. Dit kom ook voor in die Indies–Wes-Pasifiese area. In Engels staan die vis bekend as *Broad-striped cardinal*.

## Voorkoms 
Die vis word 11&nbsp;cm lank. Daar is vyf donker horisontale strepe oor die lyf.

## Habitat 
Hulle kom in vlak koraalriwwe voor, in water van 6 – 20&nbsp;m.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Ostorhinchus-angustatus.html
Trekkormorant

Die **Trekkormorant** (*Phalacrocorax capensis*) is 'n seevoël wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom en endemies is aan suidelike Afrika. In Engels staan hulle bekend as die *Cape Cormorant*.

## Voorkoms 
Die voël is swart met geel om die basis van die snawel. Die onvolwassenes is bruin met geen geel nie.

## Habitat en gewoontes 
Hierdie kormorant vang vis en slaap en broei op eilande. Hulle kan alleenlopers wees of kom in swerms voor. 'n Kenmerk van die swerms is dat hulle in lang golwende strepe oor die see vlieg. Hulle maak nes in vlak holtes uitgevoer met takkies en stokkies. Hulle is meer volop aan die Weskus.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Newman se Voëls volgens kleur. Kenneth Newman. 2000. 

## Verwysings
Spelonkbaars

Die **spelonkbaars** (*Dinoperca petersi*) is 'n vis wat aan die ooskus van Afrika en Suid-Afrika voorkom tot by Mosselbaai. In Engels staan die vis bekend as *Cavebass*.

## Voorkoms 
Die kop, lyf en vinne is bruin en die liggaam is vol wit spikkels. Die vis word 75&nbsp;cm lank en 6&nbsp;kg swaar. Die agterste gedeelte van die dorsale vin is baie groter as die voorste gedeelte. Daar is twee wit strepe oor die kieudeksels. Die klein onvolwasse vissies se kleurpatroon is anders: hulle is silwer met bruin strepe oor die lyf met swart merke op die bruin gedeeltes.

## Habitat en gewoontes 
Die spelonkbaars kom in water van 5 – 75&nbsp;m diep voor. Hulle skuil gewoonlik onder lyste of by die ingange van grotte. Hulle is meer aktief in die nag en vreet garnale, krappe en vis. Die vis is territoritaal en wanneer hulle verras word maak hulle tromgeluide met hul lugsakke.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* Coastal Fishes of Southern Africa. Phil & Elaine Heemstra. 2004. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Dinoperca-petersi.html
*
Witborskormorant

Die **witborskormorant** of **witborsduiker** (*Phalacrocorax lucidus*) is 'n watervoël, hoofsaaklik kuslewend, wat aan die hele Suid-Afrikaanse kus voorkom, asook binnelands, hoofsaaklik op damme en mere. In Engels staan die voël bekend as die *white-breasted cormorant*. 
links|250px|duimnael|Kormorant by Plettenbergbaai, Suid-Afrika

## Voorkoms 
Hierdie kormorant het 'n donkerbruin rugkant en stert, wit keel en bors terwyl alle vlerkvere swart rande het. Die onvolwassenes is 'n effens ligter bruin van kleur sonder enige wit op die bors.

## Habitat en gewoontes 
Hulle kom veral voor by riviermondings, strandmere, eilande en binnelandse waters. Die voëls kan enkellopend wees of in swerms voorkom. Hulle sit graag op takke of stompe met die vlerke uitgestrek om droog te word. Hulle vreet hoofsaaklik vis en maak nes in kolonies op rotslyste, in bome of op die grond.

White-breasted cormorants (Phalacrocorax lucidus).jpg|'n Neskolonie in iSimangaliso-vleilandpark, Suid-Afrika
White-breasted cormorants - Queen Elizabeth National Park, Uganda (2), crop.jpg|Volwasse broeiers, Lake Edward, Uganda
White-breasted cormorant (Phalacrocorax lucidus) with feather composite.jpg|Hierdie een speel met 'n veer, Ethiopië.
White breasted cormorant, Phalacrocorax lucidus, at Roodeplaat Nature Reserve (9108175489), crop.jpg|Invlug met nesmateriaal
White-breasted cormorant Phalacrocorax lucidus EOS 01283s.JPG|duimnael|Witborsduiker met opgeskote kleintjie in Wes-Kaap

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Newman se Voëls volgens kleur. Kenneth Newman. 2000. 

## Verwysings
Shakira

**Shakira Isabel Mebarak Ripoll** (gebore 2 Februarie 1977 in Barranquilla, Colombia) is 'n sangeres, musikant, aktrise en uitgewer wat onder andere bekendheid verwerf het vir haar ritmiese heupbewegings.

## Biografie 
Shakira is op 2 Februarie 1977 in Barranquilla, Colombia, gebore. Sy is die enigste kind van William Mebarak Chadid en Nidia Ripoll Torrado. Sy is van Colombiaanse en Libanese afkoms. Haar pa William is in New York Stad gebore in 'n gesin van Libanon. Toe hy vyf was, het sy gesin na Colombia verhuis. Haar Colombiaanse moederkant het twee Spaanse vanne, Ripoll en Torrado, waarvan eersgenoemde Katalaans is en afkomstig is van vier broers wat in die 19de eeu van Katalonië na die kus van Colombia geïmmigreer het. Sy beweer ook dat sy verre Italiaanse wortels het deur 'n voorouer met die van "Pisciotti".

Shakira (Arabies: شاكرة) beteken "dankbaar" in Arabies, die vroulike vorm van die naam Shakir (Arabies: شاكر).

Van 2011 tot 2022 was Shakira in ’n verhouding met die Spaanse sokkerspeler Gerard Piqué. Hulle het mekaar ontmoet toe hy in die musiekvideo vir haar enkelsnit "Waka Waka (This Time for Africa)" verskyn het, die amptelike lied van die 2010 FIFA Wêreldbeker. Shakira en Piqué deel dieselfde verjaardag, tien jaar uit mekaar. Hulle het saam twee seuns, genaamd Milan en Sasha.

## Diskografie 
duimnael|links|220px|Shakira by die NRJ Music Awards in 2012
### Ateljee-albums 
*1991 - Magia
*1993 - Peligro
*1995 - Pies Descalzos
*1998 - Dónde Están los Ladrones?
*2001 - Laundry Service
*2005 - Fijación Oral Vol. 1
*2005 - Oral Fixation Vol. 2
*2009 - She Wolf
*2010 - Sale el Sol
*2014 - Shakira
*2017 - El Dorado
*2024 - Las Mujeres Ya No Lloran

### Lewendige albums 
*2000 - MTV Unplugged
*2004 - Live & off the Record
*2007 - Oral Fixation Tour 
*2011 - Live from Paris
*2019 - Shakira in Concert: El Dorado World Tour

### Kompilasies 
*1997 - The Remixes
*2002 - Colección de Oro
*2002 - Laundry Service: Washed & Dried
*2002 - Grandes éxitos
*2006 - Oral Fixation Volumes 1 & 2

### Enkelsnitte 
*2003 - Pepsi Single
*2007 - Love in the Time of Cholera

## Toere 
*1996-1997 - Tour Pies Descalzos
*2000 - Tour Anfibio
*2002-2003 - Tour of the Mongoose
*2006-2007 - Oral Fixation Tour
*2010-2011 - The Sun Comes Out World Tour
*2018 - El Dorado World Tour

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Shakira se amptelike webtuiste
* Shakira en MTV
Reusesterretjie

duimnael|'n Eier van *Hydroprogne caspia*

Die **reusesterretjie** (*Sterna caspia*) is 'n voël wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom. In Engels staan die voël bekend as die *Caspian tern*.

Dit is die enigste spesie in die genus Hydroprogne.

## Identifikasie 
Die voël het 'n wit lyf, grys rug en vlerkrugkante, 'n swart mus op die kop, swart pote en 'n enorme rooi snawel. Die reusesterretjie is die grootste spesie onder die sterretjies.

## Habitat en gewoontes 
Die voël vang vis in die see en broei op eilande, bv. Robbeneiland, en slaap ook by riviermondings. Hulle is alleenlopend maar kan ook saam met ander sterretjies voorkom. Die reusesterretjie duik diep agter prooi aan. Omrede die voëls nie enige steurnisse gedurende broeityd verdra nie, het dit 'n bedreigde spesie geword.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Newman se Voëls volgens kleur. Kenneth Newman. 2000. 

## Verwysings
Manningtree

**Manningtree** is 'n klein dorpie in die Tendring-distrik, in die Engelse graafskap van Essex. Die plek het 900 inwoners.
Geelbeksterretjie

[duimnael|links|*T. b. cristatus* vertoon in [Tasmanië]]
[duimnael|links|Die eier van *T. bergii* is lig en donker gespikkeld, maar is donkerder aan die breë kant In Engels staan dit as die *swift tern* bekend.

## Sien ook 
* [Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007. 
* Newman se Voëls volgens kleur. Kenneth Newman. 2000. 

## Verwysings