open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Inkomati-suierbekkie

Die **Inkomati-suierbekkie** (*Chiloglanis bifurcus*) is 'n varswater vis wat endemies is aan die Nkomatirivier in Suider-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Incomati suckermouth*.

## Voorkoms 
Die vis se mondskyf is groot en die baarde en dorsale vin is lank. Die stertvin is gevurk met ronde punte. Die vis is lig bruin van kleur met donker bruin skadu kolle. Die vinne is geel met swart rante. Daar is twee swart kolle op die stertvin se basis. Die vis word tot 68&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in rotsagtige stroomversnellings op hoogtes van 900– 1200&nbsp;m bo seevlak. Hulle vreet bodem ongewerweldes en klein slakke. Die vis broei in die somer. Hierdie spesie word as bedreigd beskou.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chiloglanis-bifurcus.html
Phongolo-suierbekkie

Die **Phongolo-suierbekkie** (*Chiloglanis emarginatus*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Nkomatirivier, Pongolarivier, Pungwerivier en onderste gedeelte van die Zambezirivier in Suider-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Phongolo suckermouth*.

## Voorkoms 
Die vis lyk baie soos die Inkomati-suierbekkie; die stertvin is egter holrond en die baarde langer. Die vel is skurf met klein knoppies op. Die vis is bruin met donker skadu's en die sylyn is wit. Die vinne is liggeel met swart strepe en daar is swart streeop op rug tot by die stertvin.  Die vis word tot 65&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in vlak rotsagtige areas. Die vis broei in die somer en vreet Ongewerweldes. Hierdie spesie word as naby bedreigd beskou.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chiloglanis-emarginatus.html
Rocco Jansen

**Rocco Jansen** (gebore in Queenstown op 21 Julie 1986) is 'n rugbyspeler. Jansen speel gewoonlik op vleuel. Hy verteenwoordig die Cheetahs in Superrugby en die Griekwas in die Curriebeker.

## Eksterne skakels 
* SA rugbyprofiel 
* itsrugby.co.uk profiel
Okavango-suierbekkie

Die **Okavango-suierbekkie** (*Chiloglanis fasciatus*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Okavangorivier, Kwandorivier en die boonste gedeelte van die Zambezirivier in Suider-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Okavango suckermouth*.

## Voorkoms 
Die vis se lyf is slank en taps met die stertvin gevurk. Die kop is geboë en die baarde langerig. Die oë is redelik groot en die vis is deurskynend wit met donkerbruin vlekke op. Daar is bruin bande oor die vinne. Die vis word tot 65&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in rotsagtige stroomversnellings asook in plantegroei op die wal van die hoofstroom. Die vis vreet ongewerweldes en alge vanaf die oppervlakte van plante en rotse.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* *Chiloglanis fasciatus* by FishBase
Zambezi-suierbekkie

Die **Zambezi-suierbekkie** (*Chiloglanis neumanni*) is 'n varswatervis wat voorkom in die Kunenerivier, die boonste gedeelte van die Zambezirivier, onder die Victoria-waterval, Pungwerivier en die Buzirivier in Suider-Afrika. In Engels staan die vis bekend as ''Neumann's&nbsp;suckermouth*.

## Voorkoms 
Die vis se lyf is matig taps, die stertvin is gevurk en die dorsale vinne is getand. Die baarde is lank en die vel is skurf en vol knoppies en riffels. Die vis se kleur is ligbruin met swart of donkerbruin kolle op. Die vis word tot 65&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in rotsagtige areas in riviere.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* *Chiloglanis neumanni'' by FishBase.
Saagvin-suierbekkie

Die **Saagvin-suierbekkie** (*Chiloglanis paratus*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Limpoporivier, die Komatirivier en die Pongolarivier in Suider-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Sawfin suckermouth*.

## Voorkoms 
Die getande stekels in die dorsale en pektorale vinne in kenmerkend van die spesie en die stertvin is gevurk. Die kop is plat en die baarde is van medium lengte. Die vel is skurf en vol wit knoppies. Die lyf is donker bruin met swart skadu kolle op. Daar is twee donker bane op die stertvin en die vis word tot 85&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in rotsagtige riwwe en stroomversnellings in riviere en ook in rots poele.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chiloglanis-paratus.html
Kortstekel-suierbekkie

Die **Kortstekel-suierbekkie** (*Chiloglanis pretoriae*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Limpoporivier, die Komatirivier en die middel en onderste gedeeltes van die Zambezirivier in Suider-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Shortspine suckermouth*.

## Voorkoms 
Die vis het baie ooreenkomste met die Wimpelstert-suierbekkie. Die dorsale vin is redelik klein. Die kop is plat en die oë klein en die vis het 'n groot mond. Die vis is donkerbruin met ligter vlekke op die rug en 'n reeks vertikale, ligter lyne op die liggaam. Daar is 'n swart baan op elke lob van die stertvin. Die vis word tot 65&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in rotsagtige riwwe en stroomversnellings in permanente riviere. Hulle is minder gevoelig vir hoogte bo seevlak en kom dus in groter band bo seevlak voor. Hulle vreet water insekte en broei in die somer waar die wyfie haar eiers tussen rotse en in gruis lê.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chiloglanis-pretoriae.html
Mengsel

duimnael|regs|200px|'n Mengsel van water en meel

'n **Mengsel** is 'n kombinasie van twee of meer verskillende chemiese stowwe waarin die molekules nie hulle identiteit verloor nie. 'n Mengsel word gekarakteriseer deur die molekules wat daaraan deelneem en die verhouding van die hoeveelhede. Dit is moontlik dat 'n chemiese reaksie in 'n mengsel kan plaasvind, maar dit sal die mengsel in 'n samestelling verander, sodat dit daarna nie meer as 'n mengsel geklassifiseer kan word nie.

Meer algemeen is 'n mengsel 'n kombinasie van twee of meer verskillende dinge wat bymekaar gevoeg word. As voorbeeld: beton is 'n mengsel van water, sand en sement.
Laeveldse suierbekkie

Die **Laeveldse suierbekkie** (*Chiloglanis swierstrai*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Limpopo-, Inkomati- en die Pongolariviere in Suider-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Lowveld suckermouth*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n lang, skraal lyf en die stertvin is gevurk. Die oë is redelik groot en is naby aan mekaar. Die mondskyf is klein en die baarde lank. Die vis is bruin aan die bokant met ligter vlekke, terwyl die onderkant wit is. Die sylyn is wit en daar is 'n swart kol op die basis van die stertvin. Die vis word tot 70&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in sanderige gebiede in vloeiende riviere naby sandbanke en kan hulself in die sand begrawe. Hulle vreet klein ongewerweldes en broei in die somer.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chiloglanis-swierstrai.html
Lokval in Venesië

**Lokval in Venesië** is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1972 uitgereik is. Die regisseur was Ivan Hall, terwyl Gé Korsten die hoofrol vertolk het. Dit is Gé se voorlaaste fliek, en is vyf jaar voor Netnou hoor die kinders verfilm. Die rolprent is op 14 Oktober 2012 in DVD-formaat gratis saam met die Rapport aan sy lesers versprei.

## Genre 
Die rolprent is 'n musiekblyspel. Dit het geen ouderdomsperk nie en is goeie gesinsvermaak.

## Hoofrolspelers 
* Gé Korsten as die speurder, Alwyn van der Hoven
* Diane Ridler
* Bob Riley as die rower
* June Seymour as Zelida
* Maude Klang (née Adendorff) as Gogga, ’n verstekeling op die skip

## Storielyn 
Die rolprent handel oor Zelida, ’n eksentrieke oujongnooi, wie se juwele gesteel is. Sy en haar niggie gebruik die sakkevol versekeringsgeld wat uitbetaal is om ’n bootreis vanaf Suid-Afrika na Venesië in die Mediterreense See te onderneem. Sy is heeltemal onbewus van ’n agterdogtige speurder, wat hom as ’n ambassadeur voordoen sodat hy hulle onder oë kan hou. Intussen is die rower met sy mooi meisie en die gebuite juwele ook op die skip. Boonop is daar ’n weeskind-verstekeling wat sake verder deurmekaar krap.

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
*
Messier 35

**Messier&nbsp;35** of **M35** (ook bekend as **NGC&nbsp;2168**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Tweeling. Dit is in 1745 deur Philippe Loys de Chéseaux ontdek en voor 1750 onafhanklik deur John Bevis. Charles Messier het dit daarna in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.

Die swerm is sowat 2&nbsp;800 ligjare (850 parsek) van die Aarde af en lyk in die lug omtrent so groot soos die volmaan. Die massa in die middelste 3,75 parsek is tussen 1&nbsp;600 en 3&nbsp;200 sonmassas, ’n realistiese massa vir sterreswerms binne dieselfde radius.

## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 35
* M35 – Nightskyinfo.com

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 36

**Messier&nbsp;36** of **M36** (ook bekend as **NGC&nbsp;1960**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Koetsier. Dit is voor 1654 deur Giovanni Batista Hodierna ontdek en Charles Messier het dit daarna in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem. Dit is sowat 4&nbsp;100 ligjare van die Aarde af en is sowat 14&nbsp;ligjare breed.

Die swerm het minstens 60 sterre en stem baie ooreen met die sterreswerm Plejades (M45). As hulle dieselfde afstand van die Aarde af was, sou hul sigbare magnitude (helderheid) ooreengestem het.

## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 36

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 38

**Messier&nbsp;38** of **M38** (ook bekend as **NGC&nbsp;1912**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Koetsier. Dit is voor 1654 deur Giovanni Battista Hodierna ontdek en in 1749 onafhanklik deur Guillaume Le Gentil herontdek. M36 en M37, wat in dieselfde tyd deur Hodierna ontdek is, is nes M38 sowat 3&nbsp;420 ligjare (1&nbsp;300 parsek) van die Aarde af.

Die swerm se helderste sterre vorm ’n patroon wat soos die Griekse letter Pi lyk. Dit het ’n gemiddelde ouderdom van sowat 220&nbsp;miljoen jaar en sy helderste ster is ’n geelreus van klas G0 met ’n sigbare helderheid van 7,9 mag. Die absolute magnitude is sowat 900 keer dié van die Son.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 38

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Galaxiidae

**Galaxiidae** is 'n vis-familie van die orde Osmeriformes. Hierdie familie kom slegs in die Suidelike Halfrond voor. Die familie beskik oor ses genera wat 45 spesies bevat. Slegs een spesie kom in Suider-Afrika voor terwyl die meeste spesies in Australië en Nieu-Seeland voorkom. Van die spesies kom ook in Suid-Amerika voor.

## Genus 
Die volgende genus en gepaardgaande spesie is deel van die familie:
* *Galaxias*
::* *Galaxias zebratus* - Kaapse galaxias

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Kaapse galaxias

Die **Kaapse galaxias** (*Galaxias zebratus*) is 'n varswatervissie wat endemies is aan Suid-Afrika en kom voor in bergstrome vanaf die Olifantsrivier tot by die Gamtoosrivier. In Engels staan die vis bekend as die *Cape galaxias*.

## Voorkoms 
Die vissie is klein, met 'n slanke, tingerige, silindriese lyf sonder skubbe. Die dorsale vin is agter op die rug, regoor die anale vin en die stertvin is reguit. Die vis het groot oë en is deurskynend ligbruin van kleur. Daar kom soms donker vlekke of strepe op die vis voor. Hulle word tot 75&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vissie leef in stadigvloeiende strome naby die oewers waar beskerming is. Hulle kom soms voor in staande en vinnigvloeiende waters. Alhoewel die vissie klein is, is hulle taai en kan in 'n verskeidenheid watertipes en temperatuurverskille oorleef. Hulle klein lyf en kleur verleen beskerming teen roofvisse en hulle vreet ongewerweldes wat op die water dryf. Die vissie broei in die lente of somer; afhangend van plaaslike toestande.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* *Galaxias zebratus* by Fishbase.

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Tyrannosaurus rex

***Tyrannosaurus rex*** was 'n spesie van teropode-dinosourusse. Die spesie

***Tyrannosaurus rex*** (*rex* beteken "koning" in Latyn), gewoonlik afgekort tot ***T.&nbsp;rex***, is ’n gewilde karakter in rolprente en boeke. Dit het voorgekom in wat nou Noord-Amerika is, toe dit nog ’n eilandkontinent met die naam Laramidië was. 

Fossiele is ontdek in ’n verskeidenheid rotsformasies wat terugstrek tot die Maastricht-tydsnede van die Kryt-periode, 67 tot 66&nbsp;miljoen jaar gelede. Dit was een van die laaste nie-vlieënde dinosourusse wat geleef het voordat hulle in die Kryt-Paleogeen-uitwissing uitgesterf het.

Soos ander Tyrannosauridae was *Tirannosaurus* ’n tweevoetige karnivoor met ’n enorme skedel wat gebalanseer is deur ’n lang, swaar stert. In vergelyking met sy kragtige agterpote was sy voorpote klein met net twee vingers. Hoewel sommige ander teropodes groter was, is *Tirannosaurus rex* die grootste bekende Tyrannosauridae en een van die grootste landroofdiere. Die grootste ontdekte fossiel was 12,3&nbsp;m lank en het tot 6,8&nbsp;ton geweeg. *T-rex* kon tot 32&nbsp;km/h hardloop en een tree kon tot 4,5&nbsp;meter lank wees.

## Verwysings
Messier 37

**Messier&nbsp;37** of **M37** (ook bekend as **NGC&nbsp;2099**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Koetsier. Dit is die helderste van drie sterreswerms in die Koetsier en is voor 1654 deur Giovanni Battista Hodierna ontdek. Hy het ook M36 en M38 ontdek. Laasgenoemde twee is in 1749 herontdek deur Guillaume Le Gentil en M37 in 1764 deur Charles Messier. Dit word ook geklassifiseer as Trumpler-tipe I,1,r of I,2,r.

Die swerm het sowat 150 sterre met ’n sigbare helderheid van meer as 12,5 mag. Daar is minstens ’n dosyn rooireuse en sy warmste hoofreeksster is tipe B9&nbsp;V. Dit bevat net soveel of meer metale (swaarder elemente) as die Son. M37 is sowat 4&nbsp;500&nbsp;ligjare (1&nbsp;300&nbsp;parsek) van die Aarde af.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 37

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Winnecke 4

**Winnecke 4** (ook bekend as onder meer **Messier&nbsp;40**) is ’n dubbelster in die sterrebeeld Groot Beer. Dit is in 1764 deur Charles Messier ontdek terwyl hy ’n newel gesoek het wat glo in die gebied deur Johann Hevelius opgemerk is. Hy het geen newel gesien nie, net die dubbelster, en het dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem. Dit is in 1863 herontdek deur Friedrich Winnecke. Robert Burnham jr. het M40 as "een van die min werklike foute in die Messier-katalogus" beskryf omdat die voorwerp nie ’n newel is nie en Messier daaroor gekritiseer.

In 1991 is die afstand tussen die twee sterre gemeet as 51".7, ’n toename sedert Messier se tyd. Data wat ingesamel is deur die sterrekundiges Brian Skiff (2001) en Richard L. Nugent (2002) dui daarop dat dit dalk slegs ’n optiese dubbelster is, eerder as twee sterre wat met mekaar verband hou.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 40
* Messier-foto

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Galaxias

**Galaxias** is 'n vis genus wat hoort tot die familie Galaxiidae. Die genus bestaan uit klein vissies, almal met silindriese lywe en sonder skubbe. Die dorsale vin is agter op die rug. Die meeste spesies is varswater visse maar party spesies kom voor in strandmere en party is diadrome vissoorte - hulle migreer tussen vars en seewater.

## Spesie 
Die volgende spesie is die enigste een wat in Afrika voorkom:
::* *Galaxias zebratus* - Kaapse galaxias

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
E-Werk

duimnael|Die *E-Werk* in 2014

Die **E-Werk** in Wilhelmstraße 43 in die Berlynse stadsdeel Mitte is 'n voormalige kragsubstasie wat tot argitektoniese monument verklaar is. In die tydperk tussen 1993 en 1997 was dit een van die voorste musiekklubs vir tegnomusiek. Die klub is deur Hille Saul, Andreas Rossmann, Ralf Regitz en Lee Waters bestuur.

In 1994 is *Chromapark* as die eerste groot uitstalling, wat uitsluitlik aan tegnokuns gewy was, hier gehou. Permanente diskjokkies was DJ Disko, DJ Clé, Jonzon, Woody, Terry Belle en Hazel B uit Engeland. Die wêreld se DJ-elite het tydens talle konserte hier opgetree. Op Vrydae het sogenaamde Dubmission-partyjies met bekende plaaslike diskjokkies soos Kid Paul en Paul van Dyk in die *E-Werk* plaasgevind. Op 24 Julie 1997 het die tegnoklub sy deure vir goed gesluit.

Die *E-Werk* is vervolgens deur die Berlynse argitekte-ateljee *HSH Architektur* omgebou en in 2005 heropen om as kwartier vir 'n verskeidenheid kuns- en ander gebeurtenisse te dien. Intussen huisves die gebou kantore en het ondernemings soos *ÖPP Deutschland AG*, *Anne Will Media* of *MyHammer/abacho* hier hulle hoofkwartiere.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Amptelike webtuiste*
* *Die E-Werk op HSHarchitektur.de*
Bruinskreeubaber

Die **bruinskreeubaber** (*Synodontis zambezensis*) is 'n varswatervis wat in riviere aan die ooskus van Afrika voorkom, vanaf die middelste en onderste gedeeltes van die Zambezirivier, suidwaarts tot by die Pongolarivier. Hulle kom egter nie in die boonste gedeelte van die Saverivierstelsel voor nie. In die Kaprivistrook staan die vis as die *Zambeziknorvis* bekend en in Engels as die *Brown squeaker*.

## Voorkoms 
Die bruinskreeubaber se kop is hard, die pantserplaat by die kieue vorm ‘n driehoek, maar is effens gerond onder. Hy het drie paar baarde; die buitenste is lank, die tweede paar raak die vinbasis, die binneste paar is kort, net sowat 1/3 in lengte van die tweede paar. Daar is 23-36 tande in die onderkaak.

Die punthoekige rugvin is heelwat langer as die stekel wat effens langer as die kop is. Die vetvin is goed ontwikkel en groter as by al die ander knorvisse. Die stertvin is goed ontwikkel en diep gevurk. Die anale vin is goed ontwikkel en driehoekvormig. Die buikvin is gepaard en goed ontwikkel. Die borsvin is gepaard, die stekels is sterk, skerp en met teenoorgestelde weerhakkies.

Bruinskreeubabers het die vorm van ‘n tipiese bodembewoner, hul is gebou soos ‘n haai.

Die waterkleur bepaal of die vis olyfbruin of donkergrys is, die kleur is ligter aan die onderkant. Die kleintjies het kolle wat verdwyn namate die vis groter word.

Die bruinskreeubaber word tot 430&nbsp;mm lank en die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 0,29&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis verkies diep en groot waters, hy gaan nie in klein stroompies of vlak water in nie. Hy vreet enigiets, vis, wurms, insekte, selfs bessies, mieliepitte en groente.

## Algemeen 
Die vis maak ‘n knorgeluid en hy kan maklik met die Spikkel-skreeubaber verwar word. Let dan op sy korter pantserplaat, kort middelpaar baarde, groot vetvin en pertinent die vorm van sy rugvin.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengel Visse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Synodontis-zambezensis.html
Messier 41

**Messier&nbsp;41** of **M41** (ook bekend as **NGC&nbsp;2287**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Groot Hond. Dit is voor 1654 deur Giovanni Batista Hodierna ontdek en was miskien omstreeks 325&nbsp;v.C. aan Aristoteles bekend. Charles Messier het dit in die 18de eeu in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.

M41 lê sowat 4&nbsp;grade reg suid van die ster Sirius. Dit bevat omtrent 100 sterre, onder meer verskeie rooireuse, waarvan die helderste een ’n tipe K3 is. Dit lê naby die sterreswerm se kern. Die swerm beweeg teen sowat 23,3&nbsp;km/s weg van die Aarde af. Dit het ’n deursnee van 25 tot 26 ligjare en is sowat 190 tot 240&nbsp;miljoen jaar oud.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS Messier 41
* NightSkyInfo.com – M41

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Spikkel-skreeubaber

Die **Spikkel-skreeubaber** (*Synodontis nigromaculatus*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Okavango- en boonste gedeelte van die Zambeziriviere in Suider-Afrika. Hulle kom ook voor in die Kongorivier, Kasairivier en Tanganjikameer. In die Caprivi staan die vis bekend as die *Gespikkelde knorvis* terwyl die vis in Engels bekend staan as die *Spotted squeaker*.

## Voorkoms 
Die vis se kop is hard, beenagtig, met ‘n pantserplaat, waarvan die twee plate agter die kiewe ‘n skerp driehoek vorm. Daar is drie paar baarde, waarvan die onvertakte buitenste paar langer as die kop is. Die ander twee pare is ook lank maar vertak. Daar is 30-40 tande in die onderkaak.

Die rugvin is driehoekig, die stekel langer as die kop en skerp met weerhakkies. Die vetvin is goed ontwikkel. Die stertvin is V-vormig en goed ontwikkel. Die anale vin is goed ontwikkel en vorm ook ‘n driehoek. Die buikvin is gepaard en goed ontwikkel. Die borsvin is gepaard, net so lank as die rugvin, die stekels is sterk, skerp met weerhakkies wat in die teenoorgestelde rigting gebuig is.

Die vis se vorm is soos die van ‘n haai. Die vis is geel tot olyfbruin, die vinne is effens ligter gekleurd. Daar is klein kolletjies oor die hele vis, ook oor die kop.

Die vis word tot 300&nbsp;mm lank en die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 0,145&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis kom orals voor; sand of modderbodem, diep stilstaande of vinnigvloeiende water of plantbegroeide kuile. Die bodem bepaal sy kleur, byvoorbeeld sand = liggeel, modder = donker.

Hy is ‘n omnivoor en vreet alles maar ‘n klein hoekie met ‘n stukkie vleis, vis of erdwurm is sy ondergang.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengel Visse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Synodontis-nigromaculatus.html
Newelrige skreeubaber

Die **newelrige skreeubaber** (*Synodontis nebulosus*) is 'n varswatervis wat in die middel en onderste gedeelte van die Zambezirivier en die Buzirivier voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Cloudy squeaker* - in die Caprivi staan die vis bekend as die *skadukolknorvis*.

## Voorkoms 
Die newelrige skreeubaber se kop is hard, beenagtig en die pantserplate is skerp en driehoekig.

Daar is drie paar baarde teenwoordig; die buitenste paar is nie vertak nie, die binneste twee pare is vertak.  Die baarde is almal kort; die buitenste is die langste (kan net so lank as die vinstekels wees) en mag soms ook vertak wees.

Daar is 13 - 24 tande in die onderkaak.

Die rugvin se stekel is net so lank as die kop; die stekel is skerp, sterk en het weerhakkies. Die vetvin is goed ontwikkel. Die stertvin is vlak gevurk maar goed ontwikkel. Die anale vin is goed ontwikkel. Die buikvin is gepaar en goed ontwikkel. Die borsvin is goed ontwikkel en die stekel is net so lank as die kop, rugstekel en langste baard; die stekel is sterk, skerp en vol weerhakkies.

Die newelrige skreeubaber is soos 'n haai gebou en word tot 150&nbsp;mm lank. Die Zimbabwe-hengelrekord is 0,12&nbsp;kg.

Sy lyf is olyf tot bruin gekleurd, ligter na onder. Hy het groot skadukolle oor die hele lyf wat ligter op die vinne is en fyner op die kop.

## Habitat 
Die vis verkies diep stilstaande water met plantegroei. Dit is 'n omnivoor en vreet alles maar behoort aangekeer te word (veral snags) met 'n klein hoekie en 'n stukkie vleis, vis of erdwurm as aas.

## Algemeen 
Die vis maak 'n knorgeluid as hy gevang word, en hy kan maklik met die grootvlek-skreeubaber verwar word. Let dan op sy baarde wat korter is, sy pantserplaat wat 'n skerp driehoek is en sy dowwe kolle.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Verwysings 
## Bronne 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengelvisse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Eksterne skakels 
* *Synodontis nebulosus* by FishBase
Messier 39

**Messier&nbsp;39** of **M39** (ook bekend as **NGC&nbsp;7092**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Swaan. Dit is in 1764 deur Charles Messier ontdek en in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.

Dit is sowat 824,4 ligjare (252,8 parsek) van die Aarde af en sowat 200 tot 300&nbsp;miljoen jaar oud. Dit het ’n sigbare helderheid van 5,5 mag.

## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 39

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Byekorf-sterreswerm

Die **Byekorf-sterreswerm** (ook bekend as **Messier&nbsp;44** en **NGC&nbsp;2632**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Kreef. Dit is ook bekend onder die naam **Praesepe** (Latyn vir "krip") en is een van die naaste oop sterreswerms aan die Aarde.

Die sterreswerm het meer sterre as die meeste ander nabygeleë swerms en kan met die blote oog as ’n newelagtige voorwerp gesien word. Dit is reeds sedert Klassieke tye bekend; die 2de-eeuse sterrekundige Ptolemeus het dit genoem "die newelagtige massa in die bors van die Kreef" en dit was een van die eerste voorwerpe wat Galileo met sy teleskoop bestudeer het.

Die swerm se ouderdom en eiebeweging stem ooreen met dié van die oop sterreswerm Hiades, wat daarop dui dat hulle dieselfde oorsprong het. Albei swerms bevat rooireuse en witdwerge, wat latere stadiums van ster-evolusie verteenwoordig, asook hoofreekssterre van spektraaltipe A, F, G, K en M.

## Geskiedenis 
Galileo was die eerste persoon wat die Byekorf-sterreswerm deur ’n teleskoop bestudeer het, in 1609. Hy het 40 sterre onderskei. Charles Messier het dit in 1769 in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem nadat hy die presiese posisie daarvan bepaal het.

Vir die Antieke Grieke en Romeine het die voorwerp soos ’n krip gelyk waaruit twee donkies (die aangrensende sterre Asellus Borealis en Asellus Australis) eet. Dit is die donkies waarmee Dionusos en Silenus in die Griekse mitologie gery het in die oorlog teen die Titane.

## Samestelling 
Soos by baie sterreswerms van alle soorte het die groter, helderder sterre van Praesepe mettertyd na die kern beweeg en die kleiner, dowwer sterre na die rand. Die swerm bevat minstens 1&nbsp;000 swaartekraggebonde sterre, waarvan die gesamentlike massa sowat 500-600 sonmassas is. Dit het ’n skynbare helderheid van 3,7&nbsp;mag. Sy helderste sterre is blou-wit en het ’n helderheid van 6 tot 6,5&nbsp;mag.

## Planete 
In September 2012 is twee planete by verskillende sterre gevind. Dit was die eerste planete wat waargeneem is om sterre soos die Son in ’n sterreswerm. Planete is voorheen nog net by sterre in swerms gesien wat nie met die Son ooreenstem nie. Die planete word Pr0201b en Pr0211b genoem. Die 'b' dui aan dat hulle planete is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Foto by Dark Atmospheres
* SEDS: Messier 44

* NightSkyInfo.com

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 46

**Messier&nbsp;46** of **M46** (ook bekend as **NGC&nbsp;2437**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Agterdek. Dit is in 1771 deur Charles Messier ontdek en in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.

Die sterreswerm is sowat 5&nbsp;500 ligjare van die Aarde af en sy geraamde ouderdom is verskeie honderdmiljoene jare. Dit lyk of die planetêre newel NGC&nbsp;2438 in die swerm aan sy noordelike rand lê, maar dit is waarskynlik onverwant omdat sy radiale snelheid verskil van die swerm s'n.

M46 is sowat 1 graad oos van Messier 47 in die lug en die twee oop swerms kan saam gesien word met ’n verkyker of wye teleskopiese veld.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 46
* Dark Atmospheres Photography

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 47

**Messier&nbsp;47** of **M47** (ook bekend as **NGC&nbsp;2422**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Agterdek. Dit is voor 1654 deur Giovanni Batista Hodierna ontdek en in 1771 herontdek deur Charles Messier, wat dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem het.

Daar is nie werklik ’n sterreswerm in die posisie wat deur Messier aangedui is nie (wat hy uitgedruk het in terme van sy regte klimming en deklinasie ten opsigte van die ster K&nbsp;Puppis). As die tekens van Messier se koördinaatverskille verander word, stem die posisie egter ooreen met dié van NGC&nbsp;2422.

M47 is sowat 1&nbsp;600 ligjare van die Aarde af en is sowat 78&nbsp;miljoen jaar oud. Dit bevat omtrent 50 sterre, waarvan die helderste een ’n sigbare helderheid van 5,7&nbsp;mag het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 47
* Amateurfoto – Waid-sterrewag

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 48

**Messier&nbsp;48** of **M48** (ook bekend as **NGC&nbsp;2548**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Noordelike Waterslang. Dit is in 1771 deur Charles Messier ontdek en in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.

Daar is nie werklik ’n sterreswerm in die posisie wat Messier aangedui het nie. Die waarde wat hy aangee vir die regte klimming stem ooreen met dié van NGC&nbsp;2548, maar die deklinasie is vyf grade uit. Caroline Herschel kry soms die krediet vir die ontdekking van die swerm in 1783.

In goeie toestande is M48 met die blote oog van die Aarde af sigbaar. Dit is sowat 1&nbsp;500 ligjare van hier en na raming 300&nbsp;miljoen jaar oud.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 48

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 43

**Messier&nbsp;43** of **M43** (ook bekend as **NGC&nbsp;1982** en **De Mairan se Newel**) is ’n H II-gebied in die sterrebeeld Jagter. Dit is voor 1731 deur Jean-Jacques Dortous de Mairan ontdek en Charles Messier het dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.

De Mairan se Newel is deel van die Orion-newel en word van die hoofnewel geskei deur ’n baan van stof.  Dit is deel van die groter Orion-kompleks.

## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 43

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 50

**Messier&nbsp;50** of **M50** (ook bekend as **NGC&nbsp;2323**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Eenhoring. Dit is dalk voor 1711 deur Giovanni Domenico Cassini ontdek en in 1772 onafhanlik herontdek deur Charles Messier, wat dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem het.

M50 is sowat 3&nbsp;000 ligjare van die Aarde af en word beskryf as "hartvormig".

## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 50
* M50 Foto by Waid-sterrewag

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Bo-Zambezi-skreeubaber

Die **Bo-Zambezi-skreeubaber** (*Synodontis woosnami*) is 'n varswater vis wat voorkom in die boonste gedeelte van die Zambezirivier, die Kunenerivier en die Okavangorivier. In Engels staan die vis bekend as die *Upper Zambezi squeaker*.

## Voorkoms 
Die vis se kop is hard met pantserplate; die aan die kant is ovaal sonder ‘n skerp punt.

Hy het drie paar baarde. Die buitenste paar gaan by die vin-basis verby en beide die ander twee pare (wat fyn vertakkings het) raak die vin-basis.

Daar is 30-48 tande in die onderkaak.

Die rugvin se stekel is net so lank as die kop, baie skerp en geboë met weerhakkies. Die vetvin is goed ontwikkel. Die stertvin is gevurk en goed ontwikkel.  Die anale vin is goed ontwikkel en die buikvin is gepaard en goed ontwikkel. Die borsvin is goed ontwikkel met ‘n skerp stekel en weerhakkies wat teenoorgesteld geboë is.

Hy is soos ‘n haai gebou en word tot 205&nbsp;mm lank. Sy lyf is olyfbruin tot vaalgrys, ligter na onder. Hy het merke (kolle) wat veral na agter in mekaar loop, en dan strepe en bande vorm.

## Habitat 
Die vis kom orals voor; diep of vlak, vinnig of stadigvloeiende of stilstaande water maar verkies stilstaande water en veral diep vleie met plant bedekte bodems.

Hy is ‘n omnivoor en vreet alles maar behoort aangekeer te word met ‘n klein hoekie en ‘n stukkie vleis, vis of erdwurm as aas.

## Algemeen 
Die vis maak ‘n knorgeluid en hy kan maklik met die Luiperdkol-skreeubaber verwar word. Let dan op sy langer baarde, pantserplaat sonder ‘n skerp punt, sy merke en sy rugvin is korter as die Luiperdkol-skreeubaber.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengel Visse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Synodontis-woosnami.html
Messier 52

**Messier&nbsp;52** of **M52** (ook bekend as **NGC&nbsp;7654**) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Kassiopeia. Dit is in 1774 deur Charles Messier ontdek en in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem. Dit kan met ’n verkyker van die Aarde af gesien word.

Weens die instellêre absorpsie van lig is die afstand van M52 onseker, maar ramings wissel van 3&nbsp;000 tot 7&nbsp;000 ligjare. In een studie is 193 moontlike sterre in die swerm gevind, met die magnitude van die helderste een 11. Dit is na raming sowat 35&nbsp;miljoen jaar oud.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 52

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 49

**Messier&nbsp;49** of **M49** (ook bekend as onder meer **NGC&nbsp;4472**) is ’n elliptiese sterrestelsel sowat 49&nbsp;miljoen ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Maagd. Dit is op 19 Februarie 1771 deur Charles Messier ontdek en hy het dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.

As ’n elliptiese sterrestelsel het Messier&nbsp;49 die vorm van ’n radiosein-intensiewe stelsel, maar dit het net die radio-emissies van ’n gewone sterrestelsel. Die kern straal X-strale uit wat dui op die teenwoordigheid van ’n supermassiewe swartkolk met ’n geraamde massa van 5,65 × 108 sonmassas, of 565&nbsp;miljoen keer die massa van die Son. Die enigste supernova wat nog in die stelsel gesien is, is SN&nbsp;1969Q, wat in Junie 1969 ontdek is.

M49 het ’n groot versameling bolvormige sterreswerms – sowat 5&nbsp;900. Dit is egter veel minder as die 13&nbsp;450 bolswerms in die superreusagtige elliptiese sterrestelsel Messier 87. Die swerms in M49 is gemiddeld sowat 10&nbsp;miljard jaar oud.

M49 is die eerste lid van die Virgo-sterrestelselswerm wat ontdek is. Dit is die helderste stelsel in die Virgo-swerm – helderder as enige stelsel nader aan die Aarde. Dit is in ’n swaartekrag-interaksie gewikkel met die onreëlmatige dwergstelsel UGC 7636. Die dwerg toon ’n spoor van afval wat oor rofweg 1 × 5&nbsp;boogminute strek.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Sterrestelsel M49
* Swartkolk in M49

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Messier 53

**Messier&nbsp;53** of **M53** (ook bekend as **NGC&nbsp;5024**) is ’n bolvormige sterreswerm in die sterrebeeld Berenike se Hare. Dit is in 1775 deur Johann Elert Bode ontdek en Charles Messier het dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.

Dit is een van die mees verafgeleë bolswerms, sowat 60&nbsp;000 ligjare van die middel van die Melkweg af, en omtrent dieselfde afstand (sowat 58&nbsp;000 ligjare) van die Sonnestelsel af.

## Eksterne skakels 
* M53, SEDS
* Messier 53, Galactic Globular Clusters Database

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sarie Marais (1931)

: *Vir die gelyknamige liedjie, sien Sarie Marais; vir die latere rolprent, sien *Sarie Marais* (1949).*

***Sarie Marais*** is 'n swart en wit rolprent wat in 1931 uitgereik is. Die rolprent is saam met *Moedertjie* een van die eerste twee Suid-Afrikaanse rolprente met klank (beide is in Afrikaans). Die klankbaan bevat slegs Afrikaanse musiek wat deur die sanger Chris Blignaut en die Melodians sing word. Die ander rolprent, Moedertjie, is dieselfde jaar uitgebring, en is ook die eerste vollengte-rolprent met Afrikaanse dialoog daarin. Die rolprente volg slegs vier jaar na die eerste internasionale klankfilm, *The Jazz Singer*, in 1927 vrygestel is.

## Hoofrolspelers 
* Billy Matthews as Jan
* Joan du Toit as Sarie

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Verwysings
Doringboom

[duimnael|300px|'n [Kameeldoringboom.]]

**Doringboom** kan verwys na:

* Enige tipe boom wat dorings en stekels dra. Voorbeelde hiervan:
** Doringpeer
** Doringolm
** Kameeldoring
* 'n Nedersetting in Limpopo.
* Verskeie ander plekke soos woonbuurte en plase.
Paltoga

**Paltoga** (Russies: Палтога) is ’n dorp in Rusland in die federale deelgebied Wologda-oblast. Dit is aan die Onegasee geleë. Die bevolking in 2002 was 295.
Grootvlek-skreeubaber

Die **grootvlek-skreeubaber** (*Synodontis macrostigma*) - in die Caprivi staan die vis bekend as die *Grootkol knorvis*  – is 'n varswatervis wat in die boonste gedeeltes van die Zambezirivier en die Kafuerivier, die Kunenerivier en die Okavangorivier voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Largespot squeaker*.

## Voorkoms 
Die grootvlek-skreeubaber se kop is hard, met ovaal pantserplate. Daar is drie paar baarde, die buitenste paar is lank en onvertak. Die binneste twee pare is korter en vertak.

Daar is 17-29 tande op die onderkaak teenwoordig.

Die rugvin is korter as die kop, die stekel is sterk, skerp en het weerhakkies. Die vetvin is goed ontwikkel. Die stertvin is goed ontwikkel en diep gevurk. Die anale vin is goed ontwikkel en vierkantig. Die buikvin is gepaar en goed ontwikkel. Die borsvin se stekel is net so lank as die rugvin, baie sterk en skerp, met weerhakkies.

Die grootvlek-skreeubaber het 'n gelerige tot olyfbruin kleur en is effens ligter ondertoe. Daar is groot donkerbruin of swart kolle (of strepe), groter as die oog (tot 20 mm groot) op die lyf. Die kolle is kleiner op die kop en vinne en aan die onderkant is die kolle kleiner of heeltemal afwesig.

Hy word tot 170&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Grootvlek-skreeubabers leef in stadigvloeiende riviere of vloedvlaktes met plantegroei. Bedags verkies hul diep water, snags is hul enige plek.

Hulle is omnivore en vreet alles maar behoort aangekeer te word met 'n klein hoekie en 'n stukkie vleis, vis of erdwurm as aas.

## Algemeen 
Die grootvlek-skreeubaber maak ‘n knorgeluid en hy kan maklik met die newelrige skreeubaber verwar word. Let dan op die verskil in rugvin, analevin, baarde en pantserplaat.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengelvisse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Eksterne skakel 
* *Synodontis macrostigma* by FishBase
Messier 54

**Messier&nbsp;54** of **M54** (ook bekend as onder meer **NGC&nbsp;6715**) is ’n bolvormige sterreswerm in die sterrebeeld Boogskutter. Dit is in 1766 deur Charles Messier ontdek wat dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem het.

Voorheen is geglo M54 behoort tot die Melkweg en is sowat 50&nbsp;000 ligjare van die Aarde af, maar in 1994 is ontdek dit behoort waarskynlik tot die Sagittarius- Elliptiese Dwergsterrestelsel. Volgens moderne ramings is M54 sowat 87&nbsp;000 ligjare van hier en het dit ’n radius van 153&nbsp;ligjare. Dit is een van die digste bolswerms en het ’n absolute helderheid van 850&nbsp;000 keer dié van die Son: sowat -10.

M54 is redelik maklik om te vind. Dit is naby die ster Zeta Sagittarii. Die onderskeie sterre kan egter selfs met groter amateurteleskope nie gesien word nie.

In Julie 2009 het ’n span sterrekundiges bekend gemaak hulle het bewyse van ’n swartkolk in die kern van M54 gevind.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS: Messier 54

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Swerfvalk

Die **swerfvalk** (*Falco peregrinus*), ook bekend as die *Peregrine*, is 'n roofvoël in die familie *Falconidia* wat wyd verspreid oor die aarde voorkom. Dit is 'n kraai-grootte valk met 'n blou-grys rug, 'n gespikkelde wit onderkant en 'n swart kop. Die Swerfvalk is 'n roofvoël en voed hoofsaaklik op ander medium grootte-voëls. Die geslagte lyk verskillend (dimorfies), met die wyfies aansienlik groter as mannetjies. Die Swerfvalk is bekend vir sy hoë-spoed duik van meer as 322&nbsp;km/h gedurende jagtogte. Dit is die vinnigste lid van die diereryk.

Die Swerfvalk word byna oral op die aarde aangetref, behalwe in die uiterste poolstreke, baie hoë berge en die meeste tropiese reënwoude. Die enigste groot ys-vrye landmassa waar dit nie voorkom nie is Nieu-Seeland. Dit maak die Swerfvalk die wêreld se roofvoël wat die wydste verspreid voorkom.

Die wetenskaplike naam kan as "dwaal valk" vertaal word. Dit verwys na die migrerende gewoontes van die swerfvalk families wat in die noordelike gebiede voorkom. Kenners erken 17 tot 19 subspesies wat wissel in voorkoms en omvang. Daar is meningsverskil oor die vraag of die kenmerkende Barbaryse valk deur twee subspesies verteenwoordig word.

Swerfvalke bereik volwassenheid na een jaar en bly 'n vaste broeipaar. Neste is gewoonlik op die kransrand of meer onlangs op hoë mensgemaakte strukture.

Die Peregrine is in baie gebiede 'n bedreigde spesie as gevolg van plaagdoders, veral DDT. Sedert die verbod op die DDT van die vroeë 1970's, het die bevolking weer toegeneem.

## Subspesies 
duimnael|links| 'n Swerfvalk
duimnael|links| 'n Swerfvalk in vlug (VSA)
duimnael|links|Swerfvalk by sy nes in Frankryk

duimnael| *Falco peregrinus*
duimnael| *Falco peregrinus madens*

* *Falco peregrinus anatum*
* *Falco peregrinus babylonicus*
* *Falco peregrinus brookei*
* *Falco peregrinus calidus*
* *Falco peregrinus cassini*
* *Falco peregrinus ernesti*
* *Falco peregrinus furuitii*
* *Falco peregrinus japonensis*
* *Falco peregrinus macropus*
* *Falco peregrinus madens*
* *Falco peregrinus minor*
* *Falco peregrinus nesiotes*
* *Falco peregrinus pealei*
* *Falco peregrinus pelegrinoides*
* *Falco peregrinus peregrinator*
* *Falco peregrinus peregrinus*
* *Falco peregrinus radama*
* *Falco peregrinus submelanogenys*
* *Falco peregrinus tundrius*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=EN&avibaseid=C7F1C08CB3F7F2DA
2013 Curriebeker Premierafdeling

Die **2013 Absa Curriebeker** was ’n rugbykompetisie wat in 2013 tussen provinsiale spanne in Suid-Afrika uitgespook is. Dit was die 75ste seisoen van die kompetisie sedert dit vir die eerste keer in 1889 gespeel is.

Die Westelike Provinsie is die verdedigende kampioene.  Hulle het die Natalse Haaie met 25–18 in die 2012 eindstryd op Kings Park verslaan.  Die eindstryd is hierdie jaar op 26 Oktober 2013 in Kaapstad beslis.

## Tabel 
### Tabel notas 
* Pos = Tabel Posisie
* S   = Speel
* W   = Wen (4 punte)
* G   = Gelykop (2 punte)
* V   = Verloor (0 punte)
* PV  = Punte vir (Totale punte aangeteken)
* PT  = Punte teen (Totale punte afgestaan)
* +/- = Punteverskil (Die totaal van PV minus PT)
* BP  = Bonuspunt
** Spanne kan tot twee bonuspunte in 'n rondomtaliewedstryd verdien. Een bonuspunt word toegeken vir 'n span wat vier of meer drieë gedruk het in een wedstryd, ongeag die uitslag van die wedstryd. 'n Bonuspunt word ook toegeken aan die verloorspan wanneer daardie span met 7 of minder punte verloor. Slegs die verloorspan kan 'n maksimum van 2 bonuspunte verkry.
* Pte = Alle punte wat bymekaar gemaak is.

## Wedstryddatums 
* ***Nota: Tye, datums en wedstrydplek is onderhewig aan verandering***

### Week 1 
### Week 2 
### Week 3 
### Week 4 
### Week 5 
### Week 6 
### Week 7 
### Week 8 
### Week 9 
### Week 10 
### Uitspeelwedstryde 
#### Halfeindronde 
#### Eindronde 
## Promosie-/Relegasiewedstryde 
### Tabel 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20" |
!bgcolor="#efefef" width="250"|Span
!bgcolor="#efefef" width="20" |Gespeel
!bgcolor="#efefef" width="20" |Gewen
!bgcolor="#efefef" width="20" |Gelykop
!bgcolor="#efefef" width="20" |Verloor
!bgcolor="#efefef" width="20" |Punte vir
!bgcolor="#efefef" width="20" |Punte teen
!bgcolor="#efefef" width="20" |Punterverskil
!bgcolor="#efefef" width="20" |Drieë vir
!bgcolor="#efefef" width="20" |Drieë teen
!bgcolor="#efefef" width="20" |Drie-bonus
!bgcolor="#efefef" width="20" |Verloor-bonus
!bgcolor="#efefef" width="20" |Punte
|- bgcolor=#D0F0C0 align=center
| 1 || align=left | Pumas || 2 || 1 || 0 || 1 || 52 || 36 || +16 || 4 || 3 || 0 || 1 || **5**
|- bgcolor=#FFFFFF align=center
| 2 || align=left | Griekwas || 2 || 1 || 0 || 1 || 36 || 52 || −16 || 3 || 4 || 0 || 0 || **4**
|-|align=left|
|colspan="14" style="border:0px"| Die span wat bo eindig kwalifiseer om aan die 2014 Curriebeker Premierafdeling deel te neem.Die ander span kwalifiseer vir die 2014 Curriebeker Eerste Afdeling.**Verduideliking van punte:***4 punte vir ’n wen*2 punte vir gelykop*1 bonuspunt vir verloor met sewe of minder punte*1 bonuspunt vir vier of meer drieë in ’n wedstryd
|}

### Wedstryde 
## Spelerstatistieke 
### Voorste driedrukkers 
### Voorste puntemakers
Vetkanale

**Vetkanale**, ook bekend as **Vetkamp**, was ’n tydelike dorpie sowat 16 myl (24&nbsp;km) noordwes van Theunissen in die Vrystaat vir mense wat betrokke was by die Vetrivierkanale-staatswaterskema, wat deel was van die Sand-Vet-staatswaterskema. Dit het bestaan van 1956 tot 1965, toe die projek voltooi is.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Eksterne skakels 
*Vetkanale op Facebook URL besoek op 21 Oktober 2012
*Sand-Vet WUA  URL besoek op 19 Oktober 2012
*Briewe, Volksblad, 15 Augustus 2012 URL besoek op 19 Oktober 2012
*Briewe, Volksblad, 18 Augustus 2012 URL besoek op 19 Oktober 2012