Doebai Internasionale Lughawe

**Doebai Internasionale Lughawe** (Arabies: مطار دبي الدولي; IATA: **DXB**, ICAO: **OMDB**) is die primêre internasionale lughawe wat Doebai in die Verenigde Arabiese Emirate bedien, en die wêreld se besigste lughawe volgens internasionale passasiersverkeer, een van die besigste vraglughawens ter wêreld, die besigste lughawe vir Airbus A380- en Boeing 777-bewegings, en die lughawe met die hoogste gemiddelde aantal passasiers per vlug. In 2018 het DXB 89 miljoen passasiers en 2,65 miljoen ton vrag hanteer en 409&nbsp;493 vliegtuigbewegings geregistreer.

## Geskiedenis 
Die geskiedenis van burgerlugvaart in Doebai het in Julie 1937 begin toe 'n lugooreenkoms onderteken is vir 'n vliegbootbasis vir die vliegtuie van Imperial Airways met die huur van die basis teen ongeveer 440 roepies per maand—dit het die wagte se lone ingesluit. Die Empire Flying Boats het ook een keer per week oos na Karatsji en wes na Southampton, Engeland, begin werk. Teen Februarie 1938 was daar vier vlieënde bote per week.

In die 1940's was vlugte vanaf Doebai met vliegbote wat deur British Overseas Airways Corporation (BOAC) bedryf is, wat die Horseshoe-roete vanaf Suider-Afrika via die Persiese Golf na Sydney bedryf het.

### Konstruksie
duimnael|links|Die lughawe se ou brandweerstasie en beheertoring, wat vroeg in 1959 gebou is.
Die bou van die lughawe is in 1959 deur die heerser van Doebai, Sjeik Rashid bin Saeed Al Maktoum, versoek. Die eerste vliegveld het amptelik in 1960 geopen, toe dit in staat was om vliegtuie tot die grootte van 'n Douglas DC-3 te hanteer op 'n 1&nbsp;800&nbsp;meter-lange aanloopbaan gemaak van gekompakteerde sand. Drie draaiareas, 'n systrook en klein terminaalgebou het die lughawe voltooi wat deur Costain gebou is.

In Mei 1963 is met die bouwerk van 'n 2&nbsp;800 m asfaltaanloopbaan begin. Hierdie nuwe aanloopbaan, langs die oorspronklike sandaanloopbaan en taxibaan wat in Mei 1965 geopen is, tesame met verskeie nuwe uitbreidings is by die terminaalgebou gevoeg, loodse is opgerig, en lughawe- en navigasiehulpmiddels is geïnstalleer. Die installering van die beligtingstelsel het ná die amptelike opening voortgegaan en is in Augustus daardie jaar voltooi. Gedurende die tweede helfte van die 1960's is verskeie uitbreidings, toerusting-opgraderings soos 'n VHF-omnirigtingreeks (VOR) en 'n instrumentlandingstelsel (ILS), sowel as nuwe geboue, gebou. Teen 1969 is die lughawe bedien deur 9 lugrederye na sowat 20 bestemmings.

Die inhuldiging was op 15 Mei 1966 en is gekenmerk deur die besoeke van die eerste groot stralers van Middle East Airlines en Kuwait Airways Comets. 

Die koms van wyerompvliegtuie in die 1970's het verdere lughawe-ontwikkeling vereis, wat reeds deur die Heerser van Doebai voorsien is, en planne vir 'n nuwe terminaal, aanloopbane en taxibane is opgestel wat internasionale vlugte kon hanteer. Die konstruksie van 'n nuwe terminaalgebou wat bestaan uit 'n drieverdiepinggebou 110 meter lank het 'n ingeslote vloeroppervlakte van 13&nbsp;400&nbsp;m2. 'n Nuwe beheertoring van 28 meter is ook gebou. 

### Uitbreiding
[duimnael|links|Azerbaijan Airlines [Boeing 707|Boeing 707-300 by 'n afgeleë staanplek op Doebai Internasionale Lughawe geparkeer in 1995]]
[duimnael|links|Air Astana se [Boeing 737|Boeing 737-700 taxi by Doebai Internasionale Lughawe in 2005]]
Uitbreiding het in die vroeë 1970's voortgegaan, insluitend ILS-kategorie II-toerusting, verlenging van die bestaande aanloopbaan tot 3&nbsp;810 m, installering van 'n nie-rigtingbaken (NDB), dieselkragopwekkers, taxibane, ens. Hierdie werk het die hantering van die Boeing 747 en Concorde moontlik gemaak. Verskeie aanloopbaan- en systrookverlengings is deur die dekade uitgevoer om in die groeiende vraag te voorsien. 

In 1971 is die nuwe presisie kategorie 2-benadering- en aanloopbaanbeligtingstelsel in gebruik geneem. Die konstruksie van die lughawe-brandweerstasie en die installering van die kragopwekkers is in Desember van daardie jaar voltooi en teen Maart 1972 was alles in volle werking. Die heerser het ook op 19 Junie 1973 die langafstandbespeuringstelsel in gebruik geneem. 

Met die uitbreiding van die Lughawebrandweerdienste was dit nodig om meer geskikte akkommodasie te vind, en 'n loodsstylgebou is aan die einde van 1976 aan hulle beskikbaar gestel. Dit was halfpad tussen die aanloopbaanpunte geleë om doeltreffende operasies te vergemaklik. 'n Nuwe gebou is ook gebou om die lughawe-instandhoudingsingenieur, elektroniese ingenieurswese-afdeling en die stoormagasyn te huisves.
Die volgende fase van ontwikkeling was die tweede aanloopbaan, wat drie maande voor skedule voltooi is en in April 1984 geopen is. Hierdie aanloopbaan, geleë 360 m noord van die bestaande aanloopbaan en parallel daarmee, is toegerus met die nuutste meteorologiese, vliegveldbeligting en instrumentlandingstelsels om die lughawe 'n Kategorie II-klassifikasie te gee.

Uitbreidings aan die lughawerestaurant en transito-sitkamer, insluitend die opknapping van die boonste vlak en die voorsiening van 'n nuwe kombuis, is in Desember 1978 voltooi.

Die volgende fase van ontwikkeling was die tweede aanloopbaan, wat drie maande voor skedule voltooi is en in April 1984 geopen is. Hierdie aanloopbaan, geleë 360 m noord van die bestaande aanloopbaan en parallel daarmee, is toegerus met die nuutste meteorologiese, vliegveldbeligting en instrumentlandingstelsels om die lughawe 'n Kategorie II-klassifikasie te gee.

Gedurende die 1980's was Doebai 'n stilhoupunt vir lugrederye soos Air India, Cathay Pacific, Singapore Airlines, Malaysia Airlines, en ander wat tussen Asië en Europa gevlieg en 'n brandstofpunt in die Persiese Golf benodig het. Hierdie gebruik is later oorbodig gemaak met die beskikbaarheid van Russiese lugruim as gevolg van die verbrokkeling van die Sowjetunie en die koms van langafstandvliegtuie wat in die laat 1980's en vroeë 1990's bekendgestel is, soos die Airbus A340, die Boeing 747-400 en die Boeing 777-reeksvliegtuie, wat die reikafstand gehad het om ononderbroke tussen Europa en Suidoos-Asië te vlieg. British Airways-vlugte van Islamabad na Manchester is ook vir kort tye gedurende die 1980's opgeskort.

## Kenmerke 
Doebai Internasionale Lughawe is geleë in die Al Garhoud-distrik, 4,6 km oos van Doebai en verspreid oor 'n gebied van 2&nbsp;900&nbsp;hektaar grond.  Terminaal 3 is die tweede grootste gebou ter wêreld volgens vloeroppervlakte en die grootste lughaweterminaal ter wêreld.  In Julie 2019 het Doebai Internasionale Lughawe die grootste sonkragstelsel in die streek se lughawens geïnstalleer as deel van Doebai se doelwit om 30 persent minder energie in die stad te verbruik teen 2030. 

Emirates Airline het sy spilpuntlughawe in Doebai Internasionaal (DXB) en het sy eie terminaal 3 met 3 loopgange wat hulle met flydubai deel. Die Emirates-spilpunt is die grootste lugredery-spilpunt in die Midde-Ooste; Emirates hanteer 51% van alle passasiersverkeer en is verantwoordelik vir ongeveer 42% van vliegtuigbewegings by die lughawe. Doebai-lughawe is ook die basis vir laekosteredery flydubai wat 13% van passasiersverkeer en 25% van vliegtuigbewegings by DXB hanteer.  Die lughawe het 'n jaarlikse kapasiteit van 90 miljoen passasiers. 

Vanaf Januarie 2016 is daar meer as 7&nbsp;700 weeklikse vlugte wat deur 140 lugrederye onderneem word na meer as 270 bestemmings oor al die bewoonde vastelande. Meer as 63% van die reisigers wat die lughawe in 2018 gebruik het, was aansluitingspassasiers..

Doebai Internasionaal is 'n belangrike bydraer tot Doebai se ekonomie, aangesien dit ongeveer 90&nbsp;000 mense in diens het, indirek meer as 400&nbsp;000 werksgeleenthede ondersteun en meer as VS$26,7 miljard tot die ekonomie bydra, wat ongeveer 27 persent van Doebai se BBP en 21% van die indiensneming in Doebai verteenwoordig. Daar word voorspel dat die ekonomiese bydrae van Doebai se lugvaartsektor teen 2030 sal groei tot $88,1 miljard en 1,95 miljoen werksgeleenthede in Doebai ondersteun of 44,7% van die BBP en 35,1% van die totale indiensneming.

## Aanloopbane 
duimnael|Vliegtuie taxi na aanloopbaan 12L/30R
Doebai-lughawe het twee parallele aanloopbane digby mekaar, 12R/30L is 4447 m by 60 m, 12L/30R is 4000 by 60 m. Die gaping tussen die middellyne van die twee aanloopbane is 385 meter. Die aanloopbane is met vier stelle ILS toegerus om vliegtuie wat onder baie swak weersomstandighede land, veilig te lei. Die aanloopbane is uitgebrei om die Airbus A380 te akkommodeer wat in 2007 in gebruik geneem is.   Vlugte by DXB is met 26% verminder en 14 lugrederye het na Al Maktoum Internasionale Lughawe verskuif terwyl die aanloopbaanwerk gedoen is. Emirates het gedurende die tydperk 5&nbsp;000 vlugte afgesny en meer as 20 vliegtuie op die grond gehou.

## Beheertoring 
Die 87-meter hoë verkeersbeheertoring is gebou as deel van fase twee van die destydse ontwikkelingsplan.

## Terminale 
Doebai Internasionale Lughawe het drie terminale. Terminaal 1 het een loopgang (D), terminaal 2 is afgesonder van die ander twee hoofgeboue en terminaal 3 is verdeel in loopgang A, B en C. Die vragterminal is in staat om jaarliks 3&nbsp;miljoen ton vrag te hanteer en 'n algemene lugvaartterminaAl is naby. 
links|duimnael|Lugaansig van gang B en C. Gang A (nie getoon nie) is verbind met Terminaal 3 via die Terminaal 3-Automated People Mover.
links|duimnael|Vliegtuie het by gang C geparkeer voordat die meeste van Emirates se bedrywighede na gang B verskuif het. Emirates het die bedrywighede van loopgang C in 2016 oorgeneem.

### Passasiersterminale 
Doebai-lughawe het drie passasiersterminale. Terminale 1 en 3 is direk verbind met 'n gemeenskaplike transito-area, met lugkantpassasiers wat vryelik tussen die terminale kan beweeg sonder om deur immigrasie te gaan, terwyl Terminaal 2 aan die oorkant van die lughawe is. Vir passasiers in transito, loop 'n pendeldiens tussen die terminale, met 'n reistyd van ongeveer 20 minute vanaf terminaal 2 na terminaal 1 en 30 minute na terminaal 3. Passasiers in terminaal 3 wat tussen gang A en die res van die terminaal moet oorskakel, moet via 'n geoutomatiseerde menseverhuiser reis. Die konstruksie van die lughawe is in 1959 deur die heerser van Doebai, Sjeik Rashid bin Saeed Al Maktoem, beveel. Dit is amptelik in 1960 geopen met sy eerste vliegveld, toe dit in staat was om vliegtuie so groot soos 'n Douglas DC-3 te hanteer. 'n 1 800 meter lange (5 900 voet) aanloopbaan gemaak van gekompakteerde sand. Drie draaiareas, 'n syskort en klein terminaal het die lughawe voltooi wat deur Costain gebou is.

Geleë langs Terminaal 2 is die Uitvoerende Vlugterminaal, wat sy eie inweegfasiliteite vir premium passasiers het, en waar vervoer na vliegtuie in enige van die ander terminale deur 'n persoonlike karretjie geskied.

Die drie passasiersterminale het 'n totale hanteringskapasiteit van ongeveer 80&nbsp;miljoen passasiers per jaar.

Terminaal 1 en 3 maak voorsiening vir internasionale passasiers, terwyl Terminaal 2 vir platsakpassasiers en passasiers is wat na die subkontinent en die Persiese Golf-streek vlieg; Terminaal 1 en 3 hanteer 85% van die passasiersverkeer en die Executive Flights-terminaal is vir die hoër-end reisigers en belangrike gaste.

## Bedrywighede 
Aangesien daar talle internasionale vlugte vanaf die lughawe is, is die terminale toegerus met immigrasieverwerkingsfasiliteite en sekuriteitskandering vir alle passasiers, insluitend binnelandse en plaaslike passasiers. Terminaal 1 en 3 hanteer 95% van die internasionale vlugte, terwyl Terminaal 2 hoofsaaklik voorsiening maak vir streeksvlugte en internasionale vlugte wat na ander lughawens in die Midde-Ooste gelei word. Emirates Airline werk slegs vanaf Terminaal 3. Omgekeerd bedryf laekoste-diensverskaffers soos flydubai vlugte uit Terminaal 2. 

Passasiersgetalle by die lughawe het teen 'n gemiddelde koers van 18% gegroei. Die lughawe het sy kapasiteit van 33 miljoen passasiers per jaar teen 2007 bereik; dit was egter steeds nie genoeg om die toenemende opeenhoping by die lughawe te hanteer nie. In 2013 het die lughawe se kapasiteit 75 miljoen bereik met die opening van loopgang A en uitbreiding van Terminaal 2.

In 2014 was Indië DXB se grootste bestemming met 8,91 miljoen passasiers. Die VK, Saoedi-Arabië en Pakistan het gevolg met onderskeidelik 5,38 miljoen, 4,88 miljoen en 3,13 miljoen. Londen-Heathrow het die topbestemming vanuit die stad geword en het 2 626 357 passasiers aangeteken. Doha het gevolg met 2 355 959.  
Op 20 Desember 2018 het die lughawe sy eenmiljardste passasier verwelkom.

In die eerste kwartaal van 2020 het Doebai Internasionale Lughawe se passasiersvolume met 67,8 persent gedaal en 5,75 miljoen bereik. Dit was weens internasionale reisverbotte a.g.v. die wêreldwye covid-19-pandemie.

### Akkommodasie van die Airbus A380 
Met die Doebai-gebaseerde Emirates as een van die bekendstellingskliënte vir die Airbus A380 en ook die grootste klant, moes Doebai Lughawe sy bestaande fasiliteite uitbrei om die reuse vliegtuie te akkommodeer. Die departement van burgerlugvaart het $120 miljoen bestee aan die opgradering van beide sy terminale en lughawe-infrastruktuur, insluitend vergrote hekkamers, nuwe vingerpiere, 'n vergrote aanloopbaan, nuwe lugbrûe en verlengde bagasiegordelkarrousels van die normale 70 tot 90 meter. Doebai-lughawe het ook $3,5 miljard in 'n nuwe loopgang A belê, uitsluitlik vir die hantering van Emirates se A380's. Met die veranderinge wat aangebring is, verwag die lughawe nie dat die aan- en afstap van passasiers en bagasie van die A380 langer sal neem as vir Boeing 747-400's, wat minder passasiers vervoer nie. Op 16 Julie 2008 het Doebai-lughawe die eerste van twee spesiaal-geboude hekke onthul wat die groot vliegtuig kan hanteer. Die hekke kos $10 miljoen en sal passasiers in staat stel om direk vanaf die hekkamers in die boonste kajuit van die nuwe 555-sitplekvliegtuig te klim. Die wagkamers self is vergroot om voorsiening te maak vir die groter aantal passasiers wat met die A380's vlieg. Benewens die twee hekke by Terminaal 1, is nog vyf A380-geskikte hekke op 14 Oktober 2008 by gang B geopen. Loopgang A het op 2 Januarie 2013 geopen. 
duimnael|Die Emirates Flight Catering-sentrum, wat in 2007 uitgebrei is, is in staat om 115 000 maaltye per dag te produseer.

### Passasiersdienste 
Die lughawe het meer as 26&nbsp;000 m2 se kleinhandelruimte versprei tussen sy drie hoofterminale en sluit baie inkopie- en eetplekke in.  Die Doebai-belastingvrye winkelgebied in Terminaal 2 beslaan 1400 m2 in die vertreksaal en 50 m2 by aankomste.

Benewens 'n wye verskeidenheid belastingvrye winkels en eetplekke, het Doebai-lughawe twee opelug-tuinareas. Doebai-lughawe het talle sakesentrums rondom die lughawe. Binne die internasionale transito-area van die onderling gekoppelde terminale 1 en 2 word internet- en speletjiesfasiliteite, gebedskamers, storte, spa's, gimnasium, swembad en drie hotelle voorsien. Verskeie sitareas word voorsien, sommige insluitend speelareas vir kinders of televisieskerms wat nuus, flieks en sportkanale wys.  Terminaal 3 het 'n fasiliteit vir agterlaatbagasie wat deur Emirates in die aankomsgebied bedryf word, waar passasiers wat oorbly, hul bagasie teen 'n fooi kan los terwyl hulle besienswaardighede gaan besigtig.

### Grondhantering 
Grondhanteringsdienste by Doebai Internasionale Lughawe word verskaf deur Dnata Ground Handling Services.

Emirates Airline het meer as 2000 lughawedienste-werknemers wat tans die lughawe bedien. 

Dienste sluit in vragoprit en tegniese ondersteuningsdienste aan lugrederye by Doebai-lughawe. 

### Vliegtuigonderhoud 
Emirates Engineering, gebaseer in Doebai, bedryf die vliegtuigonderhoud- en enjintoetssel tegniese fasiliteite by die lughawe. Emirates Engineering bied tans volle ondersteuning aan die Emirates Airline-vloot en al die ander internasionale bedrywighede by die lughawe. 

Huidige fasiliteite sluit in:  

* Sewe vliegtuigloodse wat almal die A380 (tans die grootste vliegtuig ter wêreld) kan hanteer 
* Vliegtuigverfwinkel
* Vliegtuigverwerkingsaanleg
* Vliegtuigenjin-aanloopfasiliteit-omhulsel
* Ingenieurslynonderhoudsfasiliteit
* Enjintoetssel
* Vliegtuigonderdelemagasyn

### Vrag 
Die lughawe het 2,37 miljoen ton lugvrag in 2014 hanteer, 'n afname van 3,1 persent teenoor 2013, wat dit die sesde besigste lugvrag-spilpunt ter wêreld en die besigste in die Midde-Ooste maak.  Die afname was te wyte aan die sluiting van die aanloopbaan en die verskuiwing van baie vragvlugte van DXB na Al Maktoum Internasionale Lughawe.

## Veiligheid en sekuriteit 
duimnael|Smart Gate-immigrasietoonbanke by Paspoortbeheer
Die Burgerlugvaartowerheid van Doebai bestuur die algehele veiligheid en sekuriteit van die lughawe. Voorafkeuring vind plaas in alle terminale by die ingang van die lughawe. Iris-skandering is in alle VAE-lughawens geïmplementeer. Hierdie tipe skandering verhoed dat diegene wat weens ernstige kriminele aanklagte uit die VAE gedeporteer is, weer terugkeer deur wederregtelike dokumente te gebruik.

Die lughawe gebruik hoogs sensitiewe toerusting om deeglike soektogte na reisigers in die VAE uit te voer, insluitend keuring vir smokkel, besit of die inbring van onwettige dwelms in die land. 'n Aantal reisigers is reeds aangehou terwyl owerhede in Doebai hul besittings, bloed en urine toets vir enige spoor van smokkelary. 

### Ongelukke en voorvalle
*Op 14 Maart 1972 het Sterling Airways-vlug 296 tydens nadering aan Doebai neergestort en 112 is dood.
*Op 20 Julie 1973 was Japan Airlines Vlug 404 'n passasiersvlug wat deur Palestynse en Japannese terroriste gekaap is. Die vlug is kort ná sy opstyg vanaf Schiphol gekaap en het in Doebai geland voordat dit na Damaskus gevlieg het.
*Op 27 Desember 1997 het 'n Pakistan Airlines Boeing 747-vliegtuig van Karatsji na Londen neergestort toe dit op die Doebai-lughawe geland het. Dit het die aanloopbaan misgery en deur die omtrekmuur gebars voordat dit tot stilstand gekom het. Niemand is dood nie.
*Op 22 November 1974 is British Airways-vlug 870, 'n Vickers VC10, van Doebai na Heathrow, in Doebai gekaap en by Tripoli geland om brandstof aan te vul voordat dit na Tunis gevlieg het. Een gyselaar is vermoor voordat die kapers hulle uiteindelik ná 84 uur oorgegee het. Kaptein Jim Futcher is bekroon met die Queen's Gallantry Medalje, die Guild of Air Pilots and Air Navigators Founders-medalje, die British Air Line Pilots Association Goue Medalje en 'n sertifikaat van lof van British Airways vir sy optrede tydens die kaping, nadat hy na die vliegtuig teruggekeer het om dit te vlieg met die wete dat die kapers aan boord was.
*In 1999 is Indian Airlines-vlug 814 oor die Indiese lugruim gekaap en het probeer om by Doebai te land, nadat dit verhinder is om in die naburige Oman te land. Die lughawe-owerhede het verhoed dat die vliegtuig kon land, deur lughawetoerusting en waens op die aanloopbane te plaas. Die vliegtuig het later by 'n VAE militêre basis geland.
*Op 12 Maart 2007 het die neuswiel van Biman Bangladesh Airlines-vlug BG006, 'n Airbus A310-300, ineengestort terwyl die vliegtuig op die aanloopbaan versnel het.
*Op 3 September 2010 het UPS-vlug 6, wat 'n Boeing 747-44AF N571UP bedryf het, kort ná opstyg neergestort, beide bemanning het gesterf en die vliegtuig is vernietig. N571UP het 'n internasionale vragvlug na Keulen Bonn-lughawe, Duitsland, bedryf.
*Op 3 Augustus 2016 het Emirates-vlug 521 vanaf Trivandrum Internasionale Lughawe, wat 'n Boeing 777-300 A6-EMW bedryf het, neergestort tydens landing. Al 300 passasiers en bemanning is veilig ontruim. Een lughawe-brandbestryder is egter dood toe hy die vlamme bestry het.

## Sien ook 
* Al Maktoum Internasionale Lughawe – Doebai se tweede lughawe, geleë in Jebel Ali
* Toerisme in Doebai
* Vervoer in Doebai

## Galery 

Lêer:Dubai International Airport1.jpg|Satellietbeeld van Doebai Internasionale Lughawe
Lêer:Dubai - International (DXB - OMDB) AN1885939.jpg|Terminaal 3 – Loopvlak B
Lêer:Dubai International Airport interior of Terminal 3, 2019, 04.jpg|Die binnekant van Terminaal 3
Lêer:Emirates Boeing 777 fleet at Dubai International Airport Wedelstaedt.jpg|Emirates Airline se Boeing 777 by loopvlak C
Lêer:EK tERMINAL 3 Trip 2009 242.jpg|Vliegtuie by terminaal 3

## Verwysings 
## Eksterne skakels