Wetenskaplike Rewolusie

duimnael|Nicolaus Copernicus wat die sterre waarneem (detail uit Jan Matejko se skildery).
Die **Wetenskaplike Rewolusie** was 'n reeks gebeurtenisse wat die opkoms van moderne wetenskap in die vroeë moderne tydperk gekenmerk het, toe ontwikkelings in wiskunde, fisika, sterrekunde, biologie (insluitend menslike anatomie) en chemie die sienings van die samelewing oor die natuur verander het. Die Wetenskaplike Revolusie het in die tweede helfte van die Renaissance-tydperk in Europa plaasgevind. Die publikasie van Nicolaus Copernicus se *De revolutionibus orbium coelestium* (Oor die omwentelings van die hemelliggame) in 1543 word dikwels as die begin van die Wetenskaplike Rewolusie voorgehou.

Die era van die Wetenskaplike Renaissance het tot 'n sekere mate gefokus op die herwinning van die kennis van die ou mense en word beskou as 'n hoogtepunt in Isaac Newton se 1687-publikasie *Principia* wat die bewegingswette en universele gravitasie geformuleer het, en sodoende die sintese van 'n nuwe kosmologie voltooi het. Die daaropvolgende Era van Verligting het die konsep van 'n wetenskaplike rewolusie na vore gekom in die 18de-eeuse werk van Jean Sylvain Bailly, wat 'n twee-stadium proses beskryf het om die oue weg te vee en die nuwe te vestig. Daar is steeds vakkundige gesprek oor die grense van die Wetenskaplike Revolusie en die kronologie daarvan.

## Inleiding
[duimnael|Portret van [Galileo Galilei deur Leoni . ]]
Groot vooruitgang in die wetenskap word sedert die 18de eeu "rewolusies" genoem. Byvoorbeeld, in 1747 het die Franse wiskundige Alexis Clairaut geskryf dat "Newton in sy eie lewe gesê het dat hy 'n rewolusie geskep het". Die woord is ook gebruik in die voorwoord van Antoine Lavoisier se 1789-werk wat die ontdekking van suurstof aankondig. "Min rewolusies in die wetenskap het onmiddellik soveel algemene aandag as die bekendstelling van die teorie van suurstof ... Lavoisier het gesien dat sy teorie deur al die mees vooraanstaande manne van sy tyd aanvaar is en binne 'n paar jaar oor 'n groot deel van Europa gevestig is. vanaf die eerste verkondiging daarvan."

In die 19de eeu het William Whewell die rewolusie in die wetenskap self beskryf – die wetenskaplike metode – wat in die 15de–16de eeu plaasgevind het. "Onder die mees opvallende van die revolusies wat menings oor hierdie onderwerp ondergaan het, is die oorgang van 'n implisiete vertroue in die interne kragte van die mens se verstand na 'n beweerde afhanklikheid van eksterne waarneming; en van 'n onbeperkte eerbied vir die wysheid van die verlede, tot 'n vurige verwagting van verandering en verbetering." Dit het aanleiding gegee tot die algemene siening van die Wetenskaplike Revolusie vandag:

'n Nuwe siening van die natuur het na vore gekom, wat die Griekse siening vervang het wat die wetenskap vir byna 2 000 jaar oorheers het. Wetenskap het 'n outonome dissipline geword, onderskei van beide filosofie en tegnologie, en word beskou as 'n gebruiksdoelwit.}}
[links|duimnael|*Astronomia Nova* deur [Johannes Kepler|Johannes Kepler (1609).]]
Daar word tradisioneel aanvaar dat die Wetenskaplike Rewolusie met die Koperniese Rewolusie (wat in 1543 begin is) begin en voltooi is in die "groot sintese" van Isaac Newton se 1687 *Principia*. Baie van die houdingsverandering het gekom van Francis Bacon wie se "selfversekerde en nadruklike aankondiging" in die moderne vooruitgang van die wetenskap die skepping van wetenskaplike samelewings geïnspireer het, soos die Royal Society, en Galileo wat Copernicus voorgestaan het en die wetenskap ontwikkel het. van beweging.

Die Wetenskaplike Rewolusie is moontlik gemaak deur vooruitgang in boekproduksie. Voor die koms van die drukpers, wat in die 1440's deur Johannes Gutenberg in Europa bekend gestel is, was daar geen massamark op die vasteland vir wetenskaplike verhandelings, soos daar vir godsdienstige boeke was nie. Drukwerk het die manier waarop wetenskaplike kennis geskep is, asook hoe dit versprei is, beslissend verander. Dit het dit moontlik gemaak om akkurate diagramme, kaarte, anatomiese tekeninge en voorstellings van flora en fauna weer te gee, en drukwerk het vakkundige boeke meer toeganklik gemaak, wat navorsers in staat gestel het om antieke tekste vrylik te raadpleeg en om hul eie waarnemings met dié van mede-geleerdes te vergelyk. Alhoewel drukkers se flaters steeds dikwels gelei het tot die verspreiding van vals data (byvoorbeeld in Galileo se *Sidereus Nuncius* (Die Sterreboodskapper), wat in 1610 in Venesië gepubliseer is, het sy teleskopiese beelde van die maanoppervlak verkeerdelik van agter na voor verskyn), het die ontwikkeling van gegraveerde metaalplate het toegelaat dat akkurate visuele inligting permanent gemaak word, 'n verandering van voorheen, toe houtsnee-illustrasies deur herhalende gebruik versleg het. Die vermoë om toegang te verkry tot vorige wetenskaplike navorsing het beteken dat navorsers nie altyd van voor af hoef te begin om sin te maak uit hul eie waarnemingsdata nie.

In die 20ste eeu het Alexandre Koyré die term "wetenskaplike rewolusie" bekendgestel, wat sy ontleding op Galileo gesentreer het. Die term is gewild gemaak deur Herbert Butterfield in sy *Origins of Modern Science*. Thomas Kuhn se 1962-werk *The Structure of Scientific Revolutions* beklemtoon dat verskillende teoretiese raamwerke – soos Einstein se relatiwiteitsteorie en Newton se swaartekragteorie, wat dit vervang het – nie direk vergelyk kan word sonder betekenisverlies nie.

## Verwysings