James Randi

**James Randi** (gebore **Randall James Hamilton Zwinge**; 7 Augustus 1928 – 20 Oktober 2020) was 'n Kanadees-Amerikaanse kulkunstenaar en wetenskaplike skeptikus wat paranormale en pseudowetenskaplike eise betwis het. Randi was die medestigter van die Komitee vir Skeptiese Ondersoek (CSI), oorspronklik bekend as die Komitee vir Wetenskaplike Ondersoek na Eise van die Paranormale (CSICOP). Hy is ook die stigter van die James Randi Education Foundation (JREF). Hy het sy loopbaan as kulkunstenaar begin onder die verhoognaam **The Amazing Randi** en later het hy verkies om die grootste deel van sy tyd te bestee om paranormale, okkulte en bonatuurlike eise te ondersoek, wat hy gesamentlik "woo-woo" genoem het. Randi het op 60-jarige ouderdom afgetree uit towerkuns en op 87 by die JREF afgetree.

Alhoewel hy dikwels na verwys word as 'n "mens wat goed diskrediteer", het Randi gesê dat hy nie van die term se konnotasie hou nie en verkies om homself as 'n "ondersoeker" te beskryf. Hy het geskryf oor paranormale verskynsels, skeptisisme en die geskiedenis van toorkuns. Hy was 'n gereelde gas op *The Tonight Show met Johnny Carson*, en het roem verdien deur die bedrieglike geloofsgeneser Peter Popoff te ontmasker. Hy was soms te sien op die televisieprogram *Penn & Teller: Bullshit!*

Voor Randi se aftrede het JREF die Miljoen-Dollar Paranormale Uitdaging geborg, wat 'n prys van een miljoen dollar in Amerika aangebied het vir  aansoekers wat bewyse kon lewer van enige paranormale, bonatuurlike, of okkultiese mag of gebeurtenis onder toetsvoorwaardes waarop voor die tyd ooreengekom is deur beide partye. Die paranormale uitdaging is amptelik deur die JREF in 2015 beëindig. Die JREF gee steeds subsidies aan nie-winsgewende groepe wat kritiese denke en 'n feitegebaseerde wêreldbeskouing aanmoedig.

## Vroeë lewe 
Randi is gebore op 7 Augustus 1928 in Toronto, Ontario, Kanada, die seun van Marie Alice (née Paradis) en George Randall Zwinge. Hy het towerkuns opgeneem nadat hy Harry Blackstone Sr. gesien het en het towerkunsboeke  gelees terwyl hy 13 maande in 'n ortopediese liggaamskas was na 'n fietsongeluk. Hy het dokters verwar wat verwag het dat hy nooit weer sou loop nie. Randi het gereeld klasse oorgeslaan en op 17-jaar oud het hy hoërskool verlaat om as 'n goochelaar in 'n reisende karnaval op te tree. Hy het in plaaslike nagklubs en op Toronto se Kanadese nasionale tentoonstelling as 'n mentalis opgetree en het vir Montreal se poniekoerantpers geskryf.

In sy twintigerjare het Randi hom as astroloog voorgedoen en, om vas te stel dat hulle eintlik eenvoudige toertjies doen, het hy 'n astrologiese kolom in die Kanadese poniekoerant *Midnight* onder die naam "Zo-run" geskryf deur items uit die astrologie-kolomme van ander koerante te vat en lukraak in 'n kolom te plak. In sy dertigerjare het Randi in die nagklubs van die Verenigde Koninkryk, Europa, en die Filippyne en oral in Japan gewerk. Hy het gesien dat baie toertjies as bonatuurlik aangebied word. Een van sy vroegste gerapporteerde ervarings is toe hy 'n evangeliese prediker 'n weergawe van die "een-voor"-tegniek of koevert-tegniek sien gebruik het om kerkgangers te oortuig van sy goddelike magte.

## Loopbaan 
### Towenaar 
duimnael | Vurk gebuig deur Randi

Alhoewel hy homself as 'n kulkunstenaar definieer, het hy sy loopbaan begin as 'n professionele verhoogtowenaar en "ontsnappingspesialis" in 1946. Aanvanklik het hy hom voorgestel onder sy regte naam, Randall Zwinge, wat hy later laat vaar het ten gunste van "The Amazing Randi". Vroeg in sy loopbaan het hy talle ontsnappings uit gevangenisselle en kluise regoor die wêreld uitgevoer. Op 7 Februarie 1956 het hy regstreeks op NBC se *Today*-program verskyn, waar hy vir 104 minute in 'n verseëlde metaalkis gebly het wat onder water was in 'n swembad van die hotel, wat Harry Houdini se rekord van 93 minute gebreek het, hoewel Randi aandag gee aan die feit dat hy in 1926 baie jonger was as Houdini toe die oorspronklike rekord opgestel is.

Randi was gereeld 'n gas op die "Long John Nebel"-program op New York se radiostasie WOR en het karakterstemme gelewer vir advertensies. Hy het ook in 1970 'n oudisie afgelê vir 'n herlewing van die kinderprogram *The Magic Clown* wat kortliks in Detroit en in Kenia verskyn het, maar dit het nooit voortgegaan nie. In die 2 Februarie 1974-uitgawe van die Britse tydskrif vir towenaars *Abracadabra*, het Randi die gemeenskap van towenaars so beskryf: "Ek weet van geen roeping wat soveel afhang van wedersydse vertroue en geloof soos ons s'n nie." In die Desember 2003-uitgawe van *The Linking Ring*, die maandelikse publikasie van die Internasionale Broederskap van Towenaars, word dit so gestel: "Miskien is Randi se etiek dit wat hom verbasend maak" en "The Amazing Randi praat nie net die praatjie nie, hy doen wat hy sê."

Tydens Alice Cooper se 1973–1974 "Billion Dollar Babies"-toer, het Randi op die verhoog opgetree as 'n waansinnige tandarts en as Alice se laksman. Hy het ook verskeie toneelrekwisiete gebou, waaronder die towery-guillotine. Kort daarna, in 1976 in 'n uitvoering vir die Kanadese TV-spesialereeks *World of Wizards*, ontsnap Randi uit 'n liggaamsinperkingsbaadjie terwyl hy onderstebo hang oor die Niagara-waterval.

Randi is daarvan beskuldig dat hy "ware psigiese magte" gebruik het om dade soos lepelbuiging uit te voer. Volgens James Alcock (Professor in sielkunde in Kanada), tydens 'n vergadering waar Randi besig was om die optredes van Uri Geller ('n berugte towenaar en selfverklaarde psigiese verhoogkunstenaar) te dupliseer, het 'n professor van die Universiteit van Buffalo geskree dat Randi 'n bedrieër was. Randi het gesê: "Ja, inderdaad, ek is 'n verneuker, ek is 'n bedrieër, dit is wat ek doen vir 'n bestaan. Alles wat ek hier gedoen het, was deur misleiding." Die professor het teruggeskreeu: "Dit is nie wat ek bedoel nie. Jy is 'n verneuker omdat jy voorgee dat jy hierdie dinge deur middel van misleiding doen, maar jy gebruik eintlik psigiese kragte en mislei ons deur dit nie te erken nie." 'n Soortgelyke gebeurtenis het Senator Claiborne Pell, 'n bevestigde gelowige in psigiese verskynsels, betrek. Toe Randi persoonlik aan Pell gedemonstreer het dat hy – deur eenvoudige bedrieëry – 'n versteekte tekening wat deur die senator gemaak is, kon openbaar, het Pell geweier om te glo dat dit 'n toertjie is, en gesê: "Ek dink Randi is miskien 'n psigiese persoon en doen dit sonder dat hy dit besef." Randi het deurentyd ontken dat hy enige paranormale magte of vermoëns het.

Randi is lid van die Vereniging van Amerikaanse Towenaars (SAM), die Internasionale Broederskap van towenaars (IBM), en Die Towerkring  in die Verenigde Koninkryk, met die rang van "Lid van die Binne Towersirkel met Goue Ster."

Randi het gesê dat die mense wie die moeilikste is om te verneuk nie hoogs opgeleide mense is nie maar kinders omdat hulle nie so gesofistikeerd genoeg is om geflous te word nie, aangesien hulle nie die liggaamswyses geleer het wat volwassenes geleer het en waarvan towenaars gebruik maak nie. Hierdie geïllustreerde werk is in 1976 gepubliseer en Bert Sugar ('n sporthistorikus) is mede-outeur daarvan. Dit fokus op die beroeps- en privaatlewe van Houdini.

Randi het ook in 1989 'n kinderboek geskryf met die titel *The Magic World of the Amazing Randi*, wat kinders aan toorkuns bekendgestel het. Benewens sy towerkuns het hy verskeie opvoedkundige werke oor paranormale en pseudowetenskaplike bewerings geskryf. Dit sluit in biografieë van Uri Geller en Nostradamus asook verwysingsmateriaal oor ander belangrike paranormale figure. In 2019 was hy besig om te werk op 'n nuwe boek getiteld *A Magician in the Laboratory *, wat sy toepassing van skeptisisme op die wetenskap vertel. Hy was lid van die alle manlike literêre banketklub, die "Valdeurspinnekoppe" (Engels: Trap Door Spiders), wat gedien het as die basis van sy goeie vriend Isaac Asimov se fiktiewe groep raaiseloplossers, die "Black Widowers".

Ander boeke is *Flim-Flam! Psychics, ESP, Unicorns, and Other Delusions* (1982), *The Faith Healers* (1987), *James Randi, Psychic Investigator* (1991), *Test Your ESP Potential* (1982) en *An Encyclopedia of Claims, Frauds and Hoaxes of the Occult and Supernatural* (1995).

Randi was 'n gereelde bydraer tot die skeptiese Amerikaanse tydskrif, "Skeptic" en het die kolom "'Twas Brillig..." geskryf, en het ook op sy redaksie gedien. Hy dra ook gereeld by aan die Skeptical Inquirer-tydskrif, wat uitgegee word deur die Komitee vir Skeptiese Ondersoek (CSI), waarvan hy ook 'n genoot is.

### Skeptikus 
duimnael|Randi gebruik bedrieëry van die hand om die "psigiese chirurgie" te dupliseer in sy TV-reeks "Open Media" TV-netwerk ITV in 1991
Randi het in 1972 in die internasionale kollig beland toe hy die eise van Uri Geller in die openbaar betwis het. Hy het Geller daarvan beskuldig dat hy niks meer as 'n bedrogspulkunstenaar en 'n bedrieër is wat standaard towertoertjies gebruik om sy beweerde paranormale toertjies te bewerkstellig, en hy het sy aansprake uitgelê in die boek *The Truth About Uri Geller* (1982).

Die oortuiging dat dit belangrik was om rubriekskrywers en TV-persoonlikhede te kry om Geller en ander soos hom uit te daag, het Randi en die Komitee vir Skeptiese Ondersoek (CSICOP) laat uitreik in 'n poging om hulle op te voed. Randi het gesê dat CSICOP in daardie dae 'n "baie groot invloed op die gedrukte media gehad het." Volgens Adam Higginbotham se artikel van 7 November 2014 in die *New York Times*:

Hierdie verskyning op "The Tonight Show", wat Carson en Randi georkestreer het om Geller se beweerde vermoëns te ontwrig, het egter teen hulle gewerk. Volgens Higginbotham,

Volgens Higginbotham het Randi na hierdie resultaat besef dat daar baie meer gedoen moet word om Geller en diegene soos hy te keer. Dus het Randi vir Ray Hyman in 1976 gekontak. Hyman is 'n sielkundige wat die toetse van Geller se vaardigheid by Stanford Universiteit waargeneem het en gedink het dat die toetse nie van 'n hoë standaard was nie. Randi het aan Hyman voorgestel dat hulle 'n organisasie oprig wat hom beywer vir die bestryding van pseudowetenskap. Later dieselfde jaar, saam met Martin Gardner, 'n rubriekskrywer vir *Scientific American* wie se skrywe die skeptisisme van Hyman en Randi gehelp het, het hulle die Komitee vir Wetenskaplike Ondersoek na Bewerings van die Paranormaal (CSICOP) gestig.

Geller het Randi en CSICOP in 1991 vir $15&nbsp;miljoen gedagvaar en verloor. Geller se saak teen CSICOP is in 1995 uitgegooi, en hy is beveel om $120&nbsp;000 te betaal vir die indiening van 'n ligsinnige saak. Die regskoste wat Randi aangegaan het, het byna die hele $272&nbsp;000 toelaag gebruik wat deur die MacArthur-stigting in 1986 aan Randi toegeken is vir sy werk. Gedurende die tydperk van Geller se regsgeskil het die leiers van CSICOP, wie nie 'n teiken vir Geller se geding wou word nie, geëis dat Randi nie kommentaar lewer op Geller nie. Randi het geweier en bedank, hoewel hy 'n eerbiedige verhouding met die groep gehandhaaf het, wat in 2006 die naam verander het na die Komitee vir Skeptiese Ondersoek (CSI). In 2010 is Randi aangestel as een van die 16 nuwe CSI-genote wat deur die direksie verkies is.

Randi het baie artikels geskryf waarin hy geloof in, en eise oor, die paranormale kritiseer. Hy het ook tekortkominge in studies getoon wat daarop dui dat daar paranormale verskynsels bestaan. In sy "Projek-alpha"-misleiding het Randi twee skyn "psigiese persone" suksesvol in 'n privaatgefinansierde "psigiese navorsingseksperiment" geplant. Die misleiding het 'n skandaal geword en die tekortkominge van baie paranormale navorsingsprojekte op universiteitsvlak getoon.

Randi het al in talle TV-reekse verskyn, soms om die beweerde vermoëns van medegaste te weerlê. In 'n 1981-verskyning op ''That's My Line,'' (op CBS-TV), het Randi teenoor James Hydrick, wie beweer het dat hy "psigiese magte" het, verskyn. Hydrick het gesê dat hy voorwerpe met sy verstand kan beweeg en die eis op lewendige televisie kon demonstreer deur 'n bladsy in 'n telefoonboek om te blaai sonder om daaraan te raak. Nadat Randi vasgestel het dat Hydrick op die boek geblaas het, het hy skuimverpakkingsgrondboontjies op die tafel voor die telefoonboek gerangskik vir die demonstrasie. Dit het verhoed dat Hydrick sy vermoëns kon demonstreer want dit sou blootgestel het dat hy op die bladsye geblaas het. Randi skryf dat Hydrick uiteindelik "alles bely het".

Die nuusdekking wat deur Randi se uiteensetting op *The Tonight Show* gegenereer is, het daartoe gelei dat baie TV-stasies Popoff se program laat vaar het, en hom uiteindelik in September 1987 in bankrotskap gedwing het. Die TV-evangelis het egter kort daarna teruggekeer met geloofsgenesende TV-advertensies wat volgens berigte in 2005 meer as $23&nbsp;miljoen gelok het deur kykers wat geld vir genesing en voorspoed beloof het. Die Kanadese sentrum vir ondersoeke *Think Again! TV* het een van Popoff se meer onlangse optredes gedokumenteer voor 'n groot gehoor wat op 26 Mei 2011 in Toronto byeengekom het, in die hoop om gered te word van siekte en armoede.

In Februarie 1988 het Randi die liggelowigheid van die media getoets deur sy eie misleiding te begin. Deur saam te werk met Australië se *60 Minutes TV-program* en deur 'n vals persnuuspakket vry te stel, het hy publisiteit opgebou vir 'n "geestekanaliseerder" genaamd Carlos, Die misleiding is blootgelê deur *60 minute Australia* en "Carlos" en Randi het verduidelik hoe hulle dit gepleeg het.

In sy boek *The Faith Healers* skryf Randi dat sy woede en meedoënloosheid spruit uit deernis vir die slagoffers van bedrog. Randi was ook krities oor João de Deus (ook bekend as "John of God"), 'n selfverklaarde *"psigiese chirurg"* wat internasionale aandag geniet het. Randi het gesê, met verwysing na 'psigiese chirurgie', "Vir enige ervare kulkunstenaar is die metodes waarmee hierdie oënskynlike wonderwerke geproduseer word baie voor die hand liggend."

duimnael | 250px | regs | Randi met (van links) Pip Smith, Philip J. Klass (staande), Dick Smith,  Robert Sheaffer en John Merrell, op die 1983 CSICOP-konferensie in Buffalo, NY

In 1982 het Randi die vermoëns van Arthur Lintgen, 'n dokter in Philadelphia, geverifieer dat hy die klassieke musiek wat op 'n viniel plaat LP opgeneem is, kon identifiseer deur slegs die groewe op die plaat te ondersoek. Lintgen het egter nie beweer dat hy enige paranormale vermoë het nie, bloot kennis van die manier waarop die groef patrone op bepaalde opnames vorm.

In 1988 vra John Maddox, outeur van die prominente wetenskaplike tydskrif *Nature*, vir Randi om deel te neem aan die toesig en waarneming van die homeopatie-eksperimente wat deur Jacques Benveniste se span uitgevoer is. Nadat Randi se strenger protokol vir die eksperiment in plek was, kon die positiewe resultate nie herhaal word nie.

duimnael | Die James Randi-baardfoto, geneem tuidens *The JREF* se *The Amaz!Ng Meeting 9* ("TAM 9 uit die buitenste ruimte") 16 Julie 2011

Randi het gesê dat Daniel Dunglas Home, wat na bewering 'n trekklavier kon speel wat in 'n hok toegesluit was sonder om daaraan te raak, op 'n paar geleenthede gevang is met kullery, maar die voorvalle is nooit openbaar gemaak nie. Hy het ook gesê dat die werklike instrument wat gebruik is, 'n mondfluitjie was wat onder die groot snor van Home weggesteek is, en dat ander mondfluitjies ná sy dood in die besittings van Home gevind is. Volgens Randi, het skrywer William Lindsay Gresham vir Randi "rondom 1960" vertel dat hy hierdie mondfluitjie in die Home-versameling by die *Society for Psychical Research* (SPR) gesien het. Eric J. Dingwall, wat Home se versameling gekatalogiseer het met sy aankoms by die SPR, teken nie die teenwoordigheid van die mondfluitjie aan nie. Volgens Peter Lamont, die skrywer van 'n uitgebreide biografie oor Home, "is dit onwaarskynlik dat Dingwall dit sou misgeloop het of dit nie openbaar gemaak het nie." Die bedrieglike "psigiese medium" Henry Slade het ook 'n trekklavier gespeel terwyl hy dit met een hand onder 'n tafel gehou het. Slade en Home het dieselfde stukke gespeel. Hulle het op 'n tyd naby mekaar in die VSA gewoon. Die kulkunstenaar Chung Ling Soo het onthul hoe Slade die toertjie uitgevoer het. Randi beskou "malkop"-wetenskap as 'ewe verkeerd' as pseudowetenskap, maar sonder wetenskaplike voorgeewens.

Ondanks veelvuldige diskreditering, wou Randi nie 'n 'diskrediteerder' genoem word nie, en verkies om homself 'n 'skeptikus' of 'n 'ondersoeker' te noem:

Skeptici en towenaars Penn Jillette en Teller beskou Randi en sy loopbaan as "skeptiese inspirasie" vir hul eie loopbane. In 'n onderhoud tydens *The Amazing Meeting* 2012 het Penn verklaar dat *Flim-Flam!* 'n vroeë invloed op hom gehad het, en het gesê: "As dit nie vir Randi was nie, sou daar nie Penn & Teller wees soos ons vandag is nie." En hy het gesê: "Buiten my familie … niemand is belangriker in my lewe nie. Randi is alles vir my."

Gedurende die 2011 se *The Amaz!ng Meeting* (TAM 9) het die Onafhanklike Ondersoekgroep (IIG) 'n huldeblyk aan James Randi gereël. Die groep het saam met ander deelnemers vergader, vals wit baarde aangetrek, en saam met Randi geposeer vir 'n groot groepfoto. By die CSICon in 2017, in die afwesigheid van Randi, het die IIG 'n ander groepfoto met oorblywende baarde vanaf die 2011-foto gereël. Nadat Randi die foto gestuur is, het hy geantwoord: "Ek is altyd baie aangeraak deur so 'n uitdrukking. Dit is beslis geen uitsondering nie. Julle het my opregte dankbaarheid. Ek vermoed egter dat 'n paar baarde vals was. Maar ek's op die oomblik in 'n vergewende bui. Ek is openlik baie aangeraak. Ek sien julle by die volgende CSICon. Baie dankie."

### Die televisieprogram *Exploring Psychic Powers … Live* 
*Exploring Psychic Powers … Live* was 'n twee-uur-lange "televisie-spesiaal" wat op 7 Junie 1989 regstreeks uitgesaai is, waarin Randi verskeie mense ondersoek het wat beweer dat hulle psigiese magte het. Die program word aangebied deur akteur Bill Bixby en bied $100&nbsp;000 aan as prysgeld (Randi se prys van $10&nbsp;000 plus $90&nbsp;000 opgestel deur die televisiesindikaat Lexington Broadcast Services Company, Inc.) aan elkeen wat ware psigiese magte kan demonstreer.

* 'n astroloog, Joseph Meriwether, het beweer dat hy 'n persoon se astrologiese teken kon vasstel nadat hy 'n paar minute met hulle gesels het. Daar is twaalf mense aangebied, een vir een, elk met 'n ander astrologiese teken. Hulle kon nie hul astrologiese teken of geboortedatum aan Meriwether vertel nie, en kon ook nie iets dra wat daarop dui nie. Nadat Meriwether met hulle gepraat het, het hy hulle laat gaan sit voor die astrologiese teken dat hy gedink het hulle s'n is. Op ooreenkoms moes Meriwether tien van die 12 korrek uitwys om te wen. Hy kon niks korrek kry nie.

* Die volgende was 'n "psigiese persoon", Barbara Martin, wie beweer het dat sy "auras" rondom mense kon lees en beweer dat auras minstens vyf duim bokant elke persoon sigbaar was. Sy het tien mense gekies uit 'n groep vrywilligers wat volgens haar auras duidelik sigbaar was. Op die verhoog is tien skerms opgerig, genommer *1* tot *10*. Die skerms was net lank genoeg om die vrywilliger weg te steek terwyl dit nie hul aura sou wegsteek nie. Sommige van die vrywilligers, ongesiens deur Martin, het agter verskillende skerms geskuil, en sy is uitgenooi om te wys agter watter skerms vrywilligers weggeskuil het deur hul aura bo die skerms te sien. Aangesien daar na verwagting ongeveer vyf korrekte raaiskote sou wees, moes Martin agt van die tien reg kry. Sy het gesê dat sy 'n aura oor al tien skerms gesien het, maar daar was mense net agter vier van die skerms.

* 'n Waterwiggelaar, Forrest Bayes, het beweer dat hy water kan opspoor, selfs in 'n bottel binne 'n verseëlde kartondoos. Daar is twintig bokse aan hom gewys en hy is gevra om aan te dui watter bokse 'n waterbottel bevat. Hy het agt van die bokse gekies wat volgens hom water bevat, maar dit blyk dat slegs vyf van die twintig water bevat het. Van die agt geselekteerde bokse was daar slegs een wat water bevat het en een wat sand bevat het. Daar is nie aan die lig gebring of een van die oorblywende ses bokse water bevat het nie.

* 'n "psigiese psigometris", Sharon McLaren-Straz, het beweer dat sy persoonlike inligting oor die eienaar van 'n voorwerp kon ontvang deur die voorwerp self te hanteer. Om dubbelsinnige uitsprake te vermy, het sy ingestem om 'n horlosie en 'n sleutel van elk van twaalf verskillende persone te ondersoek. Sy moes sleutels en horlosies by elke eienaar pas. Volgens die voorafgaande ooreenkoms moes sy minstens nege uit die twaalf stelle met korrekte ooreenstemming identifiseer, maar het daarin geslaag om slegs twee te identifiseer.

* Die professionele kristalgeneser Valerie Swan het probeer om ekstrasensoriese persepsie (ESP) te gebruik om 250 Zener-kaarte te identifiseer, deur te raai watter van die vyf simbole op elkeen was. Ewekansige raaiskoot moes ongeveer vyftig korrekte gissings tot gevolg gehad het, en daar is vooraf ooreengekom dat Swan op minstens 82 kaarte korrek moes identifiseer om 'n vermoë groter as 'n kans te toon. Sy kon egter net vyftig voorspellings korrek kry, wat nie beter is as willekeurige raai nie.

### James Randi Education Foundation (JREF) 
In 1996 het Randi die *James Randi Education Foundation* gestig. Randi en sy kollegas publiseer in JREF se blog *Swift*. Onderwerpe in die blog sluit in die interessante wiskunde van die "een-sewende gebiedsdriehoek" wat 'n klassieke meetkundige legkaart is. In sy weeklikse kommentaar lewer Randi dikwels voorbeelde van wat hy beskou as die onsin waarmee hy elke dag te make het.

Vanaf 2003 het die JREF jaarliks *The Amaz!ng Meeting* aangebied, 'n byeenkoms van wetenskaplikes, skeptici en ateïste. Die laaste vergadering was in 2015, wat saamval met Randi se uittrede uit die JREF. Randi is gereeld op vele podsendings te sien, waaronder The Skeptics Society se amptelike podcast *Skepticality* en die Sentrum vir Ondersoek (CFI) se amptelike podsending *Point of Enquiry*. Vanaf September 2006 het hy by geleentheid bygedra tot ''The Skeptics' Guide to the Universe''-podsending met 'n kolom getiteld "Randi praat." Boonop is *The Amazing Show* 'n podsending waarin Randi verskillende anekdote in 'n onderhoudformaat deel.

In 2014 het Part2Filmworks die dokumentêr *An Honest Liar* vrygestel. Dit was geskryf deur Tyler Measom en Greg O'Toole, en geregisseer en vervaardig deur Measom en Justin Weinstein. Die film, wat deur Kickstarter befonds is, fokus op Randi se lewe, sy ondersoeke en sy verhouding met jarelange lewensmaat José Alvarez (gebore Deyvi Orangel Peña Arteaga), met wie hy in 2013 getroud is. op Toronto se "Hot Docs"-filmfees, en op die *AFI Docs Festival* van Junie 2014 in Silver Spring, Maryland en Washington, DC vertoon. Dit het ook positiewe resensies van kritici ontvang. Die film is op 28 Maart 2016 in PBS se *Independent Lens*-reeks te sien, wat in die VSA en Kanada vertoon is.

In 2017 het hy in geanimeerde vorm verskyn op die opvoedkundige organisasie *Holy Koolaid* se webwerf, waarin hy gepraat het oor die uitdaging om die balans te vind tussen opregte verbinding met sy gehoor en hulle terselfdertyd met 'n kunsagtige toertjie te bedrieg / kul en aangedui dat dit 'n balans is waarmee baie towenaars sukkel.

Sedert 2013 is Randi aangestel tot die Adviesraad van die Nasionale Sentrum vir Wetenskaponderwys.

## Sienings oor godsdiens 
Randi se ouers was lede van die Anglikaanse Kerk, maar het selde dienste bygewoon. Hy het 'n paar keer as kind sondagskool aan die Kerk van St. Cuthbert in Toronto bygewoon, maar hy het onafhanklik besluit om op te hou gaan aangesien hy nie beantwoord is nie toe hy bewyse gevra het oor die leringe van die Kerk.

Randi, wat homself identifiseer as 'n ateïs, verwys in sy opstel "Waarom ek godsdiens ontken, hoe dom en fantasties dit is, en waarom ek 'n toegewyde en vokale *Bright* is" na die feit dat baie verhale in godsdienstige tekste, waaronder die maagdelike geboorte, die wonderwerke van Jesus Christus en die opening van die Rooisee deur Moses nie geloofwaardig is nie. Randi verwys na die Maagd Maria as "geïmpregneer deur 'n soort spook, en het gevolglik 'n seun voortgebring wat kon loop op die water, die dode opwek, water omskep in wyn, en brode en visse vermenigvuldig" en bevraagteken hoe Adam en Eva "twee seuns kon hê, waarvan die een die ander doodgemaak het, en tog daarin geslaag het om die aarde te bevolk sonder om bloedskande te pleeg." Hy het geskryf dat, "in vergelyking met die Bybel, is die *Wizard of Oz* meer geloofwaardig. En baie lekkerder."

Randi het sy siening van ateïsme verhelder en geskryf: "Ek het dit al voorheen gesê: daar is twee soorte ateïste. Een soort beweer dat daar geen god is nie; die ander beweer dat daar geen bewyse is wat die bestaan van 'n god bewys nie. Ek behoort aan die laasgenoemde groep, want as ek sou beweer dat daar geen god bestaan nie, sou ek bewyse moes lewer om daardie eis te bevestig, en ek kan dit nie doen nie. Godsdienstige persone het verreweg die makliker posisie; hulle sê dat hulle in 'n god glo, want dit is hul voorkeur en hulle het dit in 'n boek gelees. Dit is hul reg." In 2003 was hy een van die ondertekenaars aan die Humanistiese manifes.

In 'n bespreking met Kendrick Frazier ('n skrywer oor wetenskap) tydens CSICon 2016 het Randi gesê: "Ek dink dat 'n geloof in 'n god … 'n onaanvegbare aanspraak is … en ook 'n taamlik belaglike eis is. Dit is 'n maklike uitweg om dinge te verduidelik waarop ons geen antwoord het nie." Daarna het hy sy huidige kommer oor godsdienstige geloof soos volg opgesom:

## Paranormale uitdaging van een miljoen dollar 
Die James Randi Education Foundation (JREF) het 'n prys van $1&nbsp;000&nbsp;000 aangebied aan enigiemand wat 'n bonatuurlike vermoë kan demonstreer volgens wetenskaplike toetskriteria waarop beide partye ooreengekom het. Gebaseer op die paranormale uitdagings van John Nevil Maskelyne ('n Britse towenaar uit die Victoriaanse era) en Harry Houdini, het die JREF-stigting in 1996 begin, toe Randi $1&nbsp;000 van sy eie geld aangebied het wat betaalbaar was aan enigiemand wat objektiewe bewys van 'n paranormale eis kon lewer. Die prysgeld het gegroei tot $1&nbsp;000&nbsp;000 en het formele, gepubliseerde reëls gehad. Niemand het deur die voorlopige toets gevorder, wat opgestel is met parameters wat deur Randi en die applikant ooreengekom is, nie. Hy het geweier om enige uitdagers te aanvaar wat ernstige beserings kon opdoen of kon sterf as gevolg van die toetsing nie.

Op 1 April 2007 is beslis dat slegs persone met 'n gevestigde, nasionaal erkende mediaprofiel en die steun van 'n betroubare akademikus mag aansoek doen, om sodoende nie die JREF-hulpbronne op ligsinnige eisers te vermors nie. Randi het ses maande later saam met Browne op *Larry King Live* verskyn, en dit het weer gelyk of Browne die uitdaging aanvaar. Volgens Randi het Browne egter uiteindelik geweier om getoets te word, en die Randi-stigting het 'n horlosie op sy webwerf gehou waarin die getal weke verloop het sedert Browne na bewering die uitdaging aanvaar het en nog nie getoets is nie. Dit het geëindig met Browne se dood in November 2013.

Tydens 'n daaropvolgende verskyning op *Larry King Live* (5 Junie 2001), het Randi vir Rosemary Altea ('n Britse vrou wat ook beweer dat sy met dooie mense kan praat) uitgedaag om toetsing vir die miljoen dollar te ondergaan, maar Altea het geweier om die vraag aan te spreek. In plaas daarvan het Altea slegs geantwoord: "Ek stem saam met wat hy sê, dat daar baie, baie mense is wat beweer dat hulle geestelike mediums is, en hulle beweer dat hulle met dooie mense praat. Daar is baie mense, ons weet dit almal. Daar is oral verneukers en bedrieërs."

In Oktober 2007 verskyn beweerde psigiese verhoogkunstenaar John Edward op *Headline Prime* (op HLN, 'n divisie van CNN), aangebied deur Glenn Beck ('n politieke kommentator). Toe hy gevra is of hy *The Amazing Randi* se uitdaging sou aanpak, antwoord Edward: "Dit is snaaks. Ek was een keer op *Larry King Live* en hulle het my dieselfde vraag gevra. En ek het [toe] 'n grap daarvan gemaak, en ek sal dieselfde ding hier sê: Waarom sou ek toelaat dat ek getoets word deur iemand wat 'n bynaam as voornaam het?" Beck het Edward eenvoudig toegelaat om voort te gaan en die uitdaging te ignoreer.

Randi het die Britse sakeman Jim McCormick (die uitvinder van die valse "ADE 651"-bomverklikker) gevra om die uitdaging in Oktober 2008 aan te pak. Randi noem die ADE 651 "'n nuttelose kwak-apparaat wat geen ander funksie kan verrig as om naïewe persone van hul geld te beroof nie. Dit is vals, 'n bedriegspul, 'n swendel en 'n blatante bedrog. Bewys my verkeerd en neem die miljoen dollar." Daar was geen antwoord van McCormick nie. Volgens Irakse ondersoekers is die ADE 651, wat korrup verkoop is aan die polisie se bomspanne in Bagdad, verantwoordelik vir die dood van honderde burgerlikes wat gesterf het as gevolg van terreurbomme wat nie opgemerk is by kontrolepunte nie. Op 23 April 2013 is McCormick skuldig bevind aan drie aanklagte van bedrog by die "Old Bailey"-hof in Londen; hy is daarna tot tien jaar gevangenisstraf gevonnis vir sy deel in die ADE 651-skandaal, wat Randi die eerste een was om bloot te lê.

Daar bestaan 'n openbare lys van van vorige deelnemers aan die paranormale uitdaging van een miljoen dollar.

In 2015 is die paranormale uitdaging van James Randi amptelik beëindig.

In Mei 1991 het Geller 'n klag van laster teen Randi en CSICOP gelê en aanspraak gemaak op $15&nbsp;miljoen teen Randi en CSICOP. Dit was nadat Randi aan die *International Herald Tribune* gesê het dat Geller "selfs betroubare wetenskaplikes" mislei het toertjies wat "soort van agter op graankosbokse was", met verwysing na die ou lepelbuigtoertjie. Die hof het die saak van die hand gewys en Geller moes na 'n skikking kom teen 'n koste van $120&nbsp;000, nadat Randi 'n graankosboks gewys het waarop die instruksies gegee is om die lepelbuigtoertjie te doen. Don Katz, Geller se prokureur, is tydens hierdie aksie as prokureur onthef en Geller het hom uiteindelik gedagvaar. Nadat Geller versuim het om die skikkingsbedrag te betaal voor die sperdatum, is 'n addisionele $20&nbsp;000 goedgekeur.

Geller het Randi sowel as  die Komitee vir Skeptiese Ondersoek (CSICOP) gedagvaar. CSICOP het aangevoer dat die organisasie nie verantwoordelik was vir Randi se uitlatings nie. Die hof het ooreengekom dat die insluiting van CSICOP ligsinnig is en hulle van die aksie laat vaar, wat Randi alleen laat staan het, sowel as met die regskoste. Geller is beveel om aansienlike skadevergoeding te betaal, maar slegs aan CSICOP. Die saak is later buite die hof geskik, en die besonderhede van die skikking is vertroulik gehou. Die skikking sluit ook 'n ooreenkoms in dat Geller nie Randi sou nastreef vir die toekenning in die Japannese saak of in ander uitstaande gevalle nie.

### Ander gevalle 
In 1993 het 'n jurie in die Amerikaanse distrikshof in Baltimore Randi in 'n saak van 1988 aanspreeklik gehou vir laster teen Eldon Byrd omdat hy hom 'n kindermolesteerder genoem het. Die jurie het egter bevind dat Byrd nie geregtig was op geldelike skadevergoeding nie, nadat hy getuienis aangebied het dat hy seksueel gemolesteer is en later met sy skoonsuster getroud is. Die jurie het ook die ander verweerder in die saak, CSICOP, vrygespreek.

Laat in 1996 het Randi 'n laster saak teen Earl Gordon Curley, 'n 'psigiese verhoogkunstenaar' in Toronto, ingestel. Curley het meerdere aanstootlike opmerkings oor Randi op Usenet gemaak. Ondanks die feit dat Curley vir Randi op Usenet voorgestel het dat Randi hom moet dagvaar – volgens Curley se opmerkings dat indien Randi nie gedagvaar het nie, moet sy aantygings waar wees – het Curley heeltemal verbaas gelyk toe Randi die grootste prokureursfirma van Toronto aangestel het en regstappe begin het. Die saak is uiteindelik in 1998 laat vaar toe Earl Curley op 51-jarige ouderdom aan 'alkoholtoksisiteit' gesterf het.

Allison DuBois, op wie se lewe die televisiereeks *Medium* gebaseer is, het Randi gedreig met regstappe vir die gebruik van 'n foto van haar op haar webwerf op 17 Desember, 2004, sonder haar toestemming. Randi het die foto verwyder en daarna 'n karikatuur van DuBois gebruik toe hy haar op sy webwerf genoem het vanaf sy 23 Desember 2005 kommentaar.

Sniffex, vervaardiger van 'n dowwerende bomopsporingstoestel, het Randi en die JREF in 2007 gedagvaar en verloor. Sniffex het Randi gedagvaar vir sy kommentaar rakende 'n regeringstoets waarin die Sniffex-toestel misluk het. Die maatskappy is later ondersoek en aangekla van bedrog. Hulle gaan woon hierna in Plantation, Florida.

In 1987 het Randi 'n genaturaliseerde burger van die Verenigde State geword. Randi het gesê die een rede waarom hy 'n Amerikaanse burger geword het, was 'n voorval terwyl hy op toer was met Alice Cooper waar die "Royal Canadian Mounted Police" die groep se goed deurgesoek het tydens 'n optrede. Niks onwettig is gevind nie, en tog het die RCMP die kamer verwoes.

In Februarie 2006 het Randi koronêre omleidingschirurgie ondergaan. Begin Februarie 2006 was hy in 'n stabiele toestand verklaar en het 'uitstekende sorg ontvang' met sy herstel. Die weeklikse kommentaaropdaterings op sy webwerf is deur gaste gemaak terwyl hy in die hospitaal was. Randi het herstel na sy operasie en kon help met die 2007 Amaz!ng Meeting (TAM) in Las Vegas, Nevada, sy jaarlikse byeenkoms van wetenskaplikes, towenaars, skeptici, ateïste en vryedenkers.

Randi is in Junie 2009 met kolorektale kanker gediagnoseer. Hulle het 'n reeks klein gewasse uit sy ingewande verwyder tydens laparoskopiese chirurgie. Hy het die diagnose 'n week later op *The Amaz!ng Meeting* 7 aangekondig, asook die feit dat hy in die daaropvolgende weke chemoterapie sou begin. Hy het ook op die konferensie gesê: "Eendag gaan ek sterf. Dit is al wat daar is. Haai, dit is baie sleg, maar ek moet plek maak. Ek gebruik baie suurstof en so; ek dink dit is goed om suurstof te gebruik, maar ek is natuurlik 'n bietjie bevooroordeeld oor die saak."

In 'n bloginskrywing op 21 Maart 2010, het Randi erken dat hy gay is. Hy het gesê dat sy verklaring geïnspireer is deur die biografiese dramafilm van 2008  * Milk*.

In die 1993 dokumentêr *Secrets of the Psychics* verklaar Randi, "het ek my nog nooit by enige vorm van verdowingsmiddels betrek nie; ek rook nie; ek drink nie, want dit kan maklik net die kante van my rasionaliteit, die rande van my redeneringskragte verswelg, en ek wil so bewus wees as wat ek kan. Dit beteken dat ek baie fantasieë moet opgee wat op sommige maniere vertroostend kan wees, maar ek is bereid om dit op te gee om in 'n werklike wêreld te leef, so naby as wat ek daaraan kan kom."

In 'n video wat op 16 Oktober 2017 vrygestel is, het Randi onthul dat hy onlangs 'n klein beroerte gehad het, en dat hy onder mediese advies was om nie tydens sy herstel te reis nie, en dus nie CSICon 2017 in Las Vegas later daardie maand kon bywoon nie.

Randi is op 20 Oktober 2020 oorlede aan wat die James Randi-stigting as "ouderdomsverwante oorsake" beskryf het. Daar is wyd berig oor sy dood en mense het verskillende huldeblyke aan hom gebring.

## Toekennings en eerbewyse 
## Wêreldrekords 
thumb | Lang weergawe van Audio opgeneem op CSICon Oktober 2016
Die volgende is Guinness World Records:
* Randi was 'n uur en 44 minute in 'n verseëlde kis onder die water, wat Harry Houdini se rekord van een uur en 33 minute op 5 Augustus 1926 gebreek het.
* *Wrong!* (komende)
* *Zembla (TV-reeks)*, 'De trucs van Char' (Maart 2008)
* *ZDF German TV* (2007)
* *Wild Wild Web* (1999)
* *West 57th (TV-reeks)* (1980's)
* *Welt der Wunder – Kraft der Gedanken* (Januarie 2008)
* *Today (VSA TV-program)* (veelvuldige verskynings)
* *The Don Lane Show* (Australië)
* ''That's My Line* (1981) (met James Hydrick)
* *The View (VSA TV-reeks)* (ABC) veelvuldige verskynings 1997–nou)
* *The Tonight Show Starring Johnny Carson* (32 verskynings tussen 1973 en 1993 plus herhalings)
* *The Secret Cabaret* (vervaardig deur Open Media vir *Channel 4* in the Verenigde Koninkryk)
* *The Power of Belief* (6 Oktober 1998) (ABC-nuus)
* *People are Talking'' (1980's)
* *The Patterson Show* (1970's)
* *Superpowers?* ('n Equinox (TV-reeks) dokumenter vervaardig deur Open Media vir *Channel 4* in 1990)
* *After Dark (TV-reeks)* (3 September1988, 9 September 1989)
* *Weird Thoughts*, *Open Media* bespreking aangebied deur Tony Wilson vir BBC TV, met Mary Beard en ander, 1994
* *The Art of Magic* (1998) (TV)
* *The Ultimate Psychic Challenge* (*Discovery*-kanaal) (2003)
* *Spotlight on James Randi* (2002) (TV)
* *Secrets of the Super Psychics* (Die Leerkanaal), vervaardig deur Open Media, 1997/8
* *Scams, Schemes, and Scoundrels* (A&E Spesiaal) (30 Maart 1997)
* *RAI TV* Italië (1991)
* *Politically Incorrect* met Bill Maher
* *Penn & Teller: Bullshit!* veelvuldige verskynings
** "End of the World" (2003) TV-episode
** "ESP" (2003) TV-episode
** "Signs from Heaven" (2005) TV-episode
* *The Oprah Winfrey Show* 2 episode
* ''Lawrence Leung's Unbelievable* (Australië) TV-episode
* *Nova (Amerikaanse TV-reeks)*: "Secrets of the Psychics" (1993)
* *Mitä ihmettä?* (Finland) (2003) TV-reeks
* *Midday (Australiese TV-program)'' (Australië) (1990's)
* *Magic or Miracle?* (1983) (TV)
* *Magic* (2004) TV-reeks
* *Larry King Live* (CNN) (5 Junie 2001, 3 September 2001, 26 Januarie 2007, en nog meer)
* *James Randi: Psychic Investigator* (1991) (vervaardig deur Open Media vir ITV (TV-netwerk))
* *James Randi Budapesten* – Hongaarse dokumentêr
* *Inside Edition* – (1991, 2006, and 2007) TV
* *Horizon (BBC TV-reeks)* – "Homeopathy: The Test" (2002) BBC/UK TV-episode
* *Dead Men Talking* (Die biografiekanaal) (2007)
* *Fornemmelse for snyd* (2003) TV-reeks in Denemarke
* *Extraordinary People (2003 TV-reeks)* – "The Million Dollar Mind Reader" (September 2008).
* *Exploring Psychic Powers … Live* (7 Junie 1989; aangebied deur Bill Bixby)
* *CBS This Morning* (1990s)
* *Anderson Cooper 360°*, CNN (19 Januarie 2007 en 30 Januarie 2007)
* *A Question of Miracles* (HBO) (1999)
* *20/20 (VSA TV-reeks)* (ABC) (11 Mei 2007)
* *An Honest Liar* (2014, uitgesaai as *Exposed: Magicians, Psychics and Frauds* op *BBC Storyville*)

## Ander media 
* Een van Martin Gardner se artikels oor Dr. Irving Joshua Matrix het opgemerk dat een van die dokters se bedrogspelle, 'n skool wat sogenaamde "heldersiendheid" onderrig, blootgestel is danksy Randi wat onder 'n vals naam by die skool ingeskryf het. 'n Ander artikel eindig met die vermelding van Randi wat twee ondersoekende verslaggewers help om 'n ander bedrogspul, wat 'n sogenaamde selfstandige— (maar eintlik afstandbeheerde) robot behels, bloot te lê.
* In 2007 lewer Randi 'n toespraak op 'n TED-konferensie waarin hy psigiese bedrog, homeopatie en sy stigting se paranormale uitdaging van een miljoen dollar bespreek het.

## Verwysings 
## Verdere leeswerk 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
**Lysings**
* James Randi in die Skeptici se Woordeboek
* 
* James Randi in die "Worldcat Identities"-databasis

**Media**
* James Randi-onderhoud (Mei 2009) uit die podsending van MagicNewswire.com waarin Randi sy loopbaan bespreek in towerkuns, sy vete met Uri Geller en meer.
* James Randi-onderhoud (November 2007) van die BSAlert.com-radioprogram waar Randi die NBC se *Phenomenon* TV-program bespreek, die huidige status van Uri Geller en sy gedagtes oor die vraag of die samelewing min of meer bygelowig word.
* 
* "20 belangrike aspekte van Leuenaars, Bedrieërs en Swendelaars" deur James Randi