open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ingenieurswese

[duimnael|Die [stoomenjin - een van die belangrikste aandrywers van die nywerheidsomwenteling - onderstreep die sentrale rol wat ingenieurswese in die moderne geskiedenis gespeel het]]
Die **ingenieurswese** is die kreatiewe toepassing van natuurwetenskappe, wiskundige metodes en empiriese bevindinge vir die ontwerp, vervaardiging en bou, bedryf, onderhoud en vernuwing van strukture, masjiene, materiale, toestelle, stelsels, prosesse en organisasies. 'n Persoon wat van ingenieurswese 'n beroep maak word 'n **ingenieur** genoem. Die ingenieur spits hom/haar toe op ontwerp, analise, en/of konstruksie deur gebruik te maak van aanlering en toepassing van kennis.

## Agtergrond 
As 'n menslike strewe bestaan ​​ingenieurswese al sedert antieke tye, beginnende met die ses klassieke eenvoudige masjiene. Voorbeelde van grootskaalse ingenieursprojekte uit die oudheid sluit in indrukwekkende strukture soos die piramides, elegante tempels soos die Parthenon, en watervervoer soos rompvaartuie, kanale en die Romeinse akwaduk. Vroeë masjiene is deur mense en diere aangedryf, en later deur wind. Oorlogsmasjiene is vir beleëringsvaartuie uitgevind. 

In Europa het die wetenskaplike en industriële revolusies ingenieurswese tot 'n wetenskaplike beroep bevorder en gelei tot voortdurende tegnologiese verbeterings. Die stoomenjin het baie groter krag as diere verskaf, wat gelei het tot meganiese aandrywing vir skepe en spoorweë. Verdere wetenskaplike vooruitgang het gelei tot die toepassing van ingenieurswese op elektriese, chemiese en lugvaartgebiede, plus die gebruik van nuwe materiale vir groter doeltreffendheid. 

Die woord ingenieurswese is afgelei van die Latynse woord *ingenium*. Ingenieurs volg tipies 'n etiese kode wat eerlikheid en integriteit nastreef, terwyl hulle toegewy is aan openbare veiligheid en welsyn.

Ingenieurstake behels die vind van optimale oplossings gebaseer op beperkings, met toetsing en simulasies wat voor produksie gebruik word. Wanneer 'n ontplooide produk faal, word forensiese ingenieurswese gebruik om te bepaal wat verkeerd geloop het om 'n oplossing te vind. Baie van hierdie produklewensiklusbestuur word nou bygestaan ​​met rekenaarsagteware, van ontwerp tot toetsing en vervaardiging. Op groter skale word hierdie proses normaalweg deur 'n maatskappy, verskeie beleggers of die regering befonds, dus is kennis van ekonomie en sakepraktyke nodig.

## Vakrigtings 
Ingenieurswese kan opgedeel word in die gespesialiseerde vakrigtings
* Bedryfsingenieurswese
* Biomediese ingenieurswese
* Chemiese ingenieurswese
* Elektriese ingenieurswese
** Elektroniese ingenieurswese
** Rekenaaringenieurswese
* Meganiese ingenieurswese
* Metallurgiese ingenieurswese
* Mynbou-ingenieurswese
* Landbou-ingenieurswese
* Lugvaart-ingenieurswese
* Kerningenieurswese
* Sagteware-ingenieurswese
* Siviele ingenieurswese
* Stelselingenieurswese

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 
*
Zoeloe

:*Hierdie artikel handel oor die Zoeloetaal. Vir die etniese groep van Suid-Afrika, sien Zoeloes.* 

duimnael|links|Suid-Afrikaanse distrikte met 'n meerderheid van Zoeloetaliges in 2011:
duimnael|links|Geografiese verspreiding van Zoeloe in Suid-Afrika ná bevolkingsdigtheid per vierkante kilometer in 2011:
[duimnael|links|Drietalige [apartheidsteken in Durban in Engels, Afrikaans en Zoeloe, wat aandui dat die strand gereserveer is vir gebruik deur die witrassegroep]]

**Zoeloe** (*isiZulu* in Zoeloe) is die taal van die Zoeloes en is een van die elf amptelike landstale van Suid-Afrika. Dit word deur sowat 11,6 miljoen mense as moedertaal gepraat (2011-sensus). Dit maak dit die taal met die meeste moedertaalsprekers in Suid-Afrika. Omtrent 15,7 miljoen mense gebruik Zoeloe as tweede taal, en dit is die tweede mees verspreide taal in Suid-Afrika. Die grootste aantal Zoeloesprekers woon in KwaZulu-Natal. Die taal is ook nouverwant aan Xhosa en is deel van die Nguni-taalfamilie: Xhosa en Zoeloe is onderling verstaanbaar en kan byna as dialekte van dieselfde taal beskou word.

Die taal was oorspronklik slegs 'n spreektaal gewees (soos baie ander inheemse tale van Afrika). Eers sedert persone van Europese afkoms, soos Prof. Dirk Ziervogel, die taal bestudeer en 'n grammatika ontwikkel het vir 'n geskrewe taal, kon mense ook in Zoeloe skryf. Alle oorvertellings was dus mondelings, of in 'n ander taal wat neergeskryf kon word. Daarom is dit byna onmoontlik om geskrewe geskiedenis in Zoeloe te vind.

## Woorde 
Algemene woorde en frases:

## Sien ook 
* Lys van gedrukte Afrikaans-vreemdtalige woordeboeke
* Tale in Suid-Afrika
* Zoeloe Wikipedia

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Zoeloe-Engels/Engels-Zoeloe Woordeboek

### Taalhulpmiddels 
* Vry en gratis Zoeloe speltoetser vir OpenOffice, Mozilla Firefox en Mozilla Thunderbird 

### Sagteware in Zoeloe 
* Mozilla Firefox  - webblaaier
* Mozilla Thunderbird  - e-posprogram
* OpenOffice.org  - kantoorsuite
* Translate.org.za  - 'n Projek om vrye en oopbronsagteware in Zoeloe en ander Suid-Afrikaanse tale te vertaal
* Pootle  - aanlyn vertaling van Zoeloe oopbronsagteware
ID

**ID** mag verwys na:

*identifikasie (algemene taalafkorting)
**identiteitsdokument (**I.D.** or **ID**)
*Idaho (staatskode **ID** of afkorting **Id.**)
*Ego, Superego en Id, die sielkundige konsep
** ook die *ingeboude drange*, vanuit psigoanalise
*Indonesië (ISO 3166-1 alpha-2 landskode, **ID**)
*Indonesiese taal (ISO 639 alpha-2, **id**)
* die standaard Latynse afkorting *idem*: vergelyk *ibid*
J.M. Coetzee

**John Maxwell Coetzee** (gebore 9 Februarie 1940) is 'n Suid-Afrikaansgebore skrywer. Hy word as die mees bekroonde lewende skrywer in die Engelssprekende wêreld beskou. Hy is die eerste skrywer aan wie die Bookerprys twee keer toegeken is en in 2003 ontvang hy die Nobelprys vir Letterkunde. Sy werk sluit in die romans *Life & Times of Michael K*, *Disgrace*, *Waiting for the Barbarians*, *The Master of Petersburg*, *Slow Man* en *Diary of a Bad Year*, en die gefiksionaliseerde outobiografieë *Boyhood: Scenes from Provincial Life*, *Youth: Scenes from Provincial Life* en *Summertime*. Onder sy essays tel *Doubling the Point: Essays and Interviews*, *Giving Offence: Essays on Censorship*, en *Stranger Shores: Literary Essays, 1986–1999*.

## Lewensloop 
John Maxwell Coetzee is op 9 Februarie 1940 in Kaapstad gebore. Hy het aan die Universiteit van Kaapstad gestudeer, en het in wiskunde en Engels gekwalifiseer.

In die vroeë 1960's het hy in Engeland gewoon, waar hy onder andere as rekenaarprogrameerder gewerk het. Hy het daaroor in *Youth* (2002) geskryf. Hy het daarna in die VSA gestudeer, en het as dosent in Engels en literatuur daar gewerk. In 1971 het hy terug na Suid-Afrika gekom, in 1984 word hy professor by die Universiteit van Kaapstad.

Hy was die eerste skrywer wat twee keer die Booker-prys gewen het, vir *Life & Times of Michael K* in 1983, en *Disgrace* in 1999.

In 2003 is die Nobelprys vir Letterkunde aan hom toegeken, die vierde persoon van Afrika, en tweede van Suid-Afrika wat die prys verwerf (die ander was Nadine Gordimer).

Coetzee is op 14 Junie 2010 in Amsterdam benoem tot *Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw*, die oudste en hoogste Nederlandse siviele orde. Tydens die seremonie is hy geprys vir sy rol as verbindingsoffisier tussen die Suid-Afrikaanse en Nederlandse kulture.

Hy woon sedert 2002 in Adelaide, Australië, waar hy burgerskap ontvang het. ’n Biografie oor hóm deur J.C. Kannemeyer, *J.M. Coetzee – ’n geskryfde lewe*, het in 2012 verskyn.

## Romans, bibliografiese skrywes en essays 
* *Dusklands* (1974) 
* *In the Heart of the Country* (1977) 
* *Waiting for the Barbarians* (1980) 
* *Life & Times of Michael K* (1983; Bookerprys) 
* *Foe* (1986) 
* *White Writing: On the Culture of Letters in South Africa* (1988) 
* *Boyhood: Scenes from Provincial Life* (1998) 
* *Age of Iron* (1990) 
* *The Master of Petersburg* (1994)
* *Giving Offense: Essays on Censorship* (1997) 
* *Disgrace* (1999; Bookerprys) 
* *The Lives of Animals (1999) *
* *Youth: Scenes from Provincial Life II* (2002) 
* *Stranger Shores: Literary Essays, 1986–1999* (September 2002) 
* *Elizabeth Costello* (2003) 
* *Slow Man* (2005) 
* *Diary of a Bad Year* (2005) 
* *Inner Workings: Literary Essays, 2000–2005* (2007) 
* *Summertime* (2009) 
* *Here and Now: Letters, 2008–2011* (2013) , 'n versameling briewe wat Coetzee met Paul Auster verwissel het
* *The Childhood of Jesus* (2013) 
* *The Schooldays of Jesus* (2016) 
* *Late Essays: 2006-2017* (Londen: Harvill Secker, 2017) 
* *The Death of Jesus* (2019) 
* *The Pole* (2022) 

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Kiribati

**Kiribati** (Engels: [ˈkɪrɪbæs], ; Kiribaties: [kiɾibas]), amptelik die **Republiek Kiribati** (Engels: *Republic of Kiribati*, Kiribaties: *Ribaberiki Kiribati*), is 'n eilandstaat in die Stille Oseaan en Oseanië langs die ewenaar, wat vroeër as die *Gilberteilande* bekend gestaan het. Kiribati beslaan 'n oppervlakte van 811&nbsp;km² en het in 2024 'n bevolking van 116&nbsp;545 gehad. Op 12 Julie 1979 het Kiribati onafhanklik van die Verenigde Koninkryk geword. Kiribati is 'n parlementêre republiek binne die Britse Statebond.

Kiribati se eilande is weerskante die ewenaar en die 180ste meridiaan geleë, waarvolgens Kiribati die enigste land op aarde is wat oor al vier die hemisfere strek: die Noordelike, Suidelike, Westelike en Oostelike halfrondes. Die Internasionale datumgrens gaan rondom Kiribati en swaai ver na die ooste waar dit amper 150°W bereik. Gevolglik is Kiribati se mees oostelike eilande, die suidelike Line-eilande suid van Hawaii, in dieselfde dag as die Gilbert-eilande, waarmee dit in die mees gevorderde tydsone op aarde is, naamlik UTC+14. Daarmee is Kiribati een van die eerste bewoonde gebiede om die nuwejaar te vier.

Kiribati word ernstig deur klimaatverandering bedreig. Volgens die Wêreldbank se raming sal dié eilandstaat teen 2050 nie meer bewoonbaar wees nie en teen 2070 oorwegend oorstroom wees.

## Geografie 
duimnael|links|Kaart van Kiribati
Kiribati bestaan uit 32 atolle in drie argipels en die eiland Banaba.

## Verwysings 
## Bronnelys 
; Algemeen
*  
*  

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf van die Kiribatiese parlement
LP

**LP** kan 'n afkorting vir enige van die volgende wees:
* Lid van die Parlement
* lineêre programmering
* langspeelplaat
Media

**Media** kan enige van die volgende betekenisse hê:

* Dit kan die meervoud van *medium* as selfstandige naamwoord wees:
** Enigiets wat gebruik kan word om inligting te stoor of oor te dra is 'n medium;  die mees algemene gebruik in hierdie sin is massamedia.
** Dit moet nie verwar word met medium as beskrywende naamwoord nie;  díé het geen meervoud nie.
** 'n Voedingstelsel vir die kunsmatige kultivering van selle of organismes (veral bakterieë).
**kommunikasie media
* Die land van die Mede.
* 'n Plek in Pennsylvania of Illinois.

## Eksterne skakels 
*
My Lai-menseslagting

duimnael|300px|Hoofsaaklik dooie vroue en kinders op 'n pad in My Lai. Foto geneem deur die fotograaf van die Amerikaanse leër, Ronald L. Haeberle op 16 Maart 1968 na afloop van die slagting.

Die **Mỹ Lai-menseslagting**, ook bekend as die **Sơn Mỹ-menseslagting** het op 16 Maart 1968 in die dorpie van My Lai naby die dorp Song My tydens die Viëtnamese oorlog plaasgevind. Tydens die slagting is honderde ongewapende burgerlikes (meestal ou mans, vroue, kinders, en babatjies) deur soldate van die VSA dood gemaak. Dit het steun vir die oorlog in die VSA verminder.

## Agtergrond 
*Charlie* kompanjie, 1ste bataljon, 20ste infanterie regiment, 11de brigade, *Americal* divisie het in Desember 1967 in Viëtnam aangekom.

Gedurende the Tết Offensief van Januarie 1968 het die 48ste bataljon van die Nasionale front vir die bevryding van Viëtnam (ook bekend as die "Viëtkong" of "VC" in die VSA weermag) aanvalle uitgevoer in Quang Ngai. Die VSA inligtingskorps het gesê dat die bataljon skuiling gesoek het in die dorp Song My, spesifiek in die dorpies My Lai 1 tot 4 (ook bekend as *Pienkville*).

*Charlie* kompanjie was ingelig dat slegs VC of VC-simpatiseerders in My Lai was, en dat hulle die dorpie moes vernietig. Kaptein Ernest Medina is gevra of vrouens en kinders ook doodgemaak moes word. 

Geen opstandelinge kon gevind word nie.

## Menseslagting 
Tussen 347 en 504 ongewapende burgerlikes is doodgemaak, party is gemartel en verkrag deur die soldate. Een peloton was onder leiding van luitenant William Calley.

'n Suid-Viëtnamese weermagluitenant het dit aan sy bevelvoerders beskryf as 'n gruwelike insident van wraak na 'n geveg met VC-troepe wat met die burgerlikes vermeng het.

Die bemanning van 'n verkenningshelikopter van die VSA-weermag het geland tussen die VSA-weermagtroepe en die oorblywende lewende Viëtnamese. Die kaptein, adjudant-offisier Hugh Thompson, Jr., het die leiers van die VSA-grondtroepe gekonfronteer en gesê dat hy op hulle sal vuur indien hulle nie ophou skiet nie. Lawrence Colburn en Glenn Andreotta het swaar wapens gerig op die VSA grondtroepe terwyl Thompson ten minste 11 Viëtnamese gered het. Dié drie wat lank as verraaiers beskou is, is presies 30 jaar later met die *Soldiers Medal* toegeken — die hoogste toekenning vir dapperheid wat nie direkte kontak met die vyand betrek nie.

Michael Bernhardt van *Charlie*-kompanjie het geweier om deel te neem aan die slagting en het later gehelp om dit bloot te stel. In 1970 is hy die *Ethical Humanist Award* toegeken.

Die VSA-weermag het 14 offisiere aangekla op 17 Maart 1970 vir die weerhouding van inligting oor die menseslagting. Luitenant William Calley is in 1971 skuldig bevind op aanklag van voorbedagde moord vir sy bevel om die slagting uit te voer. Hy het 'n lewenslange vonnis ontvang, maar president Richard Nixon het 2 dae later beveel dat hy vrygelaat moet word. Calley was vir drie en 'n half jaar lank onder huis-arres in Fort Benning Georgia, waarna hy bevry is.

## Eksterne skakels 
*  An introduction to the My Lai courts-martial 
*  PBS: The American Experience - My Lai Massacre
Monargie

duimnael|400px|Kaart van hedendaagse monargieë wêreldwyd:

**Monargie** is 'n regeringstelsel of staatsvorm waar die staatshoof gebruiklik lewenslang 'n posisie beklee. Die posisie is gewoonlik oorerflik, dit wil sê dat opvolgers aan dieselfde familie behoort. Voorbeelde van lande wat 'n monargiese stelsel het is die Verenigde Koninkryk, België, Nederland, Japan, Lesotho, eSwatini, Australië, Kanada, Nieu-Seeland en vele andere.

## Soorte monargieë 
duimnael|links|'n Kroon is gewoonlik die simbool van 'n monarg
Monargieë word verdeel in absolute en grondwetlike monargieë. In 'n absolute monargie is die mag van die monarg 'absoluut', dit wil sê dat hy onbeperkte regeringsmag het. In 'n grondwetlike monargie word die rol van die monarg in die grondwet vasgestel, wat meestal bepaal dat die hoogste mag by die parlement lê. In ander gevalle, (byvoorbeeld in Swede) het die monarg slegs 'n seremoniële funksie. Daar is tans nie meer baie absolute monargieë in die wêreld oor nie. Brunei is een van die weinige voorbeelde.

Maleisië is net soos die Vatikaanstad 'n monargie waar die staatshoof verkies word. Nege van die dertien deelstate in Maleisië het erflike vorste, wat elke vyf jaar 'n koning uit hulle midde kies. Historiese voorbeelde van gekose monargieë is die konings van Duitsland, Frankryk, Griekeland, Hongarye, Italië, Pole en Portugal.
Mpumalanga

: ''Hierdie artikel handel oor 'n provinsie in Suid-Afrika. Vir die dorp in KwaZulu-Natal, sien Mpumalanga, KwaZulu-Natal.''

**Mpumalanga** is een van die nege provinsies van Suid-Afrika. Die hoofstad is Nelspruit (sedert 2009 ook bekend as Mbombela). Mpumalanga, wat "die plek waar die son opkom" beteken, was vroeër bekend as **Oos-Transvaal**. Behalwe dat dié provinsie uit 'n deel van die ou provinsie Transvaal gekerf is, is dit ook saamgestel uit dele van vier gewese Bantoestans (*tuislande*): KaNgwane, KwaNdebele, Gazankulu en Lebowa.

## Belangrikste nedersettings 
* Barberton
* Bosbokrand
* Ermelo
* Graskop
* Komatipoort
* Lydenburg, nou genoem Mashishing
* Middelburg
* Nelspruit, nou genoem Mbombela
* Piet Retief
* Sabie
* Secunda
* Skukuza
* Standerton
* Witbank, nou genoem eMalahleni

## Demografie 
duimnael|links|Meerderheidstale in Mpumalanga:
* Bevolking (2011-sensus): 4&nbsp;039&nbsp;939.
* Tale: Swazi (27,7%), gevolg deur Zoeloe (24,1%), Tsonga (10,4%), Suid-Ndebele (10,1%), Noord-Sotho (9,3%) en Afrikaans (7,2%).

## Geografie 
* Oppervlakte: Sowat 78 370&nbsp;km².

### Ligging en topografie 
Aan Mpumalanga se oostekant lê Mosambiek en eSwatini, terwyl die provinsie Gauteng aan die westekant lê. Na die suide is die provinsies Vrystaat en KwaZulu-Natal. Die westelike deel van Mpumalanga lê op die Hoëveld, 'n plato wat oor 'n groot deel van die Suid-Afrikaanse binneland strek. Die Drakensbergreeks verrys in die noordooste van die provinsie. In die ooste daal die land plotseling na die sogenaamde Laeveld met sy subtropiese plantegroei.

## Ekonomie 
[duimnael|Ingangshek na [Skukuza, die hoofruskamp van die Nasionale Krugerwildtuin]]
Hout, steenkool, vervaardiging, landbou en toerisme is alles deel van Mpumalanga se geskakeerde ekonomie. Die provinsie sorg vir sowat 85% van Suid-Afrika se steenkool, terwyl Witbank die grootste steenkoolprodusent in Afrika is. Die grootste kragsentrales word hier aangetref. Papier en vlekvrye staal word ook vervaardig. Daar is 'n groot papiermeule by Ngodwana, terwyl Middelburg staal en vanadium produseer. Onder die vernaamste landbouprodukte is mielies, suikerriet en sitrusvrugte, en skaap- en suiwelboerdery word ook beoefen. Benewens steenkool word minerale soos mangaan, goud en yster ontgin. Die provinsie is 'n baie gewilde toeristebestemming: die Krugerwildtuin en omliggende reservate lok 'n menigte besoekers, ook vanuit die buiteland.

## Verwysings 
## Bronne 
* 

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Mongane Wally Serote

**Mongane Wally Serote** (* 8 Mei 1944 in Sophiatown, Johannesburg) is 'n Suid-Afrikaanse digter en skrywer.

Serote het in Alexandra, Lesotho en Soweto skoolgegaan. In Junie 1969 is hy deur die apartheidregering ingevolge 'n terroristewet gearresteer. Hy was nege maande in aleenopsluiting voordat hy, sonder enige aanklagte teen hom, vrygelaat is.

Hy het die Ingrid Jonkerprys in 1974 gewen en via 'n Fulbright-beurs Skone Kunste aan die Columbia University in New York studeer.

In 1979 het hy na Suid-Afrika terugkeer, waarna hy self tot 1990 in ballingskap na Gaborone, Botswana gegaan het. Hy het hier by die *Medu Arts Ensemble* gewerk en vriende met die African National Congress gemaak. Hy was van 1983 tot 1986 hoof van die afdeling Kuns en Kultuur en van 1986 tot 1990 Kultuur Ambassadeur vir die Verenigde Koninkryk en Europa.

In Suid-Afrika word hy in 1994 as 'n lid van die parlement vir die ANC verkies. Hy was die hoof van verskeie komitees vir kuns, kultuur, tale, wetenskap en tegnologie.

Serote sy eerste twee versamelings is kenmerkend vir die hernuwing van die swart kultuurlewe in Suid-Afrika. Sy later werk is tipiese lang gedigte, met invloede van Afrika se vertelkuns soos ritme en herhaling.

In Mei 1991 het hy 'n eredoktorsgraad van die Universiteit van Natal ontvang. Saam met talle ander toekennings het hy in 1993 die *Noma Award for Publishing in Africa* gewen en in 2004 die Pablo Neruda-toekenning.

Tans bly Serote in Pretoria, waar hy hoof is van die ANC se departement vir Kuns en Kultuur en hoof-uitvoerende beampte van Vryheidspark, wat in 2007 geopen is.

## Werke 
### Poësie 
* ''Yakhal'inkomo* (1972)
* *Tsetlo* (1974)
* *No baby must weep* (1975)
* *Behold Mama, Flowers* (1978)
* *The Night Keeps Winking* (1982)
* *A tough tale* (1987)
* *Third world express* (1992)
* *Come and Hope With Me* (1994)
* *Freedom Lament and Song* (1997)

### Romans 
* *To every Birth its Blood* (1981)
* *Gods of Our Time'' (1999)

### Verhandelinge 
* On the Horizon (1990)

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse digters
* Lys van Suid-Afrikaanse skrywers

## Verwysings
MD

__NOTOC__
**MD**, **Md**, **mD** of **md** kan na een van die volgende verwys:

## Musiek 
* Musiekdirekteur
* *Main droite* (Frans) of *mano destra* (Italiaans), wat die "regterhand" aandui in klavierterminologie/klaviermusiek
* My Desember

## Geografie 
* Maryland, VSA-deelstaat se posafkortings
* Moldowa, ISO-landkode en internettopvlakdomein (.md)
* Magdeburg, stad in Duitsland

## Maatskappye 
* McDonnell Douglas, voorheen 'n groot Amerikaanse vliegtuigvervaardiger.
* McDonald's Corporation, 'n ketting van kitskos restourante.
* Air Madagascar, 'n lugdiens met IATA-kode **MD**
* MediaDefender, 'n firma wat probeer om P2P lêerdeling (file sharing) te bekamp

## Wetenskap 
* *Medicinae Doctor* (Doktor in die Medisyne)
* Mendelevium (Md), simbool vir die sintetiese chemiese element
* Millidarcy (mD), 'n eenheid van vloeistof [permiabiliteit]
* Molekulêre dinamika, 'n vorm van rekenaar simulasie waarby atome en molekule toegelaat word vir interaksie vir 'n periode van tyd onder bekende wette van fisika
* Muskulêre distrofie, genetiese en oorerflike spiersiekte
* Medial Dorsal talamiese nukleus

## Rekenaartegnologie 
* Mega Drive, 'n 16-bis spele-konsole van Sega.
* MonoDevelop
* md, LinuxLinux se RAID-aandrywer vir meervoudige skywe ("multiple disk Software RAID driver").
* md, MS-DOS opdrag wat 'n gids/vouer ("directory") skep.

## Verskeie 
* MiniDisc, a magneto-optiese databergingsonderdeel/toerusting oorspronklik 
bedoel vir die berging van tot 80 minute van digitale oudio
* Muhammad (name), "Md." word baie keer gebruik as afkorting vir die naam
* Mountain Dew, 'n borrel-koeldrank (sodawater met 'n spesifieke geursel)
* *Main Deck* in Magic: The Gathering kaartspel

## Sien ook 
*Maryland
*MD-skyf / MD-Walkman / Hi-MD-skyf / MO-skyf/Magneto-optiese skyf (ontwikkel deur Sony)
Mahikeng

**Mahikeng** (voorheen **Mafeking**, later **Mafikeng**) is die hoofstad van Noordwesprovinsie, Suid-Afrika, met omtrent 49&nbsp;300 inwoners in 2001. Mahikeng vorm 'n eenheid met Mmabatho, wat voorheen die hoofstad van Bophuthatswana was.

## Geskiedenis 
[duimnael|links|250px|Boere tydens die [Beleg van Mafeking, 1899.]]
Die oorspronklike dorp Mafeking het in 1881 ontstaan toe die Boere 'n 140 plase gekry het van twee Barolong-opperhoofde vir dienste verskaf as huursoldate in 'n meningsverskil. Die nedersetters het besluit om die republiek Goosen te stig met Rooigrond as hoofkwartier, sowat 15&nbsp;km vanaf Mahikeng. Die republiek is egter by Brittanje ingelyf gedurende 1885 deur 'n Britse ekspedisiemag onder leiding van sir Charles Warren. Hy het toe 'n dorp uitgelê waar Mahikeng vandag is. Die naam is Tswana en beteken *plek van die klip*. Die spoorlyn vanaf Kaapstad het Mahikeng in 1894 bereik en dié vanaf Johannesburg in 1912.

## Drie gebeurtenisse van die verlede 
Die dorp word vir drie redes onthou:
* Die Jameson-inval het hier begin
* Die Beleg van Mafeking tydens die Tweede Vryheidsoorlog
* Die Boy Scout-beweging is hier begin deur kol. Baden-Powell.

## Bophuthatswana 
In 1980 is die dorp ingelyf by die onafhanklike staat Bophuthatswana en Mmabatho is langs die dorp aangelê. In April 1994 het Bophuthatswana sy onafhanklikheid prysgegee en is weer by Suid-Afrika ingelyf.

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Mafikeng
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Bronne 
* 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
Nguni-taalfamilie

duimnael|links|Geografiese verspreiding van Nguni-tale in Suid-Afrika na bevolkingsdigtheid per km²:
[duimnael|regs|Die [Onse Vader in onderskeidelik Suid-Ndebele en Swazi, afgebeeld op tablette by die Kerk van die Pater Noster in Jerusalem]]
Die **Nguni-taalfamilie** is deel van die Bantoetaalfamilie en word deur die Nguni-volke in die Suider-Afrikaanse lande Suid-Afrika, Botswana, Lesotho en Eswatini gepraat. Dit word verdeel in die Zunda- en Tekela-groepe. Baie Nguni-tale het klikklanke wat nie in ander bantoetale voorkom nie. Die sprekers van die Nguni-tale het dit oorgeneem van die Khoisan-tale, die oorspronklike bevolking van Suider-Afrika. Ander tale in Suid-Afrika sluit in die Sotho-taalfamilie, Wes-Germaanse tale soos Afrikaans en Engels asook die tale Tsonga en Venda.

## Zunda 
* Xhosa
* Suid-Ndebele
* Zoeloe

## Tekela 
* Swazi
* Noord-Ndebele
* Phuthi
* Hlubi
* Bhaca
* Nhlangwini

## Eksterne skakels 
*
Niger-Kongo-tale

Die **Niger-Kongo-tale** is die grootste taalfamilie in Afrika en waarskynlik die grootste familie in die wêreld in terme van verskillende tale. Die taalfamilie is ná die Niger- en Kongoriviere genoem, dié twee belangrikste riviere in die verspreidingsgebied van die tale.

duimnael|links|Verspreiding van Niger-Kongo-tale in Afrika
duimnael|links|Tale in Nigerië, Benin en Kameroen
duimnael|links|Niger-Kongo-tale volgens sprekers
Die Niger-Kongo-tale bevat sowat 1400 tale wat deur omtrent 400 miljoen mense in Afrika suid van die Sahara gebesig word. Die verspreidingsgebied streek van Dakar in die weste tot Mombasa in die ooste en Kaapstad in die suide.

Die Niger-Kongo-tale is een van vier algemeen erkende taalfamilies in Afrika. Die ander is die Afro-Asiatiese, Nilo-Sahariese en Khoisan-tale.

Die Niger-Kongo-tale grens in die noordweste en die buitenste noordooste aan Afro-Asiatiese, in die sentrale en oostelike gebied Soedan aan Nilo-Sahariese tale. In die suidweste vorm die Khoisan-tale 'n enklawe binne die Bantoetale. Vir 'n oorsig sien die artikel Afrikatale.

Dit omvat die volgende taalgroepe:
* Benue-Kongo (bv. Igbo en Joroeba)
** Bantoe (bv. Chichewa, Comoraans, Fang, Herero, Kikuyu, Kimbundu, Kinyarwanda, Kirundi, Kongo, Kwangali, Lingala, Luba-Kasai, Luganda, Oshiwambo, Shona, Swahili, Tsonga, Umbundu en Venda)
*** Nguni (bv. Noord-Ndebele, Suid-Ndebele, Swazi, Xhosa en Zoeloe)
*** Sotho (bv. Lozi, Noord-Sotho, Suid-Sotho en Tswana)
* Kwa (bv. Akan, Ewe en Fon)
* Adamwa-Ubangi (bv. Sango)
* Gur (bv. Mossi)
* Atlantiese groep (bv. Fula, Serer en Wolof)
* Mande (bv. Bambara, Dyula, Mandinka, Maninka en Soninke)
* Kordofaniaans

## Eksterne skakels 
*  
*
Navigasie

**Navigasie** in die tradisionele sin is die vermo&euml; om jou posisie op die aardbol of in die ruimte te vind.  'n Persoon wat navigasie toepas is 'n *navigator*, en hy/ sy is dan besig om te *navigeer*.  Die mens het oor die jare gereedskap gemaak wat hom/ haar kan help om meer presies te navigeer.  Twee instrumente wat vandag nog gebruik word is die kompas en die kaart.  Saam kan hierdie twee instrumente jou ligging op die aardbol baie presies uitwys.  Daar is talle ander instrumente wat ook vir die doel gemaak is, soos die volgende:
* Breedtegraadhaak
* Kamal
* Sekstant
* Oktant
* Astrolabium
* GPS

Met die uitsondering van die GPS (Globale Posisioneringstelsel) is die kompas en kaart die maklikste om te gebruik, en ook die goedkoopste vir 'n jong/amateur navigator.
Noordsee

duimnael|links|Ligging van die Noordsee
duimnael|links|Kaart van die Noordsee met eksklusiewe ekonomiese sones
duimnael|links|'n "Ligtonnel" oor die Noordsee
Die **Noordsee** is 'n epikontinentale see in die noordweste van Europa. Dit is gevorm deur die styging van die seespieël aan die einde van die ystydperk vanaf 10 000 v.C. Die diepste gebied, by die Noorse kus, is ongeveer 700&nbsp;meter diep, terwyl die gemiddelde diepte 95&nbsp;meter beloop.

Die see is deel van die Atlantiese Oseaan en grens aan Groot-Brittanje, die Faroëreilande, Noorweë, Denemarke, Duitsland, Nederland, België en Frankryk. Sowat 80 miljoen mense woon in 'n radius van 150 kilometer rondom die kuslyn, en die Noorsee speel al eeue lank 'n belangrike rol as handelsroete vir die internasionale skeepvaart en Europa se toegang tot sy oorsese markte. Die suidelike Noordsee met die Engelse Kanaal is die besigste skeepsroete ter wêreld.

Die grootste deel van Europa se olie- en gasreserwes is in die Noordsee en word sedert die 1970's ontgin. Hierdie is die grootste ontginningsarea in die wêreld wat nie deel van OPUL is nie. Die meeste van die reserwes lê onder water wat aan die Verenigde Koninkryk en Noorweë behoort, met kleiner reserwes in die waters van Denemarke, Nederland en Duitsland.

Die Noordsee beslaan slegs 0,2 persent van die oseane se totale oppervlakte, maar is nogtans een van die visrykste seë. Kommersiële vissery en oorbenutting het die plaaslike visbronne in die afgelope dekades drasties verminder, en die onophoudelike vloei van Noord-Europa se rioolwater, wat regstreeks in die Noordsee gepomp word of deur die aangrensende Oossee hierheen vloei, skep steeds 'n groot omgewingsprobleem.

## Geologie 
Die huidige Noordsee is geologies gesproke maar 'n jong see, wat ontstaan het nadat die seevlak aan die einde van die laaste ystydperk (ongeveer 11 000 jaar gelede) begin styg het. Op die bodem onder die Noordseebekken lê egter gesteentes en strukture wat die gevolg is van geologiese prosesse tydens die laaste 350 miljoen jaar. Sedert halfpad deur die Tersiêre tydperk (die laaste 20 miljoen jaar) is die tektoniese daling van die Noordseebekken soortgelyk aan vandag. Die ligging van bodemdalingsgebiede ten opsigte van skuinsdalende gebiede langs die bekkenrand bepaal die grootte van die Noordsee tydens wisselende seevlakke.

### Dogger- en Klaverbank 
In die midde van die Noordsee lê die Doggersbank, 'n groot sandbank met 'n gemiddelde diepte van 15 tot 20 meter. Baie fossiele van die mammoet is daar gevind en daar word gedink dat díe diere omgekom het toe die Noordsee ná die einde van die ystye onder water geloop het. Die yskap het gesmelt en die seespieël het gestyg. Dit het die Doggersbank hul laaste vlugplek gemaak. Suid van die Doggersbank lê die Klaverbank, 'n gruisbank wat 'n oorblyfsel van 'n ou rivierbedding is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Neologisme

'n **Neologisme** (Grieks νεολογισμός ("νέος" [neos] = nuut; "λόγος" [logos] = woord) met 'n Latynse uitgang - die nuwe woordvorming), ook **nuutskepping**, is 'n leksikale item, wat binne 'n bepaalde tydperk in 'n taalgemeenskap ontstaan, grootskaals deur sy sprekers gebruik word en uiteindelik in die woordeboeke, wat die woordeskat van hierdie taal kodifiseer, gelys word.

'n Belangrike kenmerk van 'n neologisme is dat hy vir 'n tyd lank deur die sprekers as nuut ervaar word. Watter leksikale items as neologismes beskou word, hang onder meer af van die tydpunt wanneer die woordeskat van 'n taal bekyk of ondersoek word. Gewoonlik staan taalpuriste skepties teenoor neologismes en beskou dit as 'n verbastering van die taal. Hierdie soort vrese is egter meesal ongegrond, aangesien die neologismes óf 
as nuwe woordvormings aanvaar word óf vinnig weer verdwyn. Die vaktaal van die rekenaarwetenskap is 'n goeie voorbeeld vir die nuttigheid van neologismes.

Neologismes word in die standaardwoordeboeke van die betrokke taal gelys, alhoewel daar vir baie tale spesiale woordeboeke is wat net hierdie deel van die woordeskat as inskrywings het.

## Eksterne skakels 
* 
*Ideesamkeit - die nuwe woordvorming "Mitmach-woordeboeke" (Duits)
Noord-Kaap

Die **Noord-Kaap** (Engels: **Northern Cape**, Tswana: **Kapa Bokone**, Xhosa: **uMntla-Koloni**) is die grootste en ylbevolkste provinsie van Suid-Afrika. Die hoofstad en grootste stad is Kimberley. Die provinsie is gestig toe die ou Kaapprovinsie in 1994 in drie nuwe provinsies, die Wes-, Oos- en Noord-Kaap verdeel is.

[duimnael|links|Setel van die [Noord-Kaapse Provinsiale Wetgewer in Kimberley]]
Ander belangrike plekke is Upington, Carnarvon, Colesberg, De Aar, Kuruman en Springbok. Suid-Afrika se koudste dorp, Sutherland, het 'n sterrewag wat al hoe belangriker word as 'n astronomiese observasiesentrum van wêreldklas.

## Demografie 
duimnael|links|Meerderheidstale in die Noord-Kaap:
* Bevolking (2011-sensus): 1&nbsp;145&nbsp;861. Mees ylbevolkte Suid-Afrikaanse provinsie.
* Tale: Afrikaans (53,8%), gevolg deur Tswana (33,1%).

## Distrikte 
# Namakwa
# Pixley ka Seme
# ZF Mgcawu
# Frances Baard
# John Taolo Gaetsewe

## Geografie 
Oppervlakte: Sowat 361&nbsp;830 vierkante kilometer – die grootste provinsie wat 29,7% van die land beslaan.

## Ligging en topografie 
duimnael|Waterval geleë 'n paar myl ten noorde van Nieuwoudtville, op pad na Loeriesfontein, Noord-Kaap
Die Noord-Kaap word begrens deur die Atlantiese Oseaan in die weste, die lande Namibië en Botswana in die noorde, die provinsie Wes-Kaap in die suide en die provinsies Noordwes, Vrystaat en Oos-Kaap in die ooste. Die Noord-Kaap is 'n plat, klipperige wêreld, yl begroei en droog (gemiddeld slegs sowat 250&nbsp;mm reën per jaar). Die suide is 'n deel van die Groot Karoo, terwyl die Kalahariwoestyn vanuit Botswana in die noorde oor die provinsie reik. Dis 'n harde wêreld, wat darem ryklik getemper word deur die beroemde veldblomme wat in die lente in Namakwaland ontluik. Van die veldblomme is inheems, maar die gewildste plant, die kosmos, is 'n indringer van Amerika. En dan is daar die Oranjerivier, wat soos 'n lint van lafenis deur die dorsland sny en in die Atlantiese Oseaan uitmond.

## Ekonomie 
Die Noord-Kaap is ryk aan minerale (asbes, koper, ystererts, mangaan, gips, edelstene) en het die grootste diamantneerslae in die land. Dit is skaapwêreld, maar die provinsie het ook sy kwota wynmakers en sitrusvrugteboere.

## Wet en regering 
Die huidige premier van die Noord-Kaap is Zamani Saul. Hy is van die ANC.

Die Noord-Kaapse Provinsiale Wetgewer se setel is in Kimberley en dit voer wetgewing deur volgens die provinsiale belange, wat in die Grondwet van Suid-Afrika bepaal is, onder meer op die gebied van landbou, onderwys, omgewingsake, gesondheidsorg, behuising, taalbeleid, toerisme, handel en welvaart.

## Verwysings 
## Bronne 
* 

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie

Die **Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie** is 'n losse groepering van Christelike kerke. Dit bestaan uit kerkgenootskappe in Suid-Afrika en nege in die buiteland, waarvan agt in Afrika en een in Europa.

## Suid-Afrikaanse lede 
* Nederduitse Gereformeerde Kerk (NG Kerk)
* Nederduitse Gereformeerde Kerk in Afrika (NGKA) 
* Verenigende Gereformeerde Kerk (VGK).
* Reformed Church in Africa (RCA)

## Buitelandse lede 
* Reformed Church in Zimbabwe
* Swaziland Reformed Church
* Church of Central Africa Presbyterian – Nkhoma Synod
* Church of Central Africa Presbyterian – Harare Synod
* Reformed Church in Zambia
* Dutch Reformed Church in Botswana
* Egreja Reformada em Moçambique
* Egreja Reformada Evangélica Portugal
* Reformed Church of East Africa

Die Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie is deel van die Gereformeerde of Protestante vertakking van die Christendom. Die Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie is 'n lid van die Wêreldraad van Kerke.

## Belydenisskrifte 
Die leer van die NG Kerkfamilie, soos verskeie ander gereformeerde kerke, word uiteengesit in die volgende geskrifte:

### Die eerste geloofsbelydenisse 
* Apostoliese Geloofsbelydenis (ook genoem die Twaalf Artikels van ons algemene ontwyfelbare Christelike geloof.)
* Geloofsbelydenis van Nicéa, opgestel in die konsilie van Nicéa in 325 n.C.
* Geloofsbelydenis van Athanasius.

### Die Gereformeerde belydenisskrifte 
* Nederlandse Geloofsbelydenis
* Heidelbergse Kategismus
* Dordtse Leerreëls

Daar was al heelwat bespreking oor die gebruik van die Belydenis van Belhar.

## Verwysings
Oosgrens-Afrikaans

**Oosgrens-Afrikaans** het ontstaan vanweë die afsondering van die taalgemeenskap van mense aan die oosgrens van die Kaap. Uit die taalgemeenskap het die Voortrekkers ook gekom wat met Voortrekker-Afrikaans die taalvariant saamgeneem het tot in die binneland van Suid-Afrika. Geografies word die Afrikaanse dialekte in drie hoofgroepe verdeel: Kaapse Afrikaans, Oosgrens-Afrikaans en Oranjerivier-Afrikaans.

Oosgrens-Afrikaans vorm die basis van Standaardafrikaans, dit word hoofsaaklik in die ooste van die voormalige Nederlandse Kaapkolonie gepraat, 'n gebied wat nou die weste van die Oos-Kaapse provinsie van Suid-Afrika vorm.

## Verwysings
Oranjerivier-Afrikaans

Die geolek **Oranjerivier-Afrikaans**  het sy ontstaan te danke aan die taalkontak tussen Nederlandse nedersetters en die Khoikhoi aan die Kaap. Dit is 'n soort aanleerdersvorm van Afrikaans wat gedurende die 19de eeu die oorspronklike Khoenkhoentale verdring het. Kenmerke is byvoorbeeld die meervoudsvorm *-goed* (soos in *Ma-goed*, *meneergoed*), klankverskille soos in *kjerk* en *gjeld* en verskillende vorme van -se om besit aan te dui (*ons se ma*). Geografies word die Afrikaanse dialekte in drie hoofgroepe verdeel: Kaapse Afrikaans, Oosgrens-Afrikaans en Oranjerivier-Afrikaans.

Oranjerivier-Afrikaans word rondom die Oranjerivier in die Noord-Kaap en Suid-Namibië gepraat. Griekwa-Afrikaans en Namakwa-Afrikaans behoort tot die Oranjerivier-Afrikaanse dialek.  **Namakwa-Afrikaans** word beskou as 'n Noord-westelike variëteit van Afrikaans, ook bekend as Namakwalands.

## Verwysings
Oos-Slawiese tale

Die **Oos-Slawiese tale** is een van die drie subgroepe van Slawiese tale, wat tans in Oos-Europa gepraat word. Dit is die groep met die grootste getal sprekers, veel meer as die Wes- en Suid-Slawiese groepe.

duimnael|links|Stamboom van Oos-Slawiese tale
Die Oos-Slawiese tale sluit tale in soos:
* Russies
* Belarussies
* Oekraïens
* Rusyn (Roeteens)

## Eksterne skakels 
*  
*
Onderskrifte

[duimnael|regs|Rolprent met onderskrifte in [Engels. 'n Aanhalingsaandagstreep word gebruik om verskillende sprekers aan te dui.]]

**Onderskrifte** verwys na vertaalde dialoog wat in 'n verkorte vorm onderaan 'n televisie- of rolprentskerm vertoon word.
Operasionele navorsing

**Operasionele navorsing (ON)** is 'n multi-dissiplinêre wiskundige wetenskap wat nou verband hou met die statistiek wat hom uitgee daarvoor dat hy oplossings soek vir komplekse probleme in die werklike wêreld deur "die wetenskaplike metode" te gebruik. Vroeë definisies dateer uit die Tweede Wêreldoorlog toe wetenskaplikes uit verskillende dissiplines in meerdissiplinêre spanne saamgetrek is om "operasionele" probleme te bestudeer en oplossings aan die hand te doen. By gebrek aan bestaande metodes en tegnieke het hulle bloot die wetenskaplike werkswyse waaraan almal gewoond was, toegepas.

Hierdie eerste definisies lê dan ook klem op meerdissiplinêre spanne en die wetenskaplike metode. Hierbenewens word die gebruik van wiskundige modelle genoem.

In tyd wat sedertdien verloop het, het ON 'n eie dissipline geword waarvan bekende velde dié van LP (lineêre programmering), NLP (nie-lineêre programmering), beslissingsteorie, stogastiese (of Monte Carlo) simulasie, en stogastiese prosesse is. Onderliggend is die meeste van hierdie deelvelde van ON wiskundig van aard maar danksy hulle kragtige toepassingsmoontlikhede het hulle al 'n deel geword van kursusse in rekeningkunde en bedryfsekonomie. Hier word losstaande tegnieke soos die gebruik van die ervaringskromme aangebied onder titels soos "kwantitatiewe tegnieke". Die benadering is dan om bloot die toepassingsmoontlikhede en die algoritmes oor te dra sonder om klem op die wiskunde te lê.

ON word gekenmerk deur die gebruik van wiskundige modelle terwyl die strewe na optimaliteit dikwels teenwoordig is.

## Eksterne skakels 
* *INFORMS OR/MS Resource Collection*
Onafhanklike Demokrate

duimnael|links|Patricia de Lille
Die **Onafhanklike Demokrate** was 'n politieke party in Suid-Afrika. Dit het verteenwoordiging in die Parlement van Suid-Afrika gekry toe die stigter, Patricia de Lille, oorgeloop het deur verteenwoordigingstemme van die Pan Africanist Congress of Azania (PAC) te gebruik.

Die party het veral ondersteuning in die Wes-Kaap onder sogenaamde bruin kiesers waar dit talle stadsrade in ooreenkomste met die (Demokratiese Alliansie) DA regeer het, geniet. Dit het die plaaslike owerhede Saldanhabaai, Bergrivier, Kaapstad en die Weskus-distriksmunisipaliteit ingesluit.

Op 15 Augustus 2010 is aangekondig, dat dié party met die groter Demokratiese Alliansie sou saamsmelt om die regering van die African National Congress (ANC) uit te daag. Die party is in 2014 as 'n afsonderlike politieke organisasie ontbind.

## Verkiesingsresultate 
## Sien ook 
* Lys van politieke partye in Suid-Afrika

## Verwysings
Oos-Kaap

Die **Oos-Kaap** (Engels: **Eastern Cape**, Xhosa: **IPhondo yaMpuma-Koloni**) is een van die nege provinsies van Suid-Afrika. Die hoofstad is Bhisho. Die provinsie is in 1994 gevorm met die samevoeging van die oostelike deel van die voormalige Kaapprovinsie en die "tuislande" Ciskei en Transkei.

[duimnael|links|Setel van die [Oos-Kaapse Provinsiale Wetgewer in Bhisho]]
Die stede en belangrikste dorpe is Port Elizabeth, Oos-Londen, Grahamstad, King William's Town, Queenstown, Uitenhage, Jeffreysbaai, Mthatha (voorheen Umtata), Aliwal-Noord, Graaff-Reinet en Cradock.

## Demografie 
duimnael|links|Meerderheidstale in die Oos-Kaap:
* Bevolking (2011-sensus): 6&nbsp;562&nbsp;053.
* Tale: Xhosa (78,85%), gevolg deur Afrikaans (10,58%).
* Godsdiens: Christendom 87,1% (2001)
* Die dominante bevolkingsgroep (79%) in die provinsie, die Xhosas, word onderverdeel in die volgende stamme:
** Gcaleka, Hlube, Rharhabe, Thembu, Bomvana, Mapondo en Mapondomise.

## Geografie 
* Oppervlakte: Sowat 168&nbsp;966&nbsp;km².

### Ligging en topografie 
Die provinsie lê in die suidooste van Suid-Afrika aan die Indiese Oseaan. Dit word in die noorde begrens deur die Vrystaat, Lesotho en KwaZulu-Natal en in die weste deur die Wes-Kaap en Noord-Kaap. Daar is groot verskille in die landskap, wat wissel van manjifieke strande in die suide en ooste tot grasvlaktes in die oostelike binneland en 'n deel van die barre Groot Karoo in die noordweste. Daar is uitgebreide woude in die suide. 'n Reeks bergreekse loop deur die middel van die Oos-Kaap, en die Witteberge en Drakensberge lê aan die provinsie se noordoosgrens. Die kusstreek vanaf die Groot-Keirivier in die suide tot by Port Edward in die noorde staan bekend as die Wildekus.

## Ekonomie 
[duimnael|links|[Gill-kollege op Somerset-Oos, een van die provinsie se bekende skole.]]
[duimnael|[NG gemeente Molteno se kerkgebou is een van talle geskiedkundige klipkerkgeboue op die Oos-Kaapse platteland.]]
Die groot stede Port Elizabeth en Oos-Londen huisves 'n aantal motorvervaardigerss en verskeie groot maatskappye. Fabrieke van Volkswagen, Ford, General Motors, Mercedes-Benz Suid-Afrika, Good Year, Nestlé, Johnson & Johnson, Aspen (farmaseuties) en andere word hier aangetref. Maar die res van die Oos-Kaap is veral landbougebied, wat sitrus- en ander vrugte, mielies en sorghum produseer. Die omgewing rondom Stutterheim bestaan uit bosbouplantasies. Die provinsie het ook bees- en skaapplase, laasgenoemde veral in die Groot Karoo.

Die oorde wat al langs die Oos-Kaapse kus lê, het groot toerismepotensiaal. Die provinsie se hawens is Port Elizabeth, Oos-Londen en 'n groot nuwe Suid-Afrikaanse hawe, dié van Ngqura (of Coega). Laasgenoemde is 20&nbsp;km noordoos van Port Elizabeth se hawe aangelê – aan die mond van die Coegarivier in Algoabaai. Die hawe van Ngqura het in 2011 sy eerste handelskip verwelkom, en is in Maart 2012 amptelik geopen deur President Zuma.

## Verwysings 
## Bronne 
* 

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Psigiatrie

**Psigiatrie** is dié vertakking van geneeskunde wat bemoeid is met die wetenskap en praktyk van die behandeling van kognitiewe, emosionele, of gedragsversteurings. (Sien geestesversteuring.) 'n Psigiater is gemagtig om met die bepaalde mediese opleiding medisyne aan die pasiënt voor te skryf. Daarteenoor is 'n sielkundige iemand wat in die vakgebied sielkunde bekwaam is. 'n Kliniese sielkundige is gespesialiseerd in psigoterapie, en kan nie medisyne voorskryf nie.

## Verstand versus brein 
Tot op 'n sekere tydstip is psigiatriese siektes gedefinieer as versteurings van die verstand, eerder as die brein, ten spyte daarvan dat die verskil tussen die twee nie altyd duidelik was nie. Binne die huidige databank van kennis, word hierdie onderskeiding al hoe vaer, aangesien daar bevind word dat al hoe meer psigiatriese toestande 'n fisiese oorsaak het.

Aanvanklik was neurologie en psigiatrie 'n enkele dissipline, maar soos wat die wetenskap gevorder het, is die twee vakgebiede van mekaar afgeskei. Vandag is die immergroeiende begrip van die basiese funksionering van die neurone en die brein die rede hoekom hierdie twee areas weer begin te versmelt.

Aanvanklik was psigiatrie 'n pragmatiese dissipline, deel van algemene geneeskunde, wat medisyne en praktiese sielkunde gekombineer het. Die navorsing van Emil Kraepelin het die fondament van wetenskaplike psigiatrie daargestel, maar dié vordering is ontspoor deur die psigo-analitiese teorieë van Sigmund Freud. Freudiaanse teorie het die psigiatriese denke vir baie jare oorheers.

Die ontdekking van litiumkarbonaat as 'n behandeling vir bipolêre versteuring, gevolg deur die ontwikkeling van navorsingsvelde soos molekulêre biologie en gereedskap soos breinbeelding, het psigiatrie in staat gestel om sy oorsprong in fisiese - en waarnemingsgeneeskunde te herontdek, sonder om sy menslikheidsaspek uit die oog te verloor.

## Anti-psigiatrie 
In kontras met ander vertakkings van die geneeskunde, bestaan daar in psigiatrie 'n verpolitiseerde beweging wat die praktyk en soms die bestaansreg van psigiatrie teenstaan. Sulke teenstanders beweer groot, multinasie farmaseutiese maatskappye psigiatrie finansieel selektief ondersteun. Sodoende word die navorsingswerk van hooggeagte psigiaters, asook navorsings- en opvoedkundige materiaal besoedel. Hierdie beweringe word sterk beveg deur psigiaters.

## Bekende persone in die psigiatrie 
Psigiaters:

*Eugene Bleuler 
*John Cade 
*Milton Erickson 
*Sigmund Freud 
*David Healy 
*Karl Jaspers 
*Carl Gustav Jung 
*Radovan Karadžić 
*Antonie Kepinski 
*Emil Kraepelin
*Richard von Krafft-Ebbing 
*R. D. Laing 
*W. H. R. Rivers 
*Kurt Schneider 
*Tomas Szasz

## Kyk ook na 
*anti-psigiatrie 
*kognitiewe neuropsigiatrie 
*lys van psigiatriese geneesmiddel-ingrepe 
*neuropsigiatrie 
*psigofarmakologie 
*psigopatologie
Magna Carta

duimnael|Magna Carta
Die **Magna Carta** (Latyn: Groot Handves) is in 1215 deur koning Jan sonder Land opgestel op aandrang van sy baronne. Oorspronklik onderteken as 'n soort vredesooreenkoms tussen die monarg en 'n groep oproerige baronne, word die dokument, wat in Latyn op perkament geskryf is, as 'n baanbrekende historiese prestasie beskou wat die grondslag vir Westerse demokratiese regeringstelsels, verklarings van burger- en menseregte en moderne regstelsels vorm. 

Onder Jan sonder Land het Engeland die meeste van sy gebiede in Frankryk verloor. In 1215 het die Engelse baronne die magtelose koning Jan gedwing om 'n dokument uit te vaardig waarin hy onderneem om die regte van sy onderdane te respekteer.

Die Magna Carta het die mag van die Engelse koning formeel beperk en in beperkte mate regte aan sy onderdane toegestaan. Dit word oor die algemeen beskou as 'n deurbraak in die ontwikkeling van die konstitusionele regsbestel, hoewel daar in ander Europese lande eintlik reeds talle Magna Cartas bestaan het. Dit is in 1297 deur koning Eduard I van Engeland bevestig.

In 1295 is die staatsraad onder Eduard I, wat uit edellede en hoë geestelikes bestaan het, deur die toelating van twee burgers per stad en twee adellikes per graafskap tot 'n parlement uitgebrei.  Dit het die weg gebaan vir die verdeling van die parlement in 'n Hoërhuis (*House of Lords* ) en 'n Laerhuis (*House of Commons).* Hierdie verdeling bestaan vandag nog.

Die Britse Museum in Londen huisves hierdie historiese dokument. Dit was die grondslag vir die Engelse grondwet. Tans is egter net drie van sy klousules nog geldig.

## Bronne 
* Kennis, vol 6, 1980, bl. 1049-1051, 

## Verwysings