Saak van die diamanthalssnoer (1784-1785)

duimnael|**Links**: 'n Voorstelling van die saak van die diamanthalssnoer.'' **Regs**: 'n Portret van koningin **Marie Antoinette.**

Die **saak van die diamanthalssnoer** (1784-1785; Frans: *affaire du collier de la reine*, Engels: *affair of the diamond necklace*) was 'n opspraakwekkende openbare skandaal aan die hof van koning Louis XIV van Frankryk. Die voorval het 'n komplot deur Jeanne de la Motte behels om 'n uiters waardevolle diamanthalssnoer deur bedrog en die vervalsing van koningin Marie Antoinette se handtekening te bekom. Alhoewel die koningin onskuldig was en geen aandeel in die bedrog gehad het nie, het die skandaal haar reputasie ernstig geskaad. Die saak word histories beskou as een van die deurslaggewende gebeure wat gelei het tot die Franse publiek se ontnugtering met die monargie en die uiteindelike uitbreek van die Franse Rewolusie.

## Agtergrond 
Jeanne de la Motte, 'n adelike vrou wat in moeilike finansiële omstandighede verkeer het, het voorgegee om 'n vriendin van koninginMarie Antoinette te wees. Sy het kardinaal Louis de Rohan mislei om 'n uiters waardevolle diamanthalssnoer aan haar te oorhandig sonder dat daarvoor betaal is. Die kardinaal wat voorheen weens sy skandalige gedrag in onguns by die koningin verval het, het gehoop om haar goedkeuring te herwin en het Jeanne de la Motte vertrou.

Die kroonjuweliers, Böhmer en Bassenge, het sedert 1782 gepoog om die kosbare halssnoer, wat byna 650 diamante bevat het, te verkoop. Selfs nadat die prys tot 1.6 milijoen livres verlaag is, was dit steeds buitensporig duur. Jeanne de la Motte het die kardinaal oortuig om as tussenpersoon op te tree om die halssnoer namens die koningin aan te koop, met die ooreenkoms dat betalings oor vier termyne binne twee jaar sou geskied. Op 1 Februarie 1785 het die kardinaal die halssnoer aan Jeanne de la Motte oorhandig, waarna sy en haar mede-saamsweerders die juweel gesteel en uitmekaar gehaal het om die diamante te verkoop.

## Die Verloop van die Bedrog 
Die komplot was fyn beplan. Jeanne de la Motte het vervalste briewe gebruik om kardinaal de Rohan te oortuig dat die koningin die halssnoer wou koop. Om die bedrog te beklink, het sy 'n ontmoeting in die tuine van Versailles gereël, waar 'n vrou genaamd Nicole Le Guay d'Oliva haar as dir koningin voorgedoen het. Nadat die kardinaal die halssnoer aan Jeanne de la Motte oorhandig het, het sy en haar eggenoot die juweel uitmekaar gehaal en die diamante in Parys en Londen begin verkoop. Die bedrog is ontdek toe die juweliers, Böhmer en Bassenge, die koningin se hofdame oor die agterstallige betalings genader het. Jeanne de la Motte en haar mede-saamsweerders is kort daarna in hegtenis geneem.

## Gevolge en Betekenis 
Hoewel Marie Antoinette geen aandeel in die bedrog gehad nie, was die gevolge van die skandaal vir haar en die Franse monargie katastrofies. Lodewyk XIV van Frankryk en die koningin het die saak openbaar vervolg om hul eer te verdedig, maar hierdie poging het teen hulle gedraai. Baie mense het geglo dat sy Jeanne de la Motte gemanipuleer het om wraak te neem op kardinaal de Rohan.

Die saak van die diamanthalssnoer het die persepsie van Marie Antoinette as verkwistend en korrup versterk, die koninklike gesag ondermyn en openbare ontevredenheid verhoog. Dit word vandag beskou as 'n deurslaggewende faktor wat tot die Franse Rewolusie in 1789 gelei het.

## Verwysings