Ekstremofiel

[duimnael|300px|Termofiele, ’n soort ekstremofiel, veroorsaak die oranje kleur van die Grand Prismatic Spring in die [Yellowstone Nasionale Park in Amerika.]]

’n **Ekstremofiel** (van die Latynse *extremus*, "ekstreem", en die Griekse *philiā*, "liefde") is ’n organisme wat floreer in fisies of geochemies ekstreme toestande wat skadelik vir die meeste lewensvorme op Aarde is. Daarteenoor word organismes wat in matige omgewings voorkom mesofiele of neutrofiele genoem.

## Eienskappe 
In die 1980's en '90's het bioloë ontdek mikrobiese lewe het ’n besondere vermoë om by ekstreme toestande aan te pas – nisse wat buitengewoon warm, droog, koud of suur is en heeltemal onbewoonbaar is vir komplekse organismes. Sommige wetenskaplikes meen selfs lewe op Aarde het begin in hidrotermiese openinge diep onder die oseane se oppervlak. Volgens die astrofisikus dr. Steinn Sigurdsson "is daar lewensvatbare bakteriële spore op Aarde ontdek wat 40&nbsp;miljoen jaar oud is – en ons weet hulle is uiters bestand teen bestraling".

Op 6 Februarie 2013 het wetenskaplikes aangekondig bakterieë is ontdek in die koue en donkerte van ’n meer sowat ’n kilometer onder die ys in Antarktika. Op 17 Maart 2013 het navorsers data bekend gemaak wat daarop dui mikrobiese lewensvorme floreer in die Marianatrog, die diepste plek op Aarde. Ander navorsers het soortgelyke studies bekend gemaak oor mikrobes aan die kus van die Noordwes-VSA wat voorkom in rotse tot 580&nbsp;meter onder die seebodem onder 2&nbsp;590&nbsp;meter water. Volgens een van die navorsers "kan jy mikrobes oral aantref – hulle is uiters aanpasbaar by toestande en oorleef waar hulle ook al voorkom". Poliëkstremofiele is bekend daarvoor dat hulle in beide hoë en lae pH-vlakke kan oorleef.

Van die soorte ekstremofiele en die toestande waarin hulle voorkom, is:
; Alkalifiele: toestande met pH-vlakke van 9 of meer
; Anerobes: het nie suurstof nodig om te groei nie
; Asidofiele: toestande met pH-vlakke van 3 of minder
; Halofiele: het omgewings met konsentrasies sout van minstens  0,2&nbsp;M nodig om te groei
; Hipertermofiele: temperature tussen 80 en 122&nbsp;°C, soos in hidrotermiese stelsels
; Hipoliete: onder rotse in koue woestyne
; Kriptoëndoliete: mikroskopiese ruimtes in rotse
; Metallotolerante: plekke met hoë vlakke van opgeloste swaar metale
; Osmofiele: omgewings met ’n hoë suikerkonsentrasie
; Piësofiele (ook barofiele genoem): plekke met ’n hoë druk soos diep onder in die oseane of ondergronds
; Poliësktremofiele: val in meer as een kategorie
; Psigodrofiele of kriofiele: temperature laer as -15 °C soos ysgrond, poolys of sneeu
; Termofiele: temperature tussen 45 en 122&nbsp;°C
; Xerofiele: uiters droë toestande soos woestyne

## In astrobiologie 
Astrobiologie is die terrein wat verskynsels soos panspermia ondersoek, asook die verspreiding, aard en toekoms van lewe in die heelal. Mikrobiese ekoloë, sterrekundiges, geochemici, filosowe en verkenners werk saam in die soeke na lewe op ander planete. Astrobioloë is veral geïnteresseerd in die bestudering van ekstremofiele omdat van hulle sou kon oorleef in die toestande wat op ander planete voorkom.

So het Mars dalk streke in sy diep ysgrond onder die oppervlak waar endoliete sou kon oorleef. Die water onder die oppervlak van Jupiter se maan Europa kan ook dalk lewe huisves, veral in die hipotetiese hidrotermiese openinge op die oseaanbodem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Ekstreme omgewings – Science Education Resource Center
* Navorsing oor ekstremofiele 
* Navorsingsentrum oor ekstremofiele 
* Die Internasionale Vereniging vir Ekstremofiele
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia