Multilateralisme

In internasionale verhoudinge verwys **multilateralisme** na 'n alliansie van veelvuldige lande wat 'n gemeenskaplike doelwit nastreef. Multilateralisme is gebaseer op die beginsels van inklusiwiteit, gelykheid en samewerking, en het ten doel om 'n meer vreedsame, welvarende en volhoubare wêreld te bevorder.  Middelmoondhede speel 'n deurslaggewende rol in die internasionale stelsel deur multilateralisme en internasionalisme te bevorder.

Een van die belangrikste voordele van multilateralisme is dat dit lande in staat stel om probleme op te los wat nasionale grense oorskry, soos klimaatsverandering, terrorisme en pandemies, deur gedeelde verantwoordelikheid en lasverdeling. Multilateralisme is egter nie sonder sy uitdagings nie. Die opkoms van populisme, nasionalisme en proteksionisme in sommige lande het kommer laat ontstaan oor die toekoms van multilateralisme en die doeltreffendheid van internasionale samewerking.

## Definisies
Multilateralisme, in die vorm van lidmaatskap van internasionale instellings, dien om magtige nasies te bind, unilateralisme te ontmoedig, en gee aan klein moondhede 'n stem en invloed wat hulle andersins nie kon uitoefen nie. Vir 'n klein moondheid om 'n groot moondheid te beïnvloed, kan die Lilliputiaanse strategie van klein lande wat saamspan om 'n groter een gesamentlik te bind, effektief wees. Net so kan multilateralisme een groot moondheid toelaat om 'n ander groot moondheid te beïnvloed. Vir 'n groot moondheid om beheer deur middel van bilaterale bande te soek, kan duur wees; dit mag dalk bedinging en kompromie met die ander groot mag verg.

Miles Kahler definieer multilateralisme as "internasionale bestuur" of globale bestuur van die "baie", en die sentrale beginsel daarvan was "teenkanting [teen] bilaterale diskriminerende reëlings wat geglo is om die hefboomwerking van die magtiges oor die swakkes te versterk en om internasionale konflik te verhoog.";  Robert Keohane het dit gedefinieer as "die praktyk om nasionale beleid in groepe van drie of meer state te koördineer."

John Ruggie het die konsep verder uitgewerk in sy invloedryke geskrifte oor multilateralisme. Gebaseer op beginsels van "ondeelbaarheid" en "diffuse wederkerigheid het hy dit gedefinieer as "'n institusionele vorm wat verhoudings tussen drie of meer state koördineer gebaseer op 'algemene' gedragsbeginsels ... wat gepaste gedrag vir 'n klas van aksies spesifiseer, sonder inagneming na partikularistiese belange van die partye of die strategiese vereistes wat in enige gebeurtenis mag bestaan." Hy het verder verduidelik dat multilateralisme ''n unieke produk van Amerikaanse globale hegemonie [. . . ] nie noodwendig 'n na-oorlogse Amerikaanse uitvinding is nie', maar 'n weerspieëling van na-oorlogse 'Amerikaanse hegemonie'.

Die inbedding van die teikenstaat in 'n multilaterale alliansie verminder die koste wat deur die magsoekende beheer gedra word, maar dit bied ook dieselfde bindende voordele van die Lilliputiaanse strategie. Verder, as 'n klein moondheid beheer oor 'n ander klein moondheid soek, kan multilateralisme die enigste keuse wees, want klein moondhede het selde die hulpbronne om self beheer uit te oefen. As sodanig word magsongelykhede aan die swakker state geakkommodeer deur meer voorspelbare groter state te hê en middele om beheer deur kollektiewe optrede te verkry. Magtige state koop ook in by multilaterale ooreenkomste deur die reëls te skryf en voorregte soos vetoreg en spesiale status te hê.

Internasionale organisasies, soos die Verenigde Nasies (VN) en die Wêreldhandelsorganisasie, is multilateraal van aard. Die belangrikste voorstanders van multilateralisme was tradisioneel die middelmoondhede, soos Kanada, Australië, Switserland, die Benelux-lande en die Nordiese lande. Groter state tree dikwels eensydig op, terwyl kleineres min direkte mag in internasionale aangeleenthede kan hê, afgesien van deelname aan die Verenigde Nasies (deur byvoorbeeld hul VN-stem in 'n stemblok met ander nasies te konsolideer.) Multilateralisme kan behels dat verskeie nasies saam optree, soos in die VN, of kan streeks- of militêre alliansies, pakte of groeperings, soos NAVO, behels. Hierdie multilaterale instellings word nie op state afgedwing nie, maar word deur hulle geskep en aanvaar om hul vermoë te verhoog om hul eie belange te soek deur die koördinering van hul beleid. Boonop dien hulle as raamwerke wat opportunistiese gedrag beperk en koördinasie aanmoedig deur die uitruil van inligting oor die werklike gedrag van state met betrekking tot die standaarde waartoe hulle ingestem het, te fasiliteer.

Die term "streeksmultilateralisme" is voorgestel deur Harris Mylonas en Emirhan Yorulmazlar, wat daarop dui dat "hedendaagse probleme beter op streeks- eerder as die bilaterale of globale vlakke opgelos kan word" en dat die samestelling van die konsep van streeksintegrasie met dié van multilateralisme nodig in vandag se wêreld. Regionalisme dateer uit die tyd van die vroegste ontwikkeling van politieke gemeenskappe, waar ekonomiese en politieke verhoudings natuurlik 'n sterk regionalistiese fokus gehad het as gevolg van beperkings op tegnologie, handel en kommunikasie.

Die omgekeerde van multilateralisme is unilateralisme, in terme van politieke filosofie. Ander skrywers het die term "minilateralisme" gebruik om te verwys na die minste state wat nodig is om die grootste resultate deur hierdie institusionele vorm te kry.

Die buitelandse beleid wat Indië na onafhanklikheid geformuleer het, het sy eiesoortige kultuur en politieke tradisies weerspieël. Nehru het in Maart 1950 in die Lok Sabha, die laerhuis van die parlement van Indië, gepraat en bevestig: “Daar moet nie veronderstel word dat ons op 'n skoon bladsy begin nie. Dit is 'n beleid wat voortgevloei het uit ons onlangse geskiedenis en ons nasionale beweging en sy ontwikkeling en verskeie ideale, het ons verkondig. (Nehru, 1961, bl. 34). Trouens, die buitelandse beleidskultuur van Indië is 'n elite-kultuur, wat in werklikheid beteken dat die geskrifte en toesprake van uitgesoekte leiersfigure van die Indiese buitelandse beleidselite 'n insig gee in die sleutelidees en -norme wat die grondslag van Indië se buitelandse beleid vorm. .

## Geskiedenis
Een moderne geval van multilateralisme het in die negentiende eeu in Europa voorgekom na die einde van die Napoleontiese Oorloë, waar die groot moondhede byeengekom het om die kaart van Europa te herteken by die Kongres van Wene (November 1814 tot Junie 1815). Die *Konsert van Europa*, soos dit bekend geword het, was 'n groep groot en minder moondhede wat sou vergader om kwessies vreedsaam op te los. Konferensies soos die Konferensie van Berlyn in 1884 het gehelp om magskonflikte gedurende hierdie tydperk te verminder, en die 19de eeu was een van Europa se vreedsaamste.

Industriële en koloniale mededinging, gekombineer met verskuiwings in die magsbalans na die skepping - deur diplomasie en verowering - van Duitsland deur Pruise, het beteken dat krake teen die draai van die 20ste eeu in hierdie stelsel verskyn het. Die konsertstelsel is deur die Eerste Wêreldoorlog totaal vernietig. Na daardie konflik het wêreldleiers die Volkebond (wat die voorloper van die Verenigde Nasies geword het) geskep in 'n poging om 'n soortgelyke konflik te voorkom. Alhoewel die Volkebond in sy veiligheidsmissie misluk het, het dit 'n verskeidenheid gespesialiseerde organisasies geïnisieer wat vandag nog funksioneer. Boonop, hoewel die VSA nie aangesluit het nie, het dit 'n mate van ondersteuning van individuele Amerikaners en Amerikaanse filantropieë verskaf wat 'n tradisie van openbare en private deelname begin het.

Na die Tweede Wêreldoorlog het die oorwinnaars, geput op ervaring van die Bond se mislukking, die Verenigde Nasies in 1945 geskep. Sedertdien het die "breedte en diversiteit" van multilaterale reëlings eskaleer. Boonop het die Verenigde Nasies se vredesmagte wat regoor die wêreld gestasioneer is, 'n sigbare simbool van multilateralisme geword. Later is die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO) gevorm as 'n defensiewe alliansie wat die multilaterale vorm gebruik het om kollektiewe veiligheid in die naoorlogse era te bevorder.

Multilaterale instellings van verskillende omvang en onderwerp wissel van die Internasionale Telekommunikasie-Unie (ITU) tot die Wêreld Intellektuele Eiendomsorganisasie (WIPO) en Organisasie vir die Verbod op Chemiese Wapens (OPCW).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*