open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Generasiewisseling

duimnael|350px|’n Diagram wat die generasiewisseling wys tussen ’n diploïede sporofiet (onder) en ’n haploïede gametofiet (bo).

**Generasiewisseling** (waar ’n generasie ’n stadium in die ontwikkeling van ’n organisme is) is ’n term wat die lewensfases van ’n plant beskryf. Dit behels ’n haploïede en ’n diploïede generasie (laasgenoemde het twee keer soveel chromosome as eersgenoemde). Dit is ’n vorm van voortplanting waarin seksuele en aseksuele voortplanting mekaar afwissel van generasie tot generasie.

Generasiewisseling kombineer die voordele van albei voortplantingsmetodes: die aseksueel voortplantende generasie kan ’n groot aantal nakomelinge produseer, sonder die nodigheid van ’n seksuele maat. Die seksueel voortplantende generasie sorg vir ’n vermenging van die geenpoel.

## Werking 
By plante word die twee generasies gametofiete en sporofiete genoem. Die haploïede gametofiet, met *n*-getal chromosome, bring gamete voort, wat by bevrugting versmelt tot ’n diploïede sporofiet, met 2*n* chromosome. Later vorm die diploïede sporofiet haploïede spore deur meiose, ’n proses wat die getal chromosome met die helfte verminder, van 2*n* tot *n*. Die haploïede spore ontkiem en ontwikkel regstreeks, dus sonder bevrugting, in haploïede gametofiete.

Wanneer hulle ryp is, vervaardig die gametofiete gamete deur middel van mitose, wat nie die getal chromosome verander nie. Twee gamete (van verskillende organismes van dieselfde spesie of van dieselfde organisme) versmelt om ’n sigoot te vorm, en dié ontwikkel in ’n diploïede sporofiet.

Hierdie siklus, van gametofiet tot gametofiet (of van sporofiet tot sporofiet) is die manier waarop alle landplante en baie alge seksuele voortplanting ondergaan.

## Variasies van generasiewisseling 
Die generasies kan verskil in genetiese samestelling (hul getal chromosome) sowel as uiterlike voorkoms. Generasiewisseling is gewoonlik tweeledig, dus uit twee verskillende generasies saamgestel. Dit kan egter ook meerledig wees, dus saamgestel uit meer as twee generasies.

### Heterogamie 
By heterogamie wissel haploïede en diploïede generasies mekaar af; dit is dus ’n oorgang van die diplofase na die haplofase en omgekeerd. Laasgenoemde word gewoonlik deur singamie bereik, dus die samesmelting van twee gamete, waar daar nog verder onderskei word tussen:

* Isogamie: Die gamete het dieselfde grootte en vorm.
* Anisogamie: Die gamete verskil in grootte of in grootte en vorm.
* Oögamie: Die vroulike gamete is baie groter as die manlike gamete.

### Homogamie 
Daar is geen verskil in die aantal chromosoomstelle nie. Dit kom by meerledige generasiewisseling voor.

Daar kan onderskei word tussen haplohomofasiese generasiewisseling (alle vorme haploïed, behalwe die sigote) en ’n diplohomofasiese generasiewisseling (alle vorme diploïed, behalwe die gamete).

### Anisomorfie 
Die generasies lyk verskillend.

### Isomorfie 
Daar kan nie uiterlik tussen die generasies onderskei word nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse en die  Duitse Wikipedia
Vrugbeginsel

[regs|300px|duimnael|Die vroulike blom van die [skorsie wat die stamper, saadknoppies en kroonblare wys. Die kroon- en kelkblare is bo die vrugbeginsel, en laasgenoemde is dus onderstandig.]]
Die **vrugbeginsel** in blomplante is deel van die vroulike voortpantingsorgane van die blom. Dit is spesifiek die deel van die stamper wat die saadknoppie(s) bevat en is bo, onder of in die middel van die blombodem (die basis van die kroonblare en kelkblare) geleë. Die stamper kan uit een vrugblaar of uit verskeie vrugblare bestaan. Bo die vrugbeginsel is die blomstyl en die stempel, die plek waar die stuifmeel land en ontkiem om deur die styl na die vrugbeginsel te groei. Elke individuele stuifmeelkorrel bevrug een individuele saadknoppie.  

## Vrugte 
’n Vrug is ’n ryp vrugbeginsel of vrugbeginsels – saam met saad – van een of meer blomme. Die vrug is verantwoordelik vir die verspreiding van die sade wat die vrugkiem bevat asook vir die beskerming van die sade. 

## Klassifikasie van die vrugbeginsel 
300px|duimnael|I bostandig. II halfonderstandig. III onderstandig. *a* meeldraadkrans. *g* stamper. *p* kroonblare. *s* kelkblare. *r* blombodem. Die aanhegtingspunt is waar *a*, *p* en *s* byeenkom.
Die terminologie van die posisie van die vrugbeginsel word bepaal deur die aanhegtingspunt, waar die ander blomdele (blomdek en meeldraadkrans) byeenkom en aan die oppervlak van die vrugbeginsel heg. As die vrugbeginsel bo die aanhegtingspunt is, is dit bostandig; indien onder, is dit onderstandig.

Die term halfonderstandig word ook gebruik wanneer die vrugbeginsel half binne en half buite die blombodem lê.

## Verwysings
Ploïdie

duimnael|120px|Diploïede selle het twee keer die getal chromosome as haploïede selle.

**Ploïdie** is die getal chromosome in die kern van ’n biologiese sel. ’n Gameet (eier- of spermsel) bevat gewoonlik ’n volle stel chromosome wat ’n enkele kopie van elk van die chromosome insluit. Die gametiese of **haploïede** getal (*n*) is die getal chromosome in ’n gameet. Twee gamete vorm ’n **diploïede** sigoot met dubbel dié getal chromosome (2*n*), dus twee kopieë van elk van die chromosome. Vir die mens, ’n diploïede spesie, is *x*&nbsp;=&nbsp;*n*&nbsp;=&nbsp;23. ’n Tipiese menslike somatiese of liggaamsel bevat dus 46 chromosome: 2 volle haploïede stelle, wat 23 pare chromosome uitmaak.

Omdat die chromosoomgetal gewoonlik net deur meiose verminder word, erf en handhaaf die selle van die liggaam die chromosoomgetal van die sigoot.

Selle word beskryf na aanleiding van die getal chromosoomstelle (die ploïede vlak) wat hulle bevat: **monoploïed** (1 stel), **diploïed** (2 stelle), **triploïed** (3 stelle), **tetraploïed** (4 stelle) ens.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Gameet

duimnael|240px|Twee menslike gamete verenig vir bevrugting.

’n **Gameet** (van die Antieke Griekse γαμετή *gamete*, "vrou") is by organismes wat seksueel voortplant, ’n sel wat tydens bevrugting met ’n ander sel verenig. In spesies wat twee morfologies verskillende soorte gamete vervaardig en waarin elke individu net een soort vervaardig, vervaardig ’n vroulike organisme die grootste gameet – die eiersel (of ovum) – en die manlike organisme die kleiner paddavisagtige gameet – die spermsel. Dit is ’n voorbeeld van anisogamie of heterogamie, wanneer die manlike en vroulike individue gamete van verskillende groottes vervaardig, soos by die mens (die menslike eiersel is sowat 100&nbsp;000 keer so groot soos die manlike spermsel). By isogamie is die manlike en vroulike gamete ewe groot en het hulle dieselfde vorm.

Elke gameet bevat die helfte van die genetiese inligting van ’n individu, een ploïed van elke soort, en word geskep deur meiose. Die term "gameet" is deur die Oostenrykse bioloog Gregor Mendel geskep.

## Gamete vs. liggaamselle 
Anders as gamete, bevat die diploïede liggaamselle van ’n individu een kopie van die spermsel se chromosoomstel en een kopie van die eiersel se chromosoomstel; dus het die liggaamselle van kinders gene met eienskappe van beide die vader en moeder.

’n Gameet se chromosome is nie presiese duplikate van enige van die chromosoomstelle wat in die diploïede chromosome voorkom nie, en hulle ondergaan dikwels lukrake mutasies, wat gewysigde DNS tot gevolg kan hê.

## Plante 
Plante wat seksueel voortplant, het ook gamete. Omdat plante ’n wisseling van diploïede en haploïede generasies het, is daar verskille. In blomplante gebruik die blomme meiose om ’n haploïede generasie te vervaardig wat gamete deur mitose vervaardig. Die vroulike haploïed word ’n saadknop genoem en word vervaardig deur die blom se vrugbeginsel. Wanneer dit ryp is, vervaardig die haploïede vrugbeginsel die vroulike gamete wat gereed is vir bevrugting. Die manlike haploïed is stuifmeel en word deur die helmknop vervaardig. Wanneer die stuifmeel op die ryp stempel van ’n blom beland, groei dit ’n stuifmeelbuis in die blom in af. Die haploïede stuifmeel vervaardig dan sperma deur mitose en stel hulle vry vir bevrugting.

## Geslagsbepaling by mense en voëls 
By mense kan ’n normale vroulike eiersel net ’n X-chromosoom bevat en nie ’n Y-chromosoom nie, terwyl die manlike spermselle enigeen van die twee kan bevat. Daarom bepaal die manlike spermsel die geslag van die sigoot; as die sigoot twee X-chromosome bevat, sal dit in ’n dogter ontwikkel, en as dit ’n X- en ’n Y-chromosoom bevat, sal dit in ’n seun ontwikkel.

By voëls bepaal die eiersel die geslag. Navorsing toon kunsmatige gamete kan dalk ’n voortplantingstegniek vir selfdegeslagpaartjies word, hoewel ’n surrogaatma steeds nodig sal wees vir die swangerskap. Vroue wat verby hul menopouse is, sal ook eiers kan vervaardig en geneties verwante kinders kan hê danksy kunsmatige gamete.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Castle Bravo

duimnael|Die silindervormige bom, gemonteer in die kajuit waar dit later ontplof is
duimnael|Ontploffing van Castle Bravo met die gevolglike paddastoelwolk
duimnael|Mediese ondersoek van eilandbewoners wat stralingsiekte opgedoen het

**Castle Bravo** is die kodenaam van die eerste waterstofbom van die Verenigde State wat op 1 Maart 1954 op Bikini-ringeiland in die Marshalleilande getoets is. Castle Bravo was die kragtigste kernwapen wat die VSA ooit gedetoneer het en 15 megaton se energie is daardeur vrygestel. Dit was aansienlik sterker as die vooraf verwagte 4 tot 6 megaton. Die bom het groot skade aan die omgewing veroorsaak en is die ergste voorval van radioaktiewe besoedeling wat die VSA tot op hede veroorsaak het.

## Ligging en voorbereiding 
Die ploftoestel was 'n enorme silinder met 'n gewig van 10,7 ton. Dit was 4,56 meter lank en 1,37 meter breed. Die silinder is in 'n beskutte kajuit op 'n kunsmatige eiland op 'n rif van Namu-eiland in die Bikini-ringeiland gemonteer.

## Die ontploffing 
Die waterstofbom is op 1 Maart 1954 om 06:45 (plaaslike tyd) gedetoneer. Die ontploffing het binne 'n sekonde 'n reuse vuurbal van 7 kilometer in deursnee veroorsaak. Dit was so groot dat die ontploffing duidelik vanaf Kwajalein-atol, 450 kilometer daarvandaan, sigbaar was. Die skokgolf het oor die hele atol (en verder) versprei en alle plantegroei op die atol en 'n paar omliggende atolle vernietig. Weens die skokgolf het die ontploffing uiteindelik 'n gebied van meer as 7&nbsp;000&nbsp;km² in die Stille Oseaan gekontamineer.

Die gevolglike paddastoelwolk het binne 1 minuut 'n hoogte van 14 kilometer en 'n deursnee van 11 kilometer bereik. Uiteindelik het die wolk 'n hoogte van 40 kilometer en 'n deursnee van 100 kilometer in minder as 10 minute bereik, en teen 'n snelheid van 360&nbsp;km/h verder uitgebrei. Die ontploffing het 'n krater van 2 kilometer in deursnee met 'n diepte van 75 meter agtergelaat. Die krater is steeds as 'n groot keep in die noordwestelike hoek van die atol sigbaar.

## Radioaktiewe neerslag
Radioaktiewe neerslag van die ontploffing het op die inwoners van die Rongelap- en Utirik-atolle neergesif en uiteindelik wêreldwyd versprei. Die inwoners is na drie dae ontruim en het stralingsiekte opgedoen. Hulle het na drie jaar teruggekeer, maar is weer verwyder nadat bevind is dat die eilande steeds onveilig is. Die bemanning van die Japannese vissersboot, *Daigo Fukuryū Maru* ("Gelukkige Draak No. 5"), is ook deur die neerslag gekontamineer en een bemanningslid is daaraan oorlede.

Alhoewel dit as 'n geheime kerntoets beoog is, sou die nagevolge internasionale veroordeling van die toetsing van atmosferiese termokernbomme uitlok.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Tsaar Bomba

duimnael|280px|'n Replika van die Tsaar Bomba in die Sarof-atoombommuseum
duimnael|280px|Terrein waar die Tsaar Bomba getoets is.

**Tsaar Bomba**, bynaam vir die AN602 H-bom, was die grootste en kragtigste kernwapen wat ooit gebruik is. Dit is oorspronklik deur die Sowjetunie op 30 Oktober 1961 getoets. Dit was 'n driefase-waterstofbom en word soms die "Vader van Bomme" genoem.

Die ontploffing het 'n krag van 56&nbsp;000&nbsp;000 ton TNT (56 megaton) gelewer. Dit is oorspronklik as 'n 100 megaton-bom ontwerp, maar as gevolg van die tegniese uitdaging om so 'n groot bom af te sit, is dit deur tegnici na 56 megaton afgeskaal. Dit was steeds 10 keer kragtiger as al die plofstowwe wat tydens die Tweede Wêreldoorlog gebruik is.

Die bom is oor Nowaja Zemlja in die noorde van Rusland getoets. Radioaktiewe uitval is beperk omdat dit op 'n hoogte van 4 kilometer bokant die grond gedetoneer is.

Die bom is deur 'n Sowjet-bomwerper, die Toepolef Tu-95 (Bear) vervoer. Dit was een van die min vliegtuie ter wêreld wat die bom kon dra. Toe die bom ontplof het, het die bomwerper as gevolg van die skokgolf een kilometer in hoogte geval.

## Eksterne skakels 
* 
*
Gametofiet

duimnael|300px|’n Diagram wat die generasiewisseling wys tussen ’n diploïede sporofiet (onder) en ’n haploïede gametofiet (bo).
duimnael|160px|’n Plant met verskeie gametofiete.

’n **Gametofiet** is die stadium in die generasiewisseling-lewensiklus van plante en alge wat die gamete vorm. Dit het net een stel chromosome (*n*) en is dus haploïed. Dit ontwikkel deur mitose uit ’n spoor, wat weer deur meiose ontstaan uit ’n sporofiet (met twee stelle chromosome, dus 2*n* of diploïed).

Die generasiewisseling sorg dus vir ’n kringloop waar gametofiete en sporofiete om die beurt bestaan.

## Werking 
Die diploïede sporofiet (2*n*) vervaardig haploïede spore (*n*) deur meiose. Dié spore ontwikkel in ’n gametofiet. Die gametofiet vervaardig manlike of vroulike gamete (of albei) deur mitose. Die samesmelting van ’n manlike en vroulike gameet vorm ’n sigoot (2*n*), wat weer in ’n sporofiet ontwikkel.

By saadplante (bedeksadiges en naaksadiges) is die vroulike gametofiet die embriosak in die saadknop. Die manlike gametofiet is die stuifmeelkorrel aan die helmknop van die meeldraad.

By spoorvormende plante soos varings vervaardig die ontkiemde spore die gametofiet en die varing self is die sporofiet. By mosse is die groen plantjie die gametofiet en by seewier die wier self.

## Sien ook 
* Bestuiwing

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Mitose

duimnael|350px|Mitose verdeel die chromosome in ’n selkern om twee dogterselle te vorm.
**Mitose** of **somatiese kerndeling** is ’n kerndelingproses in liggaamselle (of somatiese selle) om dogterkerns te vorm wat dieselfde chromosome as die ouerkern het en so genetiese kontinuïteit te verseker.

Hierdie kariokinese (verdeling van die selkern) word gewoonlik gevolg deur sitokinese, waar die sitoplasma, organelle en selmembrane verdeel word in twee nuwe selle wat rofweg ’n ewe groot deel van die oorspronklike selkomponente bevat. Mitose en sitokinese vorm saam die **mitotiese fase** van die selsiklus – die verdeling van die ouersel in twee dogterselle wat geneties identies aan mekaar en aan die ouersel is.

## Werking 
Die proses van mitose is vinnig en hoogs kompleks. Die volgorde van gebeure word verdeel in fases volgens die einde van een stel aktiwiteite en die begin van die volgende stel. Dié fases is die pro-, prometa-, meta-, ana- en telofase. Tydens mitose verdig die chromosome, wat reeds gerepliseer is, en heg aan drade wat een kopie van elke chromosoom na teenoorgestelde kante van die sel trek. Die sel verdeel dan deur sitokinese en vervaardig twee geneties identiese dogterselle.

Gelyke deling vind dus hier plaas in teenstelling met meiose, of reduksiedeling, wat met geslagtelike voortplanting te doen het en waar die getal chromosome gehalveer word.

Mitose vind net plaas in die selle van eukariote (diere, plante, swamme ens.) en die proses verskil van organisme tot organisme.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Mitose: animasie
* Mitose: animasie
* Mitose versus meiose: animasie
* Die selsiklus 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Kyle Abbott

**Kyle John Abbott** (gebore 18 Junie 1987 in Empangeni) is 'n Suid-Afrikaanse eersterangse krieketspeler wat vir die Dolphins in plaaslike krieket speel. Hy is 'n regterarm mediumvinnige bouler. Hy het vir die Suid-Afrika A-krieketspan gespeel.

Hy is aangewys as die plaasvervanger vir die beseerde Jacques Kallis in die Suid-Afrika nasionale krieketspan vir die derde toets teen Pakistan in Februarie 2013. Hy het sewe paaltjies ingeoes tydens sy debuut in die 3de toets teen Pakistan in Februarie 2013. Dit was die negende beste syfers van alle tye vir 'n debutant in toetskrieket.

In 2006 en 2007 het Kyle krieket gespeel vir 'n Engelse dorpie genaamd Clevedon Krieketklub wat in die Westedeel van die Engeland Premier League – Bristol Somerset. Dit is hier waar hy raakgesien is deur Somerset CCC, en toe 'n plek in hul tweede span gekry het.

In 2015 is Abbott in die IPL 8 veiling deur die Chennai Super Kings gekoop.

Hy speel in toets-, EDI- en T20I-wedstryde vir die Proteas. Hy het onder meer tydens die Krieketwêreldbeker 2015 en die T20I-wêreldbeker 2016 vir Suid-Afrika gespeel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Kyle Abbott by ESPNcricinfo
*  Kyle Abbott by CricketArchive
Marquette, Michigan

**Marquette** is hawestad in die deelstaat Michigan geleë aan die suidelike oewer van die Bowemeer. Die oorspronklike dorp is gebou op 'n hoë rant net bokant die meer. Dit is ook die administratiewe setel van Marquette County.

## Geskiedenis 
Die dorp het in 1845 ontstaan toe ystererts in die omgewing ontdek is en die nedersetting het eers bekend gestaan as Worcester. Dit is in 1850 hernoem na Marquette, die Franse ontdekkingsreisiger Jacques Marquette, en het in 1859 dorpstatus verkry. 'n Vuur het die dorp verwoes in 1868; dit was herbou en het in 1871 stadstatus verkry.

## Omgewing 
Die stad beskik oor twee hawens en die K.I. Sawyer Lugmagbasis is in die omgewing.

Forel en salm kom ook in die omgewing voor.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 15, Bladsy 443.
Chromosoom

duimnael|200px|’n Diagram van die gerepliseerde en verdigte chromosoom van ’n eukarioot. 1.&nbsp;Chromatied. 2.&nbsp;Sentromeer. 3.&nbsp;Kort arm. 4.&nbsp;Lang arm.

**Chromosome** (van die Griekse χρῶμα *chrōma*, "kleur" en σῶμα *sōma*‚ "liggaam", dus letterlik "kleurliggaam") is makromolekulêre samestellings wat gene en dus ook erflike inligting bevat. Hulle bestaan uit DNS, wat saam met baie proteïene bekend as histone en verskeie ander makromolekules verpak is. Twee suster-chromatiede (halwe chromosome) is by die sentromeer aan mekaar geheg.

Hierdie DNS, proteïene en makromolekules word saam chromatien genoem, en chromatien is weer saam met ander makromolekules verpak in ’n struktuur bekend as ’n nukleosoom.

## Beskrywing 
Chromosome kom voor in die selkerns van eukariote (lewende wesens met selkerns), waartoe alle diere, plante en swamme behoort. Prokariote (lewende wesens sonder selkerns) soos bakterieë en Archaea het geen chromosome in die ware sin nie, maar een of meer meestal ringvormige DNS-molekules wat soms bakteriële chromosome genoem word.

Feitlik alle DNS van eukariote lê in die chromatien. ’n Klein deeltjie lê in die mitochondria en by plante in die chloroplaste. Hier is die DNS ook ringvormig, nes by bakteriële chromosome.

Die X-vorm waarin chromosme gewoonlik uitgebeeld word, kom net vir ’n kort rukkie tydens kerndeling (mitose) voor – in die metafase. In hierdie verdigte toestand met twee chromatiede is die chromosome sonder verkleuring met ’n ligmikroskoop sigbaar. Tussen kerndelings, in die interfase, bestaan chromosome in selkerns in ’n "ontspanne", onverdigte toestand.

Verdigting van die gedupliseerde chromosome tydens seldeling (mitose of meiose) het óf ’n struktuur met vier arms (skets regs bo) tot gevolg as die sentromeer in die middel van die chromosoom geleë is óf ’n struktuur met twee arms as die sentromeer naby een van die punte geleë is. Chromosomale herbinding tydens meiose en die daaropvolgende seksuele voortplanting speel ’n baie belangrike rol in genetiese diversiteit.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* ’n Inleiding tot DNS en chromosome 
* "What Can Our Chromosomes Tell Us?" 
* Kimballs-chromosoomblaaie
* Menslike chromosome en ’n vergelyking met dié van ander spesies

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Jacques Marquette

**Jacques Marquette** (1 Junie 1637 – 18 Mei 1675) was 'n Franse Jesuïet-sendeling en ontdekkingsreisiger, ook bekend as Père Marquette. Hy het sy opleiding ontvang aan die Jesuïet Kollege te Nancy ongeveer in die jaar 1654. Hy het later gestudeer en doseer by Reims en ander Franse stede. In 1666 was hy gestuur na Kanada as 'n sendeling en arriveer by Quebec op 20 September 1666. Om homself toe te rus met die nodige vaardighede bestudeer hy die Indiane en hul tale te Trois-Rivières vir twee jaar. Hy begin eindelik met sy taak in 1668 te Sault. Ste Marie in Michigan en in 1671 begin hy 'n sendingspos op die eiland Mackinac.

## Ontdekkingsreise 
In 1673 vertrek hy en Louis Joliet, 'n mede Jesuïet, vanaf Quebec om die Mississippirivier te herontdek en te verken. Hulle doel was ook om land in die naam van Lodewyk XIV van Frankryk te annekseer. Die ekspedisie het uit sewe man bestaan wat met twee kano's gereis het. Hulle kruis die boonste gedeelte van Michiganmeer en draai suidwaarts by die westelike oewer tot by Green Bay, Wisconsin. Hiervandaan volg hulle die *Foxrivier* teen die vloei tot by sy waterskeiding. Hulle het vir 'n kort wyle by De Père gestop by die St. Francis sendingskerk. Hiervandaan het hulle die kano's vir 'n paar kilometer gedra tot by die Wisconsinrivier. Mascouten Indiane het opgetree as gidse. Hulle het die vloei van die Wisconsinrivier gevolg tot in die Mississipirivier wat hulle weer gevolg het tot waar die Arkansasrivier uitmond in die Mississipi.

Marquette was oortuig dat die Mississipi uitmond in die Golf van Meksiko en draai om. Hy keer terug via die Illinoisrivier tot by Green Bay, dra die kano's tot by die Michiganmeer en vaar na Sturgeon's Bay, Wisconsin. Sy metgesel, Joliet, gaan na Montreal om verslag te doen oor hulle bevindinge terwyl Marquette terugkeer na De Père. Hy het op hierdie stadium gely aan disenterie.

Marquette onderneem om 'n nog 'n sendingstasie te bou in Illinois in 1674 maar hy word siek. Hy keer terug na St. Ignace maar sterf op pad soontoe, op die oewer van die *Lessor Père Marquetterivier* op 18 Mei 1675. Hy is begrawe te St. Ignace. Daar is 'n monument gebou op sy graf in 1882.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 15, Bladsy 442.

## Eksterne skakels 
*
Sentromeer

duimnael|250px|’n Diagram van die gerepliseerde en verdigte chromosoom van ’n eukarioot. 1.&nbsp;Chromatied. 2.&nbsp;Sentromeer. 3.&nbsp;Kort arm. 4.&nbsp;Lang arm.

’n **Sentromeer** is die plek in ’n chromosoom waar die twee kopieë, of suster-chromatiede, ná replisering tydens meiose of mitose aan mekaar geheg is.

Die sentromeer verdeel die chromosoom in twee arms, wat dikwels verskillende lengtes het.

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Chromatied

duimnael|250px|’n Diagram van die gerepliseerde en verdigte chromosoom van ’n eukarioot. 1.&nbsp;Chromatied. 2.&nbsp;Sentromeer. 3.&nbsp;Kort arm. 4.&nbsp;Lang arm.

’n **Chromatied** is een kopie van ’n gedupliseerde chromosoom. Dit is gewoonlik by die sentromeer aan die ander kopie geheg.

Voor replisering bestaan een chromosoom uit een DNS-molekule. Ná die S-fase van die interfase bestaan elke chromosoom uit twee DNS-dubbelspiraalmolekules (DNS-replisering vermeerder dus die hoeveelheid DNS, maar nie die getal chromosome nie). Die twee identiese kopieë – wat elk die helfte van die gerepliseerde chromosoom uitmaak – word chromatiede genoem. Hierdie chromatiede skei eindelik in die lengte om individuele chromosome te word tydens die latere fases van seldeling.

Hulle is gewoonlik geneties identies, of homosigoties, maar kan effense verskille hê vanweë mutasies; dan is hulle heterosigoties.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ginesium

duimnael|Die blom van *Magnolia* × *wieseneri* met die ginesium in die middel van die blom aangedui.

**Ginesium** is ’n versamelnaam vir die dele van ’n blom wat die saadknoppe vervaardig en eindelik in die vrug en saad ontwikkel. Dit is die middelste deel van die blom wat uit een of meer **stampers** kan bestaan en word omring deur die voortplantingsorgane wat die stuifmeel vervaardig: die meeldrade, wat saam die meeldraadkrans genoem word.

Daar word dikwels na die ginesium verwys as die "vroulike" deel van die blom, hoewel dit nie regstreeks vroulike gamete (eierselle) vervaardig nie;
* Die stempel is gewoonlik aan die punt van die styl, die deel van die vrugblaar/vrugblare wat die stuifmeel opvang. Dit is gewoonlik taai of veeragtig om die doeltreffendheid daarvan te verhoog.

## Vrugblare 
Die stampers van die blom bestaan uit **vrugblare**. Dié is aangepaste blare en bevat saadknoppe, waarin die eierselle eindelik vorm. ’n Stamper kan uit een vrugblaar bestaan, met sy vrugbeginsel, styl en stempel, of verskeie vrugblare kan vergroei wees om een vrugbeginsel te vorm.

Hoewel baie blomme se vrugblare aan bogenoemde beskrywing voldoen, is daar ook blomme wat nie vrugblare volgens dié definisie het nie omdat die saadknoppe in sulke blomme direk aan die kruin gedra word en eers later in die vrugblaar toegevou word.

Die mate waarin die vrugblare vergroei is, wissel. Hulle kan net by die basis vergroei wees met aparte style en stempels, of heeltemal vergroei wees met net aparte stempels. Soms is vrugblare se style of stempels vergroei, maar hulle het aparte vrugbeginsels.

## Sien ook 
* Meeldraad
* Stuifmeel

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Muskegon, Michigan

**Muskegon** is 'n hawestad aan Michiganmeer in die deelstaat Michigan geleë aan die mond van die Muskegonrivier. Die administratiewe setel van Muskegon County is hier geleë. Die nedersetting is in 1812 gestig, het dorpstatus in 1860 en stadstatus in 1869 verkry. Dit is 'n gewilde vakansiebestemming in die somer.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 17, Bladsy 75.
Toerismesyfers van Suid-Afrika

Die eerste onderstaande tabel lys **die belangrikste lande waar buitelandse toeriste wat Suid-Afrika besoek woonagtig is**, soos aangegee in die publikasies van Statistiek Suid-Afrika (2011–2014). Die syfers is slegs van toepassing op één maand, naamlik Januarie. Die lande waarvan die besoekertal meer as tienduisend is word in vetdruk aangegee. Afrikalande buite die SAOG, asook ongespesifiseerde lande, word weggelaat.

Die tweede tabel lys enkele lande wat nie in Statistiek Suid-Afrika se publikasies uitgelig word nie – soos Rusland, wat deel van die BRICS-lande uitmaak.

## Buitelandse reisigers 
## Verwysings
Superior, Wisconsin

**Superior** is 'n hawestad in die deelstaat Wisconsin geleë aan die oewer van die Bowemeer. Die administratiewe setel van Douglas County is hier geleë. Die stad is net suid van Duluth en word verbind met 'n brug.

## Geskiedenis 
Die eerste Franse ontdekkingsreisigers het reeds in 1661 hier verby beweeg en handelsposte gestig. Die eerste permanente nedersetting is egter eers in 1853 gevestig. Die nedersetting het staat gemaak op bosbou en skeepsvervoer. Die eerste spoorlyn is in 1881 hier na toe aangelê en dit het in 1887 dorpstatus en in 1889 stadstatus gekry.

Daar is 'n groot Finse gemeenskap in die stad.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 21, Bladsy 642.
Thunder Bay, Ontario

**Thunder Bay** is 'n hawestad in die provinsie Ontario, Kanada, geleë aan die oewer van die Bowemeer. Dit is aan die noordwes gedeelte van die Bowemeer, ongeveer 917&nbsp;km noordwes van Toronto. Die stad was gestig op 1 Januarie 1970 toe die stede Fort William, Port Arthur en die dorpe McIntyre en Neebing saamgesmelt het.

## Geskiedenis 
Franse ontdekkingsreisigers het die area reeds in 1678 besoek. Fort William was 'n bekende handelspos van die ''Hudson's Bay Company* in die 19de eeu. Die Fort het in 1892 dorpstatus verkry en stadstatus in 1907. Fort Arthur, sowat 6&nbsp;km verder noord, was militêre buitepos. Dit het dorpstatus in 1884 en stadstatus in 1907 gekry.

Daar word graan, ystererts en papier in en uitgevoer vanaf die hawe. Thunder Bay is Kanada se verste westelike punt van die St. Laurenswaterweg.

## Bron 
* *Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 22, Bladsy 297.
Traverse City, Michigan

**Traverse City** is 'n hawestad in die deelstaat Michigan geleë aan die oewer van die Michiganmeer. Die administratiewe setel van Grand Traverse County is hier gevestig.

## Geskiedenis 
Die nedersetting was gevestig in 1847 en het in 1895 stadstatus gekry.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 22, Bladsy 447.
Sarnia, Ontario

**Sarnia** is 'n hawestad in die provinsie Ontario, Kanada, geleë aan die oewer van die Huronmeer. Die stad is geleë aan die suidelike punt van die Huronmeer, direk op Kanada se suidwestelike grens met die Verenigde State van Amerika. Dit het in 1914 stadstatus verkry.

Daar is 'n groot olieraffinadery en graansilo by die stad.

Die stad is met Port Huron, Michigan via die Internasionale Spoorwegtonnel en die *Blue Water International Bridge* verbind.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 20, Bladsy 434.

## Verwysings
Sigoot

duimnael|links|180px|’n Menslike eiersel.

’n **Sigoot** (van die Griekse ζυγωτός *zygōtos*, versmelt) is die aanvanklike sel wat gevorm word wanneer twee gamete versmelt deur middel van seksuele voortplanting. In veelsellige organismes is dit die vroegste ontwikkelingstadium van die embrio. In eensellige organismes verdeel die sigoot om voort te plant – gewoonlik deur mitose, die proses van selverdeling.

In veelsellige organismes ontstaan ’n sigoot altyd uit die versmelting van twee gamete en is dit die eerste stadium in ’n nuwe organisme se ontwikkeling. Sigote word gewoonlik gevorm deur die bevrugtingsproses tussen twee haploïede selle – ’n eiersel (’n vroulike gameet) en ’n spermsel (’n manlike gameet) – wat saamsmelt om ’n enkele diploïede sel te vorm. Sulke sigote bevat die DNS van albei ouers en dit verskaf al die genetiese inligting wat nodig is om ’n nuwe individu te vorm.

In landplante word die sigoot gevorm in ’n kamer wat die argegonium genoem word. In saadlose plante is die argegonium gewoonlik flesvormig met ’n lang, nou nek waardeur die spermsel dit binnegaan. Die sigoot verdeel en groei binne-in die argegonium. Wanneer die eerste sellulêre verdelings plaasvind, verander ’n dierlike sigoot in ’n morula, of ’n massa selle.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Nissan Cube

Die **Nissan Cube** is 'n mini MPV wat sedert 1998 deur die Japannese motorvervaardiger Nissan vervaardig word. Aanvanklik is die Cube slegs in Japan verkoop, maar sedert 2009 was dit ook in die Noord-Amerikaanse en Europese markte beskikbaar. In Japan word dit eksklusief deur Japannese Nissan-handelaars, genoem Nissan Red Stage, bemark. Dit is in wese 'n effens groter vragalternatief vir die *Nissan March*-luikrug. Teen 2014 is die Cube weer slegs in Japan te koop.
Nissan Sentra

Die **Nissan Sentra** is 'n kompakte motor wat deur die Japannese vervaardiger Nissan Motors vervaardig is en oor die algemeen 'n uitvoerweergawe van die Japannese Nissan Sunny was tot 2006, en daarna van die Japannese Nissan Sylphy. Die "Nissan Sentra" naamplaat word nie in Japan gebruik nie. 

In die Verenigde State dien die **Sentra** tans as Nissan se kompakte motor. Aanvanklik was die Sentra 'n klein motor, maar oor die jare het die Sentra soveel gegroei, dat die *Nissan Versa* nou die Sentra vervang het as intreevlakmodel. Dit kompeteer met die Toyota Corolla en die Honda Civic.
Nissan Skyline

regs|280px

Die **Nissan Skyline** (Japannees: 日産·スカイライン, Nissan Sukairain) is 'n lyn van kompakte motors, sportmotors en kompakte uitvoerende bestuurdersmotors oorspronklik deur die Prince Motor Company begin in 1955, en later deur Nissan nadat die twee maatskappye saamgesmelt het in 1966. Na die samesmelting is die Skyline langs sy groter eweknie, die Nissan Gloria, in Japan verkoop deur handelaars genoem *Nissan Prince Shop*.

Die Skyline was grootliks ontwerp en ontwikkel deur Shinichiro Sakurai, wat 'n groot invloed op die motor gehad het tot met sy dood in 2011.
Nissan Maxima

Die **Nissan Maxima** is 'n uitvoerende motor vervaardig deur Nissan en bemark as 'n "4-deursportmotor". Die oorsprong van die Maxima lê in Julie 1976 by die Datsun 810, 'n luukse sessilinderweergawe van die Nissan Bluebird, en word sedert 1981 op sy eie lyn vervaardig. 

Die "Maxima" naam is geleidelik toegepas, aanvanklik in 1981. Die meeste voor-2003 Maximas is in Oppama, Japan gebou; waarna die huidige Amerikaanse Maximas gemonteer word in Smirna, Tennessee.

## Verwysings
Nissan Primera

Die **Nissan Primera** was 'n mediumgroot gesinsmotor vervaardig deur die Japannese motorvervaardiger Nissan vir die Japannese en Europese markte. In Japan het dit die Nissan Langley vervang, en was eksklusief bemark deur "Nissan Prince Stores". Dit was 'n platformopgradering, met enjinverrigting- en suspensieveranderinge aan die Nissan Pulsar. 

In Amerika was dit die intreevlak-luuksesportsedan vir die Infiniti-reeks.

Die naam "Primera" is Spaans vir "eerste klas" of "beste".

## Verwysings
Nissan Cedric

Die **Nissan Cedric** is 'n groot motor wat van 1960 tot in 2004 deur Nissan vervaardig is. Dit is ontwikkel om hoëklasvervoer te verskaf, en het meegeding met die Prince Skyline en Gloria, wat later saamgesmelt het in die Nissan-familie. In later jare is die Nissan Skyline geposisioneer as 'n sportsedan/koepee, terwyl die Nissan Gloria omskep is in 'n sportiewe weergawe van die Cedric (met identiese stilering maar met 'n ander sierrooster en voorste & agterligte).

In Japan was die Cedric/Gloria-reeks liefdevol **CedGlo** genoem, en hierdie lang-lopende reeks het uiteindelik tot 'n einde gekom in Oktober 2004 nadat dit vervang is deur die Nissan Fuga. Die Cedric naam is nog steeds in gebruik en is in produksie op die Y31 reeks tradisioneel gebruik as 'n taxi, waar dit kompeteer met die Toyota Comfort. Deur al die baie weergawes van die Cedric, is dit altyd beskou om die hoofmededinger van die Toyota Crown te wees. Die ornament op die kap is geïnspireer deur die diamantpatroon wat gebruik word deur Lincoln, maar is verander na twee reghoeke langs mekaar geplaas.
Michigan City, Indiana

**Michigan City** is 'n hawestad aan Michiganmeer in die deelstaat Indiana. Die administratiewe setel van La Porte County is hier geleë. Die stad is 90km oos van Chicago. Die nedersetting is in 1833 gestig en het dorpstatus verkry in 1835. Die ontdekkingsreisiger Jacques Marquette het in 1670 *Trail Creek* besoek. Dit is 'n gewilde vakansiebestemming in die somer.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 16, Bladsy 136.
Hackney Central

**Hackney Central** is die sentrale en naamgewende stadsbuurt van die London Borough of Hackney, 'n administratiewe distrik van Groter Londen, Engeland. Dit behels die gebied rondom en noord van Mare Street en is sowat 6,4&nbsp;km of vier myl noordoos van Charing Cross geleë. Dit is daarnaas ook die naam van een van die kiesafdelings vir die distriksraad van Hackney (*Hackney Council*).

Hackney Central dek die gebied wat oorspronklik as Hackney Village bekendgestaan het - 'n plek wat sy bloeitydperk vanaf die Tudor-regeringstyd beleef het toe leidende howelinge hul woonhuise hier laat oprig het. Ook koning Hendrik VII van Engeland het in Hackney 'n paleis vir homself laat bou wat egter nie bewaar gebly het.

Nog tot in die laat Georgiaanse tydperk was Hackney 'n gewilde woonplek vir Londenaars. Eers vanaf dié tyd het die gebied gaandeweg sy rustige en landelike karakter kwytgeraak en is dit digter bebou. Gedurende die Victoriaanse tydperk is Londense spoorweg- en tremlyne tot by Hackney uitgebrei en het talle fabrieke in die buurt ontstaan.

Al is daar min noemenswaardige argitektoniese besienswaardighede in Hackney Central, is dit een van die gunstelingbuurte vir jong kreatiewes in Londen. Sy administratiewe sentrum, Town Hall Square in Mare Street, is die kwartier se besige middelpunt, bekend vir sy Art Deco-raadsaal. Hier is ook die teater en konsertsaal *Hackney Empire* (opgerig in 1901), die klein *Hackney Museum* en die gewilde rolprentteater *Hackney Picturehouse* geleë.

## Eksterne skakels 
;Hackney Empire
----
* *Arthurlloyd.co.uk: The Hackney Empire*
Nissan Altima

Die **Nissan Altima** (Japannees: 日産・アルティマ) is 'n mediumgrootte motor wat deur Nissan vervaardig word, en is 'n voortsetting van die Nissan Bluebird-lyn, wat in 1957 begin is. Dit is die nommer 1-verkoper Nissanmodel. Die Altima kompeteer hoofsaaklik in die hoofstroom mediumgrootte sedanklas in Amerika teen sy vernaamste mededingers, die Toyota Camry en die Honda Accord, en was die tweede beste motorverkoper in die Verenigde State in 2011. 

Dit is histories groter, kragtiger en luukser as die Nissan Sentra, maar kleiner as die Nissan Maxima. Die Altima is uitsluitlik in die Verenigde State van Amerika vervaardig en amptelik verkoop in Noord- en Suid-Amerika, die Midde-Ooste en Australië. In ander markte bied Nissan 'n verwante mediumgrootte sedan genaamd die Nissan Teana wat tussen die Altima en die Maxima inpas in terme van grootte.

Die veelgekritiseerde Stanza is deur Nissan met die Amerikaansgeboude Altima vervang, ook 'n kompakte motor. Dit het ook die Bluebird vervang. Die eerste Altima het op 15 November 1992 van die monteerlyn afgerol, as 'n 1993 model. Alle Altimas is in Smirna, Tennessee gebou tot Junie 2004, toe bykomende Altimas deur die Nissanaanleg in Canton, Mississippi geproduseer is om aan die hoë vraag te voldoen.
Manie van der Schijff Botaniese Tuin

[duimnael|[Encephalartos senticosus|Jozinibroodbome in die tuin]]
duimnael|Die reënwateropgaartuin is in 2012/13 geïnstalleer

Die **Manie van der Schijff Botaniese Tuin** is in 1934 gevestig en word deur die Universiteit van Pretoria onderhou en bestuur. Alhoewel die tuin aanvanklik gevestig is vir navorsing en die bewaring van inheemse plante, is dit ook vir die algemene publiek oop.

Reeds in 1924 is enkele bruidsbossoorte vir navorsingsdoeleindes op die kampus aangeplant. In die 1930's was Berend Elbrecht se entoesiasme en passie vir Suider-Afrikaanse flora egter die dryfveer vir die aanplanting van ’n aantal bome en broodbome tydens sy dienstermyn.

Gestelde doelwitte van die tuin sluit in bewusmaking van Suider-Afrikaanse flora deur die opbou en verspreiding van botaniese kennis, die verskaffing van plantmateriaal vir opvoeding en navorsing, die versameling en kweking van skaars spesies en navorsing oor Suider-Afrikaanse plantsoorte wat tuinboukundige potensiaal inhou.

## Kyk ook 
* Botaniese tuin

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Manie van der Schijff Botaniese Tuin se Facebook-blad
Liliaceae

duimnael|links|Tulpvariëteite is gewilde sierplante.
Die **leliefamilie**, of **Liliaceae**, bestaan uit 15 genera en sowat 600 spesies blomplante in die orde Liliales. Hulle is eensaadlobbige, meerjarige, kruidagtige, dikwels bolagtige plante. Gemeenskaplike eienskappe sluit in groot blomme met dele wat in drie gegroepeer is: ses gekleurde of bont blomkelkblare (identiese kroon- en kelkblare) en ses stuifmeeldrade, asook ’n bostandige vrugbeginsel. Die blare is lynvormig en afwisselend gerangskik of kom in ’n rosetvorm by die basis voor. Die meeste spesies word van bolle gekweek, hoewel sommige wortelstokke het.

Die familie is in 1789 die eerste keer beskryf en het ’n groep geword waarin talle eensaadlobbige plante met kroonblare geplaas is wat nie in ander families gepas het nie. Baie genera word nou in ander families ingesluit en sommige selfs in ander ordes. Baie bronne wat ’n plant as "Liliaceae" klassifiseer, behandel die familie dus in ’n breër sin.

Spesies kom wyd voor, hoofsaaklik in gematigde klimaatstreke van die Noordelike Halfrond, en bestuiwing geskied deur insekte. Baie lede van die familie, veral lelies en tulpe, is sierplante wat vir hul mooi blomme gekweek en as snyblomme gebruik word. Sommige spesies is giftig en kan gesondheidsprobleme by mense en diere veroorsaak.

## Eienskappe 
Die uiteenlopendheid van die eienskappe maak dit moeilik om ’n vorm te spesifiseer.

Die familie bestaan oor die algemeen uit eensaadlobbige, meerjarige, kruidagtige, bolagtige blomplante met eenvoudige wortelhare en saamtrekbare wortels. Die blomme kan aan die stingel gerangskik wees en uit die basis ontstaan, as ’n enkele blom aan die punt van die stingel voorkom of ’n tros blomme vorm. Hulle het beide manlike en vroulike eienskappe en is radiaal simmetries.

Die meeste blomme is groot en kleurryk. Die kroon- en kelkblare is gewoonlik identies en is dikwels gestreep of veelkleurig. Hulle vervaardig nektar by hul basis. Die meeldrade kom gewoonlik in twee groepe van drie elk voor en die vrugbeginsel is bostandig. Die vrug is gewoonlik ’n kapsel (saaddoos) waarvan die saad deur die wind versprei word, maar soms ’n bessie waarvan die saad deur diere versprei word. Die blare is gewoonlik eenvoudig en lank, met are parallel tot die kante, en is apart of alternatief aan die stingel gerangskik. Hulle kan ook ’n roset by die basis van die stingel vorm.

## Galery 

Beeld:Kievitsbloem.jpg|’n Deursnee van die blom van *Fritillaria meleagris*.
Beeld:Zanlophator1a.UME.jpg|’n *Lilium*-blom met ses blomkelkblare.
Beeld:Sego lily cm.jpg|Die lelie *Calochortus nuttallii*.
Beeld:2006-10-18Tricyrtis11.jpg|’n *Tricyrtis*-blom met bont blare.
Beeld:Anther dehiscence in Lilium.jpg|’n *Lilium*-blom met lang meeldrade.
Beeld:Nomocharis aperta 02EB Napa Hai Yunnan 17 6 01.jpg|Die blom van *Nomocharis aperta*, China.
Beeld:Calochortus catalinae.jpg|Die blom van *Calochortus catalinae*, Kalifornië.
Beeld:Streptopus lanceolatus WPC.jpg|Die blare en bessies van *Streptopus lanceolatus*, Kanada.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Nissan Armada

Die **Nissan Armada** is Nissan se volgrootte SNV. Dit deel sy bak-op-raam F-Alpha platform met die Nissan Titan bakkie, Nissan Xterra SUV, Nissan Frontier bakkie, en Nissan Pathfinder SNV. 'n Luukse weergawe van die Armada is as die Infiniti QX56 verkoop van 1981-2002, waarna dit oorgeskakel is na 'n platform gebaseer op die Nissan Patrol. Alle Armadas word tans gebou in Canton, Mississippi, VSA.

## Verwysings
Nissan Elgrand

Die **Nissan Elgrand** (Japannees: 日産・エルグランド Nissan Erugurando) is 'n volgrootte luukse MPV wat sedert 1997 deur die Japannese motorvervaardiger Nissan vervaardig word. Dit is beskikbaar in drie modelle, die E50, die E51 en die E52. Die Elgrand word deur ryk en beroemde persone in Japan, Taiwan, Volksrepubliek China, Guangdong (Hongkong), Thailand en ander lande gery. Die Elgrand se mededingers is die Toyota Alphard/Vellfire en die Honda Odyssey.

## Verwysings
Lelie

**Lelies**, van die genus ***Lilium***, is kruidagtige plante met groot blomme wat van bolle gekweek word. Hulle is in groot dele van die wêreld belangrik in die kultuur en letterkunde. Die meeste spesies kom natuurlik voor in die gematigde streke van die Noordelike Halfrond, hoewel van hulle ook in die noordelike subtropiese klimaatstreke voorkom. *Lilium* is die ware lelies; baie ander plante het "lelie" in hul naam, maar is nie werklik lelies nie.

## Eienskappe 
[duimnael|links|Die *Lilium longiflorum*-blom. 1. [Stempel. 2. Styl. 3. Meeldrade. 4. Helmdraad. 5. Blomdekblaar.]]

Lelies is hoë, meerjarige plante van 60 tot 180&nbsp;cm hoog wat van bolle groei, hoewel sommige wortelstokke met verskeie bolle het. Sommige spesies ontwikkel uitlopers.

Die blomme is groot en dikwels geurryk, en blom in die laat lente of in die somer. Daar is ’n verskeidenheid kleure, onder meer wit, geel, oranje, pienk, rooi en pers. Merke sluit in kolle en strepe. Blomme kom in trosse of ’n skerm aan die punt van die stingel voor en het ses blomdekblare. Die blare is vrystandig en vorm nektar by die basis. Die vrugbeginsel is bostandig en die vrug is ’n kapsel (saaddoos) met drie selle.

In die koeler klimaatstreke is die blomme eenjarig en dormant in die winter.

## Galery 

Beeld:Lilium canadense.JPG|*Lilium canadense*.
Beeld:Lily Festival 2009 Neepawa Manitoba Canada (16).JPG|'n Lelie met gekleurde punte.
Beeld:Lilium Cappuccino.jpg|*Lilium* 'Cappuccino'.
Beeld:Lilium %27Slate%27s Morning%27.jpg|*Lilium* 'Slate Morning'.
Beeld:Lilium x African Queen.jpg|*Lilium* 'African Queen'.
Beeld:Lilium Dizzy.jpg|*Lilium* 'Dizzy'
Beeld:Lilium x Red Alert.jpg|*Lilium* 'Red Alert'.
Beeld:Orange Lilium - Relic38 - Ontario Canada.JPG|Meeldrade vol stuifmeel.
Beeld:Lilium Centerfold.jpg|*Lilium* 'Centerfold'.
Beeld:Dwarf Asiatic Lily Hybrid-Lilium 'Matrix'-Offnfopt 4635.JPG|*Lilium* 'Matrix'

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* "The Plant List"
* Aanlyn lelieregister
* de Florum: *Lilium*-spesies 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Green Bay, Wisconsin

**Green Bay** is 'n hawestad in die deelstaat Wisconsin en geleë aan die oewer van die Michiganmeer in Green Bay by die monding van die Foxrivier. Die stad is ongeveer 160 km noord van Milwaukee. Dit is ook die administratiewe setel van Brown County.

## Geskiedenis 
Die eerste besoeker was Jean Nicolet, in die diens van Samuel de Champlain, wat in 1634 hier besoek afgelê het. Nicolas Perrot het in 1665 'n pels handelspos hier gestig en in 1671 het Vader Claude Allouez 'n sendingpos gestig. Alhoewel die Franse Fort Francis gebou het, het die eerste nedersetter, Augustin de Langlade, homself eers in 1745 hom hier gevestig. In 1763 het die Britse Ryk beheer van die area geneem en dit afgestaan teen die einde van die Amerikaanse Rewolusie. Die Britte het vir 'n kort tydjie tydens die Anglo-Amerikaanse Oorlog van 1812 weer beheer gehad oor die area.

Dit het in 1839 dorpstatus en in 1854 stadstatus verkry. In 1895 het dit saamgesmelt met Fort Howard en in 1964 is die dorp Preble ook geïnkorporeer.

## Omgewing 
Daar is meel en graan meulens in die omgewing.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 11, Bladsy 433.