Fetale alkoholsindroom

**Fetale alkoholsindroom** (FAS) is 'n gebrek wat aan 'n menslike embrio toegedien word indien die gasmoeder tydens swangerskap oormatig alkohol inneem. Dit is die algemeenste voorkombare vorm van intellektuele gestremdheid in die wêreld, en tog is dit 'n ernstige openbaregesondheidsprobleem in Afrika en spesifiek in die Wes-Kaap.

FAS beskryf kinders wat groeivertraging en fisiese abnormaliteite en afwykings van die sentrale senuweestelsel vertoon as gevolg van blootstelling aan alkohol terwyl hul moeders hulle verwag het. Alkohol kan onomkeerbare skade aan die ontwikkelende fetus veroorsaak.

Fetale Alkoholsindroom dui op 'n aantal fisieke en geestelike gebreke wat by geboorte aanwesig is en die direkte gevolg is van die moeder se inname van alkohol tydens swangerskap. Die gebreke sluit in: verstandelike gestremdheid, wanfunksionering van die sentrale senustelsel, kraniofasiale abnormaliteite (afwykings van die skedel en gesig) sowel as gedragsprobleme en wanaanpassing.

Die skade wat die kind as gevolg van die moeder se inname van alkohol opdoen, is onomkeerbaar. Enige moeder wat alkohol inneem tydens swangerskap, plaas haar baba in gevaar om die siekte op te doen. Wanneer die moeder alkohol drink, neem die baba dit ook in. Geen aanduiding kon tot nou toe gevind word van 'n minimum-hoeveelheid alkohol wat ingeneem moet word voordat skade aangerig word nie. Daar bestaan egter ook geen bewyse dat klein hoeveelhede alkohol nie skadelik is nie.

Die tydskrif van die Amerikaanse Mediese Vereniging het in 1991 berig dat Fetale Alkoholsindroom die belangrikste bekende oorsaak van verstandelike gestremdheid is. Ten minste 5 000 - of een uit elke 750 babas wat lewend gebore word - word volgens dié tydskrif jaarliks met die sindroom gediagnoseer. Dertig tot veertig persent van babas wie se moeders tydens swangerskap swaar drink, ly aan die siekte en die probleem word aangetref by alle rasse- en sosio-ekonomiese groepe. Sommige navorsers is van mening dat een- tot twee-derdes van alle kinders wat spesiale onderrig ontvang, deur hierdie sindroom geaffekteer is.

Kinders wat aan Fetale Alkohol sindroom ly, ondervind ernstige leerprobleme en is stadig om te begin praat. Hulle toon ook gedragsprobleme soos hiperaktiwiteit, swak konsentrasievemoë en probleme met sosialisering. Die sindroom oefen 'n invloed uit op hul skoolloopbaan, sosiale gedrag en uiteindelik hul kanse om werk te kry. Dit beïnvloed dus hul ganse bestaan negatief en verdoem hulle voor geboorte reeds tot 'n minderwaardige lewe waarin hul biologiese potensiaal nooit gerealiseer sal word nie.

Daar is nog geen toetse beskikbaar om vas te stel of 'n baba aan Fetale Alkoholsindroom ly nie. 'n Diagnose word gemaak op grond van die geskiedenis van die moeder se alkoholinname en die aanwesigheid van simptome soos 'n lae IK, swak ontwikkeling van gelaatstrekke, hartprobleme, sig- en gehoorprobleme en belemmering van die immuunstelsel.

Die hoogste voorkoms van Fetale Alkoholsindroom ter wêreld word in Suid-Afrika aangeteken. Na raming ly een uit elke twintig kinders in die Wes-Kaap aan die sindroom. 'n Studie waartydens die alkoholinname van 625 vroue in hierdie gebied ondersoek is, het aan die lig gebring dat 26,4% uitermatige hoeveelhede alkohol ingeneem het tydens swangerskap. 'n Skokkende bevinding was ook dat hierdie vroue onbewus was van die gevare wat alkohol vir hul ongebore babas ingehou het.

Die Suid-Afrikaanse regering is besig om gesondheidswerkers op te lei, wat dan weer die algemene publiek opvoed omtrent die gevare van alkoholmisbruik tydens swangerskap. Nasionale bewusmakingsveldtogte word ook gevoer deur die verspreiding van pamflette, plakkate en video's.

## Bronnelys