open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sagkopbaber

Die **Sagkopbaber** (*Clarias liocephalus*) is 'n varswatervis wat in die Kunenerivier, Okavangorivier, die boonste gedeelte van die Zambezirivier en Kafuerivier voorkom. In Engels staan die vis bekend as die *Smoothhead catfish*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n kort, breë kop met vier paar baarde. Die vis is of gewoon bruin of gespikkeld donkerbruin aan die sye en bokant terwyl die onderkant ligbruin is. Die dorsale-, anale- en stertvin het 'n swart strepie by die basis en op die rante van die vinne. Die vis word 282&nbsp;mm groot.

## Habitat 
Min is bekend omtrent die vis se gewoontes behalwe dat hulle voorkom in rotsagtige gebiede in vloeiende water.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
*  Skelton, Paul: *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.*. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Clarias-liocephalus.html
Slangbaber

Die **Slangbaber** (*Clarias theodorae*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunenerivier, Okavangorivier, die boonste en onderste gedeeltes van die Zambezirivier, Kafuerivier, Limpoporivier en die kusriviere van noordelike KwaZulu-Natal. Buite Suider-Afrika kom hulle ook voor in die Malawimeer, Kongorivier-stelsel en die Rufigirivier in Tanzanië. In Engels staan die vis bekend as die *Snake catfish*.

## Voorkoms 
Die Slangbaber het ‘n klein koppie, sowat een sesde van sy totale lengte, met vier paar baarde. In die bokaak is twee tandplate.

Die rugvin is baie lank, sowat twee derdes van die totale vis se lengte en loop tot voor die stertvin. Die vetvin is afwesig. Die stertvin is rond en goed ontwikkel. Die anale vin strek oor die helfte van die totale vislengte. Die buikvin is gepaard en swak ontwikkel. Die borsvin is gepaard en swak ontwikkel.
Sy liggaamsvorm (profiel) is silindries en lank. Die skubbe is mikroskopies klein in slym.

Die vis se kleur is donkerbruin tot swart met die maag en vinne effens ligter.

Die vis word nie baie groot nie, sowat 30&nbsp;cm en 200g.

## Habitat 
Slangbabers word aangetref in vlak, stadigvloeiende of staande water met baie digte waterplante of soms in stroomversnellings waar klippe skuiling bied.

Hul word gevang met ‘n baie klein hoekie en waterlarwes, garnale, waterinsekte en erdwurms as aas.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengel Visse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Clarias-theodorae.html
Spelonkbaber

Die **spelonkbaber** (*Clarias cavernicola*) is 'n varswater vis wat endemies is aan die Aigamasgrot naby Otavi, Namibië. In Engels staan die vis bekend as die *Cave catfish*. Dit is geklassifiseer as 'n kritiek bedreigde spesie.

## Voorkoms 
Die vis het 'n kort kop, kleiner of geen oë nie, lang lyf en het geen pigmente nie wat aan die vis 'n bleek, gelerige voorkoms gee. Die vis word tot 161&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis woon net in die ondergrond meer in die Aigamasgrot. 

Die leef op rotsbanke in oop, helder water en vreet vlermuismis, dierkarkasse en enige insekte wat in die grot se meer mag val.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Clarias-cavernicola.html
Otavi

**Otavi** is 'n dorp met 4&nbsp;000 inwoners in die Otjozondjoepa-streek van sentraal Namibië.  Dit is die hoofstad van die Otavi-kiesafdeling. Groot dele van die gebied is dolomiet (Prekambries) en was in die verlede bekend vir sy minerale rykdom. Meeste van die voorrade is egter nou uitgeput.

duimnael|links|*Elefantenberg* naby Otavi
Op die plaas Khorab, 2,6&nbsp;km noord van Otavi is 'n gedenkteken ('n klip) wat die onderhandelinge tussen die Suid-Afrikaanse en Duitse troepe tydens die Eerste Wêreldoorlog aandui. Die onderhandelinge het gelei tot die Vrede van Khorab op 9 Julie 1915 en die oorgawe van ongeveer 4&nbsp;000 Duitse soldate.

## Ekonomie 
Heelwat van die dorp se ekonomie maak staat op die twee kruidenierswinkels, 'n meul, twee banke, twee vulstasies, en baie omliggende veeplase, sowel as 'n handjievol ander klein besighede. Die eienaars van die meeste van hierdie ondernemings is wit Afrikaners of Duitsers.

Weens finansiële wanbestuur, het Otavi sy dorpstatus in 2004 verloor en is afgegradeer tot 'n "nedersetting". Nadat inkomste weer verbeter het, is dorpstatus in November 2010 weer herstel. Met die stigting van die Ohorongo-sementfabriek en 'n goudmyn wat sou geopen het, is die besigheid en diens veronderstel om aansienlik te verbeter.

Die B1-hoofweg gaan deur die dorp.

Die Spelonkbaber (*Clarias cavernicola*) is endemies aan die Aigamasgrot naby Otavi.

Kadmiumkarbonaat word hier in die natuur as die mineraal otaviet aangetref, genoem na die Otavi-gebergte.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Stilte (rolprent)

**Stilte** is ’n Afrikaanse rolprent wat op 12 Oktober 2012 vrygestel is. Die rolprent is ’n inspirerende, menslike drama van ’n jong vrou se reis van smart tot vreugde en haar terugkeer tot geloof. Dit speel af in die pragtige, tydlose landskap van Oudtshoorn.

## Genre 
Die rolprent is ’n drama. Dit het ’n ouderdomsperk van 10-jaar.

## Hoofrolspelers 
* Angelique Pretorius as Antoinette van Wyk
* André Frauenstein as Pieter
* Chris de Clerq as Oom Hans
* Chanté Hinds as Tannie Dorrette
* Altus Theart as Deon Rockledge
* Deon Coetzee as Anton van Wyk

## Storielyn 
Antoinette van Wyk het alles om voor te lewe. Sy is jonk, mooi en ’n talentvolle sangeres. Sy is op die rand van die verwesenliking van haar drome, wanneer ’n verskriklike tragedie haar tref. In ’n geweldadige aanval in hulle huis, sterf albei haar ouers en word sy vir dood agtergelaat. Sy oorleef die beproewing en besluit om op die plaas van haar oom en tante in Oudtshoorn te gaan herstel.

Stilte is die storie van haar pad na heling. Dit is nie ’n maklike reis nie: Getraumatiseerd deur haar beproewing, weier sy om te praat, laat staan nog om weer te ​​sing. Die dokters sê daar is fisies niks fout met haar nie, maar Antoinette verkies om deur middel van ’n notaboek te kommunikeer. Dit is ’n konstante bron van hartseer, veral vir haar tante wat desperaat is om Antoinette weer gelukkig te sien.

Een Sondag tydens die oggenddiens storm Antoinette uit die kerk. Buite word sy deur die jong pastoor, Pieter, gekonfronteer. Hy is nie ’n gewone pastoor nie. Hy is in sy middel twintigs en ​​het ’n lus vir die lewe en om ander te help.

Na ’n emosionele ineenstorting stem sy in om Pieter oor haar probleme te gaan sien en in ’n emosionele oomblik is haar eerste woorde dat sy haar geloof in alles verloor het, insluitende God. Pieter is verbaas dat sy kan praat! Antoinette laat hom belowe dat hy nie aan haar oom en tante sal sê dat sy wel kan praat nie.

Haar ouers se moordenaars word gevang en sy moet terugkeer na die stad toe om hulle te gaan uitken. Sy wil nie gaan nie, maar Pieter sê dit is ’n noodsaaklike stap vir haar in die afsluiting van hierdie verskriklike hoofstuk in haar lewe. Hy stem in om haar te vergesel en te ondersteun. Dit is op hierdie reis na die groot stad dat haar en Pieter se verhouding verdiep. Terug in Johannesburg, maak dit uiteindelik vir haar sin dat haar lewe vir ’n rede gespaar is. Sy besluit om weer te sing en haar gewildheid te gebruik om ’n groter invloed op die groeiende spook van misdaad te hê.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente

## Eksterne skakels 
*
Stilte

duimnael|200px|Gebaar vir stilte.

**Stilte** kan verwys na:

* Die ervaring van geen klank nie, of die ervaring van so min geluide dat dit as volledig natuurlik en rustig beskou word.
* Afrikaanse rolprent wat op 12 Oktober 2012 vrygestel is.
Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap

[duimnael|Die Turnhalle in [Windhoek, Namibië, voormalige setel van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap se tribunaal]]
duimnael|'n Euler-diagram van Afrika se interregeringsorganisasies

Die **Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap** (**SAOG**; Engels: *Southern African Development Community*, *SADC*; Frans: ''Communauté de développement d'Afrique australe*, *CDAA*; Portugees: *Comunidade para o Desenvolvimento da África Austral*, *CDAA*; Swahili: *Jumuiya ya Maendeleo ya Nchi za Kusini mwa Afrika'') is ’n interregeringsorganisasie met sy hoofkwartier in Gaborone, Botswana. Die doel van die organisasie is om sosio-ekonomiese samewerking en integrasie te bevorder en ook om politieke en veiligheidsamewerking onder die 16 lande in Suider-Afrika te versterk. Dit is aanvullend tot die rol van die Afrika-unie. Die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap se amptelike tale is Engels, Frans, Portugees en Swahili.

## Lidlande 
Die SAOG het 16 lidlande:

* Daarbenewens het Burundi versoek om aan te sluit.

## Leiers 
### Voorsitters 
### Uitvoerende sekretarisse 
## Sien ook 
* Gemeenskaplike Monetêre Gebied

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  Gabriël Oosthuizen, The Southern African Development Community: The organisation, its history, policies and prospects. Institute for Global Dialogue: Midrand, South Africa, 2006.
*  John McCormick, The European Union: Politics and Policies. Westview Press: Boulder, Colorado, 2004.
*  Muntschick, Johannes, The Southern African Development Community (SADC) and the European Union (EU). Regionalism and External Influence. Palgrave Macmillan: Cham. 2017. .
*  Ramsamy, Prega 2003 Global partnership for Africa. Presentation at the human rights conference on global partnerships for Africa’s development, Gaborone: SADC

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
*
Kraairivier

:*Vir ander riviere met dieselfde naam, sien Kraairivier (dubbelsinnig)*

duimnael|regs|300px|Die Kraairivier (in die suidwestelike hoek)
[duimnael|regs|300px|'n Spesiale toeristetrein stoom oor die Kraairivierbrug naby [Barkly-Oos in 1979. Volksvertellings wil dit hê dat hierdie trein op dié dag weens te hoë spoed verongeluk het.]]
Die **Kraairivier** is 'n middelslagrivier in die verre-noordoostelike deel van die Oos-Kaap. Dit ontspring in die Drakensberge suid van Lesotho, vloei weswaarts ná die samevloei van die Bellrivier en die Sterkspruit naby Moshesh's Ford by  en deur 'n diep vallei wes van die dorp Barkly-Oos.

Die hele vloedgebied val in die Joe Gqabi-distrik, die rivier kronkel met groot boë weswaarts deur die platorand. Tien kilometer oos van Aliwal-Noord, by , vloei die rivier onderdeur die historiese Sauerbrug (opgerig in 1881) en 'n nuwe, hoë betonmotorbrug op die R58-hoofpad, digby die *Old Toll Inn* herberg. Die rivier swenk hierna noordwaarts, begrens die Buffelspruit-natuurreservaat en sluit dan aan by die Oranjerivier net noordoos van Aliwal-Noord by .

Die Kraairivier vloei byna sy volle lengte oor sandsteen van die Clarens-formasie.

Hengelvis wat in die rivier en sy bolope voorkom is reënboogforel en grootbek-geelvis.

## Naam 
Die rivier was aanvanklik bekend as die Greyrivier. Kol. Richard Collins (1774-1813), die Britse kommissaris van die oostelike grensdistrikte van die Kaapkolonie, het dit in 1809 vernoem na genl. sir Henry George Grey (1766-1845), die militêre bevelvoerder van die Kaap en  waarnemende goewerneur van die Kaapkolonie. In die volksmond het die Grey in Kraai verander.

## Sytakke 
* Bellrivier: monding= op 1800&nbsp;m; ontspring=
** en sy tak, die Kloppershoekspruit: monding= op 1920&nbsp;m; oorsprong= op 2700&nbsp;m (teen die Lesothogrens)
* Sterkspruit , sy sytakke is:
** Bokspruit;  ontspring= op 2450 meter
** Riflespruit; monding=; oorsprong=
** Koffiehoekspruit; monding=;
* Joggemspruit: monding=
* Langkloofspruit: monding=; oorsprong=
** Bottelnekspruit: monding= 
* Diepspruit met sytakke, die Bamboesspruit en Driedrifstroom.
* Carlisleshoekspruit: monding= 
* Maartenshoekspruit: monding= op 1800&nbsp;m; ontspring= op 2200 m
* Holspruit: monding=; ontspring=
**en sy tak, die Telemachusspruit, monding=; ontspring= monding op 1439 m
* Saalboomrivier: monding= ontspring=
**en sy regtersytak, die Vaalhoekrivier.
* Karnmelkspruit: monding= op 1400&nbsp;m; ontspring= op 2500 m
* Wasbankspruit: monding= op 1408&nbsp;m; ontspring= op 1502 m
**en sy tak, die Wolwespruit, monding op 1441 m
* Bossieslaagtespruit: monding= op 1350&nbsp;m; ontspring= op 1480 m

## Sien ook 
* Spoorweg Aliwal-Noord–Barkly-Oos
* Lys van riviere in Afrika
* Kaart van Kraairivier se monding by Geonames.org (cc-by); pos opgedateer 2012-01-18; databasis afgelaai op 2017-02-28

## Verwysings
Breëkopbaber

Die **Breëkopbaber** (*Clariallabes platyprosopos*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Okavangorivier en die boonste gedeelte van die Zambezirivier. In Engels staan die vis bekend as die *Broadhead catfish*.

## Voorkoms 
Die Breëkopbaber het 'n breë, baie plat kop, net so lank as wat dit breed is, met bolwange en vier paar lang baarde. Daar is twee rye tandplate in die bokaak.

Die rugvin is baie lank, sowat twee derdes van die totale vis se lengte en loop tot voor die stertvin. Die vis het geen vetvin nie. Die stertvin is goed ontwikkel. Die analevin is ook lank. Beide die rugvin en die anale vin beslaan die helfte van die vis se hoogte. Die buikvin is gepaard en swak ontwikkel. Die borsvin is gepaard en swak ontwikkel.

Sy liggaamsvorm (profiel) is plat met die bek wat hoog in sit, en tipies baber. Die skubbe is mikroskopies klein in slym.

Die Breëkopbaber is swart of donker bruin gespikkeld, selfde kleur bo en onder, en word tot 283&nbsp;mm lank. Die Zimbabwe hengelrekord is 0.128&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis leef in rotsagtige stroom versnellings in groot riviere en eet onder andere vis en water insekte. Hulle word deur hengelaars gevang met klein stukkies vleis, vis en erdwurms as aas.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengel Visse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Clariallabes-platyprosopos.html
Altus Theart

**Altus Theart** is ’n Suid-Afrikaanse akteur wat in TV-, film- en teaterproduksies optree. Hy is veral bekend vir sy rol as *Werner ‘Killer’ Botha* in die *Bakgat*-rolprente, asook as *Fafa Beltrame* in kykNET se drama, *Getroud Met Rugby*.

Theart het in 2006 ’n diploma in Drama van die Tshwane-Universiteit van Tegnologie verwerf, waar hy in teaterdans, sang en regie gespesialiseer het. Tydens sy studies het hy in verhoogproduksies soos *A Midsummer Night’s Dream*, *The Crucible* en die KKNK-produksie, *Skimmespel* opgetree.  Hy het ook in Deon Opperman se *Tree aan!*, ’n musiekblyspel oor die Grensoorlog opgetree.

Hy sing ook en ’n paar van sy musiekvideo’s is op MK89 uitgesaai.

Op 6 Januarie 2012 trou hy  met die aktrise, Zetske van Pletzen naby Bronkhorstpruit. Hulle het mekaar tydens die verfilming van Kruispad ontmoet.

## Filmografie 
* Verraaiers, 2013 as Kruger
* Stilte, 2012
* Roepman, 2011 as Zane
* Getroud met Rugby: Die Onvertelde Storie, 2011 as Fafa Beltrame
* Bakgat! II, 2010 as Werner ‘Killer’ Botha
* Getroud met rugby (TV-reeks), 2009 as Fafa Beltrame
* Kruispad (TV-reeks), 2008 as Henk Landman
* Bakgat!, 2008 as Werner ‘Killer’ Botha
* Ek joke net 2

## Eksterne skakels 
* 
*
Goyang

duimnael|links|'n Lugbeeld van Goyang
**Goyang** (Koreaans: 고양, [ko.jaŋ]) is 'n groot stad in die noordweste van Suid-Korea en is in die weste van die Koreaanse Skiereiland geleë. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;074&nbsp;784 in 2022 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 286,1&nbsp;km². Goyang is naby die Geelsee en net noord van die hoofstad Seoel geleë. In die noorde grens dit aan Noord-Korea.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
Caloocan

**Caloocan** (Cebuano: *Dakbayan sa Caloocan*, Tagalog: *Lungsod ng Kalookan*) is ná Manila en Quezon Stad die derde grootste stad van die Filippyne. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;489&nbsp;040 met 249&nbsp;567 huishoudings in 2010 gehad en het 'n oppervlakte van 53,33 km².
Clariallabes

**Clariallabes**, is 'n genus wat hoort tot die familie *Clariidae*. Dié genus verskil van Clarias deurdat daar by die visse nie 'n beenplaat agter die oë is nie. Dit is 'n Afrikagenus en daar is 15 spesies van die genus in Afrika, waarvan een in Suider-Afrika voorkom.

## Spesie 
Die volgende spesie kom in Suider-Afrika voor:
::* *Clariallabes platyprosopos* – Breëkopbaber

Die ander spesies is:
::* *Clariallabes attemsi* (Holly, 1927)
::* *Clariallabes brevibarbis* Pellegrin, 1913
::* *Clariallabes centralis* (Poll & Lambert, 1958)
::* *Clariallabes heterocephalus* Poll, 1967
::* *Clariallabes laticeps* (Steindachner, 1911)
::* *Clariallabes longicauda* (Boulenger, 1902)
::* *Clariallabes manyangae* (Boulenger, 1919)
::* *Clariallabes melas* (Boulenger, 1887)
::* *Clariallabes mutsindoziensis* Taverne & De Vos, 1998
::* *Clariallabes petricola* Greenwood, 1956
::* *Clariallabes pietschmanni* (Güntert, 1938)
::* *Clariallabes simeonsi* Poll, 1941
::* *Clariallabes teugelsi* Ferraris, 2007
::* *Clariallabes uelensis* (Poll, 1941)
::* *Clariallabes variabilis* Pellegrin, 1926

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
New Brighton

**New Brighton** is 'n dorp by Port Elizabeth in die Oos-Kaapprovinsie, Suid-Afrika. Dit is in die township iBhayi geleë.

Die akteur John Kani is op 30 November 1943 hier gebore.

## Verwysings
Subang Jaya

**Subang Jaya** is die grootste stad van Maleisië voor die hoofstad Kuala Lumpur en lê net suid van Kuala Lumpur. Die stad het 'n bevolking van 1&nbsp;500&nbsp;000 in 2010 gehad en het 'n oppervlakte van 70 km².
Malapteruridae

**Malapteruridae**, (Elektriese babers) is 'n vis-familie van die orde Siluriformes. Hierdie visse is interessant en gevaarlik met 'n opgeblase voorkoms en kan 'n kragtige elektriese skok lewer. Die eletrogeniese orgaan is in die vis se spiere en bedek feitlik die hele liggaam. Die familie het net een genus met twee spesies waarvan een in Suider-Afrika voorkom.

## Genus 
Die volgende genus en gepaardgaande spesies is deel van die familie:
* *Malapterurus*
::* *Malapterurus shirensis* – Zambezi elektriese-baber

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Vundu

Die **Vundu** (*Heterobranchus longifilis*) is 'n varswatervis wat voorkom in die middel- tot laer gedeeltes van die Zambezirivier, die Kongorivier insluitende die Tanganjikameer, Edwardmeer en die Nylrivier. In Engels staan die vis ook bekend as *Vundu*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n groot kop met lang baarde wat verby die kop strek. Die vis is olyfgrys of rooibruin van kleur terwyl die kop en pens aan die onderkant wit is. Die onvolwasse visse het swart vlekke op die tweede dorsale vin. Die vis word tot 1,17&nbsp;m lank en kan tot 55&nbsp;kg weeg. Die Zimbabwe-hengelrekord is 50&nbsp;kg en die Malawi-rekord is 29,71&nbsp;kg.

## Habitat en gewoontes 
Die vis leef in die hoofstroom van diep riviere of in diep poele of mere. Die vis is naglewend, vreet feitlik enigiets insluitend ongewerweldes, insekte, vis en ander gewerweldes in hul larwestadia. 

Die vis broei in die somer gedurende die reënseisoen, en die eiers en klein vissies word langs plante in vlak water aangetref. Die vis kan tot 12&nbsp;jaar oud word en is die grootste varswatervis in Suider-Afrika.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings
Heterobranchus

**Heterobranchus**, is 'n vis genus wat hoort tot die familie *Clariidae*. Die genus bestaan uit groot spesies en daar is vier spesies van die genus in Afrika waarvan een in Suider-Afrika voorkom. Die genus bevat die grootste varswater vis wat in Afrika voorkom.

## Spesie 
Die volgende spesie kom in Suider-Afrika voor:
::* *Heterobranchus longifilis* - Vundu

Ander spesies:
::**Heterobranchus bidorsalis* (É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1809)
::**Heterobranchus boulengeri* (Pellegrin, 1922)
::**Heterobranchus isopterus* (Bleeker, 1863)

Fossiel-spesie:
::**Heterobranchus palaeindicus* (Lydekker, 1886)&nbsp;†

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Mandalay

**Mandalay** (Birmaans: မန္တလေးမြို့) het vanaf 23 Mei 1859 tot 29 November 1885 as laaste koninklike hoofstad van Mianmar (Birma) gedien en is met 'n bevolking van 1&nbsp;034&nbsp;000 inwoners in 2010 die tweede grootste stad van die land ná Yangon. Die stad lê in die noordelike sentrum van Mianmar noord van die nuwe hoofstad Naypyidaw in die Mandalay-divisie. Deur Mandalay vloei die Irrawaddy-rivier.

## Foto gallery 

Mandalay-Hill-54-alter Koenigspalast-gje.jpg
Mandalay-Shwe Inn Bin-14-Pagode-gje.jpg
Mandalay-Shwe Inn Bin-44-Schnitzerei-Gewand-gje.jpg
Mandalay-Kuthodaw-16-Zugang-gje.jpg
Mandalay-Moustache Brothers-02-Lu Maw-gje.jpg
Mandalay-Jademarkt-16-Schleifer-gje.jpg
Mandalay-Bronzegiesserei-02-gje.jpg
Mandalay-Zeigyo-Markt-10-Nagakunst-gje.jpg
Mandalay-Zeigyo-Markt-12-Nagakunst-gje.jpg
Mandalay-Transport-30-Pferdewagen-gje.jpg
Zambezi elektriese-baber

Die **Zambezi elektriese-baber** (*Malapterurus shirensis*) is 'n varswatevis wat voorkom in die middel en onderste gedeelte van die Zambezirivier, Pungwerivier en onderste gedeelte van die Saverivier. In Engels staan die vis bekend as die *Zambezi electric catfish*.

## Voorkoms 
Die dorsale vin is klein en die stertvin is bolrond. Die kop en lyf is rond en vlesig. Daar is drie paar baarde onder die mond. Die vis is grys aan die bokant, wit aan die onderkant en daar is onreëlmatige vlekke op die lyf. Die vis word tot 500&nbsp;mm lank. Die Zimbabwese hengelrekord is 5,33&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis leef tussen rotse en boomwortels in stadigvloeiende of stilstaande water. Die vis is naglewend en vreet hoofsaaklik vis wat verlam word met elektriese skokke. Die elektriese orgaan, wat skokke van tussen 300 - 400 volt lewer, bedek die hele lyf as 'n spesiale laag net onder die vel. Dit word gebruik vir beide aanval en verdediging. Die visse vorm pare en broei in uitgegraafde gate of holtes. Die spesie kan tot 10 jaar oud word.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Malapterurus-shirensis.html
Messier 102

**Messier 102** of **M102** is ’n sterrestelsel in die Messier-katalogus wat nie sonder twyfel geïdentifiseer is nie. Die oorspronklike ontdekker daarvan, Pierre Méchain, het later gesê dit was ’n herwaarneming van Messier 101, maar sommige sterrekundiges glo dit kon NGC&nbsp;5866 gewees het, hoewel ander sterrestelsels ook genoem word as moontlikhede.

[duimnael|200px|Messier 101 soos gesien deur die [Hubble-ruimteteleskoop. Bron: Nasa/ESA.]]
Messier 101 (ook bekend as die Windmeul-sterrestelsel of NGC&nbsp;5457) is ’n spiraalsterrestelsel in die sterrebeeld Groot Beer. In ’n brief in 1783 het Méchain beweer M102 is ’n foutiewe duplikasie van M101 in die katalogus.

[duimnael|200px|NGC 5866,  soos gesien deur die [Hubble-ruimteteleskoop. Bron: Nasa/ESA.]]
NGC&nbsp;5866, een van die sterrestelsels wat bekend is as die Spil-sterrestelsel, is ’n lensvormige stelsel in die sterrebeeld Draak. Die voorwerp voldoen aan die beskrywing deur Méchain in die gedrukte weergawe van die Messier-katalogus van 1781, asook aan die posisie van die voorwerp soos aangeteken deur Charles Messier in handgeskrewe notas op sy persoonlike lys.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* SEDS Messier pages: Messier 102
* SEDS Messier pages: The Messier 102 Controversy

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Afrika-greepvis

Die **Afrika-greepvis** (*Hepsetus odoe*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunene- en Okavangoriviere, die boonste gedeelte van die Zambezirivier en die Kafuerivier. Dit kom ook in Sentraal-Afrika en Wes-Afrika voor. Die vis kom egter nie voor in die groot mere van Afrika nie. In Engels staan die vis bekend as die *African Pike* - in die Caprivi staan die vis bekend as die *Varswater Snoek*.

Dié vis is ‘n varswater spesie en moenie met die soutwater Snoek verwar word nie.

## Voorkoms 
Die vis se kop is slangagtig en vierkantig van voor gesien. Die profiel is wreed en reguit. Sy tande is buite die bek sigbaar, in vliese versteek, in pare geplaas en uiters gevaarlik.

Die rugvin is klein, vierkantig en op die laaste derde gedeelte van die lyf teenwoordig. Die vetvin is aanwesig, halfpad tussen die rug- en stertvin en is oranje/swart. Die stertvin is goed ontwikkel en gevurk. Die anale vin is redelik goed ontwikkel. Die buikvin is gepaard. Die borsvin is gepaard maar redelik klein.

Die vis se vorm is baie vaartbelyn vir groot spoed. Die lyf kleur is geelgroen tot donkergroen, amper swart op die rug. Daar is donker spikkels op die vinne, onduidelike vertikale strepe op die lyf maar mooi geel en groen strepe agter die oë op die kiefdeksel. Die skubbe is redelik fyn.

Die Caprivi rekord is 1.9&nbsp;kg en wyfies word groter as mannetjies.

## Habitat 
Die vis hou van oop water, maar waar tiervis teenwoordig is, is hy as gevolg van sy grootte gedwing om in baaie, vleie ens., waar skuiling is, te hou.

Hy word gewoonlik in skoon water langs ‘n lap lelies, rietpol of watergras, op ‘n vinnig bewegende blink (medium tot klein) kunsaas (soos 'n lepel) gevang. Ander ase wat werk is milt, vleis, visaas, paddas en groter insekte.

## Algemeen 
‘n Ligte staalstrop is noodsaaklik, die vis spook lekker en spring gedurig. In troebel of vuil water moet aas op die bodem gebruik word. Vir sy grootte is hy gewis een van die beste vegters.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronnelys 
* *A Complete Guide to the Freshwater Fishes of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 
* *Hengelvisse in die Caprivi.* Willem Botha. 1984.

## Eksterne skakels 
* http://fishbase.org/summary/Hepsetus-odoe.html
Messier 2

**Messier 2** of **M2** (ook bekend as **NGC&nbsp;7089**) is ’n bolvormige sterreswerm in die sterrebeeld Waterdraer, vyf grade noord van die ster Beta Aquarii. Dit is in 1746 deur Jean-Dominique Maraldi ontdek en is een van die grootste bekende bolswerms.

Charles Messier het die swerm in 1760 herontdek, maar het gedink dit is ’n newel sonder enige sterre. William Herschel was in 1783 die eerste sterrekundige wat individuele sterre in die swerm geïdentifiseer het.

M2 is sowat 33&nbsp;000 ligjare van die Aarde af en is in besonder goeie sigtoestande net-net met die blote oog sigbaar. Met ’n verkyker of klein teleskoop kan individuele sterre nie gesien word nie, maar met ’n groot teleskoop wel.

Die swerm is sowat 13&nbsp;miljard jaar oud en een van die oudste bolswerms wat met die Melkweg verbind word. Dit het sowat 150&nbsp;000 sterre, onder meer 21 bekende veranderlike sterre. Die helderste ster het ’n oënskynlike magnitude van 13,1.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* M2, SEDS
* M2, Databasis

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Hepsetus

**Hepsetus** is 'n vis genus wat hoort tot die familie Hepsetidae en het slegs een spesie en kom in Suider-Afrika voor. Die genus word maklik uitgeken aan sy gepunte kop en krokodil-tipe kaak. Dit is 'n unieke genus.

## Spesie 
duimnael|links|*Hepsetus akawo*

Die enigste spesie wat in Suider-Afrika voorkom:
::* *Hepsetus odoe* - Afrika-greepvis (Bloch, 1794)

Die ander spesies is:
::* *Hepsetus akawo* (Decru, Vreven & Snoeks, 2011)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Hepsetidae

**Hepsetidae**, (Greepvisse) is 'n vis-familie van die orde Characiformes. Die familie het net een genus met twee spesies waarvan een in Suider-Afrika voorkom.

## Genus 
Die volgende genus en gepaardgaande spesies is deel van die familie:
* *Hepsetus*
::* *Hepsetus odoe* - Afrika-greepvis

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Malapterurus

**Malapterurus** (Elektriese babers) is 'n vis genus wat hoort tot die familie Malapteruridae en het slegs twee spesies waarvan een in Suider-Afrika voorkom. Die onderlinge gedragspatrone en verhoudings tussen elektriese babers word nog nie volkome verstaan nie. Hulle kom egter wydverspreid voor in tropiese Afrika riviere en mere. Onlangs studies het bewys dat daar meer spesies is insluitende 'n kleiner spesie.

## Spesies 
Die volgende spesie kom in Suider-Afrika voor:
::* *Malapterurus shirensis* - Zambezi elektriese-baber

Ander spesies:
::* *Malapterurus barbatus* (S. M. Norris, 2002)
::* *Malapterurus beninensis* (A. D. Murray, 1855)
::* *Malapterurus cavalliensis* (T. R. Roberts, 2000)
::* *Malapterurus electricus* (J. F. Gmelin, 1789)
::* *Malapterurus leonensis* (T. R. Roberts, 2000)
::* *Malapterurus melanochir* (S. M. Norris, 2002)
::* *Malapterurus microstomus* (Poll & J. P. Gosse, 1969)
::* *Malapterurus minjiriya* (Sagua, 1987)
::* *Malapterurus monsembeensis* (T. R. Roberts, 2000)
::* *Malapterurus occidentalis* (S. M. Norris, 2002)
::* *Malapterurus oguensis* (Sauvage, 1879)
::* *Malapterurus punctatus* (S. M. Norris, 2002)
::* *Malapterurus stiassnyae* (S. M. Norris, 2002)
::* *Malapterurus tanganyikaensis* (T. R. Roberts, 2000)
::* *Malapterurus tanoensis* (T. R. Roberts, 2000)
::* *Malapterurus teugelsi* (S. M. Norris, 2002)
::* *Malapterurus thysi* (S. M. Norris, 2002)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Slankrooivlerkie

Die **Slankrooivlerkie** (*Pseudobarbus tenuis*) is 'n varswatervis wat endemies is aan die bergsytakke van die Gourits- en Keurboomsrivier in die Wes-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die *Slender redfin*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n slanke lyf met die kop wat langer is as wat dit breed is en daar is een paar baarde om die mond. Die mannetjies het tuberkels op die kop. Die vis is olyfbruin en is silwer aan die onderkant en laer gedeelte van die sye. Daar is 'n donker steep in die middel van die sye. Die vis word tot 80&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in poele in helder, vloeiende bergstrome. Hulle vreet alge, detritus, ongewerweldes en ander organismes wat op die bodem leef. Hulle broei in die somer.

## Bewaringstatus 
Die vis is bedreig. Visbevolkings word bedreig deur wateronttrekking en deur uitheemse spesies soos baars en forel.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Pseudobarbus-tenuis.html
Wes-Berlyn

**Berlin (West)** is die term, wat deur die Wes-Berlynse Senaat amptelik vir die deel van Berlyn gebruik is, wat ná die Tweede Wêreldoorlog deur die drie westelike besettingsmagte Verenigde State, Verenigde Koninkryk en Frankryk bestuur is. in Westerse lande gebruik om na die gebied van die Sowjetsektor van Berlyn te verwys wat in 1945 ná die einde van die Tweede Wêreldoorlog geskep is. Die drie Westerse sektore het as **Wes-Berlyn** bekend gestaan.

Die Grondwet van die Bondsrepubliek Duitsland van 1949 en die konstitusie van Berlyn van 1950 het Groot-Berlyn, respektiewelik Berlyn as deelstaat van Wes-Duitsland beskou, maar hierdie bepaling was tot 1990 beperk. Die Berlyn-ooreenkoms van 1971 het beslis, dat die Westerse sektore nie 'n konstitutiewe deel van Wes-Duitsland is nie, maar *de facto* was Wes-Berlyn tussen 1949 en 1990 'n deelstaat, dus het die Westelike kant, veral die Westelike Geallieerdes en Wes-Duitsland, altyd die "Verbindings tussen Berlyn (Wes) en die Bondsrepubliek" beklemtoon.

## Sien ook 
* Oos-Berlyn
Lys van Messier-voorwerpe

Die **Messier-voorwerpe** is ’n lys van 103 sterrekundige voorwerpe wat aanvanklik in 1771 saamgestel is deur die Franse sterrekundige Charles Messier en later met nog sewe voorwerpe uitgebrei is deur ander sterrekundiges, tot met M110 in 1967. Omdat hy na komete gesoek het, het hy ’n lys van nie-komete saam met sy kollega Pierre Méchain saamgestel om sy werk te vergemaklik. Dit is bekend as die Messier-katalogus. Die voorwerpe op die lys is vandag nog onder hul Messier-nommers bekend.

M102 is waarskynlik foutiewelik aangeteken, wat die getal voorwerpe eintlik op 109 te staan bring.

## Messier-voorwerpe 
## Sterkaart van Messier-voorwerpe 
frame|senter|Messier Star Chart.

## Sien ook 
20px **Sterrekundeportaal**

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Messier-database  van SEDS
* Tabel van Messier-voorwerpe 
* Charles Messier se oorspronklike katalogus 
* Foto's van die 110 Messier-voorwerpe by 2MASS.

15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Silwerbaber

Die **Silwerbaber** (*Schilbe intermedius*) is 'n varswater vis wat voorkom in die Kunene-, Okavango-, Zambezi- en verder suidwaarts tot by Pongolarivier in KwaZulu-Natal.   Dit kom ook voor in die tropiese Afrika, die Nylrivier en in Wes-Afrika tot by die Senegalrivier. Die vis staan ook bekend as die *Botterbaber* en in Engels as die *Silver catfish*.

## Voorkoms 
Die vis het 'n lang, ietwat plat lyf wat taps na agter is. Die vel is glad en die dorsale en pektorale vinne is dun en nou en die stertvin is gevurk. Daar is vier pare baarde om die mond. Die kleur van die vis word bepaal deur die toestande en kondisie van die lyf; in troebel water is die vis lig olyf of silwer grys van kleur en in helder water is die vis sjokolade kleur gespikkel. Die onderkant van die kop en lyf is wit met geel strepe en daar is 'n groot swart vlek agter die kop. Die onvolwasse vissies het drie donker strepe op die sye. Die vis word tot 300&nbsp;mm lank en die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 1.05&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis leef in skole saam in staande of stadig vloeiende oop water met plantegroei wat bo die water uitsteek of onder water is. Hulle is gewoonlik meer aktief in die nag.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Schilbe-intermedius.html
Württemberg-Baden

[duimnael|links|Lande op die gebied van die huidige deelstaat Baden-Württemberg ná die [Tweede Wêreldoorlog.]]

**Württemberg-Baden** is 'n voormalige deelstaat van Duitsland in die noorde van die huidige Baden-Württemberg. Die deelstaat is ná die Tweede Wêreldoorlog op 19 September 1945 in die Amerikaanse besettingsone gestig. Die hoofstad was Stuttgart. Die eerste en tweede verkiesings het op 24 November 1946 en op 19 November 1950 plaasgevind en die Eerste Minister was Reinhold Maier. Op 25 April 1952 het die deelstaat Baden-Württemberg uit die drie lande Baden, Württemberg-Baden en Württemberg-Hohenzollern ontstaan.
Baden

[duimnael|links|Lande op die gebied van die huidige deelstaat Baden-Württemberg ná die [Tweede Wêreldoorlog.]]

**Baden**, wat tot 2 Desember 1946 amptelik **Suid-Baden** genoem is, is 'n voormalige deelstaat van Duitsland in die suidweste van die huidige Baden-Württemberg. Die deelstaat is ná die Tweede Wêreldoorlog op 1 Desember 1945 in die Franse besettingsone gestig. Die hoofstad was Freiburg im Breisgau. Die eerste en enigste verkiesing het op 18 Mei 1947 plaasgevind en die Eerste Minister was Leo Wohleb. Op 25 April 1952 het die deelstaat Baden-Württemberg uit die drie lande Baden, Württemberg-Baden en Württemberg-Hohenzollern ontstaan.
Messier 3

**Messier&nbsp;3** of **M3** (ook bekend as **NGC&nbsp;5272**) is ’n bolvormige sterreswerm in die sterrebeeld Jaghonde. Dit is op 3 Mei 1764 deur Charles Messier ontdek en William Herschel het omstreeks 1784 die verskillende sterre onderskei. Sedertdien is dit een van die bes bestudeerde bolvormige sterreswerms. Die identifikasie van die swerm se besonder groot getal veranderlike sterre is in 1913 begin deur die Amerikaanse sterrekundige Solon Irving Bailey, en nuwe sterre is tot in 2004 steeds ontdek.

Baie amateursterrekundiges beskou dit as die beste noordelike bolvormige sterreswerm naas Messier 13. M3 het ’n skynbare magnitude van 6,2, wat dit moeilik maak om dit selfs in baie donker toestande met die blote oog te sien. Die swerm het ’n helder kern van sowat 6&nbsp;boogminute en strek altesaam 12&nbsp;boogminute ver in die ruimte.

Messier&nbsp;3, wat sowat 33&nbsp;900 ligjare van die Aarde af is, is een van die grootste en helderste sterreswerms. Dit bevat sowat 500&nbsp;000 sterre en is 8&nbsp;miljard jaar oud.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* M3, SEDS
* M3, Databasis

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Deon Coetzee

**Deon Coetzee** (gebore 1 Januarie 1962) is 'n Suid-Afrikaanse akteur. Hy was in sy jonger jare 'n provinsiale rugbyspeler alvorens hy 'n akteur geword het. Coetzee het vir RAU se o.20-span gespeel, vir Transvaal se o.20’s en SA Universiteite se o.20’s. Hy het later vir Pierre Spies sr. op vleuel in die Transvaalse seniorspan vervang. Sy eerste groot rol was in die TV-reeks, *Skooldae* in 1980. 

## Filmografie 
### Rolprente 
### Televisie
Messier 4

**Messier&nbsp;4** of **M4** (ook bekend as **NGC&nbsp;6121**) is ’n bolvormige sterreswerm in die sterrebeeld Skerpioen. Dit is in 1746 deur Philippe Loys de Chéseaux ontdek en in 1764 deur Charles Messier in sy katalogus opgeneem. Dit was die eerste bolswerm waarvan die individuele sterre ontleed is.

M4 kan in selfs die kleinste teleskope gesien word as ’n dynserige bol lig. Dis is in die lug omtrent dieselfde grootte as die maan. Dit is een van die maklikste bolswerms om te vind; dit is net 1,3&nbsp;grade wes van die helder ster Antares geleë. Met ’n teleskoop van gemiddelde grootte sal die individuele sterre onderskei kan word, waarvan die helderste een ’n oënskynlike magnitude van 10,8 het.

Die swerm is sowat 75&nbsp;ligjare breed en het ’n "balk"-struktuur deur sy kern. Dit het minstens 43 veranderlike sterre. M4 is sowat 7&nbsp;200 ligjare van die Aarde af en is sowat 12,2&nbsp;miljard jaar oud.

Foto's wat in 1995 deur die Hubble-ruimteteleskoop geneem is, het witdwerge in die swerm onthul wat van die oudstes in die Melkweg is, sowat 13&nbsp;miljard jaar. Een van hulle is ’n dubbelster met ’n pulsar-metgesel, PSR&nbsp;B1620-26, asook ’n planeet met ’n massa 2,5 keer dié van Jupiter.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* M4, SEDS
* M4, Databasis

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Wimpelstert-suierbekkie

Die **wimpelstert-suierbekkie** (*Chiloglanis anoterus*) is 'n varswatervis wat endemies aan die Pongola- en Komatiriviere in Suider-Afrika is. In Engels staan die vis bekend as die *Pennant-tailed suckermouth*.

## Voorkoms 
Die mondskyf is groot en die baarde korterig en die dorsale vin is eweneens kort. By die mannetjies is die middelste strale van die stertvin langer as die res (die wimpelstert) van die stert terwyl die wyfies se stert holrond is. Die vis is bruin tot swart van kleur met ligbruin vlekke en rye vertikale lyne op die rug. Die vis word tot 9&nbsp;cm groot.

## Habitat 
Die vis bly in rotsagtige gedeeltes en versnellings in die gemelde riviere en vreet insekte. Die stekels in die vinne beskerm die vis teen roofvisse soos forelle. Die vis broei gedurende die somer en die mannetjies is kleiner as die wyfies. Hulle word ongeveer 2 - 3&nbsp;jaar oud.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Chiloglanis-anoterus.html

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings
Schilbe

**Schilbe** is 'n vis genus wat hoort tot die familie Schilbeidae. Die genus bestaan uit 22 spesies wat voorkom in Afrika met twee spesies wat in Suider-Afrika voorkom.

## Spesies 
Die volgende spesies kom voor in Suider-Afrika:
::* *Schilbe intermedius* - Silwerbaber
::* *Schilbe yangambianus* - Yangambi-botterbaber

Die ander spesies is:
::* *Schilbe angolensis* (De Vos, 1984)
::* *Schilbe banguelensis* (Boulenger, 1911)
::* *Schilbe bocagii* (Guimarães, 1884)
::* *Schilbe brevianalis* (Pellegrin, 1929)
::* *Schilbe congensis* (Leach, 1818)
::* *Schilbe djeremi* (Thys van den Audenaerde & De Vos, 1982)
::* *Schilbe durinii* (Gianferrari, 1932)
::* *Schilbe grenfelli* (Boulenger, 1900)
::* *Schilbe laticeps* (Boulenger, 1899)
::* *Schilbe mandibularis* (Günther, 1867)
::* *Schilbe marmoratus* (Boulenger, 1911)
::* *Schilbe micropogon* (Trewavas, 1943)
::* *Schilbe moebiusii* (Pfeffer, 1896)
::* *Schilbe multitaeniatus* (Pellegrin, 1913)
::* *Schilbe mystus* (Linnaeus, 1758)
::* *Schilbe nyongensis* (De Vos, 1981)
::* *Schilbe tumbanus* (Pellegrin, 1926)
::* *Schilbe uranoscopus* (Rüppell, 1832)
::* *Schilbe zairensis* (De Vos, 1995)

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Messier 5

**Messier&nbsp;5** of **M5** (ook bekend as **NGC&nbsp;5904**) is ’n bolvormige sterreswerm in die sterrebeeld Slang. Dit is in 1702 deur Gottfried Kirch ontdek. Dit kan verwar word met die heelwat dowwer swerm Palomar&nbsp;5, wat naby daaraan geleë is.

Die swerm is in uiters goeie toestande net-net met die blote oog sigbaar as ’n dowwe "ster" naby die ster 5&nbsp;Serpentis. Met ’n verkyker kan individuele sterre nie gesien word nie, maar wel met groter teleskope. Die helderste ster het ’n oënskynlike magnitude van 12,2.

Charles Messier het in 1764 ook die sterreswerm gesien, maar gedink dit is ’n newel sonder enige sterre. William Herschel het in 1791 vir die eerste keer individuele sterre ontleed en het sowat 200 getel.

M5 is 165 ligjare breed en is een van die grootste bolswerms bekend. Die sfeer waar die swaartekrag groter is as dié van die Melkweg, het ’n radius van sowat 200 ligjare. Dit is sowat 13&nbsp;miljard jaar oud en is een van die oudste swerms wat met die Melkweg verbind word. Die swerm is sowat 24&nbsp;500 ligjare van die Aarde af en het meer as 100&nbsp;000 sterre – tot soveel as 500&nbsp;000 volgens sommige skattings.

Daar is 105 bekende veranderlike sterre in M5. Die helderste en makliks waarneembare een wissel tussen 10,6 en 12,1 in magnitude oor ’n tydperk van net onder 26,5 dae.

## Eksterne skakels 
* SIMBAD: M5
* M5, SEDS

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Chiloglanis

**Chiloglanis** (Suierbekkies) is 'n vis genus wat hoort tot die familie Mochokidae. Die genus bestaan uit 34 spesies wat voorkom in Afrika met agt spesies wat in Suider-Afrika voorkom.

## Kenmerke 
Die spesies van die genus is klein wat aangepas het om in sterk strome te leef. Hulle word gewoonlik gevind in vinnig-vloeiende strome in die rotsagtige gedeelte of by die stroomversnellings van riviere. Die bek vorm 'n groot skyf waarmee die spesies aan rotse of plante vassuig. Die kieusplete is beperk tot die bokant van die pektorale vin.

## Spesies 
Die volgende spesies kom in Suider-Afrika voor:
::* *Chiloglanis anoterus* - Wimpelstert-suierbekkie
::* *Chiloglanis bifurcus* - Inkomati-suierbekkie
::* *Chiloglanis emarginatus* - Phongolo-suierbekkie
::* *Chiloglanis fasciatus* - Okavango-suierbekkie
::* *Chiloglanis neumanni* - Zambezi-suierbekkie
::* *Chiloglanis paratus* - Saagvin-suierbekkie
::* *Chiloglanis pretoriae* - Kortstekel-suierbekkie
::* *Chiloglanis swierstrai* - Laeveldse suierbekkie

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Mochokidae

**Mochokidae** (Skreeubabers en Suierbekkies) is 'n vis familie van die orde Siluriformes wat slegs voorkom in Afrika en is ook die grootste baber familie in Afrika met tien genera en ongeveer 170 spesies. Kenmerkend van die orde is komplekse bekke en sterk stekels in die dorsale en pektorale vinne. Daar kom twee genera met 17 spesies voor in Suider-Afrika.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies is deel van die familie:
* *Chiloglanis*
::* *Chiloglanis anoterus* - Wimpelstert-suierbekkie
::* *Chiloglanis bifurcus* - Inkomati-suierbekkie
::* *Chiloglanis emarginatus* - Phongolo-suierbekkie
::* *Chiloglanis fasciatus* - Okavango-suierbekkie
::* *Chiloglanis neumanni* - Zambezi-suierbekkie
::* *Chiloglanis paratus* - Saagvin-suierbekkie
::* *Chiloglanis pretoriae* - Kortstekel-suierbekkie
::* *Chiloglanis swierstrai* - Laeveldse suierbekkie

* *Synodontis*
::* *Synodontis leopardinus* - Luiperdkol-skreeubaber
::* *Synodontis macrostigma* - Grootvlek-skreeubaber
::* *Synodontis macrostoma* - Grootbek-skreeubaber
::* *Synodontis nebulosus* - Newelrige skreeubaber
::* *Synodontis nigromaculatus* - Spikkel-skreeubaber
::* *Synodontis thamalakanensis* - Borrelbaard-skreeubaber
::* *Synodontis vanderwaali* - Fyntand-skreeubaber
::* *Synodontis woosnami* - Bo-Zambezi-skreeubaber
::* *Synodontis zambezensis* - Bruinskreeubaber

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings
Wes-Romeinse Ryk

duimnael|links|Verdeling van die Romeinse Ryk in 395
duimnael|links|Die Wes-Romeinse Ryk in 395
links|duimnael|Die Wes- en Oos-Romeinse Ryke in 476

Die **Wes-Romeinse Ryk** (Latyns: *Imperium Romanum Occidentale*) het ontstaan met die laaste verdeling van die Romeinse Ryk in 395 onder die twee seuns van Theodosius I: Arcadius het vanaf Konstantinopel oor die Oos-Romeinse Ryk geregeer en Flavius Honorius het vanaf Milaan en later Ravenna oor die Wes-Romeinse Ryk geheers.

Die Wes-Romeinse Ryk het geëindig - afhangende van die perspektief - in Augustus 475 met die uitsetting van die laaste Wes-Romeinse keiser Julius Nepos, wat deur die Bisantynse Augustus Zenon erken is, deur die Wes-Romeinse bevelvoerder Orestes, in Augustus 476 met die afsetting van die jong usurpator en teenkeiser Romulus Augustus deur die Wes-Romeinse bevelvoerder Odoaker of in die jaar 480 met die moord van die in die provinsie Dalmatia gevlugte Julius Nepos, wat spyte van die uitsetting steeds as Augustus (keiser) van die Wes-Rome beskou het.

Met die einde van die Wes-Romeinse Ryk het in Wes-Europa nie 'n keiserryk meer bestaan nie, net die Oos-Romeinse of later Bisantynse Ryk het as enigste keiserryk in Europa in die vroeë Middeleeue bestaan. Net met die kroning van Karel die Grote deur Pous Leo III het weer 'n Wes-Europese keiserryk ontstaan, die Frankiese Ryk.

## Sien ook 
* Lys van Romeinse keisers