open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Parlementsbiblioteek

duimnael| Die Parlementsbiblioteek van Ottawa, Kanada
'n **Parlementsbiblioteek** verwys na biblioteke wat hoofsaaklik dien om parlementêre werk te ondersteun. Hulle samel inligting in wat deur die lede van die onderskeie parlement benodig en geproduseer word vir hul werk. In sommige gevalle vervul die Parlementsbiblioteek ook die funksie van 'n nasionale biblioteek, soos die Biblioteek van die VSA-kongres.

In beginsel is parlementsbiblioteke verantwoordelik vir die verskaffing van inligting aan lede van die parlement, parlementêre groepe en hul werknemers. Sommige het ook beperkte of heeltemal openbare toegang.

Moderne parlementsbiblioteke bied aan hul gebruikers toegang tot hul eie besit van gedrukte en elektroniese media sowel as tot eksterne inligtingsbronne (spesialisdatabasisse, ens.) om die inligting wat nodig is vir politieke en parlementêre werk vinnig en op 'n hoë vlak te kan verskaf vlak.

Ander dienste sluit in onder ander:

* navorsing uit te voer en materiaal saam te stel namens die gebruiker
* die publikasie van nuwe verkrygingslyste
* die verkryging van media op versoek van die gebruikers
* die lening vir besigheidsgebruik (besigheidslening)
* die skep van profieldienste (gereelde samestelling van nuwe boeke en opstelle oor bepaalde onderwerpe).

In federale state soos die Bondsrepubliek Duitsland het beide die nasionale parlement en die staatsparlemente hul eie biblioteke (biblioteek van die Duitse Bundestag, staatsparlementsbiblioteke).

## Voorbeelde 
duimnael| Spreebogen panorama met die biblioteek van die Duitse Bundestag in Berlyn

### Suid-Afrika 
* Parlementsbiblioteek van Suid-Afrika

### Duitsland 
* Biblioteek van die Duitse Keiserlike Vergadering 1848/1849
* Biblioteek van die Duitse Bundestag, sedert 1949
* Biblioteek van die Beierse Staatsparlement
* Biblioteek van die Staatsparlement van Noordryn-Wesfale

### Switserland 
* Federale parlementêre en sentrale biblioteek (tot 2008), parlementêre biblioteek (Switserland) (vanaf 2009)

### Oostenryk 
* Parlementêre Biblioteek (Oostenryk)

### Estland 
* Estlandse Nasionale Biblioteek

### Japan 
* Biblioteek van die Japannese Parlement

### VSA 
* Biblioteek van die VSA-kongres 

### Kanada 
* Parlementêre Biblioteek van Ottawa

### Nieu-Seeland 
* Parlementêre Biblioteek (Wellington)

## Bronnelys 
* Cuninghame, Keith: Riglyne vir wetgewende biblioteke – Berlyn : De Gruyter Saur, 2009, 2., heeltemal bygewerk. en vergrote uitg.

## Eksterne skakels 
* IFLA Afdeling Biblioteek en Navorsingsdienste vir Parlemente
* Werkgroep van parlementêre en staatsbiblioteke
* Gids van parlementêre biblioteke
* Wêreldgids van parlementêre biblioteke
Mponeng-myn

**Mponeng** is 'n ultradiep tafelvormige goudmyn in die Witwatersrandbekken van Gauteng, Suid-Afrika. Die mynbedrywighede het in 1986 begin en die myn was eers bekend as die Western Deep Levels Nr.1 Skag. Op hierdie diepte neem Mponeng die titel van die wêreld se diepste myn van grondvlak af, met die myn wat beoog om selfs verder as 4 km te verdiep om meer reserwes te bereik. Die diepte van party van die hulpbronne, insluitend Mponeng, het Suid-Afrika 'n baanbreker in die veld van diep goudmyntegnologie gemaak. 'n Rit van die oppervlak na die diepste punt van die myn neem meer as 'n uur.

## Bedrywighede 
### Geskiedenis 
Mponeng vorm deel van die Witwatersrand, die grootste goudmineralisasie op aarde, en is die resultaat van Europeërs se ontdekking van die bekken. In die vroeë 1850-70's is 'n reeks mineraalontdekkings in die area gemaak, insluitend dié van Pieter Jacobus Marais wat goud uit 'n rivier gewan het en Henry Lewis wat 'n kwarts- en goudaar op 'n plaas ontdek het. Dit het gelei tot die Witwatersrand Goudstormloop in 1886. Hierdie ontdekkings het baie mynboubedrywighede tot gevolg gehad en na skagsinking vir ongeveer 5 jaar (vanaf 1981) het Mponeng amptelik met mynboubedrywighede in 1986 begin.

Daar word verwag dat die myn tot 2029 in bedryf sal wees, waarna hulpbronne sal begin opraak. Die myn is al sedert 1986 in bedryf en het die moontlikheid om vir 43 jaar te produseer. Tans is die myn bykans 3,8 km diep en in die komende jare van oorblywende produksielewe, sal die myn heel waarskynlik 'n diepte van meer as 4,2 km bereik. 

Stakings in die Suid-Afrikaanse mynboudistrik was reeds in 1900's teenwoordig, soos die Suid-Afrikaanse goudmynstaking in Augustus 1946. Aangesien Mponeng eers naby die draai van die eeu in gebruik geneem is, was daar behalwe vir die 2012-stakings, nog geen noemenswaardige voorvalle nie. Die 2012-stakings het plaasgevind toe AngloGold Ashanti Mponeng se eienaar was. Die stakings was 'n gekombineerde resultaat van werkerskwessies in die goud- en platinumindustrie in Suid-Afrika. AngloGold het ongeveer 35 000 werkers gehad wat hul gereedskap in die onwettige staking neergesit het. Alhoewel dit nie by  Mponeng gebeur het nie, het die 2012-staking 'n staking by 'n nabygeleë platinummyn ingesluit wat tot 34 mynwerkers se dood in polisie-interaksies gelei het.''' In 2022 was die produksiekoste altesaam VS$1771/ons (VS$1614/ons troois). Selfs met die amper rekordhoë goudpryse, breek Mponeng skaars gelyk. Goud is tans ongeveer VS$2080/ons (VS$1900/ons troois) werd. Meer as 5 400 metriese ton klip word daagliks by Mponeng gemyn. Afgesien van sekere sluitings by Harmony Gold het bedrywighede aangehou. Die mees onlangse publikasie van Harmony Gold beskryf hul 2023-jaarproduksie:

* Vervaardig: 7 449&nbsp;kg (239 490 onse) goud

## Verwysings
Hermannia quartiniana

***Hermannia quartiniana*** is 'n bossie wat deel van die Malvaceae familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Botswana, Eritrea, Ethiopië, Namibië, Soedan, Suid-Afrika, Tsjad, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die plant in Limpopo en Noordwes voor.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Benson Seurei

**Benson Seurei** (* 27 Maart 1984) is 'n Bahreinse atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2016 deelgeneem.

## Verwysings
Lloyiso

**Loyiso Gijana** (gebore 8 Maart 1999), professioneel bekend as **Lloyiso** is 'n Suid-Afrikaanse sanger-liedjieskrywer en vervaardiger. Gebore en getoë in Uitenhage, Oos-Kaap, het Lloyiso op die ouderdom  van 12 jaar hom musikale belangstelling ontwikkel en in 2015 aan *Idols SA* seisoen 11 deelgeneem.

Na sy uitgang van Idols SA het Lloyiso in 2018 'n opname-ooreenkoms met Ambitiouz Entertainment onderteken en "Nontsikelelo", "Intlizyo" met Langa Mavuso vrygestel. 

Kort na sy vertrek by die voormalige etiket, het Lloyiso in 2021 'n opnamekontrak met Universal Music Group South Africa en Republic Records gesluit. 

Teen die einde van Februarie 2023 het Lloyiso sy uitgebreide toneelstuk *Seasons* en vrystellingdatum aangekondig. 

## Verwysings
Suidkus (KwaZulu-Natal)

duimnael| Ramsgate, KwaZulu-Natalse Suidkus
Die **KwaZulu-Natalse Suidkus** (beter bekend as die **KZN Suidkus** of net die **Suidkus** ) is 'n gebied langs die suidelike kuslyn van KwaZulu-Natal in Suid-Afrika, suid van die kusstad Durban.

Die primêre spilpunte van die Suidkus is Port Shepstone en Amanzimtoti met talle ander kussentrums by Kingsburgh, Hibberdene, Margate, Port Edward, Shelly Beach, Scottburgh en Umkomaas. Terselfdertyd het Harding en Umzinto ontwikkel as primêre kommersiële sentrums vir die binneland.

## Demografie 
Sedert 2016 het die Ugu-distriksmunisipaliteit wat binne die amptelike grense van die Suidkus regeer, 'n bevolking van 753 336 mense vergeleke met 2011, met 'n bevolking van 689 051 wat aandui dat die bevolking tussen 2011 en 2016 met byna 8,5% gegroei het. Die jaarlikse bevolkingsgroei was ongeveer 2,03% en die aantal mans per honderd vroue het van 91,8% in 2011 tot 88,4% in 2016 afgeneem.

## Verwysings
IC 4406

**IC 4406**, ook die **Retinanewel** genoem, is 'n planetêre newel naby die westelike grens van die sterrebeeld Wolf, sowat 2&nbsp;000 ligjare van die Aarde af. Dit het stofwolke en die vorm van 'n torus. Tog lyk dit effens reghoekig van die Aarde af, omdat dit van die kant af gesien word.

## Struktuur
IC 4406 is tweepolig en het sterk komsentrasies van materiaal by sy ewenaar. Sy knope het 'n "kantagtige" voorkoms en het geen geordende simmetrie na die sentrale witdwerg nie. Die knope het geen sterte nie. Nie een van die eienskappe het sterk kante nie. Minstens vyf dowwe ringagtige strukture, wat as boë noord en suid van die hoofnewel gesien kan word, is deur die Baie Groot Teleskoop waargeneem.

Die sentrale ster van die newel het 'n spektraaltipe soortgelyk aan dié van 'n Wolf-Rayetster. Volgens 'n ontleding deur Gaia lyk dit of dit 'n dubbelsterstelsel kan wees.

## Verwysings
## Skakels
Komeetknoop

[thumb|220px|Komeetknope in die [Heliksnewel.]]
**Komeetknope**, ook genoem bolle, is strukture wat in verskeie nabygeleë planetêre newels voorkom, insluitende die Heliksnewel (NGC 7293), die Ringnewel (NGC 6720), die Handgewignewel (NGC 6853), die Eskimonewel (NGC 2392) en die Retinanewel (IC 4406). Hulle is vermoedelik 'n algemene eienskap van die evolusie van planetêre newels, maar kan net in die naaste voorbeelde ontleed word. Daar is sowat 40&nbsp;000 komeetknope in die Heliksnewel.

By optiese golflengtes word die knope gesien as "die geïoniseerde omhulsels van 'n digte, stowwerige molekulêre bol" wat 'n ronde kop vorm wat geïoniseer en deur die sentrale ster verlig word, met 'n stert wat dit volg. In data van molekulêre waterstof en koolstofmonoksied lyk dit of die knope hoogs molekulêr is. Hulle sterte lyk soos dié van 'n komeet wat weg van hulle ster wys. Komete is egter soliede liggame, en is baie kleiner in massa en grootte.

Komeetknope wat ver van en naby die sentrale ster geleë is, het verskillende eienskappe. Aan die nabykant van die Heliksnewel lyk die sentrale stowwerige bol van elke komeetknoop donker teen die agtergrond terwyl dit die OIII-lig absorbeer wat in die newelomhulsel uitgestraal word.  Dié aan die ander kant blokkeer nie dié ligbron nie en lyk dus nie donker nie. Bolle na aan die sentrale ster lyk ook of hulle 'n besonderse stert het, terwyl dié verder weg nie sulke gedefinieerde sterte het nie.

Die oorsprong van komeetknope in planetêre newels is nog onbekend en word aktief nagevors. Dit is onduidelik of hulle gevorm het in die asimptotiese reusetak en op 'n manier die oorgang na 'n planetêre newel oorleef het, en of hulle gevorm het nadat die ster 'n planetêre newel geword het. Laasgenoemde dui daarop dat die toestande in die planetêre newel in 'n sekere stadium die vorming van molekulêre bolle in sy newelomhulsel veroorsaak het. 'n Beter begrip van die vorming en evolusie van komeetknope sal dus nie net 'n insig gee in die fisiese eienskappe van die gashere van planetêre newels nie, maar sal ook help om 'n meer gedetailleerde prentjie te vorm van die sterevolusie van sterre met 'n klein massa na sterre met 'n gemiddelde massa.

## Verwysings
## Skakels
Medusanewel

Die **Medusanewel** is 'n planetêre newel in die sterrebeeld Tweeling. Dit is ook bekend as **Abell 21** en **Sharpless 2-274**. Dit is oorspronklik in 1955 deur George Abell ontdek wat dit as 'n ou planetêre newel geklassifiseer het. Sowjetse sterrekundiges het in 1971 beaam dat dit heel waarskynlik 'n planetêre newel is.

## Verwysings
## Skakels
*The Sharpless Catalog: Sharpless 274
*Astronomy Picture of the Day-foto: Die Medusanewel
*Images of the Universe: PK 205+14.1 Die Medusanewel in die Tweeling
Chidimma Adetshina

**Chidimma Vanessa Onwe Adetshina** is 'n Suid-Afrikaanse model wat aan Mejuffrou Suid-Afrika 2024 deelgeneem het, deurgedring het tot die top 11 finaliste, en uitgeroep is om van die kompetisie verwyder te word. Daar is beweer dat sy nie kon deelneem nie weens haar gemengde erfenis.

## Verwysings
Masbah Ahmmed

**Masbah Ahmmed** (* 11 Maart 1995) is 'n atleet uit die Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2016 deelgeneem.

## Verwysings
NGC 3242

**NGC 3242** (ook bekend as die **Spook van Jupiter** of die **Oognewel**) is 'n planetêre newel  in die sterrebeeld Noordelike Waterslang. William Herschel het dit op 7 Februarie 1785 ontdek. John Herschel het dit in die 1830's van die Kaap die Goeie Hoop, Suid-Afrika, waargeneem en in die General Catalogue van 1864 as GC&nbsp;2102 opgeneem. Dit het NGC&nbsp;3242 geword in J.L.E. Dreyer se New General Catalogue van 1888.

NGC&nbsp;3242 word meestal die "Spook van Jupiter" genoem vanweë sy soortgelyk vorm as die planeet, maar dit word ook soms die "Oognewel" genoem. Die planetêre newel is sowat twee ligjare lank en bevat 'n sentrale witdwerg met 'n skynbare magnitude van 11. Die binneste lae van die newel is sowat 1&nbsp;500 jaar gelede gevorm. Die twee punte van die newel word gekenmerk deur lobbe van vinnig bewegende gas wat dikwels rooi gekleur word in valskeurfoto's. 

NGC 3242 kan maklik deur amateurteleskope gesien word en lyk vir die meeste waarnemers blougroen. Groot teleskope kan ook die buitenste halo onderskei.

## Galery

Beeld:Ngc3242.jpg|Afgeneem deur 'n 10-duim-teleskoop
Beeld:Ngc3242b.jpg|'n Ander Hubble-foto van die kernstreek
Beeld:Extended Region Around the Planetary Nebula NGC 3242.tif|'n Ultraviolet foto deur Nasa
Beeld:Ghost of Jupiter Nebula.jpg|Infrarooi, Spitzer-ruimteteleskoop

## Verwysings
## Skakels
* The Hubble European Space Agency Information Centre  – Hubble-foto en inligting oor NGC&nbsp;3242
* NGC&nbsp;3242 by astro-pics.com
Chicago Cubs

regs|duimnael|Die Cubs se uniformlogo
regs|duimnael|Die Cubs se kenteken
links|duimnael|Wrigley Field, die Cubs se tuisveld
Die **Chicago Cubs** is 'n Amerikaanse professionele bofbalspan wat in Chicago gebaseer is. Die Cubs ding mee in Hoofligabofbal (MLB) as 'n lid van die Nasionale Liga se Sentrale Divisie (NL-Sentraal). Die klub speel sy tuiswedstryde by Wrigley Field, wat geleë is in Chicago se "North Side". Die span is een van twee major league spanne wat uit Chicago uit speel, saam met die Amerikaanse Liga (AL) se Chicago White Sox. Die Cubs, aanvanklik bekend as die White Stockings, was 'n stigterslid van die Nasionale Liga in 1876, en het in 1903 die naam Chicago Cubs aangeneem.

Deur die klub se geskiedenis het die Cubs in altesaam 11 Wêreldreekse gespeel. Die span van 1906 het 116 wedstryde gewen en geëindig met 'n wen-verloor rekord van 116–36 en sodoende 'n ongeëwenaarde wenpersentasie van .763 opgestel, voordat hulle die Wêreldreeks teen die Chicago White Sox ("The Hitless Wonders") met vier wedstryde teen twee verloor het. Die Cubs het in 1907 en 1908 wêreldreekskampioenskappe agtereenvolgens gewen en die eerste groot ligaspan geword wat in drie agtereenvolgende Wêreldreekse gespeel het, en die eerste wat dit twee keer gewen het. Mees onlangs het die Cubs die 2016 Nasionale Liga Kampioenskapreeks en 2016 Wêreldreeks gewen, wat 'n 71-jaar Nasionale Liga wimpeldroogte en 'n 108-jaar Wêreldreekskampioenskapsdroogte beëindig het, beide rekords vir trofeëdroogtes in Major League Baseball. Die 108-jaar droogte is ook die langste droogte van enige span in die groot sportligas in die Verenigde State en Kanada. Sedert die aanvang van divisiespel in 1969 het die Cubs 11 keer deelgeneem aan die uitspeelrondtes (na-seisoen), met inbegrip van die 2023-seisoen.

Die Cubs staan bekend as "the North Siders", 'n verwysing na die ligging van Wrigley Field binne die stad van Chicago, wat in kontras is met die White Sox, wie se tuisveld (Guaranteed Rate Field) in die "South Side" geleë is.

Die Cubs het in 2017 die Laureus Wêreldsport-prys vir Span van die Jaar gewen.

Met inbegrip van die 2023 MLB-seisoen, het die Cubs die meeste wedstryde in die geskiedenis van die kompetisie gespeel, met 'n algehele gereelde seisoen rekord van 11,244 gewen, 10,688 verloor en 161 gelykop gespeel (.513).

## Verwysings 
## Nog leesstof 
* 
* 
* 
* 
* 
*Bales, Jack (2019). *Before They Were the Cubs: The Early Years of Chicago’s First Professional Baseball Team*. Jefferson, NC: McFarland.
* 

## Eksterne skakels 
*Chicago Cubs at *Chicago Sun-Times*
* Chicago Cubs at *Chicago Tribune*
Mejuffrou Suid-Afrika 2024

**Mejuffrou Suid-Afrika 2024** was die 66ste uitgawe van die Mejuffrou Suid-Afrika kompetisie. Dit was op Saterdag, 10 Augustus 2024 by die SunBet Arena in Pretoria gehou. Mia le Roux van die Wes-Kaap was die wenner  van die kompetisie, sy  het haar kroon by voorganger Natasha Joubert van Gauteng ontvang. Le Roux sal Suid-Afrika op 16 November 2024 by die Mej. Heelal Kompetisie in Meksiko verteenwoordig.

## Uitslae 
Mia le Roux het die kompetisie gewen, was die eerste dowe Suid-Afrikaner wat dit gedoen het.

## Verwysings
Roman Reigns

**Leati Joseph Anoaʻi** (gebore 25 Mei 1985), beter bekend deur sy verhoogsnaam **Roman Reigns**, is 'n Amerikaanse rofstoeier en voormalige gridiron football speler.

Reigns is 'n sesmalige wêreldkampioen in WWE, nadat hy die WWE-kampioenskap vier keer en die WWE Universal Championship twee keer gehou het; hy het sy vierde WWE-kampioenskap tydens sy tweede Universele Kampioenskap-bewind gewen en is as sodanig erken as onbetwiste WWE Universele Kampioen. Hy is ook 'n eenmalige WWE Verenigde State Kampioen, 'n eenmalige WWE Interkontinentale Kampioen, 'n eenmalige WWE Tag Team Kampioen (met Rollins), die 2015 Royal Rumble wenner, en die 2014 Superster van die Jaar. Hy het die WWE-rekord vir die meeste uitskakelings in 'n Survivor Series-wedstryd gelykop gemaak met vier in die 2013-byeenkoms en het ook voorheen die rekord gehou vir die meeste uitskakelings in 'n Royal Rumble-wedstryd met 12 in die 2014-byeenkoms. Nadat hy die Interkontinentale Kampioenskap gewen het, het hy die 28ste Triple Crown-kampioen en die 17de Grand Slam-kampioen geword. Reigns het talle betaal-per-kyk-geleenthede op die hoof gesit, insluitend WWE se vlagskip-geleentheid WrestleMania, wat nege keer 'n rekord opstel ( 31, 32, 33, 34, 37, 38, 39 en albei aande van 40 ). Daarbenewens was hy op nommer 1 in *Pro Wrestling Illustrated*  jaarlikse *PWI 500-* lys van die top 500 enkelspel stoeiers in 2016 en 2022.

Vanaf 2014 het WWE Reigns as 'n heldhaftige karakter geposisioneer en probeer om hom as hul volgende "gesig van die maatskappy" te vestig, wat met intense afkeur deur gehore en kritici begroet is. Na sy terugkeer van 'n hiatus in Augustus 2020, is hy herverpak as 'n skurkagtige karakter wat 'n stamhoof uitbeeld, wat oor die algemeen met lof ontvang is. Reigns word beskou as een van die beste professionele stoeiers wat vandag in die wêreld aktief is.

## Verwysings
Miriam Makeba se invloed op Suid-Afrikaanse kuns

duimnael|Miriam Makeba (1969)
**Miriam Makeba**, bekend as "Mama Africa", het 'n monumentale plek in Suid-Afrikaanse musiek en wêreldkultuur. As 'n baanbreker swartvrou in 'n veld wat deur rasse- en geslagsvooroordeel oorheers word, was haar invoed transformerend.Makeba se musiek, gekenmerk deur die intergrasie van tradisionele Suid-Afrikaaanse klanke met jazz en pop, het 'n deurslaggewende rol gespeel om die sigbaarheid van Afrika-musiek op die wêreldverhoog te verhoog. Haar trefferliedjies, soos "Pata Pata" en "The Click Song", het simbole geword van Afrika-trots en weerstand, wat diep aanklank gevind het by gehore in sowel Suid-Afrika as in die buiteland. 

Haar impak het verder as musiek gestrek; Makeba was 'n vokale voorstander van sosiale geregtigheid en anti-apartheidsaktivisme. Haar internasionale roem het haar 'n platform gebied om die stryd wat swart Suid-Afrikaners onder apardheid in die gesig staar, uit te lig. Deur haar optredes en openbare verklarings het Makeba wêreldwye aandag gevestig op die ongeregtighede in haar vaderland, wat die stemme versterk van diegene wat veg vir gelykheid en vryheid. Haar rol as 'n kulturele ambassadeur het gehelp om die gaping tussen Afrika- en Westerse gehore te oorbrug, wat groter begrip en solidariteit bevorder het. 

In die musiekedryf het Makeba se sukses gehelp om die weg te baan vir toekomstige generasies van Afrika-kunstenaars. Haar vermoë om tradisionele Afrikaritmes met kontemporêre style te meng, het die potensiaal vir kruiskulturele samewerking getoon en 'n presedent vir Afrika-musikante in die globale mark geskep. Haar nalatenskap bly voort in die voortgesette waardering en invloed van Suid-Afrikaanse musiek wêreldwyd, asook die voortdurende stryd om rasse- en kulturele verteenwoordiging in die kunste. 

## Verwysings
Om water te maak

duimnael|Water is baie belangrik!
**Water** is 'n helder vloeistof wat geen kleur, weinig smaak of reuk het, en as reën uit wolke val en strome, mere en seë vorm, en wat gebruik word om te drink, te was, ens. Teoreties is dit moontlik om water te maak. Twee mol waterstofgas en een mol suurstofgas moet gekombineer word om water te vorm. Mens het egter aktiveringsenergie nodig om die reaksie te begin en die stowwe saam te voeg. 

Water reguleer die aarde se temperatuur en bestaan uit twee elemente: waterstof en suurstof. Water is noodsaaklik vir ons gesondheid. Dit speel 'n sleutelrol in baie van ons liggaamsfunksies, insluitend om voedingstowwe na selle te vervoer, ontslae te raak van afval, die beskerming van gewrigte en organe, en die handhawing van liggaamstemperatuur.
2024 Azerbeidjanse Grand Prix

Die **2024 Formule Een Azerbeidjanse Grand Prix** is vir die sewende keer op 15 September 2024 op die Bakoe-straatrenbaan in Bakoe, die hoofstad van Azerbeidjan gehou. Dit was die sewentiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees.

## Bande 
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne verskaf:

## Vrye oefening 
### Uitslag 
## Kwalifisering 
***1** Lewis Hamilton en Esteban Ocon moes beide uit die kuipelaan wegspring, nadat daar aan hul motors gewerk is tydens *Parc fermé* kondisies.
***2** Zhou Guanyu moes heelagter wegspring weens die oorskryding van sy kwota enjinonderdele.
***3** Pierre Gasly is gediskwalifiseer ná 'n tegniese inspeksie getoon het dat daar 'n oortreding van die maksimum brandstoftoevoer na sy enjin was.

## Wedren 
### Renuitslag 
 Lando Norris teken die vinnigste rondte aan en verdien daarmee 'n ekstra punt.
**†** Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hul meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.

## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
NGC 246

thumb|180px|links|'n Foto van die Skedelnewel deur die Liverpoolteleskoop.
**NGC 246** (ook bekend as die **Skedelnewel** of **Caldwell 56**) is 'n planetêre newel in die sterrebeeld Walvis. Dit is die eerste bekende planetêre newel met 'n hiërargiese driedubbele-sterstelsel in die middel. 

Die newel is rofweg 1&nbsp;600 ligjare van die Aarde af. NGC&nbsp;246 se sentrale ster is 'n witdwerg van die 12de magnitude. 

William Herschel het NGC&nbsp;246 in 1785 ontdek. Sy sentrale ster, HIP&nbsp;3678&nbsp;A, het 'n metgesel wat saam met hom beweeg met die naam HIP&nbsp;3678&nbsp;B. 

In 2014 het sterrekundiges nog 'n metgesel van NGC&nbsp;246 se sentrale ster ontdek. Die tweede metgeselster, 'n rooidwerg met die naam HIP&nbsp;3678&nbsp;C, is met die Baie Groot Teleskoop ontdek.

## Verwysings
## Skakels
Dialekte van Afrikaans

duimnael|Distrik 6 in Kaapstad
**Afrikaans,** 'n taal wat hoofsaaklik in Suid-Afrika en Namibië gepraat word, het verskeie verskillende dialekte wat die uiteenlopende kulturele en streeksinvloede op die taal weerspieël. Een van die prominente dialekte is Kaapse Afrikaans, wat in die Wes-Kaapse streek gepraat word, wat beïnvloed is deur die tale van die inheemse Khoisan-mense,  sowel as Nederlands en Engels. Nog 'n belangrike dialek is Oranjerivier-Afrikaans, wat in die Noord-Kaapse streek gepraat word, wat invloede uit die inheemse Nama- en Korana-tale, asook Nederlandse en Khoisan-tale, toon.

Hierdie dialekte wissel dikwels in terme van woordeskat, uitspraak en selfs grammatika. Sommige dialekte kan ook invloede weerspieël van ander tale wat in die streek gepraat word, soos Xhosa en Zoeloe. Ten spyte van hierdie verskille is sprekers van verskillende Afrikaanse dialekte en streke oor die algemeen in staat daartoe om mekaar te verstaan, aangesien die kernstruktuur van die taal konsekwent bly danksy die invloed van die standaardvariëteit van Afrikaans, wat norme daarstel wat alle sprekers van Afrikaans daartoe in staat stel om mekaar te verstaan.

## Sien ook 
* Afrikaans
* Oosgrens-Afrikaans
* Oranjerivier-Afrikaans
* Khoisan

## Verwysings
Inflasie in Suid-Afrika

duimnael|Oregon Onion Market" "Hoër Pryse".
**Inflasie in Suid-Afrika** het in 2020 tussen 3% en 7% gewissel. Die land se inflasie was die afgelope jare 'n konstante bron van kommer. Die Suid-Afrikaanse Reserwebank poog om inflasie binne bogenoemde syfers te handhaaf, maar dit is moeilik om dit reg te kry weens 'n aantal kwessies, insluitend stygende voedsel- en brandstofpryse, en onstabiele wisselkoerse. 

Suid-Afrika het in 2022 'n skerp toename in inflasie beleef, meestal weens stygende kos- en petrolkoste, wat druk op mense se begrotings en ondernemings se finansies plaas.

Die Suid-Afrikaanse Reserwebank het monetêre beleidsmaatreëls ingestel, soos die verhoging van rentekoerse, om vraag- en prysstygings te verminder, in 'n poging om inflasie te bekamp. Die regering het ook programme van stapel gestuur om lae inkomste huishoudings te help en voedselonsekerheid te verlig. 

Suid-Afrika se vermoë om inflasie te beheer en te stabiliseer is deurslaggewend vir die land se ekonomiese toekoms.

## Verwysings
Saturnusnewel

Die **Saturnusnewel** (ook bekend as **NGC&nbsp;7009** of **Caldwell&nbsp;55**) is 'n planetêre newel in die sterrebeeld Waterdraer. Dit lyk groengeel deur 'n amateurteleskoop. William Herschel het dit op 7 September 1782 in Engeland ontdek met 'n teleskoop wat hy self ontwerp het. Dit was een van die vroegste ontdekkings in sy ruimteopname. Die sentrale ster is 'n helder witdwerg met 'n skynbare magnitude van 11,5. 

[thumb|200px|links|NGC 7009 afgeneem deur die [Hubble-ruimteteleskoop.]]
Die newel kry sy naam van sy kunsmatige ooreenkoms met die planeet Saturnus met sy ringe feitlik reg van die kant af gesien.

Die Saturnusnewel is 'n komplekse planetêre newel met baie morfologiese en kinematiese substelsels in drie dimensies, soos 'n halo, straalagtige strome en knope.

Die sentrale ster, 'n baie warm blouerige witdwerg met 'n temperatuur van 55&nbsp;000&nbsp;K, waaruit die newel vermoedelik ontstaan het, het 'n absolute magnitude van +1,5, wat beteken sy ligsterkte is sowat 20 keer so sterk as die Son s'n en sy skynbare magnitude is 11,5. Die sterk ultraviolet straling van die sentrale ster skep die kenmerkende gloeiende groen kleur van die newel. 

Die newel self het 'n skynbare magnitude van 8 en 'n radiale snelheid van meer as 40&nbsp;km/s na die Aarde.

## Verwysings
## Skakels
Beroemde Afrikaanse digters

duimnael|'n Uittreksel van poësie wat woorde gebruik om 'n prent van 'n persoon wat 'n hoed dra voor te stel.
Van die mees **beroemde Afrikaanse digters** se lewens is gevorm deur die komplekse maatskaplike en politieke landskap van Suid-Afrika. Totius (Jakob Daniel du Toit), N.P. van Wyk Louw, en Uys Krige is in die vroeë 20ste eeu in plattelandse dorpe van die Wes-Kaap en Vrystaat gebore, terwyl Elisabeth Eybers haar vormingsjare in Johannesburg deurgebring het en Adam Small sy jeug deurgebring het in die distrik Robertson, waarna hy en sy gesin verhuis het na die suidelike voorstede van Kaapstad. 

Small is veral bekend om die belangrike drama, *Kanna hy kô hystoe*. Sy werk verteenwoordig die Bruinmense se protes teen en bitterheid oor diskriminasie. In sy literêre werk stel hy die agterstelling van bruinmense onder die apartheidsbewind sentraal, maar ook die kloof wat as gevolg van rasseskeiding tussen die verskillende Afrikaanstalige gemeenskappe ontstaan het. Small bly een van die belangrikste Afrikaanse skrywers, wat Afrikaans – en ook sy Kaapse variant – as bevrydingstaal gebruik het. Breyten Breytenbach, die jongste van die groep, het in die Swartlandstreek van die Wes-Kaap grootgeword.

Totius, Van Wyk Louw en Krige se literêre reise het op 'n jong ouderdom begin, met Totius wat as 'n tiener sy poëtiese pogings begin het, en Van Wyk Louw en Krige wie se loopbane in hul universiteitsjare begin het. 

## Betekenis en nalatenskap 
Die bydraes van hierdie digters tot die Afrikaanse letterkunde is diepgaande, veral in die konteks van apartheidsera-Suid-Afrika. Deur werke te skep wat temas van identiteit, kultuur, liefde en sosiale geregtigheid ondersoek het, het hulle gehelp om Afrikaans te herdefinieer as 'n taal van skoonheid, kreatiwitet en weerstand. Hul poësie het 'n deurlaggewende rol gespeel in die bevordering van linguistise diversiteit en kulturele erfenis, wat die dominante narratiewe van die tyd uitgedaag het. Vandag bly hul werke 'n integrale deel van Suid-Afrika se literêre kanon, wat nuwe generasies skrywers en geleerdes inspireer. Deur hul poësie het hulle 'n onuitwisbare merk op die land se kultuurlandskap gelaat.

## Sien ook 
* Lys van Suid-Afrikaanse digters
* Totius
* N.P. van Wyk Louw
* Adam Small
* Elisabeth Eybers
* Uys Krige
* Breyten Breytenbach

## Verwysings
Pretoriataal

**Pretoriataal** ook bekend as '''S'Pitori''', is 'n kreool wat hoofsaaklik deur inwoners van Pretoria en die res van die Tshwane metropolitaanse gebied in Suid-Afrika gepraat word. Dit is 'n dinamiese mengsel van Sepedi, Setswana en ander Suid-Afrikaanse tale. Baie taalpraktisyns doen nou navorsing daaroor want S'Pitori kan moontlik 'n nuwe taal of 'n nuwe kommunikasievorm wees.

Die taal is dinamies en ontwikkel voortdurend, wat die diverse kulturele erfenis van sy sprekers weerspieël. S'Pitori dien as 'n gemeenskapsidentiteitsmerker, wat in verskeie omgewings gebruik word, van toevallige gesprekke tot formele geleenthede. Dit is bekend vir sy ryk woordeskat en kleurvolle uitdrukkings.

Jong mense gebruik die taal op verkillende maniere, byvoorbleeld die kletsrymer Loatile Mangadi, ook bekend as Loatinover Pounds. Hy is die hoofsanger van die kletsrymliedjie *Sosh Plata*.Indien die liedjie in die konteks van S'Pitori bestudeer word, is dit duidelik dat die taal aspekte soos kodewisseling, diversiteit en ook inklusiwiteit vir Suid-Afrikaners en die land se diverse tale bevorder.

## Verwysings
Mohamed Mahbub Alam

**Mohamed Mahbub Alam** (* 1 Oktober 1972 – † 4 Desember 2010) was 'n atleet uit Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2000 deelgeneem.

## Verwysings
Mohamed Shah Alam

**Mohamed Shah Alam** (* 1 Julie 1962 – † 29 Mei 1990) was 'n atleet uit Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1988 deelgeneem.

## Verwysings
Golam Ambia

**Golam Ambia** (* 2 Februarie 1966) is 'n atleet uit die Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1992 deelgeneem.

## Verwysings
Shahanuddin Choudhury

**Shahanuddin Choudhury** (* 15 Junie 1967) is 'n uitgetrede atleet uit Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspeles van 1988 en 1992 deelgeneem.

## Verwysings
Saidur Rahman Dawn

**Saidur Rahman Dawn** (* 18 Januarie 1963) is 'n uitgetrede atleet uit Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.

## Verwysings
Foujia Huda

**Foujia Huda** (* 21 Februarie 1985) is 'n atleet uit die Bangladesj. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 2000 deelgeneem.

## Verwysings
Mohamed Shah Jalal

**Mohamed Shah Jalal** (* 10 Augustus 1966) is 'n uitgetrede naelloopatleet uit Bangladesj. Hy het aan die 100 m vir mans by die Olimpiese Somerspele van 1988 en 1992 deelgeneem.

## Verwysings
Klein Spooknewel

Die **Klein Spooknewel**, ook bekend as **NGC 6369**, is 'n planetêre newel in die sterrebeeld Slangdraer. Die hoofringstruktuur is omtrent 'n ligjaar breed en die gloed is van geïoniseerde suurstof-, waterstof- en stikstofatome, wat onderskeidelik blou, groen en rooi gekleur is.

Die sentrale ster van die newel is van spektraaltipe WO3, wat dui op 'n spektrum soortgelyk aan dié van 'n suurstofryke Wolf-Rayetster. 'n Ontleding van Gaia-data dui daarop dat dit 'n dubbelsterstelsel kan wees. 

## Verwysings
## Skakels
*  NGC 6369
* Little Ghost Nebula data sheet, altitude charts, sky map and related objects - Deep Sky Objects Browser
* Little Ghost Nebula amateur astrophotography - Deep Sky Objects Browser
Sampie Terreblanche

**Solomon Johannes "Sampie" Terreblanche** (17 April 1933 – 17 Februarie 2018) was 'n Suid-Afrikaanse akademiese ekonoom en skrywer, skrywer van talle ekonomiese boeke en was veral bekend vir sy *History of Inequality in South Africa*, 1652–2002. Hy was emeritusprofessor in ekonomie aan die Universiteit Stellenbosch, waar hy 'n reputasie opgebou het as 'n dosent in Geskiedenis van ekonomiese denke, Ekonomiese geskiedenis, die ekonomie van Suid-Afrika en ekonomiese stelsels.
## Opvoeding 
Terreblanche het aan die Hoërskool Edenville in die Oranje-Vrystaat gematrikuleer en verder aan die Universiteit Stellenbosch studeer, waar hy 'n BA-graad met ekonomie as een van sy hoofvakke verwerf het, en later sy Meestersgraad en 'n Doktorsgraad in Filosofie verwerf. Later het hy in 1968/1969 drie maande aan die Harvard Universiteit deurgebring. Hy is aangestel as die Leerstoel vir Ekonomie, onderrig in ekonomiese geskiedenis, aan die Universiteit Stellenbosch.

## Akademiese loopbaan 
duimnael|Universiteit van die Oranje-Vrystaat
Terreblance het agt jaar aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat doseer. Hy het van 1968 tot sy aftrede in 2003 teruggekeer om aan die Universiteit Stellenbosch te doseer. In die 1980's, terwyl hy nog 'n prominente lid van die Nasionale Party, lid van die Afrikaner Broederbond en 'n "Hoofwag" van die Ruiterwag, het Terreblanche in 1985 die " Gespreksgroep '85" op Stellenbosch. Hy is aangestel as lid van die Beheerraad van die SAUK, en het die ondervoorsitter daarvan geword totdat hy nie in 1987 as raadslid heraangestel is nie. As gevolg hiervan het hy die Nasionale Party verlaat, ook weens groeiende twyfel en verskille met sy beleid van Apartheid en het een van die regering se sterkste Afrikaanse kritici geword. Hy was 'n stigterslid van die Demokratiese Party (voorloper van die Demokratiese Alliansie) en van die Vrye Weekblad van Max du Preez, maar is nie meer by die politiek betrokke nie.In 2008 het hy saam met Drucilla Cornell en Mahmood Mamdani 'n artikel aan die Suid-Afrikaanse media geskryf waarin hy gevra het vir die stigting van 'n Kommissie vir Geregtigheid en Versoening om "wittes, wat die begunstigdes van hierdie uitbuitende stelsel Apartheid was, op te voed, asook om ontwikkel 'n program van herstelwerk, restitusie en miskien die belangrikste, die vestiging van ekonomiese maatreëls wat effektief kan worstel met die verwoestende institusionele gevolge van 'n interne stelsel van kolonisasie.

## Verwysings
Poligamie in Suid-Afrika

duimnael|294x294px|Poligamie in Suid-Afrika
**Poligamie**, die praktyk om meer as een gade gelyktydig te hê, word in verskeie kulture in Suid-Afrikaanse etniese groepe waargeneem. Die mees prominente praktisyns is die Zoeloe- en Tswana-gemeenskappe. In hierdie kulture is poligamie dikwels gewortel in tradisionele waardes en gebruike wat afstamming, rykdom en sosiale status beklemtoon. Dit word beskou as 'n manier om gesinsgrootte te vergroot, gesinsbande te versterk en sosiale kohesie te verbeter. Boonop kan dit beskou word as 'n manier om vir meer kinders te voorsien, wat in hierdie gemeenskappe waardeer word vir arbeid, kulturele kontinuïteit en sosiale sekerheid.

Histories is poligame praktyke in Suid-Afrika gesanksioneer en gereguleer deur gewoontereg, wat mans toegelaat het om onder tradisionele norme met veelvuldige vrouens te trou. Kontemporêre wetlike raamwerke en samelewingshoudings ontwikkel egter. Die Suid-Afrikaanse regering erken amptelik monogame huwelike kragtens die burgerlike reg, maar poligame verbintenisse word steeds wetlik erken onder die gewoontereg as hulle die voorgeskrewe praktyke volg. Hierdie dubbele erkenning weerspieël die voortdurende onderhandeling tussen tradisionele gebruike en moderne regstandaarde (Hastings, 2018; Human Sciences Research Council, 2020).

## Verwysings:
Suid-Afrikaanse Gebaretaal

**Suid-Afrikaanse Gebaretaal** (**SASL**) is die primêre gebaretaal wat deur dowe mense in Suid-Afrika gebruik word. Die Suid-Afrikaanse regering het in 2001 'n nasionale taaleenheid vir Suid-Afrikaanse Gebaretaal bygevoeg. SASL is nie die enigste handtaal wat In Suid-Afrika gebruik word nie, maar dit is die taal wat bevorder word as die taal wat deur Dowes in Suid-Afrika gebruik moet word, hoewel dowe mense in Suid-Afrika histories nie 'n enkele groep vorm nie. Daar is ongeveer 40 skole vir Dowes in Suid-Afrika, waarvan die meeste 'n verskeidenheid SASL gebruik.

## Amptelike status 
SASL is vanaf 2023 een van die amptelike tale van Suid-Afrika en geniet sedertdien grondwetlike beskerming. Die herkenning van SASL as 'n amptelike taal het ten doel om inklusiwiteit te bevorder en diskriminasie op grond van taal in te perk.

## Verwysings
Spooknewel

Die **Spooknewel** (ook genoem **Sh2-136** of **VdB 141**) is 'n refleksienewel in die sterrebeeld Kefeus.

Dit lê naby die sterreswerm NGC&nbsp;7023. As 'n mens na die foto regs kyk, is dit duidelik waar die naam vandaan kom. Die newel is meer as 2&nbsp;ligjare breed. Dit omring verskeie sterre, en hulle gereflekteerde lig laat die newel geelbruin lyk.

## Verwysings
## Skakels
* Sky-Map.org - Sharpless Catalogue 
* NOAO 
* AAN
Mohan Khan

**Mohan Khan** (* 6 September 1991) is 'n atleet uit die Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2012 deelgeneem.

## Verwysings
Mohamed Hossain Milzer

**Mohamed Hossain Milzer** (* 11 Februarie 1967) is uitgetrede 'n atleet van Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1988 deelgeneem.

## Verwysings
Beauty Nazmun Nahar

**Beauty Nazmun Nahar** (* 1 Januarie 1984) is 'n atleet uit die Bangladesj. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 2008 deelgeneem.

## Verwysings
Umhlanga (seremonie)

**Umhlanga** [ um̩ɬaːŋɡa ] , of **Rietdans-** seremonie, is 'n alle jare Swazi- geleentheid wat aan die einde van Augustus of aan die begin van September plaasvind. In Eswatini reis tienduisende ongetroude en kinderlose Swazi-meisies en -vroue van die verskillende kapteinskappe na die Ludzidzini Royal Village om aan die agt dae lange geleentheid deel te neem. Die ongetroude, jong meisies word in vroulike ouderdomsregimente geplaas; Meisies wat buite die huwelik swanger geraak het se families is met 'n koei beboet.

## Verwysings
Moord op Uyinene Mrwetyana

**Uyinene "Nene" Mrwetyana** (20 April 2000 – 24 Augustus 2019)  was 'n Suid-Afrikaanse student aan die Universiteit van Kaapstad. Op 24 Augustus 2019 is sy in die Claremont-voorstad van Kaapstad verkrag en vermoor. Haar moord het 'n breër nasionale probleem van geslagsgebaseerde geweld en vrouemoord in Suid-Afrika uitgelig en die moord word gekrediteer met "die verskuiwing van die Suid-Afrikaanse kollektiewe bewussyn" en die aanvuur van 'n protesbeweging.

## Agtergrond 
Mrwetyana is in Oos-Londen vir ouers Noma en Philip Mrwetyana gebore. Sy het grootgeword in die voorstad Beacon Bay in Oos-Londen en was op Hoërskool Hudson Park in Vincent, waar sy op die skool se leerlingraad gedien en die "Hudsonian van die Jaar"-toekenning ontvang het. Mrwetyana het hoërskool by Kingswood College bygewoon waar sy in 2018 gematrikuleer het, en postuum die skool se Neil Aggett-gedenktoekenning in 2020 ontvang.  kort nadat sy matriek geslaag het, het sy in film en media aan die Universiteit van Kaapstad begin studeer.

## Verwysings
Bier in Afrika

**Bier in Afrika**, veral lager, word kommersieel in die meeste Afrika-lande geproduseer, en inheemse mense maak ook variëteite bier. Bier word in verskeie  lokale plekke bedien, van sjebiens in die buurt tot luukse kroeë. Baie lande het standaarde bierbottelgroottes, wat skoongemaak en weer gebruik word, so wanneer hulle bier by 'n winkel koop, moet mense dikwels 'n deposito op die bottel en die prys van die bier betaal. 'n Ander manier vir glasbottelbier is plaaslike bier wat in tetra-pak-styl papierkartonne verkoop word.

Suid-Afrika verbruik die meeste bier van enige Afrika-land, met 'n gemiddeld van 60 liter per persoon jaarliks.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Bier in Suid-Afrika
Mohammad Jahir Rayhan

**Mohammad Jahir Rayhan** (* 25 April 2001) is 'n atleet van Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2020 deelgeneem.

## Verwysings
Mohammad Shamsuddin

**Mohammad Shamsuddin** (* 15 September 1983) is 'n uitgetrede atleet uit Bangladesj. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2004 deelgeneem.

## Verwysings
Paardeberg (Swartland)

**Paardeberg** is 'n eilandberg in die Swartland. Die omgewing is bekend vir sy wynplase.

Die gebied lê rondom die punt 33° 30′ suid en 18° 45′ oos en die hoogste punt is 750 m bo seevlak. Dit is tussen die Paarl, Wellington, Hermon en Malmesbury, 50 km noordoos van Kaapstad, 16 km suid van Malmesbury en 35 km van die see. In die streek word met koring, canola en wingerd geboer. Oorspronklik was die kontrei ryk aan fynbos. Paardeberg, soms Paardenberg of Perdeberg, het sy naam te danke aan die trop bergkwaggas wat dit voorheen bewoon het. 

## Lees ook
*Lys van wynkelders in Suid-Afrika

## Bibliografie
*thebdi.org
The Brick Moon

duimnael|Illustrasie van *The Brick Moon*, 'n kortverhaal geskryf deur Edward Everett Hale.
***The Brick Moon*** is 'n novelle deur die Amerikaanse skrywer Edward Everett Hale, in die reeks gepubliseer in die tydskrif *The Atlantic Monthly* in 1869. Dit is 'n werk van spekulatiewe fiksie wat die eerste bekende fiktiewe beskrywing van 'n kunsmatige satelliet en ‘n  ruimtestasie bevat (hoewel in 1728 'n publikasie deur Isaac Newton het 'n beskrywing van Newton se kanonkoeël, 'n hipotetiese kunsmatige voorwerp wat vanaf 'n berg geprojekteer word, ingesluit as 'n gedagte-eksperiment om te verduidelik hoekom natuurlike satelliete beweeg soos hulle doen).

## Opsomming
*The Brick Moon* word as 'n joernaal aangebied. Dit beskryf die konstruksie en lansering in 'n wentelbaan van 'n sfeer, 200 voet in deursnee, gebou van bakstene. Die toestel is bedoel as 'n navigasiehulpmiddel, maar word per ongeluk met mense aan boord gelanseer. Hulle oorleef, en so verskaf die verhaal ook die eerste bekende fiktiewe beskrywing 'n Vierde deel of opvolg, getiteld *Life on the Brick Moon*, is ook in 1870 in *The Atlantic Monthly* gepubliseer. Dit is versamel as die titelwerk in Hale se bloemlesing *The Brick Moon and Other Stories* in 1899.

## Invloed
In 1877 het Asaph Hall die twee mane van Mars ontdek. Hy het aan Hale geskryf en die kleiner Mars-maan, Deimos, met die baksteenmaan vergelyk. 

In die *Long Earth*-reeks deur Terry Pratchett en Stephen Baxter word 'n ruimtestasie gebou in "*The Gap*" (waar die Aarde ontbreek) "*the Brick Moon*" genoem. Dit verskyn in twee van die romans: *The Long War* (2013) en T*he Long Mars* (2014). 

## Verwysings
Pawel Doerof

duimnael|Pawel Doerof
**Pawel Walerjewitsj Doerof** (Russies: Па́вел Вале́рьевич Ду́ров; gebore 10 Oktober 1984) is 'n Russiese sakebestuurder, entrepreneur en belegger wat 'n medestigter en die hoof uitvoerende beampte van Telegram Messenger Inc. is. en 'n medestigter van die sosiale netwerk-webwerf VK (kort vir sy oorspronklike naam VKontakte; Russies: ВКонтакте, wat InKontak beteken). Sedert 2021 het hy burgerskap in vier lande: Rusland, Saint Kitts en Nevis, die Verenigde Arabiese Emirate en Frankryk.

Doerof is in 2023 op die *Forbes* lys van miljardêrs genoteer, met 'n netto waarde van $11,5 miljard. Sy fortuin word grootliks gedryf deur sy eienaarskap van Telegram. Op 25 Augustus 2024 was Durov die 120ste rykste persoon ter wêreld, met 'n netto waarde van $15,5 miljard, volgens Forbes. In 2022 is hy deur Forbes erken as die rykste buitelander in die Verenigde Arabiese Emirate. In Februarie 2023 het die *Arabian Business* hom as die magtigste entrepreneur in Dubai aangewys.

Op 24 Augustus 2024 is Doerof in Frankryk gearresteer op kriminele aanklagte wat verband hou met 'n beweerde gebrek aan inhoudmoderering op Telegram en weiering om met die polisie te werk, wat die verspreiding van kriminele aktiwiteite moontlik gemaak het.

## Verwysings
Te Water Huis

Die **Te Water Huis** in Graaff-Reinet, Suid-Afrika is tot gedenkwaardigheid verklaar weens die besondere boustyl. Vanaf 1854 tot 1976 was dit die woning van die bekende Te Water-familie.

## Huis 
Die huis is op die hoek van Kerkstraat en Somersetstraat. Op 9 September 1818 is die perseel aan Andries Stockenström toegeken en die huis is waarskynlik deur hom in ±1820 gebou. Hierdie besonder ruim huis was in die H-uitleg met groot gewels en 'n riet dak.  Die swierige omlysting en unieke pilaartjies aan die voorgewel (Somersetstraat) is oorblyfsels van die Kaaps-Hollandse gewels. In die laat 19de eeu, die Victoriaanse tydperk, is die huis gemoderniseer en is die riet op die dak met sinkplaat vervang en die gewels verwyder. Uit ongeveer 1880 dateer die oordekte stoep met die hortjies. Toe is ook die  binnekant van die huis aan die moderne smaak aangepas. Die kamers is 5,5&nbsp;m en die vensters 2,5&nbsp;m hoog. Die plafonne, vloere en deure is almal van geelhout.

## Bekende familielede 
Verskeie lede van die Te Water-familie het hoë poste in die Suid-Afrikaanse samelewing beklee.
* Frans Karel te Water (*Brussel, België, 13 Augustus 1824 - †Graaff-Reinet. 18 Desember 1913), Dr. Te Water is die stamvader van die familie in Suid-Afrika. Hy arriveer ±1850 in die land en is vir 4 termyne burgemeester van Graaff-Reinet en die lid vir Graaff-Reinet van die Wetgewende Vergadering van die Kaapkolonie. Hy is die eerste Te Water-eienaar van die huis.
* bogenoemde is die vader van Thomas te Water
* Charles Theodor(e) te Water (*Graaff-Reinet, 4 Februarie 1887 -  †St. James, 6 Junie 1964), seun van bogenoemde Thomas. Charles was 'n regsgeleerde (LLD) en politikus.
* June te Water (*Pretoria, 1924 - ), kleindogter van bogenomede Charles. June was 'n bekende beeldhouer.
* Die Te Water Naudé-familie is afstammelinge van Frans

## Lees oook 
* Te Water-versameling

## Bibliografie 
* Fransen, Hans: A guide to the old buildings of the Cape. A survey of extant architecture from before c1910 in the area of Cape Town, Calvinia, Colesberg, Uitenhage. Kaapstad: Jonathan Ball, 2004. 
* graaff-reinet.co.za
* Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 35, nr. 2, Julie 1986. ISSN 0023-8422
* sahris.sahra.org.za <- VOLLEDIGE skakel asb.!
Doodstraf in Suid-Afrika

**Doodstraf in Suid-Afrika** is op 6 Junie 1995 afgeskaf deur die uitspraak van die Konstitusionele Hof in die saak van *S v Makwanyane*, na die moratorium van vyf jaar en vier maande wat sedert in Februarie 1990 van krag was. 

## Die Suid Afrika en VK doodstraf Geskiedenis 
**Die** standaardmetode om teregstellings uit te voer was hang, soms van verskeie gevangenes gelyktydig. Verpligte doodstraf vir moord is in 1935 afgeskaf, vergelykbaar met die soortgelyke wet wat in 1957 in die Verenigde Koninkryk aangeneem is.

## Die gevorming van doodstraf 
voor hierdie hervorming is baie groot getalle misdadigers ter dood veroordeel sonder, dat hulle vonnisse voltrek is, met slegs 24% van die kapitaaluitsprake wat in die tydperk van 1925 tot 1935 uitgevoer is insluitend 7% van uitsprake teen vroue.  

## Verwysings
Peelton

**Peelton** is 'n landelike nedersetting in die Oos-Kaap.

## Ligging
Dit is geleë by 32° 46′ suid, 27° 29′ oos, 584 m bo seevlak, suidwes van Keiweg, noordoos van Bhisho, 16 km noordoos van King William’s Town en 60 km vanaf Oos-Londen.

## Sendingstasie
Peelton was 'n sendingstasie van die Londense Sendinggenootskap, gestig in 1848-1849 deur eerw. Richard Birt (* Bromsberrow, Gloucestershire, Mei 1812 - † Peelton, 20 Maart 1892). Hy is op Peelton begrawe.

## Naam
Die sendingpos was aanvanklik bekend as Birt’s Mission, maar later herdoop. Sir Robert Peel (* 5 Februarie 1788 – † 2 Julie 1850) was die Britse minister van binnelandse sake van 1822-1827 en 1828 tot 1830 en eerste minister van 1834 tot 1835 en 1841 tot 1846 vir die Konserwatiewe Party. Peel is die stigter van die Londense polisiemag en sedertdien staan ‘n Londense konstabel bekend as ‘n “bobby”, die Engelse noemnaam vir ‘n seun met die naam Robert.

## Bekende inwoners
*Walter Rubusana
*Tiyo Soga (* Mgwalirivier, Victoria-Oos, Tyhume, ±1829 – † by die Tutura, Butterworth, 12 Augustus 1871), Xhosa-sendeling, Bybelvertaler, eerste geordende swart predikant in Suid-Afrika
*Steve Vukile Tshwete (* Springs, 12 November 1938 – † Pretoria, 12 April 2002)

## Bibliografie
*artefacts.co.za
*sabc.news/sabcnews/peelton-an-e-cape-village-with-british-history
Bimal Tarafdar

**Bimal Tarafdar** (* 6 Julie 1974) is 'n atleet uit Bangladesj. Hy het aan die 100 m naelloop by die Olimpiese Somerspele van 1996 deelgeneem.

## Verwysings
Nilufar Yasmin

**Nilufar Yasmin** (* 1 Julie 1975) is 'n atleet uit Bangladesj. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1996 in die verspring deelgeneem.

## Verwysings