Libanese en Siriese elektroniese toestel-ontploffings in 2024

duimnael|Beeldmateriaal van sekuriteitskameras wys ontploffende radioroeper in Beiroet.
Op 17 September 2024 het kommunikasie-radioroepers wat deur Hezbollah-lede gebruik is gelyktydig in Libanon en Damaskus, Sirië, ontplof. Teen 19 September 2024, was 37 mense is dood, insluitend ten minste 12 burgerlikes. Die ontploffings het verskeie Hezbollah-vestings geraak, insluitend Beiroet se Dahieh-voorstad, suidelike Libanon, en in die Bekaavallei.

Na kommer oor die veiligheid rondom die gebruik van slimfone deur die Hezbollah leierskap uitgespreek is, het die organisasie 'n nuwe handelsmerk radioroepers gekoop, Gold Apollo AR924-modelle wat vanaf Taiwan ingevoer is. Hassan Nasrallah, sekretaris-generaal van Hezbollah, wat op die ontploffings gereageer het, beskryf dit as 'n oorlogsdaad  en waarskynlik 'n oorlogsverklaring deur Israel. Hezbollah het belowe om wraak te neem. Na die ontploffings het die Israeliese minister van verdediging Yoav Gallant 'n "nuwe fase" van die oorlog teen die Spilvennote van Weerstand aangekondig, met 'n fokus op die noorde van Israel (wat aan Libanon grens).

## Agtergrond
'n Dag nadat Hamas sy aanvalle op 7 Oktober 2023 op Israel geloods het, het die Irannees-gesteunde militante organisasie Hezbollah by die konflik aangesluit ter ondersteuning van Hamas deur op Israeliese vestings te vuur. Dit het gelei tot 'n reeks oorgrens militêre uitruilings tussen Hezbollah en Israel.

Sedertdien is Hezbollah en Israel betrokke by oorgrens militêre vuur wat hele gemeenskappe in Israel en Libanon verplaas het, met aansienlike skade aan geboue en grond langs die grens. Vanaf 5 Julie 2024 berig Israel dat hulle ongeveer 366 Hezbollah-operateurs gedood het. Volgens die Verenigde Nasies is meer as 90 000 mense in Libanon gedwing om uit hul huise te vlug, terwyl 60 000 burgerlikes in Israel ontruim is.  Van 7 Oktober 2023 tot 21 Junie 2024 het Israel Libanon 6 124 keer aangeval. Hezbollah en ander Libanese magte het Israel 1 258 keer aangeval. Vroeër op die dag van die ontploffing het Israel se binnelandse veiligheidsagentskap, die Shin Bet, aangekondig dat dit 'n Hezbollah-komplot gedwarsboom het om 'n voormalige senior verdedigingsbeampte met 'n ploftoestel te vermoor.

## Gebruik van radioroepers 
Terwyl radioroepers in die laat twintigste eeu gewild was, is hulle sedertdien grootliks deur selfone vervang. Nogtans het sommige Hezbollah-lede vir jare voor die 7 Oktober-aanvalle radioroepers gebruik, maar meer lede het dit ná Februarie 2024 begin gebruik, toe Hassan Nasrallah, sekretaris-generaal van Hezbollah, 'n beroep op lede gedoen het om op te hou om slimfone te gebruik, met verwysing na Israel se vermoë om hulle te infiltreer. Hezbollah het daarna die radioroepers aanbeveel, wat in die maande voor die ontploffing na Libanon ingevoer is. Reuters is meegedeel dat die plofstof nie opgespoor is nie, ten spyte van die nagaan van die radioroepers, en dat dit steeds tot onmiddellik voor die ontploffings versprei is.

Die ontplofbare radioroepers was die AR924-model deur die Taiwanese maatskappy Gold Apollo. Gold Apollo het egter ontken dat die radioroepers gemaak en verkoop is deur die Boedapest-gebaseerde BAC Consulting KFT, wat vir die vorige drie jaar 'n lisensie-ooreenkoms met Gold Apollo gehad het. Gold Apollo-stigter, Hsu Ching-Kuang, het gesê dat BAC se betalings "baie vreemd" was, omdat dit via die Midde-Ooste betaal is. Die Taiwanese polisie het 'n ondersoek na Gold Apollo se betrokkenheid geopen, het vier plekke in Taipei en New Taipei City deursoek en twee individue ondervra. Beide ekonomiese minister J.W. Kuo en premier Cho Jung-tai het ontken dat die roepradios in Taiwan vervaardig is.

Cristiana Bársony-Arcidiacono, uitvoerende hoof van BAC Consulting, het erken dat hul met Gold Apollo werk, maar het gesê: "Ons maak nie die radioroepers nie. Ons is net die intermediêre *[sic]*." Hongaarse regeringswoordvoerder, Zoltán Kovács, het gesê dat BAC Consulting "'n handelsonderneming is", 'n tussenganger, met geen vervaardigings- of operasionele perseel in Hongarye nie. Dit het een bestuurder wat by sy geregistreerde adres werksaam is, en die toestelle wat na verwys is, was nog nooit in Hongarye nie." Die BAC-bestuur is daarna onder die beskerming van Hongaarse Geheime Diens geplaas.

## Ontploffings
### Eerste golf
Op 17 September 2024 omstreeks 15:30 EEST het baie radioroepers regoor Sirië en Libanon onverwags ontplof in 'n oënskynlike gekoördineerde aanval op Hezbollah-lede, van wie baie ernstig gewond is. 'n Regeringsveiligheidsbron het berig dat die beseerdes "hoofsaaklik" lede van Hezbollah was.

'n Associated Press-verslag het aangedui dat die toestelle moontlik met plofstof gevul was voordat hulle in Libanon aangekom het. Gesig- en oogbeserings was die mees algemene effek van die ontploffings en volgens Tracy Chamoun, het die oproepers 'n geluid uitgegee om gebruikers aan te moedig om die toestelle op te tel en na hul koppe op te lig.

Ander verslae sê dat die toestel vibreer en 'n foutboodskap op die skerm gewys het, en eers ontplof het toe die gebruiker 'n knoppie gedruk het om die fout uit te wis, wat die kans vergroot dat die operateur van die toestel dit sou vashou. waar ontploffings aangemeld is in die dorpe Aali en Nahri en Riyaq. In Sirië is ontploffings van roepers ook in die omgewing van Damaskus aangemeld. Die ontploffings het glo tot 30 minute lank voortgeduur ná die aanvanklike ontploffings, wat die gevolglike chaos verskerp het.

Getuies het berig dat hulle verskeie individue gesien het wat uit hul wonde bloei in die nasleep van die ontploffings. In een geval het 'n ontploffing plaasgevind in die broeksak van 'n man wat buite 'n winkel gestaan het. Foto's en video's wat op sosiale media en plaaslike media van Beiroet se suidelike voorstede die rondte doen, het gewys hoe individue op die grond lê met beserings aan hul hande of naby hul sakke. Die seun van die Libanese LP Ali Ammar, 'n lid van Hezbollah, is vermoor; Libanese premier, Najib Mikati, het suidelike Beiroet besoek om sy respek te toon.

Ongeveer 150 hospitale regoor Libanon het slagoffers van die aanval ontvang, wat chaotiese tonele beleef het. Hospitale in die suide van Libanon, die Beekavallei en Beiroet se suidelike voorstede was oorweldig met pasiënte, baie wat gely het aan beserings aan die gesig, hande en maag. In reaksie hierop het Libanon se Ministerie van Gesondheid individue met oproepers aangeraai om daarvan ontslae te raak en hospitale opdrag gegee om op 'n "hoë waarskuwing" vlak te bly.  Dit het ook 'n beroep op gesondheidswerkers gedoen om by die werk aan te meld en hulle gevra om nie draadlose toestelle te gebruik nie. Ambulansspanne is uit die noordelike stede Tripoli en Al-Qalamoun ontplooi om in Beiroet te kom help 

### Tweede golf
Ongeveer 24 uur ná die aanvanklike ontploffings het ’n tweede vlaag ontploffings van toestelle in Libanon voorgekom. Ontploffings is aangemeld in Beiroet, die Bekaavallei en suidelike Libanon. Hezbollah het verklaar dat handradio's betrokke was. Die toestelle wat geraak is, was ICOM-IC-V82 walkie-talkies, wat bekend is dat dit deur Hezbollah-militante gebruik word. Die ontploffings het ook brande by hul huise veroorsaak. Verdere ontploffings het plaasgevind by die begrafnisse van diegene wat in die eerste golf dood is.

## Verwysings