Olimpiese Somerspele 2012

Die **Olimpiese Somerspele 2012** (Engels: *2012 Summer Olympics*), amptelik bekend as die **Spele van die XXXste Olimpiade**, is tussen 27 Julie en 12 Augustus 2012 in Londen, Verenigde Koninkryk, aangebied. Tydens die geleentheid het 10&nbsp;568 atlete uit 204 nasies aan 302 items in 26 verskillende sportsoorte deelgeneem. Danksy die insluiting van vroueboks was daar vir die eerste keer in alle sporte vroulike deelnemers. Saoedi-Arabië, Katar en Broenei het vir die eerste keer vroulike atlete gestuur, sodat elke land wat tans in aanmerking kom, 'n vroulike mededinger na minstens een Olimpiese Spele gestuur het.

[duimnael|links|Die [Olimpiese Stadion (Londen)|Olimpiese Stadion in Londen]]
Dit was die dertigste aanbieding van die Somerspele sedert 1896. Dit was ook die derde keer dat Londen die spele georganiseer het na hulle eerste spele in 1908 en daarna in 1948. Daarmee het Londen die eerste stad geword wat driemaal Olimpiese Somerspele aangebied het. Naas Londen was Parys, Madrid, New York Stad en Moskou kandidate vir die organisasie van die 2012-Somerspele.

Die opening- en sluitingseremonies het in die Olimpiese Stadion plaasgevind. Soos gebruiklik het die lande in alfabetiese volgorde die stadion ingestap met Griekeland die eerste en die gasheer die Verenigde Koninkryk die laaste, maar aangesien die plaaslike taal Engels is, is dié taal se alfabet gebruik om die volgorde te bepaal. Caster Semenya, atleet en Wêreldkampioen tydens die Atletiekwêreldbeker in 2009, het die Suid-Afrikaanse vlag ingedra.

Vir die Olimpiese Somerspele 2012 is die 200&nbsp;ha Queen Elizabeth Olympic Park in Stratford opgerig. Die Spele het ook gebruik gemaak van plekke wat reeds voor die bod bestaan het. Hierdie Olimpiese Somerspele word algemeen as 'n groot sukses beskou, met stygende standaarde van kompetisie onder nasies regoor die wêreld, verpakte stadions en gladde organisasie. Verder is die fokus op nalatenskap en na-wedstryd-volhoubaarheid as 'n bloudruk vir toekomstige Olimpiese Spele beskou.

Die Paralimpiese Somerspele 2012 is tussen 29 Augustus en 9 September in Londen gehou.

## Toewysing 
duimnael|links|upright|Sebastian Coe, hoof van Londen se bod-komitee
duimnael|400px|Kaart van die kandidaatstede vir die Olimpiese Somerspele 2012:
Londen is op 6 Julie 2005 in Singapoer deur die Internasionale Olimpiese Komitee gekies as die gasheer vir die Olimpiese Somerspele in 2012. Ander kandidate was: Parys, New York, Madrid en Moskou. In die eerste ronde het Moskou uitgeval, in die tweede ronde New York, in die derde ronde Madrid, en uiteindelik ook Parys.

Die stemming het as volg verloop:

## Akkommodasie 
[duimnael|[Wembley-stadion, waar die meeste sokkerwedstryde plaasgevind het]]
[duimnael|[Lord’s|Lord’s Krieketgronde]]
[duimnael|[The O2 (Londen)|Die O2]]
duimnael|Centre Court by Wimbledon
[duimnael|[Engelse Kanaal by Weymouth]]
Terwyl die beplande besteding aan die Spele in sommige kringe kritiek uitgelok het, het ander die herontwikkeling van baie stadsdele in Londen, waar Olimpiese wedstryde sal plaasvind, verwelkom – veral omdat die meeste infrastruktuurprojekte volgens die konsep van volhoubaarheid verwesenlik is. Byna 90 persent van alle nuwe geriewe en die benodigde infrastruktuur was reeds in Julie 2011 voltooi – een jaar voor die begin van die Spele en sonder dat die beplande begroting oorskry is. Die laaste skatting van die totale koste in 2007 was egter aansienlik hoër as die oorspronklike beplande begroting.

Die hooffokus van die Spele was nuwe Olimpiese Park met 'n oppervlakte van 200 hektaar wat op 'n voormalige nywerheidsterrein in Stratford oos van Londen ontstaan het. Vir die Spele is ook verskeie sportgeriewe gebruik wat reeds voor en onafhanklik van Londen se kandidatuur bestaan het.

Die "Olympic Park" is ná afloop van die Spele, in 2013, na koningin Elizabeth genoem en staan nou bekend as *Queen Elizabeth Olympic Park*.

## Vervoer 
duimnael|'n *Olympic Javelin*-pendeltrein in St. Pancras-stasie
Die uitbreiding van Londen se openbare vervoerstelsel was 'n belangrike element van Londen se kandidaatskap. *Transport for London (TfL)* het met die oog op die Olimpiese Spele 'n verskeidenheid verbeterings aan die vervoerinfrastruktuur aangebring, waaronder die verlenging van die *East London Line*, wat deel uitmaak van die bogrondse spoornetwerk, asook die uitbou van die *Docklands Light Railway* en die *North London Line*. Op die hoëspoed-spoorweglyn *High Speed One* sal 'n pendeldiens bedryf word wat as *Olympic Javelin* bekend staan. Volgens *Network Rail* is tydens die Olimpiade 4&nbsp;000 bykomende treinverbindings asook langer treinstelle beskikbaar gestel.

Sowat 240&nbsp;000 besoekers per uur kan na die twee nuwe treinstasies in die Olimpiese Park, Stratford International en Stratford, vervoer word. Ook alle ander wedstrydplekke word deur spoorvervoer (treine, moltreine en *Docklands Light Railway*) met ander stadsdele verbind. 'n Sweefspoor tussen die O2 Arena en die *ExCel Exhibition Centre*, die *Emirates Air Line*, is op 28 Junie 2012 in bedryf gestel.

Die meeste wedstrydplekke is binne kort ryafstande geleë. Reistye na wedstryde het vir 80 persent van alle atlete minder as 20 minute beloop, en 93 persent van deelnemers kon hul oefenterreine in minder as 'n halfuur bereik. Ook padvervoer is vir deelnemers en amptelike verteenwoordigers vergemaklik – 'n *Olympic Route Network* met 'n totale lengte van 170&nbsp;km is geskep waarvolgens rylane op belangrike hoofroetes tussen die Olimpiese dorp en wedstrydplekke vir Olimpiade-deelnemers gereserveer is.

## Veiligheid 
duimnael|'n *Rapier*-vuurpyllanseerder
Die streng veiligheidsmaatreëls, wat deur die Britse polisiediens getref word en waarvoor 10&nbsp;000 polisiebeamptes en 13&nbsp;500 weermaglede ontplooi is, is as die grootste vredestydse veiligheidsoperasie in die Britse geskiedenis beskryf. Vloot- en lugmageenhede is ter beskerming van die Spele aangewend, en terwyl vlootskepe in die Teemsrivier gestasioneer is, is Eurofighter-vegvliegtuie, helikopters en lugafweermissiele (waaronder *Rapier*-vuurpyllanseerders) ontplooi om moontlike lugaanvalle af te weer.

Vanaf 14 Julie is 'n gedeeltelike lug-spersone oor Londen ingestel. Die amfibiese aanvalskip *HMS Ocean*, wat in die Teems voor anker lê, het as helikopter-landingsblad, logistiese basis en verblyfplek vir 800 soldate gedien. Die koste vir hierdie veiligheidsoperasie het van 'n oorspronklik beraamde £282 miljoen gestyg tot £553 miljoen.

In Julie 2012 het nuus oor die probleme, wat die privaat veiligheidsmaatskappy G4S by die werwing van geskikte personeel ondervind het, bekend geword. Die leemte moes met 3&nbsp;500 Britse weermaglede gevul word.

## Medaljes 
duimnael|Die Sloweense atleet Urška Žolnir wys haar goue medalje
Vir die Spele is sowat 4&nbsp;700 medaljes deur die Koninklike Munt te Llantrisant in Wallis vervaardig. Hulle is deur David Watkins (Olimpiese Spele) en Lin Cheung (Paralimpiese Spele) ontwerp. Feitlik alle goud, silwer en koper wat in die vervaardiging gebruik is, is in Salt Lake County in die Verenigde State ontgin.

Elke medalje weeg tussen 375 en 400&nbsp;gram (13,2–14,1&nbsp;ons), het 'n deursnee van 85&nbsp;mm (3,34&nbsp;duim) en is 7&nbsp;mm (0,27&nbsp;duim) dik. 'n Gravure op die rand verwys na die betrokke sport en dissipline. Volgens 'n ou tradisie is Nike, die Griekse godin van oorwinning, op die voorkant uitgebeeld. Sy stap uit die Atheense Panathinaiko-stadion, waar die eerste moderne Olimpiese Spele in 1896 gehou is, met die Parthenon-tempel in die agtergrond. Die agterkant toon die kenteken van die Spele, die Teemsrivier en 'n reeks lyne wat "die energie van atlete en 'n saamstaan-gees" versinnebeeld. Die medaljes is op 2 Julie na die Londense Tower se gewelwe geneem waar hulle tot die aanvang van die Spele bewaar is.

Elke goue medalje is uit 'n legering van 92,5 persent silwer, 1,34 persent goud asook koper saamgestel. Die silwermedaljes is van silwer (92,5 persent) en koper gemaak. Die bronsmedaljes is uit 'n legering van koper (97 persent), sink (2,5 persent) en tin (0,5 persent) saamgestel. Die goue medalje se materiële waarde word op $644 beraam (volgens markpryse wat op 30 Julie 2012 vasgestel is), dié van die silwermedalje op $330 en dié van die bronsmedalje op $4,71.

## Simboliek 
### Kenteken 
duimnael|Die Londense *Tower Bridge* met die Olimpiese ringe
Die Olimpiese Spele se kenteken is deur die konsultasieonderneming *Wolff Olins* ontwerp en op 4 Junie 2007 aan die publiek bekend gestel. Die kenteken, wat teen 'n koste van £400&nbsp;000 ontwikkel is en op glasskerwe lyk, is 'n abstrakte weergawe van die jaargetal 2012 waarby die Olimpiese ringe in die nul-syfer en die woord *London* in die syfer 2 bo-aan ingebed is. Hierdie kenteken sal met klein wysigings ook vir die Paralimpiese Spele 2012 gebruik word. Die standaardkleure is groen, magenta, oranje en blou, maar enige ander kleurkombinasie kon ook gebruik word sodat borge die kenteken maklik aan hul spesifieke behoeftes kon aanpas.

Kort na sy bekendstelling het die kenteken negatiewe reaksies by die publiek uitgelok. Binne enkele ure het tienduisende Britte 'n petisie onderteken waarin beswaardes die organiseerders versoek het om 'n nuwe kenteken te ontwerp. 'n Getal dagblaaie het hul eie kompetisies gehou waartydens lesers hul ontwerpe kon indien.

In Februarie 2011 het ook Iran se Nasionale Olimpiese Komitee beswaar teen die kenteken aangeteken wat volgens hulle baie op die woord "Zion" sou lyk en dus as rassisties beskou kon word.

### Gelukbringers 
duimnael|Wenlock en Mandeville
*Wenlock en Mandeville* is as amptelike gelukbringers vir die Olimpiese en die Paralimpiese Spele gekies. Die twee figuurtjies is op 19 Mei 2010 aan die publiek bekend gestel.

Wenlock en Mandeville beeld twee staaldruppels in 'n menslike gedaante uit en word met die staalbedryf in Bolton in Groter Manchester verbind. Hul name gaan terug op die klein nedersetting Much Wenlock in die graafskap Shropshire naby die Walliese grens, waar reeds in 1850 die *Wenlock Olympian Society Annual Games* as voorloper van die moderne Olimpiese Spele gehou is, en Stoke Mandeville, 'n nedersetting in Buckinghamshire wat as gasheer van die
eerste Paralimpiese Spele opgetree het.

Die skrywer Michael Morpurgo het 'n storiekonsep vir *Wenlock en Mandeville* geskryf, en 'n animasierolprent is vervaardig. Twee verhale oor die twee gelukbringers is geskep: *Out of a Rainbow* en *Adventures on a Rainbow*.

### Olimpiese fakkelloop 
[duimnael|links|Die Olimpiese fakkel word op 1 Junie op Crosby Beach naby [Liverpool verwelkom]]
[duimnael|Die *National Theatre* het die [Olimpiese vlam se aankoms in Londen met 'n vuurtuin gevier]]
Die Olimpiese fakkelloop het vanaf 18 Mei tot en met 27 Julie 2012 in die Verenigde Koninkryk plaasgevind. Nadat die Olimpiese vlam op 10 Mei tradisioneel in Olimpia, Griekeland, aangesteek is, is dit tussen 10 en 17 Mei tydens 'n fakkelloop oor 'n afstand van sowat 3000 kilometer deur Griekeland gedra en het op die volgende in Land's End, die mees suidelike punt van Engeland in Cornwall, aangekom. Die vlam is van hier deur altesaam 8000 lopers langs 70 roetes en oor 'n afstand van 12&nbsp;800&nbsp;km deur die hele land gedra.

By die fakkelloop is eilandgroepe langs die kus soos die Kanaaleilande, die eiland Man, die Orkney-eilande, die Shetland-eilande en die Hebride-eilande ingesluit, so ook die Ierse hoofstad Dublin. 'n Getal kulturele aanbiedings is ter geleentheid van die Olimpiese fakkelloop gehou.

Vir die fakkelloop is 8000 fakkels vervaardig wat uit 'n aluminium-legering bestaan het en met goud oortrek is. Hulle was 80 sentimeter lank en 800 gram swaar. Elke fakkel is met 8000 klein gaatjies geperforeer wat die fakkeldraers versinnebeeld het. Kort nadat die fakkel-ontwerp op 8 Junie 2011 aan die publiek bekend gestel is, het dit ironiese kommentaar uitgelok en die bynaam *Golden Cheesegrater* ("Goue Kaasrasper") gekry.

Die organisasiekomitee was egter onseker oor die betroubaarheid van die fakkels. Die Britse filiaal van die Duitse motorvervaardiger BMW, een van die amptelike borge van die Olimpiese Somerspele 2012, het aangebied om die fakkel-ontwerp in hul klimaatkanaal te toets. Die fakkels is hierby aan 'n verskeidenheid weerstoestande blootgestel, waaronder reën, sneeu, koue en hitte.

Sedert die eerste Olimpiese fakkelloop in 1936 in Berlyn is al 'n verskeidenheid brandstowwe getoets, waaronder magnesium, kruit, hars en olyfolie. Vir die Londense Spele is gaspatrone gebruik, maar die toetse deur BMW-ingenieurs het getoon dat die brander te swak was vir tipiese Engelse wind en reënweer. Die ontwerp is dus aangepas. Na bewering is die Olimpiese vlam nogtans twee keer op sy pad geblus – onder meer terwyl dit per renboot vervoer is: BMW se toetse het nie voorsiening vir hierdie uiterste blootstelling aan sterk seewind gemaak nie aangesien die ingenieurs nie daaroor ingelig is nie.

## Uitsaaidienste 
duimnael|Die Internasionale Uitsaaisentrum in Junie 2011
*Olympic Broadcasting Services (OBS)*, 'n agentskap van die Internasionale Olimpiese Komitee (IOK), het as gasheer-uitsaaidiens opgetree. OBS het van sy eie kameras en van gehuurde personeel van ander Olimpiese uitsaaiers gebruik gemaak om die Spele te dek. Basiese video- en oudio is aan ander uitsaaiers verkoop wat dan hul eie kommentaar en aanbieding by te voeg.

Die amptelike opnameformaat van die Olimpiese Somerspele 2012 het gebruik gemaak van Panasonic se digitale tegnologieë waarby die amptelike videodekking, wat deur die Internasionale Uitsaaisentrum, die *London Olympics Media Centre*, vervaardig en versprei is, in 1080/50i hoëdefinisie (HD) aangebied is. Panasonic het vooraf bekend gemaak dat DVCPRO HD die amptelike opnameformaat sou wees.

*Olympic Broadcasting Services London (OBSL)*, die gasheer-uitsaaier, het P2-HD-uitrusting gebruik vir die beeldsaai van Olimpiese wedstryde. Volgens die IOK se wens is die Spele vir wêreldwye gehore met terrestriële nasionale en streekgebonde uitsaaidienste gedek. In die gasheerland is die Olimpiese Spele deur die *British Broadcasting Corporation (BBC)* gebeeldsaai, terwyl *Channel 4* die Paralimpiese Spele 2012 sal uitsaai. Die *BBC* het alle 5&nbsp;000 ure se wedstryde op verskeie kanale uitgesaai. Naas uitgebreide dekking op *BBC Three* was altesaam 24 Olimpiese *BBC*-kanale beskikbaar wat deur Britse toeskouers per satelliet, kabel en die internet ontvang kon word.

Televisie-uitsaairegte vir die VSA is aan die *NBC*-netwerk verkoop en het meer as die helfte van die IOK se inkomste uit uitsaairegte verteenwoordig. *YouTube* het die Spele in 64 gebiede in Asië en Afrika suid van die Sahara gebeeldsaai waar geen amptelike uitsaaier verkies is nie. Alle uitsaaidienste, wat regte verkry het, het hulle dekking vanuit die Internasionale Uitsaaisentrum gebeeldsaai wat binne die Olimpiese Park se veiligheidskordon geleë was.

## Seremonies 
### Openingseremonie 
duimnael|Die openingseremonie
duimnael|Die Olimpiese vlam
Die openingseremonie het op 27 Julie 2012 in die Olimpiese Stadion plaasgevind. Die skouspel van £27 miljoen is deur William Shakespeare se toneelstuk *The Tempest* ("Die Storm") geïnspireer en onder die titel *The Isles of Wonder* as 'n wipwa-rit deur die Britse geskiedenis aangebied. Die vervaardiger en kunsdirekteur was die rolprentregisseur en Oscar-wenner Danny Boyle, terwyl twee lede van die elektroniese musiekgroep *Underworld*, Rick Smith en Karl Hyde, as musiekdirekteur gefungeer het. Engelse vermaaklikheidsterre en sporthelde het hul verskyning gemaak.

Die eerste deel van die openingseremonie was aan die ekonomiese en maatskaplike ontwikkeling van die Verenigde Koninkryk gewy en het die tradisionele landelike lewe, die nywerheidsomwenteling en die 1960's behandel. 'n Verruklike landskap, waarvoor die heuwelpiek Glastonbury Tor as voorbeeld gedien het, is gaandeweg deur fabrieke, rokende skoorstene en stomende enjins verdring. Boere is deur 'n stedelike bevolking vervang. Werkers het 'n Olimpiese ring gesmee, terwyl betogers opgeruk het.

In 'n kort humoristiese film het die akteur Daniel Craig as James Bond saam met koningin Elizabeth II in 'n helikopter gevlieg. Die koningin het daarna in lewende lywe in die stadion verskyn.

In die tweede deel van die seremonie is die Verenigde Koninkryk as 'n kultuurnasie uitgebeeld. Belangrike elemente was Engelse kinderliteratuur, Rowan Atkinson as *Mr. Bean*, die Britse alledaagse kultuur en popmusiek asook die maatskaplike veranderinge wat aan die wêreldwye web te danke is.

Daarna het meer as tweehonderd lande se atlete die stadion binnegemarsjeer. Die vlae van deelnemerstate is op die terrasse van die namaaksel van Glastonbury Tor geplaas. Die amptelike deel van die seremonie het toesprake, die opening van die Spele deur die koningin en die hys van die Olimpiese vlag ingesluit. Sewe jong Britse atlete het die Olimpiese Vlam aangesteek. Paul McCartney het die seremonie met twee liedere afgesluit.

### Sluitingseremonie 
duimnael|Die sluitingseremonie
duimnael|Die Olimpiese vlam word geblus
Die sluitingseremonie van die Olimpiese Somerspele 2012 in Londen het op 12 Augustus 2012 in die Olimpiese Stadion plaasgevind. Dit was getiteld *A Symphony of British Music*. Die kreatiewe direkteur en choreograaf was Kim Gavin, Es Devlin was die hoofontwerper en David Arnold het as musiekdirekteur gefungeer. Die beligting is deur Patrick Woodroffe gereël, terwyl die toneel- en rolprentregisseur Stephen Daltry weer as vervaardiger opgetree het.

Sowat 4&nbsp;100 akteurs het opgetree, waaronder 3&nbsp;500 volwassenes en 380 skoolkinders uit die ses Londense gasheerdistrikte as leke-akteurs, en 250 professionele akteurs. Vir die leke-akteurs is vyftien oefensessies in die Three Mills-ateljees asook 'n repetisie in die Ford-motorfabriek in Dagenham, waar 'n skaalmodel-oefensaal gebou is, gereël.

Die plegtige oorhandiging van die Olimpiese vlag aan die gasheerstad van die volgende Olimpiese Somerspele 2016, Rio de Janeiro, was tradisioneel 'n vaste bestanddeel van die sluitingseremonie.

## Finansiële en ekonomiese impak 
Die totale begroting vir die Olimpiese Spele in Londen was £9,3 miljard (aansienlik meer as die £2,4 miljard soos beraam in die oorspronklike begroting), waarvan £6,2 miljard deur die Britse regering en £2,1 miljard uit loteryfondse bygedra is. 'n Verdere £900 miljoen is deur die Londense Ontwikkelingsagentskap (*London Development Agency*) en die *Greater London Authority* beskikbaar gestel.

Daar is lewendige debatte oor die finansiële en ekonomiese impak van die Spele gevoer. Terwyl daar tydens die voorbereiding van die Olimpiade wél nuwe werkgeleenthede geskep is, het kleinhandelverkope in Julie en Augustus nie die verwagte styging getoon nie. Weens waarskuwings oor erge verkeersopeenhopings het baie Londenaars die Spele tuis op televisie gekyk of met vakansie gegaan. Ook toeriste het weggebly. Hotelle, wat hul kamerpryse vooraf aansienlik verhoog het, het minder oornagtings geregistreer as wat voorspel is.

## Sporte 
26 Olimpiese sportsoorte in 302 dissiplines is tydens die Spele beoefen. Tydens die Spele is 302 goue medaljes oorhandig.

## Kalender 
Die volgende tabel dui die Spele se daaglikse program aan. 'n Blou blokkie beteken dat wedstryde plaasgevind het, maar dat geen medaljes op die spel was nie. 'n Geel blokkie dui aan dat medaljes toegeken is, die getal dui op die getal medaljeparades wat die dag gehou is.

## Deelnemende nasies 
Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Olimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui:

### Suid-Afrikaanse deelname 
duimnael|Suid-Afrika se Caster Semenya, nadat sy die silwer medalje in die 800&nbsp;meter-naellope gewen het
Suid-Afrika het in totaal 3 goue, 2 silwer- en 1 bronsmedalje gewen:
* Suid-Afrika se Cameron van der Burgh het 'n goue medalje in die 100&nbsp;m-borsslag vir mans met 'n nuwe wêreldrekord van 58.46 sekondes gewen.
* Chad le Clos van Suid-Afrika het 'n goue medalje in die 200&nbsp;m-vlinderslag met 'n tyd van 1:52,96 sekondes gewen. Hy het Michael Phelps van die VSA uitgestof wat met 'n tweede plek tevrede moes wees. In die 200&nbsp;m-wisselslag het hy tweede geëindig en 'n silwer medalje ontvang.
* Suid-Afrika se liggewig-roeiers het 'n onverwagte goue medalje gewen. Brittanje moes met silwer tevrede wees en Denemarke in die derde plek met 'n brons medalje. Die spanlede was: Matthew Brittain, Sizwe Ndlovu, John Smith en James Thompson.
* Bridgitte Hartley het 'n bronsmedalje in die eindstryd van die 500&nbsp;meter-kanowedvaart (K1) vir vroue gewen.
* Caster Semenya het silwer in die 800&nbsp;meter-naellope gewen.
* Oscar Chalupsky se roeispan het tot die halfeindronde deurgedring.

## Getal medaljes 
400px|duimnael|Kaart van medaljes volgens lande:
 vertoon lande, wat ten minste een goue medalje gewen het.
 vertoon lande, wat ten minste een silwer medalje gewen het.
 vertoon lande, wat ten minste een brons medalje gewen het.
 vertoon lande, wat geen medaljes gewen het nie.
 vertoon lande, wat nie aan die Olimpiese Somerspele 2012 deelgeneem het nie.
Hier is die top tien lande wat medaljes by die Spele verower het:

## Sien ook 
* Olimpiese Somerspele 1908 in Londen
* Olimpiese Somerspele 1944 in Londen beplan, maar weens die Tweede Wêreldoorlog gestaak
* Olimpiese Somerspele 1948 in Londen

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  London 2012 *Olympic.org*. Internasionale Olimpiese Komitee.
*  Resultate en medaljewenners *Olympic.org*. Internasionale Olimpiese Komitee.
*  *Olympics: 2004 to 2012*