open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arp 147

**Arp 147** of **IC 298** is twee interaktiewe sterrestelsels sowat 430&nbsp;miljoen en kom in die Atlas of Peculiar Galaxies (ARP) voor.

Die stelsel is gevorm nadat ’n spiraalsterrestelsel (regs op die foto) teen ’n elliptiese sterrestelsel (links) gebots het. Die botsing het ’n golf stervorming (in helderblou) veroorsaak wat sowat 40&nbsp;miljoen jaar gelede teen ’n effektiewe snelheid van ≳100&nbsp;km s-1 begin uitkring het. Die tydperk van die grootste stervorming het na raming 15&nbsp;miljoen jaar gelede geëindig. Namate die jong, superwarm sterre aan hul einde gekom het (as ontploffende supernovas), het hulle neutronsterre en swartkolke agtergelaat.

Die regterkantse sterrestelsel het ’n deursnee van 30&nbsp;000 ligjare en is 21&nbsp;000 ligjare van die ander een af geleë. Die hele stelsel het ’n deursnee van sowat 115&nbsp;000 ligjare. Stervorming in die ring geskied teen ’n tempo van sowat 4,68&nbsp;sonmassas per jaar. 

Die rooierige bult in die hoofring is vermoedelik die kern van die primêre sterrestelsel en beslaan 30% tot 50% van die totale massa van die sterrestelsel.

Die kleiner stelsel bevat ook ’n X-straalbron, wat ’n swartkolk kan wees.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Hubble-ruimteteleskoop 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Duitse Wikipedia
Uppsala General Catalogue of Galaxies

[duimnael|350px|Die [Sonneblom-sterrestelsel, ook bekend as UGC&nbsp;8334, is een van die 12&nbsp;921 sterrestelsels in die Uppsala General Catalogue of Galaxies.]]

Die **Uppsala General Catalogue of Galaxies** (**UGC**) is ’n katalogus van 12&nbsp;921 sterrestelsels wat van die Noordelike Halfrond af sigbaar is. Dit is in 1973 die eerste keer gepubliseer.

Die katalogus sluit alle stelsels noord van deklinasie  in met ’n deursnee van groter as 1&nbsp;boogminuut. Die primêre bron van die data is die Palomar-sterrewag se lugopname (POSS). Dit sluit ook sterrestelsels van die Catalogue of Galaxies and of Clusters of Galaxies (CGCG) in wat kleiner as 1 boogminuut is, maar ’n skynbare magnitude van helderder as 14,5 het.

Beskrywings van die stelsels word in die katalogus aangegee, asook die gebied wat hulle omring en konvensionele stelselklassifikasies en posisiehoek vir sekere stelsels. Die stelsels se deursnee word ook aangegee, en die klassifikasie en beskrywings gee so ’n akkuraat as moontlike beeld van die stelsels op die foto's. Die akkuraatheid van die koördinate is net genoeg om identifikasie moontlik te maak.

Die stelsels in die katalogus word vanaf "UGC 1" genommer en word gerangskik volgens hul regte klimming.

## Bylae 
Daar is ook ’n bylae, die **Uppsala General Catalogue Addendum**, wat afgekort word as **UGCA**.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ebi

**Ebrahim Hamedi** (&lrm;; * 19 Junie 1949 in Teheran, Iran), beter bekend onder sy verhoognaam **Ebi** (), is een van die bekendste en invloedrykste Irannese sangers en musikante van sy tyd. Danksy sy ekspressiewe stem word hy as een van die beste sangers van sy generasie beskou.

Ebi bly sedert die Irannese Rewolusie in 1979 in Marbella, Spanje en Los Angeles en gaan dikwels op wêreldtoere. In sy repertoire verbind hy invloede van tradisionele Persiese musiek met westerse pop en soms ook Latino-ritmes. 

As balling neem Ebi standpunt in teen die huidige Irannese bewind. Een van sy liedjies, *Tasmim*, behandel die omstrede presidensiële verkiesing in 2009. Met sy nasionalistiese liedjie *Persian Gulf* kies hy die kant van Iran in die Persiese Golf-naamstryd.

## Eksterne skakels 
**Media**
* youtube.com: *Ebi - Asheghane. Amptelike musiekvideo in HD*
Stierlingse sanger

Die **Stierlingse sanger** (*Calamonastes stierlingi*) is 'n redelik algemene standvoël in breëblaarboomveld, veral miombo, en kom een-een of in pare voor. Hulle leef in die onderste blaredak en onderbos. Die voël is 14&nbsp;cm groot en weeg 13&nbsp;gram. In Engels staan die spesie bekend as ''Stieling's wren-warbler*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Eksterne skakels
Catalogue of Galaxies and of Clusters of Galaxies

Die **Catalogue of Galaxies and of Clusters of Galaxies**, ook kortweg die **Zwicky-katalogus** genoem, is ’n katalogus wat deur die Switserse sterrekundige Fritz Zwicky en kollegas saamgestel is van sterrestelsels en sterrestelselswerms. Die afkorting "CGCG" en "ZWG" word in die katalogus vir die voorwerpe gebruik.

Tussen 1961 en 1968 het Zwicky ses volumes van die katalogus by die Kaliforniese Instituut vir Tegnologie gepubliseer. Dit is gebaseer op foto's van die lugruim en bevat sowat 30&nbsp;000 sterrestelsels en sowat 10&nbsp;000 swerms. Die doel was om alle sterrestelses helderder as 15,5&nbsp;mag noord van 30° suidelike breedtegraad te lys, asook alle helder, sterrestelselryke swerms in dié gebied. Die posisies en helderheid van die sterrestelsels word aangegee en die swerms word geklassifiseer volgens soort. Die ledetal, posisie, grootte en geskatte afstand word ook aangegee.

## Bronne 
* Herzog, E., Wild, P., Zwicky, F.: *A New Catalogue of Bright Galaxies and Clusters of Galaxies.* In: *Publications of the Astronomical Society of the Pacific.* 69. 1957, 409.
* Zwicky F. et al.: *Catalogue of galaxies and of clusters of galaxies.* California Institute of Technology, 1961–1968, 6 volumes

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Duitse Wikipedia
Kaneelborssanger

Die **Kaneelborssanger** (*Euryptila subcinnamomea*) is 'n endemiese, skaars en gelokaliseerde standvoël wat leef in struik bedekte, klipperige heuwelhange en klowe. Hulle is sku en kruip tussen groot klippe rond en verdwyn dikwels in skeure. Die voël is 12&nbsp;cm groot en weeg 10 – 13 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Cinnamon-breasted Warbler*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Woudlangstertjie

Die **woudlangstertjie** (*Oreophilais robertsi*) is 'n endemiese algemene standvoël van woudrande en varingveld aan bergwoudrand in die hoogland van Oos-Zimbabwe. Hulle kom in pare of groepies voor en is luidrigtige voëls. Die voël is 14&nbsp;cm groot en weeg 10 gram. In Engels staan die voël bekend as die ''Roberts's warbler*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bronnelys 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 
* Ryan, Peter. (2006). Family Cisticolidae (Cisticolas and allies). pp.&nbsp;378–492 in del Hoyo J., Elliott A. & Christie D.A. (2006) *Handbook of the Birds of the World*. Volume 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers* Lynx Edicions, Barcelona 

## Verwysings
Ruddse kleinjantjie

Die **Ruddse kleinjantjie** (*Apalis ruddi*) is 'n amper-endemiese, gelokaliseerde algemene standvoël wat leef in laagliggende doringveld en sandwoudruigtes in die kusvlakte van suidelike Mosambiek en noordelike KwaZulu-Natal. Die voël is 13&nbsp;cm groot en weeg 10 gram. In Engels staan dit as die ''Rudd's apalis* bekend.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.'' Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011.
Hugh Abercrombie

**Hugh Romilly Abercrombie** (Cardiff, 7 Mei 1872 – Nelspruit, 12 Julie 1955) was 'n sakeman, verslaggewer, skrywer en boer.

Hy het sy opvoeding ontvang aan die St. Mary's College in Dulwich en na Suid-Afrika gekom in 1887 as 'n stenograaf en boekhouer. Hy het hom in Pretoria gaan vestig en kort voor lank aktief begin deelneem aan die plaaslike sakewêreld, politiek, sport en landbou-organisasies. Later jare het hy gaan boer by Nelspruit.

Abercrombie het in 1894 'n uitval met pres. Paul Kruger gehad oor die stemregvraagstuk en kommandodiens. Toe die party Het Volk egter opgerig word, het hy hom daarby aangesluit en in die verkiesing van 1907 hom in die kiesafdeling Troyeville verkiesbaar gestel nadat hy hom aan die veilige kiesafdeling Wakkerstroom onttrek het ten gunste van genl. Jan Smuts.

Abercrombie het oor verskeie onderwerpe geskryf wat op Suid-Afrika betrekking het, was 'n ruk lank die eienaar van twee pennie-koerante, wat albei *Chronicle* geheet het, een in Pretoria en daarna een in Johannesburg. Heelwat later was hy stigter, eienaar en redakteur van die onafhanklike politieke maandblad *White Africa*, wat van 1948 tot 1955 uitgegee is. Hy het ook gedien as president van die Transvaalse Landbou-unie en die Pretoriase Sakekamer.

Sy skryfwerk sluit in: *The rise and fall of Krugerism* in samewerking met John Scoble (1900), ''Africa's peril; the colour problem* (1938), *Afrika se gevaar; die kleurprobleem* (1938), *The world to come, the seven pillars of federation* (1942), *The secret history of South Africa or: Sixty-five years in the Transvaal* (1951).

## Bronne 
* Potgieter, D.J. (hoofred.) *Standard Encyclopaedia of Southern Africa''. Kaapstad: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd., 1973.
Alfred Ackerman

**Alfred Seabold Eli Ackerman** (Suid-Afrika, 1867 - Londen, 13 April 1951) was 'n Suid-Afrikaanse ingenieur en uitvinder.

Ackerman het sy skoolopleiding aan die Suid-Afrikaanse Kollege in Kaapstad ontvang en daarna aan die pas gestigte *City and Guilds of London Institute* gaan studeer waar hy die dubbele kwalifikasie in siviele en meganiese ingenieurswese verwerf het. Hy is gevolglik verkies as genoot van die Instituut en was jare lank sekretaris van die Vereniging van Ingenieurs in Engeland. 

In 1902 het meganiese houtskool-snyers sy aandag geboei en het hy belangrike werke oor die onderwerp gepubliseer. Hy het 'n reeks geslaagde proefnemings uitgevoer wat die fisiese eienskappe van klei gedemonstreer het. Ackerman was 'n baanbreker in sonkragmasjiene en in 1907 is sy sonkrag-aanleg in Egipte opgerig en ook in die Verenigde State van Amerika beproef. Hy was 'n aktiewe radiowerker in die baanbrekersdae van die uitsaaiwese en was 'n raadgewende ingenieur vir die Britse Uitsaaimaatskappy, soos die Britse Uitsaaikorporasie destyds bekendgestaan het.

Hy is die skrywer van die boek *Popular fallacies* (1907), wat destyds wyd gelees is.

## Bron 
* Potgieter, D.J. (hoofred.) *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd., 1973.
NGC 4435 en NGC 4438

**NGC 4435 en NGC 4438**, ook bekend as **Arp 120**, is twee interaktiewe sterrestelsels sowat 52&nbsp;miljoen ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Maagd.

## NGC 4435 
NGC 4435 is ’n lensvormige staafsterrestelsel met relatief jong sterre van sowat 190&nbsp;miljoen jaar in sy sentrale streke wat deur die Spitzer-ruimteteleskoop ontdek is en wat kon ontstaan het vanweë die wisselwerking met NGC&nbsp;4438. Die wisselwerking het waarskynlik ook die stelsel se lang getystert veroorsaak, hoewel ander studies daarop dui dat dit ook ’n wolk in die Melkweg kan wees wat nie met NGC&nbsp;4435 verband hou nie.

## NGC 4438 
NGC 4438 is die vreemdste interaktiewe sterrestelsel in die Virgo-sterrestelselswerm vanweë die onsekerheid oor die energiemeganisme wat die kernbron verhit; dit kan ’n steruitbarstingstreek wees of ’n aktiewe sterrestelselkern wat sy energie kry van ’n swartkolk.

Dié stelsel het ’n hoogs verwronge skyf met lang getysterte vanweë wisselwerkings met ander stelsels. Dit verduidelik hoekom sommige bronne dit as ’n lensvormige stelsel en ander bronne dit as ’n spiraalsterrestelsel aandui. Daar is ook tekens van ’n uitgebreide maar middelmatige steruitbarsting in die verlede, asook ’n aansienlike gebrek aan neutrale waterstof en ’n verplasing van sy interstellêre medium (atomiese en molokulêre waterstof, stof en warm gas) in die rigting van NGC&nbsp;4435, wat dui op ’n getywisselwerking met laasgenoemde. NGC&nbsp;4438 beweeg deur Virgo se intergalaktiese medium teen ’n hoë snelheid, wat verhoog word deur die wisselwerking tussen die twee stelsels.

## Wisselwerking met M86 
Buiten dié bewyse dat die skade aan NGC&nbsp;4438 deur ’n botsing miljoene jare gelede met NGC&nbsp;4435 aangerig is, verbind die ontdekking van verskeie filamente geïoniseerde gas NGC&nbsp;4438 aan die groot naburige sterrestelsel Messier 86. Gas en stof is ook op laasgenoemde gevind wat van eersgenoemde afkomstig kan wees en dit dui op ’n wisselwerking in die verlede tussen dié twee stelsels. As die digtheid van sterrestelsels in die middel van swerms in ag geneem word, is dit moontlik dat daar ’n wisselwerking tussen die drie stelsels (NGC&nbsp;4435, NGC&nbsp;4438 en M86) was.

## Galery 

Lêer:NGC 4438 4435 GALEX WikiSky.jpg|NGC&nbsp;4435 (bo) en NGC&nbsp;4438 (onder) deur GALEX (ultraviolet).
Lêer:NGC4438.jpg|Hubble-foto van NGC&nbsp;4438.
Lêer:ESO-M87.jpg|Die Virgo-sterrestelselswerm (Burrell Schmidt-teleskoop).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* NGC 4438
* 

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Samson Rickard Stuttaford

duimnael|regs|200px|Samson Rickard Stuttaford.

**Samson Rickard Stuttaford** (Engeland, Julie 1833–1915) was 'n Suid-Afrikaanse afdelingswinkeleienaar en 'n stigter van die afdelingswinkels Stuttafords.

Hy het na die Kaap toe geëmigreer nadat hy sy opleiding in die handel in Londen gekry het. In die onderneming van A.W. Fletcher ontmoet hy sy lewenslange vennoot, sir William Thorne, en stig in 1857 Plymouth House, wat kort daarna Thorne, Stuttaford & Co. geword het. Die onderneming verhuis in 1871 na Adderleystraat (waar dit meer as 120 jaar sou bly) en rig later takke op in Johannesburg (1892) en Durban (1924). Teen 2011 het Stuttafords 15 winkels gehad: Sandown, Roodepoort, Eastgate, Rosebank (Johannesburg), Cresta, Menlyn Park (Pretoria), Brooklyn (Pretoria), Canal Walk, Claremont, Tygervallei, Umhlanga Rocks, La Lucia, Westville (Durban), Windhoek en Gaborone, maar in Junie 2017 is die winkelgroep gelikwideer.

Stuttaford se seun, Richard, het twee jaar ná sy pa se dood hoof van die maatskappy geword. Hy was ook minister sonder portefeulje van 1933 tot 1936, van 1936 tot 1939 minister van volkswelsyn en van 1939 tot 1942 van handel en nywerhede in genl. Jan Smuts se oorlogskabinet.

## Bronne 
* Rosenthal, Eric. 1978. *Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town and Johannesburg: Juta and Company Limited.
* Stuttafords se webtuiste
John Adamson

Sir **John Ernest Adamson** (Wakefield, 11 Januarie 1867 - Muizenberg, 24 April 1950) was 'n Suid-Afrikaanse opvoedkundige.

Adamson het sy universiteitsopleiding aan die Londense Universiteit ontvang, waar hy die graad D.Litt. verwerf het. Daarna was hy lektor in opvoeding aan die South Wales Training College, Carmarthen, van 1891 tot 1902. 

In daardie jaar het hy na Suid-Afrika gegaan en hoof van die Normaalkollege in Pretoria geword. Sy vermoëns is gou raakgesien en in 1905 word hy aangestel aan direkteur van onderwys in die Transvaal. Hy het dié gesiene amp beklee tot en met sy aftrede in 1924 toe hy tot ridder geslaan is. HIerna was hy "master" van die Rhodes-universiteitskollege in Grahamstad van 1925 tot 1930.

Adamson het enkele boeke en talryke artikels oor onderwysaangeleenthede geskryf. In 1915 het hy 'n klein bundel gedigte uitgegee, *Songs from the south*, waarvan die beste mooi geskrewe beskrywings is van Suid-Afrikaanse tonele in die Georgiaanse styl.

## Bronne 
* Potgieter, D.J. (hoofred.) *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd., 1973.
Rooioorlangstertjie

Die **Rooioorlangstertjie** (*Malcorus pectoralis*) is 'n endemiese algemene standvoël en plaaslike nomade in dorre bossieveld. Die voël is rusteloos en hou in lae struike, sit vir 'n kort rukkie op die toppe van bosse voordat dit dan op die grond sit. Hulle kom een-een of in pare voor. Die voël is 15&nbsp;cm groot en weeg 10 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Rufous-eared Warbler*.

## Verspreiding en woongebied 
Die spesie kom wyd verspreid voor in Suider-Afrika.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Vlag van die Noordelike Mariana-eilande

Die **vlag van die Noordelike Mariana-eilande** is op 4 Julie 1976 in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n ligblou baan met ’n lei, ’n latteklip en ’n wit vyfpuntige ster in die middel.

## Geskiedenis 
In ooreenstemming met ander nasies in die Stille Oseaan soos die Marshalleilande en Nauru, het die vlag van die Noordelike Mariana-eilande ’n blou baan met ’n wit ster.

## Ander vlae 

Lêer:Flag of the United Nations.svg|  Vlag van die Verenigde Nasies, 1947 tot 1965
Lêer:Flag of the Trust Territory of the Pacific Islands.svg|  Vlag van die Trustgebied van die Pasifiese Eilande, 1965 tot 1978
Lêer:Flag of the Northern Mariana Islands (1972).svg|  Nie-amptelike vlag, 1976 tot 1981
Lêer:Flag of the Northern Mariana Islands (1976–1989).svg|  In gebruik van 1981 tot 1989

## Sien ook 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Noordelike Mariana-eilande by *Flags of the World*.
Adderleystraat

duimnael|links|200px|Adderleystraat, 2016.
duimnael|regs|270px|Adderleystraat omstreeks 1897.
[duimnael|regs|270px|Adderleystraat, omstreeks 1900, afgeneem deur T.D. Ravenscroft, 'n [Rondebosch|Rondebosse fotograaf.]]
[duimnael|270px|regs|Die [NG gemeente Kaapstad|Groote Kerk is 'n bekende baken aan Adderleystraat.]]

**Adderleystraat** is die hoofstraat van Kaapstad. Dit begin by die herwonne strandgebied by Roggebaai en eindig aan die voet van Goewermentlaan. Dit het eers as Amsterdamkanaal en daarna Heerengracht bekendgestaan en langs 'n varswaterkanaal geloop wat lank gelede reeds toegegooi is. Dié water, wat van Tafelberg af kom, loop vandag onder die straat in 'n groot pyp af see toe.

Adderleystraat het sy huidige naam in 1850 gekry ter ere van Charles Bowyer Adderley, 'n Britse parlementslid wat die Kaapse koloniste se geslaagde poging gesteun het om te verhoed dat die Kaap omskep word in 'n strafkolonie. Van die bekende bakens aan Adderleystraat is die Groote Kerk, die Kultuurhistoriese Museum, Standard Bank se eertydse hoofkantoor en die Goue Akker.

Die voortsetting van Adderleystraat, wat oor die herwonne strandgebied loop tot teen aan die hawe, staan bekend as Heerengracht.

Daar is ook 'n Adderleystraat in Port Elizabeth en talle plattelandse dorpe, onder meer Worcester, Robertson en Stanford.

## Bron 
* Potgieter, D.J. (hoofred.) *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd., 1973.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Geelborskleinjantjie

Die **Geelborskleinjantjie** (*Apalis flavida*) is 'n algemene standvoël wat leef in vogtige boomveld en rivierbos maar kom nie voor in bergwoude nie. Die voël is 12&nbsp;cm groot en weeg 8 gram. In Engels staan die voël bekend as die *Yellow-breasted Apalis*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (Groepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Verwysings
Ulysses S. Grant

**Ulysses S. Grant**, gebore as **Hiram Ulysses Grant**, (27 April 1822 – 23 Julie 1885) was die 18de President van die Verenigde State (1869–1877). Hy het homself onderskei as generaal tydens die Amerikaanse Burgeroorlog. Tydens sy ampstermyn het Colorado op 1 Augustus 1876 die 38ste deelstaat van die Verenigde State geword.
Céret

**Céret** is ’n dorp in die Franse département Pyrénées-Orientales en die gewes Languedoc-Roussillon met ’n oppervlakte van 37,86 vierkante kilometer en 7663 inwoners (2013). Sy inwoners word in Frans *Cérétans* genoem.
duimnael|senter|400px|Céret

## Geografie 
duimnael|senter|300px

## Demografie 
duimnael|300px|senter|Dorp 1962–2008

## Susterstede 
*  Almonte, Spanje
*  Banyoles, Spanje
*  Lüchow, Duitsland

## Sport 
Die belangrikste sportvereniging is Céret Sportif, wat veral vir sy rugbyspan bekend staan.

## Eksterne skakels 
* Die amptelike webwerf van Céret
Hafiz

Die term **Hafiz** (Arabies: حافظ, ḥāfiẓ; afgelei van حفظ ḥafiẓa "behoed"; meervoud حفاظ ḥuffāẓ; vroulike vorm: *Hafiza*) verwys in Arabies na 'n Islamitiese gelowige wat die hele Koran gememoriseer het en by besondere geleenthede dele daarvan kan voordra. Koran-voordragte volg bepalde reëls wat uitspraak en intonasie betref en is sodoende spreeksange.

'n Hafiz word in Moslemgemeenskappe hoog gewaardeer omdat hy volgens hulle beskouing die Woord van God verinnerlik het. Blindes en ander liggaamlik gestremdes word tradisioneel dikwels *Hafiz* en geniet sodoende hoë aansien.

Die Koran kan in verhouding tot sy lengte vanweë sy ryme en metriek relatief maklik gememoriseer word. Baie Arabiese biografieë gee die ouderdom van geleerdes waarin hulle *Hafiz* (en later *Imam* of voorbidder) geword het. So het die geskiedkundige At-Tabari die Koran reeds in die ouderdom van sewe jaar gememoriseer en was een jaar later voorbidder. Die Persiese digter Hafez het sy erenaam gekry nadat hy as agtjarige seun die Koran gememoriseer het.
Grover Cleveland

**Stephen Grover Cleveland** (18 Maart 1837 – 24 Junie 1908) was die 22ste en 24ste President van die Verenigde State. Hy is die eerste persoon wat twee nie-agtereensvolgende termyne as president gedien het (van 1885–1889 en weer 1893–1897) en moet gevolglik twee keer getel word wanneer die aantal Amerikaanse presidente bepaal word. Tydens sy tweede ampstermyn het Utah op 4 Januarie 1896 die 45ste deelstaat van die Verenigde State geword.

Cleveland was 'n selfgeleerde regstudent, en werk as 'n prokureur en distriksprokureur van 1860 tot 1871. Hy was 'n voormalige burgemeester van Buffalo en goewerneur van New York, toe hy James Blaine in die 1884 presidensiële verkiesing verslaan het. Tydens sy bewind is hy geprys vir sy moed, eerlikheid en integriteit. Hy was minder gewild weens sy pogings om invoerbelasting te verlaag, sy gereelde veto van kongresbesluite en die sistematiese ignorering van die pers. Hy het die 1888-verkiesing aan Benjamin Harrison verloor, hoewel hy die meeste stemme nasionaal gekry het.

In 1892 het hy egter dieselfde Benjamin Harrison verslaan; sy tweede termyn het van 1893 tot 1897 gestrek. Hy is dwarsdeur daardie termyn gekonfronteer met 'n diep ekonomiese krisis, wat begin het net voor hy sy amp aangeneem het. Hy kon dit nie onder beheer kry nie, hoofsaaklik weens die gebrek aan 'n Sentrale Bank wat die geldvoorraad kon reguleer. Hy het egter daarin geslaag om die omstrede Sherman Silver Purchase Act van 1890, uitgereik deur Harrison, om te keer, wat van toe af goud in plaas van silwer as die basis van die monetêre stelsel geplaas het, ’n maatreël wat ewe omstrede was.

In 1894 het hy federale troepe gestuur om die Pullman-staking te verbreek, wat baie as 'n klad op sy reputasie beskou het.

Cleveland is die eerste president van die Verenigde State wat twee nie-opeenvolgende termyne dien. Donald Trump sou in 2024 die tweede persoon word wat dit regkry. Cleveland was ook die enigste president wat binne die Withuis getrou het. Op 2 Junie 1886 trou hy met Frances Clara Folsom, 27 jaar jonger as hy, sy op die ouderdom van 21, die jongste, en na die mening van baie, die mooiste presidentsvrou tot vandag toe. Sy vervang dus vir Rose Cleveland, die suster van die president, wat as presidentsvrou gedien het gedurende die voorhuwelikse tydperk.

Hy is op 24 Junie 1908 aan 'n hartaanval oorlede. Sy laaste woorde was: "Ek het alles probeer om dit reg te kry." Cleveland het geleef om 71 jaar oud te wees.

## Kabinetslede: 1ste termyn 
duimnael|Portret

## Kabinetslede: 2de termyn 
duimnael|Amptelike portret (2de termyn)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
John Quincy Adams

**John Quincy Adams** (11 Julie 1767 – 23 Februarie 1848) was die sesde President van die Verenigde State (1825–1829). Sy vader was John Adams, die tweede President van die Verenigde State. Hy was die eerste Amerikaanse president wat die seun van 'n president was. Verskeie stede in na hom vernoem, onder andere Quincy in Illinois.

Adams is op 23 Februarie 1848, op 80-jarige ouderdom, aan breinbloeding oorlede.
Mohammad Reza Pahlavi

**Mohammad Reza Shah Pahlavi** (Persies: محمد رضا شاه پهلوی, [mohæmˈmæd reˈzɒː ˈʃɒːhe pæhlæˈviː]; 26 Oktober 1919 - 27 Julie 1980), ook gespel **Mohammed Reza Sjah Pahlevi**, was van 16 September 1941 die sjah van Iran totdat sy bewind op 11 Februarie 1979 in die Irannese Rewolusie omvergewerp is. Hy was die tweede en laaste Irannese heerser uit die Pahlavi-dinastie.

Pahlavi het verskeie amptelike titels gehad: Sy Keiserlike Majesteit, *Sjahansjah* ("koning van konings" of "keiser"), *Aryamehr* ("Lig van die Ariërs") en *Bozorg Arteshdārān* ("Hoof van die Krygers").

Hy het die Irannese troon bestyg nadat sy pa, Reza Shah, ná 'n Anglo-Sowjet-Russiese inval gedurende die Tweede Wêreldoorlog geabdikeer het. Tydens Mohammad Reza se bewind is die Irannese oliebedryf tydelik deur die demokraties verkose regering van premier Mohammad Mossadegh genasionaliseer. In 1953 is die Mossadegh-regering deur 'n staatsgreep, wat deur die Britse en Amerikaanse regerings gesteun is, omvergewerp, en buitelandse oliemaatskappye het na Iran teruggekeer.

As heerser het Mohammad Reza Pahlavi die oorgang van 'n konstitusionele monargie na 'n outoritêre bewind bestuur. Sy Wit Rewolusie, 'n reeks ekonomiese, sosiale en politieke hervormings, was daarop gemik om van Iran 'n streeksmoondheid van globale betekenis te maak en die land deur die nasionalisering van sekere bedrywe en die invoering van vrouestemreg te moderniseer.

As wêreldlike Moslem het hy gaandeweg die steun van Iran se geestelikheid, maar ook die werkersklas verloor, veral weens sy beleid van modernisering, sekularisering, die weerstand van Iran se invloedryke klas van bazaarhandelaars (bazaaris), die erkenning van Israel en 'n reeks korrupsieskandale, waarin hy en sy familie net soos die heersende elites betrokke was.

Ander omstrede beleide was die verbod op die kommunistiese Tudeh-party en die algemene onderdrukking van politieke teenstanders deur die berugte veiligheidsdiens SAVAK. Die getal politieke gevangenes, wat in 1978 volgens amptelike statistieke op 2&nbsp;200 gestaan het, het ná die Rewolusie vinnig gestyg. Die noue politieke bande met die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk het eweneens sterk kritiek by sekere belangegroepe uitgelok en tot aktiewe kommunistiese weerstand gelei.

In 1979 het politieke onluste uitgebrei tot 'n rewolusie, en op 17 Januarie was die sjah genoodsaak om Iran te verlaat. Die monargiese regeringstelsel is kort daarna afgeskaf en deur 'n Islamities-republikeinse regeringstelsel onder leiding van Ajatolla Khomeini vervang. Mohammad Reza Pahlavi het reeds voor die rewolusie aan kanker gely, 'n siekte waaraan hy in 1980 beswyk het nadat hy asiel in Egipte ontvang het.

Dikwels word na Mohammad Reza Pahlavi as "die laaste Sjah van Iran" of net "die Sjah" verwys.
Hantam-Karoo

Die **Hantam** is ‘n streek op ‘n hoë plato rondom die dorp Calvinia. Aan die westekant grens dit aan Namakwaland en die Bokkeveldberge, noordwaarts aan Boesmanland, suidwaarts loop dit tot by die Roggeveldberge. Die Hantamberg verdeel die plato in die Voor- en Agter-Hantam. Calvinia lê aan die suidelike voet van die berge. Boerdery is hoofsaaklik beperk tot merinoskape. Die Hantam Plaaslike Munisipaliteit beslaan 'n baie wyer gebied as die werklike Hantam.

## Bibliografie
* Green, Lawrence G.: Frontier Country. In: When the journey's over. Kaapstad: Howard Timmins, 1972. 

## Sien ook 
* Hantam Plaaslike Munisipaliteit
* Lys van streeksname in Suid-Afrika
Dariush Eghbali

**Dariush Eghbali** (Persies: داریوش اقبالی , *Dāryūš Eqbālī*), beter bekend onder sy verhoognaam **Dariush**, word naas Ebi as een van die belangrikste Iranse sangers van sy generasie beskou. Hy staan bekend vir sy warm basstem wat 'n unieke bekoring aan sy ballades en sosio-politieke liedjies gee. As sosiale aktivis lewer Dariush 'n belangrike bydrae om die publiek bewus te maak van sosiale misstande soos menseregskendings, dwelmmisbruik, Vigs en die lot van straatkinders en vlugtelinge.

## Lewe 
Dariush Eghbali is in Karadj, 'n stad sowat 40 km wes van Teheran, grootgemaak. In die ouderdom van nege het hy die eerste keer op die verhoog van sy skool verskyn. Elf jaar later, in 1971, het die akteur Hassan Khayatbashi hom tydens 'n televisie-aanbieding aan 'n groter gehoor bekend gestel, en sy liedjie ''Don't Tell Me You Love Me'' het binnekort 'n groot treffer geword. Tot op datum het hy meer as 200 liedjies opgeneem en 26 langspelers vrygestel. Hy het voor gehore dwarsoor die wêreld opgetree en daarnaas rolle in twee Iranse rolprente vertolk. Ná die Iranse Rewolusie in 1979 het Dariush Eghbali hom, net soos honderdduidende ander ballinge, in Los Angeles gevestig - die stad waar na welvarende buurte met 'n hoë persentasie Farsisprekendes soms skertsend as Tehrangeles verwys word.

As 'n lid van *Amnesty International* en sosiale aktivis ondersteun Dariush Eghbali die *Iran Recovery Center* en die Ayeneh-stigting, net soos die stryd teen dwelmmisbruik.

## Diskografie 
* Be Man Nagou Doset Daram (1971)
* Zendouni (1972)
* Cheshme Man (1973)
* Mosabab (1974)
* Shaghayegh (1975)
* Saal-e Dohezar (1976)
* Faryad zir Aab (1977)
* Jangal (1978)
* Salam Ey Khake Koobe Mehrabani (1980)
* Nadim (1982)
* Parandeye Mohajer (1983)
* Emrooz (1984)
* Khamoosh Namirid (1987)
* Khake Khasteh (1989)
* Nazanin (1990)
* Noon-o Panir-o Sabzi (met Ebi) (1990)
* Aman Az (1992)
* Ahay Mardoome Donya (1993)
* Sofreh Seen (Mit Hatef) (1993)
* Bachehaye Iran (1995)
* Ashofte Bazar (1996)
* Gole Bita (1999)
* Rumi: The Beloved is Here (met Ramesh und Faramarz Aslani) (2003)
* Dobareh Misazamet Vatan (2003)
* Rahe Man (2005)
* Mojezeye Khamoosh (2008)
* Donyaye In Roozaye Man (2010)
* Ensan (2011)
* Hafez: The Beloved is Here (2012)
* Sefr (2016)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Media
----
* *youtube.com: Dariush - Tasvire Roya*
* *youtube.com: Dariush - Payane Eshgh*
* *youtube.com: Dariush - Shatranj / Shah of Iran*
* ''youtube.com: Dariush - The beloved is here. Dariush sing 'n getoonsette gedig van die 13de eeuse Persiese digter Rumi*
* *youtube.com: Dariush - Dobareh Misazamat Vatan*
* *youtube.com: Dariush - Na*
* *youtube.com: Dariush - Donyaye In Roozaye Man (in lewende lywe in die Gibson Amphitheatre)''
Swart op Wit

**Swart op wit** is die Afrikaanse skrywer, Annelie Botes se twaalfde titel.

“My dinkgoed het deurmekaar geraak,” sê sy.

’n Aantal jaar gelede het ’n mediastorm om dié Kammanassiekind se kop losgebars. Dit was ’n donker tyd in haar lewe, maar sy is terug op die enigste manier wat sy kén, swart-op-wit loop sy haar spore van vyf-en-vyftig jaar na en deel met die leser dinge wat sy nie verstaan nie, wat haar bang maak en wat haar bly maak. Sy doen dit vir haar kinders en hulle kinders se kinders. “Want niemand op aarde wil spoorloos die langleer klim nie,” sê sy.

Tussenin lees ons ook hoe die tóé al rebelse Annelie as tiener verlief raak op die man wat steeds die wyse, gryse engel Gabriël aan haar sy is. Oor al die berge en dale heen vlieg dié twee saam.

Moeiteloos glip sy tussen kontrasterende stories: jongliefde, oumensliefde, tye toe die liefde ontbreek het. Soms lag sy uit haar agterkeel oor Basjan-kat wat sy gebied op haar skoot gemerk het, ander kere sak sy gebroke op haar knieë neer oor Jabu se rooi baadjie ...

“Ek sukkel met die lewe,” sê sy, “niks kom ooit vir my maklik nie. Maar ek hou nooit op om te probeer nie. Die jimmele weet...”

Die boek word deur Naledi uitgegee en is ook in e-formaat beskikbaar ().

## Eksterne skakels 
* Meer inligting op Naledi se webtuiste
Hafez

220px

**Hafez**

**Irannese digter**

----
**Gebore**  
1325/1326 
in Shiraz, Iran

----
**Oorlede** 
1389/1390 
in Shiraz, Iran

----

**Literêre stroming**
Persiese liriese digkuns

----

**Grafmonument**
180px

**Khwāja Shamsu d-Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī** (Persies: خواجه شمس‌ دین محمد حافظ شیرازی), beter bekend onder sy pennaam  **Hāfez** (1325/26–1389/1390), was 'n Irannese digter. Die meeste Iraniërs, Afghane en Tadjikiërs besit sy versamelde werke en memoriseer sy gedigte om hulle as spreekwoorde en gesegdes te gebruik.

Hafez se lewe en gedigte is baie kere ontleed, en daar is talle kommentare en interpretasies. Die digter het meer invloed op die Persiese literatuur sedert die 14de eeu uitgeoefen as enige ander skrywer. 

Geliefdes, geloof en die ontmaskering van huigelary staan sentraal in sy *ghazals* of liriese gedigte. Hafez laat sy invloed steeds op die lewens van Iraniërs geld. So word dikwels lesings van sy werke (*fāl-e hāfez*, Persies: فال حافظ) gehou, sy gedigte as liedtekste in tradisionele Persiese musiek gebruik, of hulle dien as inspirasie vir visuele kuns en kalligrafie. Baie Iraniërs bring 'n besoek aan sy graf. Daar is bewerkings, imitasies en vertalings van Hafez se gedigte in die meeste belangrike tale.

## Eksterne skakels 
;Media
----
* ''youtube.com: Die Irannese sangeres Shakila sing 'n getoonsette gedig van Hafez (2012, in HD)*
* *youtube.com: Dariush - Beloved is here (Hafez, 2012)*
* *youtube.com: Max LL - Golestan''
John Tyler

**John Tyler** (29 Maart 1790 – 18 Januarie 1862) was die tiende President van die Verenigde State (1841–1845). Tydens sy ampstermyn het Florida op 3 Maart 1845 die 27ste deelstaat van die Verenigde State geword.
Zachary Taylor

**Zachary Taylor** (24 November 1784 – 9 Julie 1850) was die twaalfde President van die Verenigde State. Hy was ook 'n militêre leier en het sy militêre loopbaan afgesluit met verreikende oorwinnings in die Meksikaans-Amerikaanse Oorlog.
Millard Fillmore

**Millard Fillmore** (7 Januarie 1800 – 8 Maart 1874) was die 13de President van die Verenigde State (1850–1853). Hy het president geword na die afsterwe van Zachary Taylor omrede hy die Vise-President op daardie stadium was. Tydens sy ampstermyn het Kalifornië op 9 September 1850 die 31ste deelstaat van die Verenigde State geword.
Brits-Kaffrarië

duimnael|300px|Kaart wat die ligging van Brits-Kaffrarië aandui.

**Brits-Kaffrarië** was 'n Britse kolonie tussen die Keiskammarivier en die Groot-Keirivier.  Na die Sewende Grensoorlog  het sir Harry Smith grotendeels teruggekeer na sir Benjamin D'Urban se grensreëlings van 1835.  Dit het egter ook nie 'n einde aan die Kaapse grensoorloë gebring nie. Daarvoor was sir George Grey se beskawingsbeleid  deels verantwoordelik, omdat dit die Xhosa-kultuur geïgnoreer het.

Die suidelike deel van die Provinsie van Koningin Adelaide  is tot die gebied  Brits-Kaffrarië verklaar en op 23 Desember 1847  geannekseer as deel van die Kaapkolonie met King William's Town as hoofstad. Aan die einde 1856 en begin 1857 het 'n 3 000 Duitse setlaars hulle in die gebied gevestig. In die eerste helfte van 1857 was dit die toneel van die Nasionale Selfmoord van die Xhosa. Op 7 Maart 1860 is die gebied as 'n aparte kroonkolonie onder  luitenant-goewerneur John Maclean verklaar. Weens die groot uitgawes verbonde aan die Kaapse grensoorloë is die Kaapse regering deur sir Philip Wodehouse, die Kaapse goewerneur, en die Britse regering in 1866 verplig om die gebied weer by die Kaapkolonie in te lyf. 

In die apartheidsjare van Suid-Afrika het dit bekend gestaan as die Ciskei, en uit (onder andere) die distrikte Oos-Londen, King William's Town en Queenstown bestaan.

## Bibliografie 
* Davenport, T.R.H.: South Africa: a modern history. Johannesburg: MacMillan, 1977. 
* Gie, S.F.N.: Geskiedenis vir Suid-Afrika of Ons Verlede. Deel II (1795-1918). Kaapstad: UUB, 1955.
Franklin Pierce

**Franklin Pierce** (23 November 1804 – 8 Oktober 1869) was die 14de President van die Verenigde State (1853–1857) en is die engiste president afkomstig vanaf die deelstaat New Hampshire.
Rutherford B. Hayes

**Rutherford Birchard Hayes** (4 Oktober 1822 – 17 Januarie 1893) was die 19de President van die Verenigde State.
Victoria-Oos

[duimnael|240px|regs|Die dorp [Alice was oorspronklik die setel van die afdeling Victoria-Oos.]]

**Victoria-Oos** is 'n streek  in die Nkonkobe Plaaslike Munisipaliteit in die Oos-Kaap. Dit lê tussen die Katrivier, ('n sytak van die Groot-Visrivier), in die weste, die Tyhumerivier ('n tak van die Keiskammarivier) in die ooste en die Amatholeberge in die noorde. Die gebied beslaan 319 km2 en het ± 6 000 inwoners. Alice, Hogsback, Universiteit van Fort Hare en Lovedale Kollege is die enigste bevolkingskonsentrasies. Boerdery en toerisme is die vernaamste inkomstebronne. Die R345-pad loop van noord na suid en die R63-pad van wes na oos deur die gebied. 

Ná die Sewende Grensoorlog (1847) het die goewerneur, sir Harry Smith, die vorige neutrale gebied tussen die Groot-Visrivier en die Keiskammarivier tot 'n provinsie van die Kaapkolonie verklaar met die naam Victoria-Oos. Die destydse grense was die Katrivier, die Groot-Visrivier, die Keiskammariver, die Amatolaberge, die see en die noordelike deel is begrens deur die Swart-Keirivier en die Klipplaatrivier. Fort Peddie, Fort Beaufort en Fort Willshire was binne die gebied geleë.
Kaffrarië

**Kaffrarië** is die historiese naam vir die gebied noord van Brits-Kaffrarië, tussen die Groot-Keirivier en die Umzimkulurivier, tussen die Drakensberge en die see. Tussen 1879 en 1894 is die gebied stuk vir stuk by die Kaapkolonie ingelyf: Griekwaland-Oos en Fingoland in 1879, Port St. Johns in September 1884, Tembuland, Galekaland en Bomvanaland in 1885, Mount Ayliff in Oktober 1886 en Pondoland in September 1894. Die grootste deel van die landstreek sou die latere Transkei vorm.
Vyfde Grensoorlog

Die **Vyfde Grensoorlog** van 1818–1819 (ook bekend as die Oorlog van Nxele), die vyfde in die ry van nege Kaapse grensoorloë, was 'n direkte gevolg van die spoorstelsel.

Lord Charles Somerset, die Kaapse goewerneur, het met Ngqika (Gaika) van die Rarabe-stam 'n verdrag gesluit waarvolgens die kraal waarheen die spore van gesteelde vee lei die beeste teruggee. So kies Somerset kant vir Gaika bo Ndlmabe (Slambie) in hul stryd om die opperhoofskap. Dit lei tot 'n gevoel van inmenging, weerwraak en 'n protesbeweging onder die westelike Xhosa onder die leiding van die kaptein en profeet Makana (Maqana / Nxele / Lynx / Links). Hierdie inmenging in die huishoudelike sake van die Xhosa was 'n diplomatieke fout en lei tot die Vyfde Grensoorlog.

In Junie 1818 vlam die burgeroorlog tussen Gaika en Slambie weer op. Gaika word by Debenek verslaan en nader Somerset op grond van hul verdrag om hulp. In Desember 1818 val koloniale magte die Xhosa-gebiede binne en verslaan Slambie. 23 000 beeste word teruggekry. Toe die Kaapse magte onttrek, hergroepeer Slambie en sit sy veldtog van roof, moord en verwoesting voort. Net na dagbreek op 22 April 1819 val Makana met 'n mag van 10 000 krygers die dorp Grahamstad aan. 'n Garnisoen van 350 man onder lt.kol. Tiger Tom Willshire bygestaan deur 'n Khoikhoi-mag onder Jan Boesak kry weens hul beter wapens en taktiek die oorhand. 'n Duisend Xhosa-krygers is gewond of sneuwel. Willshire met 'n mag van 4 000 soldate en burgers verdryf die Xhosamag oor die Groot-Keirivier, Slambie se militêre mag is gebreek en hy vlug na Hintsa van die Galekas. Hierdie aksie staan bekend as die Slag van Grahamstad. Makana gee in Augustus 1819 oor en duisende stuks vee word teruggekry. Die Xhosas is uit die gebied tussen die Groot-Visrivier en die Keiskammarivier (die latere Victoria-Oos) verdryf. Dit het 'n neutrale en onbewoonde buffergebied geword om skeiding tussen die koloniste en die Xhosa te handhaaf. Grenswagte in verskeie forte, waarvan Fort Willshire langs die Keiskammarivier die grootste was, moes die nuwe grensreëling handhaaf. Dus het die Keiskammarivier in die praktyk die oosgrens van die Kaapkolonie geword.

## Bibliografie 
* Gie, S.F.N.: Geskiedenis vir Suid-Afrika of Ons Verlede. Deel II (1795–1918). Kaapstad: UUB, 1955.
* van der Walt, A.J.H., Wiid, J.A. Geyer, A.L.: Geskiedenis van Suid-Afrika. Kaapstad: Nasou, 1966.
* van Jaarsveld, F.A.: Van Van Riebeeck tot Vorster 1652–1974. 'n Inleiding tot die geskiedenis van die Republiek van Suid-Afrika. Johannesburg: Perskor, 1976. 

## Sien ook 
* Lys van forte in die Oos-Kaap
* Kaapse grensoorloë
Willem Alberts

**Willem Alberts** (gebore op 11 Mei 1984 in Pretoria) is 'n rugbyspeler wat vir die Natalse Haaie in die Curriebeker en die Sharks in Superrugby speel. Hy was ook deel van Suid-Afrika se span tydens die Rugbywêreldbeker 2015.

Hy het sy toetsdebuut vir die Springbokke op 13 November 2010 teen Wallis in Cardiff gemaak op ouderdom 26. Hy druk ook sy eerste drie vir die span in hierdie wedstryd nadat hy as plaasvervanger opkom.

## Eksterne skakels 
* 
* 
* Willem Alberts  by die Sharks
* Willem Alberts by itsrugby.co.uk
Roeholla Chomeini

**Roeholla Mostafawi Moesawi Chomeini** (Persies: سید روح‌اللّه مصطفوی موسوی خمینی, [ruːholˈlɑːhe muːsæˈviːje xomeiˈniː]; * 24 September 1902; † 3 Junie 1989), in Westerse lande bekend as die **ajatolla Chomeini**, was 'n Irannese godsdienstige leier en politikus. As leier van die Irannese Rewolusie het hy in 1979 die westers-georiënteerde wêreldlike bewind van Mohammad Reza Pahlavi, die laaste sjah uit die Pahlavi-dinastie, omvergewerp en deur 'n teokraties-republikeinse regeringstelsel vervang.

Ná die rewolusie het hy as die nuutgestigte Islamitiese Republiek Iran se Opperleier gefungeer, 'n politieke amp wat aan hom volgens die bepalings van die nuwe Irannese grondwet die hoogste politieke en godsdienstige gesag in die land verleen en wat hy tot en met sy afsterwe in 1989 beklee het.

In die Twaalfer-Sjiisme, die Islamitiese staatsgodsdiens van Iran, was Chomeini 'n *marja* of "bron van hoogste godsdienstige gesag" en skrywer van meer as veertig religieuse boeke, alhoewel hy veral danksy sy politieke aktiwiteite en weerstand teen die sjah-bewind bekendheid verwerf het. As politieke opponent het Chomeini meer as vyftien jaar as banneling in die buiteland deurgebring, aanvanklik in Irak en daarna vir 'n kort tyd in Frankryk.

In die Usuli-teorie van Sjiisme word 'n besondere rol aan Islamitiese regsgeleerdes toegeken, die *velayat-e faqih* of politieke, morele en godsdienstige wagtersrol waarvolgens geestelikes geraadpleeg moet word voordat belangrike besluite geneem kan word. Chomeini het hierdie beginsel en instelling in sy werke en preke verder ontwikkel om 'n Islamitiese regeringstelsel met godsdienstige persoonlikhede as politieke leiers in te sluit. Hierdie konsep, wat eers ná die Irannese Rewolusie aan die wye publiek bekend gestel is, is in die Irannese grondwet veranker nadat dit deur kiesers in 'n nasionale referendum goedgekeur is. Dié stemming was egter nie geheim nie, en daar was geen alternatief tot 'n Islamitiese republik op die stembrief nie.

In die weste, maar ook in Irannese opposisiekringe het Chomeini 'n omstrede persoonlikheid gebly, onder meer vanweë sy optrede teen opposisiegroepe, duisende teregstellings en sy aanvanklike weiering om, ná jare van bloedige gevegte sonder militêre vordering, 'n wapenstilstand in die oorlog teen Irak te verklaar. Sy internasionale invloed en sy ongekende gewildheid as charismatiese leierfiguur van Iran was egter merkwaardig genoeg om deur die Amerikaanse nuustydskrif Time in 1979 as "Man van die Jaar" benoem te word.

Chomeini het die titel die "Groot Ajatolla" gehad en amptelik sowel in Iran as by aanhangers in die buiteland as "imam" bekend gestaan.

Hy het op die streng uitvoering van Islamitiese wette aangedring en die Islamitiese regering tot sy dood in 1989 gelei. Hy is in die Praalgraf van die Ajatolla Chomeini begrawe en deur Ali Chamenei opgevolg.

## Verwysings
Siya Kolisi

**Siya Kolisi**, gebore op 16 Junie 1991 in Zwide, Port Elizabeth (nou Gqeberha) is 'n Springbokrugbyspeler wat vir die  in die Verenigde Rugbykampioenskap speel. Hy het voorheen die  in die Curriebeker en die  in Superrugby verteenwoordig en was ook die kaptein van die span. Hy was ook 'n lid van Suid-Afrika se span tydens die rugbywêreldbekertoernooie in 2015, 2019 en 2023.

## Vroeë lewe 
Kolisi het grootgeword in Zwide, iBhayi, 'n township in Gqeberha. Kolisi se ma Phakama was 16 en sy pa Fezakele in sy laaste skooljaar  toe Siya gebore is. Kolisi se ma is dood toe hy 15 was en sy oorlede ouma Nolulamile is nagelaat om hom groot te maak.

Op 12-jarige ouderdom het hy talentsoekers by 'n jeugtoernooi in Mosselbaai beïndruk en is hy 'n beurs aangebied by Grey Junior in Port Elizabeth. Daarna word hy 'n rugbybeurs aan die Grey High School aangebied, dieselfde hoërskool wat Suid-Afrikaanse krieketspeler Graeme Pollock en die Engelse rugbyspeler Mike Catt bygewoon het. Kolisi het gereeld vir die skool se eerstespan gespeel. Hy was ook deel van die Oostelike Provinsie se jeugopset tussen 2007 en 2009, deur aan die onder-16 Grant Khomoweek en onder-18 Cravenweek deel te neem, voordat hy weswaarts verskuif het om by die Westelike Provinsie aan te sluit.

Verder het hy die SA Skolespan vir twee agtereenvolgende jare verteenwoordig.

## Springbok en later ook kapteinskap 
Kolisi het sy debuut vir die Springbokke op 16 Junie 2013 teen Skotland, in die Mbombela-stadion te Nelspruit gemaak. Op 28 Mei 2018 word Kolisi as die Springbokkaptein aangewys vir die inkomende toetse in Junie teen Engeland, in Johannesburg, Bloemfontein en Kaapstad. Hierdeur word hy die span se eerste swart kaptein in hul 130-jarige bestaan.

## *Gwijo*-ritueel 
Wanneer Kolisi, Lukhanyo Am en Makazole Mapimpi saam vir die Springbokke uitdraf, begin hulle dié taak met 'n ritueel: Hulle sing 'n tradisionele *Gwijo*-liedjie saam in hul moedertaal Xhosa.

## Verwysings 
## Bronnelys 
*  Jeremy Daniel, *Siya Kolisi: Against All Odds*, Jonathan Ball Publishers, 2018, 
*  Siya Kolisi, *Rise*, autobiography, HarperCollins, 2021, 

## Eksterne skakels 
* 
* 
* Stormersprofiel
* itsrugby profiel
Juandré Kruger

**Juandré Kruger** (gebore op 6 September 1985 te Kaapstad) is 'n Springbokrugbyspeler wat vir die Blou Bulle in die Curriebeker en vir Racing Metro oorsee speel.

## Eksterne skakels 
* SA Rugby-profiel 
* Northampton-profiel 
* Bulls-profiel
Franco van der Merwe

**Franco van der Merwe** (gebore op 15 Maart 1983 in die Paarl) is 'n rugbyspeler wat vir die Goue Leeus in die Curriebeker en vir die Lions of die Sharks in Superrugby speel.

Van der Merwe is sedert 2012 reeds vier keer opgeroep vir die Springbok-oefengroep, maar het heelaas nog nie in 'n toetswedstryd gespeel nie. 

## Eksterne skakels 
*SA rugby-profiel
*Leeus-profiel 
*profiel op itsrugby.co.uk
Omoseye Bolaji

**Omoseye Bolaji** (geb. 1968) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer wat in Engels skryf. Bolaji het heelwat toekennings ontvang vir sy bydrae tot die swart letterkunde in Suid-Afrika. 

## Publikasies 
* 2000: *Impossible Love*
* 2001: *The Ghostly Adversary*
* 2002: *Thoughts on Free State Writing*
* 2003: *People of the Townships*
* 2006: *Reverie*
* 2008: *Tebogo and the Haka*
* 2009: *Tebogo and the epithalamion*
* 2011: *Miscellaneous Writings*
* 2012: *Tebogo and the bacchae*
* 2013: *It Couldn’t Matter Less*
*2018: Tebogo and Uriah heep
*2020: Calamity Angst
*2021: WILDFLOWER: An intriguing tv series
*2022: BOOKS BARDS AND BARBS
*2022: IYA ALAJE

## Eksterne Skakels 
* Profiel by *Great African Writers*
* *Lifetime Achievement Award for Omoseye by Freestate Books*
*http://toastlothane.blogspot.com/2018/03/tebogo-and-uriah-heep-by-omoseye-bolaji.html
Wilhelmina van Nederland

**Wilhelmina Helena Pauline Maria** (Den Haag, 31 Augustus 1880 – Apeldoorn, 28 November 1962), Prinses der Nederlanden (1880-1890, 1948-1962), prinses van Oranje-Nassau en hertogin van Mecklenburg-Schwerin (1901-1962), was van 1890 tot 1948 koningin van Nederland en het regeer onder die naam Wilhelmina. Sy het haar vader, koning Willem III van Nederland, opgevolg.

In werklikheid het sy eers vanaf 1898 regeer; gedurende die eerste agt jaar was Emma van Waldeck en Pyrmont - haar moeder - die koningin omdat Wilhelmina nog te jonk was.