open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kultuur van Spanje

[197px|duimnael|regs|*Las Meninas* deur [Diego Velázquez, in die Prado-museum, Madrid. Hierdie skildery is een van die mees verteenwoordigende van Spaanse kuns saam met die voorstelling van *El tres de mayo de 1808* deur Goya en ander werke deur Velázquez, soos *La rendición de Breda* (*Las lanzas*) of *Las hilanderas*. Dit, saam met dié wat hierbo genoem is, is een van die mees uitstaande en wydverspreide kunswerke in Spanje.]]
Die **Spaanse kultuur** het sy wortels in die invloede wat verskillende volke agtergelaat het nadat hulle oor die eeue deur die skiereiland gegaan het. Daarbenewens het die geskiedenis, die bergagtige reliëf en die seë wat dit omring, aansienlik bygedra tot die vorming van huidige kultuur.

Alhoewel daar 'n kulturele erfenis is wat gemeen is aan alle Spanjaarde, het die merkbare uniekheid van sy streke aanleiding gegee tot verskeie kulturele manifestasies regdeur sy geografie. Hierdie manifestasies is weerspieël op alle terreine: kuns, tradisies, letterkunde, tale en dialekte, musiek, gastronomie, ens.

## Invloed van klimaat en geografie 
Die natuurlike ongelukke waaruit Spanje bestaan ​​het gehelp om die land se kultuur te vorm. In die noorde van die land het die bergagtige geografie die behoud van die taal en gebruike wat kenmerkend is van daardie streke vergemaklik. Daar is 'n sterk maritieme tradisie, as gevolg van die feit dat dit 'n skiereiland is en gevolglik deur water omring word. Selfs in binnelandse stede met 'n rivierhawe, soos Sevilla, word sulke tradisie waardeer. Lugvervoer het dit makliker gemaak vir die strande van die Middellandse See, veral dié aan die Costa del Sol, om elke jaar miljoene toeriste te huisves.

Behalwe vir die subtropiese strook (Kanariese Eilande), kan die volgende tipes klimate onderskei word: Middellandse, Atlantiese en, op die skiereiland plato, 'n binnelandse Mediterreense klimaat wat gekenmerk word deur baie warm somers en koue winters. Aan die kus is die klimaat meer gematig. Die sagte, droë somers het gelei tot 'n kultuur wat baie van sy tyd in die buitelug deurbring. Tipies is patio's in geboue of openbare pleine, waar mense bymekaarkom om te gesels en te kuier. In baie stede word sosialisering en pret gekenmerk deur op buiteterrasse plaas te vind. Die tradisionele feeste is nog 'n kulturele en sosiale manifestasie wat, met die koms van lente en somer, in baie dorpe regoor die land in die buitelug gevier word.

## Eksterne skakels 
* Amptelike Spaanse Kultuur Webwerf 162,000 bladsye van inligting.
* Artikels oor Spaanse Kultuur
* Nuus oor Spaanse Kultuur
Veerle Dejaeghere

**Veerle Dejaeghere** (* 1 Augustus 1973) is 'n Belgiese atleet. Sy het aan die 1500 meter vir vroue by die Olimpiese Somerspele van 2000, Olimpiese 3000 m hindernis in 2008 en die maraton by die Olimpiese Somerspele van 2016 deelgeneem.

## Verwysings
Jean Delarge

**Jean Delarge** (* 27 Januarie 1893 – † 24 Junie 1992) was 'n Belgiese middelafstandatleet. Hy het aan die 800 meter vir mans by die Olimpiese Somerspele van 1920 deelgeneem.

## Verwysings
Jacques Delelienne

**Jacques Delelienne** (* 25 November 1928 – † 3 Februarie 2020) was 'n Belgiese atleet. Hy het aan die hoogspring by die Olimpiese Somerspele van 1952 deelgeneem.

## Verwysings
François Delloye

**François Delloye** (* 16 Desember 1888 – † 14 November 1958) was 'n Belgiese middelafstandatleet. Hy het aan die 1500 meter vir mans by die Olimpiese Somerspeles van 1908 en 1912 deelgeneem.

## Verwysings
Port F.C.

**Port Football Club** (Thai: สโมสรฟุตบอลการท่าเรือ), voorheen bekend as **Port Authority of Thailand**, is 'n Thaise professionele sokkerklub gebaseer in die Khlong Toei-distrik in sentraal Bangkok. 

Hulle ding mee in die Thai League 1 en is een van die suksesvolste klubs in Thaise sokker, nadat hulle die Kor Royal Cup 8 keer en die Queen's Cup 6 keer gewen het. In 2009 het Thai Port die Thaise FA-beker by hul eerbewyse gevoeg. In 2010 was die klub weer triomfantelik toe hulle die pas-bekendgestelde Thaise Ligabeker gewen het.

## Eksterne skakels 
* Port F.C. se webtuiste
Hypoxis juncea

***Hypoxis juncea*** is 'n knolvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is endemies aan die Verenigde State van Amerika en kom in die volgende deelstate voor: Alabama, Florida, Georgia, Noord-Carolina en Suid-Carolina.

## Galery 

Hypoxis juncea (Fringed Yellow Stargrass) (12966954553).jpg
Yellow-Star Grass (5287864462).jpg

## Bronnelys 
* Plants of the World
Hypoxis nivea

***Hypoxis nivea*** is 'n risoomvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom die plant in KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap voor.

## Galery 

Hypoxis nivea 1DS-II 9516.jpg
Hypoxis nivea 1DS-II 9519.jpg
Hypoxis nivea 1DS-II 9526.jpg
Hypoxis nivea 1DS-II 9527-01.jpg
Hypoxis nivea 1DS-II 9514.jpg

## Bronnelys 
* Plants of the World
2024-Rugbykampioenskapreeks

Die **2024-Rugbykampioenskapsreeks** was die twaalfde jaarlikse rugbytoernooi tussen die nasionale spanne van Argentinië, Australië, Suid-Afrika en Nieu-Seeland. Die kompetisie word bedryf deur SANZAAR, ’n gesamentlike onderneming van die vier lande se nasionale rugbyunies. Die spanne is onderskeidelik die Pumas, Springbokke, Wallabies en die All Blacks.

Tydens die toernooi het elke span hul wedstryde tuis en weg gespeel. Elke land het drie wedstryde aangebied, maar nie eweredig oor hul mededingende nasies nie. Argentinië was twee keer gasheer vir Australië en Suid-Afrika een keer; Australië het Suid-Afrika twee keer gehuisves en Nieu-Seeland een keer; Nieu-Seeland was twee keer gasheer vir Argentinië en Australië een keer; en Suid-Afrika was twee keer gasheer vir Nieu-Seeland en Argentinië een keer.

Die toernooi het op 10 Augustus afgeskop met Australië teen Suid-Afrika en Nieu-Seeland as gasheer vir Argentinië, en sewe weke later afgesluit (ses rondes en twee loslootjies) op 28 September toe Australië Nieu-Seeland besoek het en Argentinië in Suid-Afrika gespeel het. Suid-Afrika het die toernooi vir die vyfde keer gewen. Buitendien het hulle die Mandela Uitdaagplaat en die Vryheidsbeker ingepalm, terwyl Nieu-Seeland die Bledisloebeker gewen  en Argentinië met die Poematrofee weggestap het.

## Formaat 
Die formaat vir die 2024-toernooi was soortgelyk aan dié van vorige jare. Elke span het ’n totaal van ses wedstryde elk gespeel, en twaalf in totaal. Met ’n wen het ’n span vier punte verdien, gelykop twee ligapunte, en ’n verloor met agt of meer punte nul ligapunte. ’n Bonuspunt kon verdien word op een van twee maniere: deur ten minste drie drieë meer as die teenstander in ’n wedstryd te druk, of deur met sewe punte of minder te verloor. Die kompetisie se wenner was die span met die meeste ligapunte aan die einde van die toernooi.

## Telkaart 
## Wedstryddatums 
duimnael|Wedstryd tussen Nieu-Seeland en Argentinië op 10 Augustus

### Week 1 
### Week 2 
### Week 3 
### Week 4 
### Week 5 
### Week 6 

## Statistiek 
### Meeste punte en drieë 
| Meeste drieë gedruk:

|}

## Sien ook 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
John Williams (boogskutter)

**John Chester Williams** (* 12 September 1953) is 'n uitgetrede boogskutter van die Verenigde State. Nadat hy die tweede plek by die 1969 Wêreldkampioenskappe verower het, het hy die wêreldtitels in 1971 en 1972, asook die goue medalje by die Olimpiese Somerspele van 1972 in München gewen. Dit was die eerste Olimpiese boogskietmedalje vir die Verenigde State in 52 jaar.

## Verwysings
Hypoxis pratensis

***Hypoxis pratensis*** is 'n knolvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is endemies aan Australië en kom in die deelstate Nieu-Suid-Wallis en Queensland voor.

## Infraspesies 
Die spesie het twee infraspesies:
* *Hypoxis pratensis var. pratensis*
* *Hypoxis pratensis var. tuberculata* R.J.F.Hend.

## Galery 

Hypoxis pratensis plant.jpg

## Bronnelys 
* Plants of the World
Hypoxis villosa

Die **inkbol** (*Hypoxis villosa*) is 'n knolvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is inheems aan Eswatini, Lesotho en Suid-Afrika. In Suid-Afrika kom die plant in KwaZulu-Natal, Oos-Kaap en die Wes-Kaap voor.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Hypoxis zeyheri

***Hypoxis zeyheri*** is 'n risoomvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Oos-Kaap voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 48 587 km² en word gevind vanaf Gqeberha tot by Maclear en die Pondolandkus.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Hypoxis urceolata

***Hypoxis urceolata*** is 'n risoomvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is inheems aan Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Ethiopië, Jemen, Kenia, Republiek die Kongo, Rwanda, Soedan, Tanzanië en Uganda.
## Bronnelys 
* Plants of the World
Tempel van Bacchus

duimnael|regs
Die **Tempel van Bacchus** was 'n belangrike Romeinse tempel in Baalbek, Libanon. Die tempel is opgedra aan Bacchus (ook bekend as Dionusos), die Romeinse god van wyn. Dit word beskou as een van die bes bewaarde Romeinse tempels in die wêreld. Die tempel is omstreeks 150 gebou deur 'n onbekende argitek namens die Romeinse keiser Antoninus Pius.

Die tempel is 69 meter lank en 36 meter breed. Die mure is versier met twee en veertig kolomme in die Korintiese orde. Negentien kolomme, met 'n hoogte van 19 meter, het regop gebly. Die kolomme dra 'n ryk gesnede entabulatuur. Die cella is versier met Korintiese halfkolomme. Tonele van die geboorte en lewe van Bacchus word weerskante van die sella uitgebeeld. Die adyton (binne heiligdom) staan ​​bo 'n trap.

Die tempel is naby 'n groter tempel wat aan Jupiter en Baäl gewy is, wat duisende besoekers in antieke tye gelok het. In Baalbelk was daar ook 'n tempel wat aan Venus gewy is. In 1984 is die verskillende ruïnes van Baalbek deur Unesco tot Wêrelderfenisgebied verklaar. 

## Verwysings
Hypoxis filiformis

***Hypoxis filiformis*** is 'n knolvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Lesotho, Malawi, Mosambiek, Suid-Afrika, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Louis Desmet

**Louis Desmet** (* 5 Januarie 1930 – † 6 Junie 2001) was  'n Belgiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1952 deelgeneem.

## Verwysings
Pieter Desmet

**Pieter Desmet** (* 7 Junie 1983) is 'n Belgiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2008 deelgeneem.

## Verwysings
Patrick Desruelles

**Patrick Desruelles** (* 24 April 1957) is 'n uitgetrede Belgiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1980 deelgeneem.

## Verwysings
Port Durnford

**Port Durnford** is teenswoordig ‘n nedersetting en bosboustasie in KwaZulu-Natal.

## Ligging
Dit lê by die mond van die Umlalazirivier, naby die dorpie eSikhawini en die vuurtoring, 19 km suid van Empangeni en suidwes van Richardsbaai. In die direkte omgewing is die Umlalazi-natuurreservaat en die Mtunzini-tolhek op die N2-nasionale pad.

## Landingsplek
Dit is nie ‘n hawe nie, maar bloot ‘n goeie beskutte landingsplek op die strand. Tydens die Anglo-Zoeloeoorlog van 1879 het die skip *HMS Forester* hier uit die branders gekom om soldate en oorlogsmateriaal te los vir lord Chelmsford se oorlogspoging.

## Gedenksteen
Die baken by Port Durnford dui die plek aan waar koning Cetshwayo op 4 September 1879 as krygsgevangene na Kaapstad vertrek het. Na sy ballingskap het hy op 10 Januarie 1883 ook weer hier teruggekeer.

## Naam
Onsekerheid bestaan oor die herkoms van die naam Port Durnford. Blykbaar was ‘n matroos genaamd Durnford in 1822 deel van die ekspedisie van die twee skepe *Leven* en *Barracouta* onder kapt. W.F. Owen wat die kusgebied hier verken het. ‘n Ander moontlikheid is dat dit die naam dra van ‘n kapt. Durnford wat met ‘n 100 man na Algoabaai gestuur is om kapt. Harry Smith wat deur die Boere in 1842 beleër is, te help.

## Bibliografie
*Nienaber, P.J.: Suid-Afrikaanse Pleknaamwoordeboek, deel 1. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers vir die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, Instituut vir Taal, Lettere en Kuns, 1972. 
*kznnorthhappenings.co.za
*1879zuluwar.com
*kznpr.co.za/port-durnford
Chonburi F.C.

**Chonburi Football Club** (Thai: สโมสรฟุตบอลจังหวัดชลบุรี) is 'n Thai professionele sokkerklub gebaseer in die stad Chonburi, Chonburi provinsie, wat meeding in die tweede afdeling in Thai sokker, die Thai League 2, na relegasie in die 2023-24 seisoen. Die span het die ligatitel in 2007 opgehef wat die suksesvolste seisoen in hul geskiedenis geword het.

Chonburi is in 1997 gestig en hul vernaamste mededingers was Sriracha wat ook in die Chonburi-provinsie gebaseer was voor hul verhuising en daaropvolgende ontbinding. Die span is alombekend onder hul bynaam “*The Sharks*” wat in die helmteken van die klub te sien is.
## Eksterne skakels 
* Chonburi F.C. se webtuiste
*
Hypoxis setosa

***Hypoxis setosa*** is 'n risoomvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Oos-Kaap en die Wes-Kaap voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 28 737&nbsp;km² en word gevind vanaf Swellendam tot by Oos-Londen.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
John Williams (dubbelsinnig)

**John Williams** kan verwys na:

* John Williams (dirigent)
* John Williams (rugbyafrigter)
* John Williams (akteur)
* John Williams (boogskutter)
Gustaf Dalén

duimnael|Gustaf Dalén
**Nils Gustaf Dalén** (Stenstorp, 30 November 1869 – Lidingö, 9 Desember 1937) was 'n Sweedse uitvinder en direkteur van Svenska Aktiebolaget Gasaccumulator (AGA). In 1912 het hy die Nobelprys vir Fisika ontvang vir sy werk aan outomatiese gasreguleerders vir die verligting van vuurtorings en ligboeie.

## Biografie
Gustaf was die seun van boer Anders en Lovisa Dalén en het aanvanklik landbouskool toe gegaan. Hy het egter op advies van Gustaf de Laval besluit om na tegniese opleiding oor te skakel. Vanaf 1892 studeer hy aan die Chalmers Instituut in Göteborg, waar hy in 1896 as ingenieur gegradueer het. Daarna studeer hy nog 'n jaar in Switserland aan die Eidgenössisches Polytechnikum, onder professor Stodola.

Sy Nobelprys is ongewoon en was ook omstrede omdat dit toegeken is vir 'n uitvinding van 'n meer tegniese as wetenskaplike aard. Dit beteken ook dat die toekenning van die prys in hierdie geval meer in ooreenstemming was met die bepalings van Alfred Nobel se testament as wat die geval was met die meeste pryse in fisika. Dalén het die chemie van asetileen bestudeer om die helderste moontlike ligbron te skep en veilige bergingsmetodes ontwikkel. Hy het ook 'n spesiale klep uitgevind wat onder die invloed van die son oop- en toemaak, sodat vuurtorings en boeie wat hiermee toegerus is, net snags sou skyn, wat hul lewe tot ongeveer 'n jaar verleng het. Hierdie massavervaardigde en langwerkende boeie het 'n aansienlike verbetering in veiligheid aan die kus van Skandinawië gebring.

Vroeër in dieselfde jaar wat die Nobelprys aan hom toegeken is, is Dalén ernstig in 'n gasontploffing beseer. Hy het van die meeste van sy beserings herstel, maar het blind gebly. Dit het tot bespiegeling gelei dat die prys moontlik deels uit jammerte toegeken is. Ten spyte van sy blindheid, was Dalén aan die hoof van AGA tot 1937 (die jaar van sy dood). Die maatskappy het in die 1930's groot sukses behaal met onder meer 'n stoof wat Dalén oorspronklik in 1922 vir sy vrou ontwerp het. AGA het ook daarin geslaag om 'n kontrak vir die vuurtoringbeligting van die Panamakanaal te wen.

In 1910 trou hy met Elma Persson, hulle het vier kinders gehad: dogter Maja (1904-1995), seun Gunnar (1905-1970), seun Anders (1907-1994) en dogter Inga-Lisa (1910-2006).

## Bronne 
*
Hypoxis fischeri

***Hypoxis fischeri*** is 'n risoomvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is inheems aan Demokratiese Republiek die Kongo, Ethiopië Kameroen, Kenia, Malawi, Mosambiek, Soedan, Tanzanië, Uganda en Zambië.

## Infraspesies 
Die spesie het vyf infraspesies:
* *Hypoxis fischeri var. colliculata* (Wiland) Wiland & Nordal
* *Hypoxis fischeri var. fischeri*
* *Hypoxis fischeri var. hockii* (De Wild.) Wiland & Nordal
* *Hypoxis fischeri var. katangensis* (Nel) Wiland & Nordal
* *Hypoxis fischeri var. zernyi* (G.M.Schulze) Wiland & Nordal

## Bronnelys 
* Plants of the World
Ronald Desruelles

**Ronald Desruelles** (* 14 Februarie 1955 – † 1 November 2015) was 'n Belgiese atleet. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1976 en 1984 deelgeneem.

## Verwysings
Sylvia Dethier

**Sylvia Dethier** (* 20 Mei 1965) is 'n Belgiese atleet. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1988 en Olimpiese Somerspele van 1992 deelgeneem.

## Verwysings
Marie-Christine Deurbroeck

**Marie-Christine Deurbroeck** (* 1 Februarie 1957) is 'n Belgiese atleet. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.

## Verwysings
Chiangrai United F.C.

**Chiangrai United Football Club** (Thai: สโมสรฟุตบอลเชียงราย ยูไนเต็ด) is 'n professionele sokkerklub gebaseer in die Chiang Rai-provinsie, Thailand se mees noordelike provinsie. Die klub ding mee in die Thai League 1. Die klub staan ​​ook bekend as "The Beetles".

## Eksterne skakels 
* Chiangrai United F.C. se webtuiste
*
Wilhelm Wien

duimnael|Wilhelm Wien
**Wilhelm Carl Werner Otto Fritz Franz Wien** (Duits: [ˈvɪlhɛlm ˈviːn]; 13 Januarie 1864 – 30 Augustus 1928) was 'n Duitse fisikus wat in 1893 teorieë oor warmte en elektromagnetisme gebruik het om Wien se verplasingswet af te lei, wat die emissie van 'n swartliggaam by enige temperatuur uit die emissie by enige verwysingstemperatuur bereken.

Hy het ook 'n uitdrukking vir die swartliggaambestraling geformuleer, wat korrek is in die fotongas-limiet. Sy argumente was gebaseer op die idee van adiabatiese invariansie, en was instrumenteel vir die formulering van kwantummeganika. Wien het in 1911 die Nobelprys vir Fisika ontvang vir sy werk oor termiese straling. 

Hy was 'n neef van Max Wien, die uitvinder van die Wien-brug.

## Bronne 
*
*
R.P. Erasmus

**Rasmus (Rassie) Pieter Erasmus** (1884-1961) was sonder twyfel die bekendste “kommandant-generaal” kommandoleier vanuit die geledere van die Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie (MWU), nou bekend as Solidariteit, tydens die Randse mynwerkersopstand van 1922. Erasmus is in 1948 as vise-president en vanaf 1951 tot 1954 as president van die MWU verkies.

## Biografie 
Erasmus is in 1884 in die distrik Aliwal-Noord gebore. Klaarblyklik was hy as 17-jarige jeugdige ook enkele maande lank op kommando saam met die Boeremagte tydens die Anglo-Boereoorlog. Hy het in 1913 na die Witwatersrand gekom en as leerlingmyner op die Princess-goudmyn begin werk. Daarbenewens het hy op die Nigel-, Nourse, Langlaagte Estates- en City Deep-goudmyne gewerk en was ook ‘n skagverteenwoordiger tot sy aftrede in 1953. Hy was die voorsitter van die Fordsburg-tak van die MWU. Vir Erasmus het die “geveg van die werker vir ‘n blanke Suid-Afrika” tydens die 1922-staking ‘n “nasionale kwesssie” geraak.

Erasmus het in die nag voordat die regeringsmagte die laaste weerstandbiedende stakersmagte op die Fordsburg-markplein sou oorrompel daarvandaan op die vlug geslaan en is eers vier dae later by Magaliesburg aangekeer. Daarna is hy tydelik op die Wanderers-sportgronde en die Johannesburgse Fort aangehou. Hy is van hoogverraad aangekla en tot tien jaar harde arbeid in die Pretoria Sentraal-gevangenis gevonnis. Op 17 Mei 1924, tydens die besoek van die Prins van Wallis aan Suid-Afrika, is hy egter vrygelaat, maar het weens viktimisasie aanvanklik gesukkel om weer op die myne werk te kry. 

In 1948 is Erasmus as vise-president en vanaf 1951 tot 1954 as president van die MWU verkies. Hy het ook vir baie jare mynteringlyers op die uitvoerende bestuur verteenwoordig. 

### Afsterwe 
Erasmus is in 1961 op die ouderdom van 77 aan myntering oorlede. Huldeblyke wat oor Erasmus en sy medestaker, “generaal” I.J. Viljoen – bevelvoerder van die Newlands-stakerkommando en “onder-generaal” van Erasmus - in *Die Mynwerker* verskyn het, verklaar dramaties, maar foutiewelik, dat hulle aanvanklik die doodstraf vir hulle aandeel aan die staking opgelê is.

## Bronnelys 
* N Herd, *1922*. *The Revolt on the Rand*, Blue Crane Books, Johannesburg, 1966, pp. 26, 67, 79.
* IL Walker and B Weinbren, *2000 Casualties. A History of the Trade Unions and the Labour Movement in the Union of South Africa,* SATUC, Johannesburg, 1961, pp. 132-133.
* *Die Mynwerker*, 22.3.1949, p. 14 (Die 1922 Stryd).
* *Ibid*., 8.12.1950, p. 1 (Foto).
* *Ibid*., 9.3.1951, p. 6 (This is my story).
* *Ibid*., 25.5.1951, p. 3 (Generaal Viljoen gesels oor 27 jaar gelede).
* *Ibid*., 23.11.1951, p. 1.
* *Ibid*., 19.9.1952, p. 1 (At Rassie’s Farewell Party).
* *Ibid*., 3.12.1954, p. 1 (Election of new officials at General Council Meeting).
* *Ibid*., 1.2.1957, p. 3 (Ons President bring hulde aan oom Rassie).
* *Ibid*., 17.10.1958, p. 2 (ER van Rensburg: 1922-Staking was om wit Suid-Afrika).
* *Ibid*., 20.10.1961, p. 2 (Laaste eerbewys aan ons Allervriend).

## Sien ook 
* Solidariteit
G.P. Murray

**G.P. Murray** was ‘n lid van die Aksiekomitee wat geprotesteer het teen die maandsalarisproefneming op sekere goudmyne wat die hoofsekretaris, Eddie Gründling, in 1964 met die Kamer van Mynwese (KVM) beding het. 

In die chaos wat in die vakbond ontstaan het nadat Grűndling deur aksies van Ras Beyers en Fred Short as Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie (MWU)-hoofsekretaris ontslaan is, is Murray 1966 in die plek van Short (wat wederregtelik as waarnemende hoofsekretaris aangestel is) ook as waarnemende hoofsekretaris aangestel. Murray was ‘n veteraanlid van die Marievale-goudmyn wat Springs in die MWU Algemene Raad verteenwoordig het. Aangesien sy aftrede op hande was, was hy bereid om die MWU tydelik in hierdie hoedanigheid van diens te wees.

## Bronnelys 
* MWU-Argief, Pretoria, Notule van die Algemene Raad, 27-28.1.1966, pp. 47-50, 52-53.
* *Ibid*., Notule van die Buitengewone Vergadering van die Algemene Raad, 22.7.1966, p. 2. 
* *Ibid*., Notule van die Noodvergadering van die Algemene Raad, 12.12.1966, pp. 1-5, 15-17, 19-20.
* *Ibid*., Notule van die Vergadering van die Bestuurskomitee, 14.12.1966, p. 1.
* *Ibid*., Notule van die Vergadering van Bestuurskomitee, 3 .1. 1967, p. 6.
* M Horrell, *South Africa’s Workers.* *Their Organizations and the Patterns of Employment*, SAIRR, Johannesburg, 1969, pp. 95-96.
* *Die Mynwerker*, 2.2.1966, p. 1 (Vrede in Vakbond!).
* *Rand Daily Mail*, 25.11.1966 (D Smith: “Rebel” Miners Take Over).
* *Ibid*., 13.12.1966 (D Smith: Miners Reject Plan); *Dagbreek en Sondagnuus*, ongedateerd (MWU verras met twee nuwe aanstellings).

## Sien ook 
* Solidariteit
W. Ungerer

**Winfried (Peet) Ungerer** het op 1 Oktober 1987, op 51-jarige, die nuwe hoofsekretaris van die Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie (MWU) in die plek van Arrie Paulus geword.  

In 1956 het hy op kopermyne by Tsumeb in die destydse Suidwes-Afrika begin werk. Later het hy sy opleiding aan die Staatsopleidingskollege vir Mynwerkers in Suid-Afrika voltooi en by die Libanon-goudmyn indiens getree. Te midde van die interne MWU-geskil rondom die omstrede maandloonproefneming wat tussen 1964 en 1967 gewoed het, was Ungerer ‘n lid van die Beyers-faksie wat later self in dispuut met die Aksiekomitee van Arrie Paulus-hulle oor die beheer van die vakbond gekom het.  In 1967 was Ungerer een van die ses Beyers-ondersteuners wat aanvanklik vir die oortreding van ‘n hofbevel, dat hulle geen verdere kontak met hom mag hê nie, by laasgenoemde se huis in Pretoria deur die veiligheidspolisie gearresteer is. Die gearresteerdes is deur die destydse Prokureur-generaal vir Transvaal, dr. Percy Yutar, oor hulle bedrywighede in mynwerkersgeledere ondervra, maar uiteindelik sonder enige aanklag vrygelaat.

Op die Libanon-myn het Ungerer een van die jongste MWU-skagverteenwoordigers ooit geword. In 1970 het hy die vakbond se voltydse amptenaar op Carletonville geword en na die landswye mynstaking van Maart 1979 is hy as organiserende sekretaris na die MWU-hoofkantoor in Braamfontein, Johannesburg oorgeplaas.  Daar was hy onder andere nou betrokke by die vakbond se uitbreiding van bestek en die werwing van nuwe lede by Yskor te Vanderbijlpark.  In 1986 was hy een van die Raad van Mynvakbonde se onderhandelaars wat ter elfder ure met die Kamer van Mynwese (KVM) tot ‘n vergelyk gekom het en so ‘n landswye staking van blanke mynwerkers net betyds afgeweer het. 

Ungerer het in 1997 as MWU-hoofsekretaris afgetree en is in 2015 oorlede.

## Bronnelys 
* Mnr. W Ungerer: MWU-memorandum, 2.7.2001.
* MWU-Argief, Pretoria, Notule van die Vergadering van die Uitvoerernde Bestuur, 28.5.1997, pp. 1, 2-4.
* *Ibid*., Notule van die Vergadering van die Algemene Raad, 27-28.1.1998, p. 75.
* *Die Mynwerker*, September 1987, p. 1 (‘n Nuwe Leier vir ‘n Groot Vakbond).
* *Beeld*, 4.9.1987, p. 14 (‘MWU sal sy vlerke verder sprei’).

## Sien ook 
* Solidariteit
Tom Mathews

**Thomas Mathews** (1866-1915) was ‘n prominente leiersfiguur van die vroeë Suid-Afrikaanse arbeidersbeweging.  

Mathews is in 1866 in Newlyn, Cornwall gebore. In 1882 het hy na Montana in die VSA geëmigreer en spoedig by die plaaslike vakbonde en arbeiderpolitiek betrokke geraak in die Butte-afdeling van die Western Miners’ Federation. In 1892 is hy as Arbeiderkandidaat tot die deelstaatvergadering van Montana verkies. As enigste Arbeiderlid tussen twee ander strydende partye het hy ook die Speaker van die Huis geword. Daarby is Mathews vir die tydperk 1892-1894 as mynkommissaris aangestel. Na vyftien jaar in die VSA is hy terug na Cornwall om ‘n kursus aan die Camborne-mynskool te gaan voltooi. 

In 1897 het Mathews na die Witwatersrandse goudvelde geëmigreer waar hy ook spoedig aan die voorpunt van die plaaslike arbeiderbeweging beland het. Van 1908 tot sy dood in 1915 was hy die algemene sekretaris van die Transvaal Miners’ Association (die voorloper van die Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie) wat in 1902 gestig is. Die vakbond is aan die einde van 1913 herdoop tot die SAMWU. Mathews was prominent in die mynstaking van 1907, het ‘n hoofrol in die mynstaking van 1913 gespeel en was ondanks swak gesondheid ook op die voorgrond tydens die algemene staking van 1914. In 1913 was hy ‘n bestuurslid van die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty (SAAP). 

Op 10 Maart 1915, op 48-jarige ouderdom, is Mathews aan myntering oorlede.

## Bronnelys 
* DW Krüger (red), *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, Deel II, RGN, Pretoria, 1986, p. 464.
* RK Cope, *Comrade Bill. The Life and Times of W.H. Andrews, Workers’ Leader*, Stwart Printing Co., Cape Town, p. 1943, pp. 92-93.
* E Gitsham and JF Trembath, *A First Account of Labour Organisation In South Africa*, E.P. & Commercial Printing Co., Ltd., Durban, 1926, p. 160.
* IL Walker and B Weinbren, *2000 Casualties. A History of the Trade Unions and the Labour Movement in the Union of South Africa*, SATUC, Johannesburg, 1961, p. 293.

## Sien ook 
* Solidariteit
Dirk Hermann

**Dr. Dirk Johannes Hermann** (1972-) het in Heilbron in die Vrystaat grootgeword. Hy is ‘n PhD-gegradueerde in Bedryfsosiologie van die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys waar hy ook as die vise-president van die konvokasie van die universiteit gedien het. In 1997 is hy as ’n Solidariteit-organiseerder in Pretoria aangestel en het later die vakbond se hoof van kommunikasie in die vakbondhoofkwartier in Braamfontein, Johannesburg, geword. Hermann het ook ‘n aantal studies oor arbeidsaangeleenthede, wat onder andere oor kwessies soos regstellende aksie in die werkplek handel, gepubliseer. Daarby het hy ‘n termyn as direkteur van Akademia, die privaat universiteit wat deur Solidariteit gestig is, gedien. In 2014 het hy die hoof uitvoerende beampte van Solidariteit geword.

## Skryfwerk 
Dr. Hermann het vier boeke geskryf:

* *The Naked Emperor: Why Affirmative Action Has Failed*
* *Affirmative Tears: Why Representivity Does Not Equal Equality*
* *Basta! Ons voetspore is in Afrika*
* *Land of Sorrow: 20 Years of Farm Attacks in South Africa*

## Sien ook 
* Solidariteit

## Verwysings 
## Bronnelys 
* MWU Argief, Pretoria, Notule van die Vergadering van die Algemene Raad, 27-28.1.1998, pp. 75-76.
* *Ibid*., Notule van die Vergadering van die Algemene Raad, 26-27.1.1999, p. 34.
* L Backer, “Revive and reinvent. MWU-Solidarity’s plans for growth”, *Woord en Daad*, 200, April 1979, p. 69.
* *MWU News*, December 1997, p. 2 (Top kenner by MWU aangestel).
* Anon., “Labour 30 years on…”, *South African Labour Bulletin,* 27 (4), August 2003, p. 11.
* *MWU Nuus*, September 2000, p. 3 (D Hermann, Institutional racism in the workplace).
* *Solidarity Magazine*, No 6, 2007, p. 12 (Jaco Kleynhans, “Keiser het land aan’t gons”).
* *Ibid*., 2014, p. 68 (Nuwe tye bring nuwe leierstrukture vir Solidariteit).
Hypoxis polystachya

***Hypoxis polystachya*** is 'n knolvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is inheems aan Angola, Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi en Tanzanië.

## Bronnelys 
* Plants of the World
Mary Fitzgerald

duimnael|regs|Verkiesingsplakkaat uit 1915 van "Pickhandle Mary" Fitzgerald
**Mary Fitzgerald,** (1882-1960) ook bekend as **“Pickhandle Mary”,**  was teen ongeveer 1903 een van die kleurrykste figure van die vroeë blanke arbeiderbeweging in Suid-Afrika. Fitzgerald was as 'n tikster en stenograaf by die Transvaal Miners’ Association (TMA)  – wat in 1913 die Suid-Afrikaanse Mynwerksunie (MWU) sou word -  aangestel. Sy was ‘n baanbreker op verskeie terreine: onder andere as die eerste vroueraadslid van die Johannesburgse Stadsraad (1915-1921), die eerste vroue-onder-burgemeester van Johannesburg (as lid van die Suid-Afrikaanse Arbeidersparty) en as die eerste vrou in Suid-Afrika om ‘n motor, geskenk deur die stadsraad, te besit en te bestuur.

## Biografie 
Sy was ‘n dogter van ‘n Ier, Thomas Sinnot, wat ontnugter oor die mislukking van die Ierse onafhanklikheidsbeweging geraak het en blykbaar in 1902 met sy gesin na Suid-Afrika geëmigreer het. Mary was van geboorte ‘n rebel en het gou ‘n magtige invloed in arbeider- en vakbondgeledere geword – in só ‘n mate dat die aanstelling van ampsdraers en organiseerders van die TMA grootliks aan haar goedkeuring onderworpe was. Aan die begin was die finansiële posisie van die TMA maar haglik en sy strukture wankelrig. Fitzgerald was die enigste betaalde amptenaar wat die vakbond kon bekostig. 

Die TMA se lede het onder skreiende omstandighede gewerk. Talle mynongelukke het plaasgevind, die teistering van myntering was alomteenwoordig, die vakbond het nie oor opgehoopte fondse beskik vir betaamlike begrafnisse vir sy lede nie en daar was geen vergoeding vir die afhanklikes van gestorwe mynwerkers nie. In hierdie omstandighede het Mary met ‘n fiets gery om geld te gaan kollekteer by die myne waar die gestorwenes die laaste werksaam was.

Sy was ‘n opwindende spreekster en was altyd in aanvraag by vergaderings van die werkers en waar vakbondlede gestaak het. Sy het ‘n prominente aandeel aan die mynstakings van 1907 en 1913 en die algemene staking van 1914 gehad, asook aan die Johannesburgse tremstaking van 1911 waar sy ‘n “piksteelbrigade” na protesvergaderings gelei het om teenstanders van die staking te intimideer – vandaar haar bynaam. 

## Sien ook 
* Solidariteit

## Bronnelys 
* C.J. Beyers (red), *Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek*, Deel V, RGN, Pretoria, 1987, pp. 281-282.
* I.L. Walker and B. Weinbren, 2*000 Casualties. A History of the Trade Unions and the Labour Movement in the Union of South Africa*, SATUC, Johannesburg, 1961, pp. 291-292. 
* E.N. Katz, *A Trade Union Aristocracy. A History of White Workers in the Transvaal and the General Strike of 1913*, African Studies Institute, University of the Witwatersrand, Johannesburg, 1976, pp. 54-55.
Lobito-korridor

Die **Lobito-korridor** (ook bekend as die **Benguela-spoorweg**) verbind die suidelike streke van die Demokratiese Republiek van die Kongo en die noordwestelike Zambië met die streeks- en wêreldmarkte deur die hawe van Lobito in Angola.

## Geskiedenis
Die spoorlyn betaan reeds sedert die begin van die 20ste eeu en het gefloreer tot die 1970’s met die uitbreek van die Angolese Burgeroorlog. Tussen 2006 en 2015 is dit herstel deur die China Railway Construction Company en het China groot belangstelling daarin getoon. ‘n Tien jaar later het die VSA  en die Europese Unie bygedra tot die herstel en herlewing van die spoorlyn.

## Ekonomie
Een van die grootse mineraalneerslae in die wêreld word in hierdie dele van die DRK en Zambië aangetref. Dus ontsluit die spoorlyn die enorme potensiaal van die gebied. Die myne lewer nikkel, kobalt, koper, grafiet en litium. Litium is ‘n noodsaaklike element in die batterye van selfone en elektriese motors. Weens die vrugbare grond kan die gebied ‘n groot produsent van landbouprodukte word.  Dit lei weer tot fabrieke vir die verwerking, inmaak en verpakking van die produkte. Nuwe nywerhede lei weer tot die skep van werksgeleenthede. Deur die  heropening van die spoorweg kom die groot markte van Europa en Amerika binne bereik.

## Spoorlyn
Lobito is die naaste hawe aan die Koperstreek. Die roete van die Lobito-korridor is Lobito, Kuito, Luena, Luacano, Luau, Kolwezi, Lubumbashi, Chingola na Ndola. Dit is die langste en belangrikste spoorlyn in Angola, die trein gebruik Kaapspoor en ry teen ‘n maksimumspoed van 90 km/h. Kolwezi is 1500 km vanaf die see en word in 12 dae bereik. Ander en moeiliker roetes van die myne na die hawens is 
*Kolwezi na Beira, 1600 km in 17 dae waarvan ‘n deel per  trein en 'n ander deel per pad
*Kolwezi na Dar-es-Salaam, 2170 km in 20 dae oor die Tazara-spoorlyn
*Kolwezi na Durban per trein is 2370 km en duur 25 dae
*Kolwezi na Walvisbaai is 2790 km in 20 dae per spoor- en padvervoer
Daar word verwag dat die Lobito-korridor jaarliks 4,98 miljoen metrieke ton vrag en 4 miljoen passasiers sal vervoer. Die vrag is ongeveer dieselfde as die beoogde maksimum kapasitiet van die Tazara-spoorlyn.

## Lees ook
*Beira–Lobito-Grootpad
*Great North Road
*Kaap-tot-Kaïro-spoorlyn
*Kaapstad-Kaïro-Grootpad

## Bibliografie
*afripol.org/lobito-corridor-a-reality-check
*Agricultural potential could blossom thanks tot Lobito Corridor. In: Southern Africa’s freight features news, September 2024
*geopoliticalmonitor.com/the-lobito-corridor-washingtons-answer-to-belt-and-road-in-africa/
*international-partnerships.ec.europa.eu/policies/global-gateway
*lobitocorridor.org/history-background
Charles Harris

**Charles Harris** (1896-1939) het in 1935 vir Piet Harms na sy afsterwe as hoofsekretaris van die Suid-Afrikaanse Mynwerksunie (MWU) opgevolg.

Daar is egter ongerymdhede vermoed met sy verkiesing. Harris, wat van Joodse herkoms was, het in 1914 in die mynbedryf begin werk en was ‘n ontwikkelaar, onder andere op die Randfontein Estates-, Luipaardsvlei- en Robinson Deep-goudmyne. Vóór die 1922-staking het hy ook in die uitvoerende komitee van die South African Industrial Federation gedien en dit blyk dat hy na afloop daarvan vir ongeveer vier jaar deur die mynbase geviktimiseer is. Voor sy aanstelling as hoofsekretaris was hy die president van die MWU. Ontevredenheid oor die bestuur van die MWU onder die mynwerkers tydens Harris se bewind, wat die amp van hoofsekretaris tot ‘n magtige en bykans onaantasbare outoritêre posisie uitgebou het, het toegeneem. Sy opponente en diegene wat krities teenoor hom gestaan het, het hulle lidmaatskap van die MWU verloor sodat Harris feitlik ‘n diktator in die vakbond geword het.

## Bronnelys 
* Ferdinant Postma Biblioteek, Noordwes-Universiteit, Potchefstroom, OB-Argief, Band nrs. 76-77: OB-Herinneringe Prof JH Coetzee (2 April 1974).
* L Naudé, *Dr. A. Hertzog, die Nasionale Party en die Mynwerkers*, NRT, Pretoria, 1969, pp. 19, 21-26, 128-130.
* L de Kock, “Die Stryd van die Afrikaner in die Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie aan die Witwatersrand, 1936-1948”, Ongepubliseerde MA-verhandeling, Randse Afrikaanse Universiteit, 1983, pp. 36-37.
* ES Sachs, *The Choice Before South Africa*, Turnstile Press, London, 1952, p. 170.
* D O’Meara, *Volkskapitalisme. Class, Capital and Ideology in the Development of Afrikaner Nationalism 1934-1948*, Ravan Press, Johannesburg, 1983, p. 92.
* IL Walker and B Weinbren, *2000 Casualties. A History of the Trade Unions and the Labour Movement in the Union of South Africa*, SATUC, Johannesburg, 1961, p.216.
* J Simons and R Simons, *Class and Colour in South Africa 1850-1950*, IDAAF, London, 1983, pp. 525-526.
* *Die Mynwerker*, Desember 1935, p.21 (The Man at the Helm).
* *Ibid*., Maart 1939, p. 37 (Our Leaders and Would-Be Leaders). 
* *Ibid*., Junie 1939, pp. 6-7 (Charles Harris Shot Outside His Office) en p. 11 (Great Tribute to Charles Harris).

## Verwysings 
## Sien ook 
* Solidariteit
Hypoxis catamarcensis

***Hypoxis catamarcensis*** is 'n risoomvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is endemies aan Argentinië waar dit in die noordweste voorkom.

## Bronnelys 
* Plants of the World
J.S. de Wet

**J.S. (Faas) de Wet** was een van die stigterslede en hooforganiseerder van die Afrikanerbond van Mynwerkers (ABM) en was ook die sekretaris van die Hervormingsorganisasie binne die MWU. 

Die NP-gesinde ABM is in 1936 uit protes binne die Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie (MWU) gestig omdat die vakbond toe deur ‘n Engels-gesinde en pro-Suid-Afrikaanse Party uitvoerende bestuur oorheers is. Met die bewindsoorname van ‘n NP-gesinde MWU-uitvoerende bestuur in November 1948 is De Wet in die nuutgeskepte pos van MWU-welvaartsbeampte, belas met myntering, aangestel. 

In 1949 het hy ‘n direkteur van Die Werkerspers Uitgewers Maatskappy. geword, wat *Die Mynwerker*, die amptelike nuusblad van die MWU, uitgegee het. In 1951, na die likwidasie van Die Werkerspers, is Monument Publikasies in die plek daarvan gestig waarvan De Wet ook ‘n direkteur was. Hy is tot ‘n hoofbestuurslid van die Transvaalse Nasionale Party benoem en het vanaf 1955 tot 1961 as NP-senator in die parlement gedien.

## Bronnelys 
* MWU-Argief, Pretoria, Notule van die Maandelikse Uitvoerende Bestuursvergadering, 25.5.1951, p. 7.
* L Naudé, *Dr. A. Hertzog, die Nasionale Party en die Mynwerkers*, NRT, Pretoria, 1969, pp. 28, 32, 44, 69-70, 250-256.
* L de Kock, “Die Stryd van die Afrikaner in die Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie aan die Witwatersrand, 1936-1948”, Ongepubliseerde MA-verhandeling, Randse Afrikaanse Universiteit, 1983, p. 60.
* *Die Mynwerker*, 28.1.1949, p. 3 (Die Nuwe Bestuur Neem Oor), p. 5 (U.K. Stig Welvaartsafdeling) en p. 8 (Die Mynwerker se Koerant).
* *Ibid*., 6.5.1949, p. 7 (Verslag aan Algemene Raad).
* *Ibid*., 26.8.1955, p. 5 (Mnr. J.S. de Wet); *Ibid*., 28.10.1955, p. 1 (Fasie De Wet Neem Afskeid).
* *Ibid*., 1.9.1961, p. 1 (Huldeblyk aan wyle J.S. de Wet).

## Sien ook 
* Solidariteit
Wonderboom (Karoo)

Die **Wonderboom** by Willowmore is ‘n natuurfrats.

## Ligging
Hierdie besondere boom is by 33° 12′ 50″ suid, 23° 27′ 55″ oos en 12 km van Willowmore op die N9-nasionale pad aan die linkerkant van die pad in die rigting van Aberdeen.

## Bome
Daar is twee bome, naamlik die gewone ghwarrie (*Euclea undulata*) en die Karoowitgat (*Boscia oleoides*). Laasgenoemde staan in Engels bekend as die *Karoo shepherd’s tree*. Hierdie besondere Karoowitgat het drie stamme wat uit die grond kom. Twee van die stamme het versmelt en vorm ‘n oog in die gesamentlike stam. Die derde stam het deur hierdie oog gegroei. En die doel van die ghwarrie is bloot om die witgatte geselskap te hou.

Eintlik is die gewone ghwarrie sowel as die Karoowitgat struike. Bokke vind die blare van die struike lekker en daarom het hierdie bome groter en sambreelvormig gegroei en daardeur het die unieke verskynsel sigbaar geword.

Die wonder is ontdek toe die pad vroeg in die 20ste eeu gebou is. Toe was die bome al volgroei en kan weens die langsame groeitempo nou al ‘n paar honderd jaar oud wees. In onlangse jare is hulle omhein om hulle teen vandalisme en bokke te beskerm.

## Verwysings
Pierre Devaux

**Pierre Devaux** (* 24 November 1897 – † 11 Januarie 1984) was 'n Belgiese langafstandatleet. Hy het aan die 10&nbsp;000 meter vir mans by die Olimpiese Somerspele van 1920 deelgeneem.

## Verwysings
Dieudonné Devrindt

**Dieudonné Devrindt** (* 24 Desember 1911 – † 31 Januarie 1994) was 'n Belgiese naelloopatleet. Hy het aan die 100 meter vir mans by die Olimpiese Somerspele van 1936 deelgeneem.

## Verwysings
Charles Dewachtere

**Charles Dewachtere** (* 22 Desember 1927 – † 22 Julie 2020) was 'n Belgiese langafstandatleet. Hy het aan die maraton by die Olimpiese Somerspele van 1952 deelgeneem.

## Verwysings
Ratchaburi F.C.

**Ratchaburi Football Club** (Thai: สโมสรฟุตบอลจังหวัดราชบุรี) is 'n Thaise professionele sokkerklub gebaseer in die Ratchaburi provinsie wat tans in Thai League 1 speel. Ratchaburi het die bynaam *The Dragons* wat in die klub amptelike wapen gesien kan word.

## Eksterne skakels 
*
Hypoxis wrightii

***Hypoxis wrightii*** is 'n knolvormende geofiet wat deel van die Hypoxidaceae familie is. Die spesie is inheems aan Amerika, die Bahamas, Dominikaanse Republiek, Jamaika, Kuba, Meksiko en Puerto Rico. In Amerika kom dit in die deelstate Alabama, Florida, Georgia, Louisiana, Mississippi, Noord-Carolina, Suid-Carolina en Texas voor.

## Bronnelys 
* Plants of the World
Bajío

Die **Bajío** (die laagland) is 'n kulturele en geografiese streek binne die sentrale Meksikaanse plato wat rofweg strek van noordwes van Meksikostad tot by die silwermyne in die noord-sentrale deel van die land. Dit sluit (van suid na noord) die state Querétaro, Guanajuato, dele van Jalisco, Aguascalientes en dele van Zacatecas, San Luis Potosí en Michoacán in.
duimnael|350x350px|Veld naby San Miguel de Allende.
Hoewel Bajío *laagte* beteken, is dit 'n hoogliggende gebied, ongeveer 2000 meter bo seespieël. Met 700 mm neerslag per jaar is dit een van die vrugbaarste gebiede in Meksiko. Die Bajío is ook bekend as een van die bastions van die Rooms-Katolieke Kerk in Meksiko.

## Verwysings
Serhiy Antonov

**Serhiy Antonov** (gebore 18 Augustus 1965) is 'n Oekraïense boogskutter. Hy het aan die individuele mansitem en die spanitem by die 2000 Olimpiese Somerspele deelgeneem.

## Verwysings
P.A. Harms

**P.A. (Piet) Harms** is in 1933 as die hoofsekretaris van die Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie (MWU) verkies. Volgens *Die Mynwerker* was Harms die gewildste hoofsekretaris sedert Tom Mathews. Hy was ‘n Vrystater wat sedert 1910 in die mynbedryf werksaam was. Benewens hoofsekretaris van die MWU het “kameraad” Harms (soos die mynwerkers in daardie stadium na mekaar verwys het) ook die ontstaan van *Die Mynwerker* geïnisieer en die redaksie hanteer. In 1927 is hy as Suid-Afrikaanse Arbeidersparty-lid vir Pretoria-Wes tot die Transvaalse Provinsiale Raad verkies. Hy is in Maart 1935 op 41-jarige ouderdom aan myntering oorlede.

## Bronnelys 
* Nasionale Argief van Suid-Afrika, Pretoria, ARB Vol. 1557, file no. C1054/6 Part II, South African argief, Mine Workers’ Union: Koerantknipsel, 26.5.1934.
* E.  Stals (red), *Afrikaners in die Goudstad. Deel II*, *1924-1961,* HAUM, Pretoria, 1986, p.72.
* *Die Mynwerker*, 30.7.1934, pp. 5, 7, 14.
* *Ibid.*, Maart 1935, p. 3 (Hoofartikel) en p. 9 (Piet Harms. R.I.P.).
* Privaatversameling, Mnr. CJ Harms: Koerantknipsels.

## Sien ook 
* Solidariteit
Chironia albiflora

***Chironia albiflora*** is 'n plant wat deel van die Gentianaceae familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom vanaf Umtamvuna tot by die Magwa-waterval in KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 470 km². Daar is vyf subpopulasies bekend.

## Galery 

Chironia albiflora 1DS-II 1821.jpg
Chironia albiflora 5Dsr 4764.jpg
Chironia albiflora 5Dsr 4765.jpg

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Anastasia Pavlova

**Anastasiia Vladyslavivna Pavlova** (* 9 Februarie 1995) is 'n Oekraïense mededingende boogskutter. Sy het 'n loopbaantotaal van minstens tien medaljes in groot internasionale kompetisies ingesamel, wat strek oor die Wêreldbinnenshuise kampioenskappe, die Europese Spele, die Wêreldbeker-reeks en die Europese kampioenskappe.

## Verwysings
Tetyana Berezjna

**Tetyana Mykolayivna Berezhna** (* 13 November 1982) is 'n boogskutter van die Oekraïne. Sy het aan die Olimpiese Somerspeles van 2004 en 2008 deelgeneem.
Nataliya Burdeyna

**Nataliya Burdeyna** (* 30 Januarie 1974) is 'n Oekraïense boogskutter.

Burdeyna was deel van die Oekraïense span by die Olimpiese Somerspele van 2000, waar hulle die silwermedalje verower het. In die individuele kompetisie het sy 17de geëindig nadat sy die ronde van 32 verloor het.

Sy het weer die Oekraïne by die Olimpiese Somerspele van 2004 verteenwoordig. Sy het 'n 12de plek behaal in die individuele ranglys vir vroue met 'n telling van 643 vir 72 pyle. In die eerste ronde van uitdun het sy teen die 53ste gekeurde Sayoko Kawauchi van Japan te staan gekom. Burdeyna het verrassend met 137-129 in die 18-pyl-wedstryd verloor en tot 55ste algeheel in vroue-individuele boogskiet gedaal.

Burdeyna was ook 'n lid van die Oekraïense span, met 'n 6de plek in die vrouespan-boogskietkompetisie.

## Verwysings
James Forrester-Brown

**James Forrester-Brown** (1879 – 1919) was die Oosrandse organiseerder van die Suid-Afrikaanse Mynwerkersunie (MWU). Ná Tom Mathews se dood in 1915 het Forrester-Brown vanaf 1915 tot 1922 as die hoofsekretaris gedien. 

Hy is in 1879 in Australië gebore en het alreeds op 14-jarige ouderdom in myne gewerk. Forrester-Brown het in 1905 na Suid-Afrika gekom en tydens die mynstaking van 1913 het hy in die Germiston-stakerskomitee gedien. In 1914 het hy ‘n SAAP-lid van die Transvaalse Provinsiale Raad vir die Commissionerstraat-kiesafdeling geword, maar het as sosialis ook by die sogenaamde War-on-Warites, wat teen die party se pro-oorlogsbeleid gekant was, aangesluit.

## Bronnelys 
* E Gitsham and JF Trembath, *A First Account of Labour Organisation in South Africa,* EP & Commercial Printing Co., Ltd., Durban, 1926, p.159.
* IL Walker and B Weinbren, *2000 Casualties. A History of the Trade Unions and the Labour Movement in the Union of South Africa*, SATUC, Johannesburg, 1961, p. 160.
* Hyslop, *The Notorious Syndicalist. J.T. Bain: A Scottish Rebel in South Africa*, Jacana Media Pty Ltd, Johannesburg, 2004, p. 203.
* *The International*, 10.9.1915, p. 2 (Administrative Council Notes).
* *Ibid*., 17.12.1915, p. 2 (Snapshots).
* *The Eastern Record*, 15.5.1915, p. 11 (S.A. Mine Workers’ Union).
* *Ibid*., 19.6.1915, p. 9 (Benoni Notes).

## Sien ook 
* Solidariteit
Chironia gratissima

***Chironia gratissima*** is 'n plant wat deel van die Gentianaceae familie is. Die spesie is inheems aan die Demokratiese Republiek die Kongo, Mosambiek en Zimbabwe.

## Bronne 
* Plants of the World
Fanie de Villiers

**Petrus Stephanus "Fanie" de Villiers** (* 13 Oktober 1964), is 'n afgetrede krieketspeler wat tussen 1992 en 1998 in 18 toetswedstryde en 83 eendagwedstryde vir Suid-Afrika as 'n regterarm-mediumsnelbouler en regterhandse kolwer gespeel het.

Hy werk tans as 'n internasionale krieketkommentator. Tydens die 3de toetswedstryd tussen Australië en Suid-Afrika het hy 'n rol gespeel in die identifisering van die kullery wat deur die Australiese krieketspan gepleeg is, nadat hulle tydens die 4de dag van die derde toetswedstryd met die bal gepeuter het om omgekeerde swaai te kry: hy was een van die kommentators vir die wedstryd en het aan die kamera-operateurs voorgestel dat hulle uitkyk vir moontlike kullery.

## Verwysings
Tetyana Dorokhova

**Tetyana Dorokhova** is 'n Oekraïense boogskutter wat aan die Olimpiese Somerspele van 2012 in die individuele vroue-en die vrouespanitems deelgeneem het. Sy het die silwermedalje by die 2011 Europese Binnenshuise Boogskietkampioenskappe in die vrouespanitems verower.

## Verwysings
Chironia krebsii

***Chironia krebsii*** is 'n risoomvormende geofiet wat deel van die Gentianaceae familie is. Die spesie is inheems aan Botswana, Eswatini, Lesotho, Malawi, Mosambiek, Suid-Afrika, Tanzanië en Zimbabwe.

In Suid-Afrika kom die plant in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Oos-Kaap en die Vrystaat voor.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Chironia melampyrifolia

***Chironia melampyrifolia*** is 'n plant wat deel van die Gentianaceae familie is. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Oos-Kaap en die Wes-Kaap voor.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World
Marc Dollendorf

**Marc Dollendorf** (* 7 Februarie 1966) is 'n uitgetrede Belgiese atleet. Hy het aan die 400 meter hekkies by die Olimpiese Somerspele van 1996 deelgeneem.

## Verwysings