open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Friedrich Nicolai

duimnael|Tipografiese punt van Nicolai
**Christoph Friedrich Nicolai**, soms ook *Nickolai* (* 18 Maart 1733; † 8 Januarie 1811 in Berlyn), was 'n Duitse skrywer, publisis, boekhandelaar, kritikus, outeur van romans en reisverhale, streekshistorikus, leidende persoonlikheid van die Berlynse Verligting, vriend en aanhanger van filosowe soos Gotthold Ephraim Lessing, Carl Friedrich Zelters en Moses Mendelssohn en teenstander van Immanuel Kant en Johann Gottlieb Fichte.

Nicolai was die seun van 'n boekhandelaar uit Halle wat hom in die vroeë 18de eeu in Berlyn gevestig het en bekendheid verwerf het as stigter van die *Nicolaische Buchhandlung*, 'n boekwinkel wat steeds bestaan. As 'n jong uitgewer het hy die destydse generasie van intellektueles soos Lessing en die Joodse filosoof Mendelssohn bevorder wat van Berlyn vanaf 1750 'n leidende sentrum van die Verligting gemaak het.

Nicolai het voordeel getrek uit die verslapping van sensuur in Pruise en 'n verskeidenheid boeke en tydskrifte uitgegee wat van Berlyn 'n leidende sentrum van die Duitse uitgewerybedryf gemaak het, waaronder 110 uitgawes van sy tydskrif *Allgemeine deutsche Bibliothek* wat vanaf 1765 as die belangrikste publikasie van die Duitse Verligting gepubliseer is en waarin – met uitsondering van Johann Wolfgang von Goethe – die werke van alle belangrike destydse skrywers verskyn het.

Nicolai was die voorsitter van wetenskaplike en literêre debatte en verenigings soos die *Montagsklub*, terwyl sy boekwinkel in Brüderstraße 13 tot 'n kulturele sentrum van die Koninkryk Pruise ontwikkel het. Literêre en filosofiese salons en tydskrifte het 'n aktiewe rol in die groeiende nasionale Duitse beweging gespeel waarin die politieke aspirasies van die verligte burgery verwesenlik is.

Nicolai het daarnaas beduidende bydraes tot die ontwikkeling van die Duitse toneelkuns en taal gelewer. So het hy 'n inisiatief van die akteur Franz Schuch gesteun wat in 1764 die eerste Duitssprekende teater in Berlyn ingewy het – in 'n tyd toe die Duitse taal in Pruise deur die frankofiele heerser en koninklike hof algemeen geringgeskat is. As patriot en pragmatiese verligte het Nicolai in 1786 een van die vroegste en belangrikste werke oor die geskiedenis van Berlyn en Potsdam gepubliseer, die *Beschreibung der königlichen Residenzstädte Berlin und Potsdam, aller daselbst befindlichen Merkwürdigkeiten, und der umliegenden Gegend* – die eerste topografie wat aan wetenskaplike vereistes voldoen het en van 'n breedvoerige historiese inleiding oor die demografiese ontwikkeling en die ekonomiese opswaai in Pruise voorsien is.

## Verwysings
Kimchi

220px
**Kimchi**

''*n Tradisionele bygereg(*banchan*) van Korea**

----

220px
Tradisionele kimchi-potte

----

**Kimchi*' (Hangeul: 김치, Koreaanse uitspraak: [kimtɕʰi]) is 'n tradisionele gefermenteerde Koreaanse bygereg (*banchan*) wat van groente gemaak en met 'n verskeidenheid speserye soos rooi peper, uie, knoffel of gesoute seekos gekruie word.

Kimchi, wat 'n geurige, suur smaak het, word volgens die tradisionele metode dikwels maande lank ondergronds in erdekruike bewaar om te fermenteer. Daar is honderde variasies van kimchi, met Chinese kool, radyse, preie (*Allium porrum*) of komkommers as hoofbestanddele.

*Kimjang*, die tradisionele gemeenskaplike bereiding van kimchi, is deur Unesco in 2013 as 'n nie-materiële kultuurerfenis van die mensheid gelys.

## Verwysings
Selma, Alabama

**Selma** is 'n stad in die deelstaat Alabama geleë op die oewers van die Alabamarivier. Die administratiewe setel van die Dallas County is hier geleë. Die stad is 81 km wes vanaf Montgomery. Die eerste nedersetters was reeds in 1732 hier en die nedersetting het bekendgestaan as *Ecor Bienville*. Dit het verskeie name gehad totdat dit dorpstatus in 1820 verkry het. Die dorp was tydens die Amerikaanse Burgeroorlog eers in die Konfederale Magte se hande en is in April 1865 deur die Unie Magte beset. Skepe van Adminiraal Buchanan se Konfederale Vloot is hier gebou.

Die dorp het bekend geword tydens die Amerikaanse Burgerregtebeweging toe betogers wat van Selma na Montgomery, Alabama, marsjeer het brutaal vermoor word deur die polisie op 7 Maart 1965. Die aangeval staan bekend as Bloedige Sondag.

Craig Lugmagbasis is hier naby geleë.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 20, Bladsy 586.
Tjol Lategan

**Marthinus Theunis "Tjol" Lategan** (29 September 1925 – 8 Maart 2015) was 'n Suid-Afrikaanse Springbokrugbyspeler. Saam met Ryk van Schoor het hy een van die groot senterpare in na-oorlogse rugby geword. Lategan het klubrugby vir Universiteit Stellenbosch en provinsiale rugby vir die Westelike Provinsie en Boland gespeel. 

## Springbokkleure 
Hy is tussen 1949 en 1953 elf keer vir Suid-Afrika gekies, aanvanklik teen die 1949 inkomende Nieu-Seelandse toerspan. Hy is hierna vir die Springboktoer na Groot-Brittanje, Ierland en Frankryk in 1951-1952 gekies. Die toerspan word beskou as een van dié grootste Suid-Afrikaanse spanne; hulle wen 30 van hul 31 wedstryde oorsee, insluitend al vyf toetse.
Iguazú-waterval

Die **Iguazú-waterval** (Portugees: *Cataratas do Iguaçu*, [kataˈɾatɐʒ du iɡwaˈsu]; Spaans: *Cataratas del Iguazú*, [kataˈɾatas ðel iɣwaˈsu]; Guaraní: *Chororo Yguasu*, [ɕoɾoɾo ɨɣʷasu]) is een van die grootste watervalle in Suid-Amerika en geleë in die Rio Iguazú, 23&nbsp;km oos van dié rivier se monding in die Río Paraná op die grens tussen Argentinië en Brasilië, net oos van die grens tot Paraguay. Noordoos van die waterval is die Brasiliaanse stad Foz do Iguaçu in die deelstaat Paraná geleë, sowat 18&nbsp;km wes die Argentynse stad Puerto Iguazú in die provinsie Misiones en verder noordwes die Paraguaanse stad Ciudad del Este. 80% van die Iguazú-waterval se oppervlakte behoort aan Argentinië en 20% aan Brasilië.

Die Iguazú-waterval is een van die Amerikas se grootste toeriste-aantreklikhede. Die Argentynse Iguazú Nasionale Park is in 1984 en die Brasiliaanse Iguaçu Nasionale Park in 1987 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys. In November 2011 is die Iguazú-waterval in 'n openbare stemming aangewys as een van die wêreld se New7Wonders of Nature.

Die Iguazú-waterval is sowat 2&nbsp;700&nbsp;m breed, waarvan 900&nbsp;m sonder watervloei; asook tussen 60 en 82&nbsp;m hoog. Die buitewêreld het die eerste keer van die waterval gehoor toe die Spaanse conquistador Álvar Núñez Cabeza de Vaca op 31 Januarie 1541 daarop afgekom het.

## Galery 

Iguazu Falls NASA.jpg|Nasa-satellietbeeld van die Iguazú-waterval, Brasilië is regs bo, Argentinië links onder
AereaFoz.jpg|Lugbeeld van die Iguazú-waterval
Cataratas027.jpg|Die Argentynse deel van die Iguazú-waterval
Iguazu.jpg|Die middeldeel van die Iguazú-waterval, soos gesien vanaf die Argentynse kant
IguassuA58.jpg|Lugbeeld van die Iguazú-waterval, links is Argentinië en regs is Brasilië
Iguazu Décembre 2007 - Panorama 3.jpg|'n Uitsig oor die Iguazú-waterval

Iguazu Décembre 2007 - Panorama 1.jpg|'n Panorama van die Iguazú-waterval

## Sien ook 
* Lys van Wêrelderfenisgebiede
* Niagara-waterval
* Victoria-waterval

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*    Amptelike webwerf van die Argentynse Iguazú Nasionale Park
*   Amptelike webwerf van die Brasiliaanse Iguaçu Nasionale Park
Daunt Books

[duimnael|Daunt Books se hoofwinkel in Marylebone High Street, wat oorspronklik in 1910 vir die antikwariese boekwinkel Francis Edwards gebou is, staan bekend vir sy [Edwardiaanse tydperk|Edwardiaanse interieur met lang eikegalerye, 'n groot boogvenster en dakvensters - en sy boekrakke wat tot teen die plafon staan. Naas die hoofwinkel in Marylebone is daar filiaalwinkels in Chelsea, Holland Park, Hampstead, Belsize Park en Cheapside.]]
***Daunt Books*** is 'n onafhanklike Londense boekwinkelketting wat in 1990 deur die sakeman en vroeëre beleggingsbankier James Daunt (* 1963) gestig is en tans as een van die Britse hoofstad se leidende spesialiste vir reisliteratuur bekendstaan - met 'n beraamde omset van meer as tien miljoen £ per jaar. Daunt Books se 40&nbsp;000 beskikbare boektitels word tradisioneel volgens lande gesorteer, ongeag die genre waarin hulle val.

In 2010 het *Daunt Books* sy eie uitgewerytak, *Daunt Books Publishing*, in die lewe geroep wat werke van leidende internasionale outeurs publiseer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* *Amptelike webtuiste*
Ford Capri

Die **Ford Capri** is 'n "fastback"-koepee wat deur Ford van Europa gebou is gedurende 1969–1986. Dit is ontwerp deur Philip T. Clark, bekend as een van die hoofontwerpers van die Ford Mustang. Die Capri was 'n suksesvolle motor vir Ford gewees, wat met behulp van die meganiese komponente van die Ford Cortina bedoel was as die Europese ekwivalent van die Ford Mustang. Daar is byna 1.9 miljoen eenhede oor sy leeftyd verkoop.

'n Verskeidenheid van enjins is in die Capri gebruik, veral die Essex en Keulen V6'e aan die bokant van die reeks, terwyl die Kent inlynviersilinder- en Taunus V4-enjins gebruik is in laerspesifikasiemodelle.

Hoewel die Capri nie amptelik deur enige Ford model vervang is nie, is die tweede geslag **Probe** effektief sy plaasvervanger ná laasgenoemde motor se bekendstelling in die Europese mark in 1992.

## Verwysings
Ford Corsair

Die **Ford Consul Corsair** was 'n mediumgrootte motor, vervaardig deur die Ford Motormaatskappy in die Verenigde Koninkryk. Dit is by die Londen Motorskou in Oktober 1963 bekendgestel en was beskikbaar as óf 'n sedan of stasiewa van 1964 tot 1970. Daar was ook 'n omskepbare weergawe gebou deur Crayford, wat nou baie skaars en gesog is as 'n klassieke motor. Tweedeur Corsair sedans is ook skaars, en was slegs op bestelling gebou in die Verenigde Koninkryk. Tweedeurvolumeproduksie het egter voortgegaan vir 'n paar uitvoermarkte. Slegs een voorbeeld van die vlootmodel, die Konsul Corsair Standard, bestaan nog volgens kennis.

## Verwysings
Majorka

**Majorka** (Katalaans: *Mallorca* [məˈʎɔrkə]; Spaans: *Mallorca* [maˈʎorka]; vanaf Latyn: *Insula Maior* "groter eiland", later *Maiorica* "die groter een", in vergelyking met Menorca "die kleiner een") is 'n Spaanse eiland in die Middellandse See en is die grootste eiland van die Baleariese Eilande. Dit is ongeveer 160&nbsp;km van die ooskus van Spanje en het 'n oppervlakte van 3&nbsp;640,11&nbsp;km². Die hoofstad en grootste stad is Palma de Mallorca, sowel van die eiland as van die provinsie Baleariese Eilande.

## Geografie 
Daar is twee bergreekse aan weerskante van die eiland, parallel met mekaar, wat van suidwes na noordoos strek. Tussen die bergreekse is 'n vrugbare vlakte.

## Ekonomie 
Die ekonomie bestaan uit vissery en boerdery. Die eiland is ook bekend vir sy muskadel- en montana-wyne.

## Sien ook 
* Lys van eilande van die Middellandse See

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 15, Bladsy 284.

## Eksterne skakels 
*  
*   Amptelike webwerf
Monte Albán

duimnael|links|Kaart van Monte Albán
[duimnael|links|Jademasker van die [Mixteke-kultuur]]
**Monte Albán** (Spaans vir "wit berg") is 'n argeologiese terrein in die deelstaat Oaxaca net 9&nbsp;km oos van die stad Oaxaca de Juárez in die suide van Meksiko. Monte Albán is sowat 2&nbsp;000&nbsp;m bo seevlak op 'n kunsmatig afgeplatte heuwel geleë en het as hoofstad van die Zapoteke gedien. Vanaf hier het die Zapoteke die vallei van Oaxaca oorheers en kulturele bande met stede soos Teotihuacán gehad. Dit was ook die voor-eminente sosio-politiese en ekonomiese sentrum van die Zapoteke vir byna 'n duisend jaar en later van die Mixteke. Dit het sy bloeitydperk tussen 300 en 900 n.C. beleef en die oorsprong van sy bewoners se vestiging het volgens huidige kennis in die 8ste eeu v.C. plaasgevind. Uitgebreide oorblyfsels van woon- en kultusgeboue, 'n observatorium, grafkamers met beelde en muurskilderye het bewaar gebly.

Monte Albán is een van die oudste bekende nedersettings in Meso-Amerika en vermoedelik omstreeks 800 v.C. deur Olmeke gestig. Reeds vanaf hierdie vroeë periode is die gebruik van letters en syfers bekend. Omstreeks 300 v.C. het nuwe setlaars in die stad gevestig en hulle het met die inheemse bevolking vermeng. Figuur-vaartuie met uitbeeldings van gode tussen 300 en 500 n.C. getuig van kulturele bande met Teotihuacán.

In die 5de en 6de eeu het Monte Albán die hoogtepunt van sy mag bereik en sowat 30&nbsp;000 mense het in dié tydperk hier geleef. Vanaf 700 het die stad sy belangrikheid verloor en is in 950 heeltemal verlaat. Aansluitend het die heuwel net as 'n begraafplaas gedien. Die grafgoedere, wat in die grafaanlegte gevind is, verwys na 'n invloed deur die Mixteke vanaf die 14de eeu. Vanaf 1458 het Asteke onder Moctezuma I die vallei van Oaxaca en Monte Albán beset. Met die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk in 1521 het die gebied onder Spaanse bewind gekom.

Monte Albán is saam met die historiese sentrum van Oaxaca de Juárez in 1987 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  
*  

## Eksterne skakels 
*  
*
El Tajín

**El Tajín** (Spaans-Totonaaks vir "die blits") is 'n argeologiese terrein in die deelstaat Veracruz net noordwes van die hawestad Veracruz in die ooste van Meksiko. El Tajín het vermoedelik as hoofstad van die Tachiwin (Nahuatl: *Totonake*) gedien, bevat verskeie groot, piramidale ziggoerate en is 800 jaar gelede reeds heeltemal verlaat. El Tajín is veral bekend vir die Piramide van die nisse (*Piramide de los Nichos*), wat 25&nbsp;m hoog en 1&nbsp;225&nbsp;m² groot is. Die piramide bestaan uit 365 nisse, wat waarskynlik 'n sonjaar gesimboliseer het. El Tajín is ook bekend vir die vlieënde dansers, wie 'n ou vrugbaarheidsritueel van die Totonake vertoon, die *Danza del Volador*.

[duimnael|links|Ligging van El Tajín binne ander plekke uit die Klassieke tydperk van [Meso-Amerika]]
El Tajín is vermoedelik in die 1ste eeu v.C. deur Totonake gestig en het vermoedelik ook as hul hoofstad gedien. El Tajín was aan die god van die winde, Huracán, en dié van die blitse, Tajín, na wie die stad genoem is, gewy. Die stad het sy bloeitydperk tussen 700 en 900 n.C. beleef. Omstreeks 1200 is die stad weer verlaat en die verval prysgegee. Daar word aangeneem dat die Tolteke 'n tyd lank oor die stad geheers het.

In 1785 is die stad deur die Spanjaard Diego Ruiz herontdek, nadat Spaanse conquistadores die gebied vermoedelik reeds in die 16de eeu bereik het. In die vroeë 19de eeu het Pietro Márquez, Guillermo Dupaix, Alexander von Humboldt (1811) en Carl Nebel El Tajín besoek. In 1934 het eerste uitgrawings plaasgevind. Minder as 'n kwart van die terrein is tans uitgegrawe en daar word verwag dat net die helfte van die stad bekend is.

Die Voor-Spaanse stad van El Tajín is in 1992 weens sy unieke argitektuur binne Meso-Amerika deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

## Galery 

El Tajin Los Voladores (fcm).jpg|Vlieënde dansers in El Tajín
El Tajín, Nischenpyramide.fcm.jpg|Piramide van die nisse in El Tajín
NorthBallCourtLookingEast.JPG|Die Noordelike Balspelpleek
SBCLookingEastTajin.JPG|Die Suidelike Balspelpleek
BlueTemple1Tajin.JPG|Die Blou Tempel of Gebou 3

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  

## Eksterne skakels 
*
Ford Flex

Die Ford Flex is 'n volgrootte oorkruis SNV wat sedert die 2009 modeljaar deur die Ford Motormaatskappy vervaardig word. Dit word beskou as die plaasvervanger vir die Ford Freestar, en is nie bemark as 'n minibus nie want dit het konvensionele klapdeure; en ook as die plaasvervanger vir die Ford Taurus X (Freestyle). Die Flex word langs die Ford Edge en Lincoln MKX mediumgrootte SNVs by die monteeraanleg in Oakville, Ontario geproduseer, waar die eerste Flex van die lyn af geloop het in Junie 2008. Die Flex word slegs in die VSA, Kanada en die Midde-Ooste verkoop. Die Ford Flex deel 'n platform met die 2011-hede Ford Explorer en die Lincoln MKT; dit was een van die eerste Fordvoertuie wat sonder 'n Mercury-eweknie ontwerp is.

## Verwysings
Mach-getal

[300px|regs|duimnael|'n [McDonnell Douglas F/A-18 Hornet vlieg teen transsoniese snelheid]]

In vloeidinamika, is die **Mach-getal** (**M** of **Ma**) (uitgespreek *"mag"*) 'n dimensielose hoeveelheid wat die verhouding tussen vloeisnelheid relatief tot 'n grens (termodinamiese grens tussen die sisteem en die omgewing) en die lokale spoed van klank voorstel.

In alledaagse taal word die mach-getal gebruik as die meting van snelheid relatief tot die spoed van klank. In die geval is Mach die aantal keer wat 'n voorwerp vinniger as die spoed van klank gaan (Mach 3 beteken bv. die voorwerp beweeg drie keer vinniger as die spoed van klank). In vloeidinamika is dit egter meer kompleks en kan wiskundig as volg voorgestel word:

:\mathrm{M} = \frac 
waar
: M die Mach-getal is,
: *u* die lokale vloeisnelheid is met verwysing na die grens tussen die sisteem (bv. die vlerk van 'n vliegtuig) en die omgewing, en
: *c* die spoed van klank in die medium is.

Omdat vloeisnelheid 'n vektorhoeveelheid is wat gedeel word deur 'n skalaar om die mach-getal te kry beteken dit dat die mach-getal ook 'n vektorhoeveelheid is. Die mach-getal het dus grootte en rigting maar nie 'n eenheid nie.

In vloeidinamika is die mach-getal nie beperk tot voorwerpe (vaste liggaam) nie maar kan ook die vloei van partikels in 'n kanaal wees (bv. windtonnel).

## Vloei om 'n vaste liggaam 
Vir die vloei van lug om 'n vliegtuig se vlerk word die vlerk as staties beskou en die lug partikels wat beweeg rondom die vlerk (sien relatiewe snelheid). In praktyk is dit andersom.

Soos gesien kan word uit figuur (a) het die lug-partikels wat bo die vlerk verby gaan 'n verder afstand wat afgelê moet word om dieselfde verplasing as die partikels onder die vlerk te verkry. Dit moet in dieselfde tydsduur gebeur en beteken dat die boonste partikels vinniger sal moet beweeg. As 'n voorwerp teen transsoniese snelhede beweeg sluit die vloei veld rondom die voorwerp beide sub- en supersoniese dele in. Die lug digtheid van die area bo die vlerk verminder. Die transsoniese gebied begin gewoonlik waar die eerste M>1 areas begin vorm. In die geval van 'n vlerkprofiele, gebeur hierdie tipies bo die vlerk.

Supersoniese vloei kan slegs terug keer na subsoniese vloei deur middel van 'n normale skok soos die vloei stadiger raak (hierdie gebeur tipies voor die agterkant van die vlerk soos in die skets gesien). Die energie wat die lug in die vorm van snelheid besit het (kinetiese energie) moet nou van ontslae geraak word. Dit gebeur in die vorm van 'n skokgolf. Dit verklaar die soniese skokgolf wat gehoor kan word as 'n supersoniese vliegtuig oor 'n waarnemer vlieg. Hierdie konsep is nie beperk tot 'n vlerk van 'n vliegtuig nie kan in verskeie ander toepassings ervaar word.
Xochicalco

: *Hierdie artikel handel oor die argeologiese terrein. Moenie verwar word met Xochimilco nie.*

**Xochicalco** (Nahuatl: [ʃot͡ʃiˈkaɬko], , letterlik: "in die huis van die blomme") is 'n voor-Colombiaanse argeologiese terrein in die deelstaat Morelos sowat 122&nbsp;km suidwes van die hoofstad Meksikostad in die suide van Meksiko. Tot vandag toe praat die inwoners van die nabygeleë dorpie Cuentepec Nahuatl.

duimnael|links|Tempel van die geveerde slang
duimnael|links|Die primêre balspelplek in Xochicalco. Die stad het drie balspelplekke gehad
Die argitektuur van Xochicalco toon verwantskappe met Teotihuacán, die Maja-gebied en die Matlatzinca-kultuur in die Toluca-vallei. Die hoogtepunt van Xochicalco het gekom ná die val van Teotihuacán en volgens bewerings het Xochicalco 'n rol gespeel by die val van die Teotihuacán-ryk.

Die seremoniële hoofsentrum is op 'n kunsmatig afgeplatte heuwel geleë, met oorblyfsels van residensiële strukture, meestal nie-uitgegrawe, op die lang terrasse langs die hange. Die plek is vir die eerste keer omstreeks 200 v.C. bewoon, maar het nie voor die Epiklassieke tydperk (700–900 n.C.) tot 'n stedelike sentrum ontwikkel nie. Byna al die bestaande argitektuur op die terrein is gebou in hierdie tydperk. Op sy hoogtepunt het die stad vermoedelik 'n bevolking van sowat 20&nbsp;000 gehad, waarvan baie van hulle in produserende handwerk en langafstand-handel betrokke was.

In die laat 16de eeu is deur Bernardino de Sahagún vir die eerste keer ná die ruïnes van Xochicalco verwys en in die laat 17de eeu het die universaalgeleerde José Antonio Alzate y Ramírez 'n beskrywing uit eie navorsings gepubliseer. In 1810 het Alexander von Humboldt illustrasies en 'n beskrywing van Xochicalco gepubliseer. Ook die Meksikaanse keiser Maksimiliaan I het die ruïnes tydens sy heerskap (1864–1867) besoek.

Die Argeologiese Monumentterrein van Xochicalco is in 1999 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys. Op 30 Maart 2015 is die argeologiese terrein by die Internasionale Register van Kulturele Eiendom onder spesiale beskerming van die Haagse Konvensie oor die Beskerming van Kulturele Eiendom tydens Gewapende Konflikte gelys.

## Galery 

Xochicalco Muralla.jpg|Vestingmuur met 'n hek
Xochicalco Akropolis02.jpg|Akropolis van Xochicalco
Xochicalco07.jpg|Oostelike Plein
Xochicalco Observatorium.JPG|Binne die Observatorium

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  

## Eksterne skakels 
*
2015 Curriebeker Premierafdeling

Die **2015 Absa Curriebeker** is ’n rugbykompetisie wat in 2015 tussen provinsiale spanne in Suid-Afrika beslis is. Dit was die 77ste seisoen van die kompetisie sedert dit vir die eerste keer in 1889 gespeel is.

Die Westelike Provinsie was die verdedigende kampioen. Hulle het die Goue Leeus met 19–16 in die 2014 eindstryd op Nuweland verslaan. Die eindstryd in 2015 is op 24 Oktober in Johannesburg beslis met die Goue Leeus wat wéér teen die Westelike Provinsie gespeel het, maar die bordjies verhang het met ’n oorwinning van 32–24. Die Goue Leeus behaal hiermee hulle 11de Curriebekertitel.

## Spanne 
## Tabel 
### Tabelnotas 
* Pos = Tabel Posisie
* S   = Speel
* W   = Wen (4 punte)
* G   = Gelykop (2 punte)
* V   = Verloor (0 punte)
* PV  = Punte vir (Totale punte aangeteken)
* PT  = Punte teen (Totale punte afgestaan)
* +/- = Punteverskil (Die totaal van PV minus PT)
* BP  = Bonuspunt
** Spanne kan tot twee bonuspunte in 'n rondomtaliewedstryd verdien. Een bonuspunt word toegeken vir 'n span wat vier of meer drieë gedruk het in een wedstryd, ongeag die uitslag van die wedstryd. 'n Bonuspunt word ook toegeken aan die verloorspan wanneer daardie span met 7 of minder punte verloor. Slegs die verloorspan kan 'n maksimum van 2 bonuspunte verkry.
* Pte = Alle tabelpunte bymekaargemaak.

## Wedstryddatums 
: *Die volgende wedstryddatums is bekend gemaak*

* ***Nota: Tye, datums en wedstrydplek is onderhewig aan verandering***

### Week 1 
### Week 2 
### Week 3 
### Week 4 
### Week 5 
### Week 6 
### Week 7 
### Week 8 
### Week 9 
### Week 10 
### Uitspeelwedstryde 
### Halfeindronde 
### Eindstryd 
## Spelerstatistieke 
### Voorste driedrukkers 
### Voorste puntemakers 
## Verwysings
Windtonnel

[regs|350px|duimnael|'n Moderne windtonnel van [NASA met 'n skaalmodel van 'n vliegtuig in.]]

'n **Windtonnel** is 'n instrument wat gebruik word in aërodinamiese navorsing om die gevolge van lug wat verby soliede voorwerpe beweeg te bestudeer. 'n Windtonnel bestaan uit 'n buis gedeelte met die voorwerp wat getoets word gemonteer in die middel. Lug word verby die voorwerp beweeg gewoonlik deur 'n kragtige turbine stelsel maar ander maniere is ook al gebruik. Die toets voorwerp is toegerus met instrumentasie wat van geskikte sensors beskik om aërodinamiese kragte, druk verspreiding, en/of ander aerodinamiese-verwante eienskappe te meet.

Die wind tonnel is die omkeer van die gewone model van lugvaart: In plaas van dat die lug stil staan en 'n voorwerp teen 'n spoed deur dit beweeg, sou dieselfde uitwerking verkry word indien die voorwerp stil staan en die lug teen 'n spoed verby dit getrek of geblaas word. Op dié manier kan 'n stilstaande waarnemer die vlieënde voorwerp in aksie bestudeer, en kan deur metings die aerodinamiese kragte wat daarop uitwerk, verkry word.

## Geskiedenis 
[regs|duimnael|300px|Replika van die [Wright-broers se **wind tonnel**.]]
Van die eerste wind tonnels is uitgevind teen die einde van die 19de eeu, in die vroeë dae van lugvaart navorsing, toe baie mense probeer het om suksesvolle swaarder as lug vliegtuie te ontwikkel.

## Toepassings 
* Lugvaart – Windtonnels word in die ontwerp en vervaardigingsproses van vliegtuie, ruimtetuie en vuurpyle gebruik.
* Vir optimum padhouvermoë word moderne motorvoertuie (veral sportmotors) in windtonnels getoets vir beter onwikkeling en ontwerp.

## Verwysings
Slag van Boschbult

Die **Slag van Boschbult** het op 31 Maart 1902 tydens die Tweede Vryheidsoorlog plaasgevind. Na die vernederende nederlaag tydens die Slag van Tweebosch het die Britse Magte wraak gesoek. Hulle plaas ongeveer 16&nbsp;000 soldate oor van die Oos-Transvaal en die Oranje-Vrystaat na die Wes-Transvaal. Op 24 Maart 1902 begin die  Britte met ‘n groot operasie vanaf Klerksdorp. Generaal Koos de la Rey, President Steyn was nog saam met hom, slaag daarin om die Britte te ontwyk sowel as generaal Kemp. Die Britte het egter uitgevind waar generaal Liebenberg skuil en begin om hom te omsingel. Liebenberg het geen keuse nie en hy en sy manskappe slaan voet in die wind. Hulle laat al hulle waens en kanonne agter. Die Britte agtervolg hulle vir ‘n geruime tyd en slaag daarin om agt Boere dood te maak en 160 gevangene te neem.

Teen die einde van Maart besluit De le Ray om die Britte aan te val in wat later as die Slag van Boschbult bekend staan. De la Rey se verkenners lig hom noukeurig in oor die Britse Magte se bewegings tussen Klerksdorp en Lichtenburg. Hy word bewus van ‘n mag van 1800 Britse soldate met vier kanonne by ‘n plaas genaamd Brakspruit. Op 30 Maart lig hy sy magte dat hy ‘n aanval beplan vir die oggend van 31 Maart.

Om tienuur die oggend val ‘n groep Boere die Britse Mag aan in ‘n poging om wanorde te skep. Die Britte agtervolg egter nie die Britte nie maar graaf hulle self in. Teen halftwee begin generaals Du Toit en Kemp se manskappe om die Britse Magte te bekruip. Op dieselfde tyd trek die Boere ook los met kanonne op die Britse linie. Die muile word verbouereerd en gaan op 'n paniekerige, wilde stormloop. Generaals Du Toit en Kemp besluit om die wanorde uit te buit en begin met hulle aanval op die Britse kamp. Kemp het geglo dat vlugtende Britse soldate makliker teikens was as Britte soldate wat omsingel was. Die Britse magte slaan egter die aanval af en Kemp val terug teen vyfuur. De la Rey het ook nooit Liebenberg se mag laat deelneem aan die aanval nie. Kemp was baie kwaad vir De la Rey agterna; hy sê egter dat dit nooit sy plan was om die Britse kamp aan te val nie. Kemp glo hom nie.

Die Britse verliese was 27 gesneuweldes en 70 gewondes en 100 Britse soldate was gevangene geneem. Aan die Boere kant het ses soldate gesterf en 16 was gewond.

## Sien ook 
* Skermutselinge van die Tweede Vryheidsoorlog

## Bron 
* *The War Reporter*. J.E.H. Grobler. Jonathan Ball Publishers. 2004.
Minorka

**Minorka** (Katalaans: *Menorca* [məˈnɔrkə]; Spaans: *Menorca* [meˈnorka]; vanaf Latyn: *Insula Minor* "kleiner eiland", later *Minorica* "die kleiner een", in vergelyking met Mallorca "die groter een") is 'n Spaanse eiland in die Middellandse See en is die tweede grootste eiland van die Baleariese Eilande. Dit is ongeveer 40&nbsp;km noordoos van Majorka en het 'n oppervlakte van 695,7&nbsp;km².

## Geografie 
Die eiland is 48&nbsp;km lank en 16&nbsp;km breed, en geologies stem dit ooreen met Majorka. Dit is in wese 'n rotsagtige tafelblad met hoë rotsafgronde waar dit aan die see grens.

Landbou en vissery is die hoofbron van inkomste.

## Sien ook 
* Lys van eilande van die Middellandse See

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 15, Bladsy 695.

## Eksterne skakels 
*  
*   Amptelike webwerf
Honda CR-V

Die **Honda CR-V** is 'n kompakte Oorkruis SNV ("crossover" genoem in Amerika), wat sedert 1995 deur Honda vervaardig word. Dit is losweg afgelei van die Honda Civic. Daar is teenstrydighede oor waarvoor "CR-V" staan, mees algemeen is dit "Comfortable Runabout Vehicle"

Honda het die CR-V begin vervaardig in Sayama, Japan, en Swindon, Engeland vir wêreldwye markte. Hulle voeg Amerikaanse produksie by in East Liberty, Ohio, in 2007; El Salto, Jalisco, Meksiko, teen laat 2007; en Alliston, Ontario, Kanada, in 2012. Die CR-V word ook geproduseer in Wuhan (Hubei provinsie) vir die Chinese mark deur die Dongfeng Honda Motormaatskappy, 'n gesamentlike onderneming met Dongfeng Motorkorporasie.

Die CR-V is Honda se kleinste SNV naas die verwante Element (Kanada en VSA), en die HR-V (Europa). In grootte pas die CR-V tussen die Element en Pilot in.

## Verwysings
Leen-en-pagwet

250px|duimnael|Pres. Franklin D. Roosevelt onderteken die Leen-en-pagwet.

Die **Leen-en-pagwet** (Engels: *Lend-Lease Act*) van 11 Maart 1941 was ’n Amerikaanse wet op grond waarvan die VSA aan die begin van die Tweede Wêreldoorlog materiële steun kon verleen aan eerstens die Verenigde Koninkryk en later ook ander lande, sonder om die uitgangspunt van neutraliteit te skend. (Die VSA het tot met die Japannese aanval op Pearl Harbor op 7 Desember 1941 en die Duitse oorlogsverklaring aan die VSA op 11 Desember 1941 nie aan die oorlog deelgeneem nie.)

Die wet het aan die Amerikaanse regering die bevoegdheid gegee om verdedigingsmateriaal ter beskikking te stel aan lande waarvan die verdediging deur die Amerikaanse president van lewensbelangrik vir die VSA beskou is.

Om die Amerikaanse publiek se steun te kry, het pres. Franklin D. Roosevelt in ’n radiotoespraak van 17 Desember 1940 die nou bekende beeldspraak gebruik van ’n buurman wie se huis afbrand en wat vra om jou tuinslang te leen. "Ek sou nie dan sê: 'Buurman, my tuinslang het 15 dollar gekos en jy moet my dit eers betaal' nie. Ek wil nie 15 dollar hê nie; ek wil net my tuinslang terughê as die brand geblus is." Die wet is daarna deurgevoer en het tot aan die einde van die oorlog van krag gebly.

Uiteindelik het Amerika tot in Augustus 1945 sowat 50&nbsp;miljard dollar se hulp verleen aan verskeie lande, waarvan die Verenigde Koninkryk die grootste ontvanger was. Ander lande wat voordeel getrek het, was onder meer die Sowjetunie, Kanada, Australië, Nieu-Seeland en China.

Die Leen-en-pagwet was van uiterste belang vir die Geallieerdes omdat Brittanje nie in staat was om die hoeveelheid oorlogsmateriaal te vervaardig wat nodig was nie. Dit het Amerika se voorwendsel van neutraliteit beëindig en was ’n beslissende stap weg van die beleid wat die Amerikaanse politiek sedert 1931 oorheers het om nie in ander lande betrokke te raak nie.

## Eksterne skakels 
*  Amptelike geskiedenis van die Leen-en-pagwet
*  Oorsig oor die wet
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Uitloper

[duimnael|250px|’n Kaart van die neusvormige uitloper tydens die Slag van die [Ardenne, 16-25 Desember 1944.

]]

’n **Uitloper** in ’n oorlog is ’n strook wat in die vyand se gebied uitloop. Dit word aan drie kante deur die vyand omring en dit maak die troepe in die uitloper kwesbaar. ’n Diep uitloper staan die gevaar om by die basis afgesny te word en so ’n **nes** te vorm.

Voorbeelde:
* In die Tweede Wêreldoorlog het die Sowjetunie ’n groot uitloper van 150&nbsp;km breed in Koersk beset waar die Slag van Koersk, die grootste tenkgeveg in die geskiedenis en ’n beslissende slag aan die oosfront, plaasgevind het.
* Ook in die Tweede Wêreldoorlog het die Duitse weermag in Desember 1944 ’n verrassingsaanval teen die Gealllieerdes geloods in die Ardennes (hoofsaaklik in België en Luxemburg). Dit het vir weke ’n groot uitloper tot gevolg gehad.

## Nes 
In mobiele oorlogvoering soos die Duitse Blitzkrieg, word uitlopers maklik in ’n nes omskep wat deur die vyand uitgewis kan word.

Voorbeelde:
* Met Operasie Barbarossa tydens die Tweede Wêreldoorlog is feitlik die hele Sowjet-wesfront deur die Duitsers omsingel en vernietig in die Slag van Białystok-Minsk.
* In November 1942, tydens die Slag van Stalingrad, is feitlik die hele 6de Leër van Duitsland in Operasie Uranus omsingel en uitgewis.

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Vuurstorm

[250px|duimnael|Die [Tillamook-brande in Augustus 1933 in Oregon.]]
duimnael|250px|Vuurstorm: 1. brand, 2. stygstroom, 3. sterk rukwinde, A. vuurwolk.
’n **Vuurstorm** is ’n verwoestende brand wat so ’n hoë intensiteit bereik dat dit sy eie windstelsel opbou. Dit kom meestal in natuurlike brande voor. Hoewel die term soms gebruik word om sekere groot brande te beskryf, is die verskynsel se bepalende eienskap dat dit sy eie stormsterk winde uit alle rigtings het. 

Die Swart Saterdag-brande in die Australiese deelstaat Victoria in Februarie 2009 en die Groot Peshtigo-brand in Peshtigo, in die Amerikaanse deelstaat Wisconsin in Oktober 1871 is voorbeelde van brande met die een of ander vorm van ontbranding weens ’n vuurstorm. 

Vuurstorms kan ook in stede voorkom, byvoorbeeld ná ’n groot bomaanval. Voorbeelde uit die Tweede Wêreldoorlog is Hamburg, Darmstadt, Dresden en Stalingrad, asook Hirosjima ná die atoombom.

## Werking 
’n Vuurstorm ontstaan wanneer die hitte van die oorspronklike brand al hoe meer van die omringende lug intrek. Die stygstroom, ’n kolom stygende warm gas, neem ’n sampioenvorm aan en sterk rukwinde vorm óm die brand wat na binne gerig is. Dié winde voed die brand met bykomende lug. Omdat die rukwinde na binne gerig is, keer dit dikwels dat die brand oor ’n baie groot gebied versprei, maar dit kan ook gebeur dat die geweldige ontbranding die rukwinde rond en bont van rigting laat verander. Die geweldige hitte van ’n vuurstorm kan ook vlambare materiaal in die omtrek laat vlamvat of insuig, en die brand só laat versprei. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Ford Prefect

Die **Ford Prefect** was 'n motor wat van 1938-1961 deur die Ford Motormaatskappy in die Verenigde Koninkryk vervaardig is.

Die volgende modelle is vervaardig:
* E93A is vervaardig van 1938 tot 1949,
* E493A is vervaardig van 1949 tot 1953,
* 100E is vervaardig van 1953 tot 1959,
* 107E is vervaardig van 1959 tot 1961.

## Verwysings
Ibiza

: *Hierdie artikel handel oor die Baleariese eiland. Vir ander gebruike van "Ibiza", sien Ibiza (dubbelsinnig).*

**Ibiza** (Katalaans: *Eivissa* [əjˈvisə]) is 'n Spaanse eiland in die Middellandse See en is die derde grootste eiland van die Baleariese Eilande. Dit is ongeveer 97&nbsp;km van die ooskus van Spanje, 80&nbsp;km suidwes van Majorka en het 'n oppervlakte van 571,6&nbsp;km². Die hoofstad is die dorp met dieselfde naam, Ibiza. Ibiza is in 1999 deur Unesco weens sy biodiversiteit en kultuur as wêrelderfenisgebied gelys.

## Sien ook 
* Lys van eilande van die Middellandse See

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 12, Bladsy 453.

## Eksterne skakels 
*  
*   Amptelike webwerf
*   Amptelike Unesco-bladsy
Ibiza-stad

**Ibiza** (Katalaans: *Eivissa* [əjˈvisə]; Spaans: *Ibiza*) is die hoofstad van die gelyknamige eiland, een van die Baleariese Eilande in die Middellandse See. Die stad is in die suidooste van die eiland geleë. Daar is 'n klein maar goeie hawe wat die hoofhawe van die eiland is.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 12, Bladsy 453.
Ford Taunus

Die **Ford Taunus** is 'n motor wat van 1939 tot 1994 deur die Ford Motormaatskappy van Duitsland vervaardig is. Dit was identies aan die Ford Cortina wat in Engeland gebou is.

Die modellyn is vernoem na die Taunusbergreeks in Duitsland.

Lêer:MHV Ford Taunus G13 03.jpg|Ford Taunus 12M 1952–1955
Lêer:Ford 12 M, Bauzeit 1959 - 1962.jpg|Ford Taunus 12M 1959-1962
Lêer:Ford Taunus 17M deLuxe 1.JPG|Ford Taunus 17M
Lêer:Ford_Taunus (TC2) 1.6GL 1976.png|Die Duitse 1976 Ford Taunus het presies dieselfde as ons Cortina gelyk.
Ibiza (dubbelsinnig)

**Ibiza** kan na een van die volgende verwys:
* Ibiza, 'n Spaanse eiland in die Middellandse See en is die derde grootste eiland van die Baleariese Eilande.
* Ibiza, die hoofstad van die eiland Ibiza.
* Seat Ibiza, 'n motorvoertuig.
Paquimé

**Paquimé** of **Casas Grandes** (Spaans vir "groot huise") is 'n argeologiese terrein in die deelstaat Chihuahua sowat 350&nbsp;km noord van die hoofstad Chihuahua in die noorde van Meksiko. Paquimé is een van die grootste en mees komplekse terreine in die streek. Nadat die vroeë vestiging van mense na 1130 begin en die ontwikkeling van multi-verdieping huise omstreeks 1350 plaasgevind het, is die gemeenskap ongeveer in 1450 weer verlaat. Paquimé word beskou as een van die belangrikste argeologiese terreine in die noordwestelike streek, en is in 'n wye, vrugbare vallei aan die Casas Grandes of San Miguel-rivier, 35&nbsp;km suid van Janos geleë. Die nedersetting het op besproeiing vertrou om sy landbou te ondersteun. Die vallei en streek is vir duisende jare deur inheemse groepe bewoon.

duimnael|links|Paquimé se ligging binne ander antieke kulture van Oase-Amerika
duimnael|links|Die balspelplek in Paquimé
Paquimé was 'n voor-Spaanse nedersetting, wat die noordweste van die Sierra Madre Occidental beïnvloed het, asook die oorgrote deel van die weste van Chihuahua en sommige gebiede in die ooste van Sonora. Dit het noue kulturele bande met die argeologiese kulture van Mogollon en, verder noordwaarts, met Anasazi, wat in Arizona, Utah, Colorado en Nieu-Meksiko bestaan het, gehad, en het deel uitgemaak van die Pueblo-kultuur.

Paquimé is veral bekend vir die groot bouwerke uit adobe en tapia. Dit vorm omvangryke komplekse van aanmekaargeskakelde ruimtes, wat in al sy aspekte in die latere kulture van Mogollon en van Anasazi gevind kan word. Navorsers het bereken, dat die nedersetting 'n bevolking van sowat 3&nbsp;500 gehad het, maar hul taalkundige en etniese kartering bly onbekend. 'n Duidelike verband met Meso-Amerika word deur die Balspelplekke gedemonstreer, wat ook tot diep in Arizona voorkom.

Die Argeologiese Sone van Paquimé, Casas Grandes is in 1998 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

## Galery 

Jar p1070229.jpg|Erdekruik met arapapegaai-simbole
Jar p1070228.jpg|Erdekruik met 'n suidwestelike ontwerp
Casas Grande effigy pot p1070227.jpg|Mensvormige figuur
Casas Grande effigy pot p1070225.jpg|Diervormige figuur

## Verdere leesstof 
*  Charles C. Di Peso: *Casas Grandes, a fallen trading center of the Gran Chichimeca.* 3 Bde., Dragoon, Amerind Foundation 1974. .
*  Charles C. Di Peso: *Prehistory: Southern periphery* in: Handbook of North American Indians, Bd. 9: Southwest. Washington, Smithsonian Institution 1978. bl. 152–177.
*  Arturo Guevara Sánchez: Guía oficial: Paquime y Las Cuarenta Casas. México, INAH, 1991. .

## Eksterne skakels 
*  Geskiedenis en Fotos van Paquimé
Fort Sumter

duimnael|Gravering van die fort voor die aanval
[duimnael|Model van Fort Sumter soos dit in [1861 voor die aanval gelyk het]]
duimnael|Oorlogsvlag van Fort Sumter

**Fort Sumter** is die plek waar die Amerikaanse Burgeroorlog begin het op 12 April 1861. Fort Sumter was op daardie stadium 'n halfvoltooide fort op 'n eiland in die hawe van Charleston, Suid-Carolina. Daar was 'n garisoen van 80 manskappe gestasioneer onder die bevel van majoor Robert Anderson. So gou as wat die Konfederale regering gevorm was, het hulle op die oorgawe van al die suidelike forte aangedring. Die forte was onder beheer van Uniesoldate. Majoor Anderson en sy manskappe was dus in 'n staat van beleg met 'n tekort aan voorrade. President Abraham Lincoln was vasberade om verligting aan Anderson te bring en stel die regering van Suid-Carolina in kennis van sy voorneme.

Die Konfederale regering gee opdrag aan generaal P.G.T. Beauregard om die fort in te neem. Op 11 April dring Beauregard aan op Anderson se oorgawe, wat hy weier. Om 4:30 op 12 April word die eerste skoot van die Burgeroorlog geskiet. Konfederale kanonne begin daarna om die fort te bestook en hou vir 36-uur aan. Hulle skiet die fort aan flarde en Anderson gee oor en masjeer uit die fort op 14 April. Daar was geen ongevalle aan enige kant nie. Lincoln roep sy bevelvoerders bymekaar en gee opdrag dat die Federale eiendom teruggekry moet word, sodoende het die oorlog begin. Net daarna het Virginië, Noord-Carolina, Tennessee en Arkansas hulle aan die kant van die Konfederasie geskaar.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 10, Bladsy 209.

## Eksterne skakels 
*
Quiriguá

**Quiriguá** (Spaans: [kiɾiˈɣwa]) is 'n antieke argeologiese Majaterrein in die department Izabal in die suidooste van Guatemala, net wes van die grens tot Honduras. Quiriguá is sowat 200&nbsp;km noordoos van die hedendaagse hoofstad Guatemala-stad en 48&nbsp;km noord van Copán geleë. Dit is 'n middelgroot terrein met 'n oppervlakte van omstreeks 3&nbsp;km² langs die onderloop van die Motagua-rivier, met die seremoniële sentrum sowat 1&nbsp;km noord van die noordelike oewer. Tydens die Maja-Klassieke tydperk (200–900 n.C.), was Quiriguá aan verskeie belangrike handelsroetes geleë. Die terrein is vanaf 200 n.C. bewoon, konstruksie aan die Akropolis het om 550 begin, en 'n opdaag van groter konstruksies het in die 8ste eeu verskyn. Al die konstruksie is omtrent 850 gestaak, behalwe vir 'n kort tydperk van herbewoning in die vroeë Ná-Klassiek (c. 900 – c. 1200). Quiriguá deel sy argitektoniese en beeldhoudelike stil met die nabygeleë Klassieke Tydperk-stad Copán, met wie sy geskiedenis dit nou verweef is.

duimnael|links|Majahiëroglief van Quiriguá
[duimnael|links|Kaart van die suidelike Majagebied, vertoon die ligging van [Copán en Quiriguá]]
duimnael|links|Ligging van Quiriguá aan die Motagua-rivier, ten opsigte van Jade-bronne
duimnael|links|Stele D aantoon koning K'ak' Tiliw Chan Yopaat
Quiriguá se vinnige uitbreiding in die 8ste eeu is toe met koning K'ak' Tiliw Chan Yopaat se militêre oorwinning oor Copán in 738 verbind. Wanneer die grootste koning van Copán, Uaxaclajuun Ub'aah K'awiil of "18 haas", verslaan is, is hy gevange geneem en aansluitend in die Groot Plaza by Quiriguá geoffer. Voor dit was Quiriguá 'n vasalstaat van Copán, maar het daarna sy onafhanklikheid bereik. Die seremoniële argitektuur van Quiriguá is nogal beskeie, maar die terrein se belangrikheid lê in sy rykdom van beeldhouwerk, insluitendw die hoogste monumentale klip-beeldhouwerk wat ooit in die Nuwe Wêreld opgerig is.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  
*  
*  

## Eksterne skakels
Charleston, Suid-Carolina

**Charleston** is die derde grootste stad in die deelstaat Suid-Carolina. Die stad is geleë op 'n lang, dun skiereiland aan die Atlantiese Oseaan, waar die Cooper- en Ashleyrivier saamvloei. Dit is ook 'n belangrike hawe.

## Geskiedenis 
Die eerste nedersetters, onder leiding van William Sayle, het hulle reeds in April 1670 hier gevestig. Die stad het eers bekend gestaan as *Charles Town* ter ere van Charles II van Engeland. Tien jaar later het Franse Hugenote hulle ook hier gevestig en binne 'n paar jaar het die nedersetting ontwikkel in voorspoedige seehandelpos. Diervelle, rys en later katoen was die vernaamste uitvoer produkte. Daar was ook handel gedryf met slawe. Teen 1775 was die stad die rykste suid van Philadelphia. Die eerste onafhanklike regering was hier gestig tydens die Amerikaanse Rewolusie in Maart 1776. Drie maande later het die Amerikaners hulle eerste oorwinning van die rewolusie hier behaal by Fort Sullivan. Die Britte het die stad egter in 1780 beset. Nadat die Britte onttrek het in 1783 was die stad herdoop tot Charleston.

Die eerste skote van die Amerikaanse Burgeroorlog is hier by Fort Sumter geskiet.

## Bron 
* ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 5, Bladsy 729.
Beren Saat

**Beren Saat** (gebore 26 Februarie 1984) is 'n Turkse aktrise.

## Filmografie 
* *Aşkımızda Ölüm Var* (2004)
* *Aşka Sürgün* (2006-2006)
* *Hatırla Sevgili* (2006-2008)
* *Aşk-ı Memnu* (2008-2010)
* *Güz Sancısı* (2009)
* *Gecenin Kanatları* (2009)
* ''Fatmagül'ün Suçu Ne?* (2010-2012)
* *Gergedan Mevsii* (2012)
* *Benim Dünyam* (2004)
* *İntikam'' (2013-2014)
Charleston

**Charleston** kan na een van die volgende verwys:

* Charleston in die deelstaat Illinois.
* Charleston in die deelstaat Missouri.
* Charleston in die deelstaat Suid-Carolina.
* Charleston in die deelstaat Wes-Virginië.
* Charleston, 'n tipe dans.
Joya de Cerén

**Joya de Cerén** (Spaans vir "Juweel van Cerén") is 'n antieke argeologiese Majaterrein in die department La Libertad in El Salvador, sowat 35&nbsp;km noordoos van die hedendaagse hoofstad San Salvador. Dit kenmerk 'n onder lae van vulkaniese as amper merkwaardig bewaarde Voor-Colombiaanse boeredorp. Daarna word dikwels verwys as "Pompeji van die Amerikas", in vergelyking met die bekende Antieke Romeinse ruïnes.

duimnael|links|Kaart van Joya de Cerén
Deur 'n klein boeregemeenskap bewoon so vroeg as 1200 v.C., is Cerén aan die suidoostelike kant van die kulturele Majagebied geleë. Dit is in 200 n.C. ontruim weens die uitbarsting van die vulkaan Ilopango, en is nie vroeër herbevolk as 400 n.C. nie. Dit was in die tyd van sy finale ontruiming 'n sytak van die nabygeleë San Andrés.

Rondom die jaar 590 het 'n ander nabygeleë vulkaan, Loma Caldera, uitgebars en die dorp onder 14 lae se as begrawe. Die dorpenaars was blykbaar in staat om betyds te vlug – geen lyke is gevind nie – alhoewel hulle gereedskap, keramiek, meubels, en selfs half-geëet kos in hul haas om te ontsnap agter gelaat het. Die terrein het besonders goed bewaar gebly as gevolg van die lae temperatuur van die as en se baie vinnige val, 'n 4 tot 8 meter dikke laag het die dorp binne ure bedek.

Die terrein is in 1976 onwetend deur 'n stootskraper bestuurder, wie grond vir 'n landbouprojek van die regering nivelleer het, ontdek. Dit is in 1978 en 1980 noukeurig ondersoek deur Payson Sheets, 'n professor van Antropologie aan die Universiteit van Colorado Boulder, waarna die werk op die terrein onderbreek is deur burgerlike twis en oorlogvoering. Die uitgrawings is voortgesit in 1988 en het sedertdien voortgegaan. Sowat 70 geboue is uitgegrawe, insluitend skure, kombuise, woonkwartiere, werkswinkels, 'n godsdienstige struktuur en 'n gemeenskaplike sauna.

Miskien selfs meer belangrik as die geboue self is paleoethnobotaniese oorblyfsels wat op die terrein gevind is. Die lae temperatuur van die nat as van Loma Caldera, sowel as sy vinnige val, verseker die bewaring van baie van die plantmateriaal. Van groot belang was die ontdekking van maniokvelde, die eerste keer dat verbouing van maniok op 'n argeologiese terrein in die Nuwe Wêreld gevind is. Hoewel die maniok lankal ontbind het, het navorsers gips-gooi deur die gevolglike holtes in die as in te vul geskep. Die boere het die maniok "net ure" voor die uitbarsting geplant.

Joya de Cerén is in 1993 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
* *Before the Volcano Erupted: The Ancient Cerén Village in Central America*. Texas University Press, 2002. 

## Eksterne skakels
Pharnavaz I van Iberië

**Pharnavaz I van Iberië** (326 v.C. – 234 v.C.) van die Parnavaziani-dinastie was ’n koning van Iberië.

## Verwysings 
* Rapp, Stephen H. (2003), Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts. Peeters Bvba .
* Suny, Ronald Grigor (1994), The Making of the Georgian Nation (2nd edition). Indiana University Press, .
Die Afrikaanse Patriot

duimnael|300px|Voorblad van "Die Afrikaanse Patriot", 'n koerant in 'n vroeë vorm van die Afrikaanse taal.

***Die Afrikaanse Patriot*** was die eerste Afrikaanse koerant. Die eerste uitgawe is op 15 Januarie 1876 onder redaksie van C.P. Hoogenhout in die Paarl gepubliseer, hoofsaaklik as mondstuk van die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA). Dit was aanvanklik 'n maandelikse tydskrif, maar is twee jaar later in 'n weeklikse publikasie omskep.

Die eerste uitgawe het slegs 50 intekenaars gehad. Die koerant is sterk veroordeel omdat dit Afrikaans as 'n literêre taal bevorder het. Destyds is Afrikaans as 'n kombuisweergawe van Nederlands beskou. Teen die derde jaar het die aantal inskrywings na 3&nbsp;000 gestyg. Die ondersteuning was hoofsaaklik aan die lesers in die Transvaalse Republiek te danke.

Die koerant het baie van sy lesers in 1892 verloor nadat dit Cecil Rhodes in sy konflik teen Paul Kruger, destyds die president van Transvaal, ondersteun het. Die Afrikaanse Patriot moes uiteindelik sy deure in 1904 sluit.

Die Afrikaanse Patriot is later deur die Paarl Post opgevolg.

## Verwysings