open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chrysler

**Chrysler** (uitgespreek /' kraɪslər /), amptelik FCA US LLC, is ’n groot Amerikaanse maatskappy wat motors van alle soorte en groottes maak. Dit kan ook verwys na ’n soort motor wat deur dié maatskappy vervaardig word. Chrysler se hoofkwartier is in Auburn Hills, Michigan. Dit word deur die Italiaanse motorvervaardiger Fiat besit.

Chrysler is een van die "Groot Drie" Amerikaanse motorvervaardigers. Dit verkoop voertuie wêreldwyd onder sy vlagskip-Chryslermerk, sowel as Dodge, Jeep en Ram. Ander groot afdelings sluit in Mopar, sy motoronderdele en toebehore afdeling, en SRT, sy verrigtingmotorafdeling. Sedert 2014 is FCA US LLC die sewende grootste motorvervaardiger in die wêreld.

## Geskiedenis 
Die Chrysler Corporation is in 1925 deur Walter Chrysler gestig, uit wat oorgebly het van die Maxwell Motor Company. Chrysler het aansienlik uitgebrei in 1928, toe dit die Fargo vragmotormaatskappy en die "Dodge Brothers Company" verkry het en voertuie onder dié handelsmerke begin verkoop het; dieselfde jaar het dit ook die "Plymouth" en "DeSoto" motorhandelsmerke gevestig.

Die maatskappy het na Europa uitgebrei in die 1960's, deur die skepping van die Chrysler-Europa afdeling met die verkryging van die Franse, Britse en Spaanse maatskappye. In die 1970's het 'n aantal faktore, insluitend die 1973-oliekrisis, Chrysler se verkope nadelig beïnvloed. Teen die laat 1970's was Chrysler op die rand van bankrotskap, dit het ook sy onttrekking uit Europa veroorsaak in 1979.

Lee Iacocca word aangestel as hoofuitvoerende beampte en laat die maatskappy terugkeer na winsgewendheid in die 1980's. In 1987 het Chrysler die Amerikaanse Motors Corporation (AMC) oorgeneem, wat die winsgewende Jeep merk onder die Chrysler sambreel gebring het.

In 1998 het Chrysler saamgesmelt met die Duitse motorvervaardiger Daimler-Benz AG om DaimlerChrysler te vorm. Die samesmelting was egter omstrede onder sy beleggers en Chrysler is aan Cerberus Capital Management verkoop en herdoop na "Chrysler LLC" in 2007. Chrysler is swaar getref deur die motornywerheidskrisis van 2008–2010, soos ook die ander Groot Drie motorvervaardigers.

## Verwysings
Altaïese tale

**Altaïes** is ’n voorgestelde taalfamilie van Sentraal-Eurasië. Verskeie weergawes sluit in die Turkse, Mongoolse, Toengoesiese, Japannese taalgroep, Koreaans asook soms nog Ainoe. Dié tale word gepraat in ’n groot gebied van Noordoos-Asië deur Sentraal-Asië tot Anatolië en Oos-Europa. Die groep is genoem na die Altai-berge, ’n bergreeks in Sentraal-Asië.

[duimnael|links|Verspreiding van Altaïese, Turkse en [Oeraalse tale]]
duimnael|links|Stamboom van Altaïese tale
Die Altaïese familie deel talle eienskappe. ’n Meningsverskil bestaan egter oor die oorsprong van die ooreenkomste. Die "Altaiïste" glo die rede daarvoor is dat die tale ’n gemeenskaplike oorsprong het en afstam van ’n proto-Altaïese taal wat duisende jare gelede gepraat is. Die "anti-Altaiïste" glo die ooreenkomste is vanweë taalkontak tussen die verskillende taalgroepe.

Sommige geleerdes beskou die groep as ’n geldige taalfamilie, maar sluit net die Turkse, Mongoolse en Toengoesiese taalgroep in. Dié mening was algemeen voor die 1960's, maar het feitlik geen aanhangers meer nie. Die uitgebreide groepering sluit die Koreaanse en Japannese taalgroepe in en word deur die meeste ondersteuners van Altaïes voorgestaan.

Die kleiner groepering sluit sowat 66 moderne tale in, en die Koreaanse en Japannese taalgroep voeg nog agt tale daarby vir ’n totaal van 74. Dit verskil na aanleiding van wat as ’n taal of dialek beskou word.

Die taalfamilie sluit nie vroeëre stadiums van tale soos Middel-Mongools of Oud-Japannees in nie.

## Verwysings 
## Verdere leesstof 
*  Miller, Roy Andrew. 1996. *Languages and History: Japanese, Korean and Altaic.* Oslo: Institute for Comparative Research in Human Culture. .
*  Starostin, Sergei A., Anna V. Dybo, and Oleg A. Mudrak. 2003. *Etymological Dictionary of the Altaic Languages*, 3 volumes. Leiden: Brill Academic Publishers. .

## Eksterne skakels 
*  
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Eugene de Kock

**Eugene Alexander de Kock** (gebore 29 Januarie 1949) is 'n voormalige kolonel van die Suid-Afrikaanse Polisie. Hy was die bevelvoerder van C1, 'n teeninsurgensie-eenheid van die Suid-Afrikaanse Polisie wat op Vlakplaas naby Pretoria gestasioneer was. C1 het talle anti-apartheidaktiviste in die 1980's tot die vroeë 1990's ontvoer, gemartel en vermoor. As gevolg van die moorde wat hy gepleeg het, het hy die bynaam "Prime Evil" in die media verwerf. Baie van C1 se slagoffers was lede van die African National Congress.

Ná Suid-Afrika se oorgang na 'n volledige demokrasie in 1994 het De Kock die volle omvang van C1 se misdade voor die Waarheid-en-versoeningskommissie geopenbaar. Hy is in 1996 verhoor, op 89 aanklagte skuldig bevind, en tot 212 jaar gevangenisstraf gevonnis. Sedert die aanvang van sy vonnis het hy verskeie lede van die apartheidsregering, insluitend die voormalige staatspresident FW de Klerk, beskuldig dat hulle C1 se aktiwiteite toegelaat het.

De Kock is in Januarie 2015 op parool vrygelaat.

## Verwysings
Land Rover Freelander

Die **Land Rover Freelander** is 'n kompakte sportnutsvoertuig (SNV) wat deur die Britse vervaardiger Land Rover gebou word,  in beide twee- en vierwieldryf-weergawes. Die huidige geslag word verkoop as die LR2 in Noord-Amerika en as die Freelander 2 in Europa. Dit maak gebruik van 'n eenheidbakstruktuur, in gemeen met byna al die ander oorkruis SNVs in sy klas, maar in teenstelling met die tradisionele SNV gebou met die bak-op-raam ontwerpe. Die Freelander sal vervang word deur die Discovery Sport, geskeduleer vir eerste verkope in 2015.

## Verwysings
Determinisme (filosofie)

**Determinisme** is ’n filosofiese begrip waarvolgens elke gebeurtenis of stand van sake veroorsaak word deur vroeëre gebeurtenisse volgens die kousale wette wat die wêreld regeer en beheer. ’n Radikale interpretasie (harde determinisme) sluit die menslike vrye wil uit omdat daar nie plek daarvoor is in ’n rasionele heelal nie. In die determinisme is egter baie uiteenlopende standpunte.

## Demoon van Laplace 
Die volgende omskrywing van die begrip determinisme kom van die Fransman Pierre-Simon Laplace: *’n Intelligensie wat op ’n gegewe tydstip alle kragte sou ken wat in die natuur werk, asook die toestande van alle elemente waaruit dit opgebou is, sou as hy groot genoeg was om al hierdie gegewens te ontleed, in ’n enkele formule die beweging van die grootste liggame in die heelal en dié van die kleinste atoom kon beskryf. Vir so ’n intelligensie sou niks onseker wees nie, en hy sou die toekoms sowel as die verlede kon sien. Die menslike gees, wat die sterrekunde so volmaak leer beskryf het, is ’n flou weergawe van so ’n intelligensie.*

Hiermee sê hy dus die volgende:
# die huidige toestand van die heelal is ’n gevolg van ’n vorige toestand
# die huidige toestand is dan weer ’n oorsaak van die toestand wat daarop volg
# as ’n intelligente wese op ’n gegewe oomblik ’n presiese insig sou hê in die kragte wat in die natuur aan die werk is, sou hy sowel die toekoms as die verlede van elke entiteit ken. 

Dié "intelligente wese" word in die filosofie die demoon van Laplace genoem.
Minister van Binnelandse Sake v Fourie-saak

Die hofsaak '''''Minister van Binnelandse Sake en 'n Ander v Fourie en 'n Ander; Lesbian and Gay Equality Project en Andere v Minister van Binnelandse Sake en andere''''', ([2005] ZACC 19), was 'n waterskeiding-beslissing van die Konstitusionele Hof van Suid-Afrika waarin die hof beslis het dat paartjies van dieselfde geslag 'n grondwetlike reg besit om te trou. Die uitspraak, geskryf deur Regter Albie Sachs en gelewer op 1 Desember 2005, het die Parlement van Suid-Afrika 'n jaar tyd gegun om die nodige wetgewing in plek te stel. As gevolg hiervan het die Wet op Burgerlike Verbintenisse in werking getree op 30 November 2006, wat Suid-Afrika die vyfde land ter wêreld gemaak het om selfdegeslaghuwelike te erken.

Die saak is op 17 Mei 2005 aangehoor deur Langa ACJ, Madala J, Mokgoro J, Moseneke J, Ngcobo J, O'Regan J, Sachs J, Skweyiya J, Yacoob J en Van Der Westhuizen J. MTK Moerane SC (met S. Nthai) verskyn vir die aansoekers, P Oosthuizen (met T Kathri) vir die respondente, JJ Smyth QC vir die eerste en tweede amici curiae, GC Pretorius SC (met DM Achtzehn, PG Seleka en JR Bauer) vir die derde amicus curiae, DI Berger SC (met F Kathree) vir die aansoekers, en M Donen SC vir die respondente. In die Fourie-saak, is die aansoekers se raadgewers aangestel deur die Staatsprokureur, en die respondente s'n deur M. van den Berg. Die derde amicus curiae het opdrag van Motla Conradie ontvang. In die Lesbian en Gay Equality Project geval, is die aansoekers se advokate opdrag gegee deur Nicholls, Cambanis & Associates, en die respondente s'n deur die Staatsprokureur.

## Verwysings
Demoon van Laplace

duimnael|180px|Pierre-Simon Laplace

Die **demoon van Laplace** is ’n fiktiewe entiteit in ’n gedagte-eksperiment van Pierre-Simon Laplace wat hy in 1814 beskryf het. Hierdie "demoon" is veronderstel om so intelligent te wees dat hy die presiese ligging en beweging van elke atoom ken, en dit sou hom in staat stel om die toekoms sowel as die verlede geheel en al te ken.

## Oorspronklike formulering 
In die filosofiese idee van die determinisme beskryf Laplace die omgewing as volg:

Hierdie intelligente wese waarvan Laplace gepraat het, is later die demoon van Laplace genoem, hoewel hy dit self nooit so genoem het nie.

## Onmoontlikheid van die demoon 
Die demoon van Laplace kan beskou word as ’n aanval op die beginsel van die vrye wil. Talle wetenskaplikes het al aangetoon dat die demoon nooit kan bestaan nie. Sommige doen dit aan die hand van filosofiese oortuiging, ander meer wetenskaplik.

Die kwantummeganika het gesorg vir ’n deurbraak in die denke rondom die demoon van Laplace deurdat aangetoon is dat slegs met waarskynlikhede van plek en snelheid op subatoomvlak gewerk word. Daar kan dus nie so ’n intelligensie bestaan nie.

## Grense aan rekenkrag 
Verskeie ander geleerdes het ook al wetenskaplike begrippe gebruik om aan te toon dat die demoon van Laplace nie kan bestaan nie. Een van die maniere om dit te bewys, is berekenings wat gedoen is oor die teoretiese maksimum rekenkrag in die heelal: die hoeveelheid was 10120 bis. Alles wat dié vlak van kompleksiteit oortref, kan nooit bereken word in die tydperk tussen die Oerknal en nou nie.

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Mercedes-Benz A-klas

Die **Mercedes-Benz A-klas** is 'n kompakte motorvoertuig wat deur die Duitse motorvervaardiger Mercedes-Benz vervaardig word sedert 1997. 

Die eerste geslag (W168) is in 1997 vrygestel, die tweedegeslagmodel (W169) verskyn teen laat-2004, en die derdegeslagmodel (W176) is in 2012 vrygestel.

Oorspronklik was dit slegs as 'n vyfdeurluikrug beskikbaar in 1997, die tweede geslag W169 is 'n driedeurluikrug wat ses duim laer as die vyfdeur sit. In die markte waarin die A-klas verkoop word, verteenwoordig dit die intreevlakmodel Mercedes-Benz. Dit is met 68 cm gerek sedert die oorspronklike model, en die 2012-model is nou langer as die eerste geslag B-klas.

## Tydlyn van reekse 
* W168 (1ste geslag)
* W169 (2de geslag)
* W176 (3de geslag)
* W177 (4de geslag)

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Mercedes-Benz B-klas

Die **Mercedes-Benz B-klas** is 'n kompakte luukse motor wat deur die Duitse motorvervaardiger Mercedes-Benz vervaardig word. Dit is in wese 'n vergrote A-klas waarvan sommige enjins behou is, maar kragtiger enjins is ook beskikbaar. Dit het dieselfde basiese veringstelsel. 

Soos die A-klas, en in teenstelling met enige ander voertuig wat Mercedes bou of al gebou het, is die B-klas 'n voorwielaangedrewe voertuig. Mercedes-Benz beskryf die B-klas as 'n kompakte sporttoermotor in plaas van 'n luikrug of veeldoelige voertuig, soos sy R-klas, wat 'n grandsporttoermotor genoem word.

Die derde generasie B-klas is tydens die Paryse Internasionale Motorskou op 2 Oktober 2018 bekendgestel. Dit bied semi-outomatiese bestuur wat uit die S-klas verkry is.
duimnael|regs|280px|Agteraansig

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Mercedes-Benz E-klas

Die **Mercedes-Benz E-klas** is 'n reeks luukse motors wat sedert 1993 deur Mercedes-Benz vervaardig word in verskeie enjin- en bakkonfigurasies. Voor 1993 het Mercedes-Benz dieselfde kategorie-motor aangebied onder 'n nie-verenigde nomenklatuur. 

Die E het aanvanklik gestaan vir "Einspritzmotor" (Duits vir brandstofinspuitingenjin); 'n nuwe eienskap in volumeproduksievoertuie teen die tyd dat die E-klas die eerste keer verskyn het, met die E as 'n agtervoegsel aan die enjinnaam (bv. 230E) in die 1960's. Dit was eers met die bekendstelling van die opgekikkerde W124 in 1993 dat 'n E gebruik is as 'n voorvoegsel (bv. E220) en die model amptelik na verwys is as die E-klas. Teen hierdie tyd het alle Mercedes-sedanmotors oor brandstofinspuiting beskik en die maatskappy het gevoel dit was nie meer nodig om dit by te voeg nie. 

As gevolg van die E-klas se grootte en duursaamheid, het die motors ook dikwels gedien as taxi's in Europese en Asiatiese lande. Mercedes-Benz bied ook spesiale-doelvoertuie (bv. vir polisie, ambulanse of lykswaens) aan uit die fabriek.

duimnael|links|330px|Mercedes-Benz E-klas tydlyn
## Eksterne skakels
Rastatt

**Rastatt** [ˈʁaʃtat]  is 'n stad in die deelstaat Baden-Württemberg, Duitsland met 'n bevolking van sowat 47&nbsp;000. Dit is geleë op die Murgrivier, 6 km bo sy aansluiting met die Ryn, sowat 22 km suidwes van Karlsruhe en 12 km noord van Baden-Baden. Rastatt is die naamgewende nedersetting en administratiewe setel van die distrik Rastatt.

Rastatt het in 1714 internasionale bekendheid verwerf toe die Spaanse Opvolgingsoorlog met die ondertekening van die Vredesverdrag van Rastatt beëindig is. In die 18de eeu het in Rastatt, wat destyds as regeringsetel van die Markgraafskap Baden-Baden gedien het, weelderige geboue in die barokstyl ontstaan. In die 19de eeu is die stad tot 'n federale vesting uitgebou en het tot in die laat 20ste eeu as garnisoenstad gedien. Vanweë sy militêre betekenis het die stad 'n belangrike rol in die Badiese Rewolusie van 1849 gespeel. 

In 1992 het die motorvervaardiger Mercedes-Benz 'n vervaardigingsaanleg in Rastatt geopen.

Rastatt-Residenzschloss-02-2016-gje.jpg|Residenzschloss
Rastatt-Wasserturm-08-Pagodenburg-Spiegelung-2006-gje.jpg|Wasserturm-Pagodenburg
Rastatt-Pagodenburg-06-2006-gje.jpg|Pagodenburg
Rastatt-Kapelle Maria Einsiedeln-02-2018-gje.jpg|Kapelle Maria Einsiedeln
Rastatt-Brauerei Franz-02-2018-gje.jpg|Brauerei C. Franz
Rastatt-Alexiusbrunnen-08-Rathaus-2018-gje.jpg|Alexiusbrunnen
Rastatt-Fruchthalle-02-2018-gje.jpg|Fruchthalle
Rastatt-Schloss Favorite-Hauptfassade-06-2006-gje.jpg|Schloss Favorite

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf van die stad
* Rastatt: foto's
Nissan Bluebird

Die **Nissan Bluebird** was 'n mediumgrootte motor wat sedert 1957 gebou is. Dit was Nissan se internasionaal bekendste sedan, verkrygbaar in verskeie bakstyle, en was bekend vir sy betroubaarheid en duursaamheid. Die Bluebird se tradisionele mededinger was die Toyota Corona reeds van die begin van sy produksielewe af. 

Die Bluebird is oorspronklik ontwikkel om te kompeteer met die Corona, omrede die Corona ontwikkel is vir sedangebruik en as 'n taxi, nadat die Toyota Crown in grootte gegroei het. Die Bluebird was ook in elke geslag beskikbaar as 'n taxi, dienste wat dit met die intreevlak Nissan Cedrics gedeel het.

Dit is een van die modelname wat die langste deur 'n Japannese motorvervaardiger gebou is. Dit was 'n voorloper van die 160J/710/Violet/Auster/Stanza-lyn.
Nissan Almera

Die **Nissan Almera** was 'n klein gesinsmotor vervaardig deur die Japannese vervaardiger Nissan van 1995 tot 2006. Dit was in wese die Europese uitvoermarkweergawe van die hedendaagse Nissan Pulsar, die eerste generasie, en van die Nissan Bluebird Sylphy, die tweede generasie.

Die naam is tans ook gebruik vir 'n paar ander weergawes van die motor: die Suid-Koreaans-vervaardigde Samsung SM3, in verskeie uitvoermarkte wêreldwyd; die Nissan Latio, regdeur die Suidoos-Asiatiese markte; die tweede generasie Nissan Bluebird Sylphy in Rusland.

Die Alméra-naam was 'n familienaam van Franse renjaers gedurende die 1980's.
Pierre-Simon Laplace

**Pierre-Simon Laplace** (Beaumont-en-Auge, 23 Maart 1749 – Parys, 5 Maart 1827) was ’n Franse wiskundige, fisikus en sterrekundige wie se werk van groot belang was vir die ontwikkeling van wiskundige sterrekunde en statistiek.

## Loopbaan 
Laplace het die werk van sy voorgangers saamgevat en daarop uitgebrei in sy vyfdelige *Mécanique Céleste* ("Hemelmeganika") (1799–1825). Dié baanbrekerswerk het die studie van die klassieke meganika, wat meer op meetkunde gebaseer was, vervang met ’n meer analitiese wiskundebasis waardeur ’n groter omvang van probleme bestudeer kon word.

In wiskunde het hy die vergelyking van Laplace geformuleer. Hy was ook die uitvinder van die Laplace-transformasie, wat ’n mens op baie gebiede van die wiskundige natuurkunde teëkom. Laplace kan as een van die grondleggers van die wiskundige natuurkunde beskou word.

Hy het ook die sonnewelteorie oor die oorsprong van die Son herformuleer en ontwikkel en was een van die eerste wetenskaplikes wat die bestaan van swartkolke en die begrip swaartekraginstorting veronderstel het.

In Frankryk, waar hy soms die "Newton van Frankryk" genoem is, is hy beskou as een van die grootste wetenskaplikes van alle tye.

In 1806 het Napoleon hom ’n graaf van die Eerste Franse Keiserryk gemaak. Ná die Bourbon-restourasie is hy in 1817 bevorder tot markgraaf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Maud Gonne

**Maud Gonne MacBride** (Iers: *Maud Nic Ghoinn Bean Mac Giolla Bhríghde*, * 21 Desember 1866, † 27 April 1953) was 'n Ierse rewolusionêr, kampvegter vir vroueregte en aktrise wat veral deur haar onstuimige verhouding met die digter William Butler Yeats bekendheid verwerf het. Yeats het haar in sommige van sy mees bekende gedigte onsterflik gemaak.

Maud Gonne word daarnaas onthou vir haar rol in die stryd vir Ierse burgerregte en onafhanklikheid. Alhoewel sy 'n boorling van Engeland was, was sy só ontsteld oor die verdrywing van Ierse kleinboere gedurende die sogenaamde Landoorloë dat sy die saak van Ierse nasionaliste begin ondersteun het. Vervolgens het sy haar aktief vir Ierse selfregering (*Home Rule*) beywer.

Die ontydige afsterwe van haar seun Georges op die ouderdom van twee - 'n gebeurtenis wat Yeats in een van sy ongepubliseerde gedigte behandel het - het haar lewe met droefheid oorskadu. Die pyn van die verlies was só groot dat Gonne 'n poging onderneem het om die kleuter deur seksuele omgang naas sy doodskis weer tot die lewe te verwek.

## Verwysings
Coenraad Beyers

**Coenraad Beyers** (1893–1975) was 'n Suid-Afrikaanse historikus, argivis en heraldikus. Hy het in 1944 die Hertzogprys vir Wetenskaplike Prosa gewen vir sy werk *Die Kaapse Patriotte*. 

Hy was werksaam in die Staatsargief vanaf 1927 en was die Hoofargivis van 1944 tot en met sy aftrede in 1953. In 1959 is hy aangestel as hoof van die Buro vir Heraldiek en Heraldiekraad wat deur die Departement van Onderwys, Kuns en Wetenskap bedryf is. Die Buro vir Heraldiek en Heraldiekraad is in 1963 in die lewe geroep en Beyers is aangestel as Staatsheraldikus. In 1964 word hy opgevolg deur Norden Hartman. Hy het in 1971 finaal afgetree.

## Sien ook 
* Suid-Afrikaanse heraldiek

## Bron 
* Gedeeltelik vertaal uit die Engelse Wikipedia.
* http://www.freebase.com/m/04d__qw besoek op 2 Februarie 2015
Iridaceae

***Iridaceae*** is 'n familie van plante in die orde van *Asparagales*. Die familie het sy naam aan die irisse te danke. Dit sluit ook ander bekende gekultiveerde plante in, soos die *Freesia*-, *Gladiolus*- en *Krokus*-genera.

Spesies van hierdie familie is meerjarige plante met 'n blombol, knol of wortelstok. Die plante groei regop en het grasagtig blare met 'n skerp sentrale vou. Met uitsondering van koue streke en die noorde van Eurasië, kom dié plante wêreldwyd voor.

duimnael|links|'n Saffraankrokusblom met rooi stempels.
Die spesery saffraan word van die stempels van die saffraankrokus (*Crocus sativus*) voorberei.

Freesias (ook kammetjies genoem) is klein kruidgewasse met ondergrondse knolletjies in 'n verskeidenheid kleure, maar hoofsaaklik wit, geel, liggeel en soms ook ligpers met pers vlekke: Die plante behoort tot die familie Iridaceae en die genus *Freesia*.

Die sowat 20 Freesia-spesies wat inheems in Suid-Afrika is, word reeds die afgelope 200 jaar gekweek, maar veral die laaste 40 jaar is groot welslae met die kweek van nuwe hibrides behaal. Daarom is die hedendaagse variëteite byvoorbeeld meer gehard en word groter blomme op langer en sterker stingels gedra. 

Die 20 Freesia-spesies wat in Suid-Afrika aangetref word, is meestal bekend onder die volksname "aandblommetjie" en "kammetjie", terwyl *Freesia corymbosa* ook flissie, *Freesia leichtlinii* geelpype en *Freesia andersoniae* bergaandblommetjie genoem word. *Freesia refracta*, in 'n verskeidenheid variëteit en kruisings, is een van die soorte wat baie gekweek word. Freesias word ook op groot skaal in Nederland as snyblomme vir die uitvoermark gekweek omdat dit so lig is om te vervoer. 

Ter onderskeiding van die gekweekte plant is die veldblom Freesias, ook bekend as kammetjies, knolplante met fraai, meestal wit, geel of pers blommetjies. Hulle word veral as snyblomme gekweek en soms ook wildefreesia genoem. Freesias se blare is lynvormig en word in twee rye gedra. Die bloeiwyse is gesteel en kamvormig en dra 'n aantal welriekende blomme. Die knolletjies moet in Maart sowat 5&nbsp;cm diep en 5&nbsp;cm uitmekaar in vrugbare en goed gedreineerde grond geplant word. 

Die plante moet teen ryp beskerm word. Hoewel freesias halfskadu verkies, moet hulle wel ŉ bietjie sonlig kry. Hulle moet ook versigtig water gegee word. Om te keer dat hulle plat gespuit word, kan hulle met takkies gestut word of toegelaat word om deur ogiesdraad te groei. Hulle vertoon veral baie mooi as hulle tussen lae eenjarige plante soos lobelias geplant word.

## Bron 
* Wêreldspektrum, 1982, , band

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Wapenwedloop

duimnael|'n Interkontinentale missiel.

'n **Wapenwedloop** is 'n kompetisie tussen twee of meer mededingende partye om die beste gewapende magte te hê. Elke party kompeteer om groter getalle wapens, groter weermagte, of beter militêre tegnologie te produseer. 'n Wapenwedloop tussen state geskied gewoonlik in vredestyd.

## Geskiedenis 
### Rusland en Frankryk versus Brittanje 
Die eerste wapenwedloop in moderne tyd het in die laat negentiende eeu afgespeel waar Rusland en Frankryk vir Brittanje uitgedaag het in die konteks van spanning wat as gevolg van Brittanje se koloniale uitbreiding ontstaan het. Rusland en Frankryk het beide hul vlote begin uitbrei en verbeter. Die Britte het gereageer met vasberadenheid om die meesters van die see te bly. Die uiteindelike gevolg was nie oorlog nie, maar eerder 'n **Anglo-Franse** politieke skikking in 1904 en die Anglo-Russiese Konvensie van 1907.

### Koue Oorlog 
Die opbou van wapens was ook 'n kenmerk van die Koue Oorlog tussen die VSA en die Sowjetunie, alhoewel die ontwikkeling van kernwapens hierdie wedloop verander het en totaal laat verskil het van die tradisionele wapenwedloop.

## Verwysings
Monnik (dubbelsinnig)

**Monnik** kan na een van die volgende verwys:

* Monnik, 'n man wat hom aan die wêreld onttrek om hom aan sy godsdiens te wy.
* Monnik (*Lophius vomerinus*), 'n vis wat endemies aan die Suid-Afrikaanse kus voorkom.
* Monnikaasvoël (*Necrosyrtes monachus*), 'n soort aasvoël.
Mercedes-Benz S-klas

Die **Mercedes-Benz S-klas** is 'n reeks volgrootte luukse sedans vervaardig deur die Duitse vervaardiger Mercedes-Benz, 'n afdeling van die Duitse maatskappy Daimler AG. Die klas is amptelik bekendgestel in 1972 met die W116 S-klas, en het vorige Mercedes-Benz modelle, wat terugdateer tot die middel-1950's, vervang. 

Die S-klas het gedien as die vlagskipmodel vir Mercedes vir meer as vyftig jaar in sy verskillende inkarnasies. Die S-klas het baie van die maatskappy se nuutste innoverings, insluitend aandryfstelseltegnologie, binnefunksies, en veiligheidsstelsels geloods (soos die eerste sitplekgordelverspanners). 

Die **S-klas** word as die wêreld se besverkoper luukse sedan beskou, en sy jongste generasie, die W222 S-klas, se première was in 2013. Soos in vorige modelle, is die W221 S-klas ook in standaard- en langasafstand weergawes te koop; I4, V6, V8, V12, diesel en hibriede enjinkonfigurasies is beskikbaar.

Die S-klas se mededingers is die BMW 7-reeks, Audi A8 en Porsche Panamera.

## Sien ook 
* Mercedes-Benz S-klas (W220)
* Mercedes-Benz S-klas (C217)
Mercedes-Benz R-klas

Die **Mercedes-Benz R-klas** is 'n luukse MPV wat gebou en bemark was deur Daimler AG van die 2006 modeljaar, tot in 2017, onder die Mercedes-Benz merk. Dit was die eerste volgrootte veeldoelige voertuig wat ooit deur Mercedes-Benz vervaardig is. Dit is die eerste keer vertoon by die 2002 Detroit Motorskou as die Visie GST (Grand Sport Tourer) konsep, en die finale produksievoertuig was te sien by die 2005 New York Internasionale Motorskou. 

Die R-klas was gebou op die W251 onderstel, en in Vance, Alabama gemonteer. Dit was geprys tussen die M-klas en die GL-klas. Dit was aanvanklik deur Mercedes-Benz bemark as 'n "Sport Cruiser" en later as 'n "Family Tourer". Die R-klas was aangebied in twee aslengtes, 2980 mm en 3215 mm, laasgenoemde synde die enigste aanbieding in die VSA. Modelle met die Bluetec dieselenjin was ingevoer vir die 2009 modeljaar in sekere markte, terwyl ander markte Mercedes se BlueEFFICIENCY tegnologie gekry het.

## Verwysings
Van Stadens-veldblomreservaat

Die **Van Stadens-veldblomreservaat** naby Gqeberha (voorheen Port Elizabeth) is een van die oudste natuurtuine in die land.

## Ligging 
Hierdie park van ongeveer 600&nbsp;ha lê 40&nbsp;km wes van die stad op 'n ou uitspanning aan die bopunt van die Van Stadenspas. Die Van Stadensrivier vorm die wesgrens, die N2- nasionale pad loop deur die terrein en van hier af is daar 'n goeie uitsig oor die kloof van die Van Stadensrivier, die Van Stadensrivierbrug en noordoos na Lady Slipper. Die reservaat is in 1951 gestig en behoort aan die Nelson Mandelabaai Metropolitaanse Munisipaliteit.

## Doel 
Die hoofdoel is om die unieke inheemse plantegroei te beskerm, maar ook om as sentrum vir omgewingsopvoeding te dien. 'n Tradisionele Xhosawoning, huishoudelike artikels, en 'n kraal met plaasgereedskap gee insig in die Xhosa-kultuur. Verder is daar 'n arboretum (boomtuin) en 'n kwekery. Talle wandel-, voetslaan- en bergfietspaadjies en piekniekplekke is aangelê.

## Flora en fauna 
Kaapse fynbos is die natuurlike plantegroei. Daar is talle soorte proteas, orgideë en ericas. Verder ook vetplante en unieke broodbome. Endemies is die Van Stadens-vuurlelie (*Cyrtanthus stadensis*). Onder die 60 inheemse boomsoorte is die skaars Kaapse kranses, (*Atalaya capensis*). Dit kom slegs hier en in die omringende berge sowel as by Suurberge voor. Dan is daar ook 'n groot aantal van die wildekastaiing (*Calodendrum capense*). Uitsonderlik onder die dierelewe is die bedreigde dwergverkleurmannetjie en 'n sekere soort padda. Honderd en sewentig voëlspesies is reeds hier aangeteken.

## Rotskuns 
Daar word algemeen aanvaar dat rotstekeninge die verste suid in Afrika in hierdie park gevind is.

## Bibliografie 
* Logie, Bartle: Governor's travels. A journey along the Kouga/Tsitsikamma coast. Hunters Retreat: Bluecliff, 1999. 
* www.nmbt.co.za
* www.pembba.co.za
* www.vanstadens.co.za
Volkswagen New Beetle

Die **Volkswagen New Beetle** is 'n kompakte motor, wat deur Volkswagen in 1997 vrygestel is. Dit trek sterk inspirasie uit die oorspronklike Beetle se buite-ontwerp. In teenstelling met die oorspronklike Beetle, is die New Beetle se enjin aan die voorkant geplaas en dryf die voorwiele aan, met 'n bagasiebak aan die agterent.

## Geskiedenis 
By die Noord-Amerikaanse Internasionale Motorskou in 1994, het Volkswagen die **Konsep Een** onthul, 'n "retro" konsepmotor met vele ooreenkomste met die oorspronklike Volkswagen Beetle. Dit is ontwerp deur J Mays en Freeman Thomas by die maatskappy se ateljee in Kalifornië  en die konsepmotor was gebaseer op die Volkswagen Polo se platform. 'n Rooi cabrioletkonsep was by die Geneefse Internasionale Motorskou te sien, ook in 1994.

In 1995 is 'n nuwe weergawe van die Konsep Een by die Tokiose Motorskou getoon. Hierdie een het groot herstilering en lyk baie soos die finale produksie-weergawe, van stapel gestuur in 1998. Heelwat spesiale uitgawes is vrygestel, soos die Malibu Barbie New Beetle.

In Mei 2010 het Volkswagen aangekondig dat produksie van die huidige bakwerk van die New Beetle sou staak in 2011. In 2011 is 'n nuwe model bekendgestel om die New Beetle te vervang, en die New Beetle se naam is terug verander na die oorspronklike modelnaam wat dit vervang het.

280px

## Verwysings
VR6-enjin

Die **VR6-enjin** is 'n tipe binnebrandenjin, bestaande uit ses silinders. Dit is deur die Volkswagen-groep in die laat 1980s ontwikkel, en evolusies van die oorspronklike ontwerp word nog steeds deur hulle vervaardig.

duimnael|Skets van 'n 15° VR6 enjin se bokant
Dit is 'n smalhoek (10.5º of 15 °) V-enjin. Die silinderblok is saamgestel uit twee silinderbanke (links: 1-3-5, regs: 2-4-6), terwyl daar slegs 'n enkele silinderkop is wat beide die silinderbanke bedek.

## Bronne 
* van Basshuysen, Schäfer: *Lexikon Motorentechnik.* Vieweg Verlag, .
* Hermann Krüger: *Sechszylindermotoren mit kleinem V-Winkel.* In: Motortechnische Zeitschrift, 51. Jahrgang, Heft 10/1990, S. 410–418.
Boustel (motorvoertuig)

'n **Boustel** is 'n versamelstel wat al die dele bevat wat nodig is om 'n produk te bou of monteer. Die dele word gewoonlik in een land of streek vervaardig, en dan uitgevoer na 'n ander land of streek vir finale montering. Die Engelse benaming is **knock down kit** of slegs **knocked down**, en afgekort as KD of CKD.

'n Algemene vorm van boustel is 'n volledige boustel (CKD), wat 'n volledige stel onderdele bevat om 'n produk te vervaardig. Dit is ook 'n metode vir die verskaffing van onderdele aan 'n mark, veral in die lewering aan die buiteland. CKD is 'n algemene praktyk in die motor-, bus-, swaar vragmotor- en spoorvoertuignywerhede, sowel as elektronika, meubel- en ander produkte. Besighede verkoop klop-down kits aan hul buitelandse affiliasies of lisensiehouers vir verskeie redes, insluitend die vermyding van invoerbelasting, om belasting voorkeure te ontvang vir die lewering van plaaslikvervaardigde produkte, of selfs om te oorweeg word as 'n bieër (byvoorbeeld, in openbare vervoerprojekte met "koop plaaslik"-reëls).

In die motorbedryf is die mees basiese vorm van 'n KD-stel 'n voertuig sonder wiele, enjin, transmissie en battery. Hulle word óf verskaf as onderdele vir montering ('n "volledige" stel), of verkry vanaf derde partye ('n "onvolledige" stel); al die binnegoed is reeds geïnstalleer by die fabriek van oorsprong. Die term SKD vir semi-knocked-down verwys na 'n stel met 'n volledige, gesweisde motorbakwerk, gewoonlik bedek of reeds geverf. Om ekstra belastingvoorkeure te verkry, moet die vervaardiger die motor verder lokaliseer, dws die aandeel verhoog van die dele wat deur plaaslike vervaardigers gelewer word, soos bande, wiele, sitplekke, hoofligte, windskerms en glas, batterye, binneplastiek, ens., selfs ook die enjin en ratkas. Op 'n sekere punt, kan die staalbakwerk plaaslik gepers, gesweis en geverf word; wat KD-montering effektief net 'n paar stappe weg van volskaalse produksie maak.

## Notas
Auto Union 1000

Die **Auto Union 1000** was 'n kompakte voorwielaangedrewe sedanvoertuig wat tussen 1958 en 1963 deur die Duitse motormaatskappy Auto Union GmbH vervaardig is. Dit was die eerste (en in vele markte ook die laaste) model wat sedert die 1930's as 'n Auto Union gebrandmerk was deur die vervaardiger. Dit het die eienaardigbenaamde DKW 3=6 vervang, alhoewel laasgenoemde vir nog 'n jaar bly voortleef het as die DKW 900.

Die 1000 S het in 1958 ₤1442 nuut gekos in Suid-Afrika.

EM Audi 5809.jpg|EM Audi 5809
AutoUnion (DKW) 1000 (registered 1965) right.jpg|1959 Auto Union (DKW) 1000

Auto Union 1000 Super (1963), Dutch licence registration AE-83-63 pic4.JPG|1963 Auto Union (DKW) 1000S
Autounion Audi at the Szocialista Jáműipar Gyöngyszemei 2008 (rear).jpg

## Verwysings
Zoboomafoo

***Zoboomafoo*** is 'n Amerikaanse / Kanadese televisiereeks wat deur Chris en Martin Kratt vervaardig is.

## Verwysings
Arboretum

duimnael|280px|Arboretum Trompenburg in Rotterdam
duimnael|280px|Arboretum van sipresse in San Francisco se botaniese tuine

'n **Arboretum** of **boomtuin** is 'n versameling bome in 'n tuin of park. So 'n lewende versameling van verskillende soorte bome (en struike) kan aangelê word om kennis en materiaal vir bosbou of boomkwekerye te vergader, of om as 'n suiwer wetenskaplike versameling te dien. Dit kan ook 'n opvoedkundige funksie hê en 'n belangrike toeriste-attraksie word. Die woord arboretum stam van die Latynse 'arbor' = boom.

'n Arboretum (meervoud: *arboreta*) is 'n gespesialiseerde botaniese tuin. In 'n botaniese tuin word allerlei soorte plante bewaar; in 'n arboretum word veral geharde houtagtige gewasse aangehou. Soms is 'n arboretum 'n deel van 'n botaniese tuin. In die meeste botaniese tuine is daar natuurlik ook bome en struike.

Bome en struike word soms sistematies of geografies gegroepeer en daar word gestreef om die versameling so volledig moontlik te maak. By die aanlê van 'n arboretum word daar veral gestreef om spesifieke spesies tot hulle reg te laat kom. Naamgewing en etikettering speel hier 'n belangrike rol.

'n Arboretum kan ook 'n herbarium hê. Daarin word gedroogde dele van bome en struike bewaar.

## Literatuur 
*  Buis, Jaap – *Anderhalve eeuw Schovenhorst*; *biografie van een levend landgoed*, 1998

## Eksterne skakels 
*
Volkswagen Eos

Die **Volkswagen Eos** is 'n kompakte sportmotor wat sedert 2006 deur die Duitse vervaardiger Volkswagen vervaardig word. Dit het 'n terugtrekbare hardekap-afslaankoepeebakstyl en is vrygestel as die opvolger van die Volkswagen Golf Cabriolet. Dit is Volkswagen se eerste produksiekoepee sedert die Volkswagen Corrado, waarvan die produksie in 1995 gestaak is.

Tydens die ontwikkeling van hierdie model het dit bekend gestaan onder die naam Concept C wat op die Geneefse Motorskou vertoon is. Daarbenewens is hierdie motor op die motorskou in Frankfurt (Internationale Automobil-Ausstellung) vertoon in September 2005. In Noord-Amerika is die motor by die Los Angeles motorskou in Januarie 2006 vrygestel.

Die naam **Eos** is afgelei van *Eos*, die Griekse godin van die dagbreek.

## Verwysings
Aletta de Klerk

[duimnael|regs|200px|Aletta de Klerk en haar dogter Lettie se grafsteen in die hoofbegraafplaas in [Potchefstroom.]]

duimnael|regs|230px|Aletta Johanna Smit, Aletta de Klerk se moeder.

**Aletta Johanna de Klerk** (Burgersdorp, 9 Januarie 1883 - Potchefstroom, 21 Augustus 1919) was die tweede vrou van ds. W.J. de Klerk en die moeder van oudmin. Jan de Klerk en Susan Strijdom, vrou van eerste minister adv. J.G. Strijdom. Sy was die grootmoeder van oudpres. F.W. de Klerk en dr. Willem de Klerk, akademikus en koerantredakteur.

Aletta Johanna van Rooy was die tweede oudste kind en eerste dogter uit sen. J.C. (Jan) van Rooy (distrik Colesberg, 23 Julie 1859 – Bloemfontein, 10 Julie 1944) se eerste huwelik, op 14 Junie 1880 op Burgersdorp met Aletta Johanna Smit (distrik Burgersdorp, 8 April 1859 – Bethulie 25 Desember 1921). Eindelik was daar ses seuns en vyf dogters. J.C. van Rooy was die derde kind van die stamouers van die familie Van Rooy in Suid-Afrika, J.C. en Anne van Rooy. Ná haar moeder se dood is Aletta se pa nog twee keer getroud, in 1923 met die weduwee Levina Catharina van der Walt (née Duvenage) en in 1935 met die weduwee Helena Hugo. Hy was toe reeds nagenoeg 76 jaar oud. 

Van Rooy is met ds. Willem Johannes de Klerk getroud toe hy predikant van Heidelberg was, met as arbeidsveld die hele Oos-Transvaal. Dit het hom maande van die huis af gehou terwyl die moeder alleen met die klein kindertjies moes tuisbly. Sy traktement was maar £200 per jaar, maar in sy eggenote het hy 'n ware lewensmaat gehad wat hulpvaardig en gewillig was om te offer. Vir die seuns is klere van die groengeworde swart lakense klere van die dominee gemaak. Die dominee het self velskoene vir die seuns gemaak tot hulle al groot was.

Gedurende die jare 1911-1919 was die egpaar in Potchefstroom werksaam en daar was nou vier seuns en drie dogters in die gesin. Hier het Aletta uitgeblink as die sorgsame en bekommerde moeder wat trou gewaak het oor die sieklike klein Willem en die gebreklike Lettie. Vir hulle twee het sy alles feil gehad en nooit gerus voordat hulle nie rus nie. Die moeder het altyd die kuns verstaan om vir haar kinders tyd af te sonder. Saam met die kinders het sy gespeel, maar ook weer moes die kinders takies in die huis onder toesig van die moeder verrig.

Gedurende die griepjaar 1918 het sy as lid van die Suid-Afrikaanse Vrouefederasie baie siekes besoek, help bedien en versorg. Maar in 1919 is die hele huisgesin platgetrek deur die epidemie en is die sorgsame moeder op die jeugdige ouderdom van 36 jaar oorlede, en vyf dae ná haar klein Lettie. Haar mees uitstaande kenmerk was 'n besondere innemende vriendelikheid. Daar was altyd 'n opregte vriendelike toegeneentheid vir elkeen met wie sy in aanraking gekom het. Gevolglik was die pastorie die bymekaarkomplek waarheen baie mense veral Sondae, na afloop van die dienste gekom het. 

## Bronne 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Ford Focus

Die **Ford Focus** is 'n kompakte motor (C-segment in Europa) wat sedert 1998 vervaardig word deur die Ford Motormaatskappy. Ford het verkope van die Focus in Europa in Julie 1998 begin en in Noord-Amerika in 1999 vir die 2000-modeljaar.

In Europa, Noord- en Suid-Amerika en Suid-Afrika, het die **Focus** die verskillende weergawes van die Ford Escort en Ford Laser in hierdie markte vervang. In Asië en Australië het dit die Ford Laser vervang. Teen die eerste helfte van 2012 het die Focus die Toyota Corolla verbygesteek om die wêreld se besverkopermotor te word. Die Focus word beskou as een van die 50 gewildste motors van die afgelope vyftig jaar deur die Britse CAR-tydskrif.

## Sien ook 
* Ford Focus RS WRC wêreldtydrenmotor.
Anna de Klerk

duimnael|regs|200px|Anna de Klerk, gebore Coetsee.

**Anna Sophia de Klerk** (gebore Coetsee, Middelburg, Oos-Kaap, 21 Januarie 1891 - 12 Februarie 1962) was die derde eggenote van ds. Willem Johannes de Klerk en stiefmoeder van oudmin. Jan de Klerk, wie se seuns oudpres. F.W. de Klerk en dr. Wimpie de Klerk was. 

Anna Coetsee was die dogter van Johannes Jacobus Coetsee en Magaretha Jacoba Coetsee (gebore Kruger) van die plaas Brandvlei, distrik Middelburg. Haar eerste eggenoot, mnr. Van der Linde, van Bloemfontein is jonk oorlede. Twee kinders is uit dié huwelik gebore. Op 6 Augustus 1920 het sy in die huwelik getree met ds. Willem Johannes de Klerk, destyds predikant van Potchefstroom, later van Johannesburg.

Anna Sophia de Klerk het as predikantsvrou haar volle gewig ingegooi saam met haar eggenoot om die veeleisende werk as pastoriepaar te volvoer. Mev. De Klerk het dan ook as voorsitster van die Sustersvereniging op die volgende plekke opgetree: Potchefstroom en Johannesburg waar sy vyf takke gedien het, waarvan drie hulle ontstaan aan haar te danke het. Die verenigings waaraan sy aktief deelgeneem het was Potchefstroom, Turffontein, Fordsburg, Brixton, Newlands en Delarey. As predikantsvrou in die Johannesburg gemeente het sy die moeilike taak gehad om groot afstande te voet af te lê om vergaderinge by te woon. Aangesien die gemeente baie behoeftig was, was dit dan ook haar taak om toe te sien dat die armes versorg moes word in tye van nood. Die uitdeling van wintersklere, komberse en soms ook eetware soos vleis en mieliemeel was ook deel van haar taak.Met 'n sekere geleentheid het sy selfs ook die beddegoed van 'n siek egpaar gaan was en stryk het. Tereg kan ook gesê word dat sy werklik 'n moeder vir haar gemeente wes.

Afgesien van die groot taak wat sy terdeë volvoer het in die gemeente was sy ook 'n moeder by uitstek vir haar kinders. Op een tydstip het sy tot 12 kinders in die huis gehad. Die brood het sy self gebak. Een sak boermeel het slegs twee baksels brood gelewer wat na een week opgeëet was. Nieteenstaande al hierdie aktiwiteite het sy nog tyd gehad om 'n koor in die gemeente af te rig en om as orreliste tydens eredienste op te tree.

## Bronne 
*  Die Gereformeerde Vroueblad. 1959. *Die Gereformeerde vrou 1859-1959*. Potchefstroom: Potchefstroom Herald.
Ford Fiesta

Die **Ford Fiesta** is 'n superminimotor wat sedert 1976 deur die Ford Motormaatskappy vervaardig word, en is nou in sy sewende geslag. Die Fiesta word in Europa, Brasilië, Argentinië, Meksiko, Venezuela, China, Indië, Taiwan, Thailand en Suid-Afrika vervaardig.

In 2010 is die sesde generasie Fiesta (Merk VI) wêreldwyd bekendgestel, wat dit die eerste Fiestamodel maak wat in Noord-Amerika verkoop word, sedert die Fiesta Merk 1 aan die einde van 1980 gestaak is.

Ford het al meer as 16 miljoen eenhede van die Fiesta verkoop sedert 1976, wat dit een van die besverkoper Fordmodelle maak na die Escort en die F-reeks.

## Spesifikasies: Ford Fiesta EcoBoost PowerShift Ambiente 
*Enjin: Inlyndriesilinder 999 cc turbo
*Krag: 74 kW @ 6000 opm
*Wringkrag: 170 Nm @ 1400-4500 opm
*Ratkas: Sesgangdubbelkoppelaar
*Wiele: 15 duim staal
*0-100 km/h: 10.8 sek
*Topspoed: 180 km/h
*Brandstoftenk: 42 liter
*Prys: R204 900 (Suid-Afrika, Desember 2015)

## Sien ook 
* Ford Fiesta RS WRC wêreldtydrenmotor.

## Verwysings
Herbarium

duimnael|*Lathyrus sylvestris* op 'n vel papier uitgelê

'n **Herbarium** is 'n gebou waar monsters van gedroogde plante bewaar word, of 'n wetenskaplike instituut wat sulke monsters versamel en navors. 'n Gedroogde plant wat op 'n vel papier gemonteer is word ook 'n herbarium genoem. So 'n vel papier bevat gewoonlik die plant se algemene en botaniese name, oorsprong, datum en naam van die versamelaar, asook die persoon wat die identifikasie gedoen het.

duimnael|links|Die *Harvard Herbaria*-gebou
'n Monster in 'n herbarium kan as bewys dien dat 'n bepaalde plantspesie gevind is. Dit kan ook ter kontrole gebruik word om ander monsters te identifiseer. Dit verg natuurlik ekstra kundigheid, omdat gedroogde plante anders as lewendige plante lyk. Gedroogde plante het 'n ander kleur en is platter omdat dit in 'n plantpers gedroog is.

duimnael|'n Plant word vir montering voorberei
Hoewel herbariums meestal gedroogde plante versamel, word ander metodes soms vir preservering ingespan. Plante kan byvoorbeeld ook in alkohol bewaar word.

## Sien ook 
* Bolus Herbarium by die Universiteit van Kaapstad wat uit 350&nbsp;000 plantspesies bestaan.
* Compton Herbarium by Kirstenbosch.

## Eksterne skakels 
* 
* 'n Globale Gids van Openbare Herbaria en Geassosieerde Personeel
Satansbos

**Satansbos** (*Solanum elaeagnifolium*) is 'n plant en verklaarde onkruid in Suid-Afrika. Dit kom algemeen in die westelike dele van Noord-Amerika asook in Suid-Amerika voor.

Satansbos is 'n meerjarige plant, 10&nbsp;cm tot 1&nbsp;m in hoogte. Die stingels is met brandnetel-agtige stekels bedek – yl op sommige plante, maar dig op mekaar op ander. Die bare en stingels het donserige hare wat dit 'n silwer of grys voorkoms gee. Die blare is tot 15&nbsp;cm lank en 0,5-2,5 cm breed.

Die plant blom van April tot Augustus. Die blomme het vyf kroonblare wat verenig om 'n ster te vorm. Die blomme het 'n laventelblou of soms bleekwit kleur met vyf geel meeldrade en 'n stamper in die middel. Die plant produseer geel, oranje of rooi bessies wat die hele winter en hou en bruin kleur as dit uitdroog.

## Sinonieme 
* *Solanum dealbatum* Lindl.
* *Solanum elaeagnifolium f. albiflorum* Cockerell
* *Solanum elaeagnifolium var. angustifolium* Kuntze
* *Solanum elaeagnifolium var. argyrocroton* Griseb.
* *Solanum elaeagnifolium f. benkei* Standl.
* *Solanum elaeagnifolium var. grandiflorum* Griseb.
* *Solanum elaeagnifolium var. leprosum* (Ortega) Dunal
* *Solanum elaeagnifolium var. obtusifolium* Dunal
* *Solanum flavidum* Torr.
* *Solanum leprosum* Ortega
* *Solanum lunatum* J.Drumm.
* *Solanum obtusifolium* Humb. & Bonpl. ex Dunal
* *Solanum roemerianum* Scheele
* *Solanum saponaceum* Hook.
* *Solanum texense* Engelm. & Gray
* *Solanum uniflorum* Meyen ex Nees

duimnael|links|Blomme
duimnael|links|Vrugte

## Bronne 
* http://www.netwerk24.com/sake/2015-02-05-satansbos-aussie-kom-leer-hier
* Plants of the World Online

## Eksterne skakels 
*
Radiopark

**Radiopark** is 'n wolkekrabber in Auckland Park, Johannesburg, Suid-Afrika. Die gebou is dertig verdiepings hoog en huisves die hoofkantoor van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie.

## Eksterne skakels 
* Radiopark op Wikimapia
Lys van eilande van die Middellandse See

duimnael|'n Satellietfoto van die Middellandse See
duimnael|Kaart wat die Middellandse See vertoon
duimnael|Die Franse eiland Korsika

Hier volg 'n **lys van die vernaamste eilande in die Middellandse See**.

## B 
* Baleariese Eilande

## C 
* Cabrera
* Corfu

## D 
* Delos
* Dodekanese

## E 
* Elba

## F 
* Formentera

## I 
* Ibiza

## K 
* Korsika
* Kreta
* Kuklade

## L 
* Lesbos

## M 
* Majorka
* Malta
* Minorka

## P 
* Pantelleria
* Patmos
* Prinse-eilande

## R 
* Rhodos

## S 
* Sardinië
* Siprus
* Sisilië
* Stromboli

## Sien ook 
* Lys van eilande van die wêreld
Botaniese tuin

[duimnael|Botaniese tuin in [Pisa, Italië.]]

'n **Botaniese tuin** is oor die algemeen 'n goed versorgde park wat verskillende soorte plante bevat. Die plante is gemerk om hulle botaniese name aan te dui. 'n Botaniese tuin kan soms spesiale tipes plante versamel, soos kaktusse, kruie of plante van sekere dele van die wêreld. Sommige van hierdie versamelings, soos tropiese plante, bergplante en ander eksotiese spesies word in kweekhuise aangehou om die regte omstandighede vir hulle oorlewing te verseker.

Botaniese tuine word oor die algemeen deur universiteite of ander wetenskaplike organisasies bestuur, en het dikwels herbariums en programme wat met planttaksonomie of ander aspekte van die botaniese wetenskap verband hou. In beginsel is hulle rol om 'n gedokumenteerde versameling van lewende plante vir wetenskaplike navorsing, bewaring, tentoonstelling en die opvoedkundige waarde daarvan te onderhou.

duimnael|links|'n Toneel in die Kirstenbosch Botaniese Tuine
Sade of steggies van plante word dikwels in die natuur versamel en dan gebruik om die botaniese tuin te vestig. Sou hierdie plante later in die natuur uitsterf, kan dit weer vanaf die botaniese tuin hervestig word.

## Geskiedenis 
Die oorsprong van die moderne botaniese tuin kan na die medisinale tuine van die Europese Middeleeue teruggevoer word. Die eerste hiervan is in die 16de eeu tydens die Italiaanse Renaissance gestig. Die aanvanklike fokus op medisinale plante verander in die 17de na 'n belangstelling in plante wat met ontdekkingsreise van buite Europa ingebring is. Plantkunde het geleidelik onafhanklik van geneeskunde geword. In die 18de eeu het plantkundiges 'n stelsels van klassifikasie en nomenklatuur bedink wat tot vandag nog op pante en in beddings in botaniese tuine aangebring word. Met die snelle opkoms van Europese imperialisme in die laat 18de eeu, is botaniese tuine in die trope gevestig, en het botaniese tuine op die ekonomiese waarde van plante begin fokus.

duimnael|Versameling vetplante in die Berlynse Botaniese Tuin.

## Sien ook 
* Kirstenbosch in Kaapstad, Suid-Afrika se besbekende Nasionale Botaniese Tuin.
* Pretoria Nasionale Botaniese Tuin, wat ook die hoofkantoor van SANBI huisves.
* Walter Sisulu Nasionale Botaniese Tuin, 'n botaniese reservaat in Roodepoort wes van Johannesburg.

## Eksterne skakels 
*