open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Joodse Museum in Berlyn

duimnael|links|Die Joodse Museum, soos gesien vanuit die suide, met die "Tuin van Ballingskap" in die voorgrond
Die **Joodse Museum** in Berlyn, wat in 1999 as die grootste Joodse museum in Europa ingewy is, behandel 2&nbsp;000 jaar se Duits-Joodse geskiedenis en die wisselvallige betrekkinge tussen Jode en Nie-Jode in Duitsland. Die museum huisves 'n permanente asook verskillende wisselende uitstallings, 'n omvattende argief, die *Rafael Roth Learning Center* en 'n aantal navorsingsinstellings. Die verskeie afdelings dokumenteer almal Joodse kultuur en Joods-Duitse geskiedenis.

Die museum-kompleks in die Berlynse stadswyk Kreuzberg behels 'n historiese gebou in die barok-styl en 'n nuwe gebou met 'n kenmerkende kronkelende vorm, wat deur die Amerikaanse argitek Daniel Libeskind ontwerp is en 'n gebarste Dawidster simboliseer.

Die museum word deur 'n federale Duitse stigting onder die leiding van W. Michael Blumenthal bestuur en was in 2012 met 720&nbsp;000 besoekers een van die mees besoekte museums in Berlyn.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*   Amptelike webwerf
Valcourt, Quebec

duimnael|links|250px|'n Bombardier-sneeumobiel uit die jaar 1951
**Valcourt** is 'n dorp in die administratiewe gewes Estrie in die suide van die Kanadese provinsie Quebec, sowat 130 kilometer van Montreal af geleë, met 'n oppervlakte van 5,03 vierkante kilometer en 2&nbsp;349 inwoners (2006).

Die dorp staan bekend as die *Capitale mondiale de la motoneige* ("Wêreldhoofstad van die sneeumobiel"), nadat die plaaslike nyweraar Joseph-Armand Bombardier (1907-1964) hier in 1942 sy eerste sneeumobiel-fabriek gestig het. Die huidige maatskappy *Bombardier Recreational Products* vervaardig *Sea-Doo*-watervoertuie en *Ski-Doo*-sneeumobiele in Valcourt.

## Eksterne skakels 
* Die webwerf van Bombardier Recreational Products
SC Preußen Münster

[duimnael|regs| Die *Preußenstadion*, [Münster]]
  
**Preußen Münster** is 'n Duitse sokkerklub uit Münster in Noord-Rynland-Wesfale.

Die klub is in 1906 as *FC Preußen* gestig (as 'n skoolspan) en is in 1921 omskep in 'n sportklub en herdoop na die huidige naam. Tydens die Derde Ryk het die klub verskeie seisoene in die Gauliga deurgebring, destyds die hoogste klas. Na die Tweede Wêreldoorlog het die span in 1948 na die Oberliga Wes gepromoveer en die eerste Duitse klub geword om spelers aan te koop, iets wat destyds ongehoord was in 'n land wat toegewy was aan die ideaal van amateurisme.

Die belegging het twee jaar later dividende gelewer toe die klub die 1951-eindstryd om die Duitse titel gehaal het. Die wedstryd teen 1. FC Kaiserslautern in die Olimpiese stadion in Berlyn is egter met 1-2 verloor.

In 1963 was die *Arende* 'n lid van die eerste Bundesliga-seisoen, maar is aan die einde van die seisoen gerelegeer. Die span kon nog nooit weer die Bundesliga haal nie. In 2006 is die span na die Oberliga (4de vlak) gerelegeer, die laagste wat die span nóg op die ligastruktuur gedaal het.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
*Amptelike klubwerf
*The Abseits Guide to German Soccer
Du Pré Alexander, graaf van Caledon

**Du Pré Alexander**, die 2de graaf van Caledon, was die tweede bugerlike goewerneur van die tweede Britse bewind aan die Kaap.

Du Pré Alexander is op 14 Desember 1777 in Ierland gebore en kom in 1807 na die Kaap om genl. Craig as goewerneur op te volg. Hy bekleë die posisie tot 1811. Tydens sy ampstermyn het hy die rondgaande howe ingestel om sake buite die jurisdiksie van die landdroste en heemrade te verhoor. Hy het ook die distrik George geproklameer, netelige sake gehanteer gevolg deur die afskaffing van slawerny in 1807, en regulasies opgestel om die regsposisie van die Hottentotte te verbeter. Hy is op 8 April 1839 in Ierland oorlede.

Sy naam leef voort in die dorp Caledon in die Wes-Kaap asook die Caledonrivier in die Vrystaat, 'n takrivier van die Oranjerivier.

## Sien ook 
* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie
Charl Wynand Malan

[duimnael|180px|regs|Charl Malan was minister van spoorweë en hawens van [30 Junie 1924 tot 6 Februarie 1933.]]
[duimnael|320px|links|Genl. [J.B.M. Hertzog se Nasionale Party het in 1929 alleen 'n volstrekte meerderheid behaal, maar nietemin weer twee Arbeiders in sy kabinet ingelsuit. Kol. Frederic Creswell sit voor links langs dr. D.F. Malan, genl. Hertzog, N.C. Havenga en Piet Grobler. Agter staan Oswald Pirow, genl. Jan Kemp, A. Fourie, S. Jansen, Henry Sampson en Charl Wynand Malan.]]
[duimnael|regs|180px|Min. Malan se graf in die kerkhof van die [NG gemeente Wellington|moedergemeente op Wellington.]]

**Charl Wynand Marais (Charlie) Malan** (*Leeuwenjacht, Agter-Paarl, 9 Augustus 1883 – †Kaapstad, 6 Februarie 1933) was ’n Suid-Afrikaanse politikus en leidende figuur in die Kaapse politiek in die eerste derde van die 20ste eeu.

Hy is op 9 Augustus 1883 in die Paarl gebore. Hy was die negende seun van D.G. Malan, wat in die Kaapse politiek ’n belangrike rol gespeel het as voorsitter van die Paarlse tak van die Afrikanerbond. Charl se broer, sen. F.S. Malan, het ’n leidende rol in die Afrikanerbond en die Suid-Afrikaanse Party voor en ná Uniewording gespeel. Hy het opleiding in die regte aan die Victoria-kollege op Stellenbosch ontvang. Hy was een van die stigterslede van die Kaaplandse Nasionale Party. In 1915 is hy verkies tot lid van die Volksraad vir Humansdorp, waar hy as prokureur gepraktiseer het, en verteenwoordig dié kiesafdeling tot en met sy dood. Hy was organiserende sekretaris van die Kaaplandse Nasionale Party van 1919 tot 1924. In daardie jaar word hy minister van spoorweë en hawens in genl. J.B.M. Hertzog se eerste kabinet, ’n pos wat hy tot sy dood beklee.

Hy sterf op 6 Februarie 1933 in die ouderdom van 49 jaar.

## Bronne 
* Rosenthal, Eric, *Encyclopaedia of Southern Africa*, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.
Matzikama Plaaslike Munisipaliteit

**Matzikama** is die mees noordelike plaaslike owerheid in die provinsie Wes-Kaap, binne die gebied van die Weskus-distriksmunisipaliteit. Dit word begrens deur die Atlantiese Oseaan in die weste, die Namakwa-distriksmunisipaliteit in die noorde, die Cederberg Plaaslike Munisipaliteit in die suide en die provinsie Noord-Kaap in die ooste. 

Die hoofdorp is Vredendal, met ander belangrike dorpe Vanrhynsdorp, Klawer, Koekenaap, Strandfontein, Doringbaai en Lutzville. Die totale oppervlak van die munisipaliteit is sowat 5&nbsp;549&nbsp;km². Die naam is ontleen aan die Matsikammaberge, sowat 10&nbsp;km suid van Vanrhynsdorp, tussen die Troe-Troe en Wiedourivier.

Matzikama is die enigste munisipaliteit in Suid-Afrika wat Afrikaans as eerste taal gebruik.

## Nedersettings 
Nedersettings in die munisipaliteit sluit in:
* Klawer
* Lutzville
* Vanrhynsdorp
* Vredendal
* Ebenhaeser
* Strandfontein
* Doringbaai (Doornbaai)
* Koekenaap

## Wapen 
Die munisipale raad het in 2003 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer.

Die wapen is: ''Ingeboë kepersgewys verdeel van groen en silwer, in die skildhoof regs 'n silwer druiwetros goud gestengel en geblaar, links 'n madelief gestengel en geblaar van goud, en in die skildvoet vyf golwende blou dwarsbalke, daaroorheen 'n kreef van natuurlike kleur; op 'n skildhoof 'n voorstelling van die Maskamberg van goud''. Die helmteken is 'n groen en goud muurkroon en die wapenspreuk is *Prosperitas per labor*.

## Bevolking 
Die totale bevolking volgens die sensus van 2011 was 67 147. Van die totaal was 50&nbsp;185 bruin, 9&nbsp;968 wit, 5&nbsp;705 swart en 400 Indiërs. Die oorgrote meerderheid van die bevolking is Afrikaanssprekend (byna 60&nbsp;000), gevolg deur Xhosasprekendes (2&nbsp;293) en Engelssprekendes (1&nbsp;160).

## Opvoeding 
Daar was in 2006 30 staats- en privaat skole binne die munisipale grense. Die hoërskole was: Vanrhynsdorp, Lutzville, Vredendal en Vredendal Sekondêr.

## Polisiestasies 
Polisiestasies is op Vredendal, Vanrhynsdorp, Klawer, Lutzville en Doringbaai beskikbaar.

## Gesondheid 
Benewens klinieke op die meeste dorpe, is die enigste provinsiale hospitaal op Vredendal.

## Media 
*Radio Namakwaland* saai daagliks uit van Vredendal en het 'n Christelike inslag. *Ons Kontrei* is 'n weekblad wat op Vredendal uitgegee word, terwyl die Swartland en Weskus Herald van 2006 tot 2008 weekliks 'n uitgawe vir die Olifantsrivier-gebied gepubliseer het. Die Herhald is opgevolg deur die weekblad Tempo, met sy hoofkantoor op Vredendal.

## Besienswaardighede 
Die gebied word jaarliks druk besoek deur blommekykers, wat spesifiek hierheen kom om die pragtige lenteblomme te bekyk, of op pad is na Namakwaland, noord van **Matzikama**.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 'n Gedetailleerde kaart van die Weskus in PDF-formaat
* Toeriste-inligting
* Webwerf van die Weskus-toerismeorganisasie
Leo Marquard

duimnael|regs|180px|Leo Marquard.

[160px|duimnael|regs|Ds. J.J.T. Marquard, Leo Marquard se vader, na wie die dorp en [NG gemeente Marquard genoem is.]]

**Leopold (Leo) Marquard** (15 Junie 1897 - 27 Maart 1974) was 'n Suid-Afrikaanse opvoedkundige, skrywer en stigterslid van die Liberale Party.

Hy is op Winburg in die Vrystaat gebore waar sy vader, ds. J.J.T. Marquard – na wie die dorp Marquard genoem is – predikant was van die plaaslike NG gemeente. Marquard het sy opvoeding op sy geboortedorp en aan die Grey-kollege in Bloemfontein ontvang. Daarna hy het as Rhodes-beurshouer na Oxford vertrek. 

Marquard het tydens die Eerste Wêreldoorlog in die Britse Lugmag diens gedoen. Na afloop van die oorlog het hy begin skoolhou. In 1924 was hy een van die stigters van NUSAS (Nasionale Unie van Suid-Afrikaanse Studente). 

In 1940 sluit hy hom aan by die Suid-Afrikaanse magte in die Tweede Wêreldoorlog en behaal groot welslae as hoof van die Weermagopvoedingsdiens. Ná die oorlog het hy aan die hoof van Oxford University Press se bedrywighede in Suider-Afrika gestaan. Hy het ook breedvoerig geskryf oor geskiedenis, opvoeding en sosiologie.

Marquard het Suid-Afrika by Unesco (die Verenigde Nasies se organisasie vir opvoeding, wetenskap en kultuur) verteenwoordig en was 'n leidende figuur in die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge (*SA Institute of Race Relations*). Op 9 Mei 1953 was hy medestigterslid van die Liberale Party.

Hy is oorlede op 27 Maart 1974.

## Bronne 
* Rosenthal, Eric, *Encyclopaedia of Southern Africa*, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.
*  Sy biografie op SAHistory.org.za. URL besoek op 21 Oktober 2015.
Swartwit Essen

**Swartwit Essen** is 'n Duitse sokkerklub uit Essen in Noord-Rynland-Wesfale. Die klub is in 1881 as *Essener Turnerbund* gestig. Die sokkerafdeling is in Januarie 1900 gestig en het onafhanklik geword op 1 Julie 1974.

Tydens die Derde Ryk het die klub tot 1943 in die Gauliga Neder-Ryn meegeding, destyds die hoogste vlak. Na die Tweede Wêreldoorlog het die klub grotendeels in die Oberliga Wes deurgebring, die hoogste klas voor die stigting van die Bundesliga.

Die klub se grootste prestasie was toe hulle die DFB-Pokal in 1959 gewen het deur agtereenvolgens met SC Rooiwit Essen, Hertha BSC Berlyn, Hamburger SV en Borussia Neunkirchen klaar te speel. In 1967 het die klub promosie na die Bundesliga met een punt misgeloop.

## Erelys 
**DFB-Pokal**
: 1958/59

## Onlangse ligaplekke 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubblad
* Abseits Guide to German Soccer
Islamofascisme

duimnael|Die Groot Mufti van Jerusalem, Amin al Husseini, groet Bosniese SS-vrywilligers
[duimnael|[Islamofobie het in die Amerikaanse *Suburbia* posgevat]]
Die term **Islamofascisme** is 'n omstrede neologisme wat na moontlike ooreenkomste tussen sekere moderne Islamitiese groeperings en die Europese fascistiese bewegings van die vroeë 20ste eeu, neofascistiese bewegings of totalitêre ideologieë verwys. Organisasies, wat as "Islamofascisties" beskryf is, sluit al-Kaïda (en sy ondersteuners soos die Salafi-groep vir Preek en Stryd, Jemaah Islamiyah in Indonesië en ander) en die destydse regering van Iran in.

Kritiese stemme beweer dat die vereenselwiging van die Islamitiese godsdiens met die fascisme 'n beledigende en ongeskikte politieke epitheton sou wees. Die Engelse woord *Islamofascism* word deur die Amerikaanse woordeboek *New Oxford American Dictionary* erken en gedefinieer as "*a controversial term equating some modern Islamic movements with the European fascist movements of the early twentieth century*."

## Aanwending 
Sommige kommentators beskou Islamofascisme as 'n beweging wat deur Islamiste en hulle pogings om die primitiewe en onmenslike Sjaria-"regstelsel" weer in te voer en op geweldsame manier 'n nuwe verenigde Moslemstaat te skep. Volgens die opvattings van Soenni-Islamiste moet hierdie staat as 'n nuwe kalifaat daargestel word en van Spanje tot by Sentraal-Asië strek, terwyl Sjiïtiese Islamiste selfs die stigting van 'n wêreldwye Islamitiese staat onder die leiding van 'n Islamitiese regsgeleerde bepleit. 'n Klein aantal wetenskaplikes het die term fascisme versigtig aangewend om bepaalde verskynsels en vorms van militante Islamitiese fundamentalisme of militante Islam te bespreek.

## Oorsprong 
Volgens Roger Scruton (Wall Street Journal) is die term vir die eerste keer deur die Franse Marxis Maxime Rodinson gebruik om  die Iranse Rewolusie in 1978 te beskryf.

Die term gaan ook terug op 'n artikel, wat op 8 September 1990 in die dagblad *The Independent* verskyn het. In *"Construing Islam as a language"* het Malise Ruthven geskryf:

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Stefan Durand in Le Monde diplomatique (15 November 2006): *Islam, fascisme en growwe veralgemenings* – In Afrikaans beskikbaar
Standerton

[duimnael|links|180px|Genl. [Jan Smuts het in 1948 die kiesafdeling Standerton teen die Nasionale Party verloor. Dit was terselfdertyd die einde van die Verenigde Party se bewind wat in 1934 begin het.]]

[duimnael|links|230px|Die [Nederduitsch Hervormde Kerk|Hervormde kerk Standerton.]]

**Standerton** is 'n dorp in Mpumalanga, aan die Vaalrivier, sowat 156&nbsp;km suidoos van Johannesburg en 64&nbsp;km suid van Bethal. 

## Geskiedenis 
Dit is in 1878 op die plaas Grootverlangen aangelê en het in 1903 munisipale status verkry. Die dorp is genoem na kommandant Adriaan H. Stander (1817-1896), die oorspronklike eienaar van die plaas. Standerskop (1 640 m), 'n heuwel wes van die dorp, is ook na hom genoem. In die Eerste Vryheidsoorlog het 'n Britse garnisoen die dorp beleër. Drie maande lank het die Boeremagte, wat hulle op die heuwel ingegrawe het, op die Britse magte gevuur – sonder enige ernstige skade.

## Distrik 
Die distrik is 4 836&nbsp;km2 groot. Gemengde boerdery word beoefen - beeste, perdetelery, wol, mielies, sonneblomsaad, grondboontjies, aartappels en suiwelprodukte.

Die Grootdraaidam is 10&nbsp;km oos van Standerton en Eskom se Tutuka-kragstasie is net noord van die dorp.

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Standerton
* Standerton (kiesafdeling)
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Bronne 
* Op Pad in Suid-Afrika. B.P.J. Erasmus. 1995.
Verenigde Federale Party

Die **Verenigde Federale Party** (in Engels *Union Federal Party*) was een van twee partye wat in 1953 van die Verenigde Party afgestig het. Die ander was die Liberale Party, onder leiding van mev. Margaret Ballinger.

## Stigting 
Hoewel die VP in 1953 alles in die stryd gewerp het om die Nasionale Party te verslaan, het die N.P. wat die verbeelding van meer en meer Afrikaners aangegryp het met sy beleid van afsonderlike ontwikkeling, sy meerderheid vergroot. Besorgdheid en ontnugtering oor die uitslag het gelei tot die afstigting van twee partye. Die een was die Verenigde Federale Party van sen. Heaton Nicholls van Natal in 1953, en die Liberale Party in die dieselfde jaar, die ander.

## Beleid 
Die party het 'n herverdeling van die magte van die regering sodat meer mag aan die provinsies toegestaan moes word, in wese 'n meer federale stelsel. Die party het voortgebou op die gees en tradisie van die Unionisteparty en die Dominiumparty, wat albei ook hulle groot steun in Natal geniet het.

## Die einde 
Die party het nooit 'n impak op die kiesers gehad nie, want 'n jaar of wat later het hy stil-stil van die politieke toneel verdwyn.

## Bronne 
* Van der Spuy, D.C. (hoofred.), *Amptelike Jaarboek van die Republiek van Suid-Afrika* (Eerste Uitgawe), Departement van Inligting, Pretoria, 1975.
* Van Wyk, Bertie (hoofred.), *Official Yearbook of the Republic of South Africa 1979*, Chris van Rensburg Publications (Pty) Limited, Johannesburg, 1979.
* Mostert, J.P.C., *Politieke Partye in Suid-Afrika*, Instituut vir Eietydse Geskiedenis, U.O.V.S., Bloemfontein, 1986.
LGBT-regte in Irak

Die Republiek van Irak het onder die leierskap van Saddam Hoesein homoseksualiteit as 'n kriminele oortreding beskou, en ook na die bevryding van Irak deur Amerikaanse troepe en die verkiesing van 'n demokratiese regering bly die wettige status van homoseksualiteit omstrede. Alhoewel dit tans nie onwettig is nie, is dit steeds 'n taboe onderwerp. In 2014 verkeer Irak nog steeds in 'n soort burgeroorlog, en sommige burgermagte word daarvan beskuldig dat hulle homo- en transseksuele Irakiërs soek en vermoor.
Vermont Progressive Party

Die **Vermont Progressive Party** is 'n Amerikaanse politieke party, wat in 1999 gestig en slegs in die deelstaat Vermont aktief is.

## Geskiedenis 
Die Vermont Progressive Party het sy oorsprong in die verkiesingsveldtog van Bernie Sanders, wat as onafhanklike kandidaat in die burgemeesterverkiesing in Burlington gestaan het. Sanders, wat later as 'n lid van die Huis van Verteenwoordigers en vervolgens as 'n lid van die Senaat verkies is, het homself nooit amptelik met die party geassosieer nie, alhoewel die Progressiewes tot sy grootste ondersteuners behoort het. 'n Groep van sy aanhangers het die *Progressive Coalition* gestig, om in toekomstige verkiesings te staan.

'n Aantal van die *Coalition* se lede, waaronder Terry Bouricius, is as lede van Vermont se parlement, die *Vermont General Assembly*, verkies en het, nadat 'n stabiele politieke basis daargestel is, formeel die *Progressive Party* geword. Met die drie nuwe setels, wat in die verkiesing van 2004 gewen is, is daar nou ses verteenwoordigers van die party in Vermont se Huis van Verteenwoordigers. Dit maak van die Progressiewes die enigste derde party in die VSA wat meer as een setel in 'n deelstaat se parlement gewen het.

In Burlington se burgemeesterverkiesing van 7 Maart 2006 het kiesers Bob Kiss, 'n lid van die Vermont Progressive Party en Vermont se Huis van Verteenwoordigers sedert 2001, bo sy teenstanders Hinda Miller (Demokratiese Party) en Kevin Curley (Republikeinse Party) verkies.
Wormatia Worms

**Wormatia Worms** is 'n sokkervereniging uit Worms in die Duitse deelstaat Rynland-Palts.

## Geskiedenis 
Die **Verein für Rasensport Wormatia Worms 08 e.V.** het in 1922 ontstaan deur die samesmelting van *VfL Wormatia 08* (tot 1921 *Sportclub Wormatia 08*, beter bekend as "die Wormatia") en VfR 08 Worms (beter bekend as "die Rasenspieler"), wat op sy beurt in 1919 deur 'n samesmelting tussen *Union 08* en *Viktoria 1912* ontstaan het. Die klub was in die eerste helfte van die vorige eeu 'n redelike krag in die suidweste van Duitsland en het in 1936, 1937, 1939, 1949 en 1955 die eindronde om die Duitse kampioenskap gehaal. Verder het die klub in 1936 en 1953 die halfeindstryd om die DFB-Pokal gehaal.

## Onlangse ligaposisionering 
## Eksterne skakels 
* Amptelike klubwerf
* The Abseits Guide to German Soccer
Omtrek

[duimnael|250px|Die formule vir die omtrek van 'n [reghoek]]
Die **omtrek** is die afstand om 'n gegewe twee-dimensionele voorwerp.  Dit verwys na die lengte van die buitelyn van die voorwerp

## Praktiese gebruike 
[duimnael|250px|regs|Wanneer 'n sirkel se middellyn 1 is, is die omtrek daarvan [pi|π, wat ook die afstand is wat die sirkel in een revolusie rol]]
Die berekening van die omtrek van 'n voorwerp het sekere praktiese toepassings.  Die omtrek kan gebruik word om uit te werk hoeveelomheining is nodig vir 'n erf of tuin.  Die omtrek van 'n wiel beskryf hoe ver dit sal rol in een re

## Formules 
Omtrek gaan oor die afstand rondom die hele voorwerp, bv. 'n sirkel.  Omtrekke vir meer algemene voorwerpe kan bereken word soos enige afstand met \int_0^Lds waar L die lengte van die pad is en ds 'n infinitasimale lyn element is.
Alfa

**Alfa** (hoofletter **Α**, kleinletter **α**) is die eerste letter van die Griekse alfabet. In die Griekse numeriese stelsel het dit 'n waarde van 1. Dit is afgelei van die Fenisiese letter "Alef" of . Die Latynse A en die Cyrilliese A is van die Griekse Alfa afkomstig.

Alfa, beide as simbool en term, word gebruik om 'n verskeidenheid dinge te beskryf, waaronder die eerste of merkwaardigste gebeurtenis of deel van iets. In die Nuwe Testament verklaar God homself as die "Alfa en die Omega, die begin en die einde, die eerste en die laaste" (Openbaring 22).

## Kyk ook
* Griekse alfabet
Jean-Marie Le Pen

**Jean-Marie Le Pen** (20 Junie 1928–7 Januarie 2025) was 'n Franse politikus en die eerste leier van die regsgesinde Front National (FN).

Jean-Marie Le Pen was van 2004 tot 2019 'n lid van die Europese Parlement en ook die FN se kandidaat in die Franse presidentsverkiesing op 22 April 2007. Hy is die vader van Marine Le Pen.
Oog (meteorologie)

Die **oog** is 'n area van meestal kalm weer wat in die middel van 'n sterk tropiese sikloon gevind kan word. Die oog van die storm is gewoonlik rond en tipies 30&ndash;65&nbsp;km in deursnit. Dit word deur die oogmuur omring, waar die stormagtigste weer van die sikloon plaasvind. Die sikloon se laagste barometiese druk vind binne-in die oog plaas en kan tot 15% laer as die atmosferiese druk buite die storm wees. Die afstand tussen die middelpunt van die oog en die oogmuur bepaal die radius van maksimum wind vir 'n tropiese sikloon.

Die oog is moontlik die herkenbaarste eienskap van 'n tropiese sikloon. Die oog word omring deur die oogmuur, 'n ring van toringhoë donderstorms, en is 'n ronde area in die middel van die sikloon se omloop. In sterk tropiese siklone word die oog gekarakteriseer deur ligte winde en helder lug en aan alle kante omring deur 'n uiters hoë, simmetriese oogmuur. In swakker tropiese siklone is die oog nie so helder afgebaken nie en kan deur die *sentrale digte bewolking* bedek word; 'n area van hoë, digte wolke wat helder vertoon op satellietfoto's. Swakker of minder-georganiseerde storms kan ook 'n oogmuur hê wat nie die oog heeltemal omring nie, of 'n oog waarin daar baie gereën word. Die oog is egter in alle storms die plek van die storm se minimum barometiese druk: die area waar die atmosferiese druk by seëvlak die laagste is.

## Verwysings
Tielman Roos

**Tielman Johannes de Villiers Roos** (8 Mei 1879 - 28 Maart 1935) was 'n advokaat, regter, politikus en Suid-Afrikaanse minister van justisie vanaf 1924 tot 1929.

Hy is in 1879 in Kaapstad gebore en as regsgeleerde opgelei. In 1902 verhuis hy na die destydse Transvaal waar hy leier van die Nasionale Party word vanaf die stigting van die party van 7 tot 9 Januarie 1914. Hy was altyd sterk republikeins in sy politieke beskouing.

Danksy sy bemiddeling het kol. Frederic Creswell en genl. Barry Hertzog in 1922 onderhandelings begin wat uiteindelik gelei het tot 'n koalisie tussen die Arbeidersparty en die Nasionale Party, die sogenaamde Pakt-regering wat aan bewind was van 17 Junie 1924 tot die samewerking van die Suid-Afrikaanse Party en die Nasionale Party vanaf 1933 wat op 5 Desember 1934 uitgeloop het op die stigting van die Verenigde Suid-Afrikaanse Nasionale Party.

Roos was Volksraadslid vir Lichtenburg van 1915 tot 1929 en minister van justisie in die eerste Pakt-regering. Hy was in 1929 verantwoordelik vir die "Swart Manifes" wat die verkiesing op 18 Junie 1929 as die sogenaamde Swartgevaar-verkiesing gekenmerk het.

Hy het kort daarna uit die politiek getree weens swak gesondheid en is in die verkiesingsjaar benoem tot appèlregter. Roos het in 1932 tot die politiek teruggekeer met 'n opsienbare toespraak oor die noodsaaklikheid om af te stap van die goudstandaard. Dit het die Pakt-regering laat wankel en uiteindelik tot samesmelting tussen die N.P. en die S.A.P. gelei.

Roos het sy hand egter ietwat oorspeel met die stigting van die Sentrale Party op 12 Mei 1934, 'n politieke party wat sy steun moes konsolideer. Die party het, voor sy stigting, aan die verkiesing van 17 Mei 1933 deelgeneem, die 20 kandidate kon net 23&nbsp;723 stemme kry om slegs twee kandidate verkies te kry, waarvan die een die oudste seun van pres. F.W. Reitz, Hjalmar Reitz, was. Die party ontbind egter op 9 Maart 1935 weens 'n gebrek aan steun en omdat hy uit die koalisieregering gelaat is.

## Bronne 
* Brits, J.P.: Tielman Roos - Vergete 'Leeu van die Noode'. In: Lantern. Tydskrif  vir Kuns, Kennis en Kultuur. Jaargang XXX, nr. 1, Desember 1980
* Saunders, Christopher C. (raadgewende red.), *An Illustrated Dictionary of South African History*, Ibis Books and Editorial Services BK, Sandton, 1994.
* Scannell, J.P., *Die Afrikaanse Kernensiklopedie*, Nasionale Boekhandel Beperk, Kaapstad (et. al.), 1965.
* Cameron, Trewhella (hoofred.), *Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika*, Human & Rousseau, Kaapstad en Pretoria, 1986.
* Rosenthal, Eric, *Encyclopaedia of Southern Africa*, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.
* Mostert, J.P.C., *Politieke Partye in Suid-Afrika*, Instituut vir Eietydse Geskiedenis, U.O.V.S., Bloemfontein, 1986.
Eksentrisiteit (sterrekunde)

duimnael|250px|Voorbeelde van wentelbane met verskillende eksentrisiteite.
**Eksentrisiteit** is ’n term wat gebruik word om te verwys na die wentelbaan van ’n hemelliggaam wat afwyk van ’n sirkelvorm, die wentelbaan is dus **eksentries**.

Die eksentrisiteit van die wentelbaan is ’n belangrike parameter wat die vorm van die baan definieer en kan beskou word as die mate waarin die wentelbaan van ’n sirkel afwyk.

Die eksentrisiteit (e\,\!) word baie presies gedefinieer vir alle sirkelvormige, elliptiese, paraboliese en hiperboliese bane en kan die volgende waardes hê:

*Vir sirkelvormige wentelbane: e=0\,\!,
*Vir elliptiese wentelbane: 0,
*Vir paraboliese wentelbane: e=1\,\!,
*Vir hiperboliese wentelbane: e>1\,\!.

## Formule 
Die eksentrisiteit van ’n wentelbaan kan bereken word as die grootte van die eksentrisiteitsvektor:

:e= \left | \mathbf{e} \right |
waar:
*\mathbf{e}\,\! die eksentrisiteitsvektor is.
----
Vir elliptiese wentelbane kan die eksentrisiteit ook bereken word uit die afstand vanaf die omwentelde liggaam tot die periapside en apoapside:
:e={{d_a-d_p}\over{d_a+d_p}}=1-\frac{2}{\frac{d_a}{d_p}+1}=\frac{2}{\frac{d_p}{d_a}+1}-1
waar:
*d_p\,\! die afstand tot die periapside is,
*d_a\,\! die afstand tot die apoapside is.

## Voorbeelde 
Die eksentrisiteit van die Aarde se wentelbaan is tans 0,0167. Pluto se eksentrisiteit is 0,2488 (die grootste waarde onder die planete in ons Sonnestelsel), Mercurius s’n 0,2056 en die maan s'n 0,0554. 

## Eksterne skakels 
*World of Physics: Eccentricity
Nottingham

**Nottingham** (Engels: [ˈnɒtɪŋəm], ) is 'n stad, *unitary authority* en hoofstad van die seremoniële graafskap Nottinghamshire) in die East Midlands-streek van Engeland.

Nottingham staan bekend vir sy historiese verbintenis met die legendariese middeleeuse volksheld Robin Hood en het gedurende die nywerheidsomwenteling tot 'n industriële sentrum van wêreldfaam ontwikkel waar onder meer kantwerk, fietse en tabak vervaardig is.

Die oorspronge van Nottingham strek so ver terug as 600 n.C. Ter geleentheid van koningin Victoria se diamantjubileum in 1897 is stadstatus aan Nottingham toegeken en die stad dra sedertdien die amptelike titel *City of Nottingham*.

Nottingham is die tweede grootste nedersetting in die East Midlands na Leicester met 'n bevolking van meer as 300&nbsp;000, maar vanweë die relatief klein stadsgebied weerspieël hierdie getal nie die werklike bevolkingskonsentrasie van die gebied nie. Die stedelike gebied van *Nottingham Urban Area* huisves 'n bevolking van sowat 730&nbsp;000. In die Britse sensus van 2011 was dit die negende grootste stedelike gebied in die Verenigde Koninkryk.

Vandag is Nottingham 'n belangrike opvoedkundige sentrum met twee universiteite, die Universiteit van Nottingham en die Nottingham Trent-universiteit met altesaam meer as 60&nbsp;000 studente. Twee professionele *English Football League*-spanne is in Nottingham gesetel, naas bekende krieket- en yshokkiespanne wat hul tuisvelde en -arenas op die Trent Bridge-toetskrieketveld en in die *National Ice Centre* het. Die *National Water Sports Centre* is eweneens in die stad geleë.

Die plaaslike kultuurbedryf beskik oor twee teaters met groot kapasiteite, talle musea en kunsgalerye, waaronder die *Nottingham Contemporary*, 'n onafhanklike rolprentteater, die *Broadway*, en 'n verskeidenheid plekke waar konserte van inheemse en internasionale kunstenaars aangebied word, waaronder die *Capital FM Arena* en *Rock City*. Die hoofkwartier van *BBC East Midlands* is eweneens in Nottingham geleë.

Nottingham beskik oor 'n tremstelsel en die mees uitgebreide busnetwerk in die Verenigde Koninkryk. Danksy sy ligging in Sentraal-Engeland word Nottingham deur 'n netwerk van vervoerroetes met die res van die Verenigde Koninkryk en die buiteland verbind. Die East Midlands-lughawe, van waar onder meer geskeduleerde vlugte na die vasteland van Europa aangebied word, is in die suidweste van die stad geleë.

Nottingham was een van die gasheerstede tydens die Vrouekrieketwêreldbeker 1993, die krieketwêreldbekertoernooie in 1975, 1979, 1983, 1999 en 2019, asook die T20I-wêreldbeker 2009.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Groot Rooi Vlek

Die **Groot Rooi Vlek** is 'n aanhoudende antisikloniese storm op die planeet Jupiter, 22° Suid van die ewenaar, wat ten minste al vir 176 jaar duur en moontlik al vir 340 jaar (of selfs meer) duur. Die storm is groot genoeg om met 'n teleskoop vanaf die aarde gesien te kan word. Dit is moontlik vir die eerste keer waargeneem deur Giovanni Domenico Cassini; hy het die storm reeds in ongeveer 1665 beskryf.

Die dramatiese aansig van Jupiter se Groot Rooi Vlek, soos gesien in die beeld hiernaas, is verkry deur *Voyager 1* op 25 Februarie, 1979, toe die ruimtetuig 9,2&nbsp;miljoen&nbsp;km vanaf Jupiter was. Detail van 'n wolk so klein as 160 km in deursnit kan op die beeld gesien word. Die kleurvolle, golf-agtige patroon aan die linkerkant (wes) van die Rooi Vlek is 'n area van merkwaardige komplekse en veranderlike golfbeweging. Om 'n idee van Jupiter se skaal te gee: die wit ovaalstorm reg aan die onderkant van die Rooi Vlek het ongeveer dieselfde deursnit as die aarde. Die foto's van die vlek deur *Voyager 1* was verreweg beter as enige ander wat vroeër beskikbaar was en het belangrike inligting beskikbaar gestel vir ondersoek oor die planeet en die storm.

Die ovaalstorm draai antikloksgewys, met 'n periode van ongeveer ses aardse dae of 15 Jupiterse dae. (Een dag op Jupiter is ongeveer 10 ure lank.) Die Groot Rooi Vlek se dimensies is 24&ndash;40&nbsp;000&nbsp;km wes na oos en 12&ndash;14&nbsp;000&nbsp;km suid na noord. Dit is groot genoeg om twee of drie planete van die aarde se grootte te bevat. Die bopunte van die wolke van die storm is ongeveer 8&nbsp;km bo die bopunte van die omliggende wolke.

Sulke storms is nie ongewoon in die woelige atmosfere van gasreuse nie. Jupiter het ook wit ovale en bruin ovale, wat klein, naamlose storms is. Wit ovale bestaan gewoonlik uit relatief koel wolke binne-in die boonste lae van die atmosfeer. Die bruin ovale is warmer en word aangetref binne-in die "normale wolklaag"; hierdie storms kan ure of selfs eeue duur.

Voor die Voyager-sendings was sterrekundiges baie onseker oor die Rooi Vlek se karakter. Baie sterrekundiges het oorspronklik geglo dat dit 'n vaste of vloeibare verskynsel op Jupiter se oppervlak was.

## Verwysings
Sentrale Party

[duimnael|310px|regs|Adv. [Tielman Roos en 'n karikatuur van hom deur D.C. Boonzaier.]]

Die **Sentrale Party**, ook bekend as die **Roosiete**, was 'n politieke party van 1933 tot 1935 wat gestig is deur adv. Tielman Roos om sy steun, wat hy geniet het weens sy oorreding van die regering om van die goudstandaard afstand te doen, te konsolideer.

Twintig kandidate het hulself tydens die verkiesing van 17 Mei 1933 as Roosiet-kandidate verkiesbaar gestel. Net twee was suksesvol en die party kry net 23 723 stemme, oftewel 7,3% van die totaal. Die koalisie wat ná die verkiesing die Verenigde Party sou stig, wen oorweldigend.

Ten einde die steun in die verkiesing te konsolideer, stig adv. Roos op 12 Mei 1934 die Sentrale Party, maar dit ontbind op 9 Maart 1935 weens 'n gebrek aan steun.

## Bronne 
* Mostert, J.P.C., *Politieke Partye in Suid-Afrika*, Instituut vir Eietydse Geskiedenis, U.O.V.S., Bloemfontein, 1986.
Doesjanbe

**Doesjanbe** (Tadjiks: Душанбе, [duʃæmˈbe]; letterlik: "Maandag"; Russies: Душанбе, [dʊʂɐnˈbɛ]; voorheen *Stalinabad*, Сталинабад) is met 'n bevolking 1&nbsp;564&nbsp;700 (2024) die hoofstad en grootste stad van Tadjikistan.

## Etimologie 
Doesjanbe was die plek van 'n groot basaar wat op Maandae bedryf is. Daarvandaan is die naam *Dushanbe-Bazar* (Tadjiks: Душанбе Бозор, *Dushanbe Bozor*) van *Dushanbe* afgelei wat in Persies "Maandag" beteken – letterlik die tweede (*du*) dag van die week ná Sondag (*shanbe*).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Vlae van provinsies van Litaue

Hierdie **vlae van provinsies van Litaue** wys al die 10 provinsies se vlae.

Beeld:Alytus County flag.svg|Alytus:**Vlag**
Beeld:LTU Kauno apskritis flag.svg|Kaunas:**Vlag**
Beeld:LTU Klaipedos apskritis flag.svg|Klaipėda:**Vlag**
Beeld:Marijampole County flag.svg|Marijampolė:**Vlag**
Beeld:Panevezys County flag.svg|Panevėžys:**Vlag**
Beeld:Siauliai County flag.svg|Šiauliai:**Vlag**
Beeld:Taurage County flag.png|Tauragė:**Vlag**
Beeld:Telsiai County flag.png|Telšiai:**Vlag**
Beeld:Utena County flag.svg|Utena:**Vlag**
Beeld:Vilnius County flag.svg|Vilnius:**Vlag**

## Sien ook 
* Vlag van Litaue
* Provinsies van Litaue

## Eksterne skakels 
*  Litaue – subdivisies by *Flags of the World*.
Tadjikistan

**Tadjikistan** (Tadjiks: Тоҷикистон, *Toçikiston*), amptelik die **Republiek Tadjikistan** (Tadjiks: Ҷумҳурии Тоҷикистон, *Jumhurii Tojikiston*), is 'n bergagtige landingeslote land in Sentraal-Asië. In die suide grens die land aan Afghanistan, in die weste aan Oesbekistan, in die noorde aan Kirgisië en in die ooste aan die Volksrepubliek China. Die grootste deel van Tadjikistan se bevolking behoort tot die Tadjiks, wat hul kultuur en geskiedenis met die Irannese volke deel en Persies praat. Tadjikistan was eens deel van die Persiese Samanid-ryk en het in die 20ste eeu 'n deelrepubliek van die Sowjetunie geword as die Tadjikistanse Sosialistiese Sowjetrepubliek.

[duimnael|links|[Nasa-satellietbeeld van Tadjikistan]]
duimnael|links|Kaart van Tadjikistan
Na die land se onafhanklikwording het Tadjikistan gely onder 'n vernietigende burgeroorlog wat van 1992 tot 1997 geduur het. Sedert die einde van die oorlog het nuwe politieke stabiliteit en buitelandse ondersteuning die land se ekonomie laat groei. Natuurlike hulpbronne soos katoen en aluminium het ook baie bygedra tot hierdie verbetering.

## Geloof 
Die meerderheid van Tadjikistan se bevolking is lede van die Tadjiks, wat volgelinge van die Soennitiese Islam is. Die land se grondwet waarborg egter godsdiensvryheid en daar bestaan 'n klein minderheid (minder as 1%) Protestante: ongeveer 230&nbsp;000.

Van die denominasies is:
* Baptiste-kerk van Tadjikistan
* Duitse Evangeliese Lutherse Kerk
* Pinksterkerk

### Baptiste-broederskap van Tadjikistan 
Baptiste-werk in Tadjikistan het in 1929 begin. Die Baptiste-broederskap bestaan uit sewe selfbesturende kerke en 23 geaffilieerde groepe. Die Baptiste-gemeenskap het ongeveer 1&nbsp;000 lidmate en die voorsitter van die broederskap is die Russies-Duitse Alexandr Vervai.

## Verwysings 
## Bronnelys 
; Algemeen
----
*  
*  

; Geloof
----
* The World Christian Encyclopedia, Second edition, Volume 1, p.&nbsp;728
* http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90235.htm
* http://www.ebf.org/articles/display-article.php?article=142&cat=home&lang=eng 
* http://www.ebf.org/articles/display-article.php?article=148&cat=imp&lang=eng 
* http://www.ebf.org/articles/display-article.php?article=123&cat=home&lang=eng 

## Eksterne skakels 
*
Mimas (maan)

duimnael|links|240px|Mimas agter Saturnus se F-ring, soos in Januarie 2008 deur die Cassini–Huygens-wenteltuig afgeneem.

**Mimas** (Grieks: *Μίμας*; ook **Saturnus I**) is 'n natuurlike satelliet van die planeet Saturnus. Die maan is op 17 September 1789 deur William Herschel ontdek. Mimas het 'n baie lae digtheid, 1,17&nbsp;kg/m3, wat aandui die maan bestaan hoofsaaklik uit bevrore water en 'n klein hoeveelheid rots. Met ’n deursnee van 396&nbsp;km is dit die kleinste bekende hemelliggaam wat deur sy swaartekrag rond gedruk is.

Die opvallendste kenmerk van Mimas is 'n groot impakkrater met 'n deursnee van 130&nbsp;km wat na Herschel, die ontdekker van die maan, genoem is. Die krater se deursnee is amper 'n derde van dié van die maan. Die rand is ongeveer 5&nbsp;km hoog en die diepste dele tot 10&nbsp;km diep. Die sentrale berg is 6&nbsp;km hoog. As daar 'n krater op die aarde was wat dieselfde verhouding gehad het met die aarde as wat Herschel met Mimas het, sou dié krater 'n deursnee van 4&nbsp;000&nbsp;km gehad het - breër as Kanada. 

Die impak wat die krater veroorsaak het, het Mimas waarskynlik amper uiteengeskeur: daar is aan die ander kant van die maan skeure te sien wat moontlik veroorsaak is deur skokgolwe van die impak wat dwarsdeur die maan getrek het.

Daar is ook kleiner kraters op Mimas se oppervlak, maar hulle kom nie naby die grootte van Herschel nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Mimas

Die term **Mimas** kan verwys na:

*Mimas (mitologie), die seun van die Griekse godin, Gaia.
*Mimas (maan), een van die natuurlike satelliete van die planeet Saturnus.
Enkelados (maan)

**Enkelados** (Grieks: *Ἐγκέλαδος*; ook **Saturnus II**) is die sesde grootste natuurlike satelliet van die planeet Saturnus. Die maan is op 28 Augustus 1789 deur William Herschel ontdek en is genoem na Enkelados, een van die Titane in die Griekse mitologie wat verslaan en deur Atena onder die berg Etna begrawe is.

Enkelados se oppervlak weerkaats amper alle sonlig. Die maan het die grootste albedo in die Sonnestelsel (> 0,9). Die gevolg is 'n gemiddelde temperatuur van net -198&nbsp;°C, baie kouer as wat dit sou wees as dit sonlig geabsorbeer het. In 2005 is daar geisers op Enkelados ontdek wat waterdamp tot 'n hoogte van amper 500&nbsp;km uitspoeg.

Daar is op 9 Maart 2006 bevestig dat die Cassini-ruimtetig die aanwesigheid van vloeibare water waargeneem het.

## Verkenning van Enkelados 
Voyager 2 het die eerste duidelike beelde van Enkelados uit die ruimte geneem. Voyager 1 kon Enkelados slegs van 'n groot afstand in Desember 1980 waarneem, maar in Augustus 1981 het Voyager&nbsp;2 die geleentheid gehad om beelde met 'n veel hoër resolusie as Voyager&nbsp;1 te neem en is die oppervlak van Enkelados ook vir die eerste keer van naby gesien.

Die volgende gedetailleerde verkenning het eers weer op 30 Junie 2004 begin, met die aankoms van die Cassini-ruimtetuig. Ná bestudering van die foto's van Enkelados deur Voyager&nbsp;2 het die beplanners van die Cassinisending Enkelados as 'n topprioriteit beskou. Daar is talle verbyvlugte beplan wat Cassini tot ongeveer 175&nbsp;km van die oppervlak sou bring.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Goudstandaard

duimnael|250px|Goudsertifikaat van die VSA, 1882
duimnael|250px|Goue munte

Die **goudstandaard** is 'n geldstelsel ingevolge waarvan 'n land se geldeenheid aan goud gekoppel word, goudmunt die wettige betaalmiddel is, ander munte as pasmunt gebruik word en banknote nie op sigself geld is nie, maar net verteenwoordigers is van 'n hoeveelheid goud. Die goud kan dan vrylik teen 'n vaste prys gekoop en verkoop word, vrylik gemunt, en in- en uitgevoer word.

Ingevolge die goudstandaard moes lande hulle binnelandse ekonomiese bedrywighede verslap of versnel ten einde 'n betalingsbalans met hulle handelsvennote te handhaaf. Die ideaal was dus dat elke land goedere van dieselfde waarde sou in- en uitvoer. Dit het, wanneer 'n land 'n te groot handelsoorskot gehad het, soms daartoe gelei dat die land doelbewus sy produksie moes verlaag en in baie gevalle werkloosheid moes laat toeneem.

Met hierdie stelsel was die wisselkoers dus die onveranderlike en die binnelandse ekonomiese lewe die veranderlike. Wisselkoerse is vasgestel en moes binne 'n noue band beweeg. So was 'n Britse pond gelyk aan 4,86656 Amerikaanse dollar, omdat daar 113 grein goud in 'n pond was en 23,22 grein goud in 'n dollar. Die werklike wisselkoers is naby aan dié muntpariteit gehou deur die beweging van goud tussen die lande wanneer daar tekorte of gunstige saldo's op hul betalingsbalanse ontwikkel het.

Toe lande nie meer gewillig was om binnelandse ekonomiese stabiliteit en volle indiensneming ter wille van konstante wisselkoerse op te offer nie, het hulle die goudstandaard een na die ander verlaat. Suid-Afrika het dit eers noodgedwonge in Desember 1934 gedoen toe die Groot Depressie op sy ergste was. Die goudprys het onmiddellik dramaties gestyg en die ekonomie het begin herstel. Die krisis lei tot die stigting van die Verenigde Party om politieke mag saam te snoer ten einde die land te red.

## Herinstelling 
Zimbabwe het geskiedenis gemaak nadat die land die goudstandaard heringestel het, om inflasie aan te pak en vertroue in die ekonomie te skep.Dit het 'n monetêre stelsel bekendgestel genaamd Zimbabwe Goud (ZiG) gerugsteun deur US$400 miljoen en 2 522 kg goud wat dus ’n totaal van US$575 miljoen se harde bates gee. Hierdie ontwikkeling het gekom nadat die Zimdollar op grond van amptelike koers van VS$1:ZWL2.50 by inleiding tot VS$1:ZWL30 672.42 op 5 April 2024 verpletter het, terwyl parallelmark teen verhandel het VS$1:ZWL42 500 ten tyde van verwydering.

## Verwysings 
## Bronne 
* Saunders, Christopher C. (raadgewende red.), *An Illustrated Dictionary of South African History*, Ibis Books and Editorial Services cc Sandton, 1994.
* Scannell, J.P., *Die Afrikaanse Kernensiklopedie*, Nasionale Boekhandel Beperk, Kaapstad (et. al.), 1965.
* Cameron, Trewhella (hoofred.), *Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika*, Human & Rousseau, Kaapstad en Pretoria, 1986.
Rea (maan)

**Rea** (Grieks: *Ῥέᾱ*; ook **Saturnus V**) is die tweede grootste natuurlike satelliet van die planeet Saturnus. Die maan is op 23 Desember 1672 ontdek deur Giovanni Cassini.

Rea is 'n ysliggaam met 'n digtheid van ongeveer 1240 kg/m3. Die lae digtheid is 'n aanwysing dat die maan se rotskern minder as 'n derde van die massa van die maan in beslag neem; die res bestaan uit bevrore water. Rea is soortgelyk aan Dione, maar daar is 'n verskil tussen die voorste en agterste halfrondes, wat waarskynlik beteken dat hulle 'n vergelykbare samestelling en geskiedenis het. Die temperatuur op Rea is -174 °C in die son en tussen -200&nbsp;°C en -220&nbsp;°C in die skaduwee.

Rea besit talle kraters en het helder merke op sy oppervlak. Die oppervlak kan op die basis van die digtheid van die kraters in twee geologiese gebiede verdeel word: die eerste gebied bevat kraters met 'n deursnit groter as 40&nbsp;km en die tweede deel, wat in die pool- en ewenaargebiede voorkom, besit kraters met 'n deursnit wat kleiner as 40&nbsp;km is. Dit dui daarop dat die oppervlak op 'n tyd opnuut gevorm is.

Die voorste halfronde het die meeste kraters en het 'n eenvormige helderheid. Net soos op Callisto het die kraters nie werklik reliëf nie, soos ook die geval op die maan en Mercurius is. Op die agterste halfrond is 'n netwerk van helder merke en strepe op 'n donker agtergrond. Daar word veronderstel dat hierdie stroke  materiaal is wat deur ysvulkane versprei is, vroeg in die geskiedenis van Rea, toe die maan nog vloeibaar aan die binnekant was.

Die NASA het op 6 Maart 2008 verklap dat die Cassini-wenteltuig bewyse gevind het dat daar materiaal in 'n ring (of moontlik ringe) om Rea wentel - soortgelyk aan die ringe wat om Saturnus self wentel. Dit is die eerste keer dat 'n maan gevind is wat self ook moontlik 'n ring het. Bewyse vir die ring(e) se bestaan is vir die eerste keer deur Cassini in November 2005 waargeneem en wetenskaplikes het sedertdien ondersoeke gedoen wat gewys het dat Rea se swaartekragveld, saam met die maan se wenteling om Saturnus, wel die vorming van ringe sou toelaat, asook die langdurige instandhouding daarvan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Saturn's Moon Rhea Also May Have Rings , by NASA se Cassini-Huygens-werf
Eerste Satanistiese Kerk

Die **Eerste Satanistiese Kerk** (Engels: ***First Satanic Church***) is op 31 Oktober 1999 deur Karla LaVey gestig om die erfenis van haar vader Anton LaVey, die skrywer van die *Satanistiese Bybel*, voort te sit.
duimnael|links|Karla LaVey op Kersdag 2012 tydens ''Karla LaVey's Black XMass'', 'n jaarlikse opvoering wat sedert 1998 aangebied word
Anton LaVey het op Walpurgisnag (30 April 1966) die "Satanistiese Kerk" (Engels: *Satanic Church*) in San Francisco gestig en later hernoem tot Kerk van Satan (*Church of Satan*). Ná sy afsterwe in 1997 is die Kerk deur 'n nuwe bestuur oorgeneem en sy administratiewe setel na New York Stad verskuif.

Die Hoëpriesteres Karla LaVey het hierdie besluit as onversoenbaar met haar vader se erfenis beskou en die Satanistiese Kerk herstig. Die Eerste Satanistiese Kerk word vanuit San Francisco bestuur, net soos haar vader die organisasie vroeër gelei het.

Die Kerk het 'n Walpurgisnag-seremonie in April 2005 in die 12 Galaxies-nagklub in San Francisco gevier, asook 'n weldadigheids-partytjie in San Francisco se *Edinburgh Castle* net voor Halloween 2005 om geld in te samel vir die slagoffers van die orkane Katrina en Rita. Sedert 1998 het die Satanistiese Kerk in Desember sy *Annual Black X-Mas Show* aangebied. Hierdie partytjies staan oop vir die publiek (in teenstelling met lidmaatskap van die Kerk).

Karla LaVey tree as die gasvrou van 'n weeklikse radioaanbieding in San Francisco op, waartydens sy praat en musiek speel, wat sy saam met haar pa geniet het. Luisteraars word aangemoedig om hul eie CD-skywe vir haar in te stuur sodat sy ook dié musiek kan speel.

## Eksterne skakels 
* Die amptelike webwerf van die *First Satanic Church* 
* The Church of Satan MySpace
* The 600 Club - Satanic Discussion Forum/Satanistiese Geselshoekie
Tetis (maan)

**Tetis** (Grieks: *Τηθύς*; ook **Saturnus III**) is 'n natuurlike satelliet van die planeet Saturnus. Die maan is vernoem na die Titaan Tetis, die vrou van Okeanos, en is op 21 Maart 1684 ontdek deur Giovanni Cassini, saam met Dione.

Net soos die mane Dione en Rea is Tetis 'n ysliggaam. Dit kan afgelei word uit sy digtheid: 1,21 g/cm3. Tetis se oppervlak het talle kraters wat deur meteoriete veroorsaak is. Die gemiddelde temperatuur op die oppervlak van die maan is -187°C.

In die westelike halfronde is daar 'n reusekrater genaamd *Odusseus*, met 'n deursnit van 400&nbsp;kilometer. Die bodem van krater is egter redelik vlak en vorm 'n konveks, parallel met die kromming van Tetis self. Die deursnit van Tetis is 1600&nbsp;km.

'n Tweede geologiese verskynsel is die vallei *Ithaca Chasma*, wat 'n diepte van 3 tot 5&nbsp;km het, 'n breedte van 100&nbsp;km en 'n lengte van 2000&nbsp;km. Daar word aangeneem dat die vallei ontstaan het toe die kern van Tetis gevreis het: die ys het uitgesit en die mantel van die maan geskeur. Dit is ook moontlik dat die impak wat Odysseus veroorsaak het 'n skokgolf veroorsaak het wat die mantel aan die ander kant van die maan geskeur het, en sodoende die vallei geskep het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Jacobus Arnoldus Graaff

**Sir Jacobus Arnoldus Graaff** was 'n Suid-Afrikaanse kabinetsminister en senator.

Graaff is in 1863 op Villiersdorp gebore as jonger broer van sir David Pieter de Villiers Graaff. Hy sluit later aan by die firma van sy oom, J. Anthony Brink, waar hy in vennootskap met sy broer was.

In 1903 word hy verkies tot die Kaapse Parlement as kandidaat van die Afrikanerbond en word in 1913 lid van genl. Louis Botha se kabinet as minister sonder portefeulje. Hy het hom veral beywer vir die uitbouing van nywerheid in Suid-Afrika.

Hy is in 1927 oorlede.

## Bronne 
* Rosenthal, Eric, *Encyclopaedia of Southern Africa*, Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978.