open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ncerarivier

Die **Ncerarivier** is 'n rivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika wat by Ncerariviermond in die Indiese Oseaan uitmond.

## Ontstaan en roete 
Die oorsprong van die Ncera is by  op die kusplato van die voormalige Ciskei, vanwaar dit oos vloei. Hierna swenk die rivier suidwaarts op pad see toe. Dit mond uit in 'n getymeer slegs 2,5&nbsp;km suidwes van Kidd's Beach.

## Eksterne skakels 
* Google-kaart van Ncerarivier se monding by Geonames.org (cc-by)

## Verwysings
Chalumnarivier

Die **Chalumnarivier** (Xhosa: *Tyolomnqa*) is 'n rivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika wat in die Indiese Oseaan naby Oos-Londen uitmond.

## Ontstaan en roete 
Twee riviere vloei saam om die Chalumnarivier te vorm by  op die kusplato van die voormalige Ciskei, vanwaar dit verder ooswaarts kronkel. Vir sy laaste kilometers swenk die rivier suidwaarts op pad see toe. Dit mond uit in 'n getymeer slegs 3,5&nbsp;km suidwes van Kayser's Beach.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Google-kaart van Chalumnarivier se monding by Geonames.org (cc-by)
Middelburgbroodboom

Die **Middelburgbroodboom** (*Encephalartos middelburgensis*) is 'n spesie van die genus *Encephalartos*. Die boom is endemies aan Mpumalanga waar dit voorkom in die opvanggebied van die Olifantsrivier tussen Middelburg en die Loskopdam. Die boom kan tot 7 m groot word, groei in vol sonlig en is gehard teen ryp. Die boom is eenslagtig: manlike en vroulike plante is duidelik afsonderlike eksemplare. 

Die plant se FSA-nommer is 14.3. In Engels staan die broodboom as die *Middelburg cycad* bekend.  

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* PZA Sanbi
* Plants of the World Online
Frank Lammers

**Frank Lammers** (gebore 10 April 1972) is 'n Nederlandse akteur, regisseur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente *Night Run* (2006), *Black Book* (2006), ''As If I'm Crazy* (2016), en *D-Railed* (2018).

## Filmografie 
### Rolprente 
* 2000: *Wild Mussels*
* 2004: *South*
* 2004: *The Preacher*
* 2006: *Night Run*
* 2006: *Black Book*
* 2010: *Lex*
* 2011: *The Gang of Oss*
* 2012: *De Marathon*
* 2014: *Onder het Hart*
* 2015: *Admiral*
* 2015: *J. Kessels*
* 2016: *As If I'm Crazy*
* 2018: *D-Railed*

### Televisiereekse 
* 1990: *Ko, de boswachtershow*
* 2003: *Underdog*
* 2006: *Bij de mensen thuis*
* 2006: *Koppensnellers*
* 2008: *Sterke verhalen uit zoutvloed*
* 2009: *RTV Rijnmond*
* 2017: *Sinterklaasjournaal Oisterwijk 2017*
* 2019: *Undercover*

### Televisierolprente 
* 2002: *The Enclave*
* 2003: *Maxima's Miracle*
* 2003: *Du*
* 2006: *Eigenheimers*
* 2011: *The Passion*
* 2013: *Sync''

### Video's 
* 2006: *Ren Lenny ren*
* 2008: *Dutch Film Festival: Commercial 2008*

## Eksterne skakels 
*
Aartappelbrood

duimnael|'n Duitse *Kartoffelbrot*
[duimnael|*Potato pancakes*, in [Noord-Ierland dikwels ook *fadge* genoem, maak deel uit van die tradisionele *Ulster fry* of gebraaide ontbyt van Noord-Ierland. Dit mag ook as deel van 'n kontinentale ontbyt genuttig word - naas *Irish soda farl* of ander soorte brood. Duitse besoekers sal hierdie soort brood maklik herken as *Reibekuchen*]]
**Aartappelbrood** is 'n soort brood waarin koringmeel (afhangende van die resep volledig of gedeeltelik) deur aartappelmeel, aartappelvlokkies of fyngedrukte aartappels vervang word. 

## Geskiedenis 
In die laat 18de eeu, toe koringmeel in Frankryk al hoe skaarser geword het, is wetenskaplike navorsing oor aartappelmeel en -stysel as alternatiewe gedoen. Die doelwit was om 'n einde te maak aan die algemene publiek se vereenselwiging van koringmeel met brood. Ook is daar pogings onderneem om jamwortels - 'n stapelvoedsel vir slawe - deur aartappelprodukte te vervang. Die geneeskundige joernaal *Gazette de Santé*, wat hervorming in die bakkery- en landboubedryf voorgestaan het, het gunstige kommentaar gelewer op die navorsing en eksperimente wat deur die Franse farmaseut en agronoom Antoine Parmentier (1737–1813) in hierdie verband gedoen is.

Interessant genoeg is 'n brief in die joernaal gepubliseer wat ene Gérard, 'n Franse geneeskundige aan die Kaap die Goeie Hoop in 1783 aan Parmentier geskryf het. Gérard het aan die Kaap self met aartappelmeel as alternatief tot koringmeel geëksperimenteer en blykbaar uitstekende resultate behaal: "Ek het 'n uitstekend goeie, wit, ligte, verteerbare brood verkry wat net so lank houbaar kan wees soos koringmeelbrood."

## Verenigde State 
In Amerikaanse deelstate soos Idaho met 'n lang tradisie van aartappelverbouing en -prosessering word dikwels (ontdooide) *frozen mashed potatoes* (fyngedrukte aartappels as diepvrieskos), wat in supermarkte aangebied word, vir die brooddeeg van selfgemaakte aartappelbrood gebruik. Klaar gebakte aartappelbrood word in die Verenigde State op groter skaal kommersieel vervaardig en in supermarkte te koop aangebied. Dit het 'n ligte (maar ietwat dikker) tekstuur net soos witbrood, maar met 'n gelerige kleur en 'n effense aartappelgeur.

'n Ander gewilde variant is soetpatatbrood.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Potato pancakes (fadge) as deel van die Ulster fry
----
* *BBC Food: The Ulster fry*
* *All Recipes UK | Ireland: Irish potato bread*
* *All Recipes: Irish Potato Farls*
;Suid-Afrikaanse resepte
----
* *Netwerk24.com/Sarie.com: Aartappelbrood*
* *Rooi Rose: Fantastiese aartappelbrood*
* *Springbok Internetradio: aartappelbrood* 
;Amerikaanse resepte
----
* *Simplyrecipes.com: Homemade Potato Bread*
* *The Pioneer Woman: How to Make Potato Bread*
;Scottish-Italian-Angeleno Deluxe
----
* ''Christina's Cucina: Irish Potato Bread (Irish Potato Cakes or Farls)*
;Taste Arkansas
----
* *Tastearkansas.com: Potato Bread French Toast''
Platorandbroodboom

Die **Platorandbroodboom** (*Encephalartos brevifoliolatus*) is 'n spesie van die genus *Encephalartos*. Die boom het uitgesterf in sy natuurlike habitat, dit het voorgekom naby die Blyderivierspoort-natuurreservaat. Die word nou slegs in privaatversamelings gevind.

Die plant se FSA-nommer is 3.3. In Engels staan die broodboom as die *Escarpment cycad* bekend.  

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Lilliebroodboom

Die **Lilliebroodboom** (*Encephalartos dyerianus*) is 'n spesie van die genus *Encephalartos* en is endemies aan Limpopo waar dit rondom Phalaborwa voorkom. Die boom is eenslagtig, manlike en vroulike bome is afsonderlike eksemplare.

Die plant se FSA-nommer is 14.2. In Engels staan die broodboom as die *Lillie cycad* bekend.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Rosalynn Carter

**Rosalynn Eleanor Smith Carter** (18 Augustus 1927 in Plains, Georgia – 19 November 2023 in Plains, Georgia) was tussen 1977 en 1981 die Verenigde State se Eerste Dame as eggenote van die 39ste president, Jimmy Carter. Van 1962 af, die jaar waarin Jimmy Carter as senator vir Georgia verkies is, was Rosalynn Carter aktief by politiek betrokke. As Eerste Dame van Georgia het sy na die belange van geestelik gestremde burgers omgesien. Sy het vyf jaar lank die amp van voorsitter van die *Special Olympics for Retarded Children* vir gestremde kinders beklee en was ere-medewerker van Atlanta se hospitaal.

[duimnael|links|Jimmy en Rosalynn Carter op 13 Januarie 2016 in *The Carter Center*, [Atlanta. Die instelling bevorder sedert sy stigting in 1982 onder meer menseregte en vrede. Vir sy werk is Jimmy Carter in 2002 met die Nobelprys vir Vrede vereer]]
Rosalynn Carter word deur biograwe as terughoudend van karakter beskryf, maar ook as intelligente en suksesvolle sakevrou wat die Carter-gesin se fortuin aktief help opbou het. Ook het sy haarself as briljante politieke aktivis bekwaam en kon sodoende 'n belangrike bydrae lewer tot haar man se goewerneursveldtog in 1970 en die presidensiële verkiesingsveldtog van 1976. Gedurende die presidentskap van haar man was Rosalynn Carter sy naaste adviseur en het aan kabinetsvergaderings deelgeneem. Verskeie kere het sy as verteenwoordiger van die Verenigde State in die buiteland opgetree, onder meer in Latyns-Amerika.

Rosalynn Carter het elke avontuur, sukses en neerlaag met haar man gedeel. Sy poging om vir 'n tweede ampstermyn herverkies te word het misluk, maar die Carters het gou 'n nuwe welkome uitdaging vir hulself gevind met die stigting van die *Carter Center*, 'n niewinsgewende instelling wat menseregte en vrede bevorder.

Rosalynn Carter se outobiografie *First Lady from Plains* is in 1984 gepubliseer. In 2019 het Rosalynn en Jimmy Carter die langste getroude presidensiële egpaar geword.

## Dood 
Carter is op 19 November 2023 in Plains, Georgia oorlede. Sy was 96 jaar oud.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
; The Carter Center
----
*  *The Carter Center*
; Rosalynn Carter Center for Caregiving
----
*  *Rosalynn Carter Center for Caregiving*
Debbie Schäfer

**Deborah Anne "Debbie" Schäfer** (gebore 18 Desember 1966) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en prokureur wat die Wes-Kaapse minister van onderwys was, en ook 'n gewese lid van die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement. Sy was voorheen 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika tussen 2009 en 2014. Tydens haar termyn as 'n LP het sy ampte soos adjunkskaduminister van justisie en grondwetlike ontwikkeling en adjunkskaduminister van polisie binne die Demokratiese Alliansie se skadukabinet beklee.

## Vroeë lewe en familie
Schäfer is op 18 Desember 1966 in Pietermaritzburg in Natal gebore. Gedurende haar vroeë jare het haar gesin na Johannesburg verhuis, waar sy haar laerskoolopleiding voltooi het. Hulle het later na Kaapstad verhuis waar sy in 1984 aan Hoërskool Bergvliet gematrikuleer het.

Sy het 'n Baccalaureus artium in Engels en Sielkunde aan die Universiteit van Kaapstad behaal en later in 1990 het sy 'n LLB-graad aan dieselfde universiteit verwerf. Sy is met Mark Schäfer getroud. Die egpaar het tweelingdogters wat albei in 2017 gematrikuleer het. 

Schäfer het vir twaalf jaar as 'n prokureur van die Wes-Kaapse hooggeregshof gepraktiseer voordat sy haar politieke loopbaan as 'n wykraadslid begin het.

## Politieke loopbaan 
Schäfer het in 1999 by die Demokratiese Party aangesluit. In 'n tussenverkiesing in 2002 is sy tot die Kaapstadse stadsraad en raadslid vir wyk 62 verkies. Die wyk het die voorstede van Wynberg en Constantia ingesluit. Met die 2006-verkiesing is sy as die raadslid vir wyk 73 verkies. In 2009 is sy as lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika verkies. Sy is op 6 Mei 2009 as 'n lid ingehuldig.

Op 14 Mei 2009 het die Demokratiese Alliansie 'n verklaring uitgereik waarin Schäfer as die adjunkskaduminister van polisie aangewys is. Die parlementêre leier van die Demokratiese Alliansie, Athol Trollip, het sy skadukabinet in September 2010 hervorm en Schäfer as die adjunkskaduminister van justisie en grondwetlike ontwikkeling aangestel. Sy het haar pos behou toe die nuutverkose parlementêre leier, Lindiwe Mazibuko, haar skadukabinet in Februarie 2012 aangekondig het. Tydens haar ampstermyn in die parlement het sy op die Landdroskommissie gedien. 

In 2014 is sy tot die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement verkies. Sy is op 21 Mei 2014 as 'n lid ingehuldig. Premier Helen Zille het Schäfer in die pos van provinsiale minister van onderwys aangestel. Na haar herverkiesing in Mei 2019 het die nuutverkose premier Alan Winde vir Schäfer in dieselfde pos behou.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*WCED: Minister of Education
*Debbie Schäfer
Totius-Akademie

duimnael|links|170px|Die skool se wapen.

duimnael|regs|270px|Die Ou Voorbereidende Skool het die Totius-Akademie van Augustus 2005 tot sy sluiting in Mei 2020 gehuisves.

**Totius-Akademie** was ’n klein Afrikaanse, Christelike privaat skool op die Bult in Potchefstroom wat sedert 1996 bestaan het, maar in 2020 ná 24 jaar weens veral die koronapandemie genoodsaak is om te sluit.

Die skoolgebou is ’n nasionale gedenkwaardigheid en is in 1907 opgerig. Dit het aanvanklik die Voorbereidende Skool gehuisves waar leerlinge voorberei is op studie aan die Literariese Departement of die Teologiese Skool Potchefstroom. Potchefstroom Gimnasium het uit die Voorbereidende Skool ontstaan.

Ten tyde van sy sluiting het die Totius-Akademie 20 leerders en drie onderwysers gehad. Die hoof, Magda Pelser van der Merwe, het in April 2020 om gesondheidsredes afgetree. 
Die skool het vanaf sy stigting in 1996 deur ’n groep ouers wat die beginsels van Gereformeerde onderwys op alle vlakke wou bevorder, as die Potchefstroomse Gereformeerde Akademie bekendgestaan. Dit is sowat 10 jaar lank in die kategeselokale van die Gereformeerde kerk Potchefstroom gehuisves, waarna dit na die perseel op die hoek van Molen- en Esselenstraat verhuis het.

Die naam is in 2001 na Totius-Akademie verander ter nagedagtenis aan prof. J.D. du Toit, die geliefde volksdigter, teoloog en psalmberymer Totius, wat hom vir Gereformeerde onderwys beywer het. Totius se woonhuis, nou die Totius-huismuseum, is op dieselfde perseel as die skool geleë.

## Bron 
* "Totius-Akademie se deure sluit permanent", *Parys Gazette*, 15 Junie 2020
Pungwe-waterval

Die Pungwe-waterval is in die Nyanga Nasionale Park in Zimbabwe.

Hierdie waterval is in die Pungwerivier, noord van Mutare en tussen die dorpe Hauna en Mutasa en naby die grens met Mosambiek. Dit is 1831&nbsp;m bo seespieël en by die koördinate .

In totaal is die reeks redelik onbekende stroomversnellings 243&nbsp;m hoog. Die omgewing is ryk aan voëllewe en van die val is daar ‘n mooi uitsig oor die Honde-vallei.

In die direkte omgewing van die Pungwe-waterval is enkele nog minder bekende valle. Slegs 6&nbsp;km verder is die Mutarazi-waterval. Effens verder is die Nyangambe-, Nueh-, Temburatedza-, Nyazengu- en Honde-watervalle.

## Bronne 
* mapcarta.com
* https://www.worldwaterfalldatabase.com/waterfall/Pungwe-Falls-192
* zimfieldguide.com
Rensburg

**Rensburg** is ’n dorp sowat 3&nbsp;km vanaf Heidelberg, Gauteng.

Dit was eers ’n woonbuurt van Heidelberg, toe dit Rensburgdorp geheet het. Van 1932 af is dit deur ’n gesondheidskomitee bestuur en van 1945 af deur ’n dorpsbestuursraad. In 1968 het Rensburg ’n afsonderlike munisipaliteit geword, maar met die nuwe munisipale bedeling is dit by die Lesedi-munisipaliteit ingelyf.

Die naam is afgelei van die Afrikaanse van Van Rensburg, maar dis nie bekend waarom nie.

## Verwysings 
## Bron 
*  Raper, Peter Edmund. 2004. *New Dictionary of South African Place Names*. Johannesburg & Cape Town: Jonathan Ball Publishers.
Ngoyedwergbroodboom

Die **Ngoyedwergbroodboom** (*Encephalartos ngoyanus*) is 'n spesie van die genus *Encephalartos*. Daar is twee populasies van die plant, een in die noorde van KwaZulu-Natal en die ander in Eswatini en die suide van Mosambiek.

Die plant is klein, dit word slegs 1&nbsp;m hoog en groei hoofsaaklik in grasvelde, tussen rotse en woudrante, veral die Ngoye-woud waar dit sy naam vandaan kry. Genoegsame vuur stimuleer die vorming van keëls maar te veel brande en onwettige versameling is 'n bedreiging vir die plant. Die boom is eenslagtig, manlike en vroulike plante is afsonderlike eksemplare.

Die boom se FSA-nommer is 14.17. In Engels staan die broodboom as die *Ngoye Dwarf Cycad* bekend.

## Galery 

Encephalartos ngoyanus 0zz.jpg
Encephalartos ngoyanus 1zz.jpg
Encephalartos ngoyanus 2zz.jpg
Encephalartos ngoyanus 3zz.jpg
Encephalartos ngoyanus kz01.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Africancycads
* Mosambiek Flora
* Plants of the World Online
Rooi Woestyn

Die **Rooi Woestyn** by Port Edward is die kleinste woestyn in die wêreld.

Hierdie woestyn lê 10&nbsp;km suidwes van Port Edward, suidsuidoos van die Umtamvuna-natuurreservaat en naby die brug oor die Mtamvunarivier.

Dit is slegs 11&nbsp;ha groot en 200&nbsp;m in deursnee. Waarskynlik is die ontstaan te wyte aan oorbeweiding. In die 19de eeu het die Zoeloes die beeste wat hulle van die Pondo’s verower het, hier aangehou.

## Bronne 
* reddesertnaturereserve.co.za
* Die Burger, 15 Junie 2020: hoofartikel

## Verwysings
Stamlose broodboom

Die **stamlose broodboom** (*Encephalartos villosus*) is 'n spesie van die genus *Encephalartos*. Die plant kom voor in die Oos-Kaap vanaf Oos-Londen, KwaZulu-Natal en Eswatini. Die plant is klein, dit word slegs 40&nbsp;cm hoog en groei naby die kus. Dit is 'n vinnige groeier en verkies om in skadu te groei. Soos ander broodbome is dit eenslagtig, manlike en vroulike bome is afsonderlike eksemplare.

Die boom se FSA-nommer is 14.20. In Engels staan die broodboom as die *ground cycad* bekend.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* African cycads
* Plants of the World Online
Bloubroodboom

Die **Bloubroodboom** (*Encephalartos nubimontanus*) is 'n spesie van die genus *Encephalartos*. Die boom het uitgesterf in sy natuurlike habitat, dit het voorgekom naby Penge in die Drakensberg. Die populasie was eers 66 plante groot, in 2001 kon slegs agt gevind word en geen in 2004. Die word nou slegs in privaatversamelings gevind. Die plant is soortgelyk aan *Encephalartos cupidus*.

Die plant se FSA-nommer is 14.9. In Engels staan die broodboom as die *Blue cycad* bekend.  

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* African Cycads
* Plants of the World Online
Bobbejaankos

**Bobbejaankos** (*Stangeria eriopus*) is 'n spesie van die genus *Stangeria*. Dit is die enigste plant in die genus, die genus is dus monotipies. Die plant kom kuslangs vanaf Bathurst tot in die suide van Mosambiek voor. Die boom is eenslagtig, manlike en vroulike bome is afsonderlike eksemplare. Die plant is gewild onder tradisionele genesers.

Die plant se FSA-nommer is 14.21. In Engels staan die broodboom as die *Natal Grass Cycad* bekend.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* http://africancycads.co.za/species.php?id=1
* http://pza.sanbi.org/stangeria-eriopus

## Verwysings
Gewone lepelaar

Die **Gewone lepelaar** (*Platalea leucorodia*) is 'n voëls in die familie van *ibisse en lepelaars* (*Threskiornithidae*). Hierdie voëls is heeltemal wit en word ongeveer 80 tot 93&nbsp;cm lank. Die verlengde kopvere vorm 'n bosagtige kuif. Hulle kan aan hulle swart, spatelvormige snawels met die geel voorpunt uitgeken word. In Engels staan die voël as die *Common Spoonbill* bekend .

## Fotogalery 

Lêer:Platalea leucorodia MWNH 1953.JPG|'n Eier van die lepelaar.
Lêer:Lepelaar in goud licht bij zonsondergang-4961759.webm|Video van 'n lepelaar in goudlig teen sononder.
Lêer:Junge Löffler im Nest.JPG|Jong lepelaars in 'n nes, Oos-Friesland, Nedersakse, Duitsland.
Lêer:African Spoonbill-001.jpg|'n Lepelaar in die Pilanesberg Nasionale Park, Suid-Afrika. 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Eksterne skakels
Gereformeerde kerk Douglas

[duimnael|links|270px|Op drie ná al die lidmate byeen om die gemeente se 10de verjaardag op [10 Februarie 2020 te vier.]]
Die **Gereformeerde kerk Douglas** was die jongste van die 15 gemeentes in die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika se Klassis Griekwaland-Wes, waarin Postmasburg, gestig in 1883, die oudste is. Met ’n sieletal van 36 in 2019 was die gemeente toe die derde kleinste.

Die gemeente se middelpunt is op die Noord-Kaapse dorp Douglas, sowat 100&nbsp;km suidwes van die provinsiale hoofstad, Kimberley. Die lidmate wat op Douglas woon, het tot 2010 onder die Gereformeerde kerk Kimberley geressorteer. In daardie jaar, toe ds. Hannes Noëth predikant van Kimberley was, het sowat 20 belydende en sowat 10 dooplidmate as die Gereformeerde kerk Douglas afgestig. Die eerste ouderlinge was C. Nel en D.S. Snyders en die eerste diaken N. Richter.

Die Gereformeerde kerk Douglas het in sy meer as dekade lange bestaan nog genoeg lidmate gehad om ’n predikant te beroep nie. Op 26 Julie 2024 het die gemeente gebind en die lidmate oorgegaan na Oranjerivier, waarvan hulle 'n wyk sou vorm. Douglas was deel van Klassis Griekwaland-Wes, maar met die ontbinding het die omgewing deel geword van Klassis Burgersdorp.

## Bronne 
*  Harris, C.T., Noëth, J.G., Sarkady, N.G., Schutte, F.M. en Van Tonder, J.M. 2010. *Van seringboom tot kerkgebou: die argitektoniese erfenis van die Gereformeerde Kerke*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.
*  Vogel, Willem (red.). 2014. *Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2015*. Potchefstroom: Administratiewe Buro.  

## Eksterne skakel 
* 'n Fotobeeld van die kerkgebou wat die gemeente huur.
Afrika-lepelaar

Die **Afrika-lepelaar** (*Platalea alba*) is 'n hoë, skraal waadvoël met 'n kenmerkende lepelvormige snawel. Die voël vlieg met sy nek uitgestrek, nie ingetrek soos reiers en witreiers nie.  Die Afrika-lepelaar is sowat 90&nbsp;cm lank en spierwit met 'n kuif op die agterkop. Die snawel en pote is rooierig.

Die Afrika-lepelaar word oral in Suider-Afrika, behalwe in baie droë streke, by binnelandse damme en riviere aangetref. Hulle wei gewoonlik in klein groepe in vlak water. Die stapelkos is klein waterdiertjies en dit word verkry deur water met die snawel te skep en dan te sif deur die koppe ritmies heen en weer te beweeg.

Wanneer Afrika-lepelaars slaap, staan hulle op een been met die kop tussen die skouervere. Hulle vlieg in formasie met uitgestrekte nekke en pote. Afrika-lepelaars broei saam met ibisse en ander waadvoëls in kolonies, maar hou hulle eenkant.

Die 2 tot 3 eiers is wit en gespikkel en word in 'n vlak nes van riete of ander waterplante gelê. Die broeityd strek van April tot Desember.

In Engels staan die voël as die *African Spoonbill* bekend.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika.* Struik Nature. Vierde Uitgawe 2011. 

## Eksterne skakels
Plataleinae

**Lepelaars** (*Plataleinae*) is 'n subfamilie van voëls wat aan die familie van *ibisse en lepelaars* (*Threskiornithidae*) behoort. Slegs een genus *Platalea* hoort tot die subfamilie. Lepelaars is betreklike groot waadvoëls met lang pote en lang snawels wat in ŉ spatelvormige punt eindig. Van die ses spesies van die subfamilie, wat wêreldwyd in warm dele aangetref word, kom een, *Platalea alba*, in Suider-Afrika by binnelandse damme en riviere voor.

## Indeling en bou 
Wat voorkoms en gedrag betref, toon lepelaars baie ooreenkomste met die ibisse. Hoewel daar ornitoloë is wat lepelaars in 'n eie familie (*Plataleidae*) indeel, beskou die meeste wetenskaplikes lepelaars as 'n subfamilie (*Plataleinae*) van *Threskiornithidae* omdat die belangrikste verskil, die spatelvormige snawel, nie by lepelaarkuikens voorkom nie. Kuikens wat pas uitgebroei is, het ibisagtige snawels.

Ander verskille is dat lepelaars se pote langer is as die van ibisse en dat die meeste soorte spierwit is. Van die ses verskillende spesies kom een in Eurasië en Noord-Afrika voor, een in Oos-Asië, twee in Australië, een in Amerika en een in Suider-Afrika. Die Amerikaanse spesie (*Platalea ajaja*) verskil van die ander deurdat sy algemene kleur nie wit is nie, maar helderpienk.

## Spesies 
* *Platalea ajaja* – Roseate-lepelaar
* *Platalea alba* – Afrika-lepelaar
* *Platalea flavipes*
* *Platalea leucorodia* – Gewone lepelaar
* *Platalea minor*
* *Platalea regia*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name

## Bron 
* Wêreldspektrum, 1982,  band
Kōtō Matsudaira

**Kōtō Matsudaira** (松平 康東 *Matsudaira Kōtō*, 5 Februarie 1903 – 4 Mei 1994) was 'n Japannese diplomaat.

Matsudaira was in Tokio gebore. Sy vader was Ichisaburō Matsudaira, reder, en sy moeder was Tami Yamamura.

Sy rusplek is by Myōkei-ji () in Kanazawa, Ishikawa-prefektuur.

## Verwysings
Édouard Herriot

duimnael|Édouard Herriot
**Édouard Herriot** (5 Julie 1872 – 26 Maart 1957) was 'n Franse politikus en staatsman, lid van die Radikale Party en 'n sentrale figuur in die Franse Derde Republiek.

Hy was drie keer premier van Frankryk.

Herriot is in 1942 gearresteer weens sy teenkanting teen die regeringsregime gevestig deur Philippe Pétain, en in 1944 is hy aan die Duitse owerhede oorhandig. Hy was 'n gevangene in Potsdam, maar is op 22 April 1945 deur die Rooi Leër vrygelaat. Kort daarna was hy 'n getuie in die verhoor van Pétain. In 1946 was hy 'n radikaal-sosialistiese adjunk en tussen 1947 en 1954 was hy president van die Franse Nasionale Vergadering.

Hy was 'n groot aanhanger van politieke en ekonomiese betrekkinge met die Verenigde Koninkryk en verdediger van die Volkebond.

## Eksterne skakels
Jannie Erasmus

Dr. **Jan Andries Erasmus** (gebore Carolina, 21 Junie 1974) is 'n predikant in die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika.

Jannie Erasmus is in 1974 op Carolina gebore as die eerste van die twee kinders van Rassie en Joey Erasmus.  Aan die einde van sy st. 4-jaar verhuis hulle na Bethal, waar hy in 1992 aan die Hoërskool Hoogenhout matrikuleer. Hy begin sy teologiese studies in 1993 aan die destydse PU vir CHO en voltooi dit in 1999. 

In 2000 aanvaar hy sy eerste beroep, na die Gereformeerde kerk Windhoek-Suid, waar hy ook ingevolge ’n bedieningsooreenkoms die Gereformeerde kerk Okahandja bedien.

Hy en Hannelie (née Opperman) het mekaar op universiteit ontmoet en is in Desember 2001 in die kerkgebou van Potchefstroom-Suid getroud. Sy is ’n apteker van beroep. ’n Jaar nadat sy by hom in Windhoek aangesluit het, aanvaar hulle ’n beroep na die Gereformeerde kerk Germiston. In die tyd in Germiston het hy sy Ph.D.-graad in Homiletiek (Preekkunde) voltooi. Sedert hulle in 2008 ’n beroep na die Gereformeerde kerk Odendaalsrus aanvaar het, is hulle Vrystaters in murg en been.  

Soos uit sy studieveld opgemerk kan word, is sy grootste vreugde om mense met die Woord van die Here (veral deur prediking en Bybelstudie) toe te rus. Op ’n meer persoonlike vlak is hy en Hannelie baie lief vir die natuur.  Hy neem graag natuurfoto’s, kyk voëls en ry bergfiets. Hulle is baie lief om as gesin in die Drakensberge en die Krugerwildtuin te gaan uitkamp.  Hulle het twee dogters, Mari (14) en Jolene (10).

## Bron 
* E-posonderhoud gevoer op 17 Junie 2020.
Blue Ridge Mountains

duimnael|280px|'n Blouerige waas hang oor die Blue Ridge Mountains
[duimnael|280px|Mount Le Conte in Tennessee se [Great Smoky Mountains wat deel uitmaak van die Blue Ridge Mountains]]
duimnael|280px|Herfskleure in die *Great Smoky Mountains National Park*
Die **Blue Ridge Mountains** is 'n bergreeks en fisiografiese streek in die ooste van die Verenigde State wat deel uitmaak van die Appalache-bergreeks. Die Blue Ridge Mountains strek oor 'n afstand van 550 myl vanuit die suide van die deelstaat Pennsilvanië oor Maryland, Wes-Virginië, Noord- en Suid-Carolina, Tennessee en Georgia. Sy hoogste piek, Mount Mitchell met 'n hoogte van 6&nbsp;684 voet (2&nbsp;037 meter) bo seevlak, is tegelykertyd die hoogste punt in die VSA oos van die Mississippirivier.

Opvallend is die reeks se blouerige kleur wat uit 'n groter afstand waargeneem word. Bome in die gebied stel op warm dae isopreen in die atmosfeer vry en dra sodoende by tot die waas oor die bergreeks en hul kenmerkende blouerige kleur.

## Eksterne skakels 
;Agtergrondinligting - isopreen
----
* *Our State - Celebrate North Carolina: Why Are The Blue Ridge Mountains Blue?*
;Toerisme
----
* ''Georgia's Blue Ridge Mountains*
* *North Carolina Blue Ridge Mountains*
;Cherokee-erfenis
----
* *Cherokee Heritage - Blue Ridge National Heritage Area''
Gura-waterval

Die **Gura-waterval** is in die Aberdare Nasionale Park in Kenia.

## Ligging
Die waterval lê in die Gurarivier in die Aberdare-bos in die Aberdare-bergreeks in die sentrale deel van Kenia. Dit is in dieselfde kloof as die Karuru-waterval, maar net mooi aan die teenoorgestelde kant. Die val is ‘n 180 km noord van Nairobi, suidwes van Berg Kenia, 2707 m bo seespieël en  net-net suid van die ewenaar by die koördinate .

## Waterval
Die waterval bestaan uit drie vertikale valle met ‘n gesamentlike hoogte van 305 m. Hierdie steilste val in Kenia is ongeveer 9 m breed. Saam met die water van die Karuru-waterval kom die water te lande in ‘n ondeurdringbare kloof. Staptogte word onderneem om die watervalle, voëllewe en welige plantegroei van naby te besigtig.

## Ander watervalle
In die omgewing van hierdie waterval is die
*Karuru-waterval, 1,1 km ver
*Magura-waterval, 5,6 km
*Chania-waterval, 9 km weg
Ander bekende watervalle in Kenia is die
*Thomson-waterval (Nyahururu)
*Lugard-waterval 
*Fourteen-waterval
*Adamson-waterval 
*Sheldrick-waterval
*Thirka-waterval
*Tigoni-waterval

## Bibliografie
*africatourer.com
*fortuneofafrica.com
*mapcarta.com
*worldwaterfalldatabase.com
Albert Fritz

**Albert Theo Fritz** (gebore 1 Julie 1959) is 'n Suid-Afrikaanse politikus en advokaat. Hy was die Wes-Kaapse provinsiale minister van gemeenskapsveiligheid, 'n pos wat hy ook van 2010 tot 2011 beklee het. Hy was ook lid van die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement. Fritz was voorheen die Wes-Kaapse provinsiale minister van maatskaplike ontwikkeling vanaf 2011 tot 2019. Tussen 2009 en 2010 was hy lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika en die adjunk-skaduminister van korrektiewe dienste.

## Vroeë lewe
Fritz is in Woodstock, 'n voorstad van Kaapstad, gebore. Hy en sy gesin het later na Distrik Ses verhuis. Hulle is in 1972 weens die Groepsgebiedewet met geweld gedwing om na die Kaapse Vlakte te trek. Hulle het na Hanover Park verhuis. Hy is in 1976 uit Hoërskool Oaklands geskors vanweë sy betrokkenheid by 'n anti-apartheidsopstand. Aan die Universiteit van Wes-Kaapland het hy 'n BA honneursgraad in sosiale wetenskap en ook 'n LLB behaal. Hy het later 'n meestersgraad in sosiale wetenskappe aan dieselfde universiteit verwerf.

## Anti-apartheidsaktivisme en vroeë loopbaan
Fritz het gedurende die 1970's en 1980's verskeie skoolboikotte gereël. Hy het by verskillende bewegings soos die Hanover Park Jeugbeweging en die *Hanover Park Civic Association* betrokke geraak. Hy was ook 'n lid van die Kaapse Behuisingsaksiekomitee.

In September 2010 het premier Helen Zille aangekondig dat Lennit Max en Fritz posisies sou verruil. Max sou 'n lid van die Nasionale Vergadering en skaduminister word, terwyl Fritz die provinsiale minister van gemeenskapsveiligheid en lid van die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement sou word. Fritz het op 10 September 2010 as 'n LP bedank.

Fritz is op 7 Oktober 2017 tot die adjunk-provinsiale leier van die Demokratiese Alliansie verkies. In Mei 2019 is Fritz deur die nuutverkose premier Alan Winde as die provinsiale minister van gemeenskapsveiligheid aangewys. Hy is egter op 28 Februarie 2022 deur premier Winde afgedank weens growwe klagtes van seksuele teistering teen hom. Hy het dieselfde dag as lid van die Demokratiese Alliansie bedank, nadat die party hom 24 uur gegun het om te verduidelik hoekom hy nie geskors moes word uit die provinsiale koukus en partyaktiwiteite nie.

## Persoonlike lewe
Fritz is met Dianne Veldsman getroud. Die egpaar het een seun.

## Verwysings
## Eksterne skakels
*
* Albert Theo Fritz. ''People's Assembly''.
* Mr Albert Fritz
J.G. Links

duimnael|Canaletto: *Bacino di San Marco op Hemelvaartsdag*.In die voorwoord tot sy reisgids *Venice for Pleasure* het Links opgemerk: *...this is for the most part a book about the outsides of buildings, seldom about their contents. It is about Venice, the city, not about its possessions, and very little about its people*.
**Joseph Gluckstein Links OBE** (1904–1997) was 'n Britse pelshandelaar, kunshistorikus, reis- en misdaadfiksieskrywer van Joods-Hongaarse afkoms wat - as outodidak - bekendheid verwerf het met sy gedetailleerde kennis van en publikasies oor die werk van die Venesiaanse skilder Canaletto en *Venice for Pleasure*, 'n reisgids wat beskrywings lewer vir aanbevole staptoere deur Venesië. In die gids het Links hom beperk tot die beskrywing van fisiese besonderhede wat oor die eeue heen grotendeels onveranderd gebly het, en so kan die boekie, wat in 1966 gepubliseer is, ook in die 21ste eeu steeds van nut wees vir die toeris. Net klein wysigings moes aangebring word sedert die eerste uitgawe verskyn het. Links het hom, wat illustrasies betref, beperk tot historiese skilderye, tekeninge en foto's. Die werk is ingesluit in James Mustich se lys van *1,000 Books to Read Before You Die*.

J.G. Links was getroud met Mary Lutyens (1908–1999), die vierde en jongste dogter van die Britse argitek Edwin Lutyens.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Misdaadfiksie
----
* *The Crime Dossiers of Dennis Wheatley and J G Links*
Koster (beroep)

[duimnael|*Die koster van [Kerlaz*, deur Jules Breton, 1868]]

'n **Koster** (uit die Latyn *custos* = bewaker), in Kerklatyn ook **sacrista** genoem, is 'n persoon wat, ofskoon hy besoldiging ontvang al dan nie, belas is met die daaglikse sorg van die kerkgebou en die plasing van verskillende voorwerpe vir die liturgiese erediens, soos die liturgiese drank- en voedselhouers en 'n glas water op die kansel of preekgestoelte.

Die funksie van koster bestaan binne sowel die Katolisisme as die Protestantisme.

Hy is 'n belangrike figuur in allerlei praktiese aangeleenthede in en om die kerkgebou, soos beligting, verwarming, onderhoudstakies en ook in die tuin en/of begraafplaas (*kerkhof*). 

Die verskillende take van die koster verskil van kerk tot kerk, in oorleg met die kerkbestuur. Dikwels oefen hy in kleiner kerke verskillende funksies uit: toringmeester, kerkmeester, kerkbalju (*suisse*), orrelis, voorsanger, klokluier, hoof-akoliet en sakristein, tuinier en soms selfs grafgrawer. Kleiner kerke beskik dikwels oor funksionarisse wat die pligte vervul wat deur die koster vervul word. Die meeste van die werksaamhede is gedurende die middeleeue en die vroeë Kerk, asook in baie van die groter kerke, verrig deur een of meer afsonderlike persone, dikwels priesters of geestelikes met laer ordening, welke take later (behalwe in kloosters) deurgaans deur leke verrig is.

In Vlaandere is die koster-orrelis verenig in die beroepsvereniging genaamd *Sacrista*, wat sedert 1961 die tydskrif *Gewijde dienst* publiseer.

## Keiser-koster 
Weens sy tallose bemoeienisse met kerklike aangeleenthede is die Habsburgse keiser van die Heilige Romeinse Ryk, keiser Josef II, ook die "keiser-koster" genoem.

## Notas
Diederik van Assenede

**Diederik van Assenede** (Assenede, omstreeks 1230 – 1293) was van 1260 tot 1280 die klerk van die graaf van Vlaandere, en skryf in dié hoedanigheid literatuur. Hy speel 'n belangrike rol in die emansipasie van die Nederlandse letterkunde aan die Vlaamse hof, omdat hy in sy eie woorde *die geen walsch en konnen* kon skryf nie (nie Frans kon skryf nie). Op die wyse lê hy die weg oop vir die eerste volkstalige letterkunde in die die graafskap van Vlaandere, wat as leenheer van Frankryk Frans as voertaal gehad het.

Van Assenede is bekend as die vertaler van die Oudfranse versroman "Floire et Blanceflor" in die Middelnederlands onder die titel "Floris ende Blancefloer".
China-Indië skermutselings van 2020

duimnael|'n CIA-kaart van Kasjmir
duimnael|Die kaart toon die Indiese en Chinese aansprake op die grens in die Aksai Chin-streek, die Macartney-MacDonald-lyn, die Foreign Office Line, asook die vordering van Chinese magte terwyl hulle gebiede gedurende die Sino-Indiese oorlog beset het.
**Die skermutselings tussen China en Indië in 2020** vorm deel van 'n voortdurende militêre dooiepunt tussen ˞Chinese en Indiese magte op die betwiste grens tussen die twee lande. Sedert 5 Mei 2020 is Chinese en Indiese soldate betrokke by aggressiewe optrede en skermutselings op plekke langs die Chinees-Indiese grens. Die magte het op 16 Junie 2020 kontak gemaak wat gelei het tot die dood van 20 Indiese soldate (waaronder 'n offisier). Die Indiese media het beweer dat ten minste 43 Chinese soldate ook dood of ernstig beseer is (insluitend die dood van 'n offisier). Voorvalle het naby die Pangongmeer in Ladakh en die Naku La-pas in Sikkim plaasgevind. Daarbenewens is daar direkte konfrontasies op plekke in die oostelike Ladakh, langs die Lyn van Werklike Kontrole (*Line of Actual Control* - LAC), wat bestaan sedert die Chinees-Indiese oorlog van 1962. Onlangs het die Chinese magte beswaar gemaak teen die Indiese padkonstruksie naby die Indiese Galwanriviervallei.

Te midde van die spanning het Indië die gebied versterk met 12 000 addisionele werkers wat sou help met die voltooiing van die ontwikkeling van Indiese infrastruktuur. Die eerste trein met meer as 1 600 werkers het op 14 Junie 2020 van Udhampur na Jharkhand vertrek, waarvandaan hulle verder gaan om vir Indië se *Border Roads Organisation* (BRO) naby die Indies-Chinese grens te werk. Kundiges het gesê dat die spanning volg op Chinese reaksie op die konstruksiewerk aan die Darbuk – Shyok – DBO Pad-infrastruktuurprojek in Ladakh.  Die Chinese het ook hul infrastruktuurontwikkeling in hierdie betwiste grensstreke uitgebrei.

Die herroeping van die spesiale status van Jammu en Kasjmir in Augustus 2019 deur die Indiese regering het die Chinese ook bekommer.  Indië en China het egter albei volgehou dat daar genoeg bilaterale meganismes is om die situasie deur stille diplomasie op te los.  Na die konflik in die Galwanevallei op 15 Junie het talle Indiese regeringsamptenare gesê dat grensspanning nie die handel tussen Indië en China sal beïnvloed nie, ondanks enkele Indiese veldtogte om Chinese produkte te boikot.

## Verwysings
Willem die Madoc maecte

**Willem die Madoc maecte** (c.1200 - c.1250; "-Willem-wat-die-Madoc-gemaak/geskryf-het") is die tradisionele benaming van die skrywer van *Van den vos Reynaerde*, 'n Middelnederlandse weergawe van die storie van *Reinard die Vos*. 

## Naam van die outeur 
Die naam van die skrywer is afgelei van die eerste reël van die gedig, waar hy homself voorstel as dieselfde Willem wat voorheen 'n werk genaamd *Madoc* geskryf het: 
duimnael| Eerste reëls van *Van den vos Reynaerde* uit die 15de-eeuse Comburg-manuskrip
Willem, die Madoc maecte,
Daer hi dicken omme waecte,
Hem vernoyde so haerde
Dat die avonture van Reynaerde
In dietsche onghemaket bleven.

## Identifisering met ander bekende Middeleeuse mense 
Daar word voorgestel dat Willem identies is met Willem van Brugge van die katedraal van Kortrijk. Uit verwysings na plekke in die gedig wil dit voorkom asof hy 'n groot deel van sy lewe in Oos-Vlaandere deurgebring het, waaronder Gent, 'n stad wat hy twee keer in sy werk noem. 

## Werke 
Die enigste oorblywende Middeleeuse teks wat aan Willem toegeskryf kan word is *Van den vos Reynaerde*. 

### *Madoc* 
*Madoc* was moontlik 'n vroeë weergawe van die verhaal van die legendariese Walliese ontdekkingsreisiger Prins Madoc. Geen kopieë van Willem se *Madoc* het oorleef nie, maar daar is verwysings daarna wat daarop dui dat die gedig wyd in manuskripvorm versprei is. 

### *Van den vos Reynaerde* 
*Van den vos Reynaerde* is 'n Middelnederlandse gedig uit ongeveer 1250. Dit word beskou as 'n belangrike werk uit die Middelnederlandse letterkunde en is al "die hoogtepunt van die Gotiese literatuur in Nederland" genoem. Dit het die standaardweergawe van die Reinard-legende geword en die meeste weergawes in Nederlands, Duits en Engels is daarop gegrond, insluitend dié van William Caxton, Goethe en FS Ellis.

## Verwysings
Matthijs de Castelein

duimnael|Matthijs de Castelein
**Matthijs de Castelein** (Pamele, omstreeks 1485/9 - Pamele, 1550) was 'n Oudenaardse priester wat verbonde was aan die *parochiekerk* van Pamele en hoof was van die *rederijkerskamer* Pax Vobis van Oudenaarde en De Kersouwe van Pamele. Ingevolge sy eie verklaring skryf hy 36 klugte, 38 *tafelspelen*, 12 stukke oor moraliteit en 30 *wagenspelen*, maar weinig daarvan het egter bewaar gebly.

Tot sy jeugwerk behoort die drama *Historie van Pyramus ende Thisbe* (vermoedelik reeds vóór 1521 gedruk) en die *Balladen van Doornijcke* (waarskynlik in 1522 geskryf), waaruit 'n sterk anti-Franse gesindheid blyk. Voorts dig hy 'n bundel *Diversche liedekens* (oudste bekende druk, 1573/1574), met afwisselende inhoud, waarvoor hyself die musiek komponeer. Veral sy amoreuse- en *drinkliedere* munt uit deur hul losse, lugtige en sangerige trant, die eerste ook deur hul dartelende toon.

De Castelein is veral bekend omdat hy die eerste uitvoerige Nederlandstalige poësie geskryf het, wat van kardinale betekenis was vir kennis van die letterkundige opvatting van die *rederijkers*. Hy voltooi *De Const van Rhetoriken* in 1548, maar sy poësie word eers vyf jaar na sy dood in 1555 te Gent uitgegee deur die *rederijker* Jan Cauweel. Tussen 1555 en 1616 verskyn ses drukke van *De Const van Rhetoriken*. In 239 strofes word 'n oorsig gegee van rymsoorte, strofevorme en poësiegenres, wat alles geïllustreer word deur 'n nie onaansienlike aantal stukke deur homself (Rondo's, ballades en refreine), waardeur die *Const van Rhetoriken* tewens uitgroei tot 'n soort bloemlesing uit sy werk, wat ongelukkig vir die grootste gedeelte verlore gegaan het.

Die *Const van Rhetoriken* word dikwels beskou as 'n kodifikasie wat eerder die weg agtertoe as vorentoe wys. Matthijs de Castelein is egter 'n moderniserende digter wat in velerlei opsigte die weg na die renaissance wys. Hy vereenselwig hom met die huiwerigheid van die *rederijkers* om hul digkuns aan die drukpers af te staan (ambagtelike proteksionisme), en maak so die weg vry vir die idee van 'n individuele digterskap.

As leidraad vir sy werk gebruik hy die vyftiende-eeuse *Art de rhétorique* (1493) van de Franse *rederijker* Jean Molinet. Hy bring egter ook aanpassings en korreksies aan om die reëls in ooreenstemming te bring met die Nederlandstalige gebruike van die *rederijkers*.

## Sien ook 
* Vlaamse letterkunde

## Bronne 
* Coigneau, D., e.a., *Overzicht van de Nederlandse letterkunde (deel 1)*, Gent, Academia Press, 1997.
* Van Vaeck, M., *Nederlandse literatuur: vroegmoderne tijd*, Leuven, Alpha Copy, 2010.
* "Castelein, Matthijs." Microsoft® Encarta® Winkler Prins 2006 [CD]. Microsoft Corporation, 2005.

## Eksterne skakels 
**De Const van Rhetoriken*

## Notas 
## Verwysings
Van den vos Reynaerde

***Van den vos Reynaerde*** (Afrikaanse titel: *Reinard die Vos*) is die Middelnederlandse weergawe van die verhaal van Reinard, soos geskryf deur Willem die Madoc maecte. Die gedig dateer uit ongeveer 1250. Dit word beskou as 'n belangrike werk uit die Middelnederlandse letterkunde en word "die hoogtepunt van die Gotiese literatuur in Nederland" genoem. 

## Bronne 
Willem het vir die verhaal van *Van den vos Reynaerde* op die Franse epiese gedig *Le Plaid* gesteun, te wete die eerste verhaal van 'n groter versameling vos-verhale wat bekend staan as die *Roman de Renard* - geskryf deur Pierre de Saint-Cloud in 1160.  Hy het die oorspronklike bron vrylik aangepas en ontwikkel, en dit "so behendig en met soveel vryheid en oorspronklikheid gedoen dat sy verwerking universeel beskou word as die beste voorbeeld van die genre in enige taal." 

## Inhoud 
Dit is 'n satiriese stuk oor 'n vos wat andere doodmaak en boelie en daarmee wegkom. Die res van die samelewing is egter nie veel beter af nie. Die adel word uitgebeeld as lui en dikwels dom. Geestelikes is seksueel aktief. Die algemene bevolking is dikwels gewelddadig en wreed. Baie vroue is seksueel losbandig en sluit prostitute in. 

## Betekenis 
André De Vries skryf dat die werk 'n allegorie is van die Nederlandse politiek van die dag, aan die hof van Philip I van Namur, bekend as *Philip die Edele*:  Die veronderstelling is dat Willem *Van den Vos Reynaerde* geskryf het om Siger III, van die graafskasteel in Gent, aan te moedig, wat omstreeks 1210 onregverdig van sy pos ontneem is deur Philip die Edele, graaf van Namen en Regent van Vlaandere. Dit wil voorkom asof die figuur van die opsigtelike en wispelturige Edele die Leeu, gebaseer is op Philip, wat die koning van Frankryk se bevele slaafs navolg en twee prinsesse as gyselaars aan sy meester oorhandig. Reinard se kasteel is eintlik Siger III se landelike toevlugsoord by Destelbergen, wat op latere kaarte met dieselfde naam verskyn as Reinard se den, *Malpertuus*, wat die "Hekke van Hel" beteken.   De Vries voer aan dat die dierekarakters hertoë verteenwoordig wat teen die graaf van Vlaandere saamgesweer het. Hy word van verskillende misdade beskuldig, maar bewimpel en ontwyk gewoonlik die beskuldigers. Desondanks word hy uiteindelik in ballingskap weggestuur.

## Gewildheid 
[duimnael| Monument van Reinard die Vos in [Hulst, Nederland]]
Willem se *Reynard* is in Latynse vers vertaal deur 'n tydgenoot. 'n Ander, onbekende, digter het 'n vervolg daarop geskryf en die oorspronklike uitgebrei tot 'n volledige, agtduisend reël-weergawe. Hierdie weergawe, wat in 1487 gedruk is, was baie gewild in Europa. Dit was die grondslag vir die meeste latere Nederlandse, Duitse en Engelse weergawes, insluitend dié van William Caxton, Goethe en FS Ellis.  

## Verwysings
Die Weekblad

**Die Weekblad** was ’n kortstondige nuusblad wat ná die Tweede Wêreldoorlog in Johannesburg uitgegee is.

## Stigting 
Kort ná die einde van die Tweede Wêreldoorlog in 1945 het ’n onopgesmukte koerantjie, *Die Werksman se Weekblad*, in Johannesburg die lig gesien onder leiding van die Volksraadslid M.J. van den Berg, bygestaan deur V. Michaelson (of Michelson) en enkele andere. Sy doelwit was om die politieke beleid van die destydse Arbeidersparty uit te dra.

## Nuwe eienaars 
In 1946 neem die mynmaatskappy Strathmore Investments, met kol. Jack Scott, kol. J.C. McIntyre en adv. C.W. Roper aan die stuur, die koerantjie oor. Die nuwe eienaars het die naam verkort tot *Die Weekblad* en die verskyningsdag na Sondag verander. Hulle wou samewerking in die burgerlike lewe tussen Afrikaans- en Engelssprekendes bevorder soos dit tydens die oorlog op die slagveld bestaan het. Met die myngroep se oorname het hulle ook ’n ou en sukkelende drukkery bekend as T.W. Hayne Ltd., suid van die spoorlyn in Doornfontein, aangekoop en ’n ewe mankolieke pers. Mick van Rensburg was sakebestuurder van Die Weekblad en bestuurder van die Scotia Press, ’n filiaal van Strathmore-myngroep.

Kort daarna knoop die myngroep, deur middel van Scotia Press, onderhandelinge aan met twee Afrikaanse koerantmanne, Marius Jooste en Wollie van Heerden, vroeër redakteur van *Die Vaderland*. Dit was kort na ’n ernstige meningsverskil in die bestuur van die Afrikaanse Pers toe Van Heerden, Jooste, A.M. van Schoor en Otto Schwellnus uit die diens van die Pers getree het. Kort daarna volg Mick van Rensburg, sakebestuurder. Die eienaars van *Die Weekblad* het ook die hulp ingekry van bekendes soos prof. L.J. (Wicus) du Plessis van Potchefstroom, dr. P.J. Meyer, dr. Hans van Rensburg en dr. Phil Bothma.

## Inlywing 
Dié onderhandelings lei vroeg in 1947 tot die oprigting van Dagbreekpers Beperk en die besluit om ’n Sondagkoerant met die naam *Dagbreek*, waarby *Die Weekblad* ingelyf sou word, die lig te laat sien. Die eerste uitgawe van *Dagbreek* het op 29 Junie 1947 verskyn.

## Bronne 
*  Potgieter, D.J. 1971. *Standard Encyclopaedia of Southern Africa*, Vol. 3. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd.
*  "Nuwe tydskrifte en koerante", Afrikanergeskiedenis.co.za, besoek op 18 Junie 2020