A history of South African literature. Afrikaans literature 17th-19th centuries

Jerzy Koch se *A history of South African literature. Afrikaans literature 17th-19th centuries* bied 'n gedetailleerde verkenning van die vroeë stadiums van Afrikaanse letterkunde, met 'n fokus veral op die ontwikkeling daarvan van die 17de tot die 19de eeu. Die boek begin deur die komplekse aard van die definisie van Afrikaanse letterkunde aan te spreek, en erken die verweefde geskiedenis daarvan met Nederlandse koloniale geskrifte. Koch beklemtoon dat Afrikaans uit Nederlands ontstaan ​​het, deur Afrikanisering getransformeer is, en teen die middel van die 18de eeu die Kaapkolonie se omgangstaal geword het. Hy beklemtoon dat Afrikaans nie net 'n voertuig van Afrikaner-nasionale identiteit is nie, maar ook die moedertaal van bruin Suid-Afrikaners, wie se bydraes dikwels oor die hoof gesien word.

Koch bespreek die taalkundige diversiteit van die vroeë Kaapkolonie en let op die mengsel van Nederlands, Duits, Frans, Maleis, Portugees en verskeie Afrikatale. Hierdie mengsel het die vorming van Afrikaans beduidend beïnvloed, wat gelei het tot 'n taal wat die interaksie van Indo-Europese, Austronesiese en Khoisan-taalgroepe weerspieël. Die boek ondersoek verskillende teorieë oor die oorsprong van Afrikaans, insluitend die "taalbotsing"-teorie, die "Nederlandse taal op die lippe van vreemdelinge"-teorie, en die "spontane ontwikkeling"-teorie. Uiteindelik stel Koch voor dat Afrikaans die gevolg was van 'n komplekse reeks faktore wat in die taalkundige en kulturele smeltkroes van die Kaapkolonie bedryf is. Hy gee voorbeelde van hoe hierdie taalkundige en kulturele uitruiling duidelik is in Boere-volksmusiek, -kos en -woordeskat, wat die wedersydse akkulturasie van verskeie etniese groepe illustreer.

Die boek delf in die uitdagings van literêre historiografie, veral wanneer dit kom by vroeë Afrikaanse tekste. Koch spreek die dilemma aan om kontemporêre estetiese kriteria toe te pas op werke wat nie hoofsaaklik as estetiese objekte beskou is nie, maar verskeie sosiale, kulturele en politieke funksies gedien het. Hy pleit vir 'n inklusiewe benadering en stel voor dat Suid-Afrikaanse tekste in Nederlands as die protoliteratuur van Afrikaans behandel moet word en ingesluit moet word in die bespreking van die ontwikkeling daarvan. Hierdie insluiting word geregverdig deur die feit dat hierdie tekste die proses dokumenteer waartydens Afrikaans sy onderskeidende karakter verkry en die unieke lewensomstandighede, interaksies met inheemse volke en die aard van die Kaap weerspieël. Hy wys daarop dat vroeë tekste nie net vir die VOC-bestuurders in Amsterdam geskryf is nie, maar toenemend vir die plaaslike koloniale gemeenskap.

Koch ondersoek die vroeë vorme van skryfwerk in Suid-Afrika, beginnende by die Nederlandse tydperk (1652-1795) en deur die Engelse tydperk (eerste helfte van die 19de eeu). Hy bespreek verskeie genres soos die Register, dagboeke, joernale, die mondelinge tradisie, vroeë joernalistiek en die eerste gedrukte tekste in Afrikaans. Die boek dek ook die emansipasie van die letterkunde gedurende die tydperk van taalbewegings in die tweede helfte van die 19de eeu. Koch analiseer verskillende taalbewegings, insluitend die Oostelike Grens Taalbeweging, die Kaapstadse Moslems Taalbeweging, die Morawiese Broeders Sendingbeweging en die Afrikaner Taalbeweging. Hy ondersoek die motiverings agter hierdie bewegings, soos godsdienstige inspirasies, taalpropaganda en politieke faktore.

Verder bespreek die boek die Nederlandse Beweging, wat daarop gemik was om Nederlandse tradisies te laat herleef, en die bewuste vorming van Afrikaanse letterkunde deur organisering en standaardiseringspogings. Koch kyk na belangrike verteenwoordigers van hierdie bewegings en verskaf 'n chronologie van die Suid-Afrikaanse geskiedenis tot die begin van die 20ste eeu. Die voorwoord onthul Koch se persoonlike reis in die skryf van hierdie geskiedenis, deur te put uit sy lesings, argiefanavorsing en besprekings met Afrikaanse literatuurhistorici. 

Oor die algemeen bied die boek 'n ryk, veelsydige weergawe van die vormingsjare van die Afrikaanse letterkunde, wat tradisionele narratiewe uitdaag en die komplekse wisselwerking tussen taal, kultuur en geskiedenis beklemtoon.

## Verwysings