Amerikaanse presidentsverkiesing 2024

Die **Amerikaanse presidentsverkiesing van 2024** (Engels: *United States presidential election, 2024*) was die 60ste vierjaarlikse presidensiële verkiesing, gehou op Dinsdag, 5 November 2024.  Die Republikeinse Party se kandidate – Donald Trump, wat die 45ste president van die Verenigde State van 2017 tot 2021 was, en JD Vance, die junior Amerikaanse senator van Ohio - het die Demokratiese Party se kandidate verslaan – Kamala Harris, die huidige Amerikaanse visepresident, en Tim Walz, die goewerneur van Minnesota. Trump en Vance sal na verwagting op 20 Januarie 2025 as die 47ste president en die 50ste visepresident ingehuldig word, ná hul formele verkiesing deur die Kieskollege.

Die verkiesing het bepaal wie Joe Biden as die 47ste President van die Verenigde State van Amerika sal opvolg. Volgens die Grondwet van die Verenigde State kon Biden vir 'n tweede termyn verkies word. Kiesers in elke staat en die Distrik van Columbia sal 'n lys van kiesers vir die Amerikaanse Verkiesingskollege kies, wat dan 'n president en vise-president vir 'n termyn van vier jaar sal verkies.

In April 2024 het Biden sy herverkiesingsveldtog vir die presidensiële verkiesing van 2024 aangekondig en, na die voorverkiesing, die vermoedelike Demokratiese Party genomineerde geword. Hy het egter sy kandidatuur in Julie 2024 teruggetrek ná 'n reeks gesondheidsbekommernisse. Biden het adjunkpresident Kamala Harris onderskryf om hom op te volg. Sy het genoeg onderskrywings van afgevaardigdes gekry om 'n dag later die nuwe vermoedelike genomineerde van die party te word. Biden se onttrekking aan die wedloop maak hom die eerste verkiesbare president sedert Lyndon B. Johnson in 1968 om nie vir herverkiesing te staan nie.

Biden se voorganger, Donald Trump, 'n lid van die Republikeinse Party, is vir 'n tweede, nie-opeenvolgende termyn verkiesbaar, nadat hy teen Biden in die 2020 presidensiële verkiesing verloor het. Trump het op 12 Maart die vermoedelike genomineerde word. In die aanloop tot die verkiesing, op 30 Mei 2024, is Trump skuldig bevind aan 34 misdrywe wat verband hou met die vervalsing van besigheidsrekords, wat die eerste president geword het wat aan 'n misdaad skuldig bevind is. Op 13 Julie is hy raakgeskiet in 'n sluipmoordpoging by 'n veldtogsaamtrek in Pennsilvanië.

Die presidensiële verkiesing het op dieselfde tyd as verkiesings vir die Amerikaanse Senaat, Huis, goewerneurs en staatswetgewers plaasgevind. Trump is tydens die 2024 Republikeinse Nasionale Konvensie op 15 Julie saam met sy verkiesingsvenoot genomineer; Ohio senator J. D. Vance. Robert F. Kennedy Jr. het na vore getree as die derdeparty-presidentskandidaat met die hoogste peilings sedert Ross Perot  in die 1992-verkiesing, as 'n onafhanklike kandidaat. Leidende veldtogkwessies sal na verwagting aborsie, grensveiligheid en immigrasie gesondheidsorg, onderwys, die ekonomie, buitelandse beleid, wees. LGBT-regte, klimaatsverandering, demokrasie, the ekonomie,  Sleutel-swaaistate sluit Arizona, Georgia, Michigan, Nevada, Pennsilvanië en Wisconsin in.

Die wenners van hierdie verkiesing is geskeduleer om op 20 Januarie 2025 as onderskeidelik die 47ste president en 50ste visepresident van die Verenigde State ingehuldig te word.

## Agtergrond 
### Prosedure 
Artikel Twee van die Verenigde State se Grondwet bepaal dat vir 'n persoon om as president te dien, die individu 'n natuurlike gebore burger van die Verenigde State moet wees, minstens 35 jaar oud moet wees en vir minstens 14 jaar 'n inwoner van die Verenigde State moet wees.  Die twee-en-twintigste wysiging verbied enige persoon om meer as twee keer tot president verkies te word. Partykandidate soek die nominasie deur middel van 'n reeks primêre verkiesings wat die afgevaardigdes kies wat die kandidaat by die party se nasionale konvensie kies. Elke party se nasionale konvensie kies 'n visepresidentskansisaat om daardie party se verteenwoordigers te wees. Die genomineerde vir president kies gewoonlik die adjunk, wat dan deur die afgevaardigdes by die party se konvensie bekragtig word. As geen kandidaat 'n meerderheid van hul party se afgevaardigdes se stemme wen nie, of (in hierdie verkiesing) 'n party se vermoedelike genomineerde uit die wedloop tussen die voorverkiesing en die konvensie val, kan 'n bemiddelde konvensie gehou word: die afgevaardigdes word dan "vrygelaat" en is vry om hul getrouheid na 'n ander kandidaat oor te skakel.

Die algemene verkiesing in November is 'n indirekte verkiesing, waarin kiesers vir 'n lys van lede van die kieskollege stem; hierdie kiesers kies dan direk die president en visepresident.

Verkiesingskantore het te doen met verhoogde werklading en openbare ondersoek, so amptenare in baie sleutelstate het meer fondse gesoek om meer personeel aan te stel, sekuriteit te verbeter en opleiding uit te brei. Hierdie eis kom na vore op 'n oomblik wanneer talle verkiesingskantore te doen het met 'n toename in aftrede en 'n vloed van openbare rekord-eise, deels as gevolg van die verkiesingswantroue wat geplant is deur voormalige president Donald Trump se verlies in die 2020-verkiesing. As Trump verkies word, sal hy die tweede president word om 'n tweede nie-opeenvolgende termyn te wen, wat hom by Grover Cleveland aangesluit het wat dit in 1892 gedoen het.

Trump is die eerste president in die Amerikaanse geskiedenis wat twee keer aangekla is, en die eerste wat weer na die vervolging gedien het. Trump is in Desember 2019 vir die eerste keer deur die Demokraties-beheerde Huis van Verteenwoordigers aangekla weens magsmisbruik en belemmering van die Kongres weens sy pogings om die Oekraïne te dwing om skadelike inligting oor Joe Biden te verskaf en verkeerde inligting rakende Russiese inmenging in die 2016 Amerikaanse verkiesing deur te weerhou vir militêre hulp. Trump se tweede vervolging deur die Huis het op 13 Januarie 2021 plaasgevind vir "aanhitsing van opstand" as gevolg van sy rol in die Amerikaanse Kapitool-aanval op 6 Januarie 2021. Aangesien Trump in albei gevalle deur die Senaat vrygespreek is, word Trump nie verhinder om in 2024 vir herverkiesing tot die presidentskap te beding nie.

## Verwysings