open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Charles Michel

**Charles Yves Jean Ghislaine Michel** (gebore op 21 Desember 1975 in Namur) is 'n Belgiese politikus van die Franstalige, liberale Mouvement Réformateur (MR). Op 1 Desember 2019 het hy aangetree as die president van die Europese Raad.

Vanaf 11 Oktober 2014 tot 27 Oktober 2019 was hy die eerste minister van België. Hy het van 2014 tot 2018 die *Michel I-kabinet* gelei, 'n koalisie van liberale, christendemokrate en Vlaams-nasionaliste. Van 2018 tot 2019 het hy die *Michel II-kabinet* gelei, 'n koalisie van liberale en christendemokrate.

Van 2006 tot 2018 was hy burgemeester van die Waalse stad Waver, en van 2007 tot 2011 was hy ook 'n federale minister gewees.

## Bronne 
*  Biografie op die webwerf van die Belgiese owerheid

## Eksterne skakels
Bloustekel-eenhoringvis

Die **Bloustekel-eenhoringvis** (*Naso unicornis*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee, Oman en aan die oskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Bluespine unicorn*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 70&nbsp;cm lank. Die kenmerk van die vis is die kort, beenagtige horing wat op die voorkop ontwikkel sodra die vis volwassenheid bereik. Die horing strek nooit verby die bek nie. Die onvolwasse visse het nog nie so 'n horing nie. Die vis se lyf is grys tot lig-olyfkleurig met die twee kiel plate op die stertvin basis. Die volwasse vis se stertvin punte ontwikkel ook lang filamente.

Hulle leef in rotskus areas en aflandige riwwe in water wat 1 tot 40m diep is. Hulle kom voor as alleenlopers of ook in klein groepies tot groot skole. Die vis vreet alge en is sku.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/Naso-unicornis.html

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Jack Palance

**Jack Palance** (gebore as **Volodymyr Palahniuk**; 18 Februarie 1919 – 10 November 2006) was ’n Amerikaanse akteur en sanger. In die vyf dekades van sy loopbaan is hy vir drie Oscars vir beste manlike byspeler benoem. Hy het dit in 1991 vir sy rol in *City Slickers* gewen.

## Loopbaan 
duimnael|links|180px|Palance en Robby Rist in die TV-program *Bronk*.
Palance se deurbraak in toneelspel was toe hy vir Marlon Brando ingestaan het in die toneelstuk *A Streetcar Named Desire*. Hy het Brando eindelik op die verhoog as Stanley Kowalski vervang.

In 1947 het hy sy Broadway-debuut gemaak en in 1949 sy debuut op televisie. ’n Jaar later was hy in sy eerste rolprent, *Panic in the Streets* (1950). Palance se vermoë as ’n karakterakteur is gou besef en hy het ’n Oscar-benoeming gekry vir sy derde rolprentrol, as Lester Blaine in *Sudden Fear.*

Hy is die volgende jaar weer vir ’n Oscar benoem, vir sy rol as Jack Wilson in *Shane*. Verskeie ander rolle in westerns het gevolg, maar hy het ook tussendeur uiteenlopende karakters vertolk soos Dr. Jekyll and Mr. Hyde, Dracula en Attila die Hun. In die middel 1950's het hy sukses behaal in prente soos *The Big Knife* en *I Died a Thousand Times*. In 1966 was hy in die TV-prent *Alice Through the Looking Glass* en die rolprent *The Professionals* saam met Lee Marvin en Burt Lancaster.

In 1969 het hy ’n country-album in Nashville, Tennessee, opgeneem met die liedjie "The Meanest Guy That Ever Lived", wat hy self geskryf het. Die album is in 2003 op CD heruitgereik.

Ná sukses in TV-programme in die middel 1980's het hy in ''Ripley's Believe It or Not!'' verskyn en was daar ’n groot aanvraag na sy dienste. In die laat 1980's was hy in die rolprent *Bagdad Café* (1987) en op TV in *Young Guns* (1988), *Tango & Cash* (1989) en *Batman* (1989). Hy was elke jaar by nuwe projekte betrokke tot aan die begin van die 21ste eeu. Hy het ook in 1984 gesing op Roger Waters se eerste solo-album, *The Pros and Cons of Hitch Hiking*.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Oranje stekel-eenhoringvis

Die **oranje stekel-eenhoringvis** (*Naso elegans*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Indiese Oseaan, die Rooisee, Oman en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. Die vis is ook al opgemerk by die Aliwal-bank. In Engels staan die vis bekend as die **Orange-spine unicorn**.

## Identifikasie 
Die vis word tot 45&nbsp;cm lank. Anders as die meeste eenhoringvisse het dit geen horing of knop op die voorkop nie. 'n Kenmerk van die vis is die kop se hoekige voorkoms. Die vis se lyf is donkerbruin met swart en oranje merke op die gesig, amper soos grimering. Die dorsale vin is geel met 'n blou rant en daar is twee, prominente helder oranjegeel kielplate op die stertvin se basis. Die mannetjies ontwikkel lang filamente op die stertvin.

Hulle leef in aflandige koraal- en soms rotsriwwe in water wat 1 tot 70&nbsp;m diep is. Hulle skuil in die rommel, koraal en rotsareas. Die vis is gewoonlik enkellopend maar kan ook in klein groepe saamwoon. Hulle vreet hoofsaaklik alge.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* *Naso elegans* by FishBase

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Ink

duimnael|Inkflesse
**Ink** is 'n kleurstof in die vorm van 'n vloeistof wat maklik met 'n pen of 'n ander middel op 'n bladsy aangebring kan word om te skryf. Gewoonlik is dit op waterbasis en sal die ink opdroog wanneer dit aangebring is.

Daar is diere wat inkte vervaardig om hulle te verdedig soos die ramshoringskulp of die seekat. Inkte word deur die mens reeds in die Oude Egipte aangewend om op papirus te skryf. Daar is lank gedink dat die Grieke en Romeine 'n ink op basis van koolstof (roet) gebruik het en dat inkte op basis van gallate van byvoorbeeld yster eers ná 420 verskyn het. Navorsing met sinchrotronstraling op die verkoolde papirusrolle uit Herculaneum het egter getoon dat dit al tydens die Versuvius se uitbarsting bekend gewees het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Vivien Leigh

**Vivian Mary Hartley**, later bekend as **Vivien Leigh** (5 November 1913 – 8 Julie 1967), was ’n Britse aktrise van die verhoog en silwerdoek. 

Sy het twee Oscars gewen, vir haar vertolking van Scarlett O'Hara in *Gone with the Wind* (1939) en van Blanche DuBois in die rolprentweergawe van *A Streetcar Named Desire* (1951), ’n rol wat sy ook in 1949 in die West End in Londen gespeel het. Sy het ook ’n Tony gewen vir haar spel in die Broadway-weergawe van *Tovarich* (1963).

## Loopbaan 
duimnael|links|220px|Leigh en Olivier in Australië, Junie 1948.

Nadat sy drama studeer het, het Leigh in klein rolle in vier 1935-rolprente verskyn en daarna was sy die heldin in *Fire Over England* (1937). Omdat sy vir haar skoonheid geprys is, het sy gevoel dit staan in die pad van haar sukses as ernstige aktrise. 

Ondanks haar gewildheid op die silwerdoek, was Leigh hoofsaaklik ’n teateraktrise. In haar loopbaan van 30 jaar op die verhoog het sy rolle vertolk wat wissel van die heldinne in Noël Coward- en George Bernard Shaw-komedies tot klassieke Shakespeare-karakters soos Ophelia, Cleopatra, Juliet en Lady Macbeth. 

Tussen 1940 en 1960 is Leigh sterk geassosieer met haar man van dié tyd, Laurence Olivier, haar tweede man. Hulle het saam in baie verhoogstukke opgetree, met Olivier dikwels as regisseur, asook in drie rolprente. Sy het ’n reputasie opgebou dat sy moeilik is om mee saam te werk omdat sy vir ’n groot deel van haar volwasse lewe aan bipolêre gemoedsteuring gely het. Sy het ook herhaaldelike aanvalle van chroniese tuberkulose gehad – sy is in die middel 1940's die eerste keer daarmee gediagnoseer en is eindelik op 53-jarige ouderdom daaraan dood. 

Hoewel sy met tye nie toneelgespeel het nie, het die American Film Institute haar in 1999 16de geplaas op hul lys van die 100 beste aktrises van die klassieke Hollywoodse rolprentbedryf.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
*Vivien Leigh by die Britse Screen Online
* 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Aluin

duimnael|200px| 'n Kaliumaluinkristal
duimnael|200px|'n Chroomaluinkristal

'n **Aluin** is in die chemie 'n dubbelsouthidraat met die algemene formule MM.12. Daar is twee verskillende metaalatome: M is 'n eenwaardige (1+) ioon en M is 'n driewaardige (3+) ioon. Aluin is ook 'n mineraal wat in die natuur voorkom en hierdie algemene samestelling het.

## Naam 
Die naam *aluin* stam via Middelnederlands *alun* en Oudfrans *alun* af van Latyn *alūmen*. Die verdere herkoms in onduidelik, moontlik kom dit van 'n Indo-Europese stam wat *bitter* beteken, maar dit is nie seker nie.

## Struktuur 
Die aluine het 'n kubiese kristalstruktuur wat is opgebou uit gehidrateerde M.6 en M.6-oktaëders wat afwissel soos die Na en Cl ione in die halietstruktuur (NaCl-tipe). Daartussen sit tetraëdriese sulfaatione ().

## Voorbeelde 
Die bekendste voorbeeld van 'n aluin is kaliumaluin KAl.12 (M= M=). Dit word byvoorbeeld aangewend om klein bloedings te stelp wanneer mens hom skeer met 'n messie. 'n Ander bekende aluin is chroomaluin KCr.12 (M= M=) wat gebruik word as looisout by die vervaardiging van leer.

## Isomorfiese vervanging 
Daar is egter talle van aluine. Die volgende M en M ione kan aangetref word:

Hierdie eenwaardige M-ione kan mekaar vervang omrede hulle almal ongeveer dieselfde ioonradiusse besit. Dieselfde geld vir die driewaardige M-ione. Ook mengkristalle tussen die een aluin en die ander een met gedeeltelike vervanging van die een ioon deur die ander kan voorkom. Daar is ook aluine wat 'n ligvervormde struktuur het met 'n simmetrie wat laer is as kubies.

## Verwysings
Melvin Seeman

**Melvin Seeman** is 'n Amerikaanse sosioloog wat bekend is vir die vervreemdingsteorie, wat hy onder andere op Karl Marx gebaseer het. Hy is tans verbonde aan UCLA (University of California, Los Angeles).

## Belangrike publikasies 
* Seeman, Melvin. 1959. On the meaning of alienation. *American Sociological Review*, 24(6):783-791.
* Seeman, Melvin. 1966. Alienation, Membership, and Political Knowledge: A Comparative Study. *The Public Opinion Quarterly*, 30(3):353-367.
* Seeman, Melvin. 1972. Alienation and Knowledge-Seeking: A Note on Attitude and Action. *Social Problems*, 20(1):3-17.
* Seeman, Melvin. 1972. The Signals of '68: Alienation in Pre-Crisis France. *American Sociological Review*, 37(4):385-402.
* Seeman, Melvin. 1975. Alienation Studies. *Annual Review of Sociology*, 1:91-123.
* Seeman, Melvin. 1983. Alienation Motifs in Contemporary Theorizing: The Hidden Continuity of the Classic Themes. *Social Psychology Quarterly*, 46(3):171-184.
* Seeman, Melvin, Alice Z. Seeman, en Art Budros. 1988. Powerlessness, Work, and Community: A Longitudinal Study of Alienation and Alcohol Use. *Journal of Health and Social Behavior*, 29(3):185-198.

## Afrikaanse bronne oor Melvin Seeman 
* Hermann, Dirk J. 2006. *Regstellende aksie, aliënasie en die nie-aangewese groep*. NWU, Potchefstroom: Ongepubliseerde PhD-proefskrif.
* Senekal, Burgert A. 2009. "Die lied van die nuwe jong Suid-Afrika": Die representasie van vervreemding in hedendaagse Afrikaanse protesmusiek, *Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans*, 16(2), 53-67.
* Senekal, Burgert A. 2009. Vervreemding in Fanie Viljoen se *BreinBliksem* (2005), *Stilet* 21(1), 101-118.
* Senekal, Burgert A. 2011. Vervreemding in die ekstreem: 'n Oorsig oor normloosheid en sosiale isolasie in Afrikaanse ekstreme metal, *LitNet Akademies*, 8(1), 76-101.
* Senekal, Burgert A. 2013. Fokofpolisiekar en die musiek van vervreemding, *Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans*, 20(1), 87-101.

## Eksterne skakels 
* Melvin Seeman  op sociology.ucla.edu
Bagdad Café

***Bagdad Café*** (ook bekend as ***Out of Rosenheim***) is ’n Duitse rolprent van 1987 wat deur Percy Adlon geregisseer is. Dit is ’n komedie wat by ’n afgeleë vulstasie, padkafee en motel in die Mojave-woestyn in Kalifornië afspeel. Dit handel oor twee vroue wat kort tevore van hul mans vervreemd geraak het en die vriendskap wat tussen hulle ontstaan. 

## Storielyn 
Die Duitse toeris Jasmin Münchgstettner (Sägebrecht) van Rosenheim en haar man baklei terwyl hulle deur die woestyn reis. Sy storm uit die motor en loop na ’n afgeleë vulstasie en kafee, wat bedryf word deur ’n rateltaai en humeurige Brenda (Pounder), wie se eie man kort daarna ná ’n rusie die pad vat. Jasmin huur ’n kamer in die aangrensende motel. Brenda vertrou aanvanklik nie die buitelander nie, maar raak later met haar bevriend en laat haar toe om in die kafee te werk.

’n Verskeidenheid kleurryke karakters besoek die kafee, onder andere ’n vreemde Hollywoodse oudverwer van rolprentstelle (Palance) en ’n glansryke tatoe-kunstenaar (Kaufmann). Met die vermoë om stilweg aanklank te vind by elke besoeker aan die kafee, aangehelp deur ’n passie vir skoonmaak en towerkunsies, het Jasmin gaandeweg ’n invloed op die kafee en almal daarin.

## Akteurs 
*Marianne Sägebrecht - Jasmin Münchgstettner
*C.C.H. Pounder - Brenda
*Jack Palance - Rudi Cox
*Christine Kaufmann - Debby

## Ontvangs 
Die prent het positiewe resensies gekry. Dit het ’n positiewe reaksie van 88% gekry op Rotten Tomatoes. Dit was ook by die loket ’n treffer en het in Amerika $3,59&nbsp;miljoen verdien.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*Bagdad Café by *Time Out*
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Vernie Plaatjies

**Vernie Plaatjies** (1962 - 2010) was 'n Suid-Afrikaanse skrywer en is op 6 September 1962 op Bredasdorp gebore.

## Lewe en werk 
Vernie Plaatjies is gebore as die oudste van ses kinders. Hy het twee broers (Joseph Lodewyk en Henry Lakey) en drie susters (Leona, Maria en Shireen). Hy verwerf 'n B.A.-graad met hoofvakke Afrikaans en Filosofie aan die Universiteit van Wes-Kaapland in 1984, gevolg deur 'n Hoër Onderwysdiploma. Hierna gee hy ses jaar lank onderwys in Hanoverpark. In 1989 behaal hy sy B.A. Honneurs-graad. Hierna behaal hy sy M.A.-graad met lof met 'n verhandeling oor “*Skryt*” van Breyten Breytenbach en is deeltydse dosent in die Afrikaanse letterkunde by die Universiteit van Wes-Kaapland. Hy span saam met die kunstenaar Thembinkosi Goniwe vir die “Bloedlyn” uitstalling van kunswerke by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees van 1999, waar skrywers en kunstenaars gesamentlik 'n kunswerk lewer. Hy woon op Atlantis naby Kaapstad by 'n tante, maar verhuis kort voor sy dood na sy suster Leona Springfield op Mitchells Plain. Op 18 Mei 2010 is hy op Mitchells Plain  aan nierversaking oorlede.

## Skryfwerk 
In sy poësie ontgin hy die leefwêreld en taalgebruik van die bruin Afrikaanssprekendes en lewer hy veral sosiale kommentaar op die dinge wat sy mense raak. Sy gedigte word in “*Optog*”, “*Nuwe stemme 1*”, “*Nuwe stemme 3*”, “*Die dye trek die dye aan*” en “*Groot verseboek*” opgeneem. Hy skryf ook die lirieke vir die liedjie “*Strate*” wat deur Riku Lätti opgeneem word.

## Eerbewyse 
Die Afrikaanse Skrywersvereniging, tesame met die Kreatiewe Skrywersvereniging van Bredasdorp, vier op Saterdag 17 September 2011 sy lewe en werk by 'n funksie op Bredasdorp.

## Verwysings
Masedoniërs

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Masedonies. Moenie verwar word met antieke Masedoniërs of Griekse Masedoniërs nie.*

duimnael|links|Vlag van die Masedoniërs
Die **Masedoniërs** (Masedonies: Македонци *Makedonci*), soms ook **Masedoniese Slawiërs** of **Slawiese Masedoniërs** genoem, is 'n Slawiese nasie en etniese groep inheems aan Noord-Masedonië en aangrensende lande van die Balkanskiereiland, wat Masedonies, 'n Suid-Slawiese taal, as moedertaal praat. Hulle vorm die titulêre nasie van Noord-Masedonië en maak volgens die laaste sensus van 2002 omtrent 64% van dié land se bevolking uit. Naas Masedoniërs woon nog sowat 510&nbsp;000 Albanese (25%) in Noord-Masedonië.

Wêreldwyd is daar tussen 2 en 2,2 miljoen Masedoniërs, waarvan sowat 1,3 miljoen in Noord-Masedonië. Daarbenewens vorm Masedoniërs belangrike minderhede in Albanië, Bulgarye, Griekeland en Serwië.

Soms beskou Masedoniërs hulself as afstammelinge van die antieke Masedoniërs, hoewel hierdie feit nie wetenskaplik bewys kan word nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Kersfees-papegaaivis

Die **Kersfees-papegaaivis** (*Calotomus carolinus*) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, Oman en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Christmas parrotfish*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 50&nbsp;cm lank. Die lyf is ovaalvormig met 'n stroombelynde kop profiel. Volwasse mannetjies is donker blou-groen en die skubbe het pienk rantjies. Daar is ook pienk strepies wat van die oë uitstraal.

Hulle leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 10 tot 30m diep is. Hier kom hulle voor in koraal puin, seegras en grasagtige areas. Hulle vreet 'n verskeidenheid alge en seegras.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.fishbase.org/summary/SpeciesSummary.php?ID=4355&genusname=Calotomus&speciesname=carolinus&AT=Calotomus+carolinus&lang=English
Salah Abdeslam

duimnael|Salah Abdeslam
**Salah Abdeslam** (Arabies: صلاح عبد السلام, lit. 'Ṣalāḥ ʿAbd as-Salām'; Franse uitspraak: [sala abdɛslam]; gebore op 15 September 1989, Brussel) is 'n Franse Islamitiese terroris wat lewenslange tronkstraf opgelê is in 2022 as die enigste oorlewende lid van die 10-man-eenheid wat die aanvalle in Parys op 13 November 2015 uitgevoer het waarin 130 mense dood en meer as 490 beseer is.

Hy is gebore in België en woon daar, maar beskik oor Franse nasionaliteit. Hy is glo van kindsbeen af 'n vriend van Abdelhamid Abaaoud, die groep se leier. Abaaoud was reeds geradikaliseer en het in 2013 na Sirië gegaan omrede hy 'n aanhanger van daesj is. Abdeslam is deur hom oortuig om 'n terroris te word. Hy probeer sy vrou te oortuig om met hom na Sirië te gaan, maar sy weier en hy skei van haar. Salah is die broer van Ibrahim wat homself in 'n Paryse kafee opgeblaas het. Die owerhede in België het 125 dae na hom gesoek, veral in die Brusselse wyk Sint-Jans-Molenbeek. Uiteindelik het hulle hom op 19 Maart 2016 gevind, 100&nbsp;m van die plek waar hulle vermoed het dat hy hom vier maande geleë versteek het. Hy het sy selfoon in werking gestel en dit het die Rijkswacht in staat gestel om hom te vind. Die Belgiese minister van Buitelandse Sake Didier Reynders het verklaar dat Adbeslam na die Stade de France wou gaan om homself ook op te blaas, maar het om onbekende redes besluit het dit nie te doen nie. Hy het vanuit Brussel nog aanslae beplan.

Abdeslam se advokaat is Sven Mary. Hy het verklaar: "Indien iemand beskryf word as publieke vyand nommer een, wil ek hierdie misbruik van gesag beveg". Frankryk het om sy vinnige uitlewering gevra en Mary probeer om dit te verhoed.

Twee dae ná sy aanhouding het 'n nuwe terroristiese aanslag in Brussel plaasgevind. In dié aanslag is 34 mense dood. Die aanslae is glo die antwoord op die *groot oorwinning* van Abdeslam se inhegtenisneming wat die media verkondig het en wat deur die jihadiste as *groot provokasie* gesien is.

Sy advokaat Sven Mary het egter verklaar dat Abdeslam nie van die planne geweet het nie.

## Verwysings
Perdegesig-eenhoringvis

Die **perdegesig-eenhoringvis** (*Naso fageni*) is 'n vis wat voorkom in die weste van die Stille Oseaan, die Indiese Oseaan en aan die ooskus van Afrika vanaf Kenia tot by die Bazaruto-eilande in Mosambiek asook die Seychelle. In Engels staan die vis bekend as die *Horseface unicornfish*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *Naso fageni* by FishBase
Borasien

duimnael|links|Die kristalstruktuur van vaste borasien

**Borasien** is 'n chemiese verbinding met formule . Die molekuul is isoelektronies en isostruktureel met benseen en die eienskappe van borasien en benseen is vergelykbaar. Omrede dit geen koolstof bevat nie word dit wel *anorganiese benseen* genoem.

Borasien is termies stabiel in die gasfase, maar vloeistof ondergaan 'n stadige polimerisasieproses. Onder verhitting word die heksagonale vorm van boornitred (BN) by temperature >800&nbsp;°C gevorm.

Sedert die ontdekking van hierdie stof in 1926 deur A. Stock en E. Pohland is 'n groot aantal afgeleide verbindings daargestel. Oorspronklik is dit vervaardig deur gasvormige boraan  en ammoniak  in 'n afgeslote buis te verhit. Aanvanklik word addukte tussen die Lewisbasis ammoniak en die Lewissuur boraan gevorm:

:: B_2H_6 + 2NH_3 \to B_2H_6.2NH_3 

Ander addukte is .4 en .4

Die addukte is nie so vlugtig soos boraan self nie en onder verhitting ondergaan hulle reaksies soos:

:: 3\left(B_2H_6.2NH_3\right) \to 2B_3N_3H_6 + 12H_2 

Ongelukkig is boraan taamlik giftig en die reaksie lewer ook neweprodukte. Die opbrengs by 180-220&nbsp;°C is ongeveer 23-41%. Ook reaksies in organiese oplosmiddels het ingewikkelde mengsels opgelewer. 'n Vastestofreaksie is ook moontlik tussen litiumboorhidried en ammoniumchloried:

:: 3LiBH_4(s) + 3NH_4Cl(s) \to B_3N_3H_6(g) + 9H_2(g) +2LiCl(s) 

'n Reaksie met  is ook moontlik en hierdie stof kos minder, maar dit vereis voortdurende verpoeiering in 'n meul.

## Kristalstruktuur
Borasien kristalliseer in 'n tetragonale struktuur wat nie met een van vaste benseen se strukture ooreenkom nie. Die molekules is nie gestapel met booratome wat direk bo stikstofatome met koplanêre ringe geleë is nie. In plaas daarvan is die stapels gekantel, en die lae het interplanêre hoeke van 65.2'. Die koplanêre molekules het 'n minimum afstand wat ooreenkom met die korter sel-as 546,3(1) pm. Die molekulêre vlakke en die kort sel-asse sluit 'n hoek van 49.6' in, wat daartoe lei dat die boor- en stikstofatome mekaar tot 357 pm benader.
Die elektrondigtheid binne 'n borasienmolekule toon duidelik dat die B-N-bindings 'n polêre karakter het.
## Verwysings
Katalane

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Katalaans.*

duimnael|links|Ligging van die Katalaanse lande (*Països Catalans*) in grys
Die **Katalane** (Katalaans, Frans en Oksitaans: *catalans*; Italiaans: *catalani*; Spaans: *catalanes*) is 'n etniese groep inheems aan die outonome gemeenskap Katalonië in die noordooste van Spanje. Hulle deel 'n gemeenskaplike Katalaanse kultuur, afkoms en praat Katalaans as moedertaal asook Spaans of Frans as tweede taal. Katalane vorm 'n nasie in die noordwestelike outonome gemeenskap Katalonië. Streng gesproke verwys die term Katalane na die bevolking van Katalonië wat net van Katalaanse afkoms is.

Wêreldwyd leef omtrent 8,2 miljoen Katalane, waarvan sowat 7,5 miljoen in Katalonië. In 'n breër sin verwys die term Katalane ook na mense van Katalaanse afkoms wat in die sogenaamde "Katalaanse lande" (*Països Catalans*) leef en Katalaans praat. Die Katalaanse lande sluit naas Katalonië nog Andorra, die Baleariese Eilande, die outonome gemeenskap Valencia, die Franse departement Pyrénées-Orientales en die stad Alghero op die Italiaanse eiland Sardinië in.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Jan H. Maraisprys

Die **Jan H. Maraisprys** is ’n prys wat jaarliks toegeken word as erkenning vir ’n uitstaande bydrae tot Afrikaans as wetenskapstaal deur wetenskaplike werk en publikasies op hoë vlak en van hoë gehalte in Afrikaans. Die prys is in 2015 ingestel en word jaarliks op 30 Mei, die geboortedag van Jan H. Marais, oorhandig. Prysgeld beloop R500&nbsp;000.

Die prys is ingestel deur drie instansies wat hul bestaan grootliks te danke het aan die erflating van Marais, ’n diamantmagnaat, filantroop en taalstryder. Die instansies is Het Jan Marais Nationale Fonds, Naspers en die Universiteit Stellenbosch.
* 2022 – Prof. Rufus Gouws
* 2023 – Prof. Louise Viljoen
* 2024 – Prof. Wannie Carstens

## Verwysings
Sulla

**Lucius Cornelius Sulla (Felix)** (138 v.C. - 78 v.C.) was 'n Romeinse konsul in die jaar 88 v.C. wat sy leër teen die stad Rome self aangevoer het en later diktator geword het.

## Die man 
duimnael|links|Sulla
Hy behoort tot die *gens* Cornelia en van sy kinderjare is niets bekend, behalwe 'n legende wat sê dat toe hy 'n baba was 'n vrou oor hom gesê sou hê *puer tibi et rei publicae tuae felix*: hierdie seun sal geluk bring aan jou en jou republiek. Dit verklaar dat hy die bynaam *Felix*, die gelukkige, dra. Sy familie was vernaam en hy het Griekse en Latynse literatuur geleer. Ongelukkig vir hom is sy pa dood toe hy volwasse word en hy het geen erfenis gekry nie. Dit het hom taamlik arm gemaak en uit die kring van die aristokrate gesluit. Hy het hom daarom by die toneelwêreld aangesluit. Hy was 'n goeie sanger en 'n aantreklike man met goudrooie hare en deurdringende blou oë. Later het hy 'n siekte gekry wat sy vel en sy gesig aangetas het. Dit is dikwels as jeuksiekte gesien, maar dit kan ook gordelroos wees.

Hy trou met ene Ilia of Julia wat moontlik 'n suster van Caesar Strabo of van L. Julius Caesar (konsul in 90 v.C.) was en dit bring hom in die politieke kringe van Rome. Hulle kry 'n dogter wat in 89 Pompeius Rufus se seun trou. Die volgende jaar 88 v.C. word hy saam met Pompeius Rufus tot konsul gekies. Sy vrou is moontlik reeds dood en later hertrou hy met ene Aelia. Hy het ook relasies met ander mense, 'n vrou bekend as Nicopolis en 'n man Metrobius.

## Burgeroorlog 
In Rome verdryf in 87 v.C. die een konsul, Octavius, die ander een, Cinna, wat na Marius vlug. Marius besluit die stad in te neem, wat baie geweld veroorsaak, en word in 86 v.C. saam met Cinna opnuut konsul. Hy sterf egter 'n paar dae later en Cinna bly konsul (87-84 v.C.). Sulla, wat in Asia teen Mthridates veg word tot vyand van Rome verklaar. Ná oorwinnings teen Mithridates keer hy in 83 v.C. en 'n burgeroorlog breek uit. Die *optimates* kies sy kant waaronder Crassus en Pompeius. Uiteindelik wen Sulla die oorlog. Hy dood honderde of moontlike duisende politieke teenstanders in die stad en word *dictator*. Hierdie amp is eintlik uiters beperk van duur, maar hy bly dit tot hy in 80 v.C. self besluit om af te tree. Hy word dan opnuut konsul en sterf in 79 v.C. Die hervormings van 88 v.C. word opnuut deurgevoer wat beteken dat die posisie van die senaat versterk word en heelparty van die regte van die volkstribune weggeneem word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Stapelbed

duimnael|Stapelbeddens op 'n skip.
duimnael|Stapelbed in 'n kinderkamer.

'n **Stapelbed** is 'n meubelstuk met twee of meer beddens wat bo op mekaar gemonteer is. Stapelbeddens bespaar ruimte en bied slaapplek vir meer as een persoon in die spasie wat 'n enkele bed sou opneem. Hierdie beddens word algemeen gebruik waar die beskikbare vloeroppervlak beperk is, soos op skepe, in kinderkamers, jeughostelle en tronkselle.

Stapelbeddens word gewoonlik deur vier pote (een op elke hoek van die bed) ondersteun. Om die boonste bed te bereik, word 'n leer langs die kant aangebring. Die boonste bed het gewoonlik 'n reling om te verhoed dat die slapende persoon afrol of -val. As gevolg van die hoogte en omdat 'n leer benodig word, word dit nie vir kinders onder ses jaar aanbeveel nie.

'n **Hoogslaper** is 'n verhoogde bed, vergelykbaar met 'n stapelbed, maar sonder die onderste bed. Soms word 'n ander meubelstuk, soos 'n lessenaar of 'n sitbank, onder die bed ingebou.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 10 fantasie-stapelbeddens vir kinders, huisgenoot.com
Gespikkeldetang

Die **Gespikkeldetang** (*Zebrasoma gemmatum*) is 'n vis wat voorkom in die westelike Indiese Oseaan, meer spesifiek Mauritius, Madagaskar en die kus van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Spotted tang*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 23&nbsp;cm lank. Die lyf en die vinne is bruin tot groen-bruin met klein wit spikkeltjies wat digby mekaar is op die lyf en vinne. Die stertvin is geel of geelbruin.

Die vis leef op aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 10 tot 60&nbsp;m diep is. Hulle is alleenlopers en bly gewoonlik naby die rif. Die vis vreet alge en dooie koraal van die rotse. Die spesie is seldsaam.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings
Baske

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Baskies.*

[duimnael|links|*Ikurrina*, die vlag van die Baske en die [Baskeland]]

Die **Baske** (Baskies: *euskaldunak*; Spaans: *vascos*; Frans: *basques*) is 'n etniese groep inheems aan die outonome Gemeenskap van die Baskeland in die noorde van Spanje wat met die Baskiese taal verband hou. Hulle deel 'n gemeenskaplike Baskiese kultuur, afkoms en praat Baskies as moedertaal asook Spaans of Frans as tweede taal. Baske vorm 'n nasie in die noordelike outonome gemeenskap Baskeland. Streng gesproke verwys die term Baske na die bevolking van Baskeland wat net van Baskiese afkoms is.

Wêreldwyd leef tussen 2 en 3 miljoen Baske, waarvan sowat 2,4 miljoen in die Baskeland. In 'n breër sin verwys die term Baske ook na mense van Baskiese afkoms wat in die groter Baskeland (*Euskal Herria*) leef en Baskies praat. Die Baskeland sluit naas die outonome Gemeenskap van die Baskeland nog die outonome Gemeenskap Navarra in Spanje in asook die voormalige Franse provinsies Labourd, Neder-Navarra en Soule in.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Tweekleurtang

Die **Tweekleurtang** (*Zebrasoma scopas*) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan en die Indiese Oseaan, ook aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Twotone tang*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 20&nbsp;cm lank. Die volwasse vis is geelbruin aan die voorkant wat verdonker na amper swart op die stertvin. Daar is klein ligblou spikkels of lyne op die kop en lyf. Daar is ook 'n bossie stekelhare op die basis van die stertvin.

Die onvolwasse visse se kop en voorste gedeelte van die lyf is ligter met goue spikkels op die kop. Die agterlyf is donkerbruin tot pers en daar is gepaarde donker strepe oor die lyf. Die dosale- en analevinne is vergroot.

Die vis leef in tropiese strandmere en beskutte aflandige koraalriwwe in water wat twee- tot 50&nbsp;m diep is. Hulle is gewoonlik alleenlopers of kan in klein groepies voorkom. Die onvolwasse vissie is sku en skuil tussen die koraal. Die vis vreet alge en detritus. Dit is 'n seldsame spesie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014 

## Verwysings
88 v.C.

## Gebeure 
### Rome 
*Sulla word tot konsul gekies.
*Volkstribuun Sulpicius doen 'n wet aanneem wat die bevel oor die legioene in Asia van Sulla op Marius oordra.
### Sirië 
*Phillipus I neem Antiogië oor van Demetrius III en vra vir die Partiërs om hulp.

### Egipte 
*Ptolemeus X Alexander I word as farao afgesit en sy broer Ptolemeus IX keer uit ballingskap terug. Hy trou met Cleopatra Berenike (III) wat sy eie dogter is.
## Verwysings
104 v.C.

## Gebeure 
* 1 Januarie – Marius hou sy triomftog in Rome. Die verslane Jugurtha word meegevoer en later gedood.
*Gaius Marius voer die *cohort* in.
*Volgens Plinius die ouere voer Gaius Marius die *Aquila* in as standaard vir die Romeinse legioene.

## Sterftes 
* Jugurtha – koning van Numidië (* ca. 160)
* Johannes Hyrcanus I – priester-koning van Judea

## Verwysings
Seilvintang

Die **seilvintang** (*Zebrasoma desjardinii*) is 'n vis wat voorkom in die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die *Sailfin tang*.

## Identifikasie 
Die vis word tot 40&nbsp;cm lank. Hierdie spesie het goed ontwikkelde seiltipe dorsale- en analevinne. Die volwasse vis is bruin tot grys met 'n patroon van afwissellende lig en geel strepe en kolletjies op die kante van die lyf en kop. Die dorsale- en analevinne is bedek met ligte strepe en die stertvin is donker met blou kolletjies. Die onvolwasse visse is gelerig met afwissellende donker en ligte strepe terwyl die dorsale- en analevinne vergroot is met streepmerke op.

Die vis leef in tropiese strandmere en beskutte aflandige riwwe in water wat 1 tot 30&nbsp;m diep is. Hulle verkies areas in die riwwe waar die koraalgroei meer welig is. Volwasse visse is alleenlopers of kom in pare voor terwyl onvolwasse visse alleenlopers en sku is. Hulle skuil in die takke van korale.

Die vis vreet alge en detritus. Die spesie is seldsaam.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa.* Dennis King & Valda Fraser. Struik Nature. 2014
Diamant en die dief

**Diamant en die Dief** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 28 Junie 1978 in Suid-Afrika vrygestel is. Die skrywer en regisseur was Jan Scholtz. Akteurs soos Hans Strydom, Sybel Coetzee en Bill Curry vertolk die hoofrolle.

## Genre 
Die rolprent is ’n komedie. Dit het geen ouderdomsperk nie en is goeie gesinsvermaak.

## Akteurs 
* Hans Strydom as Tom, 'n swendelaar
* Sybel Coetzee as Diamantjie, 'n geoloog
* Bill Curry, as Jeffrey Fantastic, 'n swendelaar
* Zack du Plessis as Vlok
* Regardt van den Bergh as Brand
* Mel Miller as Daan Wasserman
* Francois de Bruyn as Wepener
* Alex Heyns as C.A. Heyns
* Johan Malherbe as 'Wasserman' (Jacques)
* Volenté Bertotti as ontvangsdame (Susan)
* Jakkie Groenewald as Gouws
* Jacques Loots as Joubert, bankbestuurder
* Michal Grobbelaar as kolonel
* Klaas de Boer as verkeersbeampte
* P.W. Marais as Hamilton

## Storielyn 
Diamant en die Dief is die verhaal van 'n sjarmante swendelaar (Hans Strydom) en sy ontmoeting met 'n pragtige geoloog (Sybel Coetzee), aan wie hy vals diamante probeer verkoop. Sy is egter nie onder 'n kalkoen uitgebroei nie en hy bevind hom uiteindelik met 'n ongewenste vennoot. Hulle vertrek na Johannesburg waar hulle met behulp van nog 'n groter swendelaar (Bill Curry) hulle swendelstreke voortsit.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
Quarraisha Abdool-Karim

Professor **Quarraisha Abdool-Karim** is 'n Suid-Afrikaanse epidemioloog. Sy is die voorsitter van die HPTN Etiekwerkgroep, FHI in Noord-Carolina. Sy is ook 'n stigterslid en direkteur van die generiese antiretrovirale verkrygingsprojek (GARPP). Sy dien tans as projekdirekteur van die Vulindlela Landelike Navorsingsterrein. Sy het die Orde van Mapungubwe-toekenning ontvang, die hoogste siviele eerbetoning in Suid-Afrika. Abdool-Karim is 'n lid van die Akademie vir Wetenskap van Suid-Afrika en die Afrika-Akademie vir Wetenskap. Sy is ook die eerste vroulike ontvanger van die TWAS-Lenovo Wetenskapprys. Sy is met mede-epidemioloog Salim Abdool-Karim getroud.

## Verwysings
Wet van Archimedes

duimnael|300px|Voorstelling van Archimedes se wet.Die voorwerp dryf omdat die opwaartse krag *FA* gelyk is aan die teenoorgestelde krag *Fp*. *Vi* is die volume van die verplaaste vloeistof.
duimnael|Archimedes het moontlik sy beginsel van dryfvermoë gebruik om te bepaal of 'n goudkroon minder dig as soliede goud is.

Die **wet van Archimedes** is 'n wetenskaplike beginsel wat verband hou met die dryfvermoë en verplasing van voorwerpe. Dit verduidelik die opwaartse krag wat 'n voorwerp ondervind as dit in 'n vloeistof of gas geplaas word. Hierdie krag is gelykstaande aan die gewig van die verplaaste volume van die vloeistof of gas. Hierdie opwaartse krag word die archimedeskrag genoem.

Die beginsel is in die 3de eeu v.C. deur Archimedes van Sirakuse ontdek toe hy in die bad gesit het. Hy het opgespring, kaal in die straat afgehardloop en geskreeu "Eureka" (ek het dit gevind)! Voorwerpe kon teen daardie tyd akkuraat geweeg word, maar met dié ontdekking kon die volume van 'n voorwerp met die massa daarvan verbind word, om so die digtheid te bepaal.

## Beginsel 
Wanneer 'n mens 'n voorwerp in vloeistof plaas, voel dit of die voorwerp 'n sekere hoeveelheid minder weeg. Hierdie gewig is gelykstaande aan die gewig van die vloeistof wat dit verplaas het. Archimedes het die dryfvermoë van 'n voorwerp in vloeistof as volg gedefinieer:

Meer algemeen, vir drywende en gesinkte (onderdompelde) voorwerpe, in 'n vloeistof of gas, kan sy wet as volg gestel word:

Vir 'n drywende voorwerp is die gewig van die verplaaste vloeistof die gewig van die voorwerp. Vir 'n gesinkte voorwerp is die volume van die voorwerp dieselfde as die volume van die verplaaste vloeistof. 

Kortliks: Dryfvermoë = gewig van verplaaste vloeistof.

## Toepassing 
Om die beginsel te gebruik om die verskil tussen goud en 'n ander stof te bepaal, moet die konsep van massa (in die praktyk, gewig) bygevoeg word.

Pas hierdie formule op 'n stuk suiwer goud toe:
:  \frac { \text {digtheid van voorwerp}} { \text{digtheid van vleoistof} } = \frac { \text{gewig}} { \text{gewig} - \text{skynbare onderdompelde gewig}}\,

Dit gee die digtheid van die goud (die digtheid van water is 1). Die digtheid van die kroon kan nou bepaal word om te bepaal of dit dieselfde of minder dig is.

As alternatief kan 'n skaal gebruik word. Plaas die voorwerp wat getoets word op die een kant (bv. 'n kroon). Plaas goud van gelyke gewig op die ander kant. As die skaal in die vloeistof geplaas word, en die goud afsak, beteken dit dat die voorwerp 'n groter dryfvermoë as goud het, omdat dit minder dig as goud is. Dit het dus 'n groter volume en groter dryfvermoë.

Goudsmede kon dus nie meer silwer met goud meng en daarmee wegkom nie, omdat die digtheid en dus die volume daarvan verskil het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Koolstofsuboksied

**Koolstofsuboksied** is 'n chemiese verbinding met formule .

Die stof is ontdek deur Diels en Wolf in 1906.

Infrarooi- en ramanspektroskopie bevestig dat dit 'n lineêre molekuul is, wat as O=C=C=C=O geskryf kan word.

duimnael|links|Heksameer van koolstof suboksied
Die stof kan by -78&nbsp;°C lank bewaar word, maar by kamertemperatuur tree polimerisasie op en dit lewer 'n rooi amorf produk. Watter produkte polimerisasie presies oplewer hang van die omstandighede af. By 100&nbsp;°C is dit veral 'n heksameer 
Die stof reageer met water om weer malonsuur te vorm en met suurstof oksideer dit na koolstofdioksied. Met ammoniak gee dit malonamied volgens die reaksie:

::  C_3O_2 +NH_3 \to CH_2\left(CONH_2\right)_2

Met soutsuur reageer dit tot die suurchloried van malonsuur:

::  C_3O_2 + HCl \to CH_2\left(COCl\right)_2

Die suboksied is 'n belangrike stof vir die organiese chemie omrede dit in talle van sinteses gebruik kan word, veral in sikloaddisies.

## Verwysings
Fikh

duimnael|400px|Regstelsels van die wêreld. Islamitiese reg in groen.

**Fikh** (/ fɪk /; Arabies: فقه [fiqh]) is die Islamitiese regswetenskap. Sjaria word deur Moslems beskou as die Goddelike wet van die Koran en die soenna (die leringe en praktyke van die Islamitiese profeet Mohammed) en fikh is die menslike begrip van die sjaria. Fikh word deur Islamitiese regsgeleerdes (oelama) uitgebrei en ontwikkel deur interpretasie (ijtihad) van die Koran en soenna. Dit word deur die beslissings (fatwa) van Islamitiese regsgeleerdes geïmplementeer.

Fikh behandel die nakoming van rituele, morele waardes en sosiale wetgewing in Islam. In die moderne era is daar vier prominente skole (madhab) van fikh binne die Soennitiese praktyk en twee (of drie) binne die Sjiitiese praktyk. 'n Persoon wat in die fikh opgelei is, staan as 'n *faqih* (meervoud *fuqaha*) bekend.

## Verwysings
Sint-Jans-Molenbeek

**Sint-Jans-Molenbeek** (Nederlands: [sɪnt ˈjɑns ˈmoːləmˌbeːk]  of **Molenbeek-Saint-Jean** (Frans: [molənbek sɛ̃ ʒɑ̃]), kortweg *Molenbeek*, is 'n Belgiese stad en munisipaliteit in die Brusselse Hoofstedelike Gewes. Die munisipale gebied het 'n bevolking van 96&nbsp;501 (soos op 1 Januarie 2019) en 'n oppervlakte van 5,89&nbsp;km². Die amptelike tale is Nederlands en Frans, maar daar word ook Arabies gepraat.

duimnael|links|Die Chaussée de Gand / Steenweg op Gent
Die munisipaliteit het 'n Moslemgemeenskap van ca. 25-30%, veral van Marokkaanse afkoms. Daar is groot sosiale probleme met hoë kriminaliteit en werkloosheid en min edukatiewe moontlikhede. In 2016 het die munsipaliteit in die nuus gekom deurdat een van die terroriste van die aanslag in Parys, Salah Abdeslam, hom hier versteek het en hier in hegtenis geneem is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*   Amptelike webwerf van die munisipaliteit
Persona non grata

Die term ***persona non grata*** (Latyn, meervoud: *personae non gratae*), letterlik "’n onwelkome persoon", verwys in diplomasie na ’n buitelandse mens wat deur ’n spesifieke land verbied word om dié land binne te gaan of daar te bly. Dit is die ernstigste vorm van sensuur wat ’n land kan toepas op buitelandse diplomate, wat andersins deur diplomatieke immuniteit beskerm word teen inhegtenisneming en ander vorme van vervolging.

## Verdrag van Wene 
Kragtens Artikel 9 van die Verdrag van Wene insake diplomatieke betrekkinge mag ’n staat "op enige tyd en sonder om die besluit te verduidelik" ’n lid van die diplomatieke personeel *persona non grata* verklaar. So ’n persoon word as onaanvaarbaar beskou en word gewoonlik na sy eie land teruggeroep. As hy nie teruggeroep word nie, kan die betrokke land "weier om die persoon as lid van die missie te erken".

Kragtens Artikels 41 en 42 word van diplomatieke personeel verwag om die land waarin hulle diens doen, se wette en regulasies te gehoorsaam. ’n Oortreding van dié artikels kan daartoe lei dat iemand *persona non grata* verklaar word. Dit word ook gebruik om mense uit die land te sit wat verdink word van spioenasie of enige misdaad soos dwelmhandelary. Dit kan ook ’n simboliese aanduiding wees van ontevredenheid. Sogenaamde "gelyke munt"-verklarings het ook al plaasgevind, veral tydens die Koue Oorlog. ’n Ander voorbeeld is tussen die VSA en Ecuador in 2011. Die regering van Ecuador het die Amerikaanse ambassadeur die land belet weens die uitlek van diplomatieke dokumente ("wikileaks"). Die VSA het gereageer deur Ecuador se ambassadeur uit die land te sit. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* eDiplomat.com: diplomatieke terme
* Teks van die Verdrag van Wene &ndash; PDF
Egiptiese staatsgreep van 2013

Massiewe protesoptrede het in Julie 2013 tot 'n staatsgreep in Egipte gelei. Miljoene mense was op straat om die bedanking van Moslembroeder president Mohamed Morsi te eis. Die demonstrasies was groter as wat teen voormalige president Moebarak tydens die Egiptiese rewolusie in 2011 gepleeg is.

## Aanloop 
Na die rewolusie van 2011, in die raamwerk van die Arabiese Lente, word Mohamed Morsi die eerste demokratiesverkose president van Egipte. Onder die regime van Morsi kom egter geen verbetering in die Egiptiese ekonomie nie, die Egiptiese pond devalueer en daar ontstaan ​​spanning tussen die oorheersende Sunnis enersyds en die Christelike Kopten en Mohammedaanse Sjiïete andersyds. Nadat Morsi homself op 22 Desember 2012 onbeperkte mag toegeëin het om die land te 'beskerm', lei dit na raming tot tweehonderdduisend betogers slegs in Kaïro. Vanaf April 2013 versamel die opposisiegroep Tamarod 22 miljoen handtekeninge via 'n petisie wat die ontslag van Morsi geëis het. Op 30 Junie, die eerste verjaardag van die inhuldiging van Morsi, vaar na raming 14 miljoen betogers die strate in om in die openbaar beswaar te maak teen die president en die Moslembroederskap wat te veel mag na hom toe sou trek. Die betogers sowel as die Egiptiese weermag stel 'n ultimatum aan die president en die politieke leiers om aan die wense van die volk te voldoen. Die massamanifestaties van voor- en teenstanders bly egter onverstoord voortgaan.

## Staatsgreep 
Op 3 Julie 2013 voer die Weermag onder leiding van Abdel Fattah el-Sisi 'n staatsgreep op president Morsi uit. Die weermag het Morsi gevange geneem en Adly Mansour as interim-president aangewys. Op 25 en 26 Mei 2014 vind die volgende presidensiële verkiesing plaas, met Sabahi as enige teenkandidaat van Al-Sisi.

## Nadraai 
Die staatsgreep het tot groot onrus gelei, met betogings en sitstakings wat weke lank voortgeduur het. Aanhangers van die Moslembroederskap, die party van die afgesette president, het Morsi se vrylating geëis asook sy terugkeer as president. Hewige konfrontasie tussen sy aanhangers met die onlustepolisie en Morsi-teenstanders het tientalle lewens geëis. Op 14 Augustus is twee proteskampe van Morsi-aanhangers in Kaïro ontruim. Tydens hierdie uitsettings en verwante konfrontasies is meer as 600 dood en enkele duisende beseer. Tydens hernuïde botsings die volgende dag het weer ruim 100 gesterf.

Vir etlike maande lank is 'n noodtoestand afgekondig en is daar in sommige woonbuurte 'n aandklokreël ingestel. Omdat baie Kopten in Egipte kant gekies het teen Morsi het die Moslembroeders teen hierdie minderheid gedraai. Tientalle kerke is ook aan die brand gesteek.

## Verwysings
Wang Mang

**Wang Mang** (Chinees: 王莽; 45 v.C. - 23 n.C.) was die keiser van China van 9 tot 23 n.C.

Hy is die enigste keiser van die Xin-dinastie. Xin beteken vars, nuut. Die keiserlike weduwee was sy tante en hy dien as eerste minister aan die hof van die Westelike Han onder keiser Ai, wat 'n swak en openlik gay vors is. Wang Mang is die sterk man agter die troon en sorg dat Ai se opvolger Ping 'n kind met 'n hartprobleem is. Wanneer Ping ouer word en begin om sy eie beleid in te voer, vermoor Wang Mang hom en sit die laaste keiser van die Westelike Han Ruzi op die troon wat nog 'n baba is. In 9 v.C. verklaar hy dat die Han die Hemelse Opdrag verloor het, en plaas homself op die troon.

## Ekonomiese hervormings 
Wang Mang se steun onder die elite is nie groot nie. Daar is talle van prinse uit die huis van Han wat volwassenes is en regte op die troon kan opeis. Hy begin 'n beleid van groot hervormings om die gewone volk se steun te kry. Die slawerny word afgeskaf en die belastingstelsel verander. Hy voer die inkomstebelasting in wat hom baie gehaat maak by die adel.

## Boere-opstand 
Die dyke van die Huangho-rivier word verwaarloos en sterk reëns sorg vir 'n oorstroming en ekonomiese chaos. Die boere kom in opstand en kleur hule wenkbroue rooi om gevaarlik te lyk. Die opstand se leier Moeder Lu eis terugkeer na die ou stelsel omrede die rampe gesien word as 'n omen dat die Hemel Wang Mang se regering as onregmatig sien. In 17 neem die opstandelinge die hoofstad in, maar die burgeroorlog duur voort tot 23 wanneer Wang Mang vermoor word en die Han-dinastie herstel word, met die meer oostelike stad Luoyang as hoofstad. Dit is hoekom dit die Oostelike Han genoem word. Al Wang Mang se hervormings word teruggedraai en die slawerny word weer ingevoer.

## Verwysings 
## Eksterne skakels