open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lasagne

**Lasagne** (enkelvoud: **lasagna**) is groot, plat velle pasta en moontlik een van die oudste soorte pastageregte. Dit verwys gewoonlik na ’n gereg met verskeie lae souse en ander bestanddele soos vleis en kaas.

## Oorsprong 
Lasagne het in die Middeleeue in Italië ontstaan, moontlik in die stad Napels. Die eerste resep wat aangeteken is, was in die vroeë 14de eeu. Dit het baie verskil van die latere tradisionele vorm van lasagne; dit het bestaan uit gegiste deeg wat in ’n plat vel gedruk en dan gekook, met kaas en speserye besprinkel en met ’n klein gepunte stokkie geëet is. Volgens latere resepte is die pasta in hoenderaftreksel gekook en met kaas en hoendervet gegeur. *Lasagne al forno*, wat lae vleis- en béchamelsous bevat en ooreenstem met die algemene weergawe van die gereg buite Italië, word tradisioneel verbind met Emilia-Romagna. In ander streke kan lasagne gemaak word van verskeie kombinasies van ricotta of mozzarella, tamatiesous, verskeie soorte vleis (soos gemaalde beesvleis, varkvleis of hoender) en verskeie soorte groente (byvoorbeeld spinasie, olywe of sampioene). Dit word gegeur met wyn, knoffel, uie en origanum. Dit word in al die gevalle gebak (al forno).

Pasta in Suid-Italië is tradisioneel van semolina en water gemaak en in die noorde, waar semolina nie beskikbaar was nie, van meel en eiers. Vandag mag net meel van durum vir kommersiële pasta gebruik word.

Beeld:Flickr - cyclonebill - Lasagne.jpg|Ongekookte lasagne op ’n laag béchamel- en vleissous.
Beeld:Lasagna (1).jpg|*Lasagne al forno*
Beeld:Meaty Lasagna 3of8 (8736299912).jpg|’n Vleissous vir lasagne.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Melania Trump

**Melania Trump** ([məˈlɑːniə]; gebore as **Melanija Knavs** [mɛˈlaːnija ˈknaːu̯s] op 26 April 1970 in Novo Mesto, Slowenië; later gewysig tot Melania Knauss, was van 2017 tot 2021 en weer sedert Januarie 2025 die Eerste Dame van die Verenigde State gedurende die presidentskap van haar eggenoot, Donald Trump.

Voordat sy in 2005 met die toekomstige 45ste President Trump getroud is, het sy 'n loopbaan as fotomodel gevolg. In 2016 het sy haarself as 'n "voltydse ma" beskryf. As boorling van Slowenië het Melania Knauss vanaf 2001 permanente verblyfstatus in die VSA verkry. Vyf jaar later het sy Amerikaanse burgerskap aanvaar.

[duimnael|links|280px|Melania Trump tydens die presidensiële besoek aan die [Volksrepubliek China in November 2017]]
duimnael|links|280px|Die welsyn van kinders staan sentraal in Melania Trump se *Be Best*-veldtog wat op 7 Mei 2018 geloods is
Melania Trump was die eerste genaturaliseerde Amerikaanse burger wat die ere-amp van Eerste Dame beklee het, en die tweede Eerste Dame na Louisa Adams (die eggenote van John Quincy Adams, die sesde President van die Verenigde State vanaf 1825 tot 1829, wat in Londen gebore is) wat oorsee gebore is.

As Eerste Dame van die Verenigde State sien Melania Trump veral om na die belange van kinders.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  

|-
Kawasaki Ki-45

Die **Kawasaki Ki-45** (: 屠龍) is 'n tweemotorige, Japannese vegvliegtuig wat tydens die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen het. Die vliegtuig is gebou in antwoord op 'n Japannese spesifikasie vir 'n tweemotorige vegvliegtuig met 'n lang togafstand. Die prototipe het sy nooiensvlug in Januarie 1939 voltooi maar aanhoudende probleme met die motors het tot gevolg gehad dat produksie eers in September 1941 'n aanvang kon neem. Hierdie model was bekend as *Ki-45 Kai Toryu*, kai is kort vir *kaizo* (gemodifiseer) en *Toryu* beteken *draak jagter*. Die tweesitplek *Toryu* is in Augustus 1942 in diens gestel en was betrokke in sy eerste aksie in Oktober 1942.

Die *Ki-45* het 'n aantal *Consolidated B-24 Liberators* afgeskiet en was toe aangepas as 'n nagvegter nadat die Geallieerdes hulle aanvalle na die nag verskuif het. Die nagvegter se sukses het daartoe gelei dat 'n spesiale model, die *Kai-C* ontwerp is met 'n kanon wat skuins opwaarts vuur. Op 15 Junie 1944 het die *Ki-45* sewe *Boeing B-29 Superfortresse* afgeskiet. In Mei 1944 was die *Ki-45* vir die eerste keer gebruik vir *Kamikaze* aanvalle. Daar was 1701 eenhede van die vliegtuig gebou.

## Tegniese besonderhede 
## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015.
Cape Mounted Riflemen

Die **Cape Mounted Riflemen** was 'n halfmilitêre eenheid wat ontwikkel het uit die *Frontier Armed* en *Mounted Police*. Dit is gestig in 1878 en was georganiseer om vinnig te kan optree. Die lede was verantwoordelik vir hulle eie vervoer en voorrade. Die eenheid het groot roem verwerf in die Morosi-veldtog in 1879, die Gewere-oorlog van 1881, die Langeberg-veldtog en die Tweede Vryheidsoorlog. Hulle word in 1913 die Eerste Regiment van die Suid-Afrikaanse Berede Skutters.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967
Frederick Carrington

Sir **Frederick Carrington** (1844–1913) was 'n Britse offisier met die rang van Generaal-majoor. Hy is gebore in Cheltenham, Engeland. Hy arriveer in 1875 in Suid-Afrika. Sy eerste veldtog was in Griekwaland-Wes. Daarna was hy betrokke in die Galeka-veldtog in 1877. Hier bring hy die *Frontier Light Horse* op die been wat hy ook aanvoer. Hy was die kommandant van die Transvaalse Vrywilligerkorps wat Sekoekoenie se vesting aanval. Hy was die aanvoerder by Mafeteng in die Gewere-oorlog waar hy ook swaar gewond is.

In 1884 voer hy die *Second Mounted Rifles* aan en 1888 was hy kommandant van die opgekommandeerde swartmans in die Zoeloe-onluste. Hy was die bevelvoerende offiser in die Matabele-opstand van 1896. Hy word kommandant van die Betsjoeanalandse Grenspolisie in 1893. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was hy die bevelvoerder van 'n Rhodesiese mag wat Transvaal uit die noorde moes aanval. Hy is in 1913 oorlede. Sy dogter is die skryfster Dorothy Carrington.

## Bron 
* *Ensiklopedie van Suidelike Afrika*, Eric Rosenthal, 1967

## Eksterne skakels
Fettuccine

**Fettuccine** (letterlik "lintjies" in Italiaans; enkelvoud: *fettuccina*) is ’n soort pasta wat in Italië ontstaan en wêreldwyd gewild geraak het. Dit is dik, plat linte pasta wat van meel en eiers gemaak word (gewoonlik een eier per 100&nbsp;g meel). Dit is breër as die tagliatelle wat eie is aan Bologna, maar soortgelyk. 

Dit word dikwels geëet met ’n ''sugo d'umido* (biefsous) of *ragù di pollo'' (hoendersous).

Fettuccine word tradisioneel vars gebak, maar die gedroogde weergawe is algemeen in winkels te koop. Spinasie-fettuccine word gemaak van spinasie, eiers en meel. Geregte met fettuccine sluit in Fettuccine Alfredo. Dit word voorgesit met ’n botter-en-parmesaansous.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Tagliatelle

duimnael|250px|Tagliatelle met ’n vleissous.
duimnael|Tagliatelle
**Tagliatelle** ([taʎːaˈtɛlːe], van die Italiaanse werkwoord *tagliare*, "om te sny") is ’n tradisionele soort pasta van Emilia-Romagna en Marche, streke van Italië. Dit is lang, plat linte van meel en eiers soortgelyk aan fettuccine; gewoonlik sowat 6,5&nbsp;mm tot 10&nbsp;mm breed. Dit kan voorgesit word met ’n verskeidenheid souse, hoewel die klassieke sous daarby ’n vleis- of bolognesesous is. Tagliolini is ’n ander soort tagliatelle wat lank en rond is in plaas van lank en plat.

Beide tagliolini en tagliatelle is ’n eierpasta. Die tradisionele verhouding is een eier per 100&nbsp;g meel. Bavette is dunner as tagliatelle; bavettine is nog dunner.

## Geregte 
Die tekstuur is poreus en grof, en dit maak dié soort pasta ideaal vir dik souse, gewoonlik met vleis in, asook sekere groentesouse soos *briciole e noci* (met broodkrummels en neute), *uovo e formaggio* (met eiers en kaas) of die eenvoudige *pomodoro e basilico* (met tamaties en basilie).

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Tortellini

[duimnael|250px|Tortellini in ’n [sop.]]

**Tortellini**, ook bekend as **giorgio** of **ombelico**, is ’n ring- of naeltjievormige pasta. Dit word gewoonlik gevul met ’n mengsel van vleis of kaas. Dit het sy oorsprong in die Italiaanse streek Emilia (veral Bologna en Modena). Dit word gewoonlik in ’n helder sop van óf bief óf hoender voorgesit.
 
Tortelloni is soortgelyk, maar groter – gewoonlik sowat 5&nbsp;g teenoor 2&nbsp;g vir tortellini. Tortelloni word voorgesit met ’n kaas- of groentevulsel; vleisvulsels is minder algemeen. Dit word ook selde in ’n sop gebruik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*Tuisgemaakte tortellini – oorspronklike resep van ’n kookskool in Bologna 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Cannelloni

**Cannelloni** (Italiaans vir "riete") is ’n silindriese soort pasta wat gewoonlik met ’n vulsel gebak en met ’n sous bedek word. 

Gewilde vulsels sluit in spinasie, ricotta en maalvleis. Die sous is gewoonlik ’n tamatie- of witsous. Dit is ’n tipiese gereg van Katalonië en word tradisioneel op Kersfees voorgesit.

## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Mission Earth

***Mission Earth*** is 'n wetenskapsfiksie-roman wat deur L. Ron Hubbard (1911–1986), stigter van die Kerk van Sciëntologie, geskryf en in tien boekdele gepubliseer is. Hubbard is drie maande ná die publikasie van die eerste boekdeel oorlede sodat die nege oorblywende boekdele postuum deur *Bridge Publications*, die Kerk van Sciëntologie se uitgewery vir Noord-Amerika, gepubliseer is.

*Bridge Publications * het met 'n neologisme na die reeks verwys en dit as dekaloog (*dekalogy*) – 'n reeks van tien boeke – beskryf. Die werk met altesaam 1,2 miljoen woorde val volgens skrywer en uitgewery onder die genre van satiriese wetenskapsfiksie, as 'n avontuur wat in die toekoms afspeel. Elke boekdeel in die reeks het teen die blitsverkoperlyste opgeklim, terwyl boekdeel II, *Black Genesis*, in 1987 vir die *Hugo Award * se kategorie van "beste roman" benoem is.

## Storielyn 
'n Buiteaardse samelewing, die Voltars, wat sowat 22 ligjare van die Aarde af bestaan, beoog om die planeet as basis vir hul beplande inval in die galaktiese sentrum te verower. Hulle is oortuig daarvan dat die Aardbewoners as gevolg van omgewingsbesoedeling en moontlik ook oorlog op die drumpel van selfvernietiging is en sodoende die opgestelde tydsplan vir die verowering moontlik sal ontwrig.

Vlootingenieur Jettero Heller, 'n soort held met 'n volmaakte karakter, eerlik, onomkoopbaar en met verstommende vaardighede, kry die opdrag om die vernietiging van die Aarde te verhinder. Terwyl hy sy kwartier in New York Stad betrek, die *Gracious Palms*-bordeel wat veral by diplomate van die Verenigde Nasies gewild is, om die saak te ondersoek, word hy dopgehou deur 'n lid van die Voltariaanse geheimediens, die *Apparatus*, Lombar Hisst, 'n man met 'n diaboliese karakter. Sekere faksies op Voltar is vasbeslote om Heller se missie te saboteer.

Kommandeur Hisst en sy *Apparatus* is van plan om die Voltariaanse troon in besit te neem en beskik reeds oor 'n geheime basis in Turkye. Om Voltar te beheer, voer Hisst onwettige dwelmmiddels vanaf die Aarde na Voltar uit om daar regeringshoofde met die dwelms te verslaaf.
Fusilli

**Fusilli** is ’n lang, dik, spiraalvormige soort pasta. Die naam kom waarskynlik van die Italiaanse woord *fuso* ("spil"), omdat dit tradisioneel "gespin" is deur die dun pasta om ’n klein staaf te draai om ’n spiraal te vorm.

Die meeste fusilli word van meel en eiers gemaak, maar soos met ander soorte pasta kan ander kleure verkry word deur byvoorbeeld beet, tamaties of spinasie by te voeg. 

Fusilli kan solied of hol wees. Hol fusilli word ook fusilli bucati genoem. Vanweë hul vorm klou souse maklik daaraan en fusilli word dikwels saam met pesto, carbonara of ’n tamatiesous voorgesit.

Die term word ook soms gebruik vir ’n kort, skroefvormige pasta wat buite Italië **rotini** genoem word. Dié term beteken "wieletjies". 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Edwin Southern

**Sir Edwin Mellor Southern**, FRS (gebore 7 Junie 1938) is 'n Engelse molekulêre bioloog en Lasker-toekenningwenner, professor emeritus in Biochemie aan die Universiteit van Oxford en 'n genoot van Trinity College, Oxford. Hy is die bekendste vir sy uitvinding van die Southern-klad metode, wat hy in 1975 gepubliseer het en wat sedertdien 'n algemene laboratoriumproses geword het.

## Vroeë lewe en opvoeding 
Southern is in Burnley, Lancashire gebore en het by Burnley Grammar School skoolgegaan. Hy het 'n broer, John Southern, en 'n suster, Kay Monie. Hy het Chemie aan die Universiteit van Manchester gestudeer (BSc Hons., 1958). Hy het sy nagraadse studies by die Universiteit van Glasgow gedoen, waar hy sy PhD in 1962 verwerf het.

## Loopbaan en Navorsing 
Southern is die stigter en voorsitter van Oxford Gene Technology. Hy is ook die stigter en voorsitter van die liefdadigheidsorganisasies The Kirkhouse Trust, wat daarop gemik is om onderwys en navorsing in die Natuurwetenskappe te bevorder, veral die biologiese en mediese wetenskappe, asook die Edina Trust, wat wetenskap in skole bevorder. Hierdie liefdadigheidsorganisasies word uit lisensiëringsinkomste van mikroarray-tegnologie befonds.

### Southern-klad 
Die Southern-klad word vir DNS analise gebruik, en was 'n algemene metode vir die voorbereiding van genetiese vingerafdrukke en vaderskapstoetse voordat tegnieke ontwikkel is wat op mikrosatelliet-merkers berus. Die proses is ook dikwels gebruik om die aantal kopieë van 'n geen in die genoom te bepaal. Die konsepte van die Southern-klad was ook die grondslag vir die ontwikkeling van die moderne mikroarrayskyf, wat wye toepassing in molekulêre biologie vind. Die northern-klad, western-klad en eastern-klad, soortgelyke prosesse vir die analise van RNS, proteïne en post-transkripsionele modifikasies van proteïne, respektiewelik is woordspelings op Southern se naam.

### DNA mikroarray 
Southern het Oxford Gene Technology (OGT) in 1995 gestig. Die maatskappy ontwikkel DNS mikroarray tegnologie, en het in 1999 sy patente suksesvol verdedig in 'n hofgeding teen Affymetrix.

## Toekennings en eerbewyse 
Southern was in 1990 een van die wenners van die Gairdner Foundation International Award. In 1998 is hy met die Royal Medalje van die Royal Society van Londen bekroon. Hy is in 2003 die titel Knight Bachelor verleen vir sy werk in die ontwikkeling van DNS mikroarray tegnologie. In 2005 is hy saam met Alec Jeffreys van die Universiteit van Leicester bekroon met die gesogte Albert Lasker-toekenning vir kliniese mediese navorsing, vir hulle uitvinding van die Southern-klad. In 2005 het hy die Vereniging van Biomolekulêre hulpbronfasiliteite se toekenning vir uitstaande bydraes tot biomolekulêre tegnologie verower. Hy het in 1983 lid van die Royal Society geword.
## Verwysings
Vermicelli

200px|links|duimnael|Soorte pasta, onder meer vermicelli.

**Vermicelli** ("wurmpies" in Italiaans) is ’n tradisionele, ronde soort pasta soortgelyk aan spaghetti. In Italië is vermicelli (2,08 tot 2,14&nbsp;mm) effens dikker as spaghetti (1,92 tot 2&nbsp;mm), maar in ander lande soos Amerika is dit soms effens dunner.

## Geskiedenis 
In die 14de eeu het lang pastavorms se naam van plek tot plek verskil. Barnabas de Reatinis van Reggio noem in sy *Compendium de naturis et proprietatibus alimentorum* (1338) Toskaanse *vermicelli* word in Bologna *orati* genoem, in Venesië *minutelli*, in Reggio *fermentini* en in Mantua *pancardelle*.

Die eerste keer dat ’n vermicelli-resep verskyn het, was in die boek *De arte Coquinaria per vermicelli e maccaroni siciliani*, wat deur Martino da Como saamgestel is. Dié was in sy tyd ongeëwenaar op sy gebied. In sy *Libro de arte coquinaria* is daar verskeie resepte vir vermicelli, wat twee tot drie jaar kon hou as dit in die son gedroog is.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
V (televisiereeks)

***V*** is 'n Amerikaanse wetenskapsfiksie-minireeks wat twee seisoene lank, tussen 3 November 2009 en 15 Maart 2011, deur die *American Broadcasting Company (ABC)* uitgesaai is. Die reeks is vervaardig deur *The Scott Peters Company*,* HDFilms* en *Warner Bros. Television*.

V is 'n herbewerking van 'n vroeëre minireeks van 1983 met dieselfde naam. Die nuwe reeks, wat deur die vervaardiger Kenneth Johnson geskep is, beskryf die aankoms van 'n tegnologies hoogs gevorderde buiteaardse ras in mensgedaante met reusagtige ruimteskepe in 29 aardse Metropole in November 2009. Terwyl die vreemdelinge onder leiding van die aantreklike Anna belowe dat hulle vreedsame doelwitte het en onder meer gevorderde geneeskundige metodes met die mensheid deel, kom 'n klein groep weerstandsvegter agter die besoeker se ware plan. Hulle is in werklikheid 'n ras van reptielagtige wesens wat al jare lank regerings en instellings op die Aarde geïnfiltreer het en van plan is om die planeet te verower.
Mercedes-Benz S-klas (W220)

Die **Mercedes-Benz W220** was 'n reeks vlagskipsedans wat die Mercedes-Benz S-klas verteenwoordig het gedurende die vroeë tot middel-2000's. Ontwikkeling van die W220 S-klas het in 1992 begin, met die finale ontwerp, gelei deur Steve Mattin, goedgekeur in 1994 en gevries vir produksie in die eerste helfte van 1995.

Die voltooide prototipes is in Junie 1998 bekend gestel. Die W220 se produksie het in Augustus 1998 begin, en die C215 CL-klas koepees se produksie in 1999. Die W220 was 'n plaasvervanger vir die vroeër W140 S-klas na die 1998-modeljaar. In vergelyking met sy voorganger, het die W220 ietwat kleiner afmetings gehad, maar meer binneruimte gebied, veral in die langasafstandweergawes (hoewel die bagasiebak kleiner was as sy W140 voorganger). 

Produksie van die W220 het 'n totaal van 485 000 eenhede beloop, effens meer as die totale produksie van die W140. Produksie is gestaak in 2006 toe die W220 vervang is deur die W221 S-klas en die C215 vervang is deur die C216 CL-klas.

In vele Europese lande het die S320 CDI-dieselweergawe die gewildste model geword.  Ander enjinopsies was verskeie gas/petrol V6-, V8- en V12-enjins. Daar was weergawes met lang- en kortasafstand beskikbaar, prestasie- en luuksheidverbeteringsopsies, en ook vierwieltrekweergawes.
links|duimnael|Mercedes-Benz F200 voorstelling in die Mercedes-Benzmuseum

## Noord-Amerikaanse modelle 
duimnael|280px|Mercedes-Benz S 430 (Australië)
regs|duimnael|280px|Binneruim
In die VSA was die modeljare vir die W220: 2000 tot 2005, en 2006 (slegs sommige weergawes). Nie al die weergawes was beskikbaar in alle modeljare nie.
* S350 (in die VSA was dit beskikbaar in 2006, met 'n 3.7 L V6 en 5-gang outomatiese ratkas) 
* S430
* S500
* S600 (natuurlik geaspireerde of tweeling-turbo V12)
* S55 AMG (natuurlik geaspireerde of aangejaagde V8)
* S65 AMG (604&#x20;pk tweeling-turbo V12)

## Verwysings
Vioolconcerto nr. 2 (Mozart)

**Vioolconcerto nr. 2** in D majeur K. 211 is deur Wolfgang Amadeus Mozart in 1775 gekomponeer, toe hy negentien jaar oud was. Die concerto het die gewone vinnig-stadig-vinnig-struktuur. Die bewegings van die werk het die Italiaanse tempo-opskrifte:

#Allegro moderato
#Andante
#Rondeau, Allegro

\relative c'' {
  \key d \major
  \tempo "Allegro moderato"
  4\f a8. a16 fis8 d r \times 2/3 {d16\p( e d)} | g8-| r r \times 2/3 {d16( e d)} | b'8-| r r \times 2/3 {d16\f (cis b)} | \times 2/3 {a16-|[ d( cis]} \times 2/3{d)[ e-| fis-|]} g8-| g-| g\trill fis r
}

Die concerto duur 20 minute.

## Eksterne skakels 
*
*
Vioolconcerto nr. 1 (Mozart)

Wolfgang Amadeus Mozart se **Vioolconcerto nr. 1** in B-mol majeur, K. 207, was eers vermeen om in 1775 gekomponeer te gewees het (toe Mozart 19 jaar oud was), tesame met die ander vier totaal egte vioolconcerto's. Handskrifanalise en die manuskrippapier waarop die concerto geskryf is, suggereer egter dat die komposisie in 1773 plaasgevind het.

Die concerto het die gewone stadig-vinnig-stadig-struktuur. Die bewegings is:
#Allegro moderato
#Adagio
#Presto

\relative c''' { \set Score.tempoHideNote = ##t \tempo 4 = 132
  \key bes \major
  \tempo "Allegro moderato"
  4\f bes2 \grace c16( bes8) a16 g | g8( f) f2 \grace g16( f8) es16 d | d8( c) bes2( a4) | bes16(d) c(es) d(f) es(g) f4 r
}

## Eksterne skakels 
* 
*
Vioolconcerto nr. 6 (Mozart)

Daar was aanvanklik gedink dat die sogenaamde **Vioolconcerto nr. 6** in E-mol majeur, K.&nbsp;268/365b/Anh.C.&nbsp;14.04 deur Wolfgang Amadeus Mozart gekomponeer is. Dit word egter nou onder die werke van Johann Friedrich Eck (1767–1838) gereken.

## Struktuur 
Die konsert beskik oor die gebruiklike vinnig-stadig-vinnig struktuur en duur ongeveer 23 minute. 

Die bewegings is:

# Allegro moderato
# Un poco adagio
# Rondo: Allegretto

\relative c' {
  \key es \major
  \tempo "Allegro moderato"
  es2-.\f bes4-. g'-. | es-. bes'-. g-. es'-. | f2\p f8( g as f) | es2. \grace g16 f4 | es r r8
}

## Agtergrond 
Die vioolconcerto was die eerste keer in 1799 deur Johann André gepubliseer. 'n Kontemporêre skrywer het gekonstateer dat die werk in 1784 gekomponeer was, en dat dit voor Eck gespeel is deur Mozart, alhoewel Mozart se weduwee Constanze van oordeel was dat indien die werk eg was, dit vroeër gekomponeer moes gewees het. Ludwig von Köchel het die werk se datum op 1776 gestel in sy katalogus, en dit geëtiketteer as  K.&nbsp;268. 'n Algemene hipotese wat in die latere helfte van die 19de eeu gemaak is was naamlik dat die stuk gebaseer was op oorspronklike Mozart materiaal maar gekonstrueer is deur 'n minder vaardige komponis. Cecil B. Oldman het geglo dat die werk stilistiese eienskappe in gemeen gehad het met Mozart se Sinfonia Concertante vir Viool, Altviool en Orkes, K.&nbsp;364, en dat Eck die werk voltooi het. Hy het in 'n voetnoot tot bl.1469 van *The Letters of Mozart and his Family Volume III* soos volg geskryf:

Alfred Einstein het die werk na 1780 gedateer in sy derde uitgawe van die Köchel-katalogus, en dit van 'n nuwe nommer voorsien (K.&nbsp;365b). In 'n 1978 vergelyking van die concerto met verskeie bekende Eck vioolconcertos, het Walter Lebermann die werk se waarskynlike toeskrywing aan Eck bevestig en 'n datum voorsien van voor 1790. Die 1980 sesde uitgawe van die Köchel-katalogus het die concerto uit die hoofkatalogus verwyder en in die aanhangsel vir valse en twyfelagtige werke geplaas as K.&nbsp;Anh.C&nbsp;14.04. Die werk word ook nie ingesluit in die *Neue Mozart-Ausgabe* nie.

## Verwysings
Vioolconcerto nr. 3 (Mozart)

Die **Vioolconcerto nr. 3** in G majeur, K. 216, is in 1775 deur die 19-jarige Wolfgang Amadeus Mozart in Salzburg gekomponeer. In 'n brief aan sy vader Leopold verwys Mozart na hierdie concerto as die Straßburger-concerto. Volgens navorsers verwys hierdie epitet na die orkestrale openingsmotief van die derde beweging, 'n plaaslike minuetagtige dans wat as 'n wysie reeds in 'n simfonie van Carl Ditters von Dittersdorf verskyn.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Vioolconcerto nr. 4 (Mozart)

Die **Vioolconcerto nr. 4** in D majeur, K. 218 is in 1775 in Salzburg gekomponeer deur Wolfgang Amadeus Mozart. Die outograaf van die partituur word bewaar in die Biblioteka Jagiellońska, Krakau.

Dit wil voorkom asof hy die stuk oorspronklik vir homself gekomponeer het om te speel, maar nadat hy die Salzburgse Hoforkes verlaat het, het hy die concerto gewysig en opgedateer sodat sy opvolger in die orkes, Antonio Brunetti, dit kon speel. Dit is 'n ope vraag of die concerto bo Mozart se vlak van beheer was, en of hy die concerto doelbewus vir Brunetti moeiliker gemaak het weens sy groter vermoë. Die eerste beweging word die 'militêre' Mozart Concerto genoem, terwyl die tweede beweging uit melodiese lyne bestaan. Die derde beweging is propvol vreugde en pret.

## Struktuur 
Die concerto beskik oor die gebruiklike vinnig-stadig-vinnige struktuur en duur ongeveer 23 minute. Die bewegings is:

# Allegro
# Andante cantabile (A majeur)
# Rondeau (Andante grazioso - Allegro ma non troppo)

\relative c' { \set Staff.midiInstrument = #"oboe" \set Score.tempoHideNote = ##t \tempo 4 = 144
  \key d \major
  \tempo "Allegro"
  d4\f d8. d16 d4 d | d r8 fis a4 r8 fis | d fis a fis d fis a fis | d4 r r2
}

## Verwysings
Dertig Tiranne

duimnael|Dood van Sokrates
**Die Dertig** (Grieks: οι Τριάκοντα) is die tradisionele benaming vir 'n groep van 30 anti-demokratiese, Spartaans-gesinde Atheense burgers wat in 404 v.C. in Athene die mag na 'n rewolusie en 'n leierskapskrisis bekom het. Dit volg na die einde van die Peloponnesiese oorlog, wat 'n groot nederlaag vir Athene was.

Die Dertig bekom die steun van 3000 oligargies-gesinde, ryk medeburgers, wie die enigste persone was wat in die tyd hul volle burgerregte behou het. Ander inwoners wat politieke regte gehad het, het dit verloor. Hierdie gebeur met die ooglopende goedkeuring van die Spartaanse besetters, in wie se belang sodanige owerheidsreëling was.

Met die hulp van die Spartaanse besettingstroepe voer hulle 'n skrikbewind in Athene uit. Hulle het veral gefokus op mense met demokratiese simpatieë, maar ook op die eiendom van sommige ryk Atheners en Metoike (inwoners van elders met regte), van wie daar meer as 1500 doodgemaak is.

Aanvanklik is Theramenes die leier van die Dertig, maar weens sy gematigdheid kom hy spoedig in konflik met Critias, wie 'n meer ongenaakbare benadering voorstaan. Hy veroordeel Theramenes ter dood in 'n skynverhoor en voer daarna ongestoord die bloedige onderdrukking van die demokrate verder uit. Reeds vroeg in 403 v.C. kom die Dertig tot 'n val, en kon die demokrasie in Athene herstel word, o.a. deur het optrede van Thrasybulus.

'n Aantal lede van die Dertig en hul simpatiseerders (Charmides) was gespreksgenote van Sokrates, wie onder andere sy afkeur aan die uiterstes van demokrasie bekendgemaak het. Sokrates word daardeur meer en meer verdag by die demokrate. Dit lei uiteindelik tot 'n hofsaak, veroordeling en teregstelling van Sokrates.

## Bron 
* Hierdie artikel is vertaal van die Nederlandse Wikipedia
TuksVillage

**TuksVillage** is in 2008 gestig ná omvattende navorsing deur die Universiteit van Pretoria gedoen is wat die akkomodasiebehoeftes van studente ondersoek het. Dit het daarnatoe gelei dat TuksVillage in verskeie opsigte uniek is. Die uitleg van die geboue en die kultuur binne die koshuis verskil baie van die meer tradisionele koshuise van die universiteit. TuksVillage is primêr 'n akademiese koshuis en neem nie deel aan tradisionele koshuisaktiwiteite soos jool en ienkmelodienk nie. Daar is 7 woonstelblokke met name van Blok A tot Blok J, waar Blok F slegs vir nagraadse studente is, asook 'n hoofgebou met 'n saal en ander geriewe.
duimnael|Die hoofgebou van TuksVillage wat die winkel en die saal toon.

## Ligging 
TuksVillage is geleë in Pretoria, op die LC de Villiers-sportkampus ongeveer 1,5&nbsp;km van die Hatfieldkampus van die universiteit. Die koshuis is binne loopafstand van 'n winkelsentrum waar enige benodigdhede, ook kos, gekoop kan word.

## Plasings 
Voornemende eerstejaarstudente doen aansoek vir koshuisplasing tydens hul aanvanklike registrasie by die universiteit, en plasing word op grond van hul graad 11-punte gedoen. Die universiteit sal voor die student se studies begin, die student in kennis stel of hy/sy aanvaar is, en indien nie, word alternatiewe koshuise voorgestel.

Vir daaropvolgende studiejare word kamers toegeken op grond van die student se punte aan die einde van die eerste semester. Plasings word gewoonlik bekend gemaak aan die begin van die vierde kwartaal.

## Verwelkomingsweek 
Eerstejaarstudente word versoek om 'n week voor die universiteit amptelik open in hul kamers in te trek. Tydens hierdie week sal die bestuur van die koshuis belangrike inligting rakende die koshuislewe aan nuwe studente deurgee en verskeie spanbouaktiwiteite word deur die inwoners gehou. Dit neem gewoonlik die vorm van kompetisies tussen die studente van die onderskeie blokke aan.
duimnael|Woonstelblokke A, B en C met die grasperk voor die koshuis se hoofgebou.

## Geriewe 
Elke blok bestaan uit 4 vloere met twee eenhede per vloer waar van een vir mans en een vir dames is. Die eenhede bevat agt kamers met 'n gemeenskaplike kombuis en badkamer. Elke kamer word ook voorsien van 'n breëbandinternetkonneksie wat die Universiteit van Pretoria sonder enige koste verskaf.

Die koshuis het 'n hoofgebou wat bestaan uit 'n saal, waar 'n verskeidenheid van funksies plaasvind, asook 'n studiesentrum, ontspanningsarea, rekenaarlaboratorium, wassery en winkel. 'n Draadlose internetverbinding is rondom die hoofgebou beskikbaar maar nie in die afsonderlike blokke nie.

## Verwysings
Hoender Kiëf

**Hoender Kiëf** (Oekraïens: котлета по-київськи, *kotljeta po-kijifski*, Russies: котлета по-киевски, *kotljeta po-kijefski*) is ’n gereg van hoenderfilette wat plat gekap, om koue botter gerol en met eiers en broodkrummels bedek word. Dit word dan óf gebraai óf gebak. Dit is veral gewild in die state van die voormalige Sowjetunie en Oosblok, sowel as Engelssprekende lande.

## Variasies 
Hoender Kiëf word gemaak van hoenderborsies met die been in wat in die lengte gesny en plat gekap word. Soms word dit sonder die been berei. In die Weste word dikwels knoffelbotter gebruik, maar in Russiese resepte gewone botter. Kruie (pietersielie en dille) kan by die botter gevoeg word. In sommige lande word die botter deur bloukaas vervang.

In die Weste is ’n weergawe met ’n vulsel van kaas en ham in plaas van botter gewild; dit word dikwels **hoender Cordon Bleu** genoem. 

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
**Resepte**
* *sarie.com: Hoender Kiëf - resep vir 2 porsies*
Lorasepam

**Lorasepam**, onder andere verkoop onder die naam **Ativan**, is 'n bensodiasepien medikasie. Dit word gebruik vir die behandeling van angsversteurings, probleme met slaap, aktiewe aanvalle insluitende status epileptikus, alkoholonttrekking, en chemoterapie-veroorsaakte naarheid en braking, sowel as tydens operasies om geheuevorming te rem, en om diegene te sedeer wat meganies geventileer word. Terwyl dit gebruik kan word vir ernstige ontroering, word midasolam gewoonlik verkies. Dit word ook gebruik, saam met ander behandelings, vir akute koronêre sindroom as gevolg van kokaïengebruik. Dit kan per mond of as 'n inspuiting in 'n spier of aar toegedien word. Indien toegedien per inspuiting is die aanvang van effekte tussen een en dertig minute, en die gevolge duur vir tot 'n dag.

Algemene newe-effekte sluit in swakheid, slaperigheid, lae bloeddruk, en 'n afname in die poging om asem te haal. Indien binneaars toegedien moet die pasiënt noukeurig gemonitor word. Diegene wat depressief is mag dalk 'n verhoogde risiko van selfmoord toon. Met langtermyngebruik mag groter dosisse naderhand vereis word om dieselfde effek te verkry. Fisiese sowel as sielkundige afhanklikheid kan voorkom. As dit skielik na langtermyngebruik gestaak word, kan bensodiasepien onttrekkingsindroom voorkom. By bejaardes ontwikkel nadelige gevolge meer dikwels. In hierdie ouderdomsgroep word lorasepam in verband gebring met val- en heupfrakture. As gevolg van hierdie bekommernisse, word die gebruik van lorasepam slegs aanbeveel vir tot twee tot vier weke.

## Handel en koste 
Lorasepam is oorspronklik in 1963 gepatenteer en word in die Verenigde State van Amerika verkoop sedert 1977. Dit is op die WGO se Lys van Noodsaaklike Medisyne, die mees doeltreffende en veilige medisyne wat nodig is in enige gesondheidsorgstelsel. 

Dit is ook beskikbaar as 'n generiese medikasie. Die groothandelkoste in die ontwikkelende wêreld van 'n tipiese dosis per mond is tussen US$0.02 en US$0.16 in 2014. In die Verenigde State het 'n tipiese maandvoorraad minder as US$25 gekos in 2015. In die VSA is 28 miljoen voorskrifte vir lorasepam geresepteer in 2011. Dit maak dit die tweede meeste voorgeskrewe bensodiasepien na alprasolam.

## Verwysings
Lawotsjkin LaGG-3

Die **Lawotsjkin LaGG-3** (eintlik  Lavochkin-Gorbunov-Gudkov LaGG-3) is 'n Russiese (Sowjet)-vegvliegtuig wat tydens die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen het. Die *LaGG-3* was feitlik heeltemal van hout gemaak en was waarskynlik die vliegtuig met die swakste rekord van die vroeë vegvliegtuie tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hulle was totaal oorskadu deur die Messerschmitt Bf 109 en Focke-Wulf Fw 190. Tot die paar Italiaanse Macchi C.202 vliegtuie het die *LaGG-3* oorskadu. In 1941 was daar begin met ontwikkeling van die *Lawotsjkin LaGG-3* wat gelei het tot die *Lawotsjkin La-5*.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015.
Bloukaas

[duimnael|260px|Bleu de Gex, ’n romerige, halfsagte bloukaas van [Frankryk.]]

**Bloukaas** is ’n algemene klassifikasie van kase waartoe kulture van die swam *Penicillium* gevoeg is sodat die finale produk kolle of are van blou of blougrys skimmel bevat en ’n sekere geur het van dié swam of verskeie spesiaal gekweekte bakterieë. By sommige bloukase word spore ingespuit voordat die wrongel vorm, en by ander word die spore ná die tyd in die wrongel ingemeng. Die kaas word gewoonlik in ’n temperatuurbeheerde omgewing soos ’n grot verouder. Dit kan net so geëet of oor kos gekrummel of gesmelt word.

Die smaak van bloukase is dikwels skerp en sout. Die bakterie *Brevibacterium linens* is verantwoordelik vir die reuk van baie bloukase, asook vir voetreuke en ander menslike liggaamsreuke.

## Geskiedenis 
Bloukaas is vermoedelik per ongeluk ontdek toe kase by natuurlike temperature in vogbeheerde grotte gestoor is – wat gunstige omstandighede vir baie soorte onskadelike swamme is. Dit was klam in die grotte en daarom het die swamme gevorm. 

Daar word dikwels beweer Plinius die ouere het in 79 n.C. gunstig van Roquefort gepraat. In die teks praat Plinius egter van ’n kaas van Gallië sonder om te noem wat die oorsprong is en selfs of dit ’n bloukaas is. 

Gorgonzola is een van die oudste bekende bloukase en is minstens sedert 879 v.C. al geëet. Dit het egter vermoedelik nie blou are bevat tot omstreeks die 11de eeu nie. Stilton is ’n relatief nuwe byvoeging tot bloukase; dit het iewers in die vroeë 1700's gewild geraak. Baie variëteite soos Danablu en Cambozola het in die 20ste eeu ontstaan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Brie

duimnael|250px|*Brie noir*.

**Brie** is ’n sagte kaas van koeimelk wat genoem is na die Brie-streek in Frankryk, waar dit ontstaan het (min of meer die moderne *département* Seine-et-Marne). Dit het ’n vaal kleur met ’n effens grys skynsel onder ’n buitelaag van wit skimmel. Die buitelaag word gewoonlik geëet; die smaak hang grootliks af van die bestanddele wat gebruik is en die omgewing waarin dit vervaardig is.

## Vervaardiging 
Brie word van rou of gepasteuriseerde melk gemaak. Dun lae wrongel word in kaasvorms geplaas en sowat 18 uur lank gedreineer. Dit word daarna uit die vorms gehaal, gesout en met die kultuur *Penicillium candidum*, *P. camemberti* of *Brevibacterium linens* ingespuit. Laastens word dit sowat vyf weke lank by ’n konstante temperatuur verouder.

Wanneer dit langer ryp gemaak word, gewoonlik ’n paar maande tot ’n jaar, word die geur en smaak sterker, die kaas droër en donkerder en die buitelaag donkerder en krummelriger; dit word dan *brie noir* ("swart brie") genoem. In en om die streek Île-de-France, waar brie gemaak word, week mense dit in koffie met melk en eet dit vir ontbyt.

As die kaas te ryp is, bevat dit te veel ammoniak – wat vervaardig word deur dieselfde mikroörganisme wat nodig is vir die veroudering.

Sommige soorte brie word berook.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Edamkaas

duimnael|260px|links|’n Winkel met ’n verskeidenheid edamkase.

**Edam(kaas)** of **edammerkaas** is ’n halfharde kaas wat sy oorsprong in Nederland het; dit is genoem na die stad Edam in die provinsie Noord-Holland. Dit word gewoonlik in ronde bolle verkoop. 

Edam het ’n vaalgeel binnekant en ’n rooi buiterand van was. Dit verouder goed en raak nie bederf nie; dit word net hard. 
Daarom was dit tussen die 14de en 18de eeu een van die wêreld se gewildste kase, op see en in afgeleë kolonies. 

## Inhoud 
Die meeste edamkase wat in winkels verkoop word, het ’n baie matige smaak, effens sout of neutagtig, en feitlik geen reuk in vergelyking met ander soorte kaas nie. Namate die kaas verouder, raak die geur skerper en word die kaas stywer. Dit het ’n aansienlik laer vetinhoud as die meeste ander tradisionele kase; dit kan so min as 28% vet in droë stof wees. Moderne edam is sagter as ander kase soos cheddar vanweë sy lae vetinhoud. Dit kan egter nie so maklik soos sommige ander kase gerooster word nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
The Daily Planet

duimnael|300px|Fiktiewe uitgawes van *The Daily Planet* word in die Londense Film-museum ten toon gestel.

**The Daily Planet** is 'n denkbeeldige koerant in die Superman-stories waar Clark Kent bedags werk terwyl in sy spaar tyd mense help. Die koerant is in die fiktiewe stad Metropolis gesetel, waar Kent saam met sy kollegas Lois Lane, Jimmy Olsen en die hoofredakteur Perry White werk. Die publikasie is die eerste keer in April 1940 in *Action Comics #23* beskryf.

Die koerant se hoofkantoor word gekenmerk deur 'n groot bal op sy dak. Jerry Siegel, wat Superman geskep het, het gesê dat die gebou se ontwerp op die *Old Toronto Star*-gebou gebaseer is. Toekomstige weergawes van die gebou is ook deur die voorkoms van die Empire State-gebou en die Chicago Raad van Handel se geboue geïnspireer. In een van die stories word vertel dat *The Daily Planet* sy deure in 1775 geopen het. Volgens die storie het George Washington 'n kolom vir die eerste uitgawe van die koerant geskryf.

Toe Superman sy eerste verskyning gemaak het (in *Action Comics #1* in 1938) het sy alter ego, Clark Kent, by die *Daily Star* onder redakteur George Taylor gewerk. Superman se mede-skepper, Joe Shuster, het die *Daily Star* na die *Toronto Daily Star* in Toronto, Ontario vernoem. Dit is die koerant wat sy ouers ontvang het en waar Shuster as 'n kind gewerk het. Die fiktiewe koerant het eers later *The Daily Planet* geword.

## Verwysings
Russiese vliegdekskip ''Admiral Koeznetsof''

regs|duimnael|400px|Die dekopset het drie lanseerposisies vir vastevlerkvliegtuie.
***Admiral Flota Sowjetskowo Sojoeza Koeznetsof*** (Russies: Адмира́л фло́та Сове́тского Сою́за Кузнецо́в} "Admiraal van die Vloot van die Sowjetunie Koeznetsof") is 'n vliegtuigkruiser (swaar vliegdekskip, missielkruiser, of TAVKR in die Russiese klassifikasie) wat dien as die vlagskip van die Russiese Vloot. Hy is gebou deur die Swartseewerf, die enigste vervaardiger van die Sowjet-vliegdekskepe, in Nikolajef in die Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek. Die aanvanklike naam van die skip was *Riga*; gelanseer as die *Leonid Brezjnef*, seeproewe begin as *Tbilisi*, en uiteindelik dra dit die naam *Admiral Flota Sowjetskowo Sojoeza Koeznetsof*. Die skip is vernoem na die admiraal van die Sowjetvloot Nikolai Gerasimowitsj Koeznetsof.

## Rol 
Die ontwerp van die *Admiral Koeznetsof*-klas impliseer 'n missieverskil van dié van die Amerikaanse Vlootdraers. Die term wat gebruik word is "swaar vliegtuigdraerkruiser" – bedoel om ondersteuning en beskerming te bied tydens strategiese missiellansering vanaf duikbote, oppervlakskepe en missieltoegeruste vliegtuie van die Russiese Vloot.

Die draer huisves ook die Kamov Ka-27 en Kamov Ka-27S helikopters vir teenduikbootoorlogvoering, soek-en-reddingsoperasies en klein vervoertake.

## Vliegtuiglansering 
Vir die opstyg van vastevlerkvliegtuie, gebruik die *Admiral Koeznetsof* 'n ski-oprit aan die einde van sy boeg. Vir opstyg versnel 'n vliegtuig in die rigting van die oprit met behulp van sy nabrander. Dit veroorsaak dat die vliegtuig die dek teen 'n hoër hoek en hoogte verlaat as op 'n vliegdekskip met 'n plat dek en katapulte. Die ski-opritopstyg is minder veeleisend vir die vlieënier, aangesien die versnelling laer is, maar die resultaat is 'n stygspoed van net 120-140&nbsp;km/h wat 'n vliegtuigontwerp benodig wat nie sal staak teen so 'n lae spoed nie.

## Verwysings
Feta

duimnael|220px|links|’n Groenteslaai met wit blokkies feta.

**Feta** (Grieks: φέτα *féta*, "sny") is ’n wit, gepekelde wrongelkaas wat in Griekeland van skaapmelk gemaak word, of van ’n mengsel van skaap- en bokmelk. Soortgelyke gepekelde kase van koeimelk word ook elders in Europa gemaak en hulle word soms ook feta genoem. Dit is ’n krummelrige, verouderde kaas met ’n korrelrige tekstuur wat gewoonlik in blokke verkoop word. Feta word net so geëet of in slaaie soos ’n Griekse slaai. Dit word ook gebruik in pasteitjies, toebroodjies, omelette of as plaasvervanger vir ander kase in verskeie geregte.

Sedert 2002 word "feta" deur die Europese Unie bepaal as slegs ’n kaas wat in sekere streke van Griekeland op ’n tradisionele manier van skaapmelk vervaardig is, of van ’n mengsel van skaap- en tot 30% bokmelk uit dieselfde streek. Soortgelyke kase word egter ook in die oostelike Middellandse See-gebied en om die Swartsee aangetref.

## Beskrywing 
Feta is ’n sagte, gepekelde, wit kaas met klein of geen gaatjies wat kompak voel. Dit het geen buitelaag nie. Dit word gewoonlik in groot blokke gesny wat in pekelwater gedompel word. Dit bevat hoogstens 56% vloeistof en minstens 43% vet in droë stof, en die pH wissel gewoonlik tussen 4,4 en 4,6. Feta word gewoonlik gekategoriseer in "ferm" en "sagte" soorte. Die ferm soorte het ’n skerper smaak en die sagte soorte is so sag dat dit amper smeerbaar is. 

Feta van ’n goeie gehalte het ’n romerige tekstuur en aromas van bokmelk, botter en jogurt. Dit smaak skerp en effens sout en suur, met ’n speseryagtige afronding wat herinner aan peper en gemmer, asook ’n effense soetigheid.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Goudakaas

duimnael|links|220px|Wiele gouda op ’n kaasmark in Gouda.

**Gouda** (Nederlands: *Goudse kaas*) is ’n Nederlandse geel kaas wat van koeimelk gemaak word. Dit is genoem na die die stad Gouda (Zuid-Holland). Dit is wêreldwyd een van die gewildste kase en die naam word vandag algemeen gebruik vir ’n verskeidenheid ander, soortgelyke kase wat op die tradisionele Nederlandse manier gemaak word.

## Vervaardiging 
Volgens verskeie bronne behoort die naam "gouda" eerder te verwys na ’n algemene manier van kaas maak, as na ’n spesifieke soort kaas, omdat die smaak aansienlik verskil na gelang van die ouderdom. Die sewe verskillende soorte gouda is geskoei op ouderdom. Die geur van ’n jong, fabriekvervaardigde gouda is al beskryf as "fudgerig met neute, maar baie, baie, baie gematig". Dieselfde bron het ’n ouer plaasgouda beskryf as met ’n "lieflike vrugterige smaak" met ’n "soet afronding"; dit "kan ’n amperse botterkaramelgeur" aanneem as dit langer as twee jaar verouder is.

Nadat die wrongel gevorm het, word van die wei afgegooi en water bygevoeg. Dit word genoem die "was van die wrongel" en het ’n soeter kaas tot gevolg. Sowat 10% van die mengsel is wrongel, en dit word vir ’n paar uur in ronde kaasvorms gepers. Die kaas word dan in ’n pekeloplossing laat lê wat aan die kaas en buitelaag sy kenmerkende smaak gee.

Die kaas word ’n paar dae lank gedroog voordat ’n geel laag oorgesit word om te keer dat dit uitdroog. Dit word daarna verouder, ’n proses waartydens die kaas van halfhard in hard verander. Namate dit ouer word, ontwikkel dit ’n karamelagtige soetigheid. Nederlandse kaasmakers gebruik gewoonlik ses kategorieë vir gouda:
*Jonk (4 weke)
*Min verouder (8-10 weke)
*Verouder	(16-18 weke)
*Ekstra verouder (7-8 maande)
*Oud	 (10-12 maande)
*Baie oud (12 maande en ouer)
  
In Nederland woud stukkies gouda dikwels met skeppies mosterd geëet. Ouer soorte kry soms suiker of appelstroop op. Baie ou soorte word geniet saam met bier of port.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Mascarpone

**Mascarpone** is ’n Italiaanse roomkaas wat gestrem word deur die byvoeging van sekere suur middels soos suurlemoensap, asyn of sitroensuur. Dit word erken as ’n *Prodotto agroalimentare tradizionale* (tradisionele streekkosproduk).

## Vervaardiging 
Nadat die wrongel gevorm het, word die wei verwyder sonder dat dit gepers of verouder word. Mascarpone kan ook gemaak word deur die gebruik van room en die oorblywende wynsteensuur aan die bodem of kante van wynvate.

Mascarpone het ’n melkwit kleur en is maklik om te smeer. Dit word in verskeie Lombardiese geregte gebruik, is een van die hoofbestanddele van die Italiaanse nagereg bekend as tiramisu en word soms in die plek van botter of parmesaan gebruik om risotto te verdik. Dit word ook in Italiaanse kaaskoek gebruik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Köchelverzeichnis

: ''Hierdie is 'n meestal volledige lys van die werke van Wolfgang Amadeus Mozart volgens die sesde uitgawe van die Köchel-katalogus. Vir 'n **selektiewe** lys van sy werke, gegroepeer volgens **genre**, sien die Lys van komposisies van Wolfgang Amadeus Mozart''.

Die **Köchelverzeichnis** of **Köchel-katalogus** is 'n inklusiewe, chronologiese lys van komposisies deur Wolfgang Amadeus Mozart, wat oorspronklik geskep is deur Ludwig von Köchel, en waarin die inskrywings afgekort word tot K. (KV in Duits). Die nommers in die Köchel-katalogus weerspieël die voortdurende vestiging van 'n volledige chronologie van Mozart se werke, en dien as kitsverwysings na die komposisies.

Volgens Köchel se telling is *Requiem in D mineur* die 626ste stuk wat Mozart gekomponeer het, en word gevolglik as *K.&#x20;626* aangegee. Köchel se oorspronklike katalogus van 1862 is twee keer hersien. Enkele werke het drie K.-nommers, bv. Mozart se Horingconcerto nr. 1, K.&#x20;(412+514)/386b.

## Geskiedenis 
## Lys van Mozart se werke 
Om so veel as moontlik van die oorspronklike K-numering van die lys te behou, is letters na die syfers aangebring in die hersiene, kronologiese reeks. Die lys wat volg toon Köchel se oorspronklike aanduiding (K) asook die sesde weergawe (K). Ander bylae en aanvullings tot die katalogus word aangedui met '''', afgekort tot 'Anh.'

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van klavierkonserte van Wolfgang Amadeus Mozart

## Eksterne skakels 
*  Tematies-kronologiese katalogus van die volledige werke van Wolfgang Amadeus Mozart
Parmesaan

**Permesaan** is ’n harde, korrelrige kaas wat sy oorsprong in Italië het. Dit word ook **parmesaanse kaas** genoem. Die naam word dikwels vir soortgelyke kase gebruik, hoewel dit onwettig is in lidlande van die Europese Ekonomiese Gebied. 

Die naam **Parmigiano-Reggiano** (IFA: /ˌparmiˈdʒaːno redˈdʒaːno/) is afgelei van die streke waarin die kaas tradisioneel gemaak word en mag net na kaas uit dié streke verwys. Buite die Europese Unie mag die naam "parmesaan" wettig gebruik word vir soortgelyke kase, maar nie "Parmigiano-Reggiano" nie. 

Dit is al die "koning van kase" genoem.

## Gebruike 
duimnael|links|240px|Wiele Parmigiano-Reggiano aan die verouder.

Parmesaan word gewoonlik oor pastageregte gerasper, by soppe en risotto ingeroer en op sy eie geëet. Dit word ook oor slaai gerasper, of skaafsels van die kaas word gebruik.

Stukkies van die hardste dele van die kors word soms in sop geprut. Dit kan ook gerooster en as ’n versnapering geëet word.

## Aroma en chemiese bestanddele 
Parmesaan bevat baie aroma-aktiewe verbindings. Bottersuur en 3-metielbutaansuur word soms saam gebruik om die oorheersende aromas na te boots.

Parmesaan bevat ook baie glutamiensuur, tot 1,2&nbsp;g per 100&nbsp;g kaas. Dit maak dit naas Roquefort die natuurlik vervaardigde kossoort met die hoogste inhoud glutamiensuur. Die hoë konsentrasie daarvan verduidelik die sterk umami-smaak van parmesaan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia