open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Beeldspraak

**Beeldspraak** is figuurlike taalgebruik oftewel 'n *stylfiguur*. Die gedagte aan iets bepaalds (die referent) roep ander sake (*beelde*)  in die gedagtes op wat verband hou met die referent en 'n ooreenkoms daarmee toon. Hierdie kognitief-ervare ooreenkomste word assosiasie (uit die sielkunde) genoem. Beeldspraak is 'n vorm van assosiasie.

Standaarduitdrukkings in Afrikaans wat op beeldspraak gebaseer is, is: 
* Hy is so steeks/koppig soos 'n esel.
* Die hart van die stad.

## Vorme
Vorme van beeldspraak is:
* allegorie
* battologie
* homeriese vergelyking
* metafore
* metonieme
* personifikasie
* vergelyking
* Idiome

## Verwysings 
## Bronne 
* Ton den Boon, Stijlfiguren, Sdu, 2001, verskeie paragrawe
* Paul Claes & Eric Hulsens, Groot retorisch woordenboek, Vantilt, 2015, blz. 44

## Nota
Vaisheshika

**Vaisheshika** (Sanskrit: वैशेषिक) is een van die ses groot ortodokse skole van Hindoeïsme. In sy vroeë stadiums was dit ’n onafhanklike filosofie met sy eie metafisika, logika en etiek. Mettertyd het dit egter nader aan die Nyaya-skool beweeg, maar het sy eie epistemologie en metafisika behou.

Die ander vyf ortodokse skole is Samkhya, Nyaya, Mimamsa, Vedanta en Yoga.

## Verwysings
## Skakels
Battos I van Cirene

**Battos** (Latyn: *Battus*),  ook bekend as **Battius van Sparta**, **Battus Aristotle** (Βάττος Ἀριστοτέλης) en **Aristaeus** (Ἀρισταῖος),  seun van Polymnestos, was die stigter van die Griekse kolonie Cyrenaica en sy hoofstad Cirene (ca. 631 v.C.). Battos was die eerste koning van Cirene en ook die eerste Griekse koning in Afrika. Sy  geskiedenis word in boek 4 van die historieë van Herodotus beskryf. Die skoenlapper *Battus philenor* is vernoem na hom.

Koloniste uit Thera onder leiding van Battos het die kolonie in Libië gestig, en Battos was die eerste koning van die Battiese-dinastie. Hy het veertig jaar geregeer, maar omdat die getal groot simboliese waarde in die oudheid gehad het, moet dit met 'n knippie sout geneem word. Oorblyfsels van sy graf kan by die agora van Cirene gevind word.

Volgens oorlewering het die koning gestotter, wat waarskynlik'n foutiewe interpretasie van sy naam was, na aanleiding van die Griekse woord *battarizein*, wat *stamel* beteken. In werklikheid is hierdie naam afgelei van die plaaslike benaming vir *koning*.

## Verwysings
Bloupypie

**Bloupypie** kan na een van die volgende verwys:

Plantspesies:
* Gladiolus gracilis
* Gladiolus involutus
* Gladiolus rogersii
* Gladiolus sericeovillosus
Gladiolus gracillimus

***Gladiolus gracillimus*** is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan die Malawi, Tanzanië en Zambië.

## Bron 
* Plants of the World Online
Ivato Internasionale Lughawe

**Ivato Internasionale Lughawe** (IATA: **TNR** – ICAO: **FMMI**) is die hoof-internasionale lughawe wat Antananarivo, die hoofstad van Madagaskar, bedien. Ivato-lughawe is 16&nbsp;km noordwes van die stadsentrum geleë.

## Geskiedenis 
Ivato is sedert die 1960's die hooflughawe van Antananarivo; burgerlike en militêre gemengde platform en die hoofspil vir Air Madagascar.

Madagaskar se dodelikste lugvaartongeluk het op 19 Julie 1967 by die lughawe plaasgevind. 'n Douglas DC-4 van Air Madagascar wat na Antsiranana vertrek het, het die grond 720 meter verby die aanloopbaan getref, kortliks die lug in geskiet, maar net meer as 500 meter later weer neergestort en 42 van die 77 aan boord het gesterf. Onder die ongevalle was die minister van buitelandse sake, Albert Sylla.

## Terminale 
Dit het twee hoofterminale: een terminaal vir binnelandse vlugte en een terminaal vir internasionale vlugte. In Desember 2021 het 'n nuwe terminaal geopen.

In 2016 het 845&nbsp;000 passasiers deur die lughawe beweeg.

## Rederye en bestemmings
*Air Austral – Saint-Denis de la Réunion
*Air France – Parys-Charles de Gaulle
*Air Madagascar – Dzaoudzi, Guangzhou, Johannesburg–O. R. Tambo, Mauritius, Moroni, Parys-Charles de Gaulle, Saint-Denis de la Réunion
* Air Mauritius – Sir Seewoosagur Ramgoolam, Mauritius
* Airlink – Johannesburg–O. R. Tambo
* Corsair International – Parys–Orly, Saint-Denis de la Réunion
* Ethiopian Airlines – Bole–Addis Abeba
* Kenya Airways – Jomo Kenyatta, Nairobi
* Turkish Airlines – Istanbul Atatürk, Istanboel

## Verwysings
Gladiolus grandiflorus

***Gladiolus grandiflorus*** is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Oos- en Wes-Kaap.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Agora

[thumb|Die *agora* van Antiphellos ([Lisië)]]
'n **Agora** (Oudgrieks: ἀγορά) was die markplein en die hart van die *polis* in Hellas. 'n Voorbeeld hiervan is die Agora van Athene in die 5de eeu v.C. (vgl. Forum Romanum te Rome).

Dit was die plek waar die sosiale lewe plaasgevind het. Dit het vroeër verskillende funksies gehad: politiek, sosiaal en kommersieel. Die woord *agora* beteken "versamelplek". Die agora was aanvanklik 'n ontmoetings- en bymekaarkomplek vir die vryburgers (mans, omdat algemene werksaamhede deur vroue en slawe verrig is). Oorspronklik het die "ekklèsia" (volksvergadering) ook hier plaasgevind. Daarbenewens is die agora gebruik as 'n mark en as 'n plek waar mense kon ontspan. Boonop was die agora dikwels met tempels omring, wat gewy was aan allerlei, maar meestal gewilde gode.

Die Atheense *agora* was dus die ontmoetingspunt vir alle Atheense mans, wat hulle tyd bestee het aan hul gunsteling aktiwiteit op die plein of in die skadu van die stoa (kolonnades): die filosofiese gesprek. Hier het hulle die jongste nuus aangehoor en hulle deur allerlei filosowe laat "onderrig". Met die groei van Athene het elke funksie 'n gepaste plek gekry, die plenêre sessies van die volksvergadering het na die Pnyx verhuis, maar die meeste openbare geboue van die Agora het steeds in gebruik gebly.

## Bronne
* E. Guillaume, art. agora, in C. Daremberg - E. Saglio (reds.), *Le Dictionnaire des Antiquités Grecques et Romaines*, I.1, Parys, 1877, pp. 150-154.
* O. Seyffert, art. agora, in O. Seyffert, Dictionary of Classical Antiquities, Londen, 1894, p. 18.
* P. Smith, art. agora, in W. Smith (red.), *Dictionary of Greek and Roman Antiquities*, Boston, 1870, bl. 32-36.
Stoffel van der Merwe

**Stoffel van der Merwe** (gebore op 18 Desember 1939 te Postmasburg) is 'n afgetrede Suid-Afrikaanse diplomaat, universiteitsprofessor, politikus en Volksraadlid (1981-1992) vir die Helderkruin-kiesafdeling as lid van die Nasionale Party.

## Vroeë lewe 
Hy is gebore as Christoffel Johannes van der Merwe, die seun van Johannes Lodewikus van der Merwe en sy vrou Christina Maria Etresia Pretorius (1910-1980). Van der Merwe het sy vroeë jare in Gobabis in Suidwes-Afrika deurgebring voordat hy in 1945 na Petrusburg in die Oranje-Vrystaat verhuis het. 

## Studie en professoraat 
Nadat hy met studie in die regte begin het in 1959 aan die Potchefstroomse Universiteit, en dit met 'n graad voltooi het aan die Universiteit van Pretoria in 1961, begin hy in 1962 'n loopbaan as diplomaat in Italië waar hy vise-konsul was in Milaan (1964-1968), in die Verenigde Koninkryk en in New York (1970).

In 1971 verlaat hy die Departement van Buitelandse Sake om professor in politieke wetenskap aan die Randse Afrikaanse Universiteit te word, waar hy aan die hoof van die departement Politieke Wetenskap staan. Stoffel voltooi  in 1980 sy DPhil-proefskrif aan die Universiteit Stellenbosch met die tema "Die rewolusionêre aanslag teen Suid-Afrika" en word tot professor bevorder.

## Politieke loopbaan 
Hy word in 1986 die adjunkminister van Inligting, en word in 1987 aangestel as adjunkminister van grondwetlike beplanning deur president P.W. Botha. Hierna was hy Minister van Inligting, die Uitsaaiwese en Filmindustrie (1988-1989) in die regering van P.W. Botha.

Hy dien laastens as Minister van Ontwikkelingshulp (1989-1990) en Minister van Onderwys en Opleiding (1989-1991) in die kabinet van F.W. de Klerk.

## Bronne 
*  Presentation at O'Malley
*  NP Secretary-General Stoffel Van der Merwe resigns
*  Stoffel tree einde 1992 uit politiek. Hy bedank sy amp in NP en bedank ook as LP, Beeld, 10 November 1992
Gladiolus horombensis

***Gladiolus horombensis*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan Madagaskar waar dit in die sentrale en suidelike gedeeltes van dié land voorkom.

## Bron 
* Plants of the World Online
Julia, Prinses van Battenberg

thumb|140px|links|Die wapen van Battenberg, soos toegeken aan gravin Julia Hauke deur die Groothertog van Hesse.
**Julia, Prinses van Battenberg** (voorheen **gravin Julia Therese Salomea von Hauke**;  – 19  September 1895) was die vrou van prins Alexander van Hesse en by Ryn, die derde oudste seun van Lodewyk II, Groothertog van Hesse. Haar pa was ’n Poolse generaal van Duitse afkoms. Sy was ’n hofdame van Marie van Hesse, vrou van die toekomstige keiser Aleksander II van Rusland en ’n suster van prins Alexander van Hesse. Julia is later met laasgenoemde getroud. 

Die huwelik tussen die twee was morganaties (sosiaal ongelyk) omdat sy nie van prinslike afkoms was nie. Groothertog Lodewyk III van Hesse, Alexander se broer, het egter vir haar ’n adellike titel, Prinses van Battenberg, gegee. 

Julia was die ma van Alexander, Prins van Bulgarye, en is ’n voorouer van Charles, Prins van Wallis, eerste aanspraakmaker op die Britse troon, en van die huidige geslag van die Spaanse koningshuis.

## Die van Mountbatten
Julia se oudste seun, Lodewyk (Louis) van Battenberg, het ’n Britse onderdaan geword en tydens die Eerste Wêreldoorlog sy van na Mountbatten verengels weens anti-Duitse sentimente in Brittanje. Sy broerskinders, die seuns van prins Hendrik van Battenberg, het dieselfde gedoen. Die lede van dié tak van die familie het ook afstand van hulle Duitse titels gedoen. Hulle het daarna lordskappe van hulle aangetroude neef George V van die Verenigde Koninkryk gekry: Prins Louis het die 1ste Markies van Milford Haven geword en prins Alexander, oudste seun van prins Hendrik, die eerste Markies van Carisbrooke.

## Skakels
Shahat

** Shahat ** (Arabies: شحات) is 'n dorp wat geleë is in die Jabal al Akhdar-distrik in die noord-ooste van Libië. Cirene was in antieke tye in dieselfde area geleë. Dit is geleë 24 kilometer oos van Al Bayda.

Shahat word by wyse van twee paaie verbind met Derna, die binnelandse pad hardloop deur Al Qubah en is deel van die Libiese kuspad; die ander pad hardloop deur Susa en Ras al Helal.

Gedurende die Libiese Burgeroorlog van 2011 was die stad een van die eerstes wat onder beheer van die Nasionale Oorgangsraad (rebelle) gekom het.

## Verwysings
## Eksterne skakels
*Satellietkaart by Maplandia.
Prins Hendrik van Battenberg

**Prins Hendrik van Battenberg** (later Henry Maurice; 5 Oktober 1858 - 20 Januarie 1896) was ’n morganatiese afstammeling van die Huis van Hesse. Hy het lid van die Britse koningshuis geword toe hy trou met koningin Victoria se jongste kind, prinses Beatrice van die Verenigde Koninkryk. Deur sy dogter, prinses Victoria Eugénie van Battenberg, wat met die koning van Spanje getrou het, is Hendrik ’n voorouer van die huidige lede van die Spaanse koningshuis.

## Lewe
Hendrik is op 5 Oktober 1858 in Milaan gebore as die seun van prince Alexander van Hesse en by Ryn en sy vrou, gravin Julia Hauke. Sy pa was die derde oudste seun van Lodewyk II, Groothertog van Hesse, en sy vrou, Wilhelmina van Baden.

Sy ouers se huwelik was morganaties (sosiaal ongelyk) omdat Julia nie van prinslike afkoms was nie. Hendrik kon dus nie sy pa se titel erf nie en het die titel graaf Hendrik Maurice van Battenberg gekry. Nadat sy ma die titel Prinses van Battenberg gekry het, het Hendrik en sy sibbes die titels prins en prinses gekry. Hulle het egter nie ’n aanspraak op die troon van Hesse gehad nie.

## Huwelik
Deur hulle noue verbintenis met die Huis van Hesse het die Battenbergs in noue aanraking met die koningshuise van Europa gekom, onder andere die Britse koningshuis. Hendrik se ouer broer, prins Lodewyk van Battenberg, het getrou met prinses Victoria van Hesse en by Ryn, sy kleinniggie en ’n kleindogter van koningin Victoria. In 1884 het prins Hendrik verloof geraak aan prinses Beatrice, die jongste kind van koningin Victoria en prins Albert. Koningin Victoria het ingestem tot die huwelik, mits die egpaar by haar woon.

Op 22 Julie 1885 het die koningin aan Hendrik die aanspreekvorm "Koninklike Hoogheid" gegee sodat hy dieselfde rang as sy vrou kon hê. Dit het egter nie in Duitsland gegeld nie. Die egpaar is op 23 Julie 1885 getroud.

In 1895 is prins Hendrik na Wes-Afrika om in die oorlog tussen Brittanje en die Asjantiryk te veg. Daar het hy malaria opgedoen. Hy is naby Sierra Leone aan boord van die HMS Blonde oorlede. 

## Verwysings
## Skakels
Gladiolus imbricatus

***Gladiolus imbricatus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan die Baltiese lande, Bulgarye, Duitsland, Griekeland, Hongarye, Italië, Kasakstan, die Krim, Kroasië, Moldowa, Montenegro, Noord-Kaukasus, Noord-Masedonië, Noordoos-Europa, Oekraïne, Pole, Roemenië, Sentraal-Europese Rusland, Serwië, Slowakye, Suid-Europese Rusland, Trans-Kaukasus, Tsjeggië, Wes-Siberië en Belarus.

## Galery 

Búrová 5 - Gladiolus imbricatu.JPG
Dachzieglige Gladiole (Gladiolus imbricatus) im Nationalpark Kleine Fatra 1.jpg
Dachzieglige Gladiole (Gladiolus imbricatus) im Nationalpark Kleine Fatra.jpg
Gladiolus imbricatus (50090484288).jpg
Gladiolus imbricatus BŻ2.jpg
Gladiolus imbricatus a2.jpg

## Bron 
* Plants of the World Online
Gladiolus inandensis

***Gladiolus inandensis*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap.

## Galery 

Gladiolus inandensis 1DS-II 9258.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Piekenier

duimnael|Piekenier
'n **Piekenier** is 'n soldaat wat met 'n piek, 'n tipe lans met 'n lengte van 3 tot 5 meter, veg. Die wapen is reeds in Antieke Egipte gebruik. Die piekenier het in Antieke Masedonië ontwikkel uit die hopliete, wat gewapen was met 'n spies en skild.

duimnael|Musketiers en piekeniers, vesting Bourtange

'n Piekenier veg in 'n formasie genaamd die falanks. 'n Piekenier se sterkte is om in 'n hegte en digte formasie te veg. Die Romeine het daarin geslaag om 'n geskikte antwoord op die Masedoniese falanks te vind, en derhalwe het die piek vir 'n geruime tyd van die toneel af verdwyn, maar in die Middeleeue teruggekeer na die Europese slagveld omrede dit deur Switserse ruiters en later Duitse huursoldate, die beroemde *Landsknechten*, gebruik is. Verdere ontwikkeling in oorlogvoering het die piek weer 'n belangrike wapen gemaak.

Piekeniers het in die 17de en vroeë 18de eeu in groot formasies geveg, ondersteun deur musketier-eenhede. Hulle het dikwels 'n halwe harnas (gewoonlik net die eerste rye) en 'n helm gedra en was met 'n swaard bewapen. Later het musketiers al hoe belangriker geword, terwyl die piekeniers hoofsaaklik die vyandelike ruitery op 'n afstand moes hou. Aan die einde van die 17de eeu is die bajonet in Bayonne ontwikkel, met die gevolg dat die musketiers ook as piekeniers kon veg. Die lans het derhalwe vanaf die einde van die 17de eeu langsamerhand van die slagveld verdwyn; slegs Rusland en Swede het die piek 'n geruime tyd nog behou vanweë die aggressiewer aard van hul oorlogvoering. In Wes-Europa het die piek ná 1715 byna volledig van die toneel af verdwyn. Dit is enkele kere weer gebruik (soos in Pruise in die middel van die 18de eeu, of in die Amerikaanse Leër in 1812 tot 1814), maar is egter slegs uit nood gebruik weens 'n gebrek aan ander wapens.

## Verwysings
Gladiolus inflatus

Die **blouklokkie** (*Gladiolus inflatus*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Die plant staan ook as die *bloulelie*, *bloupypie* en *Tulbaghklokkie* bekend.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Lans (wapen)

duimnael|regs|150px|Krygskuns te perd met toepassing van die *couched lance*-tegniek
duimnael|regs|Detail van 'n tapyt uit die 2de helfte van die 11de eeu, Bayeux
'n **Lans** (Latyn: "Lancia") is 'n tipe stoot- of steekwapen. Dit bestaan uit 'n lang skag wat tipies van staal, maar in sommige gevalle ook van bamboes, gemaak word. Aan die einde is 'n plat metaallem vasgemaak. Dit het 'n totale lengte van 3,5 tot 4,5 meter. 

Dit het ontwikkel uit die spies, vir gebruik deur kavallerie. Anders as die spies, word die lans nooit gegooi nie. Dit is 'n wapen wat hoofsaaklik geassosieer word met ridders, wat die lans as oorlogswapen en vir toernooie gebruik het.

Die lanse wat in toernooie gebruik is het verskil van die wat vir oorlog bestem was. Dit was gewoonlik stomp en uitgehol sodat dit afgebreek het en nie jou opponent tydens 'n toernooi deurboor het nie.

Die lanse wat tydens oorlogvoering gebruik is was skerp (om die teenstander te steek) en goed gebalanseer vir eenhandige gebruik.

## Geskiedkundige gebruik 
In die Middeleeue was die swaard en lans die belangrikste wapens vir die gewapende ridder. Indien dit nodig was kon hy ook 'n dolk  gebruik. Om homself te beskerm het die ridder beskermde uitrusting gedra. Dit het egter nie volledige beskerming gebied nie, wat daartoe gelei het dat hy steeds meer liggaamsdele met ysterplate moes bedek. Uiteindelik is die harnas ontwikkel. Dit het daartoe gelei dat die gebruik van die lans na 1000 ook verander het. Die houtskag met die ysterpunt van ongeveer 15 cm het oorgebly, maar ridders het die lans op ander maniere begin hanteer. Tot op daardie stadium is die lans bohands opgehef vir steekdoeleindes of onder die regterarm gehou om dit te balanseer. Navorsing toon dat swaarder lanse vanaf die laaste kwart van die elfde eeu onder die oksel vasgeklem is en met die regterhand agter 'n steekring vasgehou is. Die ring is aangebring om tydens 'n konfrontasie weerstand te bied. Die lans is skuins oor die perd se nek na links gehou. Deur 'n hoë spoed met sy perd te bereik kon die ridder 'n dodelike steek lewer. Dit word die "couched lance"-tegniek genoem. Maurice Keen noem 'n ridder wat hierdie tegniek gebruik tereg 'n "menslike projektiel". Die ridder moes spesiaal opgelei word vir hierdie tegniek. Terselfdertyd moes hy sy skild met sy linkerhand vashou, die leisels beheer en in die saal bly. Die saal is spesiaal vir hierdie tegniek aangepas.

## Verwysings
Piek (wapen)

[duimnael|regs|200px|'n Moderne herskepping van 'n 17de-eeuse leër van [piekeniers]]
duimnael|regs|200px|Piekeniers tydens die Italiaanse Oorloë (van Hans Holbein die Jonge)
'n **Piek** of **spies** is 'n dun, 5 meter lange stok met 'n metaalpunt aan die einde daarvan. Dit is ontwerp om 'n aanval deur kavalerie af te weer. Die wapen is in die laat middeleeue en vroegmoderne tyd deur infanteriste (sogenaamde piekeniers) gebruik. Die piek is skuins op die grond in die rigting van vyandelike magte geplaas om hulle terug te hou. Die ruiter moes dan uitswaai om te voorkom dat sy perd verwond word. Die wapen is tot 1708 gebruik in die Staatse leger (die leër van die Nederlandse Republiek van 1575 tot die oprigting van die Bataafse Republiek in 1795).

In teenstelling tot die goedendag ('n tipe wapen) was die piek ongeskik as gevegswapen. Hy was wel ligter om te hanteer. Tydens die Guldensporenslag het die soldate sy aan sy met beide wapens geveg.

Die Kosakke het dit ook as wapen gebruik om slagoffers mee te gooi. 

Die woord "piek" is afgelei van die Franse woord *piquer*, wat steek beteken.

## Gulden
Die gulden het vanweë die uitbeelding van 'n piek met 'n vryheidshoed op die punt die bynaam "piek" gekry (voor desimalisasie).

## Verwysings
Kazungulabrug

Die **Kazungulabrug** verbind Zambië en Botswana oor die Zambezirivier.

## Ligging 
Hierdie brug lê by 17° 47′ 28″ suid en 25° 15′ 43″ oos en nagenoeg op die oostelike punt van die Caprivistrook van Namibië en waar die landsgrense van Namibië, Botswana, Zambië en Zimbabwe bymekaarkom.

## Brug 
Botswana en Zambië grens hier vir slegs 150&nbsp;m aan mekaar. En hierdie grens is slegs oor water. Jarelank is die grensoorgang onderneem met ‘n pont. In Augustus 2007 het die regerings van die betrokke lande besluit om die pont met ‘n brug te vervang. Om nie die grense van Namibië en Zimbabwe te oorskry nie is daar ‘n opsetlike kromming in die brug se ontwerp. Die brug is 923&nbsp;m lank en 18½&nbsp;m breed en dra ‘n pad, ‘n spoorlyn (vir Kaapspoor) en sypaadjies vir voetgangers.

## Konstruksie 
Die bouprojek het op 12 Oktober 2014 begin en die brug is op 10 Mei 2021 vir verkeer oopgestel. Die konstruksie is uitgevoer deur die Japannese firma Daewoo Engineering and Construction en gefinansier deur die Japan International Cooperation Agency en die African Development Bank. Met insluiting van die bou van die grenskantore kos die projek 259,3 miljoen VSA-dollar.

## Gevolge 
Na die ingebruikname van hierdie brug sal die verkeersstrome in Suider-Afrika waarskynlik verander. Zambië en die suidelike dele van die DRK se myne is nou deur ‘n alternatiewe roete via Francistown met die Suid-Afrikaanse hawens in Kaapstad en veral Durban verbind. Omdat die verkeer nie meer deur Zimbabwe hoef te gaan nie word minder landsgrense oorgesteek. Lang wagtye by die grensposte, veral Beitbrug, en die Kazungula-pont word uitgesny. Deur die nuwe spoorwegroete oor die brug word ook verwag dat die aantal vragmotors op die hoofpaaaie sal verminder. Ook skep die brug ‘n gerieflike roete vir toeriste in die Chobe Nasionale Park na die Victoria-waterval wat slegs 75&nbsp;km van die brug geleë is.

## Ander brûe oor die Zambesi 
* Otto Beit-brug
* Dona Anabrug
Bajonet

[duimnael|regs|250px|'n Bajonet wat gebruik word deur die [Amerikaanse Marinierskorps.]]
'n **Bajonet** (*geweerdolk*) is 'n mes- of dolkvormige gevegsswapen wat ontwerp is om op of oor die loop van 'n geweer of ander vuurwapen gemonteer te word, wat dit in staat stel om as 'n spiesagtige wapen gebruik te word. 

## Geskiedenis
In die middel van die sewentiende eeu was daar gereeld konflik in Frankryk. In die tyd het die burgers van die suidelike Franse stad Bayonne hul dolke oor die loop van hul muskette  (Frans: mousquet, Duits: muskete)  gemonteer om 'n soort lans te maak.

Die voordeel van so 'n veeldoelige wapen het gou duidelik geblyk. Vroeë muskette het nie so 'n hoë tempo van vuur gehad as moderne wapens nie (ongeveer een skoot per minuut) en was onbetroubaar. Die bajonette was derhalwe 'n nuttige toevoeging. Die nadeel was natuurlik dat jy nie meer met 'n musket wat 'n mes oor die loop gemonteer gehad het kon skiet nie. As gevolg hiervan is daar gou modelle ontwikkel wat onder (langs) die loop gemonteer is, wat die loop oop gelaat het om te skiet.

regs|35px
In die 18de en 19de eeu is baie met bajonette geëksperimenteer. Bajonette is selfs tydens die Amerikaanse Burgeroorlog aan pistole geheg, maar dit het geblyk nutteloos te wees. Die beroemde Friedrich Wilhelm von Steuben het die nou reeds bekende bajonetoefeninge in 1776 bekendgestel. Die kapmes het mettertyd die funksie van die bajonet as steekwapen oorgeneem.

Selfs in moderne oorlogvoering word bajonette steeds as 'n steekwapen gebruik. Britse troepe het hierdie wapen byvoorbeeld gebruik tydens die Falklandoorlog en die Irakese oorlog in 2003.

## Sien ook
* Swaard
* Piek
* Lans

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* http://www.bajonet.be

## Notas
Bradypodion

***Bradypodion*** (met die betekenis van "met stadige pote" in Grieks) is een van ses genusse van verkleurmannetjies binne die familie van ware verkleurmannetjies, naamlik Chamaeleonidae. Hulle is inheems aan Suider-Afrika en word soms gesamentlik na verwys as **Suid-Afrikaanse dwergverkleurmannetjies**. Sommige outeurs plaas ander klein verkleurmannetjies van Oos- en Sentraal-Afrika ook in hierdie genus, maar dit is heel waarskynlik onakkuraat.

## Spesies 
Sewentien spesies word erken:

## Eksterne skakels 
*
Gladiolus intonsus

***Gladiolus intonsus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan die Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Tanzanië en Zambië.

## Bron 
* Plants of the World Online
Gladiolus jonquilodorus

Die **geelpypie** (*Gladiolus jonquilodorus*) is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van die Kaapse Skiereiland tot by Yzerfontein voor. Die plant word bedreig deur kus ontwikkeling en indringerplante.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus lapeirousioides

***Gladiolus lapeirousioides*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom naby Loeriesfontein voor. Daar is slegs een populasie wat bedreig word deur padwerke en landbou aktiwiteite.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus leptosiphon

***Gladiolus leptosiphon*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Oos- en Wes-Kaap en kom van die Swartberg tot die Baviaanskloofberge voor. Die plant het van sy habitat afgestaan aan landbou aktiwiteite en word tans bedreig deur volstruisboerdery.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus liliaceus

Die **ribbokblom** (*Gladiolus liliaceus*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Oos- en Wes-Kaap. Die plant het ook ander Afrikaanse name: *aandpypie*, *grootbruinafrikaner* en *kaneelaandblom*.

## Galery 

Gladiolus liliaceus (3).jpg
Gladiolus liliaceus Caledon area(3).jpg
Gladiolus liliaceus IMG 0299s.JPG
Gladiolus liliaceus IMG 0301.JPG
Gladiolus liliaceus IMG 0303.JPG

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus longicollis

***Gladiolus longicollis*** is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan Eswatini, KwaZulu-Natal, Lesotho, Oos-Kaap, Vrystaat en die Wes-Kaap.

## Subspesies 
Die plant het twee subspesies:
* *Gladiolus longicollis subsp. longicollis*
* *Gladiolus longicollis subsp. platypetalus* (Baker) Goldblatt & J.C.Manning

## Galery 

Gladiolus longicollis subsp. longicollis 1DS-II 9736.jpg
Gladiolus longicollis subsp. longicollis 1DS-II 9738.jpg
Gladiolus longicollis subsp. longicollis 1DS-II 9735.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus loteniensis

***Gladiolus loteniensis*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan KwaZulu-Natal waar dit op die suid Drakensberg in die boonste gedeelte van die Loteni-rivier vallei voorkom. Daar is slegs een populasie bekend en die plant word beskou as kritiek seldsaam.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus macneilii

***Gladiolus macneilii*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan Limpopo en kom by die Abel Erasmuspas voor. Die populasie word bedreig deur oorbeweiding en brandhout wat hier gesaag word.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Pylos (helm)

duimnael|300px|Pylos-helm
Die **Pylos** was 'n Oud-Griekse helm  wat veral gewild was in die Peloponnesos. Die helm was goedkoop en is in groot hoeveelhede geproduseer en vasgemaak met 'n leerkenband. Soos die meeste Griekse helms is ook die Pylos van brons gemaak. Die naam Pylos is afkomstig van die Griekse woord vir vilt. Hierdie helm het immers dieselfde vorm as die gelyknamige vilthoed. 

Die Spartaanse hopliete het aanvanklik die swaarder Korintiese helm gebruik. Hierdie helm het die gesig beskerm, maar sig en gehoor beperk. In die middel van die 5de eeu v.C. het die Spartane hul gevegstegnieke gewysig: weens die toenemende belang van trompetseine tydens die stryd was die Korintiese helm nie meer prakties nie en is die eenvoudiger pylos in gebruik geneem. Die oorspronklike viltpylos is waarskynlik ook deur die soldate gebruik.

Die pyloshelm is deur ander Griekse state gekopieer en ook in Kartago en Masedonië gebruik.

## Verwysings
Thraciese helm

[duimnael|regs|220px|'n Thraciese helm in die Musée d'Art Classique de Mougins; die voorkant is versier met die ornamentele hoof van die godin [Athena, die helm se oorspronklike wangdele is verlore.]]
Die **Thraciese helm**, ook die **Illiriese helm** genoem, kom waarskynlik uit die Peloponnesos. Dit het bestaan uit twee bronsplate wat aan die bokant aaneengevoeg is tot 'n gleuf waarin 'n kam geplaas kon word. Kenmerkend daarvan is die parallellopende rande langs die verbinding en die gebrek aan enige beskerming van die gelaat, soos by die Korintiese helm.

## Sien ook
*Attiese helm
*Chalkidiese helm
*Korintiese helm

## Verwysings
## Bronne 
*art. Helmets, in *The Panoply of the Greek Hoplite*, classics.und.ac.za, 2000.
Gladiolus malvinus

***Gladiolus malvinus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan Mpumalanga en kom tussen Dullstroom en Belfast voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 400&nbsp;km². Die plant het van sy habitat afgestaan aan die aanplant van plantasies en word tans bedreig deur indringerplante, veral die swartwattel (*Acacia mearnsii*).

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Korintiese helm

duimnael|regs|220px|'n Brons Korintiese helm

Die **Korintiese helm** (Oudgrieks: κόρυς κορινθίη) was 'n tipe bronshelm waarvan latere tipes die hele hoof en nek bedek het, met openinge vir die oë en die mond. 'n Lang en gebuigde beskermende plaat het die agterkant van die nek beskerm, soortgelyk aan die latere Romeinse *cassis* of die Duitse stahlhelm.

## Argeologiese bewyse 
Die korintiese helm was (gebaseer op artistieke en argeologiese bewyse) die gewildste tipe helm gedurende die argaïese en klassieke tydperk. Die het egter geleidelik plekgemaak vir die Pylos, wat goedkoper was om te maak en nie die draers se sig en gehoor belemmer het nie. In die 4de eeu v.C. is die korintiese helm deur Thraciese-, Chalkidiese- en Attiese helms vervang. Talryke voorbeelde van hierdie helm is al opgegrawe. Dit word ook dikwels afgebeeld op Oud-Griekse keramiek.

## Literêre bewyse 
Herodotus vermeld die Korintiese helm in sy Historieë waarin hy skryf oor die Machlyers en Auseërs, twee stamme wat langs die Triton-rivier in antieke Libië gewoon het (die area omvat ook 'n deel van die huidige Tunisië). Hierdie stamme het jaarliks twee groepe van die mooiste maagde gekies om 'n seremoniële geveg teen mekaar te voer. Die rituele geveg het deel uitgemaak van 'n fees ter ere van die maagdelike godin Athena. Daar is geglo dat jong vroue wat tydens hierdie ritueel aan hul wonde beswyk het oneerlik was oor hul maagdelikheid (Historieë, hoofstuk IV 180).

## Eksterne skakels
* Korintiese helm uit Italië, in Helms van antieke Italië, deel van Emporical Images.
Gladiolus marlothii

***Gladiolus marlothii*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom voor op die eskarp van die Roggeveldberge en ook Komsberg

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Kuras

[regs|duimnael|[Augustus Octavianus|Keiser Augustus in 'n triomferende houding, waarskynlik tydens die Slag van Actium ]]
'n **Kuras** of **bors- en rugharnas**, is saam met die helm een van die oudste militêre uitrustings en is onder meer deur kurassiere gedra. Die rede hiervoor is eenvoudig: in teenstelling tot verwondings aan arms en bene, wat in die Klassieke Oudheid net soos in die moderne tyd meestal maklik genees het, was verwondings waar die liggaamsholte deurboor is gewoonlik dodelik. Teenswoordig is die tipe verwondings nog steeds baie ernstig, veral vanweë die kans op infeksies. Die woord "kuras" is vernoem na die oorspronklike materiaal waarvan dit gemaak is (leer) en is afkomstig van die Latynse "coriacea" en Franse "cuirace". Die gebruik van die term "kuras" verwys gewoonlik na beide die borsplaat (-harnas) en rugkant. Terwyl 'n borsharnas slegs die voorkant beskerm, en 'n rugharnas slegs die rug, beskerm 'n kuras beide die voor- en agterkant.  

## Die klassieke borsharnas 
Die eerste beelde van harnasse is afkomstig uit die Egiptiese- en  Griekse kulture. Sedertdien het die harnas voortdurend ontwikkel. Die klassieke harnas, wat gemaak is van stewige leer, of gesmee is uit een of twee metaalplate, was egter nie baie prakties nie omdat dit bewegingsvryheid drasties beperk het. Boonop was dit duur om 'n harnas te maak, sodat net die bevelvoerders en die wat dit kon bekostig een gedra het.

## Galery 

Lêer:Greek hoplite.png|'n Griekse hopliet
Lêer:Akhilleus_Patroklos_Antikensammlung_Berlin_F2278.jpg|Patroklos verbind Achilles, beide dra 'n skubbepantser
Lêer:Coraza griega arcaica (M.A.N. Madrid) 01.jpg|'n Antieke Griekse bronskuras uit 620 tot 580 v.C.
Lêer:Indian steel cuirass 17th to 18th century.JPG|'n Staalkuras, 17de tot 18de eeu
Beeld:Cuirasse-1854-p1030165.jpg|'n Helm en kuras uit 1854 wat deur Franse kurassiers gedra is
Lêer:German helmet and frontal armoured plate for trench warfare 1916.jpg|'n Duitse helm en frontaal gepantserde plate vir loopgraafoorlogvoering, 1916
Lêer:Iyozane dou 2.JPG|'n Japannese kuras *(dō)* uit die 1600's, gemaak van *hon iyozane* ('n tipe skubbepantser)
Lêer:Géricault - Portrait de carabinier - Louvre.jpg|'n Borsharnas gedra deur 'n Carabinier-à-Cheval
Lêer:Bodyarmor.jpg|'n Koëelvaste onderbaadjie, die moderne variant van 'n ou idee

## Verwysings
Attiese helm

duimnael|Attiese helm wat in 'n basiliek gevind is.
Die **Attiese helm** was 'n tipe helm wat in Antieke Griekeland ontstaan het en wyd gebruik is in Italië en die Hellenistiese wêreld. Die naam is 'n moderne historiografiese konvensie: "terme soos Illiries en Atties word in argeologie gebruik om 'n spesifieke tipe helm aan te dui en wys nie op sy oorsprong nie".  

Die Attiese helm was soortgelyk aan die Chalkidiese helm, maar het nie oor 'n beskermende deel vir die neus beskik nie. Alhoewel die gebruik daarvan in Griekeland nie so wydverspreid was soos die Korintiese of Thraciese helmtipes nie, het die Attiese helm baie gewild geword in Italië, waar die meeste voorbeelde daarvan gevind is. Baie Italiaanse mense het variasies van die Attiese helm gebruik, maar argeologies was dit veral prominent in Samnitiese en Lukaniese begrafnisse en kuns (byvoorbeeld in fresko's).

## Sie ook
*Chalkidiese helm
*Korintiese helm
*Thraciese helm

## Galery 

Lêer:Ancient bronze greek helmet -South Italy.jpg|'n Seremoniële attiese helm uit Suid-Italië, omstreeks 300 v.C. 
Lêer:Elmo da parata, bronzo, da Theilenhofen (Iciniacum), 150-200 ca 02.JPG|'n Romeinse "kwasi-attiese" helm, 2de eeu v.C. 
Lêer:Lens - Inauguration du Louvre-Lens le 4 décembre 2012, la Galerie du Temps, n° 058.JPG|Die Praetoriaanse reliëf wat deel vorm van die boog van Claudius, toon die tipe attiese helm wat algemeen gedra is deur Romeinse offisiere. Hierdie tipe helmtipe is slegs bekend uit uitbeeldings in kuns

## Verwysings 
## Bronne
*

## Eksterne skakels
*O. Seyffert, art. Helmets, in O. Seyffert, *Dictionary of Classical Antiquities*, Londen, 1894, p. 275.
*art. Helmets, in *The Panoply of the Greek Hoplite*, classics.und.ac.za, 2000.
Samora Machelbrug

duimnael|400px
Die **Samora Machelbrug** is ‘n brug oor die Zambezirivier. Dit is ‘n belangrike skakel tussen die noordelike en suidelike dele van Mosambiek.

## Ligging
Die brug is by 16°  9′  19″  suid en 33°  35′  37″  oos,  by die stad Tete op die suidelike rivieroewer  op die A103-pad noordwaarts na Moatize. ‘n 120km stroomop van die brug is die Cahora Bassa-dam,  5km stroomaf die Kassuende-brug, 230km stroomaf die Dona Anabrug en 280km stroomaf die Armando Emilio Guebuzabrug.  Hierdie roete verbind die hawestad Beira en Zimbabwe met die noordelike dele van Mosambiek sowel as Malawi en Zambië.

## Doel
Die bou van die brug was onderdeel van die wyer plan rondom die bou van die Cahora Bassa-dam. ‘n Padnetwerk tussen Kaapstad en Kenia is in die vooruitsig gestel om streke met  groot ekonomiese moontlikhede wat betref landbou, veeteelt en mynbou beter toegang tot markte en hawens te gee.

## Brug
Hierdie hangbrug is ontwerp deur die Portugese ingenieur Edgar Cardoso en tussen Maart 1968 en 1973 deur die firma Empreiteiros de Moçambique gebou. Toe kom na 50 jaar die vervoer met ‘n pont oor die rivier ten einde. Die brug hang aan vier paar torings en bestaan uit 3 oorspannings van 180m elk en 2 oorspannings van 90m elk. Dit is 762m lank en 11.2m breed, waarvan 7.2m vir die motorpad gebruik word en 4m vir twee voetpaaie van elk 2m breed. Vir geruime tyd was dit die enigste brug oor die Zambezi in Mosambiek. Tydens die bou van die Cahora Bassadam het swaar voertuie die  brug baie gebruik en het die brug swaar gely. Daarby het die Mosambiekse burgeroorlog noodsaaklike instandhoudingswerk agterweë laat bly.  Sedert die begin van die 21ste eeu is slegs een baan van die brug in gebruik. Net een vragmotor op ‘n keer is op die brug toegelaat en dan ook met ‘n maksimum spoed van 10k.p.u. In Januarie 2011 is ingrypende herstelwerk voltooi en sedert die ingebruikneming van die Kassuende-brug in 2014 is die brug vir swaar voertuie gesluit.

## Naam
Aanvanklik was die brug bekend as die Marcello Caetanobrug.  Marcello José das Neves Alves Caetano (17 Augustus 1906 – 26 Oktober 1980) was van 1968 tot 1974 die premier van Portugal. Dit is later herdoop om Samora Machel te herdenk.

## Sien ook 
* Kruisings oor die Zambezirivier

## Bibliografie
*hpip.org
*structurae.net
Chalkidiese helm

duimnael
Die **Chalkidiese helm** is 'n tipe helm wat gebruik is in Antieke Griekeland. Die helm was veral gewild in die vyfde en vierde eeu voor Christus. 

## Terminologie
duimnael
Die helm staan bekend as die Chalkidiese helm omdat daar aanvanklik na aanleiding van uitbeeldings op erdewerk gedink is dat dit gemaak is in die Euboïse stad Chalkis. In werklikheid is dit nie bekend of die helm wel afkomstig is uit Chalkis nie; dit is selfs nie eens seker dat die tersaaklike erdewerk Chalkidisies is nie.

## Beskrywing 
duimnael
Die Chalkidiese helm het ontwikkel uit die Korintiese helm en word gekenmerk deur 'n opening vir die ore-hiermee is 'n nadeel van die Korintiese helm verwyder-en 'n breër opening vir die mond. 

Onder die helm is beskerming vir die wang en nek. Aan die voorkant, tussen die wangbeskerming, is 'n plaat wat die neus beskerm. In Italië is die tipe met vaste wangbeskermers Chalkidies genoem, en die tipe met los wangbeskermers Lucanies, omrede dit baie in Lucanië gebruik is.

## Gebruik 
Teen die tyd van Alexander die Grote is die helm nog steeds deur swaargewapende soldate, veral Hopliete ('n uitsondering hierop was die Spartane, wat die pyloshelm gedra het, wat baie makliker was om te maak), gedra. Macedoniese soldate het waarskynlik ook Chalkidiese helms gedra. Daar word vermoed dat die helm op sy beurt aanleiding gegee het tot die Attiese helm.

## Sien ook
*Attiese helm
*Korintiese helm
*Thraciese helm
*Pylos (helm)

## Verwysings
*art. Helmets, in *The Panoply of the Greek Hoplite*, classics.und.ac.za, 2000.
Hippo (gepantserde troepedraer)

duimnael|350px|Hippo gepantserde troepedraer
Die **Hippo** (seekoei)  was 'n Suid-Afrikaanse gepantserde troepedraer. Dit is spesiaal ontwerp om bestand te wees teen landmyne en kan tien infanteriste en 'n bemanning van twee vervoer.

## Ontwikkelingsgeskiedenis
As 'n tussentydse oplossing wat ontplooi is om die bedreiging van landmyne wat deur die South West African People's Organisation (SWAPO) in Noord-Ovamboland gelê is, te hanteer. Soortgelyk aan die BTR-152, bied dit 'n troepekompartement met sitplekke na voor. Visie is beperk tot vensters met smal plaatglas. Hierdie uitleg was algemeen ongewild en is later met die Buffel gepantserde troepedraer reggestel. Daar was skietpoorte vir die insittendes en 'n aangedrewe masjiengeweer skiettoring kon op die oop top aangebring word, alhoewel dit selde aangebring is. Passasiers en bemanning het afgeklim  vanaf 'n agterdek. Die Mk1-R is vervaardig van sagte staal en RB390 pantserstaal. In 1978 is 120 Hippo Mk1-R-omskakelings van M1970 Bedfords gedoen vir die Suid-Afrikaanse Weermag, wat verantwoordelikheid aanvaar het vir patrollies langs die Angolese grens en 'n nuwe mynbeskermde voertuig benodig het. Die Hippo Mk1-M het ROQ TUFF-staal gebruik in plaas van sagte staal. Die Suid-Afrikaanse Leër het 402 Mk1-M bestel.
* : Zimbabwe Nasionale Weermag

## Verwysings 
## Bibliografie
* Peter Gerard Locke & Peter David Farquharson Cooke, *Fighting Vehicles and Weapons of Rhodesia 1965-80*, P&P Publishing, Wellington 1995. 
* Peter Stiff, *Taming the Landmine*, Galago Publishing Pty Ltd., Alberton (South Africa) 1986. 

## Eksterne skakels 
*The Truth and Reconciliation Commission: Hippo
Saoedi-Arabiese Grand Prix

duimnael|280px|Djedda-straatrenbaan
Die **Saoedi-Arabiese Grand Prix** is 'n Formule Een-motorwedren wat die eerste keer in 2021 plaasgevind het. Die eerste uitgawe van die resies is in Djedda gehou. Die ren word na die Singapoerse Grand Prix die tweede volle nagren op die Formule Een-kalender.

## Geskiedenis 
Die Saoedi-Arabiese Grand Prix verskyn vir die eerste keer as konsep vir die 2021-seisoen, wat tydens 'n vergadering van die Formule Een-kommissie in Oktober 2020 aan spanne vertoon is. In die konsepkalender is al 22 wedrenne van die oorspronklike 2020 kalender oorgedra, met die toevoeging van Saoedi-Arabië. In November 2020 is aangekondig dat die stad Djedda die eerste Grand Prix van Saoedi-Arabië sal aanbied, in samewerking met die Saoedi-Arabiese motor- en motorfietsfederasie. Die Djedda-straatrenbaan is op die kusstrook van die Rooisee geleë.

## Renbaan 
Djedda is aangewys as die 'vinnigste straatbaan' op die Formule Eenkalender, waar Formule Eenmotors gemiddelde snelhede van meer as 250 km/h (160 mpu) kan haal. Die baan is die tweede langste baan op die Formule Een-kalender, met slegs Spa-Francorchamps wat langer is.

Die baan is op die Djeddastrook, wat aan die Rooisee grens, gebou. Die baan is deur Carsten Tilke, seun van die bekende Hermann Tilke, ontwerp.

## Wenners van die Grand Prix 
## Verwysings
BTR-152

duimnael|Voormalige Oos-Duitse BTR-152 (SPW-152) tydens 'n openbare uitstalling.
Die **BTR-152** is 'n seswiel Sowjet gepantserde troepedraer (**БТР**, van Бронетранспортер / *Bronetransporter*, letterlik 'gepantserde vervoerder'), gebou op die onderstel en dryfstelsel van 'n ZIS-151 nutsvoertuig. Dit begin diens in 1950 in 'n aantal lidlande van die Warskou-verdragslande en vorm die steunpilaar van Sowjet-gemotoriseerde infantriebataljons tot die indiensstelling van die  amfibiese BTR-60-reeks gedurende die 1960's.

BTR-152's was in verskillende variante beskikbaar en is in groot getalle vervaardig vir die Sowjet-weermag en uitvoer. Laatproduksiemodelle gebruik motoronderdele van die meer betroubaar ZIL-157-vragmotor. Drie primêre variante van die BTR-152 verskyn tussen 1950 en 1959: die basis gepantserde troepedraer met 'n enkele masjiengeweer van 7,62 mm of 12,7 mm, 'n ongewapende bevelsvoertuig met 'n hoër daklyn en 'n lugafweergawe gewapen 'n ZPU-2-steunpunte.

## Verwysings
Gladiolus mensensis

***Gladiolus mensensis*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is endemies aan Eritrea waar dit naby Gheleb voorkom.

## Bron 
* Plants of the World Online
Gladiolus microcarpus

***Gladiolus microcarpus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan KwaZulu-Natal, Lesotho en die Vrystaat waar dit in die Drakensberge voorkom.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus miniatus

***Gladiolus miniatus*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor van Hawston tot by Agulhas. Drie van die dertien subpopulasies is uitgewis deur kus ontwikkeling en ses word bedreig deur indringerplante.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Gladiolus monticola

Die **bergpypie** (*Gladiolus monticola*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en deel van die fynbos vorm. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Kaapse Skiereiland voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 270&nbsp;km² en word gevind in die Tafelberg Nasionale Park. Die plant word nie bedreig nie en word as seldsaam beskou. Die plant blom van Desember tot Maart.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
* John Manning. 2018. Field Guide to Fynbos, Struik Nature, 2018
Gladiolus muenzneri

***Gladiolus muenzneri*** is 'n meerjarige plant wat tot die genus *Gladiolus* behoort. Die spesie is inheems aan Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Tanzanië en Zambië.

## Bron 
* Plants of the World Online
Gladiolus nerineoides

***Gladiolus nerineoides*** is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Bainskloof tot by Somerset-Wes voor op hoogtes van 1 000&nbsp;m of hoër. Die plant word beskou as seldsaam en het tans geen bedreiging nie.

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
2003 Monaco Grand Prix

Die **2003 Formule Een Monaco Grand Prix** is op 1 Junie 2003 op die Circuit de Monaco in Monte Carlo gehou. Dit was die sewende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Juan Pablo Montoya in sy Williams-BMW gewen.

## Uitslag
## Statistiek
Gladiolus meliusculus

Die **kalkoentjie** (*Gladiolus meliusculus*) is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus *Gladiolus* behoort en deel van die fynbos is. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom vanaf Hopefield tot by die Kaapse Skiereiland voor. Die plant het 80% van sy habitat aan kus ontwikkeling, indringerplante en landbou aktiwiteite afgestaan. Die meeste plante word nou tussen Darling, Malmesbury en Atlantis gevind.

## Galery 

Gladiolus meliusculus (4).jpg
Gladiolus meliusculus 1DS-II 3-6735.jpg
Gladiolus meliusculus 1DS-II 3-6665.jpg
Gladiolus meliusculus 1DS-II 3-6671.jpg

## Bronnelys 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Eddie Irvine

**Edmund Irvine Jr** (; gebore 10 November 1965) is 'n voormalige motorrenjaer van Noord-Ierland. Hy het tussen 1993 en 2002 aan Formule Een deelgeneem en in die 1999 wêreldkampioenskap vir jaers tweede geëindig toe hy vir Scuderia Ferrari gejaag het.

Hy het sy loopbaan op sewentienjarige ouderdom begin toe hy vir die Formule Ford-kampioenskap ingeskryf het, en vroeë sukses behaal voordat hy deurgedring het na die Formule Drie- en Formule 3000-kampioenskap. Hy het sy Formule Een-debuut in 1993 met Jordan Grand Prix gemaak,  Hy behaal sy eerste podium in 1995 vir Jordan, voordat hy in 1996 na Ferrari verskuif. Sy suksesvolste seisoen was in 1999 toe hy vier seges behaal en die McLaren-jaer Mika Häkkinen vir die Wêreldkampioenskap uitdaag. 

In sy vier jaar by Ferrari eindig hy in 1998 ook algeheel vierde en behaal 22 algehele podiums. Hy is steeds die jongste bestuurder van die Verenigde Koninkryk wat Ferrari verteenwoordig het. Hy het in 2000 na Jaguar Racing vertrek, en die span se eerste podium in 2001 en sy laaste podium in 2002 behaal. Irvine het aan die einde van die 2002-seisoen uit mededingende motorsport getree.
2003 Japannese Grand Prix

Die **2003 Formule Een Japannese Grand Prix** is op 12 Oktober 2003 op die Suzuka Internasionale Renbaan in Suzuka, Japan gehou. Dit was die sestiende en laaste wedren van die seisoen, en is deur Rubens Barrichello in sy baas se Ferrari gewen.

## Uitslag
## Statistiek
Emilia-Romagna Grand Prix

duimnael|300px|Renbaan van Imola
Die **Emilia-Romagna Grand Prix** is 'n Formule Een-motorwedren wat gehou word op die Autodromo Enzo e Dino Ferrari in Imola. Vanaf 1981 tot 2006 is die San Marino Grand Prix jaarliks op die baan gehou. In 2020 word die Emilia-Romagna Grand Prix by die kalender toegevoeg, oorspronklik eenmalig omrede soveel renne gekanselleer moes word vanweë die koronaviruspandemie. In 2021 is die wedren egter weer op die kalender geplaas, omdat die Chinese Grand Prix in hierdie jaar weer weens die Covid-19-pandemie gekanselleer moes word. In 2025 verskyn die wedren vir die laatste keer op die F1-kalender. 

Max Verstappen hou die wenrekord met 4 Grand Prix- oorwinnings.

## Wenners van die Grand Prix
## Wenner van die naelren