1 Junie

**1 Junie** is die 152ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (153ste in 'n skrikkeljaar). Daar volg nog 213 dae in die res van die jaar.

## Gebeure 
* 1215 – Die Mongole onder Dsjingis Khan verower die stad Peking. Die Chinese heerser Xuānzōng van die Jin-dinastie, kan betyds na Kaifeng vlug.
* 1485 – Die Hongaarse koning Matthias Corvinus verower die stad Wene na 'n beleg van vier maande.
* 1539 – Ugo Boncompagni (later Pous Gregorius XIII) tree toe tot die priesterskap.
* 1568 – Agtien Vlaamse adellikes in opdrag van Fernando Álvarez de Toledo y Pimentel (Alva), die Spaanse landvoog, in Brussel onthoof.
* 1773 – Wolraad Woltemade red 14 mense op die gestrande *De Jonge Thomas* deur sewe keer met sy perd in die stormsee na die skip te swem, maar betaal met sy lewe tydens sy agste poging.
* 1778 – Pous Pius VI stel 10 nuwe kardinale aan onder wie Johann Heinrich von Frankenberg, aartsbiskop van Mechelen.
* 1788 – Kaptein William Bligh lig die anker in die Valsbaai en seil na die Ooste met sy skip *HMAV Bounty*.
* 1792 – Kentucky word die 15de deelstaat van die Verenigde State.
* 1795 – Pous Pius VI stel Giulio Maria della Somaglia, titulêr patriarg van Antiogië aan as kardinaal.
* 1796 – Tennessee word die 16de deelstaat van die Verenigde State.
* 1831 – James Clark Ross ontdek die posisie van die magnetiese Noordpool op die Boothia-skiereiland.
* 1836 – Charles Darwin kom in Kaapstad aan.
* 1874 – Amptelike stigting van die Vrystaatse dorp Hoopstad.
* 1881 – Die eerste openbare telefoonnetwerk van die Nederlande word in gebruik geneem.
* 1882 – Opening van die Gotthard-spoorlyn in Switserland oor die St. Gotthardpas.
* 1890 – Die VSA se sensusburo begin om Herman Hollerith se tabuleringsmasjien te gebruik om sensusresultate te tel.
* 1906 – Opening van die Simplon-spoorlyn oor die Simplon-bergpas in Switserland. Die Simplon-tonnel is 19,73&nbsp;km lank.
* 1927 – In die Agterhoek ('n streek in Gelderland) rig 'n hewige tornado groot verwoesting aan.
* 1938 – Die eerste *Superman*-strokiesprent word gepubliseer.
* 1939 – Die Britse duikboot HMS *Thetis* sink in 'n ongeluk met 'n verlies van 99 persone.
* 1945 – Duitse oudiotoerustingvervaardiger Sennheiser word deur Fritz Sennheiser gestig.
* 1962 – Rwanda en Burundi word onafhanklik.
* 1962 – Die Nazi-oorlogsmisdadiger Adolf Eichmann word in Israel tereggestel.
* 1963 – Die VSA begin poskodes gebruik.
* 1968 – *Nuclear non-proliferation*-ooreenkoms word deur ongeveer sestig lande in Geneve, Switserland geteken.
* 1968 – Die lidstate van die EEG skaf onderlinge doeaneregte vir nywerheidsprodukte af.
* 1974 – Die Flixborough-ramp vind in 'n chemiese aanleg naby die dorp Flixborough in Engeland plaas.
* 1979 – Negentig jaar van wit minderheidsregering eindig in Rhodesië, nou bekend as Zimbabwe.
* 1980 – Cable News Network (CNN) begin om uit te saai.
* 1980 – Agt brandstoftenks word vernietig deur Umkhonto we Sizwe (MK) by SASOL en NATREF in Sasolburg en Secunda.
* 1990 – Naby Tbilisi (Georgië) stort twee kabelkarretjies van 'n sweefspoor neer nadat een van die kabels breek. Vyftien insittendes sterf.
* 1991 – Die *Warskouverdrag* word amptelik opgehef.
* 1991 – Swede doen aansoek vir toetrede tot die Europese Unie.
* 1997 – Die Verenigde Koninkryk oorhandig Hongkong terug aan China.
* 2001 – Die 12-jarige Suid-Afrikaanse MIV-aktivis en -pasiënt Nkosi Johnson, wat lank die simbool van die stryd teen MIV in Suid-Afrika was, verloor sy stryd teen die siekte en sterf.
* 2002 – Hansie Cronjé, Suid-Afrikaanse krieketkaptein sterf in 'n vliegongeluk naby George.
* 2009 – Die Franse vlug 447 stort neer naby die Sint Petrus en Sint Paulus-argipel in die Atlantiese Oseaan.
* 2016 – Die Gotthard-basistonnel van 57.09 km word geopen in Switserland.
* 2025 – Die Veiligheidsdiens van Oekraïne (SBU) loods 'n oorgrensoperasie teen lugmagbasisse in Rusland, wat die grootste operasie sy soort tot nog toe om militêre infrastruktuur diep binne Russiese gebied te teiken.

## Geboortes 
* 1637 – Jacques Marquette, 'n Franse Jesuïetsendeling en ontdekkingsreisiger († 1675).
* 1754 – Ferdinand van Oostenryk, Oostenrykse aartshertog († 1806).
* 1780 – Carl von Clausewitz, Pruisiese generaal en militêre strateeg († 1831).
* 1790 – Ferdinand Raimund, Oostenrykse akteur en dramaturg († 1836).
* 1804 – Mikhail Glinka, Russiese komponis († 1857).
* 1815 – Otto I, Griekse koning († 1867).
* 1886 – Daisy de Melcker, moordenares wat haar twee mans en seun vergiftig het († 1932).
* 1926 – Andy Griffith, Amerikaanse akteur († 2012).
* 1926 – Marilyn Monroe, Amerikaanse aktrise († 1962).
* 1932 – Jim Janssen van Raaij, Nederlandse politikus († 2010).
* 1937 – Morgan Freeman, Amerikaanse akteur.
* 1940 – René Auberjonois, Amerikaanse akteur († 2019).
* 1950 – Johann Rupert, Suid-Afrikaanse besigheidsmiljadêr en filantroop.
* 1956 – Lisa Hartman Black, Amerikaanse aktrise en sangeres.
* 1959 – Martin Brundle, Britse Formule Een-renjaer.
* 1963 – Helgard Müller, oud-Springboksenter.
* 1964 – Casper de Vries, Afrikaanse komediant en akteur.
* 1965 – Illse Roos, Suid-Afrikaanse aktrise.
* 1965 – Nigel Short, Britse skaakkampioen.
* 1972 – Stine Stengade, Deense akteur.
* 1973 – Heidi Klum, Duitse fotomodel.
* 1974 – Alanis Morissette, Kanadese sangeres en aktrise.
* 1975 – Frauke Petry, Duitse politikus.
* 1980 – Johann Muller, Suid-Afrika se drie-en-vyftigste Springbokkaptein.

## Sterftes 
* 1191 – Filips van die Elsas, Graaf van Vlaandere.
* 1310 – Marguerite Porete, Franssprekende mistikus en die outeur van "Die Spieël van Eenvoudige Siele". (* 1258)
* 1773 – Wolraad Woltemade, held van die Kaap die Goeie Hoop (* 1708).
* 1841 – Nicolas Appert, Franse uitvinder (* 1749).
* 1846 – Pous Gregorius XVI, die 254ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk (* 1765).
* 1864 – Hong Xiuquan, leier van die Taiping-rebellie teen die Qing-dinastie (* 1814).
* 1868 – James Buchanan, 15de President van die Verenigde State (* 1791).
* 1879 – Napoléon Eugène Louis Bonaparte, seun van Napoleon III sterf in die Anglo-Zoeloe-oorlog (* 1856).
* 1962 – Adolf Eichmann, Duitse SS-offisier en oorlogsmisdadiger (* 1906).
* 1968 – Helen Keller, Amerikaanse skrywer, aktivis vir blindes en dosent (* 1880).
* 1982 – Einar Juhl, Deense akteur (* 1896).
* 2002 – Hansie Cronjé, Suid-Afrikaanse krieketkaptein (* 1969).
* 2014 – Ann B. Davis, Amerikaanse aktrise, *The Brady Bunch* (* 1926).
* 2015 – Nicholas Liverpool, Dominikaanse president (* 1934).
* 2024 – Ruth Maria Kubitschek, Duitse aktrise (* 1931).

## Vakansies, vierings en waarnemingsdae 
* Nirwana van Boeddhiste