open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
François Hollande

**François Hollande** (Frans: [fʁɑ̃swa ɔlɑ̃d] ; gebore 12 Augustus 1954 in Rouen, département Seine-Maritime) is 'n Franse politikus wat op 6 Mei as kandidaat van die Sosialistiese Party van Frankryk (*Parti Socialiste, PS*) en die Radikale Linksparty (*Parti radical de gauche, PRG*) die Franse presidentsverkiesing in 2012 gewen het.

François Hollande het tussen November 1997 en November 2008 as Eerste Sekretaris (voorsitter) van die PS gefungeer. Hy was ook lid van die parlement (LP) vir Corrèze van 1988 tot 1993 en van 1997 tot 2012, van 2001 tot 2008 burgemeester van Tulle, en van 2008 tot 2012 president van die departement Corrèze.

In die eerste rondte van die presidentsverkiesing op 22 April 2012 het Hollande 28,63% van die uitgebragte stemme behaal, sy teenkandidaat en regerende president, Nicolas Sarkozy, 27,18%. Op 6 Mei 2012 het Hollande ook die tweede rondte met 51,62% van die uitgebragte stemme gewen en is tot nuwe president van Frankryk verkies. Hollande is die eerste sosialistiese staatshoof nadat Frankryk 17 jaar lank deur konserwatiewe politici geregeer is en die tweede sosialistiese president van die Vyfde Republiek ná François Mitterrand (1981–1995).

Op 1 Desember 2016 kondig François Hollande aan dat hy nie 'n herverkiesing sal soek nie. Dit is die eerste keer in die Franse geskiedenis dat 'n huidige president van die Republiek nie vir 'n tweede termyn nie staan nie. François Hollande staar 'n gebrek aan ondersteuning van Sosialistiese LPs en lede van die Kabinet in die gesig, asook ongunstige gewildheidsstembusse.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Nasionale Vergadering van die Republiek van Azerbeidjan

duimnael|250px 

Die **Nasionale Vergadering van die Republiek van Azerbeidjan** (Azerbeidjans: Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi) is die parlement van die Republiek van Azerbeidjan. Die parlement is geleë in die hoofstad Bakoe. Die Nasionale Vergadering is 'n eenkamerparlement met 125 afgevaardigdes waaronder 'n voorsitter wat volgens 'n meerderheidstelsel vir 'n termyn van vyf jaar verkies word. Die huidige voorsitter is Ogtay Asadov van die Nuwe Aserbeidjan Party. Die laaste verkiesings is op 7 November 2010 gehou.
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webtuiste van die Nasionale Vergadering van die Republiek van Azerbeidjan
USS Enterprise (CVN-65)

Die '*USS *Enterprise''''' was 'n vliegdekskip van die Amerikaanse Vloot en was die grootste oorlogskip ooit gebou tydens sy waterlating in 1961. Dit was die eerste vliegdekskip wat deur kernkrag aangedryf is. Die boukoste was $451&nbsp;300&nbsp;000. 

## Tegniese besonderhede 
[duimnael|250px|links|In die 1970's is die *Enterprise* met [Grumman F-14 Tomcat|F-14 Tomcats toegerus, wat vanaf 1974 tot 2001 op die skip gebruik is.]]
Die skip is 342&nbsp;m lank en verplaas 93&nbsp;284&nbsp;ton water met 'n volle vrag. Die vliegdek is 78,4&nbsp;m wyd en die skip het 'n diepgang van 12&nbsp;m. Dit is toegerus met agt A2W kernkragreaktors en vier stelle Westinghouse stoomturbines. Dit lewer gesamentlik sowat 200&nbsp;000 dryfasperdekrag en verseker 'n topspoed van 35&nbsp;knope. Die skip dra 95 vliegtuie insluitende bomwerpers wat kernwapens kan dra. Dit is self slegs toegerus met kortafstand missiele vir selfverdediging. Dit het 'n bemanning van 5&nbsp;500 gedra. 

Omrede dit kernaangedrewe is, is daar geen behoefte aan 'n skoorsteen nie en is die beheersentrum (of brug) - die sogenaamde eiland - vierkantig gebou.

## Vaartrekords 
[duimnael|250px|links|Taakmag 1, die eerste kernaangedrewe taakmag. *Enterprise*, *Long Beach* en *Bainbridge* in formasie in die [Middellandse See, 18 Junie 1964. Enterprise spel Einstein se formule E=mc² uit op sy vliegdek.]]
Nadat die skip in diens gestel is gedurende November 1961 het dit ononderbroke gewerk tot November 1964 voor die kernbrandstof vervang is. In die tydperk het dit 210&nbsp;000&nbsp;seemyl (388 920 km) afgelê. Gedurende 1964 het hierdie en twee ander kernaangedrewe skepe, USS *Long Beach* en USS *Bainbridge* reg rondom die wêreld gevaar in 65 dae sonder om brandstof aan boord te neem of te stop.

Die skip is op 1 Desember 2012 uit diens gestel na 50 jaar ter see. Dit skip se naam sal herleef met die USS *Enterprise* (CVN-80), tans onder konstruksie.

## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975. 
* The US Warmachine. Salamander Books. 1979.
Knoop (snelheid)

'n **Knoop** is 'n maateenheid vir snelheid wat veral in seevaart en gemotoriseerde lugvaart gebruik word. Een knoop is een seemyl per uur. Een seemyl word as 1852 meter gedefinieer. Een knoop is dus 'n snelheid van 1.852 km/h of 0,514 44... m/s.

Let op dat mens nie van "knope per uur" as snelheidsaanduiding kan praat nie, omdat die definisie van knope reeds tyd insluit. Die eenheid "knope per uur" sal 'n versnelling of vertraging aandui, maar word egter nooit in die konteks gebruik nie.

## Geskiedenis 
duimnael|regs|300px|'n Speyer Handlog

Aanvanklik word die snelheid van seilskepe gemeet deur 'n houtbalk aan 'n lyn oorboord in die water in te gooi. Die houtbalk bly taamlik onbeweeglik in die water lê terwyl die boot vaar en die lyn afrol. Die snelheid is dan bepaal deur die hoeveelheid lyn wat aftol.

Eers word die lyn apart opgemeet, later word daar op reëlmatige afstande knope aangebring sodat die afgerolde lengte makliker bepaal kan word. Uiteindelik word die afstand van die knope genormaliseer op 47 voet en 3 duime, wat met 'n standaard sandglas van 28 sekondes regstreeks die snelheid in knope gee.

## Sien ook 
* Snelheid
* Seemyl
SMS Emden

duimnael|300px|regs|Die SMS *Emden*.
duimnael|300px|regs|Die SMS *Emden* se wrak.

Die **SMS Emdem** was 'n tipiese ligte kruiser van die Duitse Vloot in gebruik tydens die Eerste Wêreldoorlog. Die kruisers was gebruik as verkenningsvaartuie vir die vloot en ook om Britse handelsskepe aan te val. 

## Tegniese besonderhede 
Die skip het 3,650&nbsp;ton water verplaas en was aangedryf deur twee enjins wat 16,000&nbsp;perdekrag gelewer via drie skroewe om 'n spoed van 24 knope te kon handhaaf. Sy was toegerus met tien 10.5-duim kanonne, vier 8-mm masjiengewere en twee 18-duim torpedobuise.

## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975.
Boemerang

duimnael|'n Klassieke boemerang van hout.

'n **Boemerang** (Engels: *Boomerang*) is 'n krom geboë voorwerp, meestal van hout, wat die profiel van 'n vliegtuigvlerk het. As 'n persoon dit gooi sal die boemerang in die lug draai en na die gooier terugslinger.

## Geskiedenis 
Daar is aanvanklik geglo dat die boemerang van Australiese afkoms is waar die Aborigines dit gebruik het om mee te jag. Desnieteenstaande is die oudste boemerang in 'n grot in Pole gevind wat meer as 20&nbsp;000 jaar oud is. Hierdie soort boemerangs keer nie terug na die gooier nie, maar is bedoel om meer stabiel en vir langer afstande te kan vlieg.

Moderne boemerangs keer gewoonlik terug na die gooier, en word hoofsaaklik vir ontspanning gebruik.

## Eksterne skakels
Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag

Die **Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag** (SANW) is die amptelike krygsmag van Suid-Afrika. Dit het in 1994 tot stand gekom as opvolger van die Suid-Afrikaanse Weermag (SAW). Dit sluit personeel en toerusting van die SAW en voormalige tuislande in, asook personeel van voormalige guerrilla-magte van sekere politieke partye soos die ANC se Umkhonto we Sizwe, die PAC se APLA en die beskermingseenhede van die IFP.

## Geskiedenis 
Die SANW het die personeel en toerusting van die SAW oorgeneem en magte van die voormalige Bantoestan-tuislandmagte geïntegreer,  sowel as personeel van die voormalige guerrilla-magte. Vanaf 2004 word die integrasieproses as afgehandel beskou met die behoud van personeel, struktuur en toerusting van die SAW. Weens integrasieprobleme, finansiële beperkings en ander kwessies het die SANW egter vaardigheidsbeperkings in die gesig gestaar.

Die Suid-Afrikaanse kommandostelsel was tot 2008 'n burgerlike milisie wat gebaseer was op plaaslike eenhede van kompanjiegrootte tot bataljongrootte.  In die laaste jare was die kommandos se rol om die Suid-Afrikaanse Polisiediens tydens interne operasies te ondersteun. Tydens sulke ontplooiings het die eenhede onder beheer van die SAPD gekom.

Volgens die Ministerie van Verdediging Hersiening van  2014, is die SANW "in 'n kritieke toestand van agteruitgang".

## Herbewapening 
In 1999 het die ANC-regering $4,8 miljard (ongeveer ZAR 30 miljard) aan die aankoop van nuwe wapentuig spandeer. Verskeie aantygings van korrupsie tydens die aankope is daarna geopper. Die aankope behels die verkryging van korvette, duikbote, ligte helikopters, vegsimulators en gevorderde ligte vegvliegtuie.

## Personeel 
Teen 30 April 2011 was die rassesamestelling as volg:
* 54&thinsp;503 (70,6%) Swart; 
* 12&thinsp;106 (15,7%) Wit; 
* 9&thinsp;687 (12,6%) Kleurlinge; 
* 872 (1,1%) Indiërs;

Volgens geslag sien die SANW as volg daar uit:
56&thinsp;663 mans (73.4%) 
20&thinsp;505 dames (26.6%)

Die teiken vir vroulike rekrute is in 2010 tot 40% verhoog.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Suid-Afrika se departement van verdediging 
* Verdedigingswet (Wet 42 van 2002)
Chroesjtsjofka

[duimnael|'n Chroesjtsjofka in [Tomsk, Rusland]]
[duimnael|Chroesjtsjofkas in [Sumqayit, Azerbeidjan]]
duimnael|Chroesjtsjofka-buurt in Talnach, Noord-Siberië. In die vroeë 21ste eeu het die meeste woonstelblokke aan die einde van hulle gebruiksduur gekom
**Chroesjtsjofka** (Russies: хрущёвка) is 'n term uit die Russiese omgangstaal wat in Rusland en ander opvolgerlande van die Sowjetunie gebruik word om na 'n tipiese woonstelblok met vyf verdiepings te verwys wat hoofsaaklik in die 1960's en 1970's van voorafvervaardigde sementpanele gebou is en gewoonlik binne vyftien dae voltooi kon word. 

Hierdie woonstelblokke met huurwoonstelle is oorspronklik deur die Sowjet-Russiese party- en regeringsleier Nikita Chroesjtsjof (van wie die term afgelei is) goedgekeur en in groot getalle in stedelike nedersettings opgerig om die heersende woningnood op 'n maklike en goedkoop manier te verlig. Aangesien bekostigbaarheid belangriker was as woongerief (daar is oorspronklik geen voorsiening gemaak vir balkonne nie, en in die klein kombuise was daar gewoonlik nie eens plek vir 'n koelkas nie), is na die geboue dikwels as *Chroesjtsjoba* (хрущоба) verwys - 'n kofferwoord wat uit Хрущёв ("Chroesjtsjof") en трущоба ("troesjtsjoba" of "krotbuurt") gevorm is.

## Eksterne skakels 
;Dagbladartikels
----
*  *Moskauer Deutsche Zeitung, 8 April 2017: Die „Chruschtschowka“: Russlands erster Plattenbau hat ausgedient. Besoek op 1 Julie 2020*
Cichlidae

**Cichlidae** is 'n groot visfamilie van die orde Perciformes. Spesies van die familie leef in vars- sowel as brakwater. Dié familie word gevind in Sentraal - en Suid-Amerika, Afrika, Madagaskar en dele van Indië en Arabië en speel ook 'n belangrike rol as 'n voedingsvis. **Cichlidae** is die grootste visfamilie in Afrika met ongeveer 900 spesies.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies is deel van die familie:
* *Astatotilapia*
::* *Astatotilapia calliptera* - Oostelike kurper

* *Chetia*
::* *Chetia welwitschi* - Angola-kurper
::* *Chetia flaviventris* - Kanariekurper
::* *Chetia brevis* - Oranjerand-kurper
::* *Chetia gracilis* - Slanke-kurper

* *Hemichromis*
::* *Hemichromis elongatus* - Balk-juweelvis

* *Oreochromis*
::* *Oreochromis andersonii* - Driekolkurper
::* *Oreochromis aureus* - Israelse kurper
::* *Oreochromis macrochir* - Groenkop-kurper
::* *Oreochromis mortimeri* - Kariba-kurper
::* *Oreochromis mossambicus* - Bloukurper
::* *Oreochromis niloticus* - Nylkurper
::* *Oreochromis placidus* - Swartkurper
::* *Oreochromis shiranus* - Shire-kurper

* *Orthochromis*
::* *Orthochromis machadoi* - Kunene dwerg-mondbroeier.

* *Pharyngochromis*
::* *Pharyngochromis acuticeps* - Zambezikurper

* *Pseudocrenilabrus*
::* *Pseudocrenilabrus philander* - Suidelike mondbroeier

* *Sargochromis*
::* *Sargochromis carlottae* - Reënboog-kurper
::* *Sargochromis codringtonii* - Groen-kurper
::* *Sargochromis coulteri* - Kunene-kurper
::* *Sargochromis giardi* - Ligroos-kurper
::* *Sargochromis greenwoodi* - Langwang-kurper
::* *Sargochromis mortimeri* - Kafue-kurper

* *Serranochromis*
::* *Serranochromis altus* - Kromkop-kurper
::* *Serranochromis angusticeps* - Smalkop-kurper
::* *Serranochromis longimanus* - Langvinkurper
::* *Serranochromis macrocephalus* - Perskopkurper
::* *Serranochromis meridianus* - Laeveld-kurper
::* *Serranochromis robustus* - Olyfkurper
::* *Serranochromis thumbergi* - Bruinkol-kurper

* *Thoracochromis
::* *Thoracochromis albolabris* - Dikbek-kurper
::* *Thoracochromis buysi* - Namibkurper

* *Tilapia*
::* *Tilapia guinasana* - Otjikoto-kurper
::* *Tilapia rendalli* - Rooiborskurper
::* *Tilapia ruweti* - Okavango-kurper
::* *Tilapia sparrmanii* - Vleikurper

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.'' Paul Skelton. 2001. 

## Verwysings
Saadbedding

duimnael|regs|300px|Kragtige tegnologie maak dit moontlik om tegelyk die saadbedding voor te berei en te plant.

'n **Saadbedding** is die plaaslike grondomgewing waarin saad geplant word. Dikwels bestaan dit nie net uit die grond nie, maar ook uit 'n spesiaal voorbereide kweekkas, broeibak of 'n verhoogde bedding om die saailinge in 'n gekontroleerde, natuurlike omgewing tot klein plantjies te laat ontwikkel voordat hulle in 'n tuin of land oorgeplant word. 'n Saailingbedding word gebruik om die aantal sade wat ontkiem te laat vermeerder.

Die grond van 'n saadbedding moet los en glad wees, sonder groot klonte. Hierdie eienskappe is nodig sodat sade maklik geplant kan word, en op 'n spesifieke diepte vir die beste ontkieming. Groot klonte en 'n ongelyke oppervlak sal tot gevolg hê dat die plantdiepte wissel. Baie soorte saailinge het ook los grond met min klippe nodig sodat hulle wortels die beste sal groei. (Byvoorbeeld, geelwortels wat in klipperige grond gekweek word, sal dikwels nie reguit wees nie.)

Voorbereiding van saadbeddings in landerye verg dikwels sekondêre grondbewerking met behulp van êe en skoffels. Dit kan volg op primêre bewerking deur rysterbordploeë of beitelploeë. Geenbewerkingsboerderymetodes vermy bewerkings om saadbeddings voor te berei sowel as latere onkruidbeheer.

Die voorbereiding van saadbeddings in tuine behels gewoonlik sekondêre bewerking met handgereedskap soos harke en skoffels. Dit kan volg op primêre bewerking deur grawe, pikke of bylpikke. Ghroppers voorsien 'n meganiese alternatief wat primêre en sekondêre bewerking gelyktydig uitvoer.

Die voorbereiding van 'n saadbedding sluit moontlik die volgende in:
# Die verwydering van afval. Insekeiers en siektespore word dikwels in plantafval gevind en daarom moet dit uit die grond verwyder word. Klippe en groter stukke puin sal die saailinge ook fisies verhinder om te groei.
# Gelykmaking. Die grond moet gelykgemaak word vir eweredige dreinering.
# Losmaak van die grond. Gekompakteerde grond moet losgemaak word deur dit om te spit. Dit laat lug en water toe om in te kom en help die saailing om in die grond in te dring. Kleiner saadjies het 'n fyner grondstruktuur nodig. Die oppervlak van die grond kan tot 'n fyn, korrelrige struktuur afgebreek word deur byvoorbeeld 'n hark te gebruik.
# Grondverbetering. Die grondstruktuur kan verbeter word deur die invoering van organiese materiaal soos kompos of turf.
# Bemesting. Die nitraat- en fosfaatvlakke van die grond kan aangepas word deur bemesting. As die grond 'n tekort het aan enige mikrovoedingstowwe, kan dit ook bygevoeg word.
Die saailinge kan in die saadbedding gelaat word om tot volwasse plante te groei, moontlik nadat die swak plante uitgedun is, of hulle kan as jong plante uitgeplant word.

## Sien ook 
* Saadboor
Sprot

duimnael|links|Gesoute sprotte (*Sprattus sprattus*).

Die **sprot** (*Sprattus sprattus*) is 'n vis wat in Europa voorkom en deel is van die haringfamilie *Clupeidae*. In Engels staan die vis bekend as die *Sprat*.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
*
Knoop

**Knoop** kan na een van die volgende verwys:

* Knoop, aksie waardeur 'n lyn of tou vasgemaak word.
** Prusik-knoop, soort knoop.
** Wurgknoop, soort knoop
* Knoop, snelheid van een seemyl per uur.
* Die Knoop, 'n Afrikaanse webwerf met skakels na ander Afrikaanse webtuistes.
* Dokter knopie, 'n kinderspeletjie.
* Knoop, deel van kleding wat gebruik word om die kledingstuk te sluit.
* Knoop, in sterrekunde, een van twee punte waar ’n wentelbaan ’n verwysingsvlak kruis waarmee dit ’n helling vorm

Sien ook:
* Nodus
Kasey Kahne

duimnael|Kasey Kahne in aksie.

**Kasey Kenneth Kahne** (gebore 10 April, 1980) is 'n NASCAR-wedren motorbestuurder. Hy ry die No 5 *Farmers Insurance Group/ Quaker State* Chevrolet Impala vir Hendrick Motorsports in die Sprint-reeks en jaag 'n beperkte skedule vir Turner Motorsports. In die Nationwide-reeks, ry hulle die *#38 Great Clips Chevrolet Impala*.

Kahne besit ook sy eie renspan, Kasey Kahne Racing, wat kompeteer in die *World of Outlaws*-reeks met twee motors in die veld, een vir Joey Saldana, en die ander vir Cody Darrah. Sy span het ook 'n motor in die USAC Sprint Car-reeks vir Brady Bacon, en in die *USAC Midgets* vir Brad Sweet. Kahne is 'n tweemalige Skagit Speedway-wenner van die jaarlikse Jim Raper-gedenkresies, die Dirt Cup (2002 en 2003), en hou tans die rekord vir die vinnigste rondte by Skagit.

## Eksterne skakels 
*  Kasey Kahna se amptelike webtuiste
HMS Upholder

Die '*HMS *Upholder''''' was 'n duikboot van die Britse Vloot tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hy het in die Middellandse See diens gedoen en het binne die bestek van agtien maande skepe met 'n totale tonnemaat van 93&nbsp;031 ton gekelder en verder 31&nbsp;894 ton beskadig. Dit sluit twee Italiaanse duikbote en torpedojaers in. 

Hy en sy susterduikbote het die Duits-Italiaanse voorsieningslyne tussen Italië en Noord-Afrika erg ontwrig. Hy is self in 1942 gekelder, vermoedelik deur 'n dieptebom van 'n Italiaanse vaartuig.

## Tegniese besonderhede 
Hy het 540&nbsp;ton water op die oppervlakte verplaas en was toegerus met een 3-duim kanon en vier 21-duim torpedobuise. 'n Diesel-elektriese aandrywingstelsel van 615/825&nbsp;perdekrag kon snelhede van 11,75 knope bo en 9 knope onder die water verseker.

## Bronne 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975.
HMS Illustrious

Die '*HMS *Illustrious''''' was 'n vliegdekskip van die Britse Vloot tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die *Luftwaffe* se *Fliegerkorps X* het hom gedurende Januarie 1941 met drie 1&nbsp;000&nbsp;pond bomme getref, maar hy het die aanval oorleef weens die pantser op die dek en sy goeie ontwerp.

## Tegniese besonderhede 
Die skip het 23&nbsp;000&nbsp;ton water verplaas en was toegerus met sestien 4,5 duim-kanonne en vyftig vegvliegtuie. Hy was aangedryf deur drie turbines wat 111&nbsp;000&nbsp;perdekrag gelewer het met 'n topspoed van 30 knope.

## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975.
Gebou

[duimnael|300px|regs|Die [Uniegebou in Pretoria.]]

'n **Gebou** is 'n mensgemaakte struktuur wat bedoel is vir skuiling (soos 'n huis of woonstel) of om 'n spesifieke aktiwiteit te ondersteun (soos 'n kerk, skool, kantoor of sportskompleks). Geboue word gewoonlik deur 'n argitek ontwerp en deur 'n konstruksiespan van bouers opgerig. Tydens die konstruksie van geboue word rou materiale soos bakstene, hout en beton saamgevoeg om 'n soliede geheel te vorm. Geboue in stede en dorpe moet aan streng munisipale bouregulasies voldoen.

## Voorbeelde 
Voorbeelde van geboue:
* Biblioteke
* Blokhuise
* Fabrieke
* Kantore
* kerkgeboue
* Sale
* Skoolgeboue
* Sportakkommodasie
*Woonhuise
* Woonstelle
Ipswich

**Ipswich** is 'n stad in die Engelse graafskap Suffolk. Met sowat 128&nbsp;000 inwoners is die stad ook die grootste nedersetting in Suffolk.
Coega

[duimnael|regs|300px|Eerste [turbine van Coega se windplaas]]

**Coega** is 'n nywerheidsontwikkelingsone (NOS) naby Port Elizabeth, Oos-Kaap met 'n oppervlakte van 11&nbsp;500 hektaar. 

## Ngqura-diepwaterhawe 
Die Ngqura-diepwaterhawe maak deel uit van die ontwikkelingsone. Die hawe is vanaf 2002 ontwikkel en in 2009 in diens gestel. Ngqura is die diepste houereindpunt van Afrika suid van die Sahara en kan die nuwe-generasie-reuse-houerskepe hanteer. 

## Transnet 
Transnet is tans besig om die mangaaneindpunte van Port Elizabeth na Ngqura te verskuif. Alle mangaan sal dan deur Ngqura uitgevoer word. Daar word ook beplan om die uitvoervermoë van 7&nbsp;miljoen ton na meer as 20&nbsp;miljoen ton te verhoog. Transnet het ook bevestig dat die spoorverbinding tussen Coega en die Noord-Kaap opgegradeer sal word. Daar word ook beplan om 'n raffinadery en 'n mangaan-smelter hier te bou.

Tot en met Maart 2014 het slegs 23 ondernemings aanlegte in Coega gevestig, veral nadat die ontwikkelingsone se oorspronklike ankerprojek, 'n aluminium-smelter van *Alcan*, uit vrees vir 'n moontlike energietekort nie verwesenlik is nie. Intussen stel steeds meer beleggers belang in Coega. Die Sjinese onderneming *FAW* vervaardig hier vragvoertuie, *Agni Steel* het 'n klein staalfabriek geopen, en *Afrisam* beplan 'n nuwe sementmeul. Teen die middel van 2014 sal die getal ondernemings in Coega na verwagting tot 27 styg.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Coega se webtuiste
* RailwaysAfrica se webwerf
Newcastle, Nieu-Suid-Wallis

**Newcastle** is ná Sydney die tweede grootste nedersetting in die Australiese deelstaat Nieu-Suid-Wallis. Newcastle het 'n bevolking van sowat 348&nbsp;539 en is in 1804 gestig. Dit was een van die Australiese gasheerstede tydens die Vrouekrieketwêreldbeker 2009 en ook tydens die Rugbywêreldbeker 2027 sal hier wedstryde aangebied word.

## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Skukuza

**Skukuza** is die hoofruskamp van die Nasionale Krugerwildtuin. Die naam, aangepas vanaf die Zoeloewoord *Sikhukhuza*, was 'n troetelnaam vir James Stevenson-Hamilton. Dit beteken 'nuwe besem', omdat Stevenson-Hamilton die gebied 'skoongevee' het van wilddiewe en ander skelms. Die kamp is in 1902 opgerig, en het eers as Sabiebrug (Engels: *Sabie Bridge*) bekend gestaan tot dit herdoop is na Skukuza in 1936.

## Geriewe 
duimnael|links|Deel van die Waterkant-gastehuis.
duimnael|links|Die Stevenson-Hamilton-Gedenkbiblioteek in Skukuza.
duimnael|links|Ou spoorwegbrug oor die Sabierivier langs Skukuza.
Dit is by verre die grootse kamp in die Krugerwildtuin en is geleë op die suidelike oewer van die Sabierivier. Die kamp huisves 'n paar historiese plekke, soos die drie museums en die biblioteek, behalwe die kamp se winkels en restaurante. Die Selati Treinrestaurant is geleë op 'n ou spoorwegplatform aan die oostekant van die kamp.

Besoekers kan by die ontvangskantoor reëlings tref vir wildbesigtigingsritte, bosbraaie en staptogte in die Krugerwildtuin. Buiten die gewone basiese geriewe, beskik Skukuza ook oor twee swembaddens, 'n gholfbaan, biblioteek, ligte motorherstelwerk, polisiestasie, poskantoor en 'n bank. Hierdie geriewe word dwarsdeur die kamp omring deur verskillende soorte hutte, gastehuise en 'n groot kampterrein. Meeste gastehuise en sommige hutte is op die Sabierivier se oewer geleë, met 'n pragtige uitsig vir genotvolle wildkyk.

Net buite die kamp is 'n kwekery van die Parkeraad waar inheemse plante besigtig en gekoop kan word. Die plantjies is geskik vir 'n soortgelyke warm, droë klimaat.

## Akkommodasie 
Die kamp kan elke aand 640 persone in permanente akkommodasie huisves, plus dan nog die 80 kampeerplekke vir die buitelugmense.

* 198 Enkelslaapkamerhutte (2 tot 3 persone, met of sonder kook/wasgeriewe)
* 80 Woonwa- of tentstaanplekke
* 15 Gastehuise (4 of 6 bed)
* 4 Luukse gastehuise (3x 8-bed en 1x 12-bed)
* 20 Safaritente (12x 2-bed en 8x 4-bed)

## Gesondheidsrisiko 
Die tropiese siekte malaria kom in die laeveld voor, en besoekers moet die nodige voorsorg daarteen tref. 'n Dokter, apteker of reisburo kan vooraf geraadpleeg word.

## Verwysings
Admiral Graf Spee

250px|duimnael|regs|Die pantserskip *Admiral Graf Spee*

Die **Admiral Graf Spee** was 'n Duitse dwergslagskip tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die skip was betrokke by die Slag van die Rio de la Plata waar dit gesink het. 

## Tegniese besonderhede 
Die skip was toegerus met ses 11-duim kanonne en het 'n togafstand van 10&nbsp;000 seemyl gehad. Dit het ook twee Arado Ar 196 drywervliegtuie gedra.

## Bron 
**The Encyclopedia of Sea Warfare*. Spring Books. 1975.
Afrikatale

duimnael|Die gebiede waarin Afrika op grond van die fonologie van die tale ingedeel kan word (Clements 2005)
[duimnael|[Amptelike taal|Amptelike tale van Afrika:
]]
[duimnael|Die [taalfamilies van Afrika]]

Onder **Afrikatale** word algemeen dié tale verstaan wat op die vasteland van Afrika gepraat word en veral dié tale wat tradisioneel daar gepraat is. Daarby word die Indo-Europese tale wat deur kolonisasie geïmporteer of ontstaan het soos Frans, Engels, Portugees en Afrikaans buite beskouing gelaat.

## Fonologiese gebiede 
Clements en Rialland verdeel die kontinent op basis van die fonologie in ses gebiede.
# Noord-Afrika met veral Afro-Asiatiese tale, met name Semitiese en Berbertale.
# Die Soedan, met 'n groot aantal tale, veral Niger-Kongo-tale anders as Bantoetale, maar ook Tsjadiese tale; dit is dikwels toontale, met dubbele artikulasies soos "kp" of "gb".
# Oos-Afrika of die Horing van Afrika. Hier word ook Afro-Asiatiese tale gepraat, maar hulle behoort tot andere groepe soos Omoties en Koesjities.
# Die Slenkdal-gebied, waar Nilo-Saharies, Afro-Asiaties en selfs Khoisan naas mekaar bestaan sonder baie fonologiese oordrag.
# Sentraal-Afrika wat slegs deur Bantoetale beheers word.
# Suider-Afrika, waar tale met suigklanke gepraat word; daaronder is Bantoetale, maar ook dié tale wat as Khoisan-tale aangedui word.

Binne hierdie gebiede word dikwels tale gepraat wat tot baie verskillende groepe gereken word, maar wat mekaar fonologies wel beïnvloed het deur klanke uit te wissel. Die Slenkdal-gebied is 'n uitsondering hierop.

## Taalfamilies 
* Afro-Asiatiese tale, veral Noord- en Oos-Afrika
* Austronesiese tale, Madagaskar
* Indo-Europese tale, soos Afrikaans, Engels, Frans, Portugees en Spaans
* Khoisan-tale, Angola, Botswana, Namibië, Suid-Afrika en Tanzanië
* Niger-Kongo-tale in Afrika suid van die Sahara
* Nilo-Sahariese tale, Suid-Sentraal- en Oos-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Hindenburg

duimnael|regs|300px|Die Hindenburg op die grond.
duimnael|regs|300px|Sitkamer met wêreldkaart teen die muur.
duimnael|regs|300px|Eetsaal.
duimnael|regs|300px|Die Hindenburg besig om te brand. ('' 'n lang video'')

Die **Hindenburg** was 'n Duitse lugskip wat op 6 Mei 1937 in vlamme uitgebars het by Lakehurst in New Jersey. Dié ramp het 'n einde aan die lugskipera gebring.

## Voorkoms 
Die Hindenburg was sigaarvormig en 245&nbsp;m lank. Dit het sestien kompartemente gehad wat met waterstof gevul was en is deur vier Daimler-Benz 16-silinder dieselenjins aangedryf. Die lugskip se maksimumspoed was 135&nbsp;km/h.

Die passasiersdek het bestaan uit twee dekke met kajuite vir 72 passasiers. Daar was 'n promenade-area met groot vensters wat kon oopmaak tydens die vlug, 'n restaurant, 'n lees-en-skryfkamer en 'n spesiale rookkamer. Die rookkamer het 'n hoër lugdruk gehad sodat waterstof nie na binne kon lek nie. Die stuurkajuit was voor, onder aan die lugskip.

Die Hindenburg was veronderstel om met nie-ontvlambare helium te sweef, maar Amerika wou nie dié stof aan Duitsland verkoop nie, uit vrees dat Nazi-Duitsland die tuie teen Amerika sal gebruik. Dus moes die Duitsers vlambare waterstof inspan.

Die lugskip het die registrasienommer *D-LZ129* gehad. Dit staan vir *Luftschiff Zeppelin no. 129*.

## Laaste vlug 
Voor die ongeluk het die **Hindenburg** reeds sewentien retoervlugte oor die Atlantiese Oseaan gemaak; tien na Amerika en sewe na Brasilië. Tydens die ongeluk was daar 36 passasiers en 61 bemanningslede aanboord.

Sy laaste vlug het op 3 Mei 1937 in Frankfurt  begin en volg 'n roete oor Keulen, Nederland, oor die Engelse Kanaal en langs die suidelike kus van Brittanje. Hiervandaan volg dit 'n roete suid van die kus van Groenland, oor Newfoundland, na New York en dan na Lake Hurst. Die verwagte aankomstyd was om 06:00 maar die lugskip word vertraag deur 'n sterk wind en die aankoms was eers na 18:00.

Om 18:22 word die bevelvoeder kapt. Max Pruss ingelig dat 'n donderstorm opgeklaar het en hy nader Lake Hurst uit die suidweste. Om 19:00 kry hy toestemming om te land. Hy vlieg oor die lughawe om hom te vergewis van toestande op die grond en nader die landingstoring uit die weste – teen die wind soos vereis was. Tydens die proses word gas vrygelaat om hoogte te verminder en die enjins word in trurat gesit om spoed te verminder.

Die wind draai skielik suidwes en kapt. Pruss word verplig om 'n s-draai skerp na regs uit te voer sodat hy sy neus in die wind kon hou. Om 19:25 sien ooggetuies hoe materiaal naby die agterste vin flap asof daar gas uitlek. Die vlamme is gou sigbaar en binne 40 sekondes brand die hele skip uit en ses-en-dertig mense sterf.

Die radioman, Herb Morrison, het die ramp regstreeks oor die radio beskryf.

Vertroue in dié vorm van vervoer het na die ramp ineengestort. Die verfrommelde aluminiumraam is terug na Duitsland verskeep waar dit gesmelt is om vliegtuie te bou.

## Bron 
* Rapport. *Hindenburg 75 jaar*. 6 Mei 2012
USS Nautilus

Die **USS Nautilus** is die eerste kernaangedrewe duikboot en vaartuig wat ooit gebou is en het aan die Amerikaanse Vloot behoort. Die *Nautilus* was 'n konvensionele duikboot wat toegerus was met 'n kernaangedrewe enjin. Die *Nautilus*-projek is gedurende die 1952-begrotingsjaar deur die Amerikaanse Kongres goedgekeur.

duimnael|links|260px|*Nautilus* verlaat Groton op 8 Mei 2002, op pad na Vlootduikbootbasis New London na sy uitdiensstelling.
## Tegniese besonderhede 
Die duikboot het 3&nbsp;764&nbsp;ton water verplaas op die oppervlakte en 4&nbsp;040&nbsp;ton onder die water. Dit was 97,4&nbsp;m lank, 8,4&nbsp;m op sy wydste met 'n diepgang van 6,7&nbsp;m. Dit was toegerus met ses 21-duim torpedobuise in die boeg. Energie is verskaf deur een S2W-reaktor wat twee Westinghouse-stoomturbines aangedryf het. Die turbines het 15&nbsp;000&nbsp;dryfasperdekrag aan twee skroewe gelewer, wat 'n onderwatersnelheid van 28&nbsp;knope verseker het.

## Reaktor 
Die aanvanklike ontwerp vir kernaangedrewe duikbootenjins is gedurende 1948 deur Argonne National Laboratory begin en is deur Bettis Atomic Power Laboratory by Westinghouse voortgesit. Dit het gelei tot die lewering van die Duikboot Termiese Reaktor wat bekend gestaan het as S2W. Die reaktor het hoëdrukwaterverkoelingsmetodes gebruik. Dié ontwerp het vir die volgende dekade die basis van kernaangedrewe duikbote in die Amerikaanse Vloot gevorm.

## Ontwerp 
Die duikboot se ontwerp is gebaseer op die Duitse Tipe XXI-duikboot van die Tweede Wêreldoorlog. Die ontwerp verseker hoë werkverrigting onderwater maar ten koste van spoed en beweeglikheid.

## Geskiedenis 
Die duikboot is te water gelaat op 21 Januarie 1954 en in diens gestel op 17 Januarie 1955. Teen Augustus 1958 was daar genoeg vertroue in sy werkverrigting en die duikboot vaar suksesvol onderdeur die Noordpool op 3 Augustus.

## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975. 
* The US Warmachine. Salamander Books. 1979. 

## Sien ook 
* Nautilus (1800 duikboot)
Scharnhorst

duimnael|regs|300px|Die *Scharnhorst*

Die ***Scharnhorst*** was 'n slagkruiser van die Duitse Vloot in die Tweede Wêreldoorlog en is gekelder op 26 Desember 1943 tydens die Slag van Noord-Kaap.

## Tegniese besonderhede 
Die skip het 31&nbsp;800 ton water verplaas en was toegerus met nege 11-duim kanonne, twaalf 5,9-duim kanonne, veertien 4,1-duim lugafweerkanonne en ses 21-duim torpedobuise. Dit was aangedryf deur drie turbines wat 160&nbsp;000 dryfasperdekrag gelewer het en kon 'n topspoed van 32 knope haal. Hy het ook drie Arado Ar 196 drywervliegtuie gedra.

## Deurbraak deur die Engelse kanaal 
Die *Scharnhorst* en haar susterskip, die *Gneisenau*, het berug geraak toe hulle op 11 Februarie 1942 uit die hawestad Brest, Frankryk en regdeur die Engelse Kanaal gevaar het sonder om werklik bedreig te word deur die Geallieerdes. Hulle het op 13 Februarie in Brunsbüttel, Duitsland gearriveer. Die *Scharnhorst* is tydens die vaart deur twee seemyne beskadig en die *Gneisenau* deur een myn.

## Trivia 
Die Duitse Vloot het tydens die Eerste Wêreldoorlog ook 'n slagskip met die naam *Scharnhorst* gehad. 

## Bron 
* The Encyclopedia of Sea Warfare. Spring Books. 1975.
Alice Springs

**Alice Springs** (soms afgekort na *Alice*) is die derde grootste nedersetting in die Noordelike Gebied in Australië.
Waterval

'n **Waterval** is 'n geologiese formasie in 'n rivier of stroom waar die water se vloei deur 'n skerp hoogteverskil onderbreek word en na benede stort. Watervalle ontstaan as gevolg van erosie as die water oor 'n harder gesteentelaag vloei. Die daaropvolgende laag sal vinniger erodeer, wat mettertyd die val in hoogte veroorsaak. Watervalle ontstaan gewoonlik terwyl 'n rivier nog jonk is.

Die hoogste waterval in die wêreld is die *Angel Falls* in Venezuela, waar die water 979 meter na benede val. Die tweede hoogste waterval, die Tugelawaterval, is in die Drakensberge in Suid-Afrika geleë.

[duimnael|senter|700px|Die [Iguazú-waterval in die Misionesprovinsie van Argentinië]]

## Fotogalery 

Lêer:Tugela Falls.jpg|Die Tugelawaterval in die Drakensberge, KwaZulu-Natal
Lêer:Nafa-Khum water falls view.JPG|Nafa-Khum waterval aansig
Lêer:Augrabies Falls, March 2008.jpg|Die Augrabieswaterval in vloed
Lêer:Augrabie, Waterfalls, South Africa.jpg|Die Augrabieswaterval in die Oranjerivier, Noord-Kaap
Lêer:Nieuwoudtville Wasserfall P1010249.JPG|Die Nieuwoudtvillewaterval in die Doringrivier, Noord-Kaap
Lêer:Mac-Mac Falls.jpg|Die Mac-Macwaterval in Mpumalanga
Lêer:Lone Fall, Blyde River Canyon, South Africa 2.JPG|Die Lone Creekwaterval naby Sabie in Mpumalanga
Lêer:Berlin Falls IMG 2556.JPG|Die Berlynwaterval in Mpumalanga
Lêer:Howick-Falls-November-2009.jpg|Die Howickwaterval in die Umgenirivier, KwaZulu-Natal

## Verwysings
Gedrukte stroombaan

duimnael|Elektroniese komponente gemonteer op 'n gedrukte stroombaan

'n **Gedrukte stroombaan** word gebruik vir die montering van elektroniese komponente. Dit dien as 'n basis waarop elektroniese komponente gemonteer word, en huisves ook die elektriese verbinding tussen die komponente. 

## Geskiedenis 
Frank J. Sprague het in 1904 reeds 'n idee gehad om 'n gedrukte stroombaan te ontwikkel om punt-tot-punt bedrading te vervang. As vakleerling het Sprague die idee met sy mentor, Thomas Edison bespreek, en hulle het besluit om te eksperimenteer met die silwerreduseringsmetode, wat gebruik word in die vervaardiging van spieëls, asook met die druk van grafietpasta op papier.

Op 2 Maart 1925 het Charles Ducas die eerste gedrukte stroombaan in die VSA gepatenteer. Sy patent was gebaseer op die montering van metaalgeleiers op isoleermateriaal, om die vervaardiging van elektriese toestelle te vereenvoudig. Ducas het 'n stensil gebruik om repies van geleidende pasta op 'n isoleermateriaal mee af te druk. Na die verwydering van die stensil was 'n elektrolitiese metaalafsettingsmetode gebruik om die repies van geleidende pasta mee te versterk. Hierdie ontwikkeling het die vervaardiging van elektriese toestelle aansienlik vereenvoudig.

Die grootste deurbraak in die ontwikkeling van die moderne gedrukte stroombaan was egter in die 1940's deur Paul Eisler. Eisler het voorgestel het dat 'n isoleermateriaal met koper geklee word, waarna 'n weerstandmateriaal op die koper gedruk word, en die onnodige koper dan weggeëts word. Eisler het ook voorgestel dat ogies gebruik word om die twee kante van 'n gedrukte stroombaan te verbind. Eisler word dikwels beskou as die *vader van die gedrukte stroombaan*. 

Tussen 1953 en 1955 het Motorola die elektroplateringsmetode ontwikkel, wat dit moontlik gemaak het om die twee kante van 'n gedrukte baan te verbind sonder die gebruik van ogies.

Die gebruik van gedrukte stroombane het aansienlik toegeneem in die 1960's, a.g.v. 'n toename in elektroniese verbruikersware, en die vervaardiging daarvan is geoutomatiseer.

## Komponente van 'n gedrukte stroombaan 
* Die *basis*, is rigiede of buigsame bord gemaak van 'n isoleermateriaal, wat die geleiers en die elektriese komponente huisves.  
* Die *geleiers*, van koper gemaak, is repies of ander vorms wat aan die basis vasgeheg is.

## Sien ook 
* Elektronika
* Elektroniese komponent
* Oppervlakmontering

## Eksterne skakels 
* Basics of Manufacturing “Printed Circuit Boards” 
* Institute for Interconnecting and Packaging Electronic Circuits (IPC)
* Printed Circuit Board Index at www.technologystudent.com

## Bronnelys 
* *Printed Circuit Boards: Design, Fabrication, and Assembly* (2005). Outeur: R.S. Khandpur. Uitgewer: McGraw-Hill Professional.
Camp David

duimnael|links|Die hoofgebou van Camp David in Februarie 1971.
duimnael|Gespreksgenote tydens die Camp David-ooreenkoms.
[duimnael|180px|[Margaret Thatcher en Ronald Reagan stap in 1986 in Camp David]]

**Camp David** is die nie-amptelike, maar mees gebruikte benaming vir die **Naval Support Facility Thurmont**, 'n landelike rusplek en vakansiehuis vir die President van die Verenigde State van Amerika en sy gaste. Die Camp David-ooreenkoms, wat vrede tussen Egipte en Israel bewerkstellig het, is in 1979 hier onderteken.

Die rusplek, wat sowat 100 kilometer noord-noordwes van die hoofstad Washington, DC in 'n laagliggende, heuwelagtige en beboste gebied in die *Catoctin Mountain Park* geleë is, is streng gesproke 'n militêre instelling wat hoofsaaklik deur lede van die Amerikaanse Vloot en die Amerikaanse Marinierskorps beman word. In administratiewe opsig maak dit deel uit van die nie-geïnkorporeerde Frederick County in die deelstaat Maryland en is dit naby die naamgewende nedersetting Thurmont teen 'n hoogte van 560 meter bo seevlak geleë.

Die rusplek het vroeër as Hi-Catoctin bekend gestaan en is oorspronklik tussen 1935 en 1938 deur die *Works Progress Administration (WPA)* as 'n ruskamp vir federale regeringsagente en hul gesinne opgerig. In 1942 is die kamp deur president Franklin D. Roosevelt in 'n presidensiële rusplek omgeskep en – na aanleiding van die fiktiewe paradys in die Himalajabergreeks – hernoem tot *Shangri-La*. Die huidige naam gaan terug op president Dwight D. Eisenhower wat die kamp ter ere van sy pa en kleinseun *David* genoem het.

Die rusplek is nie toeganklik vir die publiek nie. Om die privaatheid van die kamp te beskerm, maar ook om veiligheidsredes, word Camp David nie op die amptelike kaarte van die *Catoctin Mountain Park* aangedui nie.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Weduwee

duimnael|''Anna Maria Luisa de’ Medici as 'n treurende weduwee'', 'n skildery deur Jan Frans van Douven, 1717

'n **Weduwee** is 'n vrou wie se eggenoot oorlede is. 'n Man wat sy eggenoot verloor het word 'n **wewenaar** genoem.

Weduwees in nood word gewoonlik deur hulle kerke bygestaan. Verskeie hulporganisasies is ook in die lewe geroep om weduwees by te staan, soos die SAPD se Weduwee- en Weesfonds. Suid-Afrika se Intestate Suksessiewet 81 van 1987 plaas 'n weduwee ook in 'n bevoorregte posisie in die allokasie van 'n boedel se bates.

Die praktyk van weduweeverbranding (*mesatya*) het vroeër gereeld in Indië en Indonesië voorgekom waar die weduwee lewend saam met die liggaam van haar eggenoot verbrand is. Omstreeks 1830 het die Britse koloniale bestuur egter hierdie praktyk verbied.

## Eksterne skakels 
*  Maatskaplike werk met die weduwee tydens die rousmartproses, Universiteit van die Oranje-Vrystaat, 1983
Beatenberg

**Beatenberg** is 'n driemanpopgroep vanuit Kaapstad wat in 2008 gevorm het. Die groeplede is Robin Brink op tromme, Ross Dorkin op baskitaar, en Matthew Field op sang. Die groep inkorporeer eenvoudige baslyne en ambianseffekte om nuwe era-ballades te skep. In verwysing na Field se vokale styl vergelyk *Rolling Stone*-tydskrif Beatenberg met Sting.

## Diskografie 
* *Farm photos* (2009)
* *Echoes* (2012)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf 
* Beatenberg op Soundcloud 
* Beatenberg op Facebook 
* Beatenberg op YouTube 
* Beatenberg op Twitter 
* Beatenberg op MySpace 

### Musiekvideo's 
* "Scorpionfish" (regstreeks)
Veldore

**Veldore** (of "Field Ears" op Engels) is 'n rugby-skeidsregterskommunikasiestelsel wat in 1987 deur Troskie Neethling van Pretoria gepatenteer is tydens dr. Danie Craven se termyn as president van die destydse Suid-Afrikaanse Rugbyraad (SA Patent No 87/1987/78).

Dit stel rugbytoeskouers en TV-kykers in staat om na die gesprekvoering tussen die rugbyskeidsregter, die TV-skeidsregter en die assistent-skeidsregters te luister.

'n Piepklein tweerigting-radiomikrofoon word onder die skeidsregter se trui versteek. Die mikrofoon word aan die skeidsregter se kraag vasgeknip en 'n klein luidsprekertjie word in sy oor geplaas. Die assistent-skeidsregters dra soortgelyke toerusting. Die TV-skeidsregter sit iewers in die pawiljoen voor 'n TV-skerm vanwaar hy met die skeidsregter kan praat. Toeskouers kan klein radio-ontvangertjies aankoop om na al hierdie kommunikasie te luister.

Die heel eerste wedstryd waarin veldore gebruik is was op 26 April 1986 toe mens die skeidsregter op SAUK-TV kon hoor tydens die wedstryd tussen die All Blacks en Noord-Transvaal. Mnr. Fransie Muller van die Oostelike Provinsie was die skeidsregter.

Die veldore-konsep het wêreldwyd posgevat en die gebruik van die stelsel is deur die Internasionale Rugbyraad (IRR) goedgekeur.

Veldore help rugby-entoesiaste om presies te hoor watter beslissings deur die skeidsregter gemaak word en waarom.
Papegaaiduif

Die **papegaaiduif** (*Treron calvus*) is 'n voël wat 25–28&nbsp;cm lank word. Die volksnaam is besonder gepas om dié papegaai-agtige voël te beskryf wat dikwels onderstebo aan takke hang op soek na kos. Hulle is besonders lief vir vye.

## Algemeen 
* **Beskrywing:** Wanneer mens hom in die boom sien klouter, is die onmiddellike indruk dié van 'n groen, papegaai-agtige voël. Van naderby is hierdie spesie onmiskenbaar met sy groen en geel verekleed en die kastaiingbruin onderstertvere. Wanneer hy kos soek, klouter hy rond in bome wat vrugte dra en hang soms onderstebo aan takke. Jong voëls het olyfkleurige skouervlekke.
* **Habitat:** Woude, bosveld, savanne; altyd in die omgewing van bome wat vrugte dra, veral vye.
* **Status:** Algemene standvoël, onderhewig aan plaaslike beweging.
* **Soortgelyke soorte:** Meer as 'n dosyn rasse is beskryf in die wye voorkomsgebied wat strek van Suid-Afrika tot Senegal. Die genus *Treron* het 'n oorwegend Asiatiese verspreiding, waarvan 5-6 spesies in Afrika, Madagaskar en aanliggende eilande tuis is.
* **Roep:** Verskil van ander duiwe in die streek; 'n reeks vloeiende fluite, ‘thweeeloo, thweeeoo’.
* **Dieet:** Hoofsaaklik vrugte, veral wildevye, maar vreet ook aas.

[duimnael|links|'n Papegaaiduif (*T. c. nudirostris*) vreet wildevye in die [Gambië]]
duimnael|links|Twee papegaaiduiwe (*T. c. delalandii*) in Natal

## Broeigewoontes 
* **Plek:** In 'n mik van 'n boomtak met 'n goeie uitsig op die omliggende gebied.
* **Nes:** 'n Swak stokkerige nes. Die mannetjie maak die nesmateriaal bymekaar waarmee die wyfie dan die nes bou.
* **Seisoen:** Enige maand van die jaar, maar meestal in die somer
* **Getal eiers:** 1-2
* **Broeitydperk:** 13-14 dae
* **Kuikenstadium:** Sowat 12 dae

## In die tuin 
* **Habitat:** Dié voël sal voorkeur gee aan die blaarkruine in 'n tuin, veral waar daar vrugtebome is. Hulle besoek nie voëlbadjies nie.
* **Kosvereistes:** Papegaaiduiwe is vrugtevreters en is besonder lief vir wildevye, soos die *Ficus sycomorus* en *Ficus sur*. Hulle vreet ook die vruggies van die Transvaalsaffraan (*Cassine transvaalensis*), doppruim (*Pappea capensis*), blinkblaar-wag-'n-bietjie (*Ziziphus mucronata*), waterbessie (*Syzygium cordatum*) en jakkalsbessie (*Diospyros mespiliformis*). 
Papegaaiduiwe sal ook aangeplante vrugte, soos moerbeie en lukwarte eet. In sommige gebiede besoek papegaaiduiwe gereeld die voertafel. 'n Verskeidenheid vrugte wat aan dorings aan bome vasgesteek word of tussen die skubbe van 'n dennebol ingedruk word, sal benut word.
* **Nesmaak:** Papegaaiduiwe sal in tuine nesmaak, en soms bou etlike pare hulle neste naby mekaar. Hulle verkies immergroen bome, aangesien hulle begin broei voor die bladwisselende bome weer blare kry.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse voëls
* Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
* Lys van Suider-Afrikaanse voëls volgens wetenskaplike name
Toshiro Mifune

**Toshiro Mifune** (Japannees: 三船 敏郎 *Mifune Toshirō*, gebore 1 April 1920 in Qingdao, Sjina, oorlede 24 Desember 1997 in Tokio, Japan) was 'n Japannese akteur wat in ongeveer 170 rolprente verskyn het. Hy is veral bekend vir sy samewerking van 16 rolprente (1948–1965) met Akira Kurosawa. Hy het onder meer Miyamoto Musashi vertolk in Hiroshi Inagaki se Samurai-trilogie, sowel as in 'n vroeëre Inagaki-rolprent; Lord Toranaga in die minireeks Shōgun; en Admiraal Isoroku Yamamoto in drie verskillende rolprente.

## Vroeë lewe 
duimnael|170px|links|Toshiro Mifune（1930-40's）
Toshiro Mifune is gebore op 1 April 1920 in Qingdao, Shandong, Sjina, wat destyds nog onder Japannese besetting was na die oorname van die stad uit die Duitse koloniale bewind tydens die Eerste Wêreldoorlog. In die hoop om hul beheer oor die streek te behou, het die Japannese regering 'n groot garnisoen gehandhaaf en Japannese burgers aangemoedig om daarheen te trek met beloftes van belangrike en lonende werk. Onder die Japannese wat daar gewoon het voordat die Republiek Sjina die stad in 1922 oorgeneem het, was Toshiro se ouers, wat as metodiste-sendelinge gewerk het. In 2015 het Steven Okazaki *Mifune: The Last Samurai*, 'n dokumentêre program oor Mifune se lewe en loopbaan, vrygestel. As gevolg van onder andere variasies in vertalings uit die Japannees, verskil baie van die rolprenttitels. Die titels hieronder is diè wat die algemeenste voorkom in die Verenigde State, met die oorspronklike Japannese titel wat daaronder in hakies aangetoon word. Mifune se filmografie bestaan grootliks uit Japannese vervaardigings, tensy anders vermeld (sien Notas-kolom). 

### Rolprente 
Die Deense rolprent *Mifune* (uit 1999) is vernoem na die akteur.

### Televisie 
Alle programme is oorspronklik uitgesaai in Japan, met die uitsondering van *Shōgun*, wat in September 1980 uitgesaai is in die Verenigde State, voordat dit van 30 Maart tot 6 April 1981 uitgesaai is in Japan deur TV Asahi.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Toshiro Mifune: Biografiese besonderhede en geselekteerde filmografie by die Britse Filminstituut
* 
* Toshiro Mifune onderhoud deur Gerald Peary op *The Globe and Mail*, 6 Junie 1986
*