open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Essex-klas vliegdekskip

duimnael|regs|**USS Essex**, Mei 1945
Die **Essex**-klas was 'n klas vliegdekskepe van die Amerikaanse Vloot. Dit was die 20ste eeu se grootste klas in terme van aantal skepe, daar was 24 skepe in die klas. Hulle het in twee tipes verskyn: die langromptipe en die kortromptipe. Daar is 32 skepe bestel maar soos die Tweede Wêreldoorlog einde se kant toe gestaan het, is ses gekanselleer voordat met konstruksie begin is en twee is gekanselleer net nadat konstruksie begin is. Veertien van die skepe het diens gedoen tydens die Tweede Wêreldoorlog. Nie 'n enkele skip is deur die vyand verwoes nie, terwyl verskeie van die skepe ernstige skade opgedoen het. 

Die *Essex*-klas vliegdekskepe was die ruggraat van die Amerikaanse Vloot vanaf die middel van 1943 en tesame met die drie *Midway*-klas vliegdekskepe wat net na die oorlog in diens gestel is, was dit die hart van die Vloot totdat die supervliegdekskepe in die 1960's en 1970's in diens gestel is. Met die aanvang van die straler-era is verskeie van die vliegdekskepe versterk en verbeter om swaarder en vinniger vliegtuie te kon hanteer, en sommige van hulle het diens gedoen tot lank na die afloop van die Viëtnamoorlog.

## Skepe in die klas 
**Konstruksie notas**:
München-slagting

[duimnael|*München-bloedbad*, herinneringstekening deur Mark Podwal, gepubliseer in Die [New York Times in 1972.]]
Die **München-slagting** (of **Bloedbad van München**) was 'n aanval op 5 September 1972 tydens die Olimpiese Somerspele in München, Wes-Duitsland, deur agt lede van die Palestynse terreurgroep *Swart September*, wat die Olimpiese dorp geïnfiltreer het, twee lede van die Israeliese Olimpiese span doodgemaak en nege ander gyselaar geneem het. *Swart September* het die operasie "Iqrit en Biram" genoem, na twee Palestynse Christelike dorpies wie se inwoners tydens die 1948 Arabies-Israeliese Oorlog deur die Israelse Weermag (IDF) verdryf is. Die *Swart September*-bevelvoerder was Luttif Afif, wat ook hul onderhandelaar was. Wes-Duitse neo-Nazi's het die groep logistieke bystand verleen.

Kort nadat die gyselaars geneem is, het Afif die vrylating geëis van 234 Palestynse gevangenes wat in Israeliese tronke aangehou is, plus die Wes-Duits-gevange stigters van die Rote Armee Fraktion, Andreas Baader en Ulrike Meinhof. Wes-Duitse polisie het die terroriste in 'n lokval gelei en vyf van die agt *Swart September*-lede is doodgemaak, maar die reddingspoging het misluk en al die gyselaars is dood. ’n Wes-Duitse polisieman is ook in die kruisvuur dood, en die Wes-Duitse regering is gekritiseer vir die swak uitvoering van sy reddingspoging en sy algehele hantering van die voorval. Die drie oorlewende oortreders was Adnan Al-Gashey, Jamal Al-Gashey en Mohammed Safady, wat gearresteer is, net om die volgende maand vrygelaat te word in die gyselaarsruil wat gevolg het op die kaping van Lufthansa-vlug 615. Teen daardie tyd het die Israeliese regering Operasie *Wrath of God* van stapel gestuur, wat die Mossad gemagtig het om enigiemand wat 'n rol in die aanval gespeel het, op te spoor en dood te maak.

Twee dae voor die aanvang van die 2016 Olimpiese Somerspele, in 'n seremonie gelei deur Brasiliaanse en Israeliese amptenare, het die Internasionale Olimpiese Komitee die elf Israeli's en een Duitser vereer wat in München vermoor is. Tydens die Olimpiese Somerspele van 2020 is 'n oomblik van stilte tydens die openingseremonie gehou.

## Sien ook 
* Sylvia Raphael

## Verwysings
Hamilton Wessels

**Hamilton Wessels** (gebore 14 November 1986) is 'n Suid Afrikaanse akteur, sanger, direkteur, kunstenaarbestuurder en TV-aanbieder.

## Vroeë Jare 
Hamilton Wessels of soos sy vriende hom noem Hammie is gebore in Kroonstad 1986 en het groot geword op ’n plaas met die naam Hamiltonsrust. Hy het gematrikuleer op Strand Hoër in die Kaap in 2004 en van 2006-2009 Onderwys gestudeer op Tukkies se onderwys kampus, Groenkloof. Na Universiteit het hy gaan Premiere liga Rugby speel in Kanada by ’n klub met die naam Vancouver Rowing Club in 2010.

Hy begin dromme speel op universiteit in 2007 vir sy Broer Robbie Wessels wat later van tyd in Bass guitar ontaard het.

In 2015 hang hy sy intrument skoene op en begin fokus op sy besigheid saam sy suster Annarie Hugo met die naam **Vocal Events** wat verskeie afrikaanse sangers se loopbane bestuur soos Ricus Nel, Dewald Wasserfall, Appel, Danny Smoke, Monique Steyn, Liza Bronner, Prop, Reën Rooksein asook die Toks n Tjops Road Show.

## Publieke Lewe 
Hamilton hou homself ook akteur vanaf 2006 waar hy sy eerste rol in Poena is Koning vertolk het genaamd Mateio. Hy speel ook later van tyd in films soos “100m Leeuloop” en “Durban Poison”.

In 2017 ontdek hy sy liefde vir TV en raak aanbieder van die Skole Rugby Program op Kyknet genaamd VirsekerBeker.

In 2018 word Hamilton genader deur Select Musiek en word ’n platekontrak aangebied om te sing onder die naam “Hammie”. Hy stel sy eerste enkelsnit “Bruce Lee” vry en het al meer as 110 000 kyke op youtube.

Hamilton word in 2019 aangewys as KykNET se WereldBeker aanbieder in die nuwe Reeks genaamd “In Japan Ja" saam die pragtige Vanes-Mari du Toit. Hamilton en Vanes-Mari glo vas die rede hoekom die bokke die wereldbeker gewen het was omdat hulle met elke wedstryd uit volle bors die manne ondersteun het op die stadions in Japan.

Begin 2020 begin KykNET ’n nuwe musiekprogram genaamd “Kom ons Jol” en voel Hamilton is die regte persoon om die program aan te bied.

2022 hou toe ook groot vermaak in in die vorm van Plan Van Aksie, 'n TV-program wat fokus op huis mooimaak-projekte.

## Persoonlike Lewe 
Hamilton trou in Mei 2013 met Chandre en verwelkom hulle seuntjie Johannes-Joe op 07 April 2019, en hulle dogtertjie Anna-May op 05 April 2022.

## Bronne 
* op moviesite.co.za
* op IMDB
Yorktown-klas vliegdekskip

duimnael|regs|USS *Enterprise*
Die '''*Yorktown*-klas''' was 'n klas van drie vliegdekskepe wat vir die Amerikaanse Vloot gebou en net voor die Tweede Wêreldoorlog voltooi is. Die drie skepe was die USS *Yorktown* (CV-5), USS *Enterprise* (CV-6) en die USS *Hornet* (CV-8). Hulle is gebou onmiddellik nadat die USS *Ranger* (CV-4), die Vloot se eerste volwaardige vliegdekskip, in diens gestel is. Lesse geleer uit die omskakeling van twee kruisers na *Lexington*-klas vliegdekskepe is ook gebruik in die ontwerp van die *Yorktown*-klas. Die twee *Lexington*-klas vliegdekskepe is vernietig as deel van die *Vlootverdrag van Washington* - 'n wapens beperkende ooreenkoms.

Dié drie skepe het die swaarste gedra aan die gevegte in die Stille Oseaan gedurende 1942 en twee van die drie is uiteindelik gekelder: die *Yorktown* tydens die Slag van Midway en die *Hornet* tydens die Slag van Santa Crus-eilande.

Die USS *Enterprise*, die enigste oorlewende skip van die klas, is die Amerikaanse Vloot se skip wat die meeste toekennings gekry het tydens die Tweede Wêreldoorlog. Nadat poging om haar as 'n museum skip te bewaar misluk het, is sy verkoop as skroot in 1958.

## Verwysings
Allende-meteoriet

Die **Allende-meteoriet** is die grootste koolstofhoudende chondrietmeteoriet wat nog op Aarde ontdek is. Die vuurbal is vroeg op 8 Februarie 1969 oor die Mexikaanse staat Chihuahua gesien. 

Omdat die meteoriet in die aardatmosfeer opgebreek het, is 'n uitgebreide soektog na fragmente gelas, en meer as 2&nbsp;ton meteoriete is herwin. Die beskikbaarheid van groot hoeveelhede van dié wetenskaplik belangrike chondrietklas het gelei tot talle ondersoeke deur baie wetenskaplikes; dit word dikwels beskryf as die "bes bestudeerde meteoriet in die geskiedenis". 

Koolstofdraende chondriete maak sowat 4% uit van alle waargenome meteorietvalle. Voor 1969 was dié klas net bekend uit 'n klein getal ongewone meteoriete wat in 1864 in Frankryk geval het. Meteoriete soortgelyk aan Allende was bekend, maar klein en swak bestudeer.

## Val en verstrooiingsveld
Die oorspronklike klip was vermoedelik so groot soos 'n motor en het die atmosfeer teen meer as 16&nbsp;km/s getref. Die val het vroeg die oggend van 8&nbsp;Februarie 1969 plaasgevind. Teen 01:05 plaaslike tyd het 'n groot vuurbal uit die suidweste gekom en die lug honderde kilometers ver verlig. Dit het ontplof en in duisende stukke opgebreek vanweë die atmosfeer se weerstand. Die meteoriet het in Noord-Mexiko geval, naby die dorp Pueblito de Allende in die deelstaat Chihuahua. 

Klippe is oor 'n groot gebied verstrooi, en dit is sover bekend een van die grootste verstrooiingevelde: sowat 8 by 50&nbsp;km. Dit is 'n woestynstreek, meestal plat en met min en lae plantegroei. Honderde fragmente is kort ná die val herwin. Sowat 2 tot 3&nbsp;ton spesimens is oor 'n tydperk van meer as 25 jaar versamel. Selfs vandag nog word spesimens nou en dan ontdek.

## Verwysings
## Skakels
Foxstraatbeleg

Die **Foxstraatbeleg** verwys na die gyselaasdrama in die Johannesburg Israeliese konsulaat wat op 28-29 April 1975 afgespeel het. David Protter, 'n 26-jarige Suid-Afrikaanse Jood wat by die konsulaat as veiligheidswag gewerk het, het die beleg van stapel gestuur. Hy het ook sy jonger broer Charles Protter, wat as tydelike veiligheidswag by konsulaat gewerk het, by die beleg betrek. Gedurende die voorval het Protter twintig mense gyselaar gehou in die konsulaat en skote binne en buite die konsulaat gevuur.

Tydens die hele beleg van 21 uur is een persoon gedood en 45 gewond. Nuusblaaie het heelwat teenstrydige berigte gepubliseer; een het byvoorbeeld beweer dat vier mense gedood is, twee gyselaars en twee omstanders. Een koerant het die getal beseerdes op so hoog as 82 gestel.

Die beeldmateriaal wat Cliff Saunders en sy span van die gyselaardrama geneem het, is as die eerste nuusberig op Suid-Afrikaanse televisie uitgesaai. Tydens die beleg het die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK) nog nie 'n televisienuusdiens gehad nie (die eerste televisie-uitsendings sou eers op 5 Januarie 1976 in aanvang neem), maar die beeldmateriaal wat daardie dag opgeneem is, is as so belangrik geag dat dit op die eerste dag toe daar met toetsuitsendings begin is, 5 Mei 1975, uitgesaai is.

## Bronne 
* Beukes, A. 2019. Kommentaar deur genl Andre Beukes oor die historiese figuur: Generaal van den Bergh. *Nongqai*, 10(1), 1 Januarie.
* Bezuidenhout, Jako. Nou in die verlede: die Foxstraatbeleg, Litnet Rubriek 2020-05-07
* Daily Bulletin, *Lone Gunman Surrenders to Authorities in Johannesburg*, 30 April 1975. (besoek 28/4/2022)
USS Enterprise (CV-6)

duimnael|regs|Lugfoto van die *Enterprise*. Puget Sound, 1945
Die '*USS *Enterprise* (CV-6)*' was 'n Yorktown-klas vliegdekskip van die Amerikaanse Vloot wat tydens die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen het. Dit was die sewende skip wat dié naam gekry het. Daar is na die skip verwys as "**The Big E**" en dit was die sesde vliegdekskip van die Amerikaanse Vloot. Die skip is in 1936 te water gelaat en is een van drie vliegdekskepe wat voor die Tweede Wêreldoorlog in diens gestel is en die oorlog oorleef het. Die ander twee is die USS *Saratoga* (CV-3) en USS *Ranger* (CV-4). 

Die *Enterprise* het aan meer aksie in die Stille Oseaan-oorlog deelgeneem as enige ander Amerikaanse skip. Dit sluit die aanval op Pearl Harbor in - 18 Douglas SBD Dauntless duikbomwerpers van die Enterprise Luggroep het gedurende die aanval oor die hawe gearriveer, sewe is afgeskiet met agt bemanningslede wat sterf en twee gewond. Dus is die *Enterprise* die enigste vliegdekskip met vliegtuie en mense gedurende die aanval en ook die eerste met ongevalle gedurende die Stille Oseaan-oorlog.Die skip het ook deelgenaam aan die Slag van Midway, die Slag van Oostelike Solomons, die Slag van Santa Cruz-eilande, verskeie aanvalle en gevegte gedurende die Slag van Guadalcanal, die Slag van die Filippynse See en die Slag van Leytegolf.

Daar is twintig *Battle Stars* aan die skip toegeken, die meeste vir enige Amerikaanse oorlogskip uit die Tweede Wêreldoorlog; dit was ook die Amerikaanse skip wat in totaal die meeste toekennings gekry het. Die *Enterprise* was ook die eerste Amerikaanse skip wat 'n volwaardige vyandelike skip gesink het nadat oorlog in die Stille Oseaan verklaar is, toe hy die Japannese duikboot I-70 gekelder het op 10 Desember 1941. Die Japannese owerhede het drie keer gedurende die oorlog aangekondig dat die *Enterprise* gekelder is; dit het haar die bynaam "The Grey Ghost" besorg. Teen einde van die oorlog het die *Enterprise* se kanonne en vliegtuie 921 vyandelike vliegtuie vernietig, 71 skepe gekelder en meer 192 ander skepe beskadig.

Ten spyte van pogings van die publiek na die oorlog om die *Enterprise* as 'n museumskip te behou is hy uiteindelik opgebreek as skroot vanaf 1958 tot 1960.

## Verwysings
USS Yorktown (CV-5)

duimnael|regs|USS *Yorktown* in 1937
'*USS *Yorktown* (CV-5)*' was 'n vliegdekskip van die Amerikaanse Vloot wat tydens die Tweede Wêreldoorlog diens gedoen het. Die skip is na die Beleg van Yorktown van 1781 vernoem en is in diens gestel in 1937. Die skip is die eerste skip van die Yorktown-klas vliegdekskepe; daar is drie skepe in die klas gebou. Hulle was ontwerp op die lesse geleer uit die bou van die *Lexington*-klas vliegdekskepe (omgeskalelde kruisers) en die kleiner, doelgeboude USS *Ranger* (CV-4).

Die *Yorktown* was in die hawe by Norfolk tydens die aanval op Pearl Harbor net nadat dit 'n verkenningstog in die Atlantiese Oseaan voltooi het. Die skip het in laat in Desember 1941 na San Diego gevaar en daar die vlagskip van Taakmag 17 geword. Saam met die USS *Lexington* het hulle suksesvol Japannese skeepsvaart langs die ooskus van Nieu-Guinea aangeval, vroeg in Maart 1942. Vliegtuie van die *Yorktown* het ook verskeie skepe gekelder of beskadig gedurende die inval van Tulagi in Mei 1942. Daarna ontmoet sy die USS *Lexington* in die Koraalsee en hulle het probeer om die inval van Port Moresby, Papoea-Nieu-Guinee te verhoed. Hulle het die klein vliegdekskip *Shoho* gekelder op 7 Mei gedurende die Slag van die Koraalsee. Hulle het egter eers die Japannese hoofmag, bestaande uit die vliegdekskepe *Shokaku* en *Zuikaku*, die volgende dag ontmoet. Vliegtuie van die *Lexington* en *Yorktown* rig ernstige skade aan die *Shokaku* maar die Japannese rig ook ernstige skade aan die *Lexington* en skade aan die *Yorktown* aan. Die *Lexington* se bemanning het haar luike oopgemaak en laat sink om te verhoed dat sy in die hande van die Japannese val.

Die *Yorktown* kon daarin slaag om na Hawaii terug te keer. Die skade beraming daar het bepaal dat dit twee weke sou neem om die skade te herstel. Die *Yorktown* was egter terug in die see slegs 72 uur nadat sy die droogdok binnegegaan het, wat beteken het dat die skip reg vir die volgende konfrontasie met die Japannese was. Die *Yorktown* het 'n belangrike rol gespeel tydens die Slag van Midway. Sy vliegtuie het 'n groot rol gespeel in die keldering van twee van die Japannese vliegdekskepe en dit het twee teenaanvalle geabsorbeer wat andersins teen die USS *Enterprise* en USS *Hornet* gerig sou gewees het. Op 4 Junie, tydens die Slag van Midway, het Japannese vliegtuie die *Yorktown* uit aksie gestel. Sy het stoom verloor en met 23 grade oorgehel na bakboord. Daar was begin om die skip te berg en dit was op sleeptou geneem deur die mynveër USS *Vireo*. Laat in die middag van 6 Junie het die Japannese duikboot *I-168* 'n salvo torpedo's op die skepe gevuur, twee het die *Yorktown* getref en 'n derde die torpedojaer USS *Hammann*. Laasgenoemde het bystand krag aan die *Yorktown* verskaf. Enige verder berging pogings het vrugteloos blyk te wees en die *Yorktown* is ontruim en het op 7 Junie gesink. Die wrak van die skip in Mei 1998 deur Robert Ballard opgespoor.

## Verwysings
Popigai-krater

Die **Popigai-krater** in Siberië, Rusland, ding met die Manicouagan-krater in Kanada mee as die vierde grootste geverifieerde impakkrater op Aarde. 'n Groot boliedbotsing het die 100&nbsp;km breë krater sowat 35&nbsp;miljoen jaar gelede tydens die Eoseen geskep. Dit kan verband hou met die Eoseen-Oligoseen-uitwissing.

Die krater is 300&nbsp;km oos van die dorp Khatanga en 880&nbsp;km noordoos van die stad Norilsk. Unesco het dit aangewys as 'n Geopark, 'n terrein van spesiale geologiese erfenis. Daar is 'n klein moontlikheid dat die Popigai-krater saam met die sowat 35&nbsp;miljoen jaar oue Chesapeake Bay-slagkrater gevorm het.
 
Die terrein van die krater het paleontoloë en geoloë dekades lank betower, maar toegang tot die hele gebied was verbode weens diamante wat daar ontdek is. In 1997 is 'n groot ondersoekekspedisie daarheen gestuur, met 'n gevorderde begrip van die enigmatiese struktuur. Die voorwerp wat die krater veroorsaak het, is geïdentifiseer as óf 'n 8&nbsp;km breë chondriet óf 'n 5&nbsp;km breë steenmeteoriet.

Die skok van die impak het grafiet in die grond binne 'n radius van 13,6&nbsp;km van die punt van impak onmiddellik in diamante verander. Dié diamante is gewoonlik 0,5 tot 2&nbsp;mm in deursnee, maar uitersonderlike spesimens is 10&nbsp;mm breed.

## Verwysings
## Skakels
Lampranthus curviflorus

***Lampranthus curviflorus*** is 'n vetplant wat hoort tot die genus *Lampranthus*. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en die Wes-Kaap.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
Lampranthus verecundus

***Lampranthus verecundus*** was 'n vetplant wat hoort tot die genus *Lampranthus*. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom  by Riversdal voor. Die plant is deel van die fynbos-bioom.

## Bronne 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
USS Ranger (CV-4)

duimnael|Die *Ranger* ter see in die 1930's
Die '*USS *Ranger* (CV-4)*' was 'n vliegdekskip wat tussen die twee Wêreldoorloë gebou is vir die Amerikaanse Vloot as die enigste skip van sy klas. Die *Ranger* is ontwerp en gebou, onderhewig aan beperkings van die Vlootverdrag van Washington. Dit is die eerste Amerikaanse skip wat ontwerp en gebou is as 'n vliegdekskip. Die *Ranger* was relatief klein, slegs 222,5 m lank en het maar 15&nbsp;000 ton geweeg. Sy grootte en verplasing is nader aan Amerika se eerste vliegdekskip USS *Langley* (CV-1) as aan ander skepe. Die eiland-bobou was nie ingesluit in die oorspronklike ontwerp nie, maar is aangebring nadat die skip voltooi was.

Die *Ranger* was geag te stadig te wees vir diens in die Stille Oseaan-vloot se vliegdekskiptaakmag teen Japan en het die hele Tweede Wêreldoorlog in die Atlantiese Oseaan diens gedoen teen die Duitse Vloot, die *Kriegsmarine*, wat 'n swakker opponent was. Die *Ranger* het aan aksie deelgeneem in daardie front en onder andere lugondersteuning verskaf vir Operasie Torch. In Oktober 1943 het die skip deelgeneem aan Operasie Leader, lugaanvalle teen Duitse skeepsvervoer aan die kus van Noorweë. Die *Ranger* was as skroot verkoop in 1947.

## Verwysings
Glenda Kemp

**Glenda Kemp** (gebore 1949) is ‘n Suid-Afrikaanse ontkleedanseres, aktivis en onderwyseres.

## Vroeë lewe 
Glenda Kemp is op 13 Mei 1949 in die Kaapprovinsie gebore. As jong meisie het sy saam met haar ma, stiefpa en jonger broer in die werkersklasvoorstad La Rochelle gewoon. Haar twee ouer broers en susters was in 'n weeshuis in Potchefstroom; sy sou later ook na die weeshuis gestuur word. Kemp is deur Tannie en Oom Baumbach in hul Christelike huis in die klein boerderydorpie Swartruggens aangeneem. In 1969 het sy by die Onderwysersopleidingskollege in Potchefstroom ingeskryf. Dit was hier waar sy dans ontdek het; haar vaardigheid wat beide waardeer en veroordeel sou word, in die toekoms.

 "Niks anders het saak gemaak toe ek gedans het nie. Ek het geleef vir die musiek en die woorde en wou dit deel met wie ook al na my gekyk het... die hoofrede waarom ek meer danswerk geneem het, was as gevolg van die bevrediging wat dit my gegee het om my omstandighede te ontsnap."

Sy het later na die Goudstad-onderwysersopleidingskollege in Johannesburg gegaan om voort te gaan met dans in Go-go-dansklubs.

## Ontkleedanseres 
Dit was gedurende die konserwatiewe 1970's, dat Kemp met "Oupa", haar troeteldier luislang, begin ontkleedanse doen het. Haar “skandalige” optrede en haar uitdagende bewegings het veroorsaak dat die ontugpolisie hul bes gedoen het om haar te stop, sonder sukses. 

 "Niemand het verwag dat ek my identiteit sou verander en as 'n swart vrou op 'n wit verhoog sou dans te midde van apartheidswette nie. Ek het rondgegaan en stof opgeskop."

Dirk de Villiers het *Snake Dancer* gemaak en Kemp die geleentheid gegee om haar storie in 'n vollengte rolprent te vertel. Die rolprent is nie goed deur die Suid-Afrikaanse publiek ontvang nie. Sy het beplan om haar slang en dans agter te laat en 'n onderwysloopbaan te volg. Haar bekendheid het gelei tot baie verwerpings by onderhoude vir onderwysposte. Sy het daarna na Londen gereis om haar dansloopbaan daar voort te sit. Sy het vir Paul Raymond (uitgewer) gewerk in die Raymond Revuebar ] en by die Windmill-teater. Sy het ook 'n afloshuismoeder by Epworth Kinderhuis geword.

## Later lewe 
In die 1980's het Glenda haar dansloopbaan laat vaar, teruggetrek na Suid-Afrika, 'n gesin saam met haar man, Karl Koczwara, begin en haar onderwysopleiding voltooi en 'n onderwyseres geword. Sy het teruggekeer na die Christelike geloof van haar vroeë tienerjare, en 'n lekebediening aan kinders en aan die kwesbare mense van die samelewing begin, insluitend prostitute en dwelmverslaafdes. Sy woon nou in Durban na haar aftrede.

Koczwara en Kemp is in 1982 getroud, en is uiteindelik in 1991 geskei. Op 12 Julie 2019 is Koczwara in sy Johannesburgse huis met 'n hamer doodgeslaan.
* Bladsy 3, 'n toneelstuk in Afrikaans  was in Januarie 2014 by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees opgevoer.
* *Dances with Snakes*, 'n halfuur lange TV-dokumentêr van haar lewe is in 1996 gemaak en op die SABC3 TV-kanaal vertoon.
* Glenda Kemp, 'n enkelsnit deur Spoegwolf, is op 21 Maart 2014 vrygestel.

## Verwysings 
## Bronne 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  Alt URL 
* 
* 
* 
*
USS Langley (CV-1)

duimnael|regs|Die *Langley* ter see in 1927
Die '*USS *Langley* (CV-1/AV-3)*' was die Amerikaanse Vloot se eerste vliegdekskip en is 'n omskakeling van die steenkool-vragskip USS *Jupiter* in 'n vliegdekskip. Dit was ook die Amerikaanse Vloot se eerste turbo-elektriese transmissie-aangedrewe skip. Daar was ook vir die omskakeling van 'n ander vragskip beplan, maar na die ondertekening van die Vlootverdrag van Washington is dit gekanselleer. Twee halfgeboude Lexington-klas slagkruisers USS *Lexington* (CV-2) en USS *Saratoga* (CV-3) is ook gekanselleer weens die verdrag en omgeskakel in twee vliegdekskepe. 

Die *Langley* is vernoem na Samuel Langley, 'n Amerikaanse lugvaartpionier. Na nog 'n kleiner omskakeling as seevliegtuig-ondersteuningskip het  *Langley* aan die Tweede Wêreldoorlog deelgeneem. Op 27 Februarie 1942 terwyl die skip 'n vrag USAAF Curtiss P-40 Warhawk vliegtuie na Java vervoer het, het nege tweemotorige Japannese bomwerpers van die 21ste en 23ste vloot se lugflottieljes dit aangeval en so erg beskadig dat dit gekelder is deur die begeleidende skepe.

## Verwysings 
*
Kaokoveld

duimnael|regs|Landskap noord van Orupembe, Namibië.
duimnael|regs|Ligging van die Kaokoveldwoestyn.
Die **Kaokoveldwoestyn** is 'n kuswoestyn in die noorde van Namibië en suide van Angola.

Die Kaokoveldwoestyn beslaan 'n kusstrook wat 45 700 vk kilometer beslaan, van 13° tot 21°S en word begrens deur die Atlantiese Oseaan in die weste, die Namibiese savanneboslande in die ooste, en die Namibwoestyn in die suide. Dit sluit die Moçâmedes-woestyn van suidelike Angola in. Die Kaokoveld is 'n geharde woestyn van drywende sanduine en klipperige berge. Dit ontvang die meeste van sy reënval gedurende die somer, wat dit onderskei van die aangrensende Namib-woestyn in die suide, wat die meeste van sy reën gedurende die winter ontvang. Die Kunenerivier is die enigste permanente waterloop, maar baie droë rivierlope (insluitend die Hoanib-, Hoarusib- en Khumib-riviere) dra vog deur die woestyn en is die tuiste van diere, insluitend olifante, swartrenosters en kameelperde. Andersins is die area antieke woestynsand, bevogtig deur af-en-toe kusmis.

## Flora 
Die Kaokoveld is die tuiste van *Welwitschia mirabilis*, 'n plant wat geen nabye lewende familie het nie.

## Fauna 
Die Kaokoveld is die tuiste van 'n aantal endemiese reptiele terwyl groot soogdiere insluitend woestynolifante (*Loxodonta africana*), swartrenosters (*Diceros bicornis*) en kameelperde (*Giraffa camelopardalis*) die rivierbeddings besoek. Daar is groot voëllewe, insluitend die endemiese Aspoestertjie-wasbek (*Glaucestrilda thomensis*) op die Kunenerivier.

## Bedreigings en bewaring 
Die Skedelkus- Nasionale Park strek vir 500&nbsp;km langs die kus van Namibië en is die belangrikste beskermde gebied in die streek, saam met ander kleiner bewarea in die binneland. Baie van die gebied was voorheen beskerm onder Wildreservaat 2, wat in grootte verklein is om in 1967 Etosha Nasionale Park te word, met 'n daaropvolgende toename in stropery en meer onlangs onbeheerde veldry. Daar is 'n gebied van sandduine in die Iona Nasionale Park in Angola.

## Bibliografie
* Hall-Martin, Anthony en Clive Walker en J. du P. Bothma: Kaokoveld - the last wilderness. In: Custos, Deel 17, nr. 7, Oktober 1988. ISSN 0379-9921
* Kruger, Gideon: Die Kaokoveld. In: Ons Land. 'n Reeks van 65 praatjies uitgesaai in die Afrikaanse diens van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie van 1 September tot 16 November 1967.
100 meter Leeuloop

**100 meter Leeuloop** is 'n Afrikaanse rolprent wat op 15 Maart 2013 vrygestel is. Die regisseurs was Diony Kempen en Robbie Wessels. Robbie se broer, Hamilton Wessels het die draaiboek geskryf. 

## Genre 
Die rolprent is 'n komedie. Dit het 'n OL-ouderdomsperk (ouerleiding).

## Hoofkarakters 
* Robbie Wessels as Manie Mol, Ronnie Wentzel en Gazi
* Hanna Grobler
* Emo Adams as Harregat Harighol
* Annette Engelbrecht as Mina Mol, Manie se ma
* Seth Zimu as Petros Petros Mali
* Hamilton Wessels as Dopi
* Justin Smit as Fanie Venter
* Jan-Adriaan van Rooyen

## Storielyn 
Manie is 'n musikant en fanatiese ondersteuner van die sanger, danser en leeuloper Ronnie Wentzel. Manie word as een van vyf finaliste in 'n kompetisie gekies en moet kragte met die ander vier meet. Daar is Pieter Platina, die platanna-boer; Ray Mac, die ritmiese "raver"; Fanie Venter, ’n man wat op sy dag graag Venter-sleepwaentjies gesteel het en Petros Petros Malie, 'n "peashooter"-kampioen. 'n Deelnemer word uit die kompetisie gegooi as gevolg van die gebruik van verbode middels en die karakter Harregat Harighol en die twee aanbieders van die sportprogram ''Bol-'n-All'', Gazi en Dopi, sorg vir nog onvoorspelbare gebeure.

## Sien ook 
* Lys van Afrikaanse rolprente
* Leeuloop — die liedjie

## Eksterne skakels 
*
Dennis East

**Dennis East** (c. 1949 – 12 September 2022) was 'n Suid-Afrikaanse liedjieskrywer, musikant en musikale vervaardiger oorspronklik van Pietermaritzburg. Hy het sy musikale loopbaan in die laat 1960's begin. Hy het in die 1970's saam met The Rising Sons opgetree, en die rockgroep Stingray saam met ander Suid-Afrikaanse musikante in 1979 gestig. Benewens sy werk as liedjieskrywer het hy ook musiekalbums vir Suid-Afrikaanse kunstenaars sowel as Britse vervaardiger saksofoonspeler Andrew Young en het aan televisieprogramme soos Pump Up The Volume, Coca Cola Pop Stars en Popstars 2010 deelgeneem.

## Diskografie 
### Enkelsnitte 
*"Joey the Lipstick Collector" / "Huff Puff" (1971)
*"Ouch" / "This Rolling Stone" (1972)
*"Could You Ever Love Me Again" / "Listen" (1973)
*"A Rose Has To Die" / "You're Gonna Love Yourself in the Morning" (1974)
*"A Little Bit Wiser" / "You Lied" (1975)
*"A Million Drums" / "Give A Little Love" (1976)
*"Stone Walls" / "Everything You Are" (1977)
*"Love Into Lonely" / "Don't Take It Away" (1977)
*"Wildflower" / "Blue Smiling Eyes" (1978)
*"Red Hot Lover" / "A Rich Life" (1982)
*"This One For Dancing" / "Face The Fire" (1983)
*"Children On The Run" / "Prisoner" (1983)
*"Love Is The Key" / "The Old Dog" (1984)
*"He's A Good Time" / "The Survivors" (1984)
*"Love Manoeuvres (Fight For The Lady)" / "Running Back For More" (1985)
*"Reach For The Sky" (1985)
*"Peace Will Be Mine" / "The Meek Shall Inherit" (1986)
*"Genevieve" (1987)
*"Talking In Your Sleep" / "I'll Mend Your Broken Heart" (1988)

### Albums 
*Stone Walls (1977)
*Greatest Hits (1978)
*From Me to You (1988)
*With Good Reason (1990)
*So Far (1991)
*Greatest Hits (2000)
*You (2007)
*Collections - Dammit I Love You (2008)
*Take My Heart (2010)

## Verwysings
Chesapeake Bay-slagkrater

Die **Chesapeake Bay-impakkrater** is gevorm deur 'n bolied wat die ooskus van Noord-Amerika omtrent 35,5 ± 0,3&nbsp;miljoen jaar gelede getref het, in die laat Eoseen. Dit is een van die bes bewaarde "natteiken"-impakkraters in die wêreld.

Voortdurende wegsakking van sediment oor die rommel van die krater het Chesapeake Bay help vorm.

## Vorming en daarna
Tydens die warm laat Eoseen was die seevlakke hoog en die laagliggende kusgebied van Virginië het in die waters gelê. Die bolied het die Aarde getref teen 'n spoed van sowat 17,8&nbsp;km per sekonde en 'n diep gat deur die sedimente en in die granietrotslaag uitgekalwe. Die bolied self het heeltemal verdamp, en die rotse is opgebreek tot 'n diepte van 8&nbsp;km. 'n Kraterring het om die gebied ontstaan.

Die hele ronde krater het 'n deursnee van sowat 85&nbsp;km en is 1,3&nbsp;km diep, met 'n oppervlakte van twee keer dié van Rhode Island, en amper so diep soos die Grand Canyon. Dit lyk egter of die deursnee ná die impak sowat 40&nbsp;km kon gewees het, eerder as die waargenome 85&nbsp;km. Die sedimentmure van die krater het ineengestort; dit het die kater verbreed en 'n laag groot blokke op die vloer van die ringvormige trog gevorm. Die blokke is toe deur rommel bedek. Dit alles het 'n paar uur of dae geduur. Intussen is die krater begrawe deur bykomende sedimentbeddings wat in die 35&nbsp;miljoen jaar ná die impak versamel het.

## Verwysings
## Skakels
Hoërskool Noordheuwel

duimnael|Hoërskool Noordheuwel
Die **Hoërskool Noordheuwel** is in 1981 in Krugersdorp (tans Mogale City) gestig.

## Bestuur 
Die skoolhoof is Dawie Kriel.  Hy word bygestaan deur vyf adjunkhoofde (vir Akademie, Sport, Administrasie, IT en Geboue en Terrein)

## Identiteit 
Die Hoërskool Noordheuwel is die grootste Afrikaanse skool in die wêreld en onder die top tien skole van die Gauteng provinsie in Suid-Afrika. Dit is bekend vir uitnemende akademiese prestasies waar leerders ook aan meer as 15 sportsoorte en verskeie kulturele aktiwiteite kan deelneem.

## Verwysings
Vlootverdrag van Washington

duimnael|Ondertekening van die Washington-vlootverdrag.
Die **Vlootverdrag van Washington** of die **Washington-vlootverdrag**, ook bekend as die **Vyfmag-verdrag**, was 'n verdrag wat gedurende 1922 onderteken is onder die groot bondgenote van die Eerste Wêreldoorlog, wat ingestem het om 'n wapenwedloop te voorkom deur vlootkonstruksie te beperk. Dit is onderhandel tydens die Washington-vlootkonferensie, gehou in Washington, D.C., van November 1921 tot Februarie 1922, en dit is onderteken deur die regerings van Groot-Brittanje, die Verenigde State, Frankryk, Italië en Japan. Dit het die konstruksie van slagskepe, slagkruisers en  vliegdekskepe deur die ondertekenaars beperk. Die getalle van ander kategorieë oorlogskepe, insluitend kruisers, torpedojaers en duikbote, is nie deur die verdrag beperk nie, maar daardie skepe is beperk tot 10 000 ton verplasing elk.

Die verdrag is op 6 Februarie 1922 gesluit. Bekragtigings van daardie verdrag is op 17 Augustus 1923 in Washington uitgeruil en dit is op 16 April 1924 in die Volkebond-verdragreeks geregistreer.

Later vlootwapenbeperkingskonferensies het addisionele beperkings van oorlogskipbou nagestreef. Die bepalings van die Washington-vlootverdrag is gewysig deur die Londense vlootverdrag van 1930 en die Tweede Londense vlootverdrag van 1936. Teen die middel-1930's het Japan en Italië onttrek uit die verdrae, terwyl Duitsland afstand gedoen het van die Verdrag van Versailles wat sy vloot beperk het. Vlootwapenbeperking het al hoe moeiliker geword vir die ander ondertekenaars.

## Bepalings 
In die breë het die bepalings op die volgende neergekom:

1. Die totale tonnemaat van slagskepe en gevegskruisers, die sogenaamde kapitaalskepe, is vasgestel op 525 000 lang ton, gelykstaande aan 533 400 metrieke ton, standaard verplasing vir beide die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk, 315 000 ton, 320 040 metrieke ton vir Japan , en 175 000 ton , 177 800 metrieke vir beide Frankryk en Italië.

2. Nuwe slagskepe en gevegskruisers is beperk tot 35 000 ton of 35 560 metrieke standaardverplasing.

3. Die maksimum bewapening van slagskepe was beperk tot 16 duim (406 mm) kanonne.

4. Totale vliegdekskip tonnemaat is beperk tot 135 000 ton (137 160 metrieke) vir beide die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk, 81 000 ton (82 296 metrieke) vir Japan en 60 000 ton (60 960 metrieke) vir beide Frankryk en Italië.

5. Nuwe vliegdekskepe kon nie 27 000 ton (27 432 metrieke) oorskry nie. Dit is egter toegelaat om 'n maksimum van 2 vliegdekskepe van 33 000 ton te bou, mits die totale tonnemaat nie oorskry word nie.

6. Kanonne op 'n vliegdekskip moes nie 8 duim (203 mm) oorskry nie.

7. Ander oorlogskepe, behalwe slagskepe of vliegdekskepe, moes nie meer as 10 000 ton (10 160 metrieke) verplaas nie en nie groter as 8 duim kanonne dra nie.

## Verwysings 
## Bronne
* 
* 
* .
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Limitation of Naval Armament, treaty, 1922
Uitskot dam

[regs|duimnael|[Syncrude Tailings Dam, Fort McMurray, Alberta]]

'n **Uitskot dam** is tipies 'n grondvul waldam wat gebruik word om neweprodukte van mynbou op te slaan nadat die erts van die ganggesteente geskei is. Uitskot kan vloeibaar, solied of 'n suspensie van fyn deeltjies wees, en is gewoonlik hoogs giftig en potensieel radioaktief. Soliede uitskot word dikwels as deel van die struktuur self gebruik.

Uitskotdamme is een van die grootste vervaardigde strukture op aarde. Die "Syncrude Mildred Lake Tailings Dyke" in Alberta, Kanada, is 'n waldam ongeveer 18km lank en van 40 tot 88m hoog. Dit is die grootste damstruktuur op aarde volgens volume, en vanaf 2001 is geglo dat dit die grootste grondstruktuur ter wêreld was volgens volume van vul.

Daar is sleutelverskille tussen uitskotdamme en die meer bekende hidroëlektriese damme. Uitskotdamme is ontwerp vir permanente inperking, wat beteken dat hulle bedoel is om "vir ewig daar te bly". Koper, goud, uraan en ander mynbedrywighede produseer verskillende soorte afval, baie daarvan giftig, wat verskillende uitdagings vir langtermyn-beperking inhou.

## Verwysings
Matthew Stainton Nolloth

**Matthew Stainton Nolloth** (c. 1810–1882) was 'n Britse vlootoffisier. Hy was kaptein van *H.M.S. Frolic* onder bevel van kommodoor H.D. Trotter aan die Kaap die Goeie Hoop. In 1855 is hy opdrag gegee om te Quelimane oor Livingstone navraag te doen en 'n pakkie inligting van die sterrekundige, Thomas Maclear, vir hom agter te laat. In Julie 1856 het die Frolic weer daar  aangedoen en kon Livingstone na Mauritius vervoer. Nolloth het die rang van vise-admiraal behaal. Port Nolloth aan die kus van  Suid-Afrika se Noord-Kaap is na hom vernoem.

## Verwysings
Thomas Maclear

duimnael|regs|Maclear in 1860.
**Sir Thomas Maclear** (17 Maart 1794 – 14 Julie 1879) was 'n sterrekundige aan die Kaap die Goeie Hoop. Hy is in 1834 by die Koninklike Sterrewag aldaar aangestel, wat hy oor die volgende 36 jaar tot 'n groot instelling uitgebrei het. Benewens astronomie het hy belangstelling in Afrika-verkenning getoon, en het David Livingstone in 1852 opgelei om breedte- en lengtegraadlesings te neem en die waarnemings van sy kruiskontinentale ekspedisie daarvolgens te orden. Livingstone het dit oorweeg om sy *Missionary Travels* aan Maclear en Roderick Murchison op te dra uit dankbaarheid vir hul onderskeie bydraes tot sy reise.

## Verwysings
USS Saratoga (CV-3)

duimnael|regs|*Saratoga* in 1942
Die '*USS *Saratoga* (CV-3)*' was 'n Lexington-klas vliegdekskip en gebou vir die Amerikaanse Vloot gedurende die 1920's. Die *Saratoga* was aanvanklik ontwerp as 'n kruiser maar is omgeskakel na 'n vliegdekskip as hul derde na die USS *Lexington* (CV-2). Die omskakeling was as gevolg van die beperkings van die Vlootverdrag van Washington wat die konstruksie van nuwe kruisers en slagskepe verbied het. Die skip is diens gestel in 1928 en het diens gedoen as deel van die Stille Oseaan-vloot vir sy hele loopbaan. Die *Saratoga * en sy susterskip die USS *Lexington* (CV-2) was gebruik om vliegdekskip taktiek te ontwikkel en verfyn. Dit is gedoen in 'n reeks jaarlike oefeninge voor die Tweede Wêreldoorlog. Daar was meer as eenkeer tydens oefeninge suksesvolle aanvalle op Pearl Harbor, Hawaii gedoen. Die *Saratoga* is een van drie vooroorlogse vliegdekskepe, tesame met die USS *Enterprise* (CV-6) en die  USS *Ranger* (CV-4), wat die Tweede Wêreldoorlog oorleef het.

Kort na die aanval op Pearl Harbor was die *Saratoga* die middelpunt van 'n mag wat misluk het in 'n poging om die beleërde mag op Wake-eiland te help en is 'n paar weke later deur 'n Japannese duikboot getref met 'n torpedo. Na herstelwerk, wat lank geduur het, het dit die magte tydens die Slag van Guadalcanal ondersteun en sy vliegtuie het die ligte Japannese vliegdekskip *Ryujo* gekelder tydens die Slag van die Oostelike Solomon-eilande in Augustus 1942. Gedurende September is die *Saratoga* weer deur 'n torpedo getref en nadat herstelwerk afgehandel is, het die skip na die Solomon-eilande teruggekeer.

In 1943 het die *Saratoga* die Geallieerde Magte tydens die New Georgia Offensief, wat deel was van Operasie Cartwheel, en die Inval van Bougainville in die noordelike Solomon-eilande bygestaan. Sy vliegtuie het die Japannese basis te Rabaul twee keer aangeval in November. Vroeg in 1944 het die *Saratoga* se vliegtuie ondersteuning verskaf gedurende die Gilbert- en Marshalleilande offensief. Daarna is die skip na die Indiese Oseaan gestuur waar sy vir 'n paar maande die Britse Oostelike vloot bygestaan het tydens aanvalle in Java en Sumatra. Na 'n kort opknapping sessie in die middel van 1944 het die *Saratoga* 'n opleiding skip geword vir die res van die jaar.

Vroeg in 1945 het die *Saratoga* deelgeneem aan die Slag van Iwo Jima as 'n toegewysde nagvegter vliegdekskip. Na 'n paar dae in die slag, is die skip ernstig beskadig deur kamikaze-vlieëniers en is geforseer om na Amerika terug te keer vir herstelwerk. Terwyl dit herstel was, was die skip permanent verander as 'n opleiding skip omrede dit as verouder beskou was; die loodsdek is verander na klaskamers. Die *Saratoga* was in die rol gebruik vir die res van die oorlog en het nadat Japan oorgegee het, troepe teruggeneem na Amerika as deel van Operasie *Magic Carpet*.

In die middel van 1956 was die skip gebruik as 'n teiken gedurende kernkrag toetse gedurende Operasie Crossroads. Die skip het die eerste toets oorleef met geringe skade maar die het gesink tydens die tweede toets.

## Verwysings
USS Wasp (CV-7)

duimnael|260px|USS *Wasp* (CV-7)
Die '*USS *Wasp* (CV-7)*' was 'n vliegdekskip van die Amerikaanse Vloot wat in 1940 in diens gestel is en 1942 gesink het tydens die Slag van Guadalcanal. Die skip was die enigste in sy klas en gebou volgens die bepalings van die Vlootverdrag van Washington. Dit is in wese 'n verkleinde weergawe van 'n Yorktown-klas vliegdekskip se romp. Die skip was meer kwesbaar as enige ander Amerikaanse vliegdekskip toe die Tweede Wêreldoorlog uitgebreek het. Die *Wasp* is aanvanklik in die Atlantiese Oseaangebied ontplooi, die persepsie was dat kanse vir moontlike fatale skade aangerig deur die spilmoondhede minder was. Nadat die *Wasp* die inval van Ysland ondersteun het in 1941, het dit by die die Britse Vloot aangesluit in April 1942 en twee keer vliegtuie na Malta geneem.

In Junie 1942 is die *Wasp* oorgeplaas na die Stille Oseaangebied om verliese gely tydens die Slag van die Koraalsee en Slag van Midway te vervang. Nadat dit ondersteuning verskaf het tydens die Slag van Guadalcanal, is die *Wasp* op 15 September 1942 deur drie torpedos van die Japannese duikboot *I-19* getref. Die voltreffers het verskeie ontploffings tot gevolg gehad, onder andere is die waterpype vernietig en kragvoorsiening uit diens gestel. Dit het die skadebeheerspanne in 'n situasie geplaas waar hulle nie hul werk kon verrig nie en die brande aan boord het handuitgeruk. Almal aanboord het die skip verlaat en dit is gekelder deur torpedo's afgevuur deur die USS *Landsdowne* later die middag. 

Die skip se wrak is in 2019 gevind.
USS Essex (CV-9)

duimnael|regs|Die USS *Essex* in Junie 1967
Die '*USS *Essex* (CV/CVA/CVS-9)*' was 'n vliegdekskip en die leierskip van die 24 skepe in die Essex-klas vliegdekskepe wat vir die Amerikaanse Vloot gebou is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dit was die vierde skip wat die naam *Essex* gekry het; die skip is in Desember 1942 in diens gestel. 

Die *Essex* het aan verskeie offensiewe in die Stille Oseaan-front deelgeneem. Daar is verskeie toekennings aan die *Essex* gedoen: *Presidential Unit Citation* en dertien *Battle Stars*. Die *Essex* is kort na die afloop van die oorlog uit diens onttrek. Hy is later gemoderniseer en weer in die vroeë 1950's in diens gestel as 'n aanvalsvliegdekskip (CVA) en later as 'n teenduikbootvliegdekskip (CVS). Die skip het sy tweede loopbaan hoofsaaklik in die Atlantiese Oseaan deurgebring en ook 'n rol gespeel in die Kubaanse missielkrisis. Die *Essex* het ook aan die Koreaanse oorlog deelgeneem en nog vier *Battle Stars* verdien asook die *Navy Unit Commendation*. Die *Essex* het ook die Apollo 7-maansending se kapsule uit die see opgetel.

Die *Essex* is in 1969 vir die laaste keer uit diens onttrek en deur die *Defense Reutilization and Marketing Service* as skroot verkoop op 1 Junie 1973.

## Verwysings
Lexington-klas vliegdekskip

duimnael|regs|Die USS *Lexington* voor die Tweede Wêreldoorlog
Die '''*Lexington*-klas vliegdekskepe''' was twee vliegdekskepe wat gebou is vir die Amerikaanse Vloot gedurende die 1920's: die USS Lexington (CV-2) en die USS Saratoga (CV-3). Die skepe is gebou op Lexington-klas kruisers se rompe; die twee skepe was oorspronklik beplan as kruisers na die Eerste Wêreldoorlog maar as gevolg van die beperkings van die Vlootverdrag van Washington van 1922 was alle Amerikaanse slagskip en kruiser konstruksie gekanselleer. Die Verdrag het egter toegelaat dat twee onvoltooide skepe na vliegdekskepe omgeskakel kan word. Tegnies was hulle die eerste vliegdekskepe van die Vloot, die USS Langley (CV-1) was tegnies 'n eksperimentele skipen gebruik om vliegdekskip vliegtuig taktiek en prosedures te ontwikkel voor die Tweede Wêreldoorlog in 'n reeks van jaarlikse oefeninge.

Die twee skepe was suksesvol as vliegdekskepe en die ondervinding opgedoen met die *Lexington*-klas het die Vloot oortuig van die waarde van groot vliegdekskepe. Hulle was die grootste vliegdekskepe in die vloot totdat die *Midway*-klas vliegdekskepe voltooi is vanaf 1945. Die twee skepe het diens in die Tweede Wêreldoorlog gedoen en aan verskeie seeslagte en offensiewe deelgeneem. Die *Lexington* was gekelder in die eerste vliegdekskip aksie van die oorlog tydens die Slag van die Koraalsee in 1942 en die *Saratoga* het die oorlog oorleef, ten spyte van die feit dat dit twee keer deur torpedo's getref is. Tydens die Slag van Guadalcanal met die Slag van die Oostelike Solomon-eilande in Augustus 1942 het die *Saratoga* die Japannese ligte vliegdekskip die *Ryujo* gekelder. Dit het ook die Geallieerde Magte in die Indiese Oseaan en suidwestelike Stille Oseaan gebied bedien totdat dit 'n opleidingskip aan die einde van 1944 geword het. Dit het daarna teruggekeer om die Amerikaanse magte te beskerm tydens die Slag van Iwo Jima, vroeg in 1945 maar is ernstig deur kamikaze-vlieëniers beskadig. Die aanhoudende groei in die grootte en massa van vliegdekskip vliegtuie het tot gevolg gehad dat die skip verouderd teen die einde van die oorlog was. In die middel van 1946 is die skip gesink tydens 'n kernkrag toets as deel van Operasie Crossroads.

## Verwysings
Lampranthus leptosepalus

***Lampranthus leptosepalus*** is 'n vetplant wat hoort tot die genus *Lampranthus*. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en vorm deel van die fynbos.

## Bronne 
* REDLIST Sanbi
* Plants of the World Online
USS Yorktown (CV-10)

duimnael|regs|Die USS *Yorktown* in die Stille Oseaan in 1963.
Die '*USS *Yorktown* (CV/CVA/CVS-10)*' is een van 24 Essex-klas vliegdekskepe wat gebou is gedurende die Tweede Wêreldoorlog vir die Amerikaanse Vloot. Dit is aanvanklik die naam USS *Bonhomme Richard* gegee maar later hernoem as *Yorktown*, terwyl dit nog onder konstruksie was, na die USS *Yorktown* CV-5 wat gekelder is tydens die Slag van Midway. Dit is die vierde skip van die Amerikaanse Vloot wat die naam gedra het, die vorige skepe is egter vernoem na die Slag van Yorktown. Die *Yorktown* is in diens gestel in April 1943 en het aan verskeie offensiewe in die Stille Oseaangebied deelgeneem. Daar is elf *Battle Stars* en die *Presidential Unit Citation* aan die skip toegeken.

Die *Yorktown* is uit diens onttrek kort nadat die oorlog beëindig is, dit is gemoderniseer en weer in diens gestel in Februarie 1953 as 'n aanvalsvliegdekskip (CVA). Dit het met onderskeiding tydens die Koreaanse Oorlog diens gedoen. Die skip was later weer gemoderniseer met 'n dek wat se neus lig en is as 'n teen-duikboot vliegdekskip (CVS) geklassifiseer. Dit het daarna nog vir jare diens gedoen in die Stille Oseaan, insluitende die Viëtnamoorlog waarna vyf *Battle Stars* aan haar toegeken is. Dit het later die herwinningskip vir die Apollo 8-ruimtetuig geword en is gebruik in die rolprent *Tora! Tora! Tora!*, die rolprent handel oor die aanval oor Pearl Harbor. Dit is ook gebruik in die wetenskapfiksie rolprent *The Philadelphia Experiment*. 

Die *Yorktown* is vir die finale keer in 1970 uit diens onttrek en het in 1975 'n museumskip geword by Patriots Point, Mount Pleasant, Suid-Carolina en word beskou as 'n Nasionale Geskiedkundige Landwerk.
USS Intrepid (CV-11)

duimnael|regs|Die *Intrepid* in the Suid-Chinese See op 17 Oktober 1968
Die '*USS *Intrepid* (CV/CVA/CVS-11)**, ook bekend as **The Fighting "I"*', is een van 24 Essex-klas vliegdekskepe wat gedurende die Tweede Wêreldoorlog vir die Amerikaanse Vloot gebou is. Dit is die vierde skip van die Amerikaanse Vloot wat die naam gedra het. Die *Intrepid* is in Augustus 1943 in diens gestel en het daarna aan verskeie offensiewe in die Stille Oseaangebied deelgeneem, insluitend die Slag van Leytegolf.

Die *Intrepid* is uit diens onttrek kort nadat die oorlog beëindig is, dit is gemoderniseer en weer in diens gestel in die vroeë 1950's as 'n aanvalsvliegdekskip (CVA) en is later as 'n teenduikbootvliegdekskip (CVS) geklassifiseer. Tydens sy tweede loopbaan het die skip hoofsaaklik in die Atlantiese Oseaan diens gedoen maar het ook aan die Viëtnamoorlog deelgeneem. 

Die *Intrepid* was die herwinningskip vir 'n Mercury- en 'n Gemini-ruimtetuig. As gevolg van die prominente rol wat die skip tydens die oorlog gespeel het, het dit die bynaam "the Fighting&nbsp;I", gekry. Na 'n reeks insidente (die skip is eenkeer deur 'n torpedo en vier keer deur kamikaze-vlieëniers getref) en baie tyd gespandeer in die droogdok vir herstelwerk, is daar na die skip verwys as "Decrepit" en "the Dry&nbsp;I".

Die *Intrepid* is vir die tweede keer in 1974 uit diens onttrek, en het in 1982 deel van die '''*Intrepid* Sea, Air & Space Museum''' in New York geword.