Bethlehem, Vrystaat

[duimnael|links|210px|Kerkgebou van Bethlehem se [NG gemeente Bethlehem|N.G. Moedergemeente]]
duimnael|links|210px|Bethlehem se stadsaal
duimnael|regs|210px|Die damwal van Loch Athlone, een van drie damme wat Bethlehem van water voorsien

**Bethlehem** is 'n stad in die Oos-Vrystaat in Suid-Afrika. Die streek word hoofsaaklik deur landbouverbouing gekenmerk. Die N5 nasionale pad gaan Bethlehem, en word deur Kerk- en Mullerstrate verbind. 

## Geskiedenis 
Die dorp is in 1860 op die plaas Pretoriuskloof van ene J.C. Pretorius gestig, maar eers in 1884 geproklameer en munisipale status het eers in 1902 gevolg. Die naam is deur F.P. Naude, 'n plaaslike kerkleier gegee. Die naam Bethlehem beteken eintlik “broodhuis” of “beit lechem” in Hebreeus. Dit is 'n verwysing na die aard van landboubedrywighede in die area. 

Na die val van Bloemfontein was Bethlehem tydelik die setel van die Vrystaatse regering tydens die Tweede Vryheidsoorlog. Die dorp se vinnige groei is aangedryf deur sy spoorwegverbindings en sy rol as 'n kommersiële en landbousentrum, veral vir koringnavorsing en -produksie. Bethlehem het veral vir graan- en meer spesifiek koringverbouing bekend geword. Dit is tans 'n stad alhoewel dit nooit as sodanig verklaar is nie.

## Uitleg en sektore 
Die stadsmidde is in 'n bekken geleë wat deur die konvergerende Atbaraspruit en Jordaanrivier gevorm word. Die vernaamste voorstede is La Provence, Panorama, Eureka, Jordania, Panorama-Oos, Morelig, Bakenpark, Bohlokong, Bergsig, Hospitaalheuwel, Wesselsheim en Bethlehem-Sentraal. Die Bohlokong-township is vernoem na die hloko/bohloko-gras, *Diheteropogon filifolius*, wat in die gebied voorkom. Die stad word gekenmerk deur sandsteengeboue wat in die sakekern voorkom. Sandsteen is vroeër gebruik as boumateriaal aangesien dit volop in die berge en koppies in die gebied voorkom.

Bethlehem word as 'n stad beskou, weens die beduidende kommersiële, industriële en streeksentrumfunksies, insluitend diverse sakeondernemings, nywerhede soos voedsel- en drankproduksie, en dienste soos onderwys en gesondheidsorg. Dit is 'n belangrike sentrum in die oostelike Vrystaat en dien as 'n belangrike vervoerskakel met pad-, spoor- en lugtoegang. Plaaslike nywerhede sluit meubelvervaardiging, tekstielaanlegte, meelfabrieke, koue stooraanlegte, en suiwel- en moutnywerhede in, en dit is 'n streeksentrum vir dienste soos mediese sorg, onderwys en kleinhandel.

## Omgewing 
Landbou rondom Bethlehem behels sowel gewasverbouing as veeteelt, met beduidende mielie- en koringproduksie. Die streek se vrugbare valleie en ryk grond is ideaal vir graangewasse, terwyl hoër berghellings vir beweiding deur vee soos beeste en skape geskik is. Sommige wildplase is ook hier geleë, insluitend Arendshoek, 18 km buite Bethlehem, wat jag, wildritte en aktiwiteite soos baarshengel en abseil aanbied. Uniondale-wildplaas is 'n historiese terrein met dinosourusvoetspore. Wolhuterskop Wild- en Natuurreservaat is langs die N5 geleë en is die tuiste van springbokke, elande, swartwildebeeste en blesbokke, benewens ander wildlewe. Die Lionsrock Big Cat Sanctuary is die tuiste van ongeveer 100 geredde groot katte van regoor die wêreld.

Naby dié dorp is drie groot damme wat Bethlehem se inwoners van water voorsien. Dit is naamlik die Loch Athlonedam (bekend vir sy restaurant wat in die vorm van 'n skip, die *Athlone Castle*, gebou is), die Gerrandsdam en die Sol Plaatjedam. Laasgenoemde was eers bekend as die Saulspoortdam, maar die naam is terstond verander na 'n bus gelaai met COSATU-geaffilieerde vakbondwerkers, wat vanaf Kimberley na QwaQwa onderweg was om 'n Meidag viering by te woon, teen 'n spoed in die dam ingejaag het in Mei 2003. Dosyne passasiers is dood in die grootste busramp in die land se geskiedenis.

## Sport 
Die professionale sokkerspan Free State Stars, wat aan die Premier Sokkerliga deelneem, se tuisstadion is in Bethlehem. John van Reenen, voormalige wêreldrekordhouer in skyfwerp is hier gebore.

## Sien ook 
* Gereformeerde kerk Bethlehem
* NG gemeente Bethlehem
* NG gemeente Bethlehem-Wes
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings