open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Betsileo

Die **Betsileo** is die derde grootste etniese groep in Madagaskar, ná die Merina en Betsimisaraka. Hulle bewoon die sentrale plato, van noord van die Maniarivier in die noorde tot aan die voet van die Andringitra-massief in die suide; wes tot by die Bongolava-reeks en oos tot by die Oostelike Woud, wat deur die Tanala-volk bewoon word. Hulle tel sowat 1,5&nbsp;miljoen, omtrent 12,1% van die algehele bevolking. Hulle het hul naam, wat "Die Baie Onoorwinbares" beteken, gekies ná ’n mislukte inval in die vroeë 19de eeu deur koning Ramitraho van die Menabe-koninkryk.

## Geskiedenis 
Die verskillende Betsileo-koninkryke (Fandriana, Fisakana, Manandriana, Isandra, ens.) het onafhanklik van mekaar bestaan met mondelinge tradisies wat terugdateer tot die 17de eeu. Eindelik het koning Radama I van die Merina hulle almal verower en baie van hulle slawe gemaak of as slawe aan Europese slawehandelaars verkoop. Radama het Fianarantsoa die administratiewe hoofstad van die sentrale en suidelike deel van die Betsileo gemaak en die noordelike deel by Antsirabe ingedeel. Die Betsileo as ’n groep het dus in die 19de eeu ontstaan as ’n administratiewe onderverdeling deur die Malgassiese regering.

## Verwysings 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia

## Bibliografie 
*  
* 
*
Merina

Die **Merina**, ook bekend as die **Imerina**, **Antimerina** of **Hova**, is die grootste etniese groep in Madagaskar. Hulle kom op die sentrale plato van die eiland voor en is een van die land se 18 amptelike etniese groepe. Hulle is van gemengde oorsprong, hoofsaaklik van Maleis-Indonesiërs wat voor die 5de eeu n.C. op die eiland aangekom het en Arabiere, Bantoevolke en ander etniese groepe wat hulle later gevolg het. Hulle praat die taal Merina, een van die dialekte van Madagaskar se amptelike taal Malgassies.

## Verwysings 
## Bibliografie 
*  
*
Veterpunt

duimnael|regs|Drie verskillende soorte malies
'n **Veterpunt** (Engels: *aglet*, Nederlands: *malie*) is 'n klein skede, gewoonlik van plastiek of metaal, aan die einde van 'n skoenveter of trekkoord. Dit keer dat die vesel van die veter of koord ontrafel. Sy stewigheid en nou profiel maak dit makliker om vas te hou en makliker om deur ooglede of ander snoergidse te voor.

## Verwysings
Brendon Hartley

**Brendon Hartley** (gebore 10 November 1989) is 'n Nieu-Seelandse professionele renjaer wat in 2017 en 2018 vir die Scuderia Toro Rosso-Hondaspan in Formule 1 gejaag het. Hy is sedertdien 'n renjaer in die 24 uur van Le Mans.
Lemur

**Lemurs** is ’n superfamilie of klade van strepsirrhini-primate wat endemies is op Madagaskar. Die woord "lemur" is afgelei van die term *lemures* ("geeste") uit die Romeinse mitologie en is die eerste keer gebruik om slanke lori's te beskryf vanweë hul nagtelike gewoontes en stadige pas. Dit is later gebruik vir die halfape van Madagaskar. 

## Beskrywing 
duimnael|180px|links|*Lepilemur sahamalazensis* word sedert 2006 as ’n aparte spesie beskou.

Lemurs stem wat voorkoms betref ooreen met basale primate. Dus word hulle dikwels verwar met voorouerprimate, terwyl hulle nie die voorouers van ape en mensape was nie, maar onafhanklik ontwikkel het.

Vanweë Madagaskar se afsondering van ander kontinente en die afwesigheid van ape het die lemurs uniek ontwikkel en is daar ’n groot verskeidenheid. Tot net voor die mens se koms na die eiland sowat 2&nbsp;000 jaar gelede was lemurs so groot soos gorillas. Vandag is daar amper 100 spesies en subspesies, almal veel kleiner. 

Lemurs wissel in gewig van 30&nbsp;g tot 9&nbsp;kg, maar hulle deel baie algemene, basale kenmerke soos uiteenlopende tone en vingers en naels in plaas van kloue (in die meeste spesies). Die verhouding tussen hul brein en liggaam is klein. Hulle is sosiale diere en kommunikeer deur middel van reuke en geluide, eerder as met visuele tekens. Baie van die lemur se aanpassings is vanweë Madagaskar se hoogs seisoenale omgewing. Hul kan geneig wees tot seisoenale paringsgewoontes, hibernasie en vroulike sosiale oorheersing. Die meeste lemurs eet ’n verskeidenheid vrugte en blare, terwyl ander spesialiseer. 

Die bestudering van die lemurs se gedrag het eers in die 1950's en 1960's ernstig begin. Dit is aanvanklik in die wiele gery deur politieke onstabiliteit in die middel 1970's, maar navorsing is in die 1980's hervat, en dit het die begrip van hierdie primate grootliks verbeter. 

Baie lemurs word bedreig of ernstig bedreig weens jag en die verlies van hul habitat. Hoewel hulle beskerm word, ondermyn die onwettige versameling van hout, wydverspreide armoed en politieke onstabiliteit bewaringspogings. Om dié redes beskou die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur (IUBN) lemurs as die wêreld se mees bedreigde soogdiere – uitwissing binne die volgende 20 tot 25 jaar het in 2013 tot 90% van alle spesies in die gesig gestaar.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Lys van Suid-Afrikaanse ambassadeurs in die Verenigde State

Hier volg 'n **lys van Suid-Afrikaanse ambassadeurs in die Verenigde State**. Die pos van Suid-Afrikaanse ambassadeur in die Verenigde State is in Maart 1949 geskep nadat die Suid-Afrikaanse diplomatieke sending in die Verenigde State na 'n ambassade opgegradeer is. Die pos is laastens deur Ebrahim Rasool beklee, voordat hy in Maart 2025 deur die Amerikaanse minister van Buitelandse Sake onthef is.

## Verwysings
Lys van stede in Madagaskar

Hier volg 'n **lys van stede in Madagaskar** met bevolking (volgens 'n sensus in 1993 en 'n raming vir 2013), streek, en voormalige provinsie. Die stede word volgens hul beraamde bevolking in 2013 gelys. Let wel: hierdie bevolkingsyfers sluit nie die bevolkings van stedelike kommunes buite die stede in nie; sommige kommunes naby Antananarivo het 'n bevolking van meer as 100&nbsp;000.

## Kleiner stede en dorpe 
Hierdie is 'n alfabetiese **lys van kleiner stede en dorpe in Madagaskar** met bevolking (volgens 'n sensus in 1993 en 'n raming vir 2001), streek, en voormalige provinsie.

## Verwysings 
* Décret n° 95-381 du 26 mai 1995 portant classement des Communes en Communes urbaines ou en Communes rurales
Juscelino Kubitschek

**Juscelino Kubitschek de Oliveira** (Portugese uitspraak: [ʒuseˈlinu kubiˈtʃɛk dʒi oliˈvejɾɐ]; * 12 September 1902,  † 22 Augustus 1976), in Brasilië dikwels kort **JK** genoem, was 'n leidende Brasiliaanse politikus wat tussen 1956 en 1961 die amp van 21ste president beklee het. Sy ampstermyn het saamgeval met 'n fase van ekonomiese welvaart en politieke stabiliteit. Kubitschek, wat 'n akademiese opleiding as geneeskundige gevolg het, het daarnaas bekendheid verwerf vir die grootste bouprojek ooit - die stigting van 'n nuwe futuristiese hoofstad diep in die Brasiliaanse binneland, Brasília.
duimnael|links|As standbeeld waak JK oor die nuwe Brasiliaanse hoofstad wat danksy sy inisiatief ontstaan het
[duimnael|links|Juscelino Kubitschek het sy laaste rusplek in die [kripte van die monument gevind wat vir hom in Brasilia opgerig is]]
Die ongekende ekonomiese opswaai en industrialisering, wat met Amerikaanse en Europese kapitaal gefinansieer is, het egter met 'n relatief hoë inflasiesyfer en groeiende staatskuld gepaard gegaan, terwyl die kloof tussen arm en ryk nie verklein kon word nie. So het Kubitschek nie daarin geslaag om vir 'n tweede ampstermyn herverkies te word nie. In 1976 het hy in padongeluk gesterf.

As staatshoof het Kubitschek strategiese en ekonomiese langtermynbeplanning as die grootste uitdaging beskou en ambisieuse doelwitte vir Brasilië se toekoms bepaal. Deur baie van sy landgenote word hy as die "vader van moderne Brasilië" beskou. Hy geniet steeds groot verering en word onthou as een van die mees suksesvolle en vooruitsiende leiers wat die land ooit gehad het.

## Verwysings
Pedro de la Rosa

**Pedro de la Rosa** (gebore 24 Februarie 1971) is 'n voormalige Spaanse professionele motorrenjaer wat in 1999 tot 2012 vir verskeie spanne in Formule Een Grands Prix gejaag het.

## Verwysings
Austronesiese volke

Die **Austronesiese volke** is verskeie etniese groepe in Suidoos-Asië, Oseanië en Oos-Afrika wie se tale behoort tot die Austronesiese taalfamilie. Hulle sluit in boorlinge van Taiwan; die meeste van die etniese groepe van die Filippyne, Maleisië, Oos-Timor, Indonesië, Broenei, Kokoseilande, Madagaskar, Mikronesië en Polinesië; asook groepe van Singapoer, Nieu-Seeland (Maori), Hawaii en Melanesië. Kleiner groepe kom ook in vele ander lande voor. Al dié volke kan verbind word met die Austronesiese taalfamilie. Die gebiede wat hulle bewoon, word saam Austronesië genoem.

## Voorgeskiedenis en geskiedenis 
[duimnael|links|180px|’n Jong Maori-man van [Nieu-Seeland tree in ’n kapa haka-groep op.]]

Argeologiese bewyse dui op ’n tegnologiese verbintenis tussen die landboukulture van die suide (Suidoos-Asië en Melanesië) en die eerste terreine van die vasteland van China wat bekend was. ’n Kombinasie van argeologiese en linguistiese getuienis is al vertolk as ’n bewys van die teorie dat die taalfamilie in die noorde (die Suid-Chinese vasteland en Taiwan) ontstaan het.

Dit is teoreties moontlik dat Austronesiessprekende volke duisend jaar voor die suidelike uitbreiding van die Han-dinastie en Viëtnam teen die kus van Suid-China af beweeg het, verby Taiwan tot so ver as die (Golf van Tonkin). Mettertyd het die verspreiding van ander taalgroepe soos die Austro-Asiatiese en Chinees-Tibettaanse groepe gelei tot die samesmelting van al die proto-Austronesiessprekende bevolkings wat op die vasteland gebly het. 

In ’n onlangse behandeling is alle Austronesiese tale in 10 subfamilies ingedeel, met alle tale buite Taiwan in een groep en die ander nege groepe wat net in Taiwan bekend is. Daar word geredeneer dat dié patrone die beste verduidelik kan word aan die hand van die verspreiding van ’n landbouvolk uit Taiwan na Suidoos-Asië en Melanesië, en eindelik na die verre Stille Oseaan. Hoewel dié model, wat die "sneltrein na Polinesië" genoem word, rofweg in ooreenstemming is met beskikbare data, is kommer ook daaroor geopper.

Alternatiewe modelle stel voor die Austronesiese tale het in Melanesië of Suidoos-Asië ontstaan.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* [Books, some online, on Austronesian subjects by the * http://www.britannica.com/EBchecked/topic/44563/Encyclopedia Encyclopædia Britannica: Austronesian Languages
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ralambo

**Ralambo** was van 1575 tot 1612 die heerser van die Koninkryk Imerina op die sentrale plato van Madagaskar. Hy het van die heuwel Ambohidrabiby af regeer en sy pa, Andriamanelo, se ryk uitgebrei. Hy het eerste die naam Imerina aan die streek gegee. 

## Bewind 
Oorlewering skryf talle legendes aan dié koning toe, onder meer verskeie dramatiese militêre oorwinnings, en dit het bygedra tot sy heroïese en byna mitiese status. Die omstandighede om sy geboorte, op die gelukkige eerste dag van die jaar, is glo bonatuurlik en dit dra verder by tot sy mistieke kultus.

Oorlewering verbind hom met verskeie belangrike en blywende politieke en kulturele innoverings. Hy kry die lof dat hy die eet van beesvleis in die koninkryk gewild gemaak het en die nuwejaarsfees *fandroana* ingestel het om dit te vier – dit vind dus op sy geboortedag plaas. Volgens legende is besnydenis en poligamie ook tydens sy bewind ingestel, asook die verdeling van die adellikes (*andriana*) in vier sub-kastes en die tradisie van koninklike idole (*sampy*) in Imerina. Ralambo het glo algemeen van hierdie bonatuurlike voorwerpe gebruik gemaak om sy ryk uit te brei en die geloof in die goddelike aard van sy heerskappy te versterk. 

duimnael|Ralambo se graftome in Ambohitrabiby.
Vanweë die blywende kulturele nalatenskap van hierdie koning word hy dikwels beskou as ’n sleutelfiguur in die ontwikkeling van die Merina se kulturele identiteit.

## Dood en opvolging 
Ralambo het vermoedelik omstreeks 1612 gesterf. Hy is in die tradisionele steengraf van sy oupa, koning Rabiby, begrawe wat steeds op die dorp Ambohidrabiby te sien is. Volgens ’n bron uit die 19de eeu is daar ’n jaar lank oor hom gerou. Hy is glo in die nag begrawe en ’n koninklike mausoleum (*trano masina*) is oor sy graf gebou – ’n koninklike Merina-tradisie wat sou voortduur tot die val van die Koninkryk Madagaskar in die 19de eeu. Die reëls van opvolging wat deur sy pa, Andriamanelo, neergelê is, het Ralambo genoop om nie sy oudste seun by sy tweede vrou as sy opvolger aan te wys nie, maar sy jonger seun Andrianjaka by sy eerste vrou, Rafotsindrindramanjaka.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Stavudien

[duimnael|200px|Stavudien se chemiese struktuurBlou=[stikstofRooi=suurstofSwart=koolstof en koolstofbindingsWit=waterstof]]

**Stavudien** (algemeen bekend as **d4T**, chemies 2′,3′-didehidro-2′,3′-dideoksitimidien) behoort tot die klas teenretrovirale middels bekend as nukleosied trutranskriptase remmers (NRTI), wat die ensiem trutranskriptase blokkeer, 'n ensiem wat onmisbaar is vir virusvoortplanting.

## Gebruike 
Stavudien word gebruik as deel van 'n hoogs-aktiewe antiretrovirale terapie (HAART) vir die behandeling van MIV tipe 1 of 2. Dit kan ook gebruik word vir HIV-voorkoming na 'n naaldprikbesering of ander potensiële blootstelling. Dit is egter nie 'n eerstelynbehandeling nie. 

Volwassenes behoort 'n dosis van 30 mg tweekeer daagliks per mond te neem.

## Geskiedenis en koste 
Stavudine is eerste keer in 1966 beskryf en in 1994 in die Verenigde State goedgekeur.  Dit is beskikbaar as 'n generiese medikasie. Die groothandelskoste in die ontwikkelende wêreld is 1,86 tot 5,40 VSD per maand. Die Wêreldgesondheidsorganisasie beveel aan dat die gebruik daarvan verminder word weens newe-effekte.

## Newe-efekte 
Algemene newe-effekte sluit in hoofpyn, diarree, braking, uitslag, en perifere senuweeprobleme. Erge newe-effekte sluit in hoë bloedlaktaat, pankreatitis, en 'n vergrote lewer. Dit word gewoonlik nie aanbeveel tydens swangerskap nie. 

## Farmakokinetika
### Absorpsie 
Stavudien toon vinnige absorpsie en goeie orale biobeskikbaarheid (F=0.86).

### Verspreiding
Stavudien bind nie aan proteïene in die bloed nie.

### Metabolisme
Die uitskeiding van stavudien word minimaal beïnvloed deur lewermetabolisme. Oksidasie en glukuronidasie produseer 'n paar metaboliete.

Stavudien word meestal in die uriene uitgeskei, meestal in onveranderde vorm.

## Verwysings
Hery Rajaonarimampianina

**Hery Martial Rajaonarimampianina Rakotoarimanana** (geb. 6 November 1958) is ’n Malgassiese politikus wat tussen 2014 en 2018 as president van die land gedien het. Hy was voorheen minister van finansies onder president Andry Rajoelina.

Hy was die Rajoelina- politieke beweging se kandidaat in die algemene verkiesing van 2013 en het die stemme in die tweede ronde gewen toe hy Jean-Louis Robinson, die kandidaat van Marc Ravalomanana se party, uitstof.

Rajaonarimampianina hou die rekord van die wêreld se staatshoof met die langste volle naam (45 karakters) sowel as van (19 karakters).

Op 26 Mei 2015 het die parlement van Madagaskar gestem om die president uit sy amp te ontslaan weens "beweerde grondwetlike oortredings en algemene onbevoegdheid". Die konstitusionele hof het nie die mosie toegelaat nie op grond daarvan dat die beskuldigings ongegrond en dus ontoelaatbaar was.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
*
Langbeenstekelkreef

Die **Langbeenstekelkreef** (*Panulirus longipes*) is 'n stekelkreef wat voorkom in die westelike Stille Oseaan en die Indiese oseaan. Dit kom voor aan die kus van Oos-Afrika suidwaarts tot by die Oos-Kaap asook die Indonesië en Maledive-eilande.

Die seedier word tot 35 cm lank en is oranje-rooi van kleur met klein room kleurige kolletjies op. Die karapaks is doringagtig en daar is twee skerp horings tussen die oë wat voorwaarts wys. Die stert is plat (ongeskulp) met kenmerkende wit kolle aan die kante. Die lang bene is oranje-rooi met nou wit bande om. Die dier leef in skeure op riwwe in vlak water tot water wat 40 m diep is. Dit is naglewend en is alleenlopend. Dit is 'n omnivoor en aasdier wat op vis, slakke, skaaldiere, wurms en sekere plant spesies vreet. Dit kom algemeen voor en is bedreigd in sekere areas. 

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa*, deur Dennis King & Valda Fraser, Struik Nature, 2014. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.sealifebase.org/summary/Panulirus-longipes.html
Big Bend, Eswatini

**Big Bend** is 'n dorp in die ooste van Eswatini, geleë langs die Lusutfurivier. Die streek se belangrikste bedryf is suikerrietplantasies.

## Skole 
Die Edu-care Sentrum is 'n kleuterskool wat voorsiening maak vir Swazi's en buitelandse kinders. Ubombo Primêre Skool en Sisekelo Hoërskool is beide in Big Bend geleë. Hulle is in die laat 1970's gestig en het 'n hoë vlak van onderrig en uitnemendheid in die koninkryk daargestel, wat die weg gebaan het vir ander skole om te volg.

## Eksterne skakels 
* Die Edu-care-sentrum, Big Bend, Eswatini
Sesfontein

**Sesfontein** is 'n nedersetting in die Kunene-Streek van Namibië, geleë  van die plaaslike hoofdorp Opuwo. Dit is die hoofsetel van die Sesfontein-kiesafdeling. Dit het 'n bevolking van 7 358. Sesfontein ontleen sy naam van die ses fonteine wat hul bron in die omgewing het. Die nedersetting het 'n kliniek.

Die mees bekende landmerk van Sesfontein is Fort Sesfontein, opgerig in 1896 as 'n polisiebuitepos deur die *Schutztruppe* soldate van die Duitse Keiserryk. Dit is in 1914 verlate gelaat, en het gou daarna verval. In 1984 is dit oorweeg as 'n voornemende Nasionale Monument,  maar in 1989 is besluit om nie voort te gaan daarmee nie. Die fort is in die 1990's herbou, en is nou toegerus om toeriste te akkommodeer. Die palmbome is by die fort geplant deur die Duitse polisiebeamptes wat die fort beman het, om  wapensmokkel en olifant- en renoster-stropery te bestry.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
2018 Hongaarse Grand Prix

regs|140px

Die **2018 Formule Een Hongaarse Grand Prix** (Hongaars: *Formula 1 Magyar Nagydij 2018*) is op 29 Julie 2018 op die Hungaroring in Budapest, Hongarye beslis. 

Dit was sedert 1986 die twee-en-dertigste uitgawe van die Hongaarse Grand Prix in die wêreldkampioenskap van Formule 1, en die twaalfde rondte van die kampioenskap in 2018. 

## Voorskou 
Die FIA stel twee gebiede voor vir die gebruik van die DRS (*Drag Reduction System*): die eerste op die lang pylvak langs die kuipe, die tweede tussen draaie 1 en 2. Daar is 'n enkele punt vir die bepaling van die gaping wat voor draai 14 gestel is. 

Na probleme in die laaste paar wedrenne, vervang McLaren die onderstel van Stoffel Vandoorne se motor. 'n Raam wat al voorheen gebruik is, word aan die Belg verskaf.
Mobil verskaf 'n nuwe soort brandstof aan Red Bull Racing, wat ontwerp is vir die nuwe Renault-TAG Heuer-enjinspesifikasie. Trouens, op die motor van Daniel Ricciardo, na die probleme wat in die vorige grand prix ervaar is, word 'n ou spesifikasie enjin aangepas wat reeds gebruik was tydens die Monacco Grand Prix.

Met Hamilton (vyfkeer), Vettel (tweekeer), Fernando Alonso, Räikkönen en Daniel Ricciardo (elk eenmaal) tree daar vyf voormalige wenners van hierdie Grand Prix 
Sondag aan.

## Bande beskikbaar gestel 
## Vrye oefening 
### Uitslag 
## Kwalifisering 
## Wedren 
### Renuitslag 
## Puntestand na die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
2018 Belgiese Grand Prix

regs|140px

Die 2018 Formule Een Belgiese Grand Prix is op 26 Augustus 2018 op die Circuit de Spa-Francorchamps, in België, gehou. Dit was die dertiende wedren van die kampioenskapseisoen gewees.

## Agtergrond 
Ná die Hongaarse Grand Prix lei Lewis Hamilton die renjaers met 24 punte voor Sebastian Vettel en 67 punte voor Kimi Räikkönen. In die vervaardigerskampioenskap is Mercedes 10 punte voor Ferrari en 122 punte voor Red Bull Racing.

Met Räikkönen (vierkeer), Hamilton (driekeer), Vettel (tweekeer) en Ricciardo (eenkeer) ding vier voormalige wenners mee in hierdie Grand Prix.

## Bande deur Pirelli beskikbaar gestel 
## Oefensessies 
### Vrye oefening 
## Kwalifisering 
Tydens kwalifisering, waarin die laaste en beslissende sessie onder reënerige toestande gehou is, het Lewis Hamilton sy sesde paalposisie van die seisoen vir Mercedes behaal. Ferrari-bestuurder Sebastian Vettel het die tweede beste tyd aangeteken. Die Force India-bestuurders Esteban Ocon en Sergio Pérez het derde en vierde geëindig, terwyl Haas-bestuurder Romain Grosjean vyfde geëindig het. Die top 5 het bly voortjaag tot aan die einde van die kwalifisering toe die baan stadig weer uitgedroog het. Ferrari-bestuurder Kimi Räikkönen, Red Bull-bestuurders Max Verstappen en Daniel Ricciardo, asook Kevin Magnussen kon nie 'n vinnige rondte op daardie tydstip jaag nie, wat onderskeidelik sesde, sewende, agtste en negende was. Die top 10 is afgesluit deur die tweede Mercedes-bestuurder, Valtteri Bottas, wat nie 'n tyd kon aanteken nie.

Verskeie onderdele aan Bottas se enjin is deur sy tegniese span vervang, wat hom met meer as die maksimum aantal gemagtigde enjins per seisoen gelaat het. Hy ontvang daarom 'n straf wat hom heel agter laat wegspring. Renault-bestuurder Nico Hülkenberg het dieselfde straf ontvang. Renaultbestuurder Carlos Sainz jr. en McLaren-jaer Stoffel Vandoorne moes ook alby 'n hele paar onderdele aan hul enjins vervang en kry dieselfde straf.

## Wedren 
### Renuitslag 
## Puntestand ná die Grand Prix 
### Renjaers 
### Vervaardigers 
## Verwysings
2006 Japannese Grand Prix

Die **2006 Formule Een Japannese Grand Prix** is op 8 Oktober 2006 op die Suzuka Internasionale Renbaan in Japan gehou. Dit was die sestiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Fernando Alonso	in sy Renault gewen.

## Renuitslag
2005 Japannese Grand Prix

Die **2005 Formule Een Japannese Grand Prix** is op 9 Oktober 2005 op die Suzuka Internasionale Renbaan in Japan gehou. Dit was die agtiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Kimi Räikkönen in sy McLaren-Mercedes gewen.

## Renuitslag
2007 Japannese Grand Prix

Die **2007 Formule Een Japannese Grand Prix** is op 30 September 2007 op die Fuji Speedway in Japan gehou. Dit was die sestiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Lewis Hamilton in sy McLaren-Mercedes gewen.

## Kwalifisering 
## Renuitslag
Andriantsimitoviaminandriandehibe

**Andriantsimitoviaminandriandehibe** ("die adellike sonder weerga onder die groot adellikes") was van omstreeks 1650 tot 1670 koning van die Koninkryk Imerina op die plato van Madagaskar. Hy het die troon bestyg ná die dood van sy pa, koning Andriantsitakatrandriana. Hy het drie vroue gehad: Ratompoimbahoaka van Ambohimalaza, prinses Ramahafoloarivo (kleindogter van koning Andrianjaka) en prinses Rafaravavy Rampanananiamboninitany. 

## Bewind 
Andriantsimitoviaminandriandehibe het hom voorgeneem om sy pa se werk voort te sit om die Bestimitatatra-moerasse met behulp van dyke in ryslande te omskep om Imerina se groeiende bevolking te voed. Die koning het die gebied in ’n noordelike en suidelike gebied verdeel met die Ikoparivier langs en het sy tweede oudste seun, Andrianjakanavalondambo, aangestel om toesig oor die bou van die suidelike dyk by Ambivy te hou, terwyl sy oudste seun en opvolger, Razakatsitakatrandriana, opdrag gekry het om die noordelike dyk van Ankadimbahovaka tot Anosizato te bou. Die twee prinse het met mekaar meegeding om te kyk wie sy dyk eerste kon voltooi. Die jonger seun het gewen. 

Andrianjaka Razakatsitakatrandriana is aangewys as sy pa se opvolger en heerser van Antananarivo, Ambohidrabiby en Ambohimanga. Andrianjakanavalondambo is aangestel as regeerder van Alasora, Ambohimanjaka, Antanamalaza, Ifandana, Ambohimanambola en Andrianakotrina. Ná hul pa se dood sou Andrianjakanavalondambo sy ouer broer verdring as die gevierde monarg Andriamasinavalona. Andriantsimitoviaminandriandehibe se twee jonger seuns, Andriandambomanafika en Andriamanitrinitany, was onderskeidelik medeheerser van Ambohimanga en regeerder van Ambohipoloalina.

## Dood 
Andriantsimitoviaminandriandehibe is omstreeks 1670 in die Rova van Antananarivo oorlede. Hy is deur sy oudste seun, Andrianjaka Razakatsitakatrandriana, opgevolg.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Andriantsitakatrandriana

thumbnail|links|Andriantsitakatrandriana het die rysvelde in sy gebied laat aanlê.

**Andriantsitakatrandriana** was van omstreeks 1630 tot 1650 koning van die Koninkryk Imerina op Madagaskar. Hy het die troon bestyg ná die dood van sy pa, Andrianjaka. Hy het twee vroue gehad: die eerste een, Ravololontsimitovy, was die ma van sy oudste seun en opvolger, Andriantsimitoviaminandriandehibe, en die tweede een van sy jongste seun, Andriamanjakatokana.  Tydens sy bewind het hy volgens oorlewering sy tweede vrou en haar seun om onbekende redes uit sy gebied verdryf en dyke laat bou om die Betsimitatatra-moerasse om Antananarivo in uitgestrekte ryslande te omskep om die plaaslike bevolking te voed.

## Bewind 
Andriantsitakatrandriana se belangrikste prestasie was om die groot Betsimitatatra-moerasse om die Analamanga-heuwel in vrugbare ryslande te omskep deur die bou van dyke. Voorheen het daar net biesies en groepies bome gegroei in die vleilande om die hoofstad, Antananarivo, wat sy pa dekades tevore van die Vazimba-volk verower het. Ander monarge ná hom sou sy werk uitbrei en die hele Betsimitatatra mettertyd in ’n groot netwerk ryslande omskep. 

Andriantsitakatrandriana is omstreeks 1650 dood en is in die Fitomiandalana-graftombes by die Rova van Antananarivo begrawe. Hy is deur sy oudste seun, Andriantsimitoviaminandriandehibe, opgevolg.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Rova van Antananarivo

Die **Rova van Antananarivo** (Malgassies: ''Rovan'i Manjakamiadana'') is ’n koninklike paleiskompleks in Antananarivo, Madagaskar, wat in die 17de en 18de eeu gedien het as woning van die heersers van die Koninkryk Imerina op die sentrale plato van die land en in die 19de eeu van die Koninkryk Madagaskar. Dit staan op die hoogste punt van Analamanga, voorheen die hoogste van Antananarivo se baie heuwels. Die Merina-koning Andrianjaka, wat omstreeks 1610 tot 1630 oor Imerina regeer het, het Analamanga vermoedelik van ’n Vazimba-koning verower en die eerste gefortifiseerde koninklike gebou daar opgerig. Opeenvolgende Merina-konings het van hier af regeer tot met die val van die koninkryk in 1896. Dit is verskeie kere gerestoureer en verander, en koninklike geboue is voortdurend by die kompleks gevoeg.
2006 Formule Een-seisoen

80px|linksregs|120px

Die **Formule Een-seisoen van 2006** het uit 18 Grands Prix-wedrenne bestaan.

## Kalender 
## Spanveranderinge 
Vier prominente name het hierdie seisoen uit die sport verdwyn, met Minardi, Sauber, BAR en Jordan wat kop uitgetrek het, en een nuwe span, Super Aguri, wat op die laaste oomblik ingeskryf het. Minardi is oorgeneem deur Red Bull, en vernoem na die Italiaans vir Red Bull, nl. Toro Rosso. Die Sauber-naam het gebly, hoewel dit grotendeels uit sentiment was, aangesien BMW 80% van die span besit het en Peter Sauber die ander 20%. Jordan het MF1 Racing geword, aangesien Midland weer begin het ná 'n teleurstellende eerste seisoen onder die Jordannaam. Die span is laat in die seisoen deur Spyker gekoop. Honda, wat reeds 'n belang van 45% in die BAR-span besit het, het hul oorname van die span voltooi en die naam aan die begin van die seisoen na Honda Racing F1-span verander. Super Aguri F1 het ook vir hul eerste seisoen ingeskryf, en het steun gekry van Honda, insluitende tegnologie en enjins, omdat die Honda-renjaer Takuma Sato hulle motor bestuur het.
Koninkryk Imerina

Die **Koninkryk Imerina**, of **Koninkryk Madagaskar** (c. 1540-1897), was ’n voorkoloniale staat aan die kus van Suidoos-Afrika wat in die 19de eeu oor feitlik die hele moderne Madagaskar gestrek het. Dit het van **Imerina**, die sentrale hoogland van Madagaskar wat hoofsaaklik deur die Merina-volk bewoon is, na buite gestrek. Die spirituele hoofstad was Ambohimanga en die politieke hoofstad 24&nbsp;km wes in Antananarivo, wat die hoofstad van die huidige Republiek Madagskar is. 

Die Merina-monarge wat in die 19de eeu oor Imerina geheers het, was die afstammelinge van ’n lang lyn Merina-koninklikes wat begin het by Andriamanelo, wat die koninkryk vermoedelik in 1540 gestig het.
Vazimba

Die **Vazimba** was volgens oorlewering die eerste inwoners van Madagaskar.  Hoewel dit onseker is hoe die Vazimba gelyk het, word hulle gewoonlik beskryf as kleiner as die gewone mens. Dit laat sommige wetenskaplikes glo hulle was eintlik ’n pigmeevolk (en dus ’n aparte etniese groep) wat tussen 350&nbsp;v.C. en 500&nbsp;n.C. van die moderne Indonesië af gekom het. Dit is egter nog nie bewys nie.

Stories oor die Vazimba vorm ’n belangrike element in die kultuurgeskiedenis en kollektiewe identiteit van die Malgasse – dit strek van die historiese tot die bonatuurlike en het gelei tot ’n verskeidenheid gelowe en gebruike dwarsoor die eiland.

## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Hova

[duimnael|200px|’n *Hova*-man, of vry burger, van die [Merinavolk in 1896.]]

Die **hovas**, of vrye burgers, was een van die drie hoofkastes in die Koninkryk Imerina van Madagaskar. Die ander twee was die *andriana* (adellikes) en *andevo* (slawe). 

Die term **Hova** het oorspronklik verwys na alle lede van ’n Malgassiese clan (moontlik die Zafiraminia-volk) wat omstreeks die 15de eeu van die suidooskus na die sentrale plato van die eiland migreer en die destydse Vazimba-volk geabsorbeer het. Koning Andriamanelo (1540-1575) het die mag van die Hova gekonsolideer toe hy die Hova-hoofskappe om Antananarivo onder sy bewind verenig het. Die term is in die 20ste eeu nog gebruik, hoewel die woord *Ankova* sedert die 19de eeu al hoe meer gebruik word.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Klaviersonate nr. 16 (Mozart)

**Klaviersonate nr. 16** in C-majeur, K. 545 (ook bekend as **Sonata facile** of **Sonata semplice**) is 'n klaviersonate deur Wolfgang Amadeus Mozart. Mozart het hierdie sonate in sy eie katalogus onder die titel *Eine kleine klavier Sonate für anfänger* ('n Klein klaviersonate vir beginners) ingesluit.

## Eksterne skakels 
*
* 
*Bladmusiek op Mutopia Project
Andrianampoinimerina

**Andrianampoinimerina** (1745-1810) was van omstreeks 1787 tot met sy dood in 1810 koning van die Koninkryk Imerina op die plato van Madagaskar. Sy bewind word gekenmerk deur die hereniging van Imerina ná ’n burgeroorlog van 77 jaar en die daaropvolgende uitbreiding van sy koninkryk na naburige gebiede. So het hy Madagaskar onder die heerskappy van die Merina-volk begin verenig. Andrianampoinimerina is ’n kultuurheld met byna mitiese status onder die Merina. Hy word beskou as een van die grootste militêre en politieke leiers in die geskiedenis van Madagaskar.

## Bewind 
duimnael|links|180px|Die uitbreiding van die Koninkryk Imerina onder Andrianampoinimerina, 1787-1810.

Andrianampoinimerina het die troon bestyg nadat hy die bewind van sy oom Andrianjafy oorgeneem het – dié het oor Imerina Avarandrano (Noord-Imerina) regeer. Voor Andrianampoinimerina se bewind was Imerina Avarandrano in ’n konflik betrokke by die drie ander provinsies van die voormalige Koninkryk Imerina wat laas onder koning Andriamasinavalona verenig was. 

Andrianampoinimerina se hoofstad was by Ambohimanga, ’n terrein van groot spirituele, kulturele en politieke belang wat in 2001 deur Unesco aangewys is as ’n wêrelderfenisgebied. Sy koninklike woning is vandag nog op die terrein te sien. 

Van hier af het hy sy gebied progressief uitgebrei, eers oor die hele Imerina en daarna oor die groter plato. Hy het die Betsileo-, Sihanaka-, Bezanozano- en Bara-volk se gebiede verower. Sy doel was om die hele Madagaskar onder die Merina-volk te verenig. Sy seun en erfgenaam, Radama I, het die uitbreiding van die gebied voortgesit en sy pa se visie oor die volgende twee dekades grootliks voltooi.

## Dood en opvolging 
Andrianampoinimerina is op 6 Julie 1810 op 65-jarige ouderdom dood in die Rova van Antananarivo. Hy het 11 seuns en 13 dogters by sy baie vroue gehad. Hy is deur sy 18-jarige seun, Radama I, opgevolg. Om ’n vroeëre belofte na te kom dat die kind van sy seun Radama eendag monarg sou word, het hy sy oudste seun, Ramavolahy, laat doodmaak om enige mededinging om die troon te voorkom.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Radama I

**Radama I** "die Grote" (1793-1828) was die eerste Malgassiese monarg wat deur ’n Europese staat erken is as koning van Madagaskar (1810-1828). Hy het op 18-jarige ouderdom die troon bestyg ná die dood van sy pa, koning Andrianampoinimerina van die Koninkryk Imerina. 

## Bewind 
Verskeie prinsdomme wat deur sy pa verower is, het in opstand gekom ná die nuus van Andrianampoinimerina se dood, en die nuwe koning moes dadelik op militêre veldtogte vertrek om die rebellies te onderdruk en sy posisie te vestig – dit het ingesluit die voltooiing van die onderwerping van die Betsileo-koninkryk.

duimnael|230px|links|Die graftombe van Radama I (regs), 1885.
Tydens Radama se bewind het die eerste Europeërs die Koninkryk Imerina op die eiland se sentrale plato, met die hoofstad Antananarivo, betree. Radama het die afgevaardigdes van die Londense Sendinggenootskap aangemoedig om skole te vestig en aan die adellikes en potensiële staatsdiens- en militêre rekrute ambagte te leer en hulle letterkundig te maak. Hulle het ook die Christelike geloof aan die eiland bekend gestel en die Bybel vertaal. 

Groot politieke en sosiale hervormings het onder sy bewind plaasgevind, onder meer ’n einde aan die internasionale slawehandel, wat histories ’n sleutelbron van rykdom vir die Merina-monargie was. Met behulp van aggressiewe militêre veldtogte het hy tweederdes van die eiland onder sy heerskappy verenig. 

Volgens Radama se Europese kontakte was hy openlik skepties oor die baie godsdienstige rituele en tradisies wat die vorige vier eeue onder die Merina-volk gevestig geraak het. Hy het veral die belangrikheid van die *sampy*, die 12 koninklike idole wat belangrik in hofrituele was, bevraagteken. Baie van die kulturele en tegnologiese vernuwings wat Radama ingestel het, is deur die grootste deel van die bevolking verwerp as ’n minagting van die erfenis van hul voorvaders en hul tradisies.

## Dood en opvolging 
Alkoholmisbruik het Radama se gesondheid geknou en hy is voortydig op 35-jarige leeftyd oorlede. Hy is deur sy vrou met die hoogste rang, Ramavo, opgevolg as Ranavalona I.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ranavalona I

**Ranavalona I** (gebore as **Rabodoandrianampoinimerina**; 1778 – 16 Augustus 1861), ook bekend as Ramavo en Ranavalo-Manjaka I, was van 1828 tot 1861 koningin van Madagaskar. Sy is as monarg aangewys ná die voortydige dood van haar man Radama I  

## Bewind 
Ranavalona het ’n beleid van isolasionisme en selfonderhoud gevolg; sy het ekonomiese en politieke bande met Europese lande verminder, ’n Franse aanval op die kusdorp Foulpointe afgeweer en streng maatreëls ingestel om ontslae te probeer raak van die klein maar groeiende Malgassiese Christelike beweging wat onder Radama I begin is deur lede van die Londense Sendinggenootskap.

[duimnael|280px|links|Ranavalona reis met ’n gevolg van slawe en soldate in haar [draagstoel vergesel van haar seun, Rakoto, te perd.]]
Sy het in ’n groot mate gebruik gemaak van die tradisionele praktyk *fanompoana* (dwangarbeid as ’n manier van belastingbetaling) om openbare projekte te voltooi en ’n permanente weermag van tussen 20&nbsp;000 en 30&nbsp;000 Merina-soldate opgebou wat sy gebruik het om vrede in verafgeleë gebiede te bewaar en die ryk verder uit te brei. 

Inwoners van Madagaskar kon mekaar van ’n verskeidenheid misdade aankla, insluitende diefstal, die beoefening van die Christelike geloof en veral heksery, waar iemand se skuld dikwels deur ’n soort beproewing, bekend as *tangena*, bepaal is. Tydens haar bewind van 33 jaar het ’n kombinasie van gereelde oorlogvoering, siektes, dwangarbeid en streng regsmaatstawwe gelei tot ’n hoë sterftesyfer onder soldate sowel as burgerlikes. Tussen 1828 en 1861 het *tangena* jaarliks tot sowat 3&nbsp;000 sterftes gelei. In 1838 is geraam tot 100&nbsp;000 mense is in Imerina dood as gevolg daarvan – dit was rofweg 20% van die bevolking.

Hoewel die Franse en Britte beperk is deur Ranavalona se beleide, het hul belangstelling in die Koninkryk Madagaskar nie afgeneem nie. Verdeelde lojaliteite in die koningin se hof het hulle in staat gestel om haar seun, Radama II, se troonbestyging te probeer verhaas. Die jong prins het met baie van sy ma se beleide nie saamgestem nie en was vatbaar vir Franse voorstelle vir die ontginning van die eiland se hulpbronne. Dié planne het egter nie uitgewerk nie en Radama sou die troon eers in 1861 bestyg toe Ranavalona op sowat 83-jarige ouderdom dood is.

## Nalatenskap 
Ranavalona se Europese tydgenote het haar beleide veroordeel en haar uitgebeeld as ’n tiran of waansinnige. Hierdie negatiewe karakterisering het tot in die 1970's voortgeduur. In onlangse akademiese navorsing is egter bevind sy was ’n koningin wat haar ryk probeer uitbrei het terwyl sy dit probeer beskerm het teen die indringing van Europese kulturele en politieke invloede.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Getooide stekelkreef

Die **Getooide stekelkreef** (*Panulirus ornatus*) is 'n stekelkreef wat voorkom in die westelike Stille Oseaan en die Indiese Oseaan; meer spesifiek die Rooisee en aan die kus van Oos-Afrika suidwaarts tot by KwaZulu-Natal. Dit is een die grootste en mees kleurvolste spesies in die *Panulirus* genus. Die seedier word tot 50 cm lank. Die karapaks is blou-groen met oranje stekels op. Daar is kontrasterende merke op die voorste horings en die stert is oranje met bruin en roomkleurige wat herhaal word op elke segment.

By die onvolwasse stekelkrewe is die voelers buitegewoon lank en wit maar word pienk oor tyd. Daar is afwisselende wit en swart bande op die bene. Die vis word gewoonlik gevind in vlak water maar is al tot op dieptes van 50 m gesien. Hulle woon in sanderige areas asook skeure in koraal en rotsriwwe. Die seedier kan alleen voorkom maar leef in pare saam asook groepe. Die kreef is 'n omnivoor. Die spesie kom algemeen voor en word ook gevang vir kommersiële gewin.

## Bron 
* *The Reef Guide: Fishes, corals, nudibranchs & other invertebrates: East & South Coasts of Southern Africa*, deur Dennis King & Valda Fraser, Struik Nature, 2014. 

## Verwysings 
## Eksterne skakel 
* http://www.sealifebase.org/summary/Panulirus-ornatus.html
Politsirivier

Die **Politsirivier** is 'n rivier geleë naby Tzaneen in die Limpopoprovinsie, in die noordoostelike deel van Suid-Afrika, 290 km noordoos van die hoofstad Pretoria. 

Die Politsirivier maak deel uit van die opvanggebied van die Letaba- en Olifantsriviere, wat uiteindelik by die Limpoporivier aansluit in Mosambiek.

## Ontspring 
*  (naastenby)

## Damme in die bekken 
* Magoebaskloofdam by 
* Die Politsirivier vloei in die Tzaneendam by 

## Waterval 
* Debengeni-waterval
Patriargie

**Patriargie** is 'n sosiale stelsel waarin mans basiese mag beklee en oorheers in rolle van politieke leierskap, morele gesag, sosiale voorreg en beheer van eiendom. In die gesin se domein hou vaders of vaderfigure gesag oor vroue en kinders. Sommige patriargale samelewings is ook patrilineal, wat beteken dat eiendom en titel deur die manlike afkoms geërf word.

"Patriargie" beteken letterlik "die heerskap van die vader" en is afgelei van die Griekse πατριάρχης (*patriarkhēs*), "vader van 'n ras" of "hoof van 'n ras, patriarg", wat 'n samestelling is van πατριά (*patria*), "geslag, afkoms" (van πατήρ *patēr*, "vader") en ἄρχω (*arkhō*), "Ek heers".

## Sien ook 
* Matriargie

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Levuburivier

Die **Levuburivier** of **Levuvhu** (Tsonga: *Rivubye*; Venda: *Luvuvhu*) is geleë in die noorde van die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit vloei vir ongeveer 200&nbsp;km deur 'n verskeidenheid van landskappe voordat dit by die Limpoprivier in die koorsboombos naby Pafuri in die Krugerwildtuin aansluit.
[duimnael|links|Die Levuburivier by [Makuleke / Pafuri]]
[duimnael|links|'n [Savanne-olifant|Olifanttrop steek die rivier oor]] 

## Sytakke
Sommige van sy sytakke, soos die Mutshindudirivier en die Mutalerivier ontspring in die Soutpansberge. Die sytakke in die Krugerwildtuin is die Matukwane, Madziringwe, Mashikiri en voorgenoemde Mutale.

## Opvanggebied 
Die opvanggebied van die Levubu word op 4&nbsp;826 km2 bereken.

## Damme 
* Albasinidam 
* Mambedidam
* Tshakhumadam 
* Damanidam 
* Nandonidam, voorheen bekend as die Mutotidam, in die middelste gedeelte van die Luvuburivier oos van die sameloop met die Dzindiriviersytak en oos van die dorp Thohoyandou
* Vondodam in die Mutshindudirivier, 'n sytak
* Phiphididam in die Mutshindudi

## Dierelewe
'n Zambezihaai (*Carcharhinus leucas*) is by die samevloeiing van die Limpopo- en Luvuburiviere gevang in Julie 1950. Zambezihaaie verdra vars water en kan ver opswem in groot riviere soos die Limpopo.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Rasoherina

**Rasoherina** (1814 – 1 April 1868), ook bekend as **Rasoherina-Manjaka**, was van 1863 tot 1868 koningin van die Koninkryk Madagaskar. Sy het haar man Radama II opgevolg nadat hy vermoedelik vermoor is.

## Bewind 
duimnael|links|240px|Malgassiese ambassadeurs in Europa, 1863. 

Nadat Radama II se ministers sy nuwe, pro-Europese beleide teengestaan en hom na bewering vermoor het, het hulle sy vrou Rasoherina toegelaat om hom op te volg op voorwaarde dat sy ’n kontrak onderteken wat ’n konstitusionele monargie daarstel wat die ware mag in die hande van die eerste minister sou plaas. Nog voorwaardes het ingesluit die beëindiging van *tangena* (’n tradisionele verhoor deur beproewing) en die monargie se verdediging van godsdiensvryheid. Sy het die troonnaam Rasoherina aangeneem.

Die destydse eerste minister was Rainivoninahitriniony, wat die staatsgreep teen haar man begin het. Hy het ’n paar weke ná haar kroning ’n politieke huwelik met haar aangegaan en het die staatsake ongehinderd beheer. Hy het egter al hoe despotieser geraak en was soms dronk en gewelddadig namate sy mag gegroei het. Hy het koningin Rasoherina glo verskeie kere met ’n mes gedreig. ’n Jaar nadat sy die troon bestyg het, het Rasoherina die eerste minister afgedank en sy jonger broer, Rainilaiarivony, in sy plek aangestel. Sy het ook met hom ’n politieke huwelik aangegaan.

Tydens die bewind van Rasoherina is ambassadeurs na Londen en Parys gestuur en Sondagmarkte is verbied. Die omstrede Lambert-charter wat Radama II onderteken het, is tot ontsteltenis van Frankryk nietig verklaar. Die koningin het ook verdrae met Brittanje en die VSA gesluit

## Dood en opvolging 
Vier dae ná ’n opstand teen die koningin en eerste minister, op 1 April 1868, is Rasoherina aan disenterie dood. ’n Ander vrou van Radama II, Ramoma, het haar opgevolg as Ranavalona II.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ranavalona III

**Ranavalona III** (22 November 1861 – 23 Mei 1917) was van 30 Julie 1883 tot 28 Februarie 1897 die laaste monarg van die Koninkryk Madagaskar. Haar bewind is gekenmerk deur voortdurende en eindelik vrugtelose pogings om Frankryk se koloniale planne teen te staan. 

## Bewind 
As jong vrou is Ranavalona uit verskeie *andriana* (adellikes) gekies om koningin Ranavalona II ná haar dood op te volg. Sy het nes die koninginne voor haar ’n politieke huwelik met die eerste minister aangegaan. Dié het die koninkryk se algemene en buitelandse sake behartig. 

Ranavalona het probeer om kolonialisme te keer deur handels- en diplomatieke bande met die VSA en Brittanje te  versterk. Franse aanvalle op kusdorpe en ’n aanslag op die hoofstad, Antananarivo, het eindelik daartoe gelei dat die koninklike paleis in 1895 verower is. Dit het ’n einde gebring aan die soewereiniteit en politieke outonomiteit van die eeu oue monargie.

Die nuwe Franse koloniale regering het die eerste minister dadelik na Algiers verban. Ranavalona en haar hof is aanvanklik toegelaat om te bly as simboliese leiers, maar ’n weerstandsbeweging onder die volk en die ontdekking van anti-Franse politieke intriges in die hof het daartoe gelei dat Frankryk die koningin in 1897 na die eiland Réunion verban het. Die eerste minister is in dieselfde jaar oorlede, en Ranavalona en verskeie familielede is kort daarna na ’n villa in Algiers verban. Hulle het ’n toelaag gekry en ’n gerieflike lewenstandaard gehandhaaf, met onder meer besoeke aan Parys. 

Ondanks verskeie versoeke is Ranavalona nooit toegelaat om na Madagaskar terug te keer nie. Sy is in 1917 op 55-jarige ouderdom in Algiers oorlede. Sy is daar begrawe, maar haar oorskot is 21 jaar later na Madagaskar gebring en in die graftombe van koningin Rasoherina by die Rova van Antananarivo herbegrawe.

## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Wêreldspektrum

duimnael|*Wêreldspektrum* op 'n boekrak.
duimnael|340px|*Wêreldspektrum* bevat heelwat illustrasies.

***Wêreldspektrum*** is 'n Afrikaanse ensiklopedie met 30 boekdele wat in 1983 deur Ensiklopedie Afrikana (Edms) Bpk uitgegee is. Die ensiklopedie is alfabeties volgens onderwerp gerangskik, met die laaste boek, deel 30, wat die indeks bevat. Feitlik 50% van die ruimte is aan volkleur beelde en illustrasies gewy. Naas die hoofensiklopedie is daar ook 'n *Junior wêreldspektrum*, *Wêreldspektrum Woordeboek* (2 dele), *Wêreldspektrum Woordeskat* (3 dele) en verskeie jaarboeke (1985 tot 1996) gepubliseer.

## Boekdele 
Wêreldspektrum:
* Deel 1: Aalwyne tot Anglo-Boereoorlog
* Deel 2: Anglo-Zoeloeoorlog tot behoudswette
* Deel 3: Behouering tot Brasilia
* Deel 4: Brasilië tot De la Rey
* Deel 5: Delfstowwe tot Egipte
* Deel 6: Egipte tot Faulkner
* Deel 7: Fauna en flora tot Genadendal
* Deel 8: Geneeskunde tot Gide, André
* Deel 9: Gietwerk tot Groote Kerk
* Deel 10: Groote Schuur tot Hiënas
* Deel 11: Cecil Higgs tot Indiërs (Suid-Afrika)
* Deel 12: Indiese Oseaan tot Jukskei
* Deel 13: Julius Caesar tot Karibiese Eilande
* Deel 14: Karoo tot Kleist, Heinrich von
* Deel 15: Kleredrag tot Kreefagtiges
* Deel 16: Kremetartboom tot leerbedryf
* Deel 17: Leerproses tot Malan, D.F.
* Deel 18: Malaria tot Michelangelo
* Deel 19: Middeleeue tot motorsport
* Deel 20: Mozart, Wolfgang Amadeus tot Nieu-Seeland
* Deel 21: Niger tot orkes
* Deel 22: Orrel tot plantverdeling
* Deel 23: Platespeler tot Renaissance (kuns)
* Deel 24: Renaissance (kuns) tot Sash, Cecily
* Deel 25: Sasol tot Smuts, J.C.
* Deel 26: Snaarinstrumente tot Strijdom, J.G.
* Deel 27: Suezkanaal tot Uys, Piet
* Deel 28: Vaaldam tot Volschenk, Jan Ernst Abraham
* Deel 29: Volstruise tot Zwingli, Ulrich
* Deel 30: Indeks

Wêreldspektrum Woordeboek:
* Woordeboek 1 (A tot L)
* Woordeboek 2 (M tot Z)

Wêreldspektrum Woordeskat (Afrikaans, Venda, Noord-Sotho, Engels, Zoeloe, Xhosa, Tswana en Sotho):
* Woordeskat 1: 8 Tale van Suid-Afrika (A tot J)
* Woordeskat 2: 8 Tale van Suid-Afrika (K tot R)
* Woordeskat 3: 8 Tale van Suid-Afrika (S tot Z)