open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olivier

**Olivier** kan verwys na enige van die volgende:

## Literêre figure 
* Olivier, 'n paladyn (ridder) in die Oudfranse Rolandslied.

## Manlike voornaam 
* Die Normandies-Franse, Nederlandse en Afrikaanse vorm van 'n oud Germaanse manlike voornaam; sien Olivier (voornaam)

## Van 
* Jan Hendrik Olivier (1848 – 1930), Boeregeneraal tydens die Tweede Vryheidsoorlog
* Cornelis "Kerneels" Hermanus Olivier (1851 – 1924), Boeregeneraal tydens die Tweede Vryheidsoorlog
* Laurence Olivier (1907 – 1989), Engelse akteur
* Phil Olivier, (1918 – 2008), N.G predikant, assistentredakteur van die *Kerkbode* en samesteller van *Ons gemeentelike feesalbum*
* Coreen Olivier, Suid-Afrikaanse aktrise
* Fanie Olivier, Afrikaanse digter
* Naas Olivier, Suid-Afrikaanse rugbyspeler
* Duanne Olivier, Suid-Afrikaanse krieketspeler
* Wynand Olivier (gebore 1983), Springbokrugbyspeler.
Tadamichi Kuribayashi

**Tadamichi Kuribayashi** (Japannees: 栗林忠道 *Kuribayashi Tadamichi*; 7 Julie 1891 - ca. 26 Maart 1945) is gebore in die Nagano-prefektuur in Japan. Kuribayashi was 'n Luitenant-Generaal in die Keiserlike Japannese Weermag en was meestal bekend as die hoof van die keiserlike garnisoen op die eiland van Iwo Jima gedurende die Tweede Wêreldoorlog.

Kuribayashi was aangestel deur die eerste minister Hideki Tojo om Iwo Jim te verdedig. Hy het 20&nbsp;000 soldate onder sy beheer gehad met geen lugmag of vloot nie en dit teen 'n Amerikaanse mag van 100&nbsp;000 soldate. Gedurende die oorlog het slegs 296 Japannese soldate oorgegee. Kuribayashi het vele briewe aan sy familie geskryf wat 'n goeie historiese perspektief oor die Slag van Iwo Jima geskep het.

## Lewe voor die oorlog 
Kuribayashi was van samoerai-afkoms en ook 'n aristokraat. Hy was 'n gedidukeerde familie man en het ook baie briewe aan sy vrou, seun en dogter geskryf gedurende sy reise. Kuribayashi het skoolonderrig in Kanada gekry en in 1928 het hy twee jaar as 'Adjunk militêre attache' in Washington, D.C. gedien. Gedurende hierdie tyd het hy deur die Verenigde State getoer en baie oor Amerikaanse produksie geleer en dit het net sy oortuiging versterk dat Japan nooit in 'n oorlog met Amerika betrokke moet raak nie. Ten spyte van sy kontroversiële standpunt was hy een van die min soldate wat 'n afspraak met keiser Hirohito gehad het.

## Kuribayashi in films 
Kuribayashi is gespeel deur Ken Watanabe in Letters from Iwo Jima, 'n film geskep deur Clint Eastwood oor die Slag van Iwo Jima deur die Japannese se perspektief.
Abraham van Riebeeck

**Abraham van Riebeeck** (Kaapkolonie, 18 Oktober 1653 - Batavia, 17 November 1713) was die Goewerneur-Generaal van Nederlands-Indië. Hy is in die Kaap in Suid-Afrika gebore as die seun van Jan van Riebeeck en Maria van Riebeeck. Na voltooiing van sy studies in Nederland in 1676 sluit hy by die VOC as koopman.

Van 1709 tot sy dood in 1713, was hy goewerneur-generaal van Nederlands-Indië. Hy was een gretige ontdekkingsreisiger wat enkele lang en kort reise in Nederlands-Indië onderneem het.

## Verwysings
Eva Krotoa

**Eva Krotoa** (ca. 1643 – 29 Julie 1674) was 'n Khoi-vrou wat as jong meisie deur Jan en Maria van Riebeeck in hulle huis in die Kaap opgeneem is as speelmaat en kinderoppasser vir die Van Riebeeck-kinders. Sy was 'n broerskind van Herrie die Strandloper (Autshumato). Haar Khoi naam was Krotoa, maar sy is deur Maria van Riebeeck na Eva hernoem. Krotoa kon Nederlands en Portugees praat en het as tolk vir die Nederlanders aan die Kaap gewerk.

Op 3 Mei 1662 is Eva in die ou fort gedoop. 'n Paar dae later, op 7 Mei 1662, verlaat haar aangenome familie, die Van Riebeecks, die Kaap. Op 12 April 1664 is sy, weer eens in die fort in die Kaap, met Pieter van Meerhof uit Kopenhagen, Denemarke getroud. Van Meerhof het in 1659 as soldaat na die Kaap gekom. Van Meerhof is in Mei 1665 aangestel as superintendent van die gevangenis op Robbeneiland. Meerhof sterf in 1668 tydens 'n ekspedisie na Madagaskar. Die egpaar het drie kinders gehad, Jacobus, Salamon en Pieternella. Eva keer in Februarie 1668 terug na die Kaapse vasteland.

## Verwysings
Zoliswa Nkonyana

**Zoliswa Nkonyana** († 4 Februarie 2006, Kaapse Metro) was 'n jong Suid-Afrikaanse vrou wat vanweë haar seksuele oriëntering wreedaardig deur 'n Swart gepeupel vermoor is.

## Slagoffer van Swart homofobie 
Nkonyana, 'n 19-jarige vrou uit die Swart dorpsgebied Khayelitsha, was saam met haar vriendin op pad huis toe toe hulle deur 'n skoolmeisie as *tomboys* gesmaad is wat graag "verkrag" sou wou word. Die twee jong vroue is daarna deur 'n gepeupel van jong Swartmans omsingel. Terwyl Nkonyana se vriendin kon ontvlug, is Nkonyana met gholfstokke geslaan, met bakstene bestook en met messe gesteek. Sy is kort daarna in 'n hospitaal oorlede. Sowat vierhonderd mense het haar begrafnis bygewoon, en die Swart dorpsgebied Gugulethu se eerste *gay pride*-betoging het op 19 Februarie ter ere van Zoliswa plaasgevind. Volgens plaaslike nuusberigte is ses mans in hegtenis geneem en van moord aangekla.

## Buitelandse reaksies 
Die moord het skerp reaksie in veral die Verenigde State uitgelok. Die menseregte-organisasie *Human Rights Watch* het 'n beroep gedoen op die Suid-Afrikaanse regering om teen die skuldiges op te tree. Alhoewel die land se nuwe grondwet die eerste wêreldwyd was wat mense teen seksuele diskriminasie beskerm, word volgens mensereg-aktiviste veral Swart en Bruin lesbiese vroue in Suid-Afrika slagoffers van seksistiese geweldpleging soos verkragting.

## Verwysings 
* *Human Rights Watch News*: Moord werp lig op geweldpleging teen lesbiese vroue in Suid-Afrika 
* Kaapstad se Triangle Project kritiseer tradisionele Swart leiers se haatspraak teen LGBT-gemeenskappe 
* *Amnesty International LGBT Concerns* - Suid-Afrika: Trots en vooroordele
* *International Federation of Black Prides* (VSA): Gay-wees in Suid-Afrika
Luciano Floridi

**Luciano Floridi** is op 16 November 1964 in Rome gebore. Hy het filosofie aan die Universiteit van Rome "La Sapienza" studeer en het sy doktorsgraad in filosofie behaal aan die Universiteit van Warwick.
Hy is professor in filosofie aan die Oxford Universiteit en Bari Universiteit. 

## Werke 
* *Augmented Intelligence — A Guide to IT for Philosophers*. Roma: Armando, 1996.
* *Scepticism and the Foundation of Epistemology - A Study in the Metalogical Fallacies*. Leiden: Brill, 1996. 
* *Internet - An Epistemological Essay*. Milano: Il Saggiatore, 1997.
* *Philosophy and Computing: An Introduction*. London/New York: Routledge, 1999. 
* *Sextus Empiricus, The Recovery and Transmission of Pyrrhonism*. Oxford: Oxford University Press, 2002.
* *The Blackwell Guide to the Philosophy of Computing and Information*. Oxford: Blackwell, 2003.

## Wikiskakels 
* Information ethics
* Philosophy of information

## Eksterne skakels 
* www.philosophyofinformation.net
* Interview for the American Philosophical Association — *Philosophy And Computing Newsletter* 
* Biography 
* Biography, in Italian, from *Cervelli in Fuga* (Roma: Accenti, 2001) 
* Where are we in the philosophy of information? The Bergen podcast 
* Floridi's Information Ethics, video of a workshop at NA-CAP
Kaapprovinsie

Die **Provinsie van die Kaap die Goeie Hoop**, beter bekend as die **Kaapprovinsie** (of kortweg *die Kaap* of *Kaapland*) het op 31 Mei 1910 ontstaan toe die Unie van Suid-Afrika gestig is. Die Kaapkolonie het op daardie datum in sy geheel formeel die Kaapprovinsie geword, met Kaapstad as provinsiale hoofstad.

Die Parlementsgebou van die Kaapkolonie in Kaapstad het die tuiste geword van die Unie-Parlement en die provinsie se eie wetgewer is die Kaapse Provinsiale Raad genoem. Die raad het ’n Administrateur aan die hoof gehad, wat bygestaan is deur ’n Uitvoerende Komitee, waarvan die lede verkose lede moes wees van die Provinsiale Raad. Die provinsiale staatsdiens het bekend gestaan as die Kaaplandse Provinsiale Administrasie (KPA), met verskeie afdelingsrade reg oor die provinsie versprei.

Sedert Januarie 1921 is Walvisbaai deur die Kaaprovinsie geadministreer (met 'n onderbreking tussen 1 Oktober 1922 en 30 Augustus 1977 toe dit deur Suidwes-Afrika geadministreer is, alhoewel dit ingevolge internasionale reg steeds 'n mandaatgebied van die Kaapprovinsie gebly het).

Ná die onafhanklikheid van Namibië in 1990 is Walvisbaai op 1 Maart 1994 aan Namibië oorhandig.

Die Kaapprovinsie het stam-trustgebiede in sy oostelike dele en in die verre noorde ingesluit, wat onder die beleid van apartheid uitgemerk is vir “tuislande” of “Bantoestans” en wat in die laat 1970's en vroeë 1980's “onafhanklike” state geword het – hulle het ’n status bereik wat deur Suid-Afrika erken is, maar deur geen ander land nie.

* Transkei, wat vanaf die Groot-Keirivier tot aan die Mtamvunarivier (op die grens met Natal) gestrek het, was die eerste om op 26 Oktober 1976 onafhanklik te word. Hierdie gebied het die afdelingsraad Griekwaland-Oos van die res van die Kaapprovinsie afgesny en twee distrikte is aan Natal oorgedra.
* Bophuthatswana, wat bestaan het uit geïsoleerde stukke grond versprei oor die verre Noord-Kaapland en twee ander provinsies, het op 6 Desember 1977 onafhanklik geword.
* Ciskei, wat vanaf die Groot-Visrivier tot die buitewyke van Oos-Londen en noordwaarts tot naby Queenstown gestrek het, het op 4 Desember 1981 onafhanklik geword.

Die einde van apartheid in 1994 het ook die einde van die Kaapprovinsie beteken en dit is in vier dele verdeel: Wes-Kaap (hoofstad Kaapstad) en Noord-Kaap (hoofstad Kimberley), wat nie deur “tuislande” geaffekteer is nie, en Oos-Kaap (hoofstad Bhisho), en die Provinsie Noordwes, wat deels of in hulle geheel die drie “onafhanklike” state wat vroeër uit Kaapland gesny is, ingesluit het.

## Bronnelys 
* Mike Oettle: Armoria Civica https://web.archive.org/web/20020202054826/http://www.geocities.com/armoria/
Grosse-Île

**Grosse-Île** of **Île de Quarantaine** ("Kwarantyn-eiland") is 'n eiland in die Sint-Laurensrivier sowat 46 kilometer van Quebecstad (Kanada) af. Die eiland met 'n lengte van 2,9 kilometer en 'n wydte van een kilometer is in 1832 in 'n kwarantynkamp omskep om die uitbreiding van 'n cholera-epidemie te bekamp, wat volgens die owerhede deur immigrante na Kanada oorgedra is. Meer as 50&nbsp;000 immigrante-kandidate uit Ierland en Groot-Brittanje het hier 'n mediese ondersoek ondergaan voordat hulle uiteindelik aanvaar is. Ondanks die owerherde se maatreëls het die epidemie egter uitgebrei en in die jare 1833 en 1834 3&nbsp;800 slagoffers in Quebec en 1&nbsp;900 in Montréal geëis.

Ierse immigrante is ook in 1847, tydens die groot Ierse aartappelhongersnood, in Quebec verwelkom, ten spyte van 'n tifus-epidemie in Ierland. Immigrante het onder onmenslike omstandighede aan boord van 441 skepe in Kanada aangekom, ná 'n seereis van tussen ses en nege weke. Die mense was reeds deur die hongersnood verswak, toe hulle as gevolg van die onhigiëniese toestande en swak sanitasie die siekte opgedoen het. Meer as 5&nbsp;000 het op see gesterf, en hulle lyke is oorboord gegooi. 2&nbsp;200 oorledenes is op die skepe gevind nadat hulle in Québec aangekom het. In daardie jaar is altesaam meer as 90&nbsp;000 immigrante op Grosse-Île ondersoek, terwyl 5&nbsp;400 mense hier oorlede is.

'n Aantal immigranteskepe is na Pointe Saint-Charles in Montreal gestuur, waar 'n verdere 6&nbsp;000 Iere aan tifus beswyk het. In Quebec en Montreal het veral geneeskundiges, ander mediese personeel, seemanne, priesters en nonne die siekte opgedoen en gesterf.

Die kamp is ná sowat eenhonderd jaar in 1937 gesluit. Geheime bakteriologiese ondersoeke het in 1947 begin, en die eiland was vir 'n lang tydperk nie toeganklik vir die publiek nie. In 1984 is Grosse-Île tot nasionale monument verklaar en staan nou oop vir besoekers. Die ou lasaret van 1847 en 'n monument ter ere van die lasaret-artse, wat in 1853 opgerig is, getuig vandag nog van die tragiese gebeurtenisse op die eiland.

## Verwysings 
* L'Encyclopédie canadienne: La Grosse Île
Waikiki

duimnael|regs|300px|'n Skemer-uitsig oor Waikiki-strand **Waikiki** [ʋaikiːkiː] is 'n stadswyk van Honolulu (Hawaii, Verenigde State) aan die suidkus van die eiland Oahu met 'n oppervlak van twee vierkante kilometer en 19&nbsp;720 inwoners (2000). 

Waikiki lê in die suidooste van Honolulu en strek van die Ala Wai-kanaal (wat gegrawe is om die vroeëre moerasgebiede droog te lê) in die weste en noorde tot by die bergspits Diamond Head in die ooste. Die naam beteken in Hawaiiaans letterlik "Spuitende Water" en verwys na die bronne en stroompies, wat vroeër in die moerasgebiede uitgemond en Waikiki van die binneland geskei het.

Waikiki, die bekendste toeristeoord van Hawaii, het al eeue lank as 'n ontspanningsplek gedien en is veral deur die Hawaiiaanse koninklike gesin as 'n rusplek gebruik. Vandag word die buurt met sy talle wolkekrabber-hotelle (waaronder die *Hilton Hawaiian Village*, die *Halekulani*, die *Hyatt Regency Waikiki* en die *Sheraton Waikiki*, asook historiese hotelle uit die vroeë 20ste eeu soos die* Moana Surfrider Hotel* en die *Royal Hawaiian Hotel*) as die sentrum van Hawaii se toerismebedryf beskou. Die buurt beskik naas sy luukse hotelle ook oor 'n dieretuin, 'n akwarium en talle winkels.

Waikiki-strand is een van die mees bekendes ter wêreld en spog sedert 2001 met gratis rolprent-vertonings op 'n 30-voet-skerm ("*Sunset on the Beach*").

## Geskiedenis 
duimnael|regs|250px|Die Moana-hotelduimnael|regs|250px|*The Royal Hawaiian Hotel*Waikiki was oorspronklik net 'n smal strepie land, wat deur moerasgebiede, visdamme en rys- en tarovelde gekenmerk was. Met die bou van die Ala Wai-kanaal is die moerasgebiede in 1922 drooggelê, en die gebied het vinnig tot Hawaii se belangrikste toeristeoord ontwikkel.

Klein herberge het reeds teen die einde van die 19de eeu ontstaan, en in 1901 is die eerste groot hotel, die *Moana*, geopen. Die historiese houtgebou huisves tans die *Sheraton Moana Surfrider*-hotel. Later is die *Royal Hawaiian* bygevoeg (wat weens sy pienk fasade ook die *Pink Palace* genoem word), en Waikiki het daarna dekades lank 'n bestemming vir welgesteldes gebly. Waikiki se vermaaklikhede was beperk tot hula-dansopvoerings en seuns, wat op die strand hulle ukuleles gespeel het.

Die massatoerisme het tot die oprigting van talle wolkekrabbers met hotelle en woonstelle gelei, en Waikiki bied nou meer as 30&nbsp;000 hotelbeddens (per nag) vir sowat twee miljoen besoekers per jaar aan. In 1988 is die gebied gedeeltelik herbou; die Kalakaua-laan is verbreed en palms is aangeplant om die buurt se voorkoms te verfraai.

## Eksterne skakels 
* Gratis rolprent-vertonings op die strand
* Fotos van Waikiki - Terra Galleria
* WaikikiWiki
Hendrik Swellengrebel

**Hendrik Swellengrebel** (Kaapstad, 20 September 1700 – Utrecht, 26 Desember 1760) was die eerste en enigste VOC-goewerneur van die Kaapkolonie wat plaaslik gebore is.

Swellengrebel was die oudste seun van Johanna Cruse (5 Februarie 1682, Kaapstad – 19 Mei 1713, Kaapstad) en Johannes Swellengrebel (*Moskou, Rusland, 17 Mei 1671 - ṪKaapstad, 1744). Hy het twee broers, Hieronimus en Johannes Balthasar, en twee susters, Elisabeth en Johanna Catharina gehad. Hy is op 15 Julie 1727 in die Kaap met Helena Wilhelmina ten Damme getroud.

Swellengrebel was goewerneur van 1739 tot 1750. Die dorp Swellendam in die Wes-Kaap is na hom  en sy vrou, Helena Wilhelmina ten Damme (1706–1746) genoem. Swellengrebel en Helena Wilhelmina het drie dogters, Johanna, Helena, en Claudia Constantia (geb. 1739), en 'n seun, Ertman Balthasar (geb. 1742), gehad. Tydens die terugreis vanaf die Kaap na Texel hou die twee oudste dogters 'n dagboek wat sover bekend die enigste dagboek van 'n reis tussen die Kaap en Nederland was ten tye van de VOC (1602–1795) wat deur vroue geskryf is en bewaar is gebly het. Ná Helena Wilhelmina ten Damme se aftwerwe op redelik jong ouderdom, is Swellengrebel ná sy verhuising na Nederland weer getroud, met Helena van Ruyven.

In 1750 is hy as goewerneur opgevolg deur Ryk Tulbagh, wat getroud was met Hendrik se suster Elizabeth. Nog 'n suster, Johanna, was getroud met ds. Fanciscus le Seuer, Kaapse predikant van 1729 tot 1746.

## Bronne 
*  Swart, dr. M.J. (voorsitter redaksiekomitee). 1980. *Afrikaanse kultuuralmanak*. Aucklandpark: Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge.

## Sien ook 
* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie

## Verwysings
Olivier (voornaam)

**Olivier** is die Normandies-Franse, Nederlandse en Afrikaanse vorm van 'n oorspronklik Germaanse manlike voornaam wat in Oudnoors as *Anleifr* of *Olafr* bestaan het en sy etimologiese wortels in Oudnoors *an** "voorvaders" en *leifr* "oorblyfsel; seun" het. Die voornaam sou dus "seun van die voorvaders" beteken. Die vroulike ekwivalente van die voornaam is Olivia en Olly.

'n Ander afleiding verwys na die Latynse *oliva* "olyf(boom), olyftak" en *olivarius* "olyfboomplanter". Aangesien die olyfboom in die antieke tydperk as 'n simbool van vrede beskou is, sou die Latynse betekenis van die naam "olyfdraer" of "vredebrenger" wees.

Die voornaam het onder die invloed van die Karolingiese epiek, veral die Karelromans en die beroemde Rolandslied, waarin Olivier een van Roland se paladyne is, reeds vroeg in die Middeleeue baie gewild geraak. Ouers het dikwels twee van hulle seuns *Roland* en *Olivier* genoem.

Die voornaam word deesdae in Nederland, Vlaandere, Suid-Afrika en Namibië min gebruik, maar is nog steeds gewild in Franstalige gebiede soos Frankryk, Wallonië, Wes-Switserland en Québec. 

Die Duitse vorm *Oliver* is in Duitsland ná die Tweede Wêreldoorlog gebruik, terwyl die Engelse *Oliver* wél in William Shakespeare se komedie *As You Like It* voorkom, maar later moontlik onder die invloed van Oliver Cromwell nouliks aan kinders gegee is en eers in die 19de eeu met Charles Dickens se *Oliver Twist* weer opgekom het.

In Shetland, wat eeue lank onder Skandinawiese invloed gestaan het, het die naam *Olaf* versmelt 
met *Oliver*. In Skotland is *Oliver* in 2008 24ste gelys in die land se ranglys van die 100 gewildste voorname vir seuns.

## Variante 
* Nederland, Vlaandere: *Fier*, *Oluvier*
* Engelse taalgebied: *Ol*, *Ollie*
* Skotland: (*Gaelies*) *Olaghair*

## Verwysings 
;Hoofbron
* Van der Schaar, Dr. J.: *Woordenboek van voornamen*. 13de druk. Utrecht/Antwerpen: Uitgeverij Het Spectrum 1983
Daniël van den Henghel

**Daniël van den Henghel** was die waarnemende goewerneur van die Kaapkolonie vanaf 19 September 1737 tot 14 April 1739.

Henghel was ook aan bewind toe die owerheid probleme met die Frans gebore Estiénne Barbier begin optel het.  Barbier is later onder Hendrik Swellengrebel tereggestel en sy kop en hand in "de roodesands Cloof" geplaas en sy ander vier dele langs ander hoofweë op pale uitgestal.

In 1739 is hy as goewerneur opgevolg deur Hendrik Swellengrebel.

## Sien ook 
* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie
Ville-Marie (Montreal)

**Ville-Marie** is 'n arrondissement (stadswyk) van Montreal (Quebec, Kanada) met 'n oppervlak van 16,5 vierkante kilometer en 84&nbsp;013 inwoners. Ville-Marie behels die middestad van Montreal en is gevolglik een van sy besigste kwartiere. Sy argitektuur word gekenmerk deur historiese huise en kerkgeboue, restourante en kafees, die winkels van rue Sainte-Cathérine en die wolkekrabbers van die sakesentrum.

## Ligging 
Ville-Marie behels naas die middestad van Montreal ook die Centre-Sud-gebied, die grootste deel van die Mont Royal-park en die eilande Île Sainte-Hélène en Île Notre-Dame.

Ville-Marie word in die weste begrens deur die stad Westmount en die arrondissements Le Sud-Ouest in die suidweste, Mercier-Hochelaga-Maisonneuve in die ooste, Le Plateau-Mont-Royal in die noordooste, en Outremont en Côte-des-Neiges-Notre-Dame-de-Grâce in die noorde. Die Sint-Laurensrivier vorm die suidelike grens.

## Besienswaardighede 
duimnael|links|250px|'n Tipiese straat in Vieux-Montréal, Augustus 2005
Ville-Marie behels baie van Montreal se mees bekende besienswaardighede en wolkekrabbers, waaronder 1000 de La Gauchetière, 1250 René-Lévesque, die Tour de la Bourse, Place Ville-Marie, die Sun Life-gebou, die Maison Radio-Canada en talle ander kantoorgeboue.

Ook drie van Montréal se vier universiteite - McGill, Concordia en UQAM - en drie van sy vier basilieke - Marie Reine du Monde, Notre-Dame de Montréal en St. Patrick's lê in Ville-Marie. Die Grande Bibliothèque du Québec is een van die meer onlangse geboue, wat hier opgerig is, terwyl die nuwe CHUM-megahospitaal tans beplan word.

Die belangrikste parke en ontspanningsgebiede is Mont-Royal en sy park, die Parc Jean-Drapeau (die voormalige skouterrein van die Expo 67-wêreldtentoonstelling), Square Dorchester en die Place du Canada, en die Ou Hawe (Vieux-Port de Montréal).

## Eksterne Skakels 
*Borough webwerf
*Ville-Marie wolkekrabbers
Ville-Marie

**Ville-Marie** kan verwys na enige van die volgende:

* 'n Dorp in die Kanadese provinsie Québec: Sien Ville-Marie (Québec)
* Die oorspronklike naam van die kolonie in Nieu-Frankryk, waaruit later die stad Montréal ontwikkel het.
* 'n Arrondissement (stadswyk) van Montréal: Sien Ville-Marie (Montréal)

Sien ook Autoroute Ville-Marie, Place Ville-Marie; Westmount--Ville-Marie.
Adriaan van Kervel

**Adriaan van Kervel** (1681 &ndash; 19 September 1737, Kaapstad) was die goewerneur van die Kaapkolonie vanaf 31 Augustus 1737 tot 19 September 1737.

Nadat hy na slegs drie weke in die pos te sterwe kom word Daniël van den Henghel in waarnemende hoedanigheid in sy plek aangestel. Hy was getroud met Aletta Corssenaer wat kort na hom oorlede is.

## Sien ook 
* Lys van kommandeurs en goewerneurs van die Kaapkolonie

## Verwysings
Pointe-à-Callière

regs|thumbnail|200px|Musée Pointe-à-Callière duimnael|links|250px|Die ondergrondse argeologiese kompleks
**Pointe-à-Callière** is die plek waar die stad Montreal (Quebec, Kanada) op 17 Mei 1642 gestig is. Aanvanklik is hier 'n fort opgerig.
 
Tans neem die moderne Pointe-à-Callière-museum, wat die geskiedenis en argeologie van Montreal behandel, die plek in. Die museum, wat ter geleentheid van Montreal se 350-jaar-feesviering op 17 Mei 1992 gestig is, bewaar die argeologiese erfenis van die stad en bied talle permanente en tydelike tentoonstellings, asook 'n verskeidenheid opvoedkundige aktiwiteite aan.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf
Pokémon

duimnael|Internasionale franchise-logo van Pokémon
**Pokémon** (ポケモン) is die naam van die multimiljoen dollar mediafranchise, wat die eiendom is van Nintendo. Die franchise is gebaseer op die konsep van vang, versamel, vermeerder, om handel te dryf, en om met honderde verskillende kreature te speel. Daar is Pokémon speletjies, anime, kaarte en manga. Pokémon is deur Satoshi Tajiri op die been gebring. Hoewel daar 913 verskillende spesies van Pokémon bestaan, is die mees bekende Pikachu. Dit is Nintendo se tweede mees gewilde reeks.  

Die naam bly dieselfde in die meervoud; dus een Pokémon en baie Pokémon. Die franchise-naam is afgelei van die afkorting van die oorspronklike naam van sy eerste elektroniese speletjies, ポケットモンスター, *Poketto Monsutā* (Pocket Monsters in Engels; letterlik "sakmonsters"). 

## Verwysings 
## Sien ook 
* Lys van Pokémon
* *Pokémon Go*
* *Digimon*
* *Mario*
Quebecstad-Windsor-korridor

duimnael|regs|250px|Die Quebecstad-Windsor-korridor. Distrikte, wat in rooi verskyn, lê in die korridor, terwyl die aangrensende groen distrikte weens hulle ekonomiese bande by die korridor gereken word Die **Quebecstad-Windsor-korridor**, wat oor 'n afstand van 1&nbsp;150 kilometer strek, is die mees digbevolkte en hoogs geïndustrialiseerde gebied in Kanada. Met meer as 16 miljoen inwoners behels hierdie geografiese korridor die helfte van die Kanadese bevolking en drie van die vier grootste stede in die land. 'n Groot aantal aangrensende stedelike gebiede mag vanweë hulle sterk bande met die Quebecstad-Windsor-korridor by hierdie streek gereken word, waaronder Sherbrooke, Quebec; Buffalo, New York en Detroit, Michigan. Met hierdie gebiede het die korridor 'n totale bevolking van meer as 25 miljoen mense. Met sy groot belangrikheid vir die land se ekonomiese en politieke infrastruktuur, toon die korridor baie ooreenkomste met die gebied langs die Noordoos-korridor in die Verenigde State.

Die naam is afgelei van die stede aan weerskante van die korridor en is oorspronklik deur die spoorwegmaatskappy *VIA Rail* gewild gemaak, wat hier 'n groot aantal daaglikse passasierstreine laat loop. *VIA Rail* verwys na die gebied dikwels as "The Corridor". Net soos in die geval van die Amerikaanse Noordoos-korridor is die term uitgebrei om ook na die geografie en demografie van die gebied te verwys, waardeur die korridor loop.

## Geografie 
duimnael|links|250px|Die Ambassador-brug verbind die sakesentrums van Windsor (Kanada, links) en Detroit (VSA) met mekaar
Die korridor strek van Quebecstad in die noordooste tot by Windsor, Ontario, net suid van die Amerikaanse stad Detroit, Michigan, in die suidweste en loop noord van die Sint-Laurensrivier, Ontariomeer en Eriemeer.

Die belangrikste stedelike gebiede langs die korridor is (in oos-westelike rigting) Quebecstad, Trois-Rivières, Drummondville, Montreal, Cornwall, Brockville, Kingston, Belleville, Oshawa, Toronto, Hamilton, Kitchener-Waterloo, London, Chatham en Windsor. Daarnaas maak ook Sherbrooke, Ottawa, Peterborough, Guelph, Brantford, St. Catharines, Niagara Falls, Fort Erie, Barrie en Sarnia deel uit van die korridor se vervoerstelsel van hoofpaaie en spoorweglyne.

Stede in die Amerikaanse deelstaat New York en in die suidooste van Michigan behoort nie regstreeks by die korridor nie, maar het beduidende kulturele, politieke en ekonomiese bande met die stedelike gebiede oorkant die grens (soos die Goue Hoefyster en Windsor). As hulle by die korridor gereken word, bereik die gebied 'n inwonertal van meer as sewe miljoen.
Frans-Nederlandse Oorlog

Die **Frans-Nederlandse Oorlog** (1672–1678) was 'n oorlog tussen die Koninkryk van Frankryk, die Bisdom van Münster, die Bisdom van Keulen en Engeland teen die Nederlandse Republiek. Die Heilige Romeinse Ryk en Spanje het later by Nederland aangesluit om 'n viervoudige alliansie te vorm. Die oorlog is beëindig met die Verdrag van Nijmegen (1678). Die verdrag het Frankryk beheer van die Franche-Comté gegee wat te vore aan Spanje behoort het.

Frankryk het 'n koalisie gelei wat die Bisdom van Münster, die Bisdom van Keulen en Engeland ingesluit het. Die koalisie het deur die Verdrag van Dover, 'n geheime verdrag wat in 1670 tussen Karel II van Engeland en Lodewyk XIV van Frankryk gesluit is, ontstaan. Lodewyk XIV was vies oor die Nederlanders se weiering om saam te werk ter vernietiging en verdeling van die Spaanse Nederlande. Aangesien die Nederlandse weermag sedert 1648 verwaarloos is, het die Franse geen probleme ondervind nadat hulle onverwags by die fort van Maastricht verbygemarsjeer en Utrecht oorgeneem het nie. Daar word aangeneem dat Prins Willem III van Oranje die leidende Nederlandse politikus Johan de Witt afgeset en vermoor het en as stadhouer verklaar is. Aangesien die Franse die belangrikste stede in Nederland aan die Engelse belowe het, was hulle nie te gretig om dié in te neem nie en het hulle probeer om sestien miljoen gulde van die Nederlanders te kry vir 'n aparte vrede. Die buitensporige eis het die Nederlandse weerstand verstewig en onderhandelinge het die Republiek tyd gegee om die platteland te oorstroom deur opsetlike vloede, wat die Franse opmars gestuit het. Die biskop van Münster het Groningen probeer beleër, maar was onsuksesvol. 'n Poging is aangewend om die Republiek van die see af in te val maar dit is gefnuik deur admiraal Michiel de Ruyter in vier strategiese oorwinnings teen die gekombineerde Engels-Franse vloot (die gebeure staan algemeen bekend as die Derde Engels-Nederlandse Oorlog). Engeland het toe in 1674 kragtens die Vrede van Westminster uit die oorlog getree.

Bondgenote het intussen by Nederland aangesluit, naamlik die Keurvors van Brandenburg, die Keiser van die Heilige Romeinse Ryk en Karel II van Spanje. Frankryk se Lodewyk XIV moes ondanks die suksesvolle beleëring van Maastricht in 1673 sy planne om die Nederlanders te verslaan, laat vaar en terugkeer na 'n oorlog aan die Franse grense. Teen 1678 het hy daarin geslaag om sy opponente se koalisie op te breek en het hy aansienlike grondgebied gewen in die bepalings van die Verdrag van Nijmegen. Frankryk het naamlik die Franche-Comté en verskeie gebiede in die Suidelike Nederlande van Spanje bekom. Die Nederlanders het nogtans daarin geslaag om die ambisies van twee van die belangrikste koningshuise van die tyd: die Stuarts en die Bourbons, in die wiele te ry.

Die oorlog dui die begin van die nimmereindigende wedywering tussen die twee magtigste mans in Europa aan. Willem III (wat later ook die troon van Engeland sou oorwin) en Lodewyk XIV en hulle onderskeie leërs sou mekaar in die daaropvolgende jare in 'n lang reeks oorloë teëstaan.
Hipofise

Die **pituïtêre klier** of **hipofise** is 'n endokriene klier, wat so groot soos 'n ertjie is en geleë is in die skedelbasis reg onder die brein. Dit lê in 'n klein, benige holte (pituïtêre fossa). Die hipofise skei vele hormone af. Die hormone wat afgeskei word reguleer homeostase, insluitend trofiese hormone wat ander endokriene kliere stimuleer. Dit word funksioneel verbind aan die hipotalamus.

Die hipofise word in twee dele verdeel, die adenohipofise of voorkwab en die neurohipofise of agterkwab. In die adenohipofise word 'n hele aantal hormone geproduseer wat insluit: groeihormoon (GH), tiroïed-stimulerende hormoon (TSH), kortikotropien (ACTH), gonadotrope hormone, follikel-stimulerende hormoon (FSH), luteïniserende hormoon (LH) en prolaktien. Die agterkwab is betrokke by vogregulering in die liggaam. Twee homone wat in die hipotalamus geproduseer word, word hier geberg nl. anti-diuretiese hormoon (ADH) en oksitosien.

## Funksies van die hormone 
GH is betrokke by die beheer van groei in die mens en beïnvloed slegs sekere tipes selle. Daar is byvoorbeeld 'n direkte uitwerking op weefselselle i.p.v. op endokriene kliere. 

TSH stimuleer die tiroïed (skildklier) dat skildklierhormone (tiroksien en trijodotironien) daarin vervaardig word.

ACTH stimuleer die bynierskors om bynierhormone te vervaardig.

Gonadotrope hormone het 'n invloed op die ovaria en die testes.

FSH bevorder die groei en rypword van follikels (blasies waarin die eiersel lê) in die ovaria by die vrou en dit bevorder spermatogenese by die man in die testes. Lg. geskied deur stimulasie van die Sertoliselle (betrokke by rypword van sperm).

LH is ook 'n geslagshormoon soos FSH. By die vrou stimuleer dit eiersel-rypwording en ovulasie. By die man speel dit 'n rol in die vorming van die manlike hormoon testosteroon. 

Prolaktien word vrygestel tydens swangerskap en laktasie.
Drievoudige Verbond (1668)

:*Vir ander gebruike van die term , sien Drievoudige Verbond.*

Die **Drievoudige Verbond ** van 1668 het bestaan uit Engeland, Swede en die Nederlandse Republiek.  Dit is gevorm om die uitbreiding van Lodewyk XIV se Frankryk in die Devolusieoorlog te stuit nadat Lodewyk XIV die Spaanse Nederlande ingeval het.  Die Verbond is nooit vir gewapende stryd teen Frankryk in die lewe geroep nie, maar dit was genoeg van 'n bedreiging om Lodewyk te dwing om sy offensief te halt en die Verdrag van Aix-la-Chapelle met Spanje te teken.

Die verbond is deur sir William Temple van Engeland, wat pro-Nederlandse buitelandse beleid in Engeland geformuleer het wat van tyd tot tyd tydens Karel II van Engeland se bewind toegepas is, as ambassadeur in Den Haag onderhandel.

Engeland het in die Verdrag van Dover met Frankryk ooreengekom om die Verbond te beëindig.

## Verwysings
Vrede van Nijmegen

Met die **Vrede van Nijmegen** word in Nederlands 'n vredesverdrag bedoel wat op 11 Augustus 1678 in Nijmegen gesluit is tussen die Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande en Frankryk.

Die Vrede van Nijmegen het 'n einde gebring aan die vyandelikhede tussen die Republiek en Frankryk in die Frans-Nederlandse Oorlog. Frankryk het terug getrek uit Nederlandse gebied, onder andere uit Kortrijk, maar het 'n gedeelte van die Graafskap Vlaandere behou, met name Ieper en Sint-Omaars. Frankryk kry Franche-Comté terug van Spanje nadat dit die gebied tydens die Vrede van Aken moes afstaan.  'n Hele reeks "Duitse" gebiede het ook onder Franse invloed gekom: de Elsas, Lotharinge, Bouillon, Freiburg, en andere.

Internasionaal word met die **Vrede van Nijmegen** meerdere samehangende verdrae bedoel wat in 1678-79 in Nijmegen gesluit is om 'n einde te bring aan die Frans-Nederlandse Oorlog.  Hierdie verdrae is: 
* 11 Augustus 1678: die bogenoemde verdrag tussen Frankryk en die Nederlandse Republiek
* 17 September 1678 tussen Frankryk en Spanje
* 5 Februarie 1679, tussen Frankryk en Swede en die Heilige Romeinse Ryk
* 19 Maart 1679, tussen Swede en die Bisdom van Münster
* 2 Oktober 1679, tussen Swede en die Nederlandse Republiek

Deurdat Frankryk en die Nederlande vrede sluit, is Spanje en die Duitse keiser verplig om die Franse mag te erken.  Die toegewinge aan Frankryk word in die daaropvolgende dekades, by die Vrede van Rijswijk (1698) en by die Vrede van Utrecht (1713), gedeeltelik teruggeneem.

## Eksterne skakels 
*Oorsig van die Franse ekspansionisme in Vlaandere
Clavelin

'n **Clavelin** is 'n kort vet 62 centiliter wynbottel wat tradisioneel vir die Vin Jaune wyn van die Jura département in die Franche-Comté streek, Frankryk, gebruik word. Die ongewone grootte van 62 centiliter (620 ml) kom ooreen met die hoeveelheid wyn wat van 'n oorspronklike liter wyn oorbly na die 6 jaar en drie maande wat die wyn in eikehout vaatjies verouder word. In die in 18de eeu het 'n familie van Château-Chalon die glassmakers van Vieille-Loyen gevra om 'n spesiale bottel vir Vin Jaune  te maak. In 1914 bestel die Abdy Clavelin van Nevy-sur-Seille dertig bottels as deel van sy glasbestelling wat die oorsprong van die woord *Clavelin* verklaar 

## Verwysings
Vin Jaune

duimnael|regs|250px|Vin Jaune van die Jura in Franche Comté**Vin jaune** (letterlik "geelwyn") is 'n ongewone wyn wat in die Jura-département in die Franche-Comté streek, Frankryk gemaak word.

Die wyn word van laatoes-Savagnindruiwe gemaak, 'n ongewone plaaslike wit druifsoort. Die druiwe word stadig gefermenteer en in klein eikehoutvaatjies gestoor. Die vaatjies word nie volgemaak nie, anders as by meeste ander wyne, wat veroorsaak dat 'n luggaping bo die wyn vorm as gevolg van verdamping. 'n Gislagie groei oor die wyn wat dit gedeeltelik teen oksidasie beskerm. Die wyn verkry 'n kenmerkende geel kleur en die geur daarvan ontwikkel soos dit vir ses jaar en drie maande verouder word. Teen die tyd bly omtrent 62% van die oorspronklike wyn behoue en die wyn word gebottel in 62cl wynbottels wat clavelins genoem word.

Die wyn verouder geweldig goed en word gewoonlik nie gedrink voor dit ten minste tien jaar gebottel is nie, omtrent sestien jaar na die oes. Dit kan vir vyftig of 'n honderd jaar hou.

Etiketsbenamings sluit in *Château-Chalon AOC*, *Arbois Vin Jaune AOC*, *Cotes du Jura vin Jaune AOC* en ''Vin Jaune de L'Etoile''.

## La Percée du Vin Jaune 
'n Fees genaamd *La Percée du Vin Jaune* (Letterlik: "Oopmaak van die geelwyn") word elke jaar in die eerste week van Februarie gehou om die vrystelling van 'n nuwe oesjaar bekend te stel. Onlangse feeste, wat proesessies insluit, het meer as 30&nbsp;000 beoekers gelok. Die fees vind elke jaar in 'n ander dorpie in die streek plaas.

## Eksterne skakels 
* La Percée du Vin Jaune meestal in Frans
Vrede van Aken (1668)

Die **Vrede van Aken** (Frans: ''Traité d'Aix-la-Chapelle'') van 2 Mei 1668 het 'n einde gebring aan die Devolusieoorlog tussen oorlog tussen Frankryk en Spanje wat in 1667 begin het as gevolg van die twee lande se tryd oor die Spaanse Nederlande.

Vredesamesprekings is te weeg gebring deur die opbou van 'n troepemag kragtens die Drievoudige Verbond van 1668 tussen Engeland, Swede, en die Nederlandse Republiek om verdere opmars van die Franse in Vlaandere te verhoed. 

Pous Clemens IX het as bemiddelaar in die vredesonderhandelinge opgetree. Die Vrede van Aken ken Vlaandere en Henegouwe aan Frankryk se Lodewyk XIV toe, maar hy moes Franche-Comté aan Spanje afstaan. Om die vrede te vier, is vuurwerk in Harelbeke afgeskiet.
Administratiewe streke van Tsjeggië

duimnael|Die administratiewe geweste van Tsjeggië

Hierdie artikel lys al die **administratiewe geweste van Tsjeggië**.

## Bestuurlik 
duimnael|Administratiewe geweste van Tsjeggië
# Karlsbad (*Karlovarský kraj*)
# Ústí nad Labem (*Ustecký kraj*)
# Liberec (*Liberecký kraj*)
# Hradec Králové (gewes) (*Kralovéhradecký kraj*)
# Pardubice (*Pardubický kraj*)
# Olomouc (*Olomoucký kraj*)
# Morawies-Silesiese gewes (*Moravskoslezský kraj*)
# Pilsen (*Plzeňský kraj*)
# Sentraal-Boheme (*Středočeský kraj*)
# Praag (*Praha*)
# Suid-Boheme (*Jihočeský kraj*)
# Vysočina (*Kraj Vysočina*)
# Suid-Morawië (*Jihomoravský kraj*)
# Zlín (*Zlínský kraj*)

### Vlae 

Beeld:Flag of Karlovy Vary Region.svg|Karlsbad (1):**Vlag**
Beeld:Flag of Hradec Kralove Region.svg|Hradec Králové (4):**Vlag**
Beeld:Flag of Liberec Region.svg|Liberec (3):**Vlag**
Beeld:Flag of Central Bohemian Region.svg|Midden-Bohemen (9):**Vlag**
Beeld:Flag of Moravian-Silesian Region.svg|Moravië-Silesië (7):**Vlag**
Beeld:Flag of Olomouc Region.svg|Olomouc (6):**Vlag**
Beeld:Flag of Pardubice Region.svg|Pardubice (5):**Vlag**
Beeld:Flag of Plzen Region.svg|Pilsen (8):**Vlag**
Beeld:Flag of Prague.svg|Praag (10):**Vlag**
Beeld:Flag of Usti nad Labem Region.svg|Ústí nad Labem (2):**Vlag**
Beeld:Flag of Vysocina Region.svg|Vysočina (12):**Vlag**
Beeld:Flag of Zlin Region.svg|Zlín (14):**Vlag**
Beeld:Flag of South Bohemian Region.svg|Zuid-Bohemen (11):**Vlag**
Beeld:Flag of South Moravian Region.svg|Zuid-Moravië (13):**Vlag**

## Histories 
duimnael|Die historiese Tsjeggiese landen
* Boheme
* Morawië
* 'n Deel van Silesië

### Vlae 

Beeld:Flag of Bohemia.svg|Boheme:**Vlag**
Beeld:Flag of Moravia.svg|Morawië:**Vlag**
Beeld:Flag of Czech Silesia.svg|Silesië:**Vlag**
Suid-Afrikaanse Leër

Die **Suid-Afrikaanse Leër** is die landmagkomponent van die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag en van sy voorganger die Suid-Afrikaanse Weermag.

Suid-Afrikaanse militêre tradisies het ontwikkel uit die grensoorloë wat deur kommandomagte geveg is, omdat die Afrikaners nie vertroue in staande weermagte gehad het nie. Nadat die Unie van Suid-Afrika in 1910 gevorm is, het generaal Jan Smuts, Suid-Afrika se eerste minister van Verdediging, 'n hoë prioriteit geplaas op die skep van 'n verenigde militêre mag uit die vier aparte weermagte van die provinsies. Dit het gelei tot die skepping van die Unieverdedigingsmag.

Die moderne Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag is saamgestel uit professionele soldate van alle rasse. Die Suid-Afrikaanse weermag is tans getaak met vredesoperasies van die Verenigde Nasies en die Afrika-unie in lande soos Burundi en die Demokratiese Republiek van die Kongo.

## Sien ook 
* Suid-Afrikaanse Lugmag
* Suid-Afrikaanse Militêre Gesondheidsdiens
* Suid-Afrikaanse militêre dekorasies en medaljes
* Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag
* Suid-Afrikaanse Vloot

## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf
Suid-Afrikaanse Seediens

**Suid-Afrikaanse Seediens** (1922-1939) was Suid-Afrika se eerste staandemagvloot. Dit is op 1 April 1922 op die been gebring. Op 15 Januarie 1940 is dit met 'n nuwe vloot-eenheid, die Verdedigingsmag ter See vervang.

## Sien ook 
* Suid-Afrikaanse Seemag
* Suid-Afrikaanse Vloot
Suid-Afrikaanse Seemag

**Suid-Afrikaanse Seemag** is 'n voormalige (1942-1951) naam van die Suid-Afrikaanse Vloot.

Die Verdedigingsmag ter See en die *Koninklike Mariene-vrywilligerreserwe* het op 1 Augustus 1942 saamge­smelt om die Suid-Afrikaanse Seemag te vorm. In 1944, toe die Tweede Wêreldoorlog sy hoogtepunt bereik het, het die Suid-Afrikaanse Seemag uit 87 vaartuie bestaan. 'n Totaal van 329 lede van die Suid-Afrikaanse Seemag het tydens vyandelike aksie gesneuwel of het gesterf terwyl hulle op aktiewe diens was en 225 toekennings is vir dapperheid of uitnemende diens aan hulle toegeken.

Die Suid-Afrikaanse Seemag het op 1 Januarie 1951 die Suid-Afrikaanse Vloot geword.

## Sien ook 
* Verdedigingsmag ter See
* Suid-Afrikaanse Seediens
* Suid-Afrikaanse Vloot

## Eksterne skakels 
* Meer inligting op sadf.info
Verdedigingsmag ter See

**Verdedigingsmag ter See** is 'n voormalige (1940-1942) naam van die Suid-Afrikaanse Vloot.

Op 15 Januarie 1940 het Suid-Afrika 'n nuwe vloot-eenheid, die Verdedigingsmag ter See, gestig. Die Britse skout-admiraal G.W. Hallifax is as die bevelvoerder oor die eenheid aangestel. Die eenheid was verantwoordelik vir die instandhouding van mynveers, duikbootjagdienste en ander ondersoek en seindienste in die Suid-Afrikaanse waters. Hulle het die taal van die Britse Vloot oorgeneem.

Die *Verdedigingsmag ter See* en die *Koninklike Mariene-vrywilligerreserwe* het op 1 Augustus 1942 saamge­smelt om die Suid-Afrikaanse Seemag te vorm, wat later die Suid-Afrikaanse Vloot sou word.

## Sien ook 
* Suid-Afrikaanse Seemag
* Suid-Afrikaanse Seediens
* Suid-Afrikaanse Vloot

## Eksterne skakels 
* Meer inligting op sadf.info
Eerste Minister van Suid-Afrika

[duimnael|[Wapen van Suid-Afrika (1932–2000)]]

Die **Eerste Minister van Suid-Afrika** was die regeringshoof van Suid-Afrika van 1910 tot 1984. Suid-Afrika het in daardie tydperk die Britse grondwetlike model gevolg, waar die staatshoof (die Goewerneur-generaal van Suid-Afrika tot 1961 en die Staatspresident van Suid-Afrika daarna) seremonieel en bo die partypolitiek verhewe was, terwyl die regeringshoof 'n politieke leier was. Die eerste minister is deur die staatshoof aangestel, maar in die praktyk was hy altyd die hoof van die politieke party of koalisie met die meerderheid van die setels in die parlement. Die ampte van staatshoof en regeringshoof is in 1984 saamgesnoer en die amp van Eerste Minister afgeskaf nadat 'n nuwe grondwet aangeneem is en die driekamerparlement ingevoer is.

## Lys van Eerste Ministers van Suid-Afrika (1910–1984) 
; Partye

## Sien ook 
* Adjunkpresident van Suid-Afrika
* Goewerneur-generaal van Suid-Afrika
* President van Suid-Afrika
* Speaker van die Nasionale Vergadering
* Staatspresident van Suid-Afrika
* Lys van Suid-Afrikaanse staatshoofde
Robert Mugabe

**Robert Gabriel Mugabe** (21 Februarie 1924 – 6 September 2019) was 'n Zimbabwiese politikus. Hy was vanaf 1980 die staatshoof van Zimbabwe, eers as eerste minister en later as president. In die laaste jare van sy presidentskap is hy deur vele as 'n diktator beskou wat ter wille van magsbehoud die ekonomiese welsyn van die Zimbabwiese bevolking opgeoffer het. 

Mugabe is naby die destydse Fort Victoria (vandag Masvingo) gebore en het aan talle universiteite studeer, waaronder die Universiteit van Fort Hare in Suid-Afrika, asook in Accra, Ghana.

## Politieke loopbaan 
[duimnael|links|Demonstrasie teen Mugabe in [Londen.]]
duimnael|links|Robert Mugabe saam met sy vrou Grace in 2013.

In 1960 het hy na Suid-Rhodesië teruggekeer en 'n stigterslid van die ZANU-party geword. Vanaf 1964 het hy tien jaar in die tronk deurgebring. Daarna het hy Rhodesië verlaat en na Mosambiek gegaan om met die *Zimbabwe African National Liberation Army* (ZANLA, die militêre afdeling van die ZANU-party) teen Ian Smith se blanke regering van Rhodesië te veg. In die loop van dié konflik het die ZANLA ook wit boere se plase aangeval. Die uiteinde van die oorlog teen blank-Rhodesië was dat die land na *Zimbabwe* hernoem is en dat Robert Mugabe ná die eerste vrye verkiesing op 4 Maart 1980 Zimbabwe se eerste minister geword het. Daar word gesê dat hy in 1982 meer as 20&nbsp;000 Ndebeles laat vermoor het, omdat hulle sy teenstander Joshua Nkomo ondersteun het. 

In 1987 is die amp van die eerste minister van Zimbabwe afgeskaf en het Mugabe die president van die land geword. Hy kon die verkiesings van 1990 met verreweg die meeste stemme wen, maar het hom begin radikaliseer. Later was sy regering 'n diktatuur en is hy deur ander partylede dikwels "koning" genoem. 

In reaksie op kritiek het hy by 'n staatsbegrafnis van een van sy kabinetsministers gesê:

Hy is verbied om na die Europese Unie te reis weens die erge skending van menseregte in sy land. Op 30 Januarie 2015 het hy president van die Afrika-unie geword en dié amp tot 30 Januarie 2016 beklee. Sy bynaam was *Uncle Bob*. Ná 'n *de facto*-staatsgreep het Mugabe op 21 November 2017 as staatshoof bedank en van die openbare toneel verdwyn.

## Dood 
Mugabe is weens swak gesondheid op 6 September 2019 in die ouderdom van 95 in Singapoer oorlede.

## Lees ook
*Gukurahundi
* Mugabe and the White African

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Webwerf van Zimbabwe se regering 
*  Joseph Winter: Mugabe’s Descent into Dictatorship (13 Maart 2002)
*  The Daily Mail:The battle to ban Mugabe's men
Breaker Morant

**Harry "The Breaker" Morant** (* 9 Desember 1864 – † 27 Februarie 1902) was 'n luitenant in die Bushveldt Carbineers uit Australië tydens die Tweede Vryheidsoorlog wat bekendheid verwerf het na sy skuldigbevinding en teregstelling weens moord op talle krygsgevangenes en ander ooggetuies van sy wandade. Die bynaam "Breaker" het hy gekry vanweë sy bedrewenheid met die inbreek van perde. Hy het ook gedig en van sy werk is in verskeie tydskrifte gepubliseer.

Gedurende sy diens in die Tweede Vryheidsoorlog, was hy verantwoordelik vir bevele vir die summiere teregstelling van verskeie Boere- en swart gevangenes, wat gelei het tot sy omstrede krygsverhoor en teregstelling vir moord deur die Britse Leër. Sy doodsbevel is persoonlik deur Lord Kitchener geteken al het hy dit later ontken.

In Australië is Morant na sy dood as 'n volksheld beskou. Sy verhaal is in verskeie boeke vertel asook 'n bekende film, die regisseur Bruce Beresford se *Breaker Morant* (1979), wat 'n romantiese voorstelling van Morant se wandade maak en feite van sy brutale optrede verswyg.

## Eksterne skakels 
* Teks van *Scapegoats of the Empire* by Project Gutenberg of Australia
* Breaker Morant: Victim or Martyr? Sluit voorheen onbekende Suid-Afrikaanse inligting in.
Newton (eenheid)

regs|duimnael|Illustrasie van een newton
**Newton** is 'n SI afgeleide eenheid van krag (vektor). Dit is vernoem na sir Isaac Newton.

## Definisie 
'n Newton is die hoeveelheid krag wat nodig is om 'n massa van een kilogram teen 'n tempo van een meter per sekonde kwadraat te versnel.

: 1\, \mathrm{N}=1\, \mathrm{kg} \cdot \mathrm{m} / \mathrm{s}^{2}

of

: 1\, \mathrm{N}=1\, \mathrm{kg} \cdot \mathrm{m} . \mathrm{s}^{-2}
## Kyk ook 
* Joule
Vrede van Westminster (1674)

Die **Vrede van Westminster** is 'n ooreenkoms wat tussen die Nederlandse Republiek en Engeland geteken is op 19 Februarie 1674 aan die einde van die Derde Engels-Nederlandse Oorlog.

In terme van die ooreenkoms het die Nederlandse kolonie Nieuw Amsterdam onder Engelse beheer gekom. Die Engelse noem die kolonie reeds sedert  1664 toe hulle Nieuw-Amsterdam vir die eerste keer ingeneem het "New York". In ruil vir New York is die gebied van Suriname van Engeland na Nederland oorgedra.