Ugandese nasionale krieketspan

Die **Ugandese nasionale krieketspan** (Engels: *Uganda national cricket team*; Swahili: *Timu ya kriketi ya Uganda*), met die bynaam “Cricket Cranes”, is die nasionale krieketspan wat Uganda in internasionale krieket verteenwoordig. Krieket word in Uganda deur die Ugandese Krieketvereniging (*UCA*, van Engels: *Uganda Cricket Association*; Swahili: *Shirikisho la Kriketi Uganda*) beheer. Uganda is sedert 1998 ’n assosiaatlid van die Internasionale Krieketraad (IKR). Saam met Kenia en Namibië is Uganda tradisioneel een van die sterker nasionale Afrikakrieketspanne na die toetslande Suid-Afrika en Zimbabwe.

Uganda het al vroeg in 1914 met ’n internasionale span teen die Oos-Afrikaanse Protektoraat te staan gekom, maar hulle het eers van die vroeë 1950’s af gereeld teen ander spanne begin speel en gereeld reekse teen die plaaslike mededingers Kenia en Tanzanië (destyds Tanganjika) beslis. Van 1966 af het Uganda spelers beskikbaar gestel vir die gesamentlike Oos-Afrikaanse span wat in 1989 die Oos- en Sentraal-Afrikaanse span geword het.

Tydens die IKR-trofee 2001 in Kanada het die land op sy eie deelgeneem. Uganda het aan die volgende drie toernooie deelgeneem, wat later in krieketwêreldbekerkwalifisering hernoem is, maar hulle kon nie vir ’n krieketwêreldbekertoernooi kwalifiseer nie. Tydens die Wêreldkrieketliga het Uganda drie keer die Wêreldkrieketliga se afdeling twee gehaal, maar hulle het elke keer na afdeling drie teruggeval. Die span het ook ses keer aan die T20I-wêreldbekerkwalifisering deelgeneem en die 2023-kwalifisering as naaswenner ná Namibië afgesluit, waarmee hulle vir die T20I-wêreldbeker 2024 kon kwalifiseer, hul eerste deelname aan dié toernooi. In dié proses kon hulle onder andere die volle lid Zimbabwe vir die eerste keer klop. Daarmee het hulle ná die volle lede Suid-Afrika en Zimbabwe, asook die assosiaatlede Namibië en Kenia die vyfde Afrikaland geword wat vir ’n internasionale kriekettoernooi kon kwalifiseer. Tydens die T20I-wêreldbeker 2024 kon Uganda Papoea-Nieu-Guinee klop, gelyk aan hul eerste T20I-wêreldbekeroorwinning en eerste oorwinning in enige IKR-toernooi ooit.

In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens word al die T20I-wedstryde wat Uganda ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel as ’n volle T20I erken. Uganda is tans (Oktober 2025) 22ste op die Twintig20-wêreldranglys.

## Beheerliggaam 
Die Ugandese Krieketvereniging (Engels: *Uganda Cricket Association*, UCA; Swahili: *Shirikisho la Kriketi Uganda*) is in 1952 gestig en verantwoordelik vir die reël van krieket in Uganda. In 1998 het hulle as ’n assosiaatlid by die Internasionale Krieketraad (IKR) aangesluit. In dieselfde jaar het hulle by die Afrikakrieketvereniging (*Africa Cricket Association*, “ACA”) aangesluit.

Die Ugandese Krieketvereniging bestuur al die Uganda-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is die UCA verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Ugandese span.

Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Uganda oor ’n o/19-nasionale span wat aan die o/19-krieketwêreldbeker deelneem.

## Geskiedenis 
### Beginjare 
Britse koloniste het krieket aan die einde van die 19de eeu na Uganda saamgebring. In 1900 is daar vir die eerste keer krieket in Uganda gespeel. Nasionale wedstryde (“Amptenare t Settlers”) is van 1910 tot in 1964 gereeld beslis, maar geen interterritoriale wedstryde is gespeel nie. In 1914 is ’n Keniaanse span vir die eerste keer in Uganda verwelkom en wen die Keniane met vyf paaltjies tydens 'n wedstryd in Entebbe. Ná die toestroming van Indiese arbeiders na Afrika om die streek se spoornetwerk op te rig het die gewildheid van krieket toegeneem en aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog was dit een van die mees beoefende sportsoorte in die streek.

### Oos-Afrikaanse span 
duimnael|Vlag van die Oos-Afrikaanse nasionale krieketspan, later Oos- en Sentraal-Afrika
In 1951 is die Oos-Afrikaanse Krieketkonferensie (Engels: *East Africa Cricket Conference*, EACC; later die Oos- en Sentraal-Afrikaanse Krieketkonferensie, *East and Central Africa Cricket Conference*, ECACC) gestig as die beheerliggaam van krieket in die streek. Hulle het toesig gehou oor die interkoloniale wedstryde tussen die drie stigtingslede Kenia, Uganda en Tanganjika. Later in dieselfde jaar het ’n saamgestelde Oos-Afrikaanse span Rhodesië gehuisves. In 1952 is die Ugandese Krieketvereniging (Engels: *Uganda Cricket Association*, UCA; Swahili: *Shirikisho la Kriketi Uganda*) gestig en in dieselfde jaar het ’n Ugandese span vir die eerste keer in ’n driehoekige toernooi teen Kenia en Tanganjika gespeel. Een jaar later het Uganda sy eerste oorwinning behaal, toe hulle Tanganjika met vyf paaltjies kon klop. In die volgende jaar is die Oos-Afrikane deur die besoekende Sunder-krieketklub met nege paaltjies verslaan. In 1958 het ’n Suid-Afrikaanse span met spelers van ’n nie-Europese herkoms na die streek getoer en een wedstryd teen Oos-Afrika in Nairobi gespeel. Onder hul kaptein Malcolm Ronaldson, ’n voormalige eersterangse speler vir die Oostelike Provinsie, is Oos-Afrika in dié wedstryd deur die Suid-Afrikane met sewe paaltjies verslaan.

Gedurende die 1960’s het Oos-Afrika verskeie toerende spanne ontmoet. In 1962 het hulle twee wedstryde teen die Statebond se krieketspan gespeel. In die eerste wedstryd in Nairobi (10 tot 12 Februarie 1962) is die Oos-Afrikane met 20 lopies geklop. Dié wedstryd word veral onthou vir ’n vinnige honderdtal deur Basil D'Oliveira in die Statebondspan se tweede beurt. In die tweede wedstryd in Oktober, ook in Nairobi, het die Statebondspan Oos-Afrika met 118 lopies geklop. Die besoekende Marylebone-krieketklub (MKK) het in 1963/64 drie wedstryde in Uganda gespeel, een in Tanganjika en sewe in Kenia. Een van dié wedstryde teen die Oos-Afrikaanse span in Kampala het die MKK met ’n beurt en 71 lopies gewen. Die Oos-Afrikaanse span het vyf Ugandese spelers ingesluit. In dieselfde jaar het Zambië by die jaarlikse toernooi aangesluit, wat daarmee ’n vierhoekige toernooi geword het. In 1968 het ’n internasionale span van Engelse eersterangse spelers in ’n driedaagse wedstryd teen Oos-Afrika in Nairobi onbeslis gespeel. In dieselfde jaar het Warwickshire in Uganda ook onbeslis gespeel en later het Uganda in Nairobi teen Kenia met 436 lopies sy hoogste telling ooit aangeteken. Die MKK het in 1973/74 weer Oos-Afrika besoek. In Desember 1973 het hulle twee wedstryde in Zambië gespeel, gevolg deur nog twee in Tanzanië en toe vier in Kenia. Hul enigste wedstryd teen die volle Oos-Afrikaanse span, wat oor eersterangse status beskik het, is deur die MKK met 237 lopies gewen.

Oos-Afrika is genooi om aan die eerste Krieketwêreldbeker 1975 deel te neem. Hulle was naas Sri Lanka een van twee nietoetspanne wat vir dié toernooi genooi is. Kenia het die helfte van die span se 14 spelers gestel. Voor dié toernooi is die span se deelname egter bevraagteken, nadat Tanzanië gedreig het sy spelers te verbied om na Engeland te toer in protes teen die Britse en Ierse Leeus-rugbyspan se toer na Suid-Afrika onder apartheid in 1974. Die insluiting van Oos-Afrika is as ’n belangrike stap vir die toernooi beskou, aangesien die deelname van ’n Afrikaspan as nodig geag is om van dit ’n ware wêreldbekertoernooi te maak. Die twee sterkste krieketlande in Afrika, Suid-Afrika en Rhodesië, het hul spelers op grond van ras gekeur en is uitgesluit as deel van die sportboikot teen Suid-Afrika, waarvolgens Oos-Afrika as Afrikaverteenwoordiger deelgeneem het. Ná opwarmingswedstryde teen Somerset, Wallis, Glamorgan en verskeie ander klubspanne, het hulle in die eerste rondte teen Engeland, Indië en Nieu-Seeland gespeel, maar al drie sy wedstryde verloor. Die krieketwêreldbekertoernooi is opgevolg deur ’n eersterangse wedstryd teen Sri Lanka op die County Ground in Taunton.

In 1978 het die Minor Counties Krieketvereniging Kenia besoek vir sewe wedstryde, waaronder twee teen Oos-Afrika. Die eerste wedstryd met 60 boulbeurte het die Minor Counties met agt paaltjies gewen. ’n Beplande driedaagse wedstryd is afgelas sonder dat ’n bal geboul is. Oos-Afrika het aan die IKR-trofeë in 1979, 1982 en 1986 deelgeneem, maar hulle kon nie vir die krieketwêreldbekertoernooie in 1979, 1983 en 1987 kwalifiseer nie.

Die jaarlikse toernooi teen Kenia en Tanganjika is voortgesit, hoewel Kenia in 1981 van die Oos-Afrikaanse span weggebreek het en voorts deur sy eie nasionale span verteenwoordig is. In 1966 is die driehoekige toernooi in ’n vierhoekige omskep, nadat Zambië aangesluit het. Tot in 1980 kon Uganda dié toernooi slegs een keer wen. Dié nuwe span was ’n gesamentlike span van Malawi, Tanzanië, Uganda en Zambië, en hulle het in 1990 vir die eerste keer aan die IKR-trofee deelgeneem, en daarna in 1994, 1997 en 2001, maar hulle kon nie vir die krieketwêreldbekertoernooie in 1992, 1996, 1999 en 2003 kwalifiseer nie.

### IKR-lidmaatskap 
Uganda het homself aan die Oos- en Sentraal-Afrikaanse span onttrek en in 1998 en op sy eie as ’n assosiaatlid by die IKR aangesluit. Hul eerste internasionale toernooi was die IKR-trofee 2001. In die daaropvolgende jaar het hulle die derde plek beklee in hul groep tydens die Afrikabeker.

In 2004 het Uganda tydens die Interkontinentale Beker sy eerste internasionale wedstryde teen Kenia en Namibië gespeel en kon laasgenoemde klop. In Augustus dieselfde jaar het hulle die Afrikakrieketvereniging Kampioenskap in Zambië as naaswenner ná Namibië afgesluit. Daarmee het hulle gekwalifiseer vir die daaropvolgende jare se IKR-trofee wat hulle in die twaalfde en laaste plek afgesluit het, Vroeg in dieselfde jaar het hulle tydens die Interkontinentale Beker teen Namibië en Kenia te staan gekom, maar albei wedstryde verloor.

### Nog wêreldbekerkwalifiseringstoernooie 
[duimnael|[Joel Olwenyi, voormalige kaptein van die Ugandese nasionale span]]
duimnael|Uganda vier hul oorwinning tydens die Wêreldkrieketliga se afdeling drie in 2007
In Januarie 2007 het Uganda te staan gekom teen Bermuda en Kanada, toe albei spanne besig was met voorbereidings op die Wêreldkrieketliga se afdeling een in Nairobi. Daarmee kon Uganda homself ook voorberei op die afdeling drie van dieselfde toernooi in Darwin, Australië. Uganda het sy wedstryde in Groep B teen die Kaaimanseilande, Hongkong en Tanzanië gewen, voordat hulle Papoea-Nieu-Guinee in die halfeindstryd en Argentinië in die eindstryd geklop het. Daarmee het hulle hul plek in die IKR se Hoëprestasieprogram bespreek, en is gepromoveer na afdeling twee.

Uganda het voor die T20I-wêreldbeker 2007 aan ’n vierhoekige toernooi in Nairobi met Bangladesj, Kenia en Pakistan deelgeneem. Soos verwag is hulle deur Pakistan en Bangladesj geklop, voordat hulle hul mededinger Kenia verrassend met twee paaltjies kon klop. Daarop het in Oktober 2007 twee eendaagse wedstryde teen Bermuda gevolg, ook in Nairobi. Hulle het hul meer ervare opponent verras en met slegs sewe lopies verloor nadat Nandikishore Patel ’n vyftigtal aangeteken het, voordat hulle die tweede wedstryd met 43 lopies kon wen nadat Joel Olwenyi ook ’n vyftigtal gemoker het. In November 2007 het Uganda Windhoek besoek om aan die Wêreldkrieketliga se afdeling twee deel te neem. Uganda is deur Denemarke, Namibië, Oman en die Verenigde Arabiese Emirate verslaan, maar hulle kon Argentinië en hul uitspeelwedstryd wen en het sodoende in die vyfde plek geëindig. Met sy voorlaaste plek is Uganda na afdeling drie 2009 gerelegeer. In 2008 het Uganda die besoekende MKK in ’n eendaagse wedstryd verslaan, terwyl die driedaagse wedstryd onbeslis geëindig het. In April 2009 het Uganda Suid-Afrika vir die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2009 besoek. Ondanks sy eerste oorwinning oor Namibië het Uganda al sy oorblywende wedstryde in Groep A verloor en die Super Agt misgeloop, waarmee hulle nie vir die Krieketwêreldbeker 2011 kon kwalifiseer nie. Uganda het die tiende plek behaal, nadat hulle Denemarke kon klop, maar in die uitspeelwedstryd teen Bermuda vasgeval het, waarmee hulle na die Wêreldkrieketliga se afdeling drie 2013 gerelegeer is. Daarmee het Uganda sy plek in die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2014 vir die Krieketwêreldbeker 2015 bespreek, maar hulle is reeds in die eerste rondte uitgeskakel. Daarmee is die Ugandese na die Wêreldkrieketliga 2012–18 se afdeling drie 2014 gerelegeer.

In 2012 het die Ugandese vir die eerste keer die T20I-wêreldbekerkwalifisering gehaal, waar hulle reeds in die eerste rondte uitgeskakel is en sodoende die T20I-wêreldbeker 2012 versuim het. Die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2013 het op ’n soortgelyke manier verloop, waardeur Uganda die T20I-wêreldbeker 2014 misgeloop het. In die daaropvolgende kwalifiseringsfase het hulle nie die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2015 vir die T20I-wêreldbeker 2016 gehaal nie.

In afdeling 2014 drie het hulle die eindstryd gehaal, maar hulle is deur Nepal met 62 lopies verslaan. Met hul verskyning in die eindstryd het hulle hul plek in die afdeling twee 2015 bespreek, waar hulle reeds in die eerste rondte uitgeskakel is en sodoende na afdeling drie 2017 gerelegeer is. Dit het die Ugandese in die vyfde plek afgesluit, waardeur hulle na afdeling vier 2018 gerelegeer is en die Krieketwêreldbeker 2019 misgeloop het. In dié toernooi het hulle die regstreekse promovering na afdeling drie 2018 behaal.

In Augustus 2018 het Uganda Ghana tydens die Afrika T20I-beker vervang, nadat Ghana Krieket Suid-Afrika se uitnodiging van die hand gewys het; vir Uganda het dié toernooi ook as ’n voorbereiding op die afdeling drie 2018 gedien. In die afdeling drie 2018 het die Ugandese die laaste plek behaal en is na die Krieketwêreldbeker-uitdaagliga 2019–2022 gerelegeer.

### Eerste wêreldbekerdeelname 
duimnael|Die Rwandese en Ugandese nasionale krieketspanne in Desember 2020
Uganda het aan die T20I-wêreldbeker 2021 se Afrikakwalifisering 2019 deelgeneem en in die vierde plek geëindig. Tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering B het die Ugandese die uitspeelwedstryd om die vyfde plek gehaal, waarmee hulle nie vir die T20I-wêreldbeker 2022 kon kwalifiseer nie.

Ná April 2019 het Uganda deelgeneem aan die Krieketwêreldbeker-uitdaagliga 2019–2022 vir die Krieketwêreldbeker 2023. In dié toernooi het die Ugandese die tweede plek in hul groep behaal, waarmee hulle die Krieketwêreldbeker-uitspeelrondte 2023 misgeloop het. Daartussen het Uganda die eindstryd van die Afrika T20I-beker teen Tanzanië met agt paaltjies gewen. In Desember 2022 kon die Ugandese die Oos-Afrikaanse T20I-reeks wen, waaraan ook Rwanda en Tanzanië deelgeneem het. In Junie 2023 het hulle die eindstryd van die Kontinentbeker T20I Afrika 2023 gehaal, waarin hulle Kenia met een lopie kon klop. Twee maande later het Uganda die Oos-Afrikaanse T20I-beker 2023 teen Rwanda en Tanzanië beklink.

Op 26 November 2023 het Uganda sy eerste oorwinning oor ’n volle lid aangeteken, toe hulle Zimbabwe tydens die T20I-wêreldbeker se Afrikakwalifisering 2023 in Namibië kon klop. Nadat Uganda vyf van sy ses wedstryde kon wen, het hulle vir die T20I-wêreldbeker 2024 gekwalifiseer, gelyk aan hul eerste deelname aan ’n internasionale kriekettoernooi ooit. Voorheen kon die o/19-nasionale span reeds vir drie krieketwêreldbekertoernooie kwalifiseer. Tydens die hooftoernooi het die span swak nederlae gely teen die volle lede Afghanistan (met 125 lopies), Wes-Indië (met 134 lopies) en Nieu-Seeland (met nege paaltjies), maar hulle kon daarin slaag om Papoea-Nieu-Guinee (met drie paaltjies) te klop, gelyk aan hul eerste T20I-wêreldbekeroorwinning en eerste oorwinning in enige IKR-toernooi ooit. Tydens die Afrikakwalifisering vir die T20I-wêreldbeker 2026 het die Ugandese die vyfde plek behaal en daarmee die hooftoernooi in Indië en Sri Lanka misgeloop.

## Kleure 
In T20I-krieket dra Uganda geel truie met ’n rooi kleuraksent, ’n swart V-halslyn en geel broeke. Veldspelers dra ’n geel bofbalpet of ’n geel sonhoed. Die kolwers se helms is ook geel geverf. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se embleem op die regter mou en die belettering *UGANDA* verskyn op die middel van die trui.

Die Ugandese nasionale krieketspan se bynaam is *Cricket Cranes*, afgelei van die mahem (*Balearica regulorum*), die nasionale voël van die Afrikaland. Die Ugandese Krieketvereniging se kenteken toon derhalwe ’n mahem.

## Tuisstadions 
Uganda beskik oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Ugandese nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Uganda:

## Spelers 
### Spelerstatistieke 
Daar het altesaam 43 spelers T20I-krieket vir Uganda gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Ugandese span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.

#### Lopies 
#### Paaltjies 
### Spankapteins 
Tot op hede was nege spelers reeds die kaptein vir Uganda tydens ’n T20I-wedstryd.

## Rekords 
### Krieketwêreldbekerrekord 
### Kampioenetrofeerekord 
### T20I-rekord teen ander lande 
### T20I-wêreldbekerrekord 
## Sien ook 
## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  Amptelike webwerf van die Ugandese Krieketvereniging
*  Uganda op ESPNcricinfo
*  Uganda by die IKR