St. James-bloedbad

Die **St. James-bloedbad** is 'n slagting wat op 25 Julie 1993 tydens 'n erediens by die St. James Kerk in Kaapstad plaasgevind het. Tydens die slagting het vier kaders van die Azanian People's Liberation Army (APLA) 11 gemeentelede gedood en 58 gewond. In 1998 het die aanvallers amnestie vir hul dade van die Waarheid-en-versoeningskommissie (WVK) ontvang.

## Die aanval 
Vier APLA-lede, Sichumiso Nonxuba, Bassie Mkhumbuzi, Gcinikhaya Makoma en Tobela Mlambisa het die Anglikaanse kerk tydens die aanddiens in 'n voertuig genader, wat vroeër deur Mlambisa en Makoma gesteel is. Nonxuba, die leier van die eenheid, en Makoma het die kerk met M26-handgranate en R4-aanvalsgewere binnegegaan. Hulle het die granate tussen die kerkgangers ingegooi en daarna op hulle losgebrand. In die proses het hulle 11 mense gedood en 58 gewond.

'n Gemeentelid, Charl van Wyk, wat later 'n boek oor die gebeure geskryf het, het met 'n .38 Special-rewolwer teruggeskiet en een van die aanvallers gewond. Mkhumbuzi is beveel om vier petrolbomme in die kerk in te gooi, maar na aanleiding van die skietery slaan al vier boosdoeners op die vlug.

## Soortgelyke aanvalle 
APLA-kaders is vir talle soortgelyke aanvalle verantwoordelik gehou. Onder andere die aanval op King William’s Town se gholfklub op 28 November 1992 waarin vier mense dood is, en die aanval op die Heidelberg Taverne in Observatory, Kaapstad op 31 Desember 1993, waarin 'n verdere vier mense dood is. Ballistiese toetse het getoon dat dieselfde gewere in die St. James Kerk- en Heidelberg Taverne-aanval gebruik is.

## Arrestasie en verhoor 
Makoma is tien dae later in hegtenis geneem en aan 11 moorde skuldig bevind. Hy is tot 23 jaar gevangenisstraf gevonnis.

Nonxuba, Mlambisa en Mkhumbuzi is daarna in hegtenis geneem en in 1996 aangekla. Hulle het ondertussen by die Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag, as deel van die integrasie van APLA-agente in die nuwe nasionale weermag, aangesluit.

In 1997, terwyl hulle op verhoor was, het Nonxuba, Mlambisa en Mkhumbuzi 'n beroep op die Waarheid-en-versoeningskommissie om amnestie (saam met Makoma) gedoen. Hulle is borgtog hangende hul verskyning voor die WVK toegestaan. Nonxuba is egter 'n motorongeluk oorlede terwyl hy op borgtog was.

## Amnestie 
Makoma, Mkhumbuzi en Mlambisa het amnestie vir hulle aandeel in die slagting van die WVK ontvang.

Hoewel amnestie aan hiérdie individuele toegestaan is, het die WVK bevind dat die daad op sigself, asook ander APLA/PAC-aanvalle wat teen burgerlikes gemik was "*’n growwe skending van menseregte*" en 'n "*skending van interne (sic) humanitêre reg*" was.

## Naloop 
Talle beseerde lidmate en lidmate wat familie in die aanval verloor het, asook Charl van Wyk wat teruggeskiet het, het later met die APLA-aanvallers ontmoet en is in die openbaar met hulle versoen.

Gcinikhaya Makoma is weer op 27 Augustus 2002 in hegtenis geneem, nadat hy en ses medepligtiges vir 'n kontant-in-transito-rooftog op 'n Standard Bank-geldwa in Constantia vasgetrek is. R1,8 miljoen is tydens die rooftog gesteel. Die landdros bevind egter het dat die saak swak saamgestel is en dat dokumente deur 'n ondersoekbeampte vervals is. Makoma is uiteindelik op 16 Februarie 2012 vir 'n verdere geldwa-rooftog in Desember 2007 in Parow skuldig bevind.

In Oktober 2004 stig Charl van Wyk en ander die *Wapeneienaars van Suid-Afrika*-vereniging, 'n burgerlike beweging om teen die Wet op Vuurwapenbeheer te betoog.

## Verwysings