open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sabrina Carpenter

**Sabrina Carpenter** (gebore 11 Mei 1999) is 'n Amerikaanse sanger en aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent *Horns* (2013) en in die televisiereekse *Girl Meets World* (2014) en ''Milo Murphy's Law* (2016).

## Diskografie 
* *Eyes Wide Open* (2015)
* *Evolution* (2016)
* *Singular: Act I* (2018)
* *Singular: Act II* (2019)
* *Emails I Can't Send* (2022)
* *Short n' Sweet* (2024)

## Filmografie 
### Rolprente 
* 2013: *Horns*
* 2019: *The Short History of the Long Road*

### Televisiereekse 
* 2013: *The Goodwin Games*
* 2014: *Girl Meets World*
* 2016: *Milo Murphy's Law*
* 2018: *James Corden's Next James Corden*

### Televisierolprente 
* 2012: *Gulliver Quinn*
* 2012: *The Unprofessional*
* 2014: *Disney Parks Frozen Christmas Celebration*
* 2015: *Radio Disney's Family Holiday*
* 2016: *Adventures in Babysitting*
* 2017: *Radio Disney Music Awards*
* 2017: *We Day 2017*
* 2018: *So Close*
* 2018: *Radio Disney Music Awards''

### Video's 
* 2014: *Sabrina Carpenter: The Middle of Starting Over*
* 2016: *Sabrina Carpenter & Sofia Carson: Wildside - Lyric Video*
* 2017: *Sabrina Carpenter: Thumbs*
* 2017: *Sabrina Carpenter: Why*
* 2018: *Almost Love*

## Eksterne skakels 
* 
* 
* 
*
National Trust for Scotland

Die ***National Trust for Scotland for Places of Historic Interest or Natural Beauty***, algemeen bekend as die ***National Trust for Scotland*** (Skots-Gaelies: *Urras Nàiseanta na h-Alba*) is 'n Skotse bewaringsorganisasie. Met 'n ledetal van meer as 380&nbsp;000 is dit die grootste organisasie in Skotland. Die *National Trust for Scotland* beskryf homself as 'n "bewarings- en welwillendheidsorganisasie wat Skotland se natuur- en kulturele erfenis beskerm en bekendstel sodat huidige en toekomstige generasies dit kan geniet".

Die Trust besit en bestuur sowat 130 eiendomme en 76&nbsp;000 hektaar (of 760&nbsp;km2) se grond, insluitende kastele, herehuise, historiese monumente en wonings, tuine en afgeleë landelike gebiede. Sy doelwitte is vergelykbaar met dié van sy susterorganisasie, die *National Trust* in Engeland, Wallis en Noord-Ierland, en ander internasionale bewaringsorganisasies.

## Die NTS op die Afrikaanse Wikipedia 
;Herehuise
----
* Pollok House, Glasgow
;Kastele
----
* Crathes-kasteel naby Banchory in Aberdeenshire
;Natuurreservate
----
* Glen Coe

## Verwysings
Misterieë van Isis

duimnael|180px|’n Romeinse standbeeld van Isis uit die 2de eeu.

Die **misterieë van Isis** was ’n godsdienstige inwydingsritueel in die Grieks-Romeinse wêreld wat gesentreer was om die godin Isis. Dit was gebaseer op ander Grieks-Romeinse misteriegodsdienste, veral die Eleusiniese misterieë ter ere van die Griekse godin Demeter, en het iewers tussen die 3de eeuv.C. en die 2de eeun.C. ontstaan. Ondanks die hoofsaaklik Hellenistiese oorsprong daarvan, het die misterieë gesinspeel op geloofsoortuigings van Antieke Egipte, waar die aanbidding van Isis begin het. 

Die ingewydes het hul toewyding aan Isis getuig, maar daar is nie van hulle verwag om haar eksklusief te aanbid nie. Die rituele is beskou as ’n simboliese dood en hergeboorte, en daar is geglo die ingewyde se siel sou met die godin se hulp in ’n geseënde hiernamaals voortleef.

## Beskrywing
Baie geskrifte uit die Romeinse Ryk verwys na die misterieë van Isis, maar die enigste bron wat dit beskryf, is ’n fiktiewe werk: die roman *Die Goue Esel*, wat in die 2deeeu deur Apuleius geskryf is. In die roman ondergaan die ingewyde uitgebreide rituele reiniging voordat hy neerdaal tot in die heel binneste deel van Isis se tempel, waar hy ’n intense godsdienstige ondervinding het wanneer hy die gode persoonlik sien.

Sommige aspekte van die misterieë van Isis en ander misteriegodsdienste, veral hul verbintenis met die hiernamaals, toon ’n ooreenkoms met belangrike elemente van die Christendom. Of die misterieë die Christendom beïnvloed het, is ’n omstrede saak en die bewyse is onduidelik. Sommige hedendaagse geleerdes skryf die ooreenkomste toe aan ’n gedeelde kulturele agtergrond eerder as ’n regstreekse invloed. 

In teenstelling hiermee het Apuleius se verhaal ’n regstreekse invloed op moderne tye. Deur sy beskrywing van die misterieë van Isis het dit ’n invloed op baie fiktiewe werke en moderne broederorganisasies gehad, sowel as ’n algemene maar valse geloof dat die Egiptenare self ’n uitgebreide stelsel van misterie-inwydings gehad het.

## Eksterne skakels
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Dolby Laboratories

***Dolby Laboratories, Inc.*** (dikwels kort ***Dolby Labs*** genoem) is 'n Brits-Amerikaanse onderneming wat in oudio-geraasvermindering en oudio-enkodering en -kompressie spesialiseer. Dolby lisensieer sy tegnologieë vir vervaardigers van verbruikerselektronika.

*Dolby Labs* is deur die Amerikaanse ingenieur Ray Dolby (1933–2013) in 1965 in Londen gevestig. Elf jaar later is die onderneming se hoofkwartier na San Francisco in Kalifornië verskuif.
Misteriegodsdiens

[duimnael|280px|’n Waterkruik deur die Varrese-skilder (c.&nbsp;340&nbsp;v.C.) wat [Eleusiniese misterieë|Eleusiniese tonele uitbeeld.]]

’n **Misteriegodsdiens** of **heilige misterie** was ’n godsdiensskool van die Grieks-Romeinse wêreld waar aanhangers ingewy is en as *mystai* bekend was. Die belangrikste eienskap van dié godsdienste was die geheimhouding van besonderhede oor die inwyding en rituele, wat nie aan buitestander uitgelap is nie. Die bekendste misteriegodsdiens van die Grieks-Romeinse oudheid was die Eleusiniese misterieë, wat voor die Griekse Donker Middeleeue al bestaan het. 

Misterieskole het in die laat oudheid floreer; keiser Julianus van die middel 4de&nbsp;eeu was ’n ingewyde van drie verskillende misterieskole, onder meer die Mithraïste. Vanweë die geheime aard van die skole en die feit dat aanhangers van misteriegodsdienste van die 4de&nbsp;eeu af deur die Christelike Romeinse Ryk vervolg is, is besonderhede van dié godsdienspraktyke afgelei van beskrywings, beelde en transkulturele studies. "Weens hierdie element van geheimhouding is ons swak ingelig oor die geloofsoortuigings en praktyke van die verskeie misteriegelowe. Ons weet hulle het in die algemeen ooreengestem."

## Verwysings
## Verdere leesstof
* Alvar, Jaime. *Romanising Oriental Gods: Myth, Salvation, and Ethics in the Cults of Cybele, Isis, and Mithras* (Leiden, 2008).
* Aneziri, Sophia. *Die Vereine der Dionysischen Techniten im Kontext der hellenistischen Gesellschaft* (Stuttgart, 2003).
* Bowden, Hugh. *Mystery Cults of the Ancient World* (Princeton, Princeton UP, 2010).
* Bremmer, Jan N. *Initiation into the Mysteries of the Ancient World* (Berlyn, 2014).
* 
* Casadio, Giovanni Casadio en Johnston, Patricia A. (reds.), *Mystic Cults in Magna Graecia* (Austin, TX, University of Texas Press, 2009).
* Cosmopoulos, Michael B. (red.), *Greek Mysteries: the archaeology and ritual of ancient Greek secret cults* (Londen, Routledge, 2003).
* 
* 
* 
* 

## Eksterne skakels 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Oreopithecus

***Oreopithecus*** is 'n genus van *Hominoidea* uit die Laat Mioseen van Italië en Sardinië. Daar is verskeie fossiele gevind van ongeveer 6 tot 7 miljoen oud. In daardie tydperk was Italië nes Sardinië vandag deur 'n see van die Europese vasteland geskei. *Oreopithecus* wys talle aanpassings aan hierdie eilandomgewing wat die vergelyking met ander aapagtiges bemoeilik.

Sy tande het nes *Dryopithecus* s'n 'n dun tandglasuur, maar ander kenmerke is uniek.

Daar is vermoed dat *Oreopithecus* tweevoetig was, maar 'n nuwe ontleding van die bekkengebied van die skelet het gewys dat dit nie moontlik is nie.

Die taksonomiese posisie is taamlik onduidelik. Daar is geleerdes wat dit in die Hominide-familie plaas, naby die orang-oetang, maar ander paleontologie plaas dit is sy eie familie die Oreopithecidae as sustergroep van die Hominide.

## Verwysings
Die Leonardo (Sandton)

**Die Leonardo** is 'n hoë toringgebou vir gemengde gebruik met 55 verdiepings in Sandton, Suid-Afrika. Dit is in April 2019 voltooi en is amptelik die hoogste gebou in Afrika, met 'n hoogte van 234 meter. Die wolkekrabber is by Maudestraat 75 geleë, ongeveer 100 meter van die Johannesburgse Effektebeurs.  

Die toringgebou is oorspronklik met 'n hoogte van 238 meter beplan, die hoogste gebou in Afrika.

Die dakwoonstel met drie verdiepings en 'n oppervlakte van 2&nbsp;100 vierkante meter is vir R180&nbsp;miljoen op die eiendomsmark aangebied. Indien dit verkoop word, sal dit die duurste deeltiteleiendom ooit in Suid-Afrika word. Die hele struktuur sou na raming R2&nbsp;miljard kos en uit 200 woonstelle en 11 vloere van kommersiële kantore bestaan.

Die ontwikkeling sluit winkels op straatvlak in asook 'n bogrondse podium waar 'n swembad, restaurant en 'n paar ander geriewe geleë is. Die toringgedeelte van die gebou het op hierdie podium met vier verdiepings ontstaan. 

Die ontwerp het aansienlik verander sedert dit bekend gemaak is, en was oorspronklik geskeduleer om deur die AMA argitekfirma ontwerp te word, en moes teen 2010 voltooi wees.

Konstruksie van die Leonardo het op 17 November 2015 begin. Teen die einde van April 2018, was die Leonardo die hoogste gebou in Sandton, hoër as die Sandton City-kantoortoring, wat 141&nbsp;m hoog is. Die Leonardo is in April 2019 voltooi, en dit is nou amptelik die hoogste gebou in Afrika. Die "Iconic Tower" in aanbou in die New Administrative Capital van Egipte het reeds 'n hoër hoogte bereik (250&nbsp;m in Oktober 2020), maar word nie in berekening gebring totdat die gebou voltooi is nie.

## Sien ook 
* Lys van die hoogste geboue in Suid-Afrika

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* www.theleonardo.co.za
Botrivier-vlei

Die **Botrivier-strandmeer** in die Overberg is sedert 2017 deel van die Ramsar-konvensie.

Hierdie vleiland is die mond van die Botrivier. Dit is nagenoeg 1400ha groot en lê tussen Kleinmond, Hawston en Fisherhaven.  

Gedurende die droë somermaande is die Botrivier-vlei ‘n vername skuilplek vir watervoëls. Reeds 86 watervoëlspesies  is hier al waargeneem. Bleshoenders kom in sommige jare in besonder groot getalle voor.  Maar die omvang van die voëlbevolking  wissel merkbaar van jaar tot jaar weens voortdurende verandering in die waterdiepte en -gehalte en of die vleimond oop is na die see al dan nie. 

Die lagune is belangrik vir die aanteel van vis. Een-en-veertig visspesies is hier al aangeteken, waarvan 19 afhanklik is van riviermondings om hul lewenssiklus te voltooi.

Indringerplantspesies, veral rooikrans en die gewone platanna het reeds ‘n ongewensde invloed op hierdie vleiland. Inwoners van die omgewing en vakansiegangers benut die meer vir visvang, swem, roei en seil.

## Sien ook 
* Ramsar-vleilande in Suid-Afrika
Michel Temer

**Michel Temer** (gebore op 23 September 1940 in Tietê, São Paulo) is die vorige president van Brasilië. Hy is die opvolger van Dilma Rousseff en is opgevolg deur Jair Bolsonaro.
The Black Dahlia Murder

**The Black Dahlia Murder** is 'n Amerikaanse death metal orkes van Waterford, Michigan, gevorm in 2001. Hulle naam is afgelei van die onopgeloste moord van Elizabeth Short in 1947, wat dikwels na verwys word as *Black Dahlia*. Die groep bestaan tans uit voorsanger Trevor Strnad, kitaarspeler Brian Eschbach, baskitaarspeler Max Lavelle, tromspeler Alan Cassidy, en hoofkitaarspeler Brandon Ellis. Uit die agt ateljeealbums wat hulle het sover vrygestel het, was die laaste sewe op die U.S. *Billboard* 200, met hul vyfde album, *Ritual,*&#x20;nommer 31 in 2011 behaal, wat hul merk as een van die mees gewilde kontemporêre Amerikaanse metal orkeste. Hul agtste album *Nightbringers* was vrygestel op 6 Oktober 2017.

## Lede 
**Huidige**
* Brian Eschbach – kitaar (2001–nou), voorsang (2022–nou)
* Max Lavelle – baskitaar (2012–nou)
* Alan Cassidy – tromme (2012–nou)
* Brandon Ellis – kitaar, sang (2016–nou)
* Ryan Knight – kitaar, sang (2022–nou), kitaar (2009–2016)

**Gewese**
* Trevor Strnad – voorsang (2001–2022; oorlede 2022)
* Mike Schepman – baskitaar (2001)
* John Deering – kitaar (2001–2002)
* Sean Gauvreau – baskitaar (2001–2002)
* Cory Grady – tromme (2001–2004)
* David Lock – baskitaar (2002–2005)
* John Kempainen – kitaar (2002–2008)
* Zach Gibson – tromme (2005)
* Ryan "Bart" Williams – baskitaar (2005–2012)
* Pierre Langlois – tromme (2006)
* Shannon Lucas – tromme (2007–2012)
* Ryan Knight – kitaar (2009–2016)

## Diskografie 
### Ateljeealbums 
* Unhallowed (2003)
* Miasma (2005)
* Nocturnal (2007)
* Deflorate (2009)
* Ritual (2011)
* Everblack (2013)
* Abysmal (2015)
* Nightbringers (2017)
* Verminous (2020)
* Servitude (2024)

### Demos en EPs 
* *What a Horrible Night to Have a Curse* (demo, Mei 2001)
* *A Cold-Blooded Epitaph* (EP, Mei 2002)
* *Demo 2002* (demo, 2002)
* ''Grind 'Em All* (cover EP, November 28, 2014)

### DVDs 
* *Majesty* (Mei 12, 2009)
* *Fool 'Em All'' (Mei 27, 2014)
De Mond-natuurreservaat

**De Mond-natuurreservaat** tussen Struisbaai en Waenhuiskrans in die Overberg val sedert 1986 onder die Ramsar-konvensie.

Die reservaat beslaan die mond van die Heuningnesrivier, is 918&nbsp;ha groot en lê by 34° 43′ suid en 20° 7′ oos. Verskuiwende duine versper die riviermond en vorm ‘n broeiplek vir verskeie voëlsoorte. Dit is ook die habitat vir reptiele, skaaldiere en die seeperdjie Hippocampus.

## Fauna 
Verskeie voëlspesies leef in die natuurreservaat soos kolganse, bloukraanvoëls, gevlekte prinias, swartrugmeeue, swarttobies, terekruiters, Damarasterretjies en bontvisvangers. Voëls uit die orde van die plevierfamilie soos die reusesterretjie, die grootstrandkiewiet en die geelborsstrandkiewiet kan ook waargeneem word. 

Die water is die tuiste van visse soos die galjoen, sebravis, baardman (*Umbrina canariensis*), strepies en seeperdjies, maar ook ander wesens soos meerminslakke (*Nerita albicilla*), garnale en mangrovekrappe.

## Sien ook 
* Ramsar-vleilande in Suid-Afrika

## Verwysings
Baganda

: *Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien Luganda.*

Die **Baganda**, **Waganda** of **Ganda** (endoniem: *Baganda*; eenvoud: *Muganda*) is 'n Bantoe-etniese groep inheems aan die subnasionale Koninkryk Buganda in Uganda. Hulle vorm die grootste etniese groep in Uganda met sowat 16,5% van dié land se bevolking. Hulle praat Luganda, 'n Bantoetaal binne die Niger-Kongo-taalfamilie, as moedertaal, maar ook Swahili en Engels, die twee amptelike tale van Uganda, as lingua franca.

duimnael|links|Kabakapaleis in Kampala
Hul tradisionele Koninkryk Buganda is in die sentrum van Uganda aan die noordelike oewer van die Victoriameer geleë en is die grootste van die vyf subnasionale koninkryke binne Uganda. Die koninkryk streek oor Uganda se sentrale streek insluitende die hoofstad Kampala. Die Baganda is tradisioneel onder die gesag van twee konings: een spirituele en een materiële. Die land Uganda is na die Koninkryk Buganda genoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*
Sahrawis

Die **Sahrawis** (Arabies: صحراويون, *ṣaḥrāwīyūn*, letterlik: "bewoners van die Sahara" of "woestynbewoners"; Berbers: ⵉⵙⴻⵃⵔⴰⵡⵉⵢⴻⵏ, *Iseḥrawiyen*; Frans: *Sahraoui*; Spaans: *Saharaui*) is 'n Arabiese etniese groep inheems aan die westelike gedeeltes van die Sahara, insluitende Wes-Sahara (opgeëis deur die Polisario en hoofsaaklik onder die gesag van Marokko), dele van Suid-Marokko, Noord-Mauritanië en die uiterste suidweste van Algerië.

[duimnael|links|[Vlag van die Arabiese Demokratiese Republiek Sahara|Vlag van Wes-Sahara en die Sahrawis]]
duimnael|links|Kaart van Wes-Sahariese stamme
duimnael|'n Saharwi-vrou in Marokko|links
Soos by die meeste groepe van die Sahara is die Sahrawis-kultuur gemeng. Dit toon hoofsaaklik Arabies-Berberse eienskappe, soos die bevoorregte posisie van vroue (Matriargie), sowel as eienskappe wat gemeen is aan etniese groepe van die Sahel. Sahrawis bestaan uit baie stamme en is hoofsaaklik sprekers van die Hassanija-dialek van Arabies en sommige van hulle praat nog steeds Berbertale in beide Marokko se betwiste en nie-betwiste gebiede.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Valsbaai-natuurreservaat

duimnael|regs|Gesig op Rondevlei, die westelike meer in die reservaat.
Die **Valsbaai-natuurreservaat** is sedert 2015 ‘n verklaarde Ramsar-vleiland.

## Ligging
Hierdie reservaat lê op die Kaapse Vlakte en omsluit Rondevlei en Zeekoevlei. Dit is nagenoeg 1&nbsp;500 ha groot en is by die koördinate  geleë.

## Gebruik
[duimnael|regs|Teringbos (*[Orphium frutescens*) in die reservaat. Die plant is endemies tot sandvlaktes en vleie in die Kaapse kusstrook.]]
Zeekoevlei is ‘n woongebied, piekniek- en ontspanningsterrein en verskeie soorte watersport word hier beoefen. Rondevlei is ‘n beskermde gebied.

## Plante
Ongeveer 256 inheemse plantspesies, insluitend die uiters bedreigde en byna uitgestorwe *Erica turgida* en *Erica verticillata*, groei in die gebied. Die Kaapse Vlakte sandfynbos en strandveld kom hier voor. Waterhiasint is 'n lastige indringer op die meeroewers.

## Soogdiere
Belangrike bevolkings van soogdiere word hier aangetref: die seekoei, groototter, watermuishond, Kaapse grysbok, steenbok, vleirot (*Otomys irroratus*), grootkolmuskeljaatkat (*Genetta tigrini*) en kleingrysmuishond.

## Voëls
‘n Groot verskeidenheid voëlspesies kan hier waargeneem word, insluitend die kleinstrandloper, kemphaan, bontelsie, gewone sterretjie, grootflamink en witpelikaan.

## Galery

Zeekoevlei Nature Reserve - Cape Town.jpg|'n Uitsig op Zeekoevlei, die oostelike meer in die reservaat
Bradypodion pumilum 174244292.jpg|Kaapse dwergverkleurmannetjie op die oewer van Zeekoevlei
Great White Pelicans (Pelecanus onocrotalus) (44538724860).jpg|Rustende pelikane op Rondevlei se oewer

## Lees ook
*Ramsar-konvensie
*Ramsar-vleilande in Suid-Afrika
Langebaan-strandmeer

[duimnael|regs|280px|Langebaan-strandmeer aan die suidekant van [Saldanhabaai. Schaapeneiland is in die beeldmidde by die monding van die strandmeer.]]
Die **Langebaan-strandmeer** is deel van die Weskus Nasionale Park. Dit is in 1988 tot 'n Ramsar-vleiland verklaar.

Die groot vlak lagune van ongeveer 6&nbsp;000&nbsp;ha lê by 33° 6′ suid en 18° oos en omvat verskeie eilande, sandbanke en rietbeddings. 'n Groot aantal visspesies gebruik dit as broeiplek. Die Langebaan-strandmeer is een van die wêreld se mees gesogte bestemmings vir sowat 30 soorte waadvoëls. Die trekvoëls oorwinter hier, en sommige onvolwasse waadvoëls bly die hele jaar. Die grootste konsentrasie van seemeeue in die land word hier aangetref.

Minder voëls migreer egter jaarliks na dié area as voorheen. Volgens data van die Universiteit van Kaapstad het die getal migrerende waadvoëls gedaal van 35&nbsp;000 in die somer en 10&nbsp;000 in die winter tydens die 1970’s en 1980’s, tot slegs 3&nbsp;615 in 2019. Dit is ‘n daling van ongeveer 89%. Getalle van die krombekstrandloper het byvoorbeeld van 20&nbsp;000 per jaar tot 1&nbsp;335 voëls in 2019 gedaal.

## Lees ook 
* Ramsar-konvensie
* Ramsar-vleilande in Suid-Afrika
* Malgas (eiland)
* Schaapeneiland

## Bibliografie
*Roux, Heléne en Dearlove, Trevor: Op die vooraand van verandering. In: Omgewing RSA. Departement van Omgewingsake. Deel 12, nr. 10, Oktober 1985
Oranjeriviermond

Die **Oranjeriviermond** is ‘n sensitiewe en bedreigde natuurgebied. Dit is in 1991 tot Ramsar-gebied verklaar. 

Die mond lê tussen Alexanderbaai in Suid-Afrika en Oranjemund in Namibië, by  en bestaan uit 2&nbsp;000&nbsp;ha soutmoerasse, lagunes met vars water, sandbanke en rietbeddings. Dit verskaf skuiling aan ‘n verskeidenheid voëlspesies. Daar is drie eilande in die mond, naamlik Green Island, Long Island en Sand Island. 

Diamantdelwery naby die mond, ontwikkeling op die rivieroewers in die binneland sowel as die bou van damme beïnvloed die natuurlike vloei en die hoeveelheid water in die mond.

## Lees ook
*Eilande in die Oranjerivier
*Ramsar-konvensie
*Ramsar-vleilande in Suid-Afrika
Die generaal van die dooie leër

**Die generaal van die dooie leër** (Albanees: **Gjenerali i ushtrisë së vdekur**) is 'n 1963-roman deur die Albanese skrywer Ismail Kadare. Die boek is die skrywer se mees krities bekroonde roman. Kadare was aangemoedig om die boek te skryf deur Drago Siliqi, literêre kritikus en direkteur van die staatsbeheerde uitgewery Naim Frashër.

## Storielyn 
duimnael|links|Ismail Kadare
In die vroeë 1960's, byna 20 jaar na die Tweede Wêreldoorlog geëindig het, is 'n Italiaanse generaal, saam met 'n priester wat ook 'n Italiaanse weermagkolonel is, na Albanië gestuur om die bene van sy landgenote wat tydens die oorlog gesterf het, op te spoor en te versamel en hulle terug te neem vir begrafnis in Italië. Soos hulle opgrawings organiseer, wonder hulle oor die omvang van hul taak. Die generaal praat met die priester oor die nutteloosheid van die oorlog en die betekenisloosheid van die onderneming. Toe hulle dieper in die Albanese platteland gaan, vind hulle dat hulle deur 'n ander generaal gevolg word wat op soek is na die liggame van Duitse soldate wat in die Tweede Wêreldoorlog dood is. Net soos sy Italiaanse eweknie, voer die Duitser 'n stryd met die ondankbare taak van soek na oorskot om terug te vat huis toe vir begrafnis, en bevraagteken die waarde van sulke gebare van nasionale trots.

## Aanpassings 
Die generaal van die dooie leër (Italiaans: ''Il generale dell'armata morta'') is 'n Italiaanse dramafilm van 1983, gebaseer op die roman, vervaardig deur Luciano Tovoli.

Die terugkeer van die dooie leër (Albanees: *Kthimi i Ushtrise se Vdekur*) is 'n Albanese rolprent van 1989 gebaseer op die roman wat deur Dhimitër Anagnosti vervaardig is.

Die boek is ook aangepas as 'n toneelstuk vir teaters en word gereeld opgevoer in Albanese teaters en in sommige buurlande.

## Ontvangs 
Die roman het baie positiewe resensies ontvang. Richard Eder van die *New York Times* het gesê dat "Kadare beweeg sarkasties en droog in die duisternis in … [hy] voorsien geen boodskappe nie, hy bring hulle tot 'n dodelike lewe." Die *Boston Globe* noem dit 'n kragtige en bytende Albanese roman. Alan Brownjohn van *The Times Literary Supplement* het die roman geprys deur dit te noem: "'n diepgaande roman … ryk aan treffende besonderhede".

Die boek is ook ingesluit in die Le Monde se 100 boeke van die eeu.

## Verwysings 
## Nota 
* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
Oulu

**Oulu** (Fins: [ˈou̯lu], ; Sweeds: *Uleåborg*, [ʉːlɛɔˈbɔrj], ) is 'n stad en munisipaliteit in die noordweste van Finland, aan die kus van die Botniese Golf by die monding van die Oulujoki-rivier. Met 'n oppervlakte van 3&nbsp;817,52 vierkante kilometer en 'n bevolking van 211&nbsp;848 in 2022 is dit die vyfde grootste stad in dié land ná Helsinki (Helsingfors), Espoo (Esbo), Tampere (Tammerfors) en Vantaa (Vanda), asook die grootste stad in Noord-Finland en die noordelikste grootstad in die Europese Unie. Die stad is in 1605 gestig en is ook hoofstad van die streek Noord-Pohjanmaa.

duimnael|links|Oulu in 1800
In teenstelling met ander groot stedelike nedersettings in Finland is Oulu se Sweedssprekende minderheid met iets meer as 300 persone of 0,2 persent van die totale bevolking so klein dat Oulu amptelik as 'n enkeltalig Finse stad geadministreer word.

Oulu was voorheen bekend vir sy Stockholmteer en salmbedryf, maar vandag is die stad 'n belangrikste sentrum van die Finse inligtingstegnologiebedryf. Die Universiteit van Oulu is in 1959 gestig. Die stad is bekend vir sy rol in die fietsryrewolusie. Saam met Trenčín in Slowakye is Oulu aangewys as die Europese Kultuurhoofstad van die jaar 2026.

## Galery 

Oulu2 25.45123E 65.01777N.jpg|Satellietbeeld van Oulu in 2007
Oulu City Hall 2006 02 12.JPG|Stadsaal van Oulu
Oulu Cathedral.jpg|Katedraal van Oulu
Tuira.jpg|Die Oulujoki-rivier
Warehouse Restaurants Oulu 20130323.JPG|Historiese stoorhuise op Oulu se markplein is omskep in restaurante

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  
*  Amptelike webwerf
*
Boesmanspruit (Duvha kragsentrale, Mpumalanga)

::*Vir ander riviere met dieselfde naam, sien die dubbelsinnigheidsbladsy by Boesmanspruit.*

Die **Boesmanspruit** is 'n klein spruit wat in 'n kanaal na die Duvha-kragstasie vloei in Mpumalanga, Suid-Afrika.
Boesmanspruit (Assegaairivier, Piet Retief)

::*Vir ander spruite met dieselfde naam, sien die dubbelsinnigheidsbladsy by Boesmanspruit.*

Die **Boesmanspruit** is 'n klein takrivier van die Assegaairivier naby Piet Retief, Mpumalanga in Suid-Afrika.
Il deserto dei Tartari

**Il deserto dei Tartari** (Italiaans letterlik : **Die woestyn van die Tartare** of **Die Tartaarse Steppe**) is 'n roman deur die Italiaanse skrywer Dino Buzzati, gepubliseer in 1940. Die roman vertel die verhaal van 'n jong beampte, Giovanni Drogo, wie sy lewe daaraan wy om die Bastiani-vesting te bewaak, 'n ou, toenemend vervalle grensvesting. Die Engelse vertaling (*The Tartar Steppe*) is deur Stuart C. Hood gedoen. Die roman is as 29ste op die Le Monde se 100 boeke van die eeu-lys gelys.

## Storielyn 
duimnael|Dino Buzzati
Die storielyn van die roman is Drogo se lewenslange wag vir 'n groot oorlog waarin sy lewe en die bestaan van die fort sy nut kan bewys. Die mens se behoefte om lewensbetekenis te gee en die soldaat se begeerte vir glorie, is temas in die roman. Drogo is gepos na die afgeleë buitepos met uitsig oor 'n verlate Tartar-woestyn; hy spandeer sy loopbaan en wag vir die Tartaarse horde wat volgens gerugte buite die woestyn woon. Sonder om op te merk, vind Drogo dat gedurende sy wag oor jare in die fort dekades laat verbygaan het en dat, terwyl sy ou vriende in die stad kinders gehad het, getroud was en volle lewens geleef het, het hy niks anders as solidariteit met sy mede-soldate in hul lang, geduldige waaksaamheid, gehad het. Wanneer die aanval deur die Tartare uiteindelik kom, word Drogo siek en die nuwe opperhoof van die vesting dank hom af. Drogo, op pad terug huis toe, sterf eensaam in 'n herberg.

## Aanpassing 
In 1976 is die roman aangepas in 'n rolprent (bekend in Engels as *The Desert of the Tartars*) wat deur die Italiaanse regisseur Valerio Zurlini vervaardig is en met Jacques Perrin as Drogo met Max von Sydow as Ortiz en Vittorio Gassman as Filimore gespeel. Die film laat sekere dele van die roman uit, veral dié wat verband hou met die lewens van Drogo se vriende in sy tuisdorp.

## Nalatenskap 
Die roman was 'n belangrike invloed op die Suid-Afrikaanse gebore skrywer J. M. Coetzee se 1980-roman *Waiting for the Barbarians*, waarvan die titel geneem is uit die gedig van Constantine P. Cavafy met dieselde naam.

Die roman word beskryf as die gunsteling boek van die skrywer van *The Black Swan*, Nassim Nicholas Taleb. Taleb gebruik die protagonis van *The Tartar Stepp*e om ons menslike natuur te beskryf.

Quebec skrywer Gilles Archambault, in *Une demarche de chat: Notes sur une façon de vivre*, sê dat hierdie roman 'n groot invloed op hom gehad het.

Ander skrywers wat van hul verpligting aan die roman gepraat het, sluit in Yann Martel, Alberto Manguel en Tim Parks, wat die inleiding tot die 2000 Penguin-uitgawe geskryf het.

Hierdie boek was invloedryk in die ontwikkeling en bevordering van die literêre styl bekend as magiese realisme.

## Verwysings 
## Bron 
* Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
Lehabeërs

Die **Lehabeërs** is volgens die Bybel 'n Egiptiese volk. Volgens Genesis 10:13 en 1 Kronieke 1:11 is die Lehabeërs afstammelinge van Misráim, wat die Hebreeuse en Aramese benaming vir Egipte is. Die agtervoegsel *áim* dui 'n tweetallige meervoud aan en verwys moontlik na Bo-Egipte en Benede-Egipte. Die presiese identiteit van die Lehabeërs is onbekend, maar hulle mag Libiërs wees.

## Bronne 
*
Lebona

In die Bybel verwys **Lebona** (Rigters 21:19) na ´n dorp noordwes van Silo, ongeveer 30&nbsp;km noord van Jerusalem. Die huidige naam van die dorp is "Lubban".
Johannes Stark

**Johannes Stark** (, 15 April 1874 – 21 Junie 1957) was 'n Duitse fisikus en Fisika Nobelprys laureaat. Hy is bekend vir die identifisering van die Sterk effek. Hy was later nou betrokke by die *Deutsche Physik* beweging onder die Nazi-regime.
Bakbuk

In die Bybel verwys **Bakbuk** (Esra 2:51) na een van die tempelslawe wie se nasate saam met Serubbabel uit die Babiloniese ballingskap teruggekeer het.

## Sien ook 
* Lys van persone in die Bybel
Alan Walker

**Alan Olav Walker** (24 Augustus 1997 in Northampton, Engeland) is 'n Noors-Britse musiekprodusent en DJ. Hy het in 2015 bekend geword vir sy liedjie "Faded", wat vinnig in baie lande gewild geword het.

Hy is in 1997 in Engeland gebore, maar het in 1999 met sy familie na Noorweë verhuis. Sy vader is Brits en sy moeder is Noors.

## Diskografie 
### Liedjies 
* "Faded" (2015)
* "Sing Me to Sleep" (2016)
* "Alone" (2016)
* "Tired" (feat. Gavin James) (2017)
* "The Spectre" (2017)
* "All Falls Down" (feat. Noah Cyrus en Digital Farm Animals) (2017)
* "Ignite" (feat. K-391, Julie Bergan en Seungri) (2018)
* "Darkside" (feat. Au/Ra en Tomine Harket) (2018)
* "Diamond Heart" (feat. Sophia Somajo) (2018)

## Verwysings
Lavinia Fontana

**Lavinia Fontana** (Augustus 24, 1552 – Augustus 11, 1614) was ‘n Italiaanse skilderes. Sy word beskou as die eerste vroue skilderes wat binne dieselfde sfere as haar manlike eweknieë buite ‘n hof of klooster. Sy was die eerste vroue skilderes om kaal vroulike naak kunswerke te verf. Sy is moontlik ook die eerste vroue skilderes wat lewende naakte vroulike modelle gebruik het. Sy was die hoof broodwinner van ‘n familie van dertien.

[duimnael|Lavinia Fontana, *[:en:Minerva|Minerva Dressing*, 1613, Olie op Doek., Galleria Borghese, Rome.]]

## Verwysings
Hanna Alström

**Hanna Carolina Alström** (gebore op 5 Maart 1981) is 'n Sweedse aktrise mees bekend vir haar rol in *Kingsman: The Secret Service *en sy opvolger *Kingsman: The Golden Sircle* as Kroon Prinses Tilde van Swede.

## Biografie 
Alström is in Stockholm, Swede gebore. Sy het by Unga Teatern begin optree toe sy vyf jaar oud is, dan saam met haar ouer suster Sara, en die teater was gerig deur Maggie Widstrand. Die teater-groep het by baie teaters in Stockholm gespeel. Wanneer Alström ses jaar oud was, het sy in Staffan Götestam se toneelstuk *Gränsland* verskyn by Puckteatern en by die Gröna Lund Teater. Later het sy 'n paar kinder rolle gespeel by die Koninklike Dramatiese Teater. Sy het by  Sankt Eriks gimnasium gestudeer en later by die Sweedse Nasionale Akademie van Mimiek en Optree. In 2014 het sy Prinses Tilde in die film *Kingsman: The Secret Service* gespeel, 'n rol wat sy veer gespeel het in die 2017 opvolger *Kingsman: The Golded Circle*

## Filmografie 
### Film 
* *Gull-Pian* (1988)
* *Sherdil* (1999)
* *Fjorton suger* (2004)
* *Kärlek 3000* (2008)
* *Kingsman: The Secret Service* (2014)
* *Sami Blood* (2016)
* *Kingsman: The Golden Circle* (2017)
* *Ted – För kärlekens skull* (2018)
* *The Glass Room* (2019)

### Televisie 
* *Bert* (1994)
* *Anmäld försvunnen* (1995)
* *Skuggornas hus* (1996)
* *Vita lögner* (1997)
* *Aspiranterna* (1997)
* *Skärgårdsdoktorn* (1998)
* *Längtans blåa blomma* (1998)
* *Barnen på Luna* (2000)
* *Nya tider* (2002)
* *Cleo* (2002)
* *Livet i Fagervik* (2008)
* *Blomstertid* (2009)
* *Crimes of Passion* (2013)

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
*
Odessa (organisasie)

Die **Odessa** of **ODESSA** is ’n kodenaam (van die Duitse naam *Organisation der ehemaligen SS-Angehörigen*, "Organisasie van Voormalige SS-lede") wat in 1946 geskep is vir ’n moontlike ondergrondse Nazi-ontsnappingsplan aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog. Dit sou SS-offisiere in staat stel om met vals paspoorte uit Europa te ontsnap na Argentinië, Brasilië en die Midde-Ooste. Dit is wel deur sowat 300 Nazi's reggekry met die hulp van Juan Perón nadat hy in 1946 in Argentinië aan die bewind gekom het, maar die bestaan van ’n organisasie soos die Odessa word deur die meeste kenners verwerp.

Die idee van so ’n netwerk is gewild gemaak deur fiktiewe spioenasierillers en  soos Frederick Forsyth se topverkoper van 1972 *The Odessa File*.

## Debat
Volgens die Holocaust-oorlewende en Nazi-jagter Simon Wiesenthal is die Odessa in 1944 op die been gebring om vlugtende Nazi's te help. In ’n dokumentêr van die Duitse TV-stasie ZDF word egter beweer daar was nooit net een geheime organisasie soos wat Wiesenthal beskryf het nie, maar verskeie organisasies wat oudlede van die SS gehelp het.

Daar word algemeen aanvaar dat daar wel ontsnappingsorganisasies vir die Nazi's was. Die Argentynse skrywer Uki Goñi beweer daar is argiefbewyse van ’n georganiseerde ontsnappingsnetwerk, hoewel dit nie ’n organisasie soos Odesse ingesluit het nie. Guy Walters skryf in sy boek van 2009, *Hunting Evil*, hy hon nie bewyse vir die bestaan van die Odessa vind nie, hoewel hy talle ander organisasies soos Konsul, Scharnhorst, Sechsgestirn, Leibwache en Lustige Brüder noem.   Ook die historikus Gitta Sereny skryf in haar boek van 1974, *Into That Darkness*, wat gebaseer is op onderhoude met die voormalige kommandant van die Treblinka-verdelgingskamp Franz Stangl dat daar nooit ’n oorkoepelende organisasie soos die Odessa was nie.

Uki Goñi se boek *The Real Odessa* beskryf die rol van die diktator Juan Peron in die verskaffing van skuilplek vir Nazi-oorlogsmisdadigers met die samewerking van die Vatikaan, die Argentynse regering en Switserse owerhede deur middel van ’n geheime kantoor wat in Bern deur Peron se agente daargestel is.

In ’n rillerroman van 1976, Ira Levin se *The Boys from Brazil*, is dr. Josef Mengele, die dokter wat in die Tweede Wêreldoorlog grusame eksperimente op slagoffers in die konsentrasiekampe uitgevoer het, betrokke by die Odessa. Volgens ’n jong man en spioen op sy spoor, aktiveer Mengele die "Kameradenwerk" vir ’n vreemde opdrag: Hy stuur ses voormalige SS-offisiere om 94 mans, wat ’n paar gedeelde eienskappe het, dood te maak. In die boek word die name "Kameradenwerk" en "Odessa" afwisselend gebruik.

Die Eerste Orde, die hoofantagoniste in die *Star Wars*-trilogie, is gebaseer op die konsep van die Odessa, veral die teorie dat verskeie Nazi's na Argentinië ontsnap het.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*Inligting oor die Odessa uit die Jewish Virtual Library
*
* ZDF.de (2002). “Mythos Odessa: Wahrheit oder Legende?” ("Die Mite van Odessa: Waarheid of Legende?")

*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Yitzhak Rabin

**Yitzhak Rabin** (/rəˈbiːn/; Hebreeus: יצחק רבין‬, IPA: [jitsˈχak ʁaˈbin] ( listen); 1 Maart 1922 – 4 November 1995) was ‘n Israelse politikus en generaal. Hy was van 1964 tot 1967 die Tzahal (die Israelse Weermag) se opperbevelhebber gewees. Hy was ook die - vyfde - eerste minister van Israel gewees; hy het twee terme in die amp gedien, 1974-1977 en 1992-1995 toe hy vermoor is. 

links|thumb|Yitzhak Rabin, 5de Eerste Minister van Israel

## Eksterne skakels
*  Yitzhak Rabin, webwerf van die Knesset.
Boesmanspruit (Noord-Kaap)

::*Vir ander spruite met dieselfde naam, sien die dubbelsinnigheidsbladsy by Boesmanspruit.*

Die **Boesmanspruit**  is 'n klein spruit wat langs die N12 in die Noord-Kaap in Suid-Afrika vloei. Dit voed 'n aantal uitgestrekte panne 'n ent noord van Drie Susters.
Koper-63

**Koper-63** (Chemiese notasie: **Cu**) is 'n stabiele isotoop van koper. Dit is die isotoop met die hoogste voorkoms.

## Nukleosintese 
Die isotoop word vermoedelik tydens 'n ontploffende koolstofverbranding (*ECB*: *esplosive carbon burning*) gevorm wat tydens 'n supernova van tipe II kan optree. Neutrone word in die koolstofskil van die ster op 'n tydskaal van 63Ni is. Hierdie nikkelisotoop word in die s-proses gevorm, maar dit is onstabiel. Die halfleeftyd is 101,2±1,5 jaar. Tydens die heliumverbranding is die temperatuur omtrent 0,3 miljard Kelvin en die neutrondigtheid is laag genoeg dat die nikkelisotoop kan verval sonder om nog 'n neutron in te vang en 64Ni te vorm. In die later koolstofverbranding is nogtans die temperatuur hoër, omtrent 1 miljard Kelvin en sal die neutronvangs wel gebeur. 

## KMR en kwadrupoolresonansie 
Koper-63 kan vir kernmagnetiese resonansie aangewend word. Hoewel die chemiese verskuiwings baie groot is, is die seine ook baie breed vanweë die kwadrupool wat die kern besit. In groot molekules is die sein te breed om in 'n spektrometer met hoë oplossende vermoë waargeneem te word.

Die -ioon is paramagneties en in hierdie toestand kan KMR nie gebruik word nie. Die  en -oksidasietoestand kan wel gebruik word. Die laaste toestand is nogtans taamlik seldsaam. Koper-63 KMR is as funskie van die temperatuur in die supergeleier  saam met die kwadrupoolresonansiesein (NQR) gemeet om die supergeleiding te studeer.

## Verwysings
Douglas A-1 Skyraider

Die **Douglas A-1 Skyraider** was 'n skroefaangedrewe aanvalsvliegtuig wat laat tydens die Tweede Wêreldoorlog in diens gestel is deur die Amerikaanse Vloot. Dit het die Douglas SBD Dauntless vervang en was ook gebruik in die Korea en Vietnam-oorloë.

Die prototipe, XBT2D, het sy nooiensvlug op 19 Maart 1945 voltooi. In Februarie 1946 was dit die swaarste enkelsitplek vliegtuig in produksie. Dit was ontwerp rondom die Wright R-3350 enjin en die ontwerp kon die voordeel kry van jare se oorlogsondervinding. Die vlerke kon opvou sodat dit op vliegdekskepe gebruik kon word. Eers in Desember 1946 was die vliegtuie in diens gestel toe die eerstes aan vloot se VA-19A eskaders afgelewer is. Die vliegtuig het dus nie diens gedoen tydens die Tweede Wêreldoorlog nie.

Daar word aan die Korea-oorlog gedink as die stralervliegtuig oorlog maar die *Skyraider* se 10-uur uithou vermoë in die lug en vermoë om 'n groot verskeidenheid wapens te kon dra het gemaak dat hulle enige straalvliegtuig oortref het. Dit het 'n groot indruk op die Amerikaanse Vloot gemaak.

## Ontwikkeling 
Ontwikkeling het saam met produksie gevorder, na vier jaar was daar reeds 22 variante van die vliegtuig geproduseer. Na twaalf jaar is die produksie gestaak in 1957 en daar was altesame 3180 vliegtuie gebou en afgelewer aan die Amerikaanse Vloot.

Model AD-2 kon meer brandstof dra en die enjin was kragtiger. Die AD-3 se kajuit was herontwerp en die skroef en landingstelsel was verbeter. Model AD-4 was toegerus met die kragtiger 2700 perdekrag R-3350 enjin wat die bomvrag vermoë verbeter het. Die AD-4W was 'n drie sitplek vliegtuig gebruik vir verkenning en gebruik deur die Britse Vloot. 

Model AD-5 was 'n viersitplek, veeldoelige vliegtuig. Dit was versterk om nog meer vrag te kon dra, tot 11 350 kg. Dit kon ook gebruik word om ongevalle af te voer of om 12 soldate te vervoer.

Model AD-6 was 'n verbeterde enkelsitplek vliegtuig en model AD-7 het die 3 050 perdekrag enjin gekry en die vlerke en landingstelsel is weereens versterk.

## *Skyraider* in aksie 
Die Franse se Armée de l'Air het die *Skyraider* gebruik in Algerië en daardie vliegtuie was eers in 1965 uit diens gestel. Teen daardie tyd was Amerika betrokke by die Vietnamoorlog en na toetse was die vliegtuig gebruik vir ondersteuning en grondaanvalle. Hier is dit deur die Amerikaanse Lugmag, Amerikaanse Vloot- en Marinierskorps gebruik asook die Suid-Viëtnamese Lugmag. Dit is ook gebruik om helikopters te vergesel en in redding ondersteunings rolle. Die *Skyraider* was nooit beskou as vegvliegtuig nie, tog met sy vier 20-mm kanonne het vlieëniers van die vloot daarin geslaag om ten minste twee MiG-17 stralers af te skiet oor Viëtnam.

Die *Skyraider* was ook verkoop aan Tsjad waar hulle tot in 1970 diens gedoen het.

## Tegniese besonderhede 
## Bron 
* Crosby, Francis: *THE WORLD ENCYCLOPEDIA OF FIGHTERS & BOMBERS*. 2015.
Boesmanspruit (Gauteng)

::*Vir ander spruite met dieselfde naam, sien die dubbelsinnigheidsbladsy by Boesmanspruit.*

Die **Boesmanspruit** is 'n spruit wat in die Suikerbosrand-natuurreservaat van Gauteng in Suid-Afrika vloei. Dit is ongeveer 90 km vanaf die hoofstad Pretoria geleë, en is 'n sytak van die Suikerbosrandrivier.
Nikkel-62

**Nikkel-62** (Chemiese notasie: **Ni**) is 'n stabiele isotoop van nikkel. Hierdie nuklied het die hoogste bindingsenergie per nukleon van alle nukliede.

## Nukleosintese 
Saam met die ligter stabiele isotope van nikkel word hierdie nukleid in ewewigs- en kwasiewewigsprosesse tydens supernova-verbranding. Daar is twee ontploffingsprosesse wat dit vervaardig, die ontploffende silikonverbranding en die *alfa-rich freezeout*. Amper die helfte word in tipe Ia-ontploffings vervaardig, die res in tipe II.

Hierdie isotoop ontstaan egter ook in die s-proses wat voor die supernova-ontploffing in die C,O-kern of tydens die koolstofverbranding gevorm. Dit oorleef die ontploffing vorm die helfte van die totale voorkoms.
## KMR 
Die kernspin is I = 0 en dit beteken dat hierdie isotoop geen kernmagnetiese resonansie wys nie.
## Verwysings
Nikkel-63

**Nikkel-63** (Chemiese notasie: **Ni**) is 'n radio-aktiewe isotoop van nikkel.

## Nukleosintese 
Hierdie radioaktiewe isotoop verval na koper-63 en dit speel 'n rol in die nukleosintese van hierdie stabiele koperisotoop.

## Verwysings
Staf van Asklepios

duimnael|140px|Die staf van Asklepios.

Die **staf van Asklepios** (Grieks: Ράβδος του Ασκληπιού, *Rábdos tou Asklipioú*; Unicode-simbool: **⚕**) in die Griekse mitologie is ’n staf wat deur ’n slang omstrengel word en wat behoort het aan die Griekse god Asklepios, wat met medisyne en genesing verbind is. Die simbool word steeds in moderne tye gebruik en word met gesondheidsorg verbind. Dit word egter dikwels verwar met die boodskapperstaf van Hermes (of Mercurius). 

## Griekse mitologie
Die naam "staf van Asklepios" kom van die Griekse god met dié naam wat met genesing en medisyne verbind is. Asklepios se simbole, die staf en die slang, is soms apart uitgebeeld, maar later gekombineer.

[duimnael|links|220px|Die vlag van die [Wêreldgesondheidsorganisasie, met die staf van Asklepios.]]
Ter ere van Asklepios is ’n sekere soort niegiftige slang dikwels in genesingsrituele gebruik, en hulle het vrylik tussen die siekes en gewondes rondgeseil. Dié slange is ook dwarsoor die antieke wêreld na elke nuwe tempel van Asklepios gebring wanneer dit ingewy is. Van omstreeks 300&nbsp;v.C. het die kultus van Asklepios baie gewild geword en pelgrims het na sy helingstempels gestroom vir kure. Rituele reiniging is gevolg deur offerandes aan die god (volgens vermoëns) en die sieke sou een nag in die heiligste deel van die tempel, die *adyton*, deurbring. Enige droom of visoen is aan ’n priester vertel en hy sou die toepaslike terapie voorskryf deur ’n proses van vertolking. Sommige helingstempels het ook heilige honde gebruik om die siekes se wonde te lek.

Die oorspronklike Hippokratiese eed het begin met die aanroeping: "Ek sweer by Apollo, die geneesheer, en Asklepios en Hugiëia en Panakeia en al die gode en godinne . . ."

Die betekenis van die slang is al op baie maniere vertolk. Een daarvan is dat die vervelling en nuwe vel van die slang simbolies is van verjonging, terwyl ander sentreer om die slang as ’n simbool wat die dubbele aard van die dokter se werk verenig en uitdruk: die lewe en dood, siekte en gesondheid. Die dubbeldinnigheid van die slang as ’n simbool en die teenstrydigheid wat dit sou verteenwoordig, weerspieël die dubbelsinnigheid van die gebruik van middels, wat kan help of skaad, soos in die betekenis van die term *pharmakon* in antieke Grieks wat beteken het "dwelm", "medisyne" en "gif". Verder het produkte wat van die slang vervaardig is in antieke tye medisinale waarde gehad. Dit lyk of slanggif selfs in sekere gevalle voorgeskryf is as ’n vorm van terapie.

Die betekenis van die staf is ook op verskeie maniere vertolk, soos dat dit nes die slang beelde van herlewing en heling oproep, of dat die staf verbind word met rondreisende dokters. 

## Sien ook
*Boodskapperstaf as mediese simbool

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Boodskapperstaf as mediese simbool

duimnael|180px|Die embleem van die Amerikaanse mediese korps. Die korps se aanvaarding van die boodskapperstaf as teken het die gebruik daarvan in die land se mediese wêreld gewild gemaak.

Dit is redelik algemeen dat die **boodskapperstaf** van Hermes met sy twee slange en vlerke verkeerdelik deur geneeskundige instellings as hul teken gebruik word in plaas van die staf van Asklepios, wat net een slang en geen vlerke het nie. Laasgenoemde is ’n staf wat deur ’n enkele slang omstrengel word en wat behoort het aan die Griekse god Asklepios, wat met medisyne en genesing verbind is.

In die VSA is die gebruik hoofsaaklik te wyte aan die land se mediese korps se aanvaarding van die boodskapperstaf as sy teken in 1902.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Nemeïese Spele

duimnael|Die stadion van Nemea.

Die **Nemeïese Spele** (Grieks: Νέμεα *Nemea*) was kompetisies wat elke twee jaar in Nemea in Antieke Griekeland gehou is. Dit was een van vier pan-Hellenistiese spele en is in die jaar voor of ná die Olimpiese Spele gehou, en twee maande ná die Istmiese Spele. Nes die Olimpiese Spele was dit ter ere van die god Zeus.

Volgens legendes is die spele begin nadat Herakles (Hercules) die Nemeïese leeu verslaan het. ’n Ander rede wat aangevoer word, is dat dit aanvanklik die begrafnisspele was vir die jong seun van ’n koning met die naam Opheltes. Die historiese bronne oor die spele begin in 573&nbsp;v.C. Die wenners het tradisioneel ’n krans van selderyblare gewen. Lofliedere is ook vir hulle geskryf.

Die program van die spele het ingesluit voetrenne, boks, boogskiet, stoei, diskuswerp, spiesgooi, strydwarenne en musiekkompetisies.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
* , Nemea: Nemeische Spiele, gottwein.de (1999-2000).
* The Nemean Games, amptelike webtuiste van die vereniging wat hulle beywer vir die herinstelling van die spele.
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Istmiese Spele

Die **Istmiese Spele** (Grieks: τα Ἴσθμια *ta Isthmia*) was een van die vier pan-Hellenistiese spele van Antieke Griekeland wat nes die Nemeïese Spele elke twee jaar (in die tweede en vierde jaar van die olimpiade) op die landengte (*istmus*) van Korinthe gehou is ter ere van die seegod Poseidon. 

Die spele is na bewering deur die mitiese eerste koning en stigter van Korinthe, Sisiphos, begin. Die historiese datum van die stigting van die spele is 581&nbsp;v.C. Nadat Korinthe in 146&nbsp;v.C. deur die Romeine verwoes is, is toesig oor die spele ’n eeu lank (van 146-44&nbsp;v.C.) deur die stad Sikyon oorgeneem. Ná die heropbouing van Korinthe en die omgewing (vanaf 44&nbsp;v.C.) is die Istmiese Spele weer met die voormalige luister gevier. Dit het in die 1ste&nbsp;eeu&nbsp;n.C. ’n nuwe bloeitydperk beleef.

Daar was sport- sowel as kunskompetisies op die spele. Die wenners het ’n krans van denneblare gekry, wat met Poseidon verbind word. Hulle het ook ’n goeie naam gekry en is met standbeelde of lofliedere vereer. 

Ná die 2de&nbsp;eeu&nbsp;n.C. het verslae oor die Istmiese Spele al hoe skaarser geword.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
* "Isthmische Spelen op Ancient Olympics" (KU Leuven, 2007) 
* Argeologiese museum van Istmus.
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Glen Coe

**Glen Coe** (Skots-Gaelies: *Gleann Comhann*, [klan̪ˠˈkʰo.ən̪ˠ]) is 'n vallei (*glen*) in die weste van die Skotse Hoogland met landskapsvorme wat deur vulkaanuitbarstings en gletsers gevorm is. Dit is in die noorde van die graafskap Argyll naby die grens met die historiese provinsie Lochaber geleë. Vandag maak dit deel uit van die administratiewe distrik (*council area*) Highland. Die belangrikste nedersetting is Glencoe.

duimnael|links|Die Glencoe Mountain-skisentrum
[duimnael|links|Die A82-grootpad, wat [Glasgow met Fort William in die Skotse Hoogland verbind, loop deur Glen Coe]]
duimnael|links|Landskapstoneel in Glen Coe. Klein bergstroompies uitspring uit die pieke wat duisende jaar gelede deur gletsers geslyp is
duimnael|links|Een van die mees afgeleë hotelle op die Britse Eilande - *Kings House Hotel*
duimnael|links|Die Skotse toerismebedryf doen moeite om toergidse maklik herkenbaar te maak vir Engelse en Amerikaanse toeriste
Die vallei was die bakermat van Skotse bergklimsport en is vandag ook gewild by stap- en wintersporttoeriste (die Glencoe Mountain-skisentrum is met skihysers toegerus). Histories word die vallei verbind met die sogenaamde Glencoe-slagting van 13 Februarie 1692 waartydens 38 manlike familielede van die Clan MacDonald of Glencoe in die nasleep van die Jakobiete-opstand deur regeringsmagte doodgemaak is. Tientalle ander, onder wie vroue en kinders, is aan blootstelling oorlede.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
;Wiki-webtuistes
----

; Toerisme
----
* *Discover Glencoe*
* *National Trust for Scotland: The Highlands - Glencoe National Nature Reserve*
; Glen Coe op die silwerdoek
----
* *Skyfall & James Bond*
;Media
----
* *Road 82 through Glen Coe*
;Geologie
----
* *Scottish Geology: Glen Coe, Lochaber: Scene of an ancient caldera collapse*