open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adolf Lüderitz

duimnael|Adolf Lüderitz (in 1885)

**Franz Adolf Eduard Lüderitz** (gebore 16 Julie 1834 - 30 Oktober 1886) was 'n Duitse koopman en stigter van die eerste Duitse kolonie in Suidwes-Afrika, vandag Namibië.

Hy is in Bremen gebore, waar hy in die tabakbedryf handel dryf saam met sy pa, wat in 1878 gesterf het. Adolf het die bestuur van die onderneming suksesvol oorgeneem. Hy het in die Verenigde State vanaf 1854 tot 1859 rondgereis. 

In 1881 rig hy 'n fabriek op in Lagos. 

## Duits-Suidwes-Afrika 
In 25 Augustus 1883 koop Heinrich Vogelsang namens hom die baai Angra Pequena en die aangrensende grondgebied van die plaaslike Nama-hoofman Josef Frederics uit Bethanie. Die grond word op 7 Augustus 1884 onder die beskerming geplaas van die Duitse Ryk. Dié plek het as Lüderitz bekendgestaan tot 8 Augustus 2013 toe dit amptelik !Nami≠Nüs geword het. Adolf verdrink in die Oranjerivier in 1886.

Lêer:Contract Frederiks-Vogelsang 1883 p1.jpg|Bladsy 1
Lêer:Contract Frederiks-Vogelsang 1883 p2.jpg|Bladsy 2

Die koopkontrak lui so:
Rathefboom

duimnael|Skuifpatroon van 'n vyfspoed-rathefboom.

'n **Rathefboom** is die meganisme in 'n voertuig met 'n handratkas wat gebruik word om die ratverwisseling te doen. Die rathefboom bepaal hoeveel krag van die enjin na die aandryfwiele oorgedra word (sien ratverhouding).

Die voertuig sal tipies in eerste rat geplaas word voor dit weggetrek word. Soos die voertuig versnel sal die rathefboom in opeenvolgend hoër posisies geplaas word. Die rathefboom kan ook in neutraal (enjin nie aan wiele gekoppel nie) of trurat (om agteruit te ry) geplaas word. 

duimnael|links|'n Vyfspoed-rathefboom.

Motorvoertuie het gewoonlik 'n vier- of vyfspoed-ratkas. Die rathefboom kan gevolglik in dieselfde aantal posisies geplaas word om kraglewering te beheer. Die koppelaar moet ingetrap word alvorens die ratte gewissel word en daarna weer gelos word.

Sommige voertuie het outomatiese ratkasse, wat nie 'n rathefboom het nie.
Korsvormende toringspons

**Korsvormende toringspons** (*Haliclona oculata*) is 'n ongewerwelde, eenvoudige, primitiewe diertjie wat hulself aan die rotse en dooie koraal in tussengety rotspoele en benedegety riwwe heg. Die diertjie kom aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voor.

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
ArcelorMittal Orbit

duimnael|regs|300px|Die ArcelorMittal Orbit.

Die **ArcelorMittal Orbit** is 'n oriëntasiepunt en 'n 114,5&nbsp;m hoë uitkyktoring in die Olimpiese Park in Stratford, Londen. Die toring is op 11 Mei 2012 ingehuldig, voor die aanvang van die Londense Olimpiese Spele in 2012.

Die staalstruktuur is die grootste kunswerk in 'n openbare ruimte van die Verenigde Koninkryk. Dit is ontwerp as permanente en blywende herinnering aan die ligging van Londen as gasheer van die Olimpiese Spele. Die toring is geleë tussen die Olimpiese Stadion en die London Aquatics Centre.

Die toring is deur Anish Kapoor en Cecil Balmond ontwerp. Die idee vir die konstruksie is op 31 Maart 2010 aan die publiek bekendgemaak na seleksie deur 'n nege stuk adviserende wedstryd-paneel. Dit volg nadat die burgemeester van Londen, Boris Johnson en die *Olimpiese Minister*, Tessa Jowell in 2008 besluit het dat die park ietsie ekstra kort en ontwerpers versoek het om voorstelle vir 'n oriëntasiepunt in te dien.

Die toring beskik oor twee uitkykplatforms, elk met 'n kapasiteit van 150 persone van waar die publiek oor die hele park en tot 30&nbsp;km oor Londen kan uitkyk. Twee hysbakke verleen toegang tot die platforms, elk met 'n kapasiteit van 21 persone. Daarnewens is toegang ook moontlik met 'n wenteltrap van 455 treë. Die konstruksie is gebou uit 2&nbsp;000 ton staal, waarvan 63% herwonne skrootstaal is. Verder is 35&nbsp;000 boute en 19&nbsp;000 liter verf gebruik. As die struktuur *uitgerol* kon word, sou dit 'n totale lengte van 560&nbsp;m hê.

Die toring het 22,7 miljoen Britse pond gekos, waarvan die metaalmagnaat Lakshmi Mittal 19,6 miljoen pond gefinansier het. Hiermee het hy die maatskappy waarvan hy die voorsitter is, ArcelorMittal, se naam aan die toring gekoppel.

Tydens die Olimpiese Spele was die toring, teen 'n toegangsprys van 15 pond, vir die publiek toeganklik gewees. Na die omskakeling van die park is die toring vanaf 2014 permanent vir besoekers oopgestel.

[duimnael|senter|600px|Die [London Aquatics Centre (links), ArcelorMittal Orbit (middel), Olimpiese Stadion (regs agter) en die Waterpolo-arena (regs voor).]]

## Eksterne skakels
Grüß Gott

**Grüß Gott** (letterlik 'Begroet God' / 'God begroet jou') is 'n kenmerkende begroeting, of totsiens sê, in die Opperduitse taalgebied, veral in Switserland, Beiere, Franke, Swabe en Oostenryk. Hierdie begroeting is in die 19de eeu deur die Katolieke geestelikes gebesig en met al sy wisselvorme het dit die algemeenste manier van groet geword in Suid-Duitsland en Oostenryk.

*Grüß Gott* is die verkorte weergawe van sowel (*Es*) *Grüße dich Gott* as sy meervoudvorm (*Es*) *Grüße euch Gott* ('mag God jou groet'). Die werkwoord  *grüßen* het oorspronklik dieselfde betekenis as *segnen* (seën) gedra, hoewel dit vandag beteken 'om te groet'. Daarmee stem die oorspronklike begroeting ooreen met "Mag God jou seën". So 'n godsdienstige gebaar bestaan vandag slegs in enkele lande. So sal mens 'n eenvoudige "goeie dag" hoor in Pole (*dzień dobry*), Spanje (*buenos días*), en Portugal (*bom dia*), terwyl in Gaeliessprekende Ierland die gewilde begroeting *Dia dhuit* ('God met jou') is, soortgelyk aan die Engelse *goodbye*, 'n verkorting van *God be with ye*; vandag het *goodbye* so te sê sy godsdienstige waarde verloor. 'n Godsdienstige oorsprong kan steeds opgemerk word in die Franse *adieu*, die Spaanse *adiós*, die Italiaanse *addio* en die Portuguese *adeus* ("Aan/Na God"). In Finland gebruik die godsdienstige groep, bekend as died laestadiane, "Jumalan terve" (groet God).

Soos baie ander groetwense, kan *Grüß Gott* wissel tussen diep en emosioneel tot 'n haastige, ondeurdagte preweling. Algemene wisselvorme sluit in *Grüß dich (Gott)* en sy meervoudsvorm *Grüß euch (Gott)*, wat letterlik beteken 'Groet jou (God)', soos in *Grüezi*, 'n verkorte groetwens wat in Alemanniese Switserland algemeen gebruiklik is.

Die groetwens se uitspraak wissel van streek, soos *Grüß dich* wat soms verkort word tot *Grüß di* (*Grüß di Gott* kan op sekere plekke gehoor word). In Beiere en Oostenryk word *griaß di* en *griaß eich* algemeen gehoor, hoewel hul Standaardduitse eweknieë nie onbekend is nie. 'n Algemene totsiens soortgelyk aan *Grüß Gott* is  ''pfiat' di Gott'', 'n verkorting van  *Behüte dich Gott* ('God behoed/bewaar jou'), wat op sigself nie algemeen is nie. Dit word weer verkort tot ''pfiat' di/eich* of, sou die persoon formeel aangespreek word *pfia Gott* in Altbayern, Oostenryk en Suid-Tirool (Italië).

In sy Standaardduitse vorm word die klem in *grüß Gott* op die tweede woord geplaas en word dit nie alleen in die alledaagse lewe gebesig nie, maar ook  tydens amptelike kommunikasie in die reedsgenoemde lande. Die gebruik van *guten Tag* (*goeie dag'') is minder oorheersend, maar daar is diegene wat 'n afkeur in *grüß Gott* het vanweë die religieuse aard. In Beiere weer, word *guten Tag* as styf en afstandelik beskou, wat verwarring kan meebring, terwyl dit in die voorheen Protestante Noord-Duitsland as 'n vriendelike gebaar bestempel word.

## Verwysings
Valspruimanemoon

Die **Valspruimanemoon** (*Pseudactinia flagellifera*) is 'n seediertjie wat aan die hele kus van Suid-Afrika voorkom. Die anemoon is een van die groter spesies en word tot 100&nbsp;mm breed. Die liggaamstam is oranje tot rooi. Hierdie anemoon kan nie sy tentakels intrek of homself toemaak soos die pruimanemoon nie. Die anemoon leef in die tussengetysone in rotspoele of vlak riwwe. Die steek van die tentakel brand en kan nadelig wees vir die mens. 

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Kisveld

**Kisveld** is ’n nedersetting in die munisipaliteit Berkelland in die provinsie Gelderland in Nederland.
London Aquatics Centre

Die **Aquatics Centre** (Akwatiese Sentrum) is die fasiliteit waar verskillende swemitems tydens die Olimpiese Somerspele en daaropvolgende Paralimpiese Somerspele van 2012 beoefen is. Hierdie stadion is in die Olimpiese Park in Stratford, Londen in die Verenigde Koninkryk geleë.

Die stadion is op 27 Julie 2011, presies een jaar voor die aanvang van die Spele, amptelik geopen. Tydens die opening het Thomas Daley die swembad ingewy deur 'n duikslag vanaf die 10-meter toring uit te voer.

Die stadion is deur Zaha Hadid ontwerp en beskik oor twee Olimpiese grootte Swembaddens en 'n aparte duik-swembad. Die gebou het 'n opvallende argitektuur en is die eerste stadion wat besoekers sien soos hulle die park binnekom.

## Wedstryde 
Tydens die Somerspele is die volgende dissiplines in die Akwatiese Sentrum beoefen:
: Duik
: Gesinchroniseerde swem
: Swem
Tydens die Paralimpiese Somerspele is die volgende sport hier beoefen:
: Swem

## Fotogalery 

The 2012 Olympics aquatics centre under construction (February 2011) - geograph.org.uk - 2256614.jpg|Konstruksie in Februarie 2011
London 2012 Olympic Park 2 (13 July 2012).jpg|Die Akwatiese Sentrum is regs van die ArcelorMittal Orbit.
London 2012 Aquatics Centre.jpg|Binnekant van die stadion.

## Eksterne skakels
Aambeibossie

Die **aambeibossie** (*Chironia baccifera*) is 'n plant wat aan die wes-, suid en ooskus van Suid-Afrika voorkom. Dit staan ook bekend as die **bitterbossie**.

Die spesie kom voor in Noord-Kaap, Wes-Kaap en langs die kus van die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal en dit is endemies in Suid-Afrika. Die SANBI-rooilys gee dit 'n status *veilig* (LC).

Dit is 'n vertakte, ronde struikie tot 8&nbsp;cm hoog. Die plant het klein, dun, donkergroen blaartjies met krom punte. Dit dra massas steragtige blomme van Februarie tot Augustus wat pienk tot purperrooi is met geel harte. Die plant dra ook helderrooi bessies wat gedurende Kerstyd ryp word.

## Eienskappe 
Die plant verkies om op duine te groei en is uiters giftig vir vee.

Die Khoikhoi het reeds hierdie plant vir sy medisinale eienskappe gewaardeer en die Boere het dit oorgeneem. Dit is veral as purgeermiddel gebruik. Infusies en tinkture is teen talle kwale gebruik, veral teen aambeie, en dit verklaar die Afrikaanse naam. Maar ander siektes is ook daarmee beveg, soos melaatsheid, sifilis en blaasontstekings.

## Fotogalery 

Lêer:Aambeibossie - medicinal herb of South Africa - Chironia baccifera - Cape Town.jpg
Lêer:Chironia baccifera Gentianaceae Aambeibossie in fruit 9821.jpg

## Verwysings 
## Bronne 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007 
* Plants of the World Online
Waterpolo-arena

Die **Waterpolo-arena** (Eng: *Water Polo Arena*) in Londen is die stadion waar die verskillende waterpolo-items vir mans en dames tydens die Olimpiese Somerspele van 2012 gehou is. Die tydelike konstruksie is in die Olimpiese Park in Stratford, Londen, langs die London Aquatics Centre opgerig. Dit is die eerste keer in die geskiedenis van die Spele wat 'n aparte stadion vir waterpolo gebou is.

Konstruksie het in die lente van 2011 begin en is in Mei 2012 voltooi. Na afloop van die Spele sou die stadion afgebreek en hergebruik word.

Die stadion het 'n 37 m kompetisieswembad en 'n kleiner oefenswembad. Dit bied sitplek vir 5&nbsp;000 toeskouers.

## Eksterne skakels
Thomas Daley

**Thomas (Tom) Daley** (Plymouth, 21 Mei, 1994) is 'n Engelse sierduiker wat op 13-jarige leeftyd die Europese duik-kampioen geword het. Met 'n telling van 491,95 punte wen hy in 2008 goud vanaf die 10-meter toring tydens die eindstryd van die Europese Kampioenskappe in Eindhoven.

Tydens die Olimpiese Somerspele van 2008 behaal Daley saam met sy maat, Blake Aldridge die agtste plek met hulle gesinchroniseerde duikslag vanaf die 10 meter toring. Hy behaal egter die sewende plek met sy individuele poging.

In Julie 2009 wen hy die goue medalje vanaf die 10 meter toring by die FINA Wêreldkampioenskappe in Rome met 'n telling van 539.85 punte. 

Daley is 'n lid van die Plymouth-duikklub.

File:Tom Daley.jpg
File:Tom Daley (diver), October 2008.jpg
File:Tom Daley London (cropped2).jpg
File:Tom Daley portrait.jpg
Riverbank Arena

Die **Riverbank Arena** of **Olympic Hockey Centre** is 'n hokkie-stadion in die Olimpiese Park in die Britse hoofstad Londen. Die stadion is vir die Olimpiese Somerspele van 2012 opgerig. Die bou van die kompleks het ongeveer £ 19&nbsp;000&nbsp;000 gekos. Dit het twee velde, wat onderskeidelik 15&nbsp;000 en 5&nbsp;000 toeskouers kan akkommodeer.

Tydens die Paralimpiese Somerspele van 2012 is die stadion vir 7-per-kant en 5-per-kant sokker ingespan.

Na die Spele sal die stadion na 5&nbsp;000 toeskouers afgeskaal word en noordwaards na Eton Manor geskuif word. Die Europese Hokkie-kampioenskap sal in 2015 hier plaasvind.

## Eksterne skakels
Basketball Arena

Die **Basketball Arena** is 'n sportsaal in die Olimpiese Park in Stratford, Londen. Die sportsaal is gebruik vir die Olimpiese Somerspele en die Paralimpiese Somerspele van 2012.

Die Basketbal Arena is in 2011 geopen en bied sitplek vir 12&nbsp;000 toeskouers.

Naas al die basketbal-wedstryde is die halfeindstryde en eindstryd van die handbal-items hier gespeel.

Tydens die Paralimpiese Spele is die Arena vir rolstoel-basketbal en rolstoel-rugby ingespan.

Die Arena sal na afloop van die Spele afgebreek en elders in die Verenigde Koninkryk herbou word.
Lee Valley Velopark

**Lee Valley Velopark** is ’n fietsrysentrum in Stratford in Londen, as deel van die Koningin Elizabeth Olimpiese Park. Die baan word deur Lee Valley Streeksparkowerheid besit en bestuur en is in Maart 2014 vir die publiek oopgestel. Die fasiliteit was een van die vaste wedstrydplekke tydens die Olimpiese en Paralimpiese Somerspele van 2012.

Lee Valley VeloPark lê aan die noordekant van Koningin Elizabeth Olimpiese Park. Die het ’n fietsry- en BMX-renbaan wat vir die Spele gebruik is, asook ’n een-myl-padfietsbaan en ’n agt-kilometer-bergfietsbaan. Die park vervang die Eastway-fietsrybaan wat afgebreek is om plek te maak vir die Velopark. Die fasiliteite vir die Olimpiese Spele is tussen 2009 en 2011 gebou en die Velopark is vir die eerste keer in 2011 vir die Londense been van die UCI BMX Supercross-wêreldbekerreeks gebruik.

## Bou 
Op 12 Julie 2007 maak die *Olympic Delivery Authority* die argitekte na 'n ontwerperskompetisie bekend: *Hopkins Architects*, *Expedition Engineering*, *BDSP* en *Grant Associates*. Velopark sou volgens beplanning in 2011 klaar moes wees. Die Velopark-stadion bestaan uit 'n onderdak baan vir baan-fietswedrenne en 'n BMX-baan. Die BMX-gedeelte is buite langs die stadion geleë.

## Buitekant: BMX-baan 
Die buitenste BMX-gedeelte bestaan uit 'n 470 meter baan vir mans en 'n 430 meter baan vir dames. Beide bane het 'n kapasiteit van ongeveer 6&nbsp;000 toeskouers. Daar is in Maart 2011 begin om die bane aan te lê. In Februarie 2012 is die eerste wedstryde reeds hier tydens die Wêreldbeker aangebied. 

## Binnekant: Renbaan 
Die onderdakgedeelte (*Velodrome*) bevat 'n 250 meter lange renbaan, waarmee daar reeds in 2009 begin is. Die stadion het 'n kapasiteit van ongeveer 6&nbsp;000 toeskouers en is reeds in 2011 vir die Wêreldbeker gebruik. Dit is ook tydens die Paralimpiese Somerspele 2012 gebruik.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Zoanthus

**Zoanthus** is ongewerwelde diertjies wat op rotse in die tussengetysone in die see woon. Soos seeanemone, anker hulle hulself aan die rotse en die mond en tentakels wys boontoe. Hulle woon in groot kolonies saam en lyk soos glibberige matte op die rotse. Tydens hoogwater maak die diertjies oop om plankton uit die water te filtreer en hulle is ook afhanklik vir voeding van die mikroskopiese alge wat in weefsels woon.

## Spesies in Suid-Afrika 
* Sandkleurzoanthus (*Palythoa natalensis*)
* Natalse zoanthus (*Zoanthus natalensis*)

## Bron 
* Gids tot die Kusgebiede van Suid-Afrika. Jacana Media. 2007.
Charing Cross

**Charing Cross** is die naam van 'n stadsdeel in sentraal-Londen in die Verenigde Koninkryk. Dit is amptelik die middelpunt van Londen en afstande na verskeie plekke in Londen word van hier af aangedui. Die naam kom van die dorpie *Charing*, waar koning Eduard I van Engeland in 1290 'n kruis ter nagedagtenis aan sy oorlede vrou laat bou het. Die kruis is reg oorkant die Charing Cross-treinstasie en staan as die Eleanor-kruis bekend.
Maceió

duimnael|links|upright|Metropolitaanse katedraal in Maceió

**Maceió** is 'n stad in die ooste van Brasilië en die hoofstad van die deelstaat van Alagoas. Die stad het 'n bevolking van 943&nbsp;109 in 2011 gehad en het 'n oppervlakte van 510,655 km². Omtrent 33% van die bevolking in Alagoas woon in die stad.

## Verwysings
JP Pietersen

**Jon-Paul Roger "JP" Pietersen** (gebore op 12 Julie 1986 in Stellenbosch) is 'n Suid-Afrikaanse beroepsrugbyspeler. Hy speel normaalweg op vleuel of heelagter vir die Sharks (in die Superrugbykompetisie) en die Natal Haaie in die Curriebekerreeks. Hy het al 69 rugbytoetse vir die Springbokke gespeel en 24 drieë vir hul gedruk. Hy was ook deel van Suid-Afrika se span tydens die Rugbywêreldbeker 2015.

## Eksterne skakels 
* 
* 
* Pietersen by itsrugby.co.uk
Leyton

**Leyton** is 'n buurt in die Londense administratiewe distrik Waltham Forest. Dit is 10&nbsp;km (6,2 myl) noordoos van Charing Cross geleë en grens aan Walthamstow en Leytonstone; Stratford in Newham; en Homerton en Lower Clapton in Hackney.
duimnael|links|Kleurryke huisfasades in High Road, Leyton
duimnael|links|Victoriaanse terrashuise in Dunedin Road, Leyton
'n Deel van die *Queen Elizabeth Olympic Park*, waar wedstryde van die Olimpiese Somerspele 2012 gehou is, is in Leyton geleë, net soos die Velopark-stadion wat vir Olimpiese fietsry-items aangewend is en waar die *UCI BMX Supercross World Cup* ook al vantevore aangebied is, en *Leyton Orient Football Club*, alhoewel die gebied oorwegend residensieel is. Dit bestaan hoofsaaklik uit Victoriaanse en Edwardiaanse terrashuise wat tussen 1870 en 1910 ontstaan het, met enkele moderne behuisingsprojekte daartussen.

Die tradisionele vrugte- en groentemark *Spitalfields Market*, wat deur die *City of London* bestuur word, is in 1991 na Leyton verskuif waar dit bekendstaan as *New Spitalfields Market*. Vroeg in 2019 het die *Court of Common Council*, die *City of London Corporation* se hoof besluitnemende liggaam, planne bekendgemaak waarvolgens die mark saam met die Billingsgate-vismark en Smithfield-mark na 'n nuwe terrein in Barking Reach in die ooste van Londen verskuif sal word.
Buffelsrivier (Oos-Kaap)

: *Die artikel is oor die Buffelsrivier in die Oos-Kaap, vir ander gelyknamige riviere, sien Buffelsrivier.*

duimnael|300px|links|Oos-Londen se hawe in die Buffelsrivier in die 1870's, uit die Kaapkolonie se argiewe.
Die **Buffelsrivier** of **Cwenqgcwe** loop deur King William’s Town (tans "Qonce") en Oos-Londen aan die ooskus van Suid-Afrika. Die rivier is wes van die Nahoonrivier. Sy monding vorm die enigste bevaarbare rivierhawe in Suid-Afrika. Die Rooikrantzdam is naby Qonce.

Die sytakke van die Buffelsrivier is: die Mgqakwebe-, Ngqokweni- en Yellowwoodsriviere. Die Yellowwoods het 'n paar watervalle, waarvan die grootste die Yellowwoods-valle naby Breidbach is.

Die bedreigde grens-ghieliemientjie *(Barbus trevelyani)* kom in die waters van die Buffelsrivier voor. 
Daar is ook 'n klein hoeveelheid van die bedreigde Oos-Kaapse kurper *(Sandelia bainsii)* in die Yellowwoodsrivier, wat deel van die Buffelsrivier se opvanggebied uitmaak.

## Verwysings
Breidbach

**Breidbach** is 'n dorp in die Oos-Kaap in Suid-Afrika en is ingesluit in die Buffalo City Metro.

Breidbach is oorspronklik in 1857 gestig as 'n nedersetting vir lede van die Duitse Legioen. Vandag bestaan ​​die inwoners hoofsaaklik uit Kleurlinge en Xhosas. Die gebied spog met 'n ryk kultuur van sport-entoesiaste (hoofsaaklik krieket, rugby en sokker) en kerkgangers.

Breidbach het twee skole, 'n primêre skool en sekondêre skool, beide is dubbelmedium (tweetalig). Die toerisme-aantreklikhede is: die nagklubs, sportveld, kliniek, biblioteek, gemeenskapsentrum, slaghuis en kerke.

Die Yellowwoods-waterval in die Yellowwoods-rivier, 'n sytak van die Buffelsrivier, is naby die dorp geleë.

## Sien ook 
* Lys van dorpe in Suid-Afrika

## Verwysings
Buffelsrivier (KwaZulu-Natal)

: *Die artikel handel oor die Buffelsrivier in KwaZulu-Natal, vir ander riviere, sien Buffelsrivier.*

Die **Buffelsrivier** of **Mzinyathi** is die grootste sytak van die Tugelarivier in Suid-Afrika. Die bron is die Majubaberg, die "berg van duiwe" in Zoeloe, wat noord van Volksrust naby die grens tussen Mpumalanga en KwaZulu-Natal geleë is. Dit vloei suidwaarts verby Newcastle, draai dan suidoos verby Rorke's Drift waarna dit by die Tugelarivier by Ngubevu (naby Nkandla) aansluit.

Gedurende die negentiende eeu was die rivier deel van die grens tussen Zoeloeland en die kolonie van Natal.

## Sytakke 
* Batsherivier
* Bzangoma
* Bloedrivier
* Cold Stream
* Doringspruit
* Dorpspruit
* Kweekspruit
* Mangenirivier
* Mbabanerivier
* Mngenirivier
* Mbizanarivier
* Ndwenirivier
* Ngaganerivier
* Sandspruit
* Sibindirivier
* Slangrivier
* Tekurivier
* Wasbankspruit
* Womenirivier

## Verwysings
Neptunus se ringe

250px|duimnael|Neptunus se ringstelsel. Soliede lyne dui die ringe aan en spikkellyne die bane van Neptunus se mane.

**Neptunus se ringstelsel** bestaan uit hoofsaaklik vyf planetêre ringe wat in 1984 deur André Brahic voorspel en in 1989 deur die Voyager 2-ruimtetuig gefotografeer is.

Neptunus se ringe is genoem na sterrekundiges wat belangrike werk gedoen het oor die planeet, van die planeet se kant af: Daar is ook ’n dowwe ring sonder naam wat ooreenstem met die wentelbaan van die maan Galatea.

Die ringe van Neptunus bestaan uit besonder donker materiaal, waarskynlik organiese samestellings soos dié in Uranus se ringe, en uit baie stof (tussen 20% en 70%).

## Ontdekking en waarneming 
Die eerste keer dat die moontlikheid van ’n ring om Neptunus genoem is, was in 1846 toe William Lassell, die ontdekker van die planeet se maan grootste maan, Triton, gedink het dat hy ’n ring gesien het. Dit was duidelik dat daar iets om Neptunus bestaan, maar die presiese aard daarvan was onduidelik. Sedertdien is die helderste ringe, Adams en Le Verrier, afgeneem deur die Hubble-ruimteteleskoop en teleskope op die Aarde omdat tegnologie in so ’n mate verbeter het.

## Algemene eienskappe 
duimnael|240px|Drie van die helder boë van die Adams-ring (heel bo op foto, van links: Fraternité, Égalité, Liberté) en die Le Verrier-ring aan die binnekant.
Neptunus het drie smal ringe van omtrent 100&nbsp;km of minder, terwyl die Galle- en die Lassell-ring breed is, tussen 2&nbsp;000 en 5&nbsp;000&nbsp;km. Die Adams-ring bevat vyf helder boë (dele van sirkels) wat deel uitmaak van ’n dowwer, aaneenlopende ring. Vier mane se wentelbane is binne-in die planeet se ringstelsel: Naiad en Thalassa is in die verdeling tussen die Galle- en die Le Verrier-ring; terwyl Despina net binne die Le Verrier-ring is en Galatea net binne die Adams-ring,

Op hul digste kan die ringe vergelyk word met Saturnus se minder digte hoofringe, soos die C-ring en die Cassini-verdeling, maar ’n groot deel van Neptunus se ringe is dof en stowwerig. Hulle lyk dus meer soos Jupiter se ringe en anders as Saturnus en Uranus se ringe, wat baie min stof bevat (minder as 0,1%).

Fraternité is die langste en helderste boog; die dofste een is Courage. Die deeltjies stof in die boë is van 40% tot 70% en die struktuur is baie stabiel. Hulle het nie veel verander sedert hulle ontdek is nie. Dit is steeds ’n raaisel hoekom die deeltjies nie oor die hele lengte van die ring versprei nie. Een van die moontlikhede is dat dit beïnvloed word deur die swaartekrag-interaksie tussen die Adams-ring en ’n bekende of onbekende liggaam, soos die maan Galatea.

## Tabel 
Hier is van die eienskappe van Neptunus se ringe:

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Neptune's Rings deur NASA's Solar System Exploration
* Gazetteer of Planetary Nomenclature&nbsp;– Ring and Ring Gap Nomenclature (Neptune), USGS

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Grens-ghieliemientjie

Die **Grens-ghieliemientjie** (*Barbus trevelyani*) is 'n vis wat voorkom in die Keiskamma- en Buffelsrivierstelsels in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Border barb*.

## Voorkoms 
Die vis is deurskynend grysbruin en silwer aan die onderkant. Daar is 'n dun swart horisontale strepie oor die lyf wat eindig in 'n driehoek by die stertvin. Die vis word tot 95&nbsp;mm lank.

## Habitat 
Die vis leef in helder poele in rotsagtige strome. Hulle vreet water- en landinsekte; ook alge en sade. Hulle broei in die lente en vroeë somer.

## Bewaring 
Toeslikking van blyplekke en plant indringing tesame met roofvisse soos die forel het tot gevolg dat die vis ernstig bedreig word. Die vis is al geteel in gevangeskap.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bronne 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001. 

## Eksterne skakel 
* http://fishbase.org/summary/Barbus-trevelyani.html
Oos-Kaapse kurper

Die **Oos-Kaapse kurper** (*Sandelia bainsii*) is 'n bedreigde visspesie wat voorkom in die Kowie-, Groot-Vis-, Buffels-, Tyhume-, Keiskamma- en Nahoonrivierstelsels in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die *Eastern Province rocky* of die *Rocky kurper*.

## Voorkoms 
Die vis is olyf of grysbruin met verspreide swart vlekke en kolle op die lyf. Daar is 'n donkergrys baan agter die oog en die vinne is soms liggeel met 'n swart rant. Die vis word 260&nbsp;mm lank en die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 0.13&nbsp;kg.

## Habitat 
Die vis leef in strome vol rotse, meestal by oewers waar die stroom stadig vloei. Hulle vreet insekte, krappe en klein vissies. Die wyfie lê haar eiers in die somer nadat die mannetjie 'n nes gebou het. Die mannetjie help om die eiers en kleintjies op te pas.

## Bewaringstatus 
Die vis word bedreig as gevolg van verlore habitat en roofvisse soos die baars en skerptandbabers wat hulle jag.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Kurper
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Eksterne skakel 
* Fishbase - *Sandelia bainsii*

## Bron 
*  Skelton, Paul: *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.*. 2001.
Anabantidae

**Anabantidae** is 'n visfamilie van die orde Perciformes. Die familie staan ook as die *labirinte* bekend omrede hulle ekstra asemhalingsorgane het (die labirint), wat die visse in staat stel om in moerasse en strome te leef wat lae suurstofvlakke het. Die sylyn bestaan uit twee gedeeltes. Die familie bevat vier genera; drie kom voor in Suider-Afrika en die ander in Asië.

## Genera 
Die volgende genera en gepaardgaande spesies is deel van die familie:
* *Ctenopoma*
::* *Ctenopoma multispine* - Stekelrige kurper

* *Microctenopoma*
::* *Microctenopoma intermedium* - Swartkol-kurper

* *Sandelia*
::* *Sandelia bainsii* - Oos-Kaapse kurper
::* *Sandelia capensis* - Kaapse kurper

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van visse
* Lys van Suider-Afrikaanse visse volgens wetenskaplike name
* Lys van varswater visfamilies
* Lys van visfamilies

## Bron 
* *A Complete Guide to the FRESHWATER FISHES of Southern Africa.* Paul Skelton. 2001.
Neptunus se natuurlike satelliete

[duimnael|300px|Neptunus en sy maan [Triton (maan)|Triton.]]

**Neptunus se mane** tel altesaam 14. Verreweg die grootste hiervan is Triton, wat op 10 Oktober 1846 deur William Lassell ontdek is, net 17 dae ná die ontdekking van Neptunus self. Meer as ’n eeu het verloop voordat die planeet se tweede natuurlike satelliet, Nereïde, ontdek is. Neptunus se mane is genoem na goddelike waterwesens in die Griekse mitologie.

## Eienskappe 
Triton is uniek onder mane met planetêre massa: Dit is onreëlmatig omdat dit in die teenoorgestelde rigting as Neptunus draai. Die tweede grootste onreëlmatige satelliet in die sonnestelsel, Saturnus se maan Foibe, is net 0,03% van Triton se massa. Triton is groot genoeg om ’n hidrostatiese ewewig te bereik het. Hy het ’n dun atmosfeer wat wolke en mis kan vorm. Beide die atmosfeer en die oppervlak van die maan bestaan hoofsaaklik uit stikstof met klein hoeveelhede metaan en koolstofmonoksied. Dit lyk of Triton se oppervlak redelik jonk is; dit is waarskynlik die afgelope paar miljoen jaar verander deur inwendige prosesse. Die temperatuur op die oppervlak is sowat 38 K (−235,2&nbsp;°C).

Binne Triton se radius lê sewe reëlmatige satelliete wat in dieselfde rigting as Neptunus draai en op vlakke lê wat na aan die planeet se ewenaarvlak is. Van hulle lê in die wentelbane van Neptunus se ringe. Die grootste hiervan is Proteus.

Neptunus het ook sewe buitenste, onreëlmatige satelliete, insluitende Nereïde. Die twee heel buitenstes, Psamathe en Neso, het die grootste wentelbane sover bekend van enige natuurlike satelliete in die sonnestelsel.

## Name 
Triton het nie ’n amptelike naam gehad tot in die 20ste eeu nie. Die naam is voorgestel deur Camille Flammarion in sy 1880-boek *Astronomie Populaire*, maar dit is nie algemeen gebruik nie tot in die 1930's. Ander mane van Neptunus is ook na goddelike waterwesens genoem, óf na die kinders van Neptunus, die Romeinse god van die see, óf die kinders van Poseidon, sy Griekse eweknie (Triton, Proteus, Despina, Thalassa); of andersins na Griekse waternimfe (Naiade, Nereïde); of na spesifieke Nereïdes (Halimede, Galatea, Neso, Sao, Laomedeia, Psamathe).

## Neptunus se mane 
Die mane word op onderstaande tabel gelys volgens wentelperiodes, van kort tot lank. Onreëlmatige mane word op ’n kleuragtergrond aangedui.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Neptune's Moons  deur NASA's Solar System Exploration
* Gazeteer of Planetary Nomenclature—Neptune (USGS)

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Disnomia (maan)

**Disnomia**, amptelik **(136199) Eris I Disnomia** (Grieks: *Δυσνομία*), is sover bekend die enigste natuurlike satelliet van Eris, die grootste dwergplaneet in die sonnestelsel. Dit is in 2005 ontdek deur Mike Brown en ’n span aan die W.M. Keck-sterrewag in Hawaii. Dit is **S/2005 (2003 UB313) 1** genoem totdat dit die naam Disnomia gekry het (genoem na die dogter van die Griekse godin Eris, na wie die dwergplaneet genoem is).

## Eienskappe
Disnomia het ’n geraamde deursnee van  met ’n albedo van , soos gemeet deur die teleskoop ALMA in Chili. Van die bekende mane van kleinplanete is net Charon groter as Disnomia.

Die maan is gebruik om Eris se massa te meet, en die wentelbaanparameters is vasgestel. Dinomia se wentelperiode is na raming . Dit dui daarop dat dit ’n ronde wentelbaan om Eris het, met ’n radius van . Dit het gewys Eris se massa is 1,27 keer dié van Pluto.

## Vorming
Die dwergplaneet Eris lê in die Kuipergordel. Sterrekundiges weet nou die ses helderste Kuipergordelvoorwerpe (KGV's) het almal satelliete. Van die dowwer voorwerpe in die gordel het sover bekend net sowat 10% satelliete. Dit is vermoedelik ’n aanduiding dat botsings tussen groot KGV's in die verlede dikwels voorgekom het.

Botsings tussen liggame met ’n deursnee van sowat  sal groot hoeveelhede materiaal wegskiet wat dan sal saamsmelt om ’n maan te vorm. ’n Soortgelyke meganisme het waarskynlik tot die vorming van die Aarde se eie Maan gelei toe die planeet vroeg in die geskiedenis van die Sonnestelsel teen ’n hipotetiese planeet, Theia, gebots het.

## Verwysings
Cameron van der Burgh

duimnael|Cameron van der Burgh in 2012

**Cameron van der Burgh** OIS (gebore 25 Mei 1988, Pretoria) is ’n Suid-Afrikaanse swemmer. Hy neem sedert 2007 internasionaal aan swemkompetisies deel en het Suid-Afrika tydens die Olimpiese Spele van 2008, 2012 en 2016 verteenwoordig.

Van der Burgh is in Pretoria gebaseer en word deur Dirk Lange afgerig. Hy is ’n student in B.Comm Regte aan die Universiteit van Pretoria.

## Toekennings 
Hy is in 2009, 2010 en 2011 deur *Swimming World Magazine* as die "Afrikaswemmer van die Jaar" aangewys.

## Rekords 
Van der Burgh bekom sy eerste langbaan-rekord (29;79) in April 2009 met die 50&nbsp;m-borsslag in die halfeindstryd van die Suid-Afrikaanse Nasionale Kampioenskappe. Hiermee sny hy Oleg Lisogor se wêreldrekord van 2002 met 0.12 sekondes. Hy wen sy eerste wêreldtitel in dieselfde jaar tydens die kampioenskappe in Rome, ook in die 50&nbsp;m borsslag.

In 2010 wen hy die 50m-borsslag tydens Statebondspele met 'n tyd van 27.18 sekondes. Hiermee stel hy 'n nuwe Statebond-rekord op. Hy wen ook die 100m-wêreldtitel tydens die Kortbaan Wêreldkampioenskappe.

Tydens die Olimpiese Somerspele 2012 in Londen wen hy ’n gouemedalje in die 100&nbsp;m-borsslag vir mans. Hiermee stel hy ’n nuwe wêreldrekord op met ’n tyd van 58.46 sekondes. Na sy oorwinning betoon hy eer aan die ontslape wêreldkampioen Alexander Dale Oen. Dit was ook Suid-Afrika se eerste medalje vir dié Spele.

Tydens die Olimpiese Somerspele 2016 in Rio de Janeiro wen hy ’n silwermedalje in die 100&nbsp;m-borsslag vir mans.

## Verwysings 
## Bronne 
* 

## Eksterne skakels
Alexander Dale Oen

**Alexander Dale Oen** (21 Mei 1985 - 30 April 2012) was 'n Noorweegse swemmer. Hy verteenwoordig eers die klub *Vestkantsvømmerne* (1995-2010) en daarna vir *Bærumsvømmerne* (2011-2012). Sy goue medalje tydens die 2008 Europese Kampioenskappe maak hom die eerste Noorweër om 'n goue medalje vir sy land tydens 'n internasionale langbaan kampioenskap te wen.

Hy is op 30 April 2012 na 'n hartaanval bewusteloos in sy hotelkamer gevind. Hy het aan 'n kroniese hartsiekte gely wat ongewoon is vir 'n persoon van sy ouderdom en fiksheid. Hy is kort daarna, op die kruin van sy loopbaan oorlede.

## Verwysings
Els (gereedskap)

: *Hierdie artikel handel oor die handgereedskap; vir ander betekenisse, sien *Els.
duimnael|regs|'n Els.

'n **Els** is 'n stuk handgereedskap wat bestaan uit 'n staalstaaf met 'n skerp punt aan die een kant en 'n handvatsel aan die ander kant. Dit word gebruik om klein, vlak gaatjies in voorwerpe te steek. So 'n gaatjie kan as gids dien om 'n boorpunt te lei. Gaatjies kan ook in in sagte hout gesteek word om kleinerige skroewe vas te draai, sodat dit nie geboor hoef te word nie. Tydens die verwerking van leer word 'n els gebruik om stikgaatjies te maak.

Daar is else met ronde en met vierkantige skagte. Die vierkantige skag is nuttig om 'n gat met draaibewegings van die hand in 'n voorwerp uit te boor.
Buffelsrivier

**Buffelsrivier** kan na een van verskeie riviere verwys:

In Suid-Afrika:

# Buffelsrivier (Wes-Kaap, lat -33,47, long 20,98), 
# Buffelsrivier (Grootrivier), naam van 'n deel van die Grootrivier, 'n sytak van die Gouritsrivier.
# Buffelsrivier (Keiskamma lat -32,73, long 27,30) ?, mond uit in Madendam 
# Buffelsrivier (Oos-Kaap) of Cwenqgcwe, die enigste bevaarbare rivier in Suid-Afrika waarlangs Oos-Londen gestig is. 
# Buffelsrivier (KwaZulu-Natal), vloei verby Rorke's Drift, sytak van die Tugela.
# Buffelsrivier (Pringlebaai), Wes-Kaap 
# Buffelsrivier (Kleinzee), Noord-Kaap, 

Daar is ook 'n Buffelsrivier (*Buffalo River*) in Kanada en verskeie in die VSA.
Pluto se natuurlike satelliete

duimnael|250px|Die relatiewe grootte van die Pluto-stelsel.

Pluto het vyf bekende natuurlike satelliete. Die grootste, Charon, is die grootste satelliet sover bekend in verhouding tot ’n voorwerp met planetêre massa waarom dit wentel. Pluto en Charon het ook permanent dieselfde kante na mekaar gedraai. Die ander mane, Nix, Hidra, Kerberos en Styx is baie kleiner. Laasgenoemde is die jongste Pluto-maan wat ontdek is, soos aangekondig op 11 Julie 2012.

## Eienskappe 
Die Pluto-stelsel is baie kompak. Pluto en Charon is al ’n dubbelplaneet genoem omdat Charon so groot is in verhouding tot Pluto (die helfte van sy deursnee en ’n agtste van sy massa). Charon is so groot dat Pluto om die stelsel se massamiddelpunt by ’n punt buite sy oppervlak draai.

Die mane Nix en Hidra is feitlik identies, hoewel laasgenoemde om die een of ander rede effens helderder is.

## Vorming 
duimnael|250px|Pluto wentel om ’n punt buite sy oppervlak. Sy wentelbaan word in rooi aangegee en Charon s’n in groen.
Die Pluto-stelsel het vermoedelik ontstaan uit ’n groot botsing, nes dié wat vermoedelik die Aarde se maan geskep het. Die feitlik sirkelvormige wentelbane van die kleiner mane dui moontlik daarop dat hulle ook in dié botsing ontstaan het, eerder as dat hulle van buite aangetrek is. Daar kan nog soortgelyke mane om Pluto wees wat in die botsing ontstaan het, asook ander onontdekte voorwerpe wat van die Kuiper-gordel aangetrek is.

## Pluto se mane 
Die mane word hier aangedui volgens hul wentelperiode, van die kortste tot die langste. Charon, wat groot genoeg is dat sy oppervlak kon ineengestort het, word op ’n blou agtergrond aangedui.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Animation of the Plutonian system 
* Hubble Spots Possible New Moons Around Pluto (Nasa)

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Copper Box

Die **Copper Box** is 'n sportsaal in die Olimpiese Park in Hackney Wick, Hackney in Londen. Die sportsaal is gebruik vir die Olimpiese Somerspele en die Paralimpiese Somerspele van 2012. Die saal het tot 2012 die "Handball Arena" geheet.

duimnael|links|Binnekant van die Copper Box
Die Copper Box bied sitplek vir tussen 6&nbsp;000 en 7&nbsp;000 toeskouers. Die saal is tydens die Olimpiese Spele vir die voor- en kwarteindrondtes van die handbaltoernooi sowel as die skerm- en skyfskiet-items van die moderne vyfkamp gebruik.

Tydens die Paralimpiese Spele is doelbal hier aangebied.

Na die spele word die saal 'n multisport-arena vir plaaslike gebruik. Die ander sportsaal in die Olimpiese Park, die Basketball Arena sal opgebreek en verskuif word.

## Eksterne skakels
Keulse Kamp

**Keulse Kamp** is ’n nedersetting in die munisipaliteit Overbetuwe in die provinsie Gelderland in Nederland.
Kerkdriel

**Kerkdriel** is ’n nedersetting in die munisipaliteit Maasdriel in die provinsie Gelderland in Nederland.

duimnael|center|*Teisterbant* in Kerkdriel.
Bosvaderlandswilg

Die **Bosvaderlandswilg** (*Combretum kraussii*) is 'n middelgroot tot groot boom van oostelike Suid-Afrika, Eswatini en suidelike Mosambiek, wat binne of in die omgewing van woude aangetref word. In Engels staan die boom bekend as *forest bushwillow*.

## Kenmerke 
Die bome is half-bladwisselend, aangesien lenteblare die ou loof net deels vervang. Hierdie woudbome word in die laatlente opvallend, wanneer hul vars blare verkleur na 'n bleek, byna wit kleur, voor dit teen midsomer na groen terugverkleur.  In die winter word die lower deels rooi of pers, wat net voor die blomtyd gewissel word. Die vars trosse viervlerkige vrugte het aanvanklik 'n kleurryke rooi tot geelrooi kleur, voor dit verdroog na midbruin.

## Verwantskappe 
Die spesie is naverwant aan *Combretum nelsonii* wat in meer rotsagtige habitat voorkom, en toon 'n ooreenkoms met *Combretum woodii*, 'n plant met groter blare en soortgelyke verspreiding, alhoewel in bosveld.

## Galery 

Combretum kraussii, habitus, a, Louwsburg.jpg|volgroeide boom
Combretum kraussii, habitus, Krantzkloof NR.jpg|rooi winterloof
Combretum kraussii, samara, Wingatepark-buiteklub, a.jpg|samara (vrug)
Combretum kraussii, vrugte, Louwsburg.jpg|verdroogde vrugte, winter

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings
De Jonas

**De Jonas** (ook **Hafkamp**) is ’n nedersetting op die grens van die munisipaliteite Apeldoorn en Epe in die provinsie Gelderland in Nederland.
Kerkwijk

**Kerkwijk** is ’n dorp in die munisipaliteit Zaltbommel in die provinsie Gelderland in Nederland.

## Naburige stede en dorpe
Chad le Clos

**Chad Guy Bertrand le Clos** OIS (* 12 April 1992 in Durban) is 'n Suid-Afrikaanse swemmer. Hy is tans die Statebondspele-kampioen en -rekordhouer in die 200&nbsp;meter-vlinderslag.

## Biografie 
Le Clos swem al van jongs af en het op die ouderdom van 10 aan kompetisies begin deelneem. In 2010&nbsp;matrikuleer hy aan die ''Westville Boys' High School* in Durban. Hy ontvang die *Daily News Spar Sports'' se "persoon van die jaar"-toekenning in sy matriekjaar, waartydens die top sportiewe skoliere vereer word.

Hy maak sy internasionale debuut by die Swemwêreldkampioenskap van 2009 in Rome. Hier behaal hy die 17de plek in die 200&nbsp;meter-vlinderslag en 16de plek in die 400&nbsp;meter-wisselslag.

In 2010 wen hy vyf medaljes tydens die Jeugsomerolimpiade in Singapoer, waaronder goud in die 200&nbsp;meter-wisselslag.

Tydens die 2011 Swem Wêreldkampioenskap in Sjanghai eindig Le Clos in die vyfde plek in die 200&nbsp;meter-vlinderslag, in die 100&nbsp;meter-vlinderslag word hy tydens die halfeindronde uitgeskakel.

Le Clos wen 'n goue medalje in 200&nbsp;meter-vlinderslag tydens die Olimpiese Somerspele van 2012 met 'n tyd van 1:52,96 sekondes. Michael Phelps van die VSA moes met 'n tweede plek tevrede wees.

Tydens die Olimpiese Somerspele 2016 in Rio de Janeiro wen Le Clos 'n silwermedalje in 200&nbsp;meter-vrystyl, agter China se Sun Yang met 'n tyd van 1:45.20, en stel 'n nuwe rekord vir beide Afrika en Suid-Afrika op. In 200&nbsp;meter-vlinderslag, waar hy die verdedigende kampioen was, eindig hy op die vierde plek. Le Clos wen 'n tweede silwermedalje in 100&nbsp;meter-vlinderslag in 'n drie-baan-gelykop met die mededingers Michael Phelps en László Cseh, agter Joseph Schooling.

Le Clos het gekwalifiseer vir die Olimpiese Somerspele 2020 en was saam met Phumelela Mbande die draer van die Suid-Afrikaanse vlag tydens die openingseremonie.

## 2014 FINA Kortbadwêreldbyeenkoms 
Op 1 Desember 2014 is hy deur FINA aangewys as die "Swemmer van die jaar". Op 4 Desember 2014 stel hy 'n nuwe wêreldrekord op in die 100&nbsp;meter-vlinderslag in 'n tyd van 48,44 sekondes tydens die kortbadwêreldbyeenkoms in Doha. Hy wen altesaam vier goue medaljes tydens die byeenkoms, onder andere die 50&nbsp;m-, 100&nbsp;m- en 200&nbsp;m-vlinderslagtitels – die eerste persoon ooit.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Motorneuronsiekte

Die **motorneuronsiektes** (MNS) of **amiotrofiese laterale sklerose** is 'n groep neurologiese ongesteldhede wat die motorneurone, die selle wat vrywillige spieraktiwiteit soos spraak, loop, asemhaal, sluk en algemene beweging beheer, affekteer. Hierdie siektes is gewoonlik van progressiewe aard en veroorsaak voortdurende fisiese agteruitgang en uiteindelike dood. In die VK word die term "motorneuronsiekte" gebruik om na beide amiotrofiese laterale sklerose (ALS, die algemeenste vorm van die siekte) en die breër spektrum van motorneuronsiektes insluitende progressiewe spieratrofie, primêre laterale sklerose, en progressiewe bulbêre palsie, te verwys. In die VSA word die terme ALS (vir ALS spesifiek asook as 'n algemene term) en "Lou Gehrig se siekte" ewe veel gebruik. Om verwarring te voorkom, word die jaarlikse wetenskaplike navorsingskonferensie oor die studie van MNS die Internasionale ALS/MNS-simposium genoem. Alhoewel MNS na die spesifieke deelversameling van patologies eenderse siektes verwys, is daar talle ander motorneuronkwale wat patologies apart van MNS is en ander kliniese koerse het. Voorbeelde van ander motorneuronsiektes wat nie met MNS verwar moet word nie sluit in spinobulbêre spieratrofie, spinale spieratrofie, Charcot-Marie-Tooth-siekte, en vele ander.

## Bekende gevalle 
* André Schwartz, Suid-Afrikaanse sanger.
* Eric Dane (1972 - 2026), Amerikaanse akteur.
* Izak de Villiers (1936 - 2009), Suid-Afrikaanse digter, joernalis en predikant
* Joost van der Westhuizen, Suid-Afrikaanse rugbyspeler.
* Stephen Hawking, wêreldberoemde Amerikaanse fisikus.
* Tinus Linee, Suid-Afrikaanse rugbyspeler.

## Verwysings
Ernie Els

duimnael|links|280px|Ernie Els tydens die VSA Ope in 2008.
duimnael|regs|300px|Ernie Els tydens 'n oefenrondte in 2004.

**Theodore Ernest "Ernie" Els** (gebore op 17 Oktober 1969 in Johannesburg) is 'n Suid-Afrikaanse beroepsgholfspeler. Hy is ook bekend onder sy bynaam *"The Big Easy"*, omdat hy in vergelyking met ander gholfspelers groot gebou is en tog 'n vloeiende, oënskynlik moeitelose swaai het.

Els word aan die einde van die 20ste en begin van die 21ste eeu as een van die beste gholfspelers gereken. Hy word as die beste wedstrydspeler ter wêreld beskou en wen in 2007 reeds vir die sewende keer die *Volvo Wêreldwedstrydspelerkampioenskap* op Wentworth, waar hy 'n huis het.

Oor sy professionele loopbaan het hy 64 toernooie gewen, waaronder vier "majors": die Amerikaanse Ope (in 1994 en 1997) en die Britse Ope (2002 en 2012). Hy wen ook die Dunhill Kampioenskap in 2006, hoewel sy knie net vier maande vroeër ná 'n watersportongeluk geopereer is.

Els speel oor die hele wêreld heen, nie net in toernooie nie, maar poog ook om die sport te bevorder. Hierdeur het hy al met die USPGA (Vereniging van Amerikaanse Beroepsgholfspelers) swaarde gekruis, wat wil hê dat hy meer gereeld in die Verenigde State moet speel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Ernie Els se amptelike webtuiste
Uranus se natuurlike satelliete

[250px|duimnael|Die verhouding in grootte van Uranus en sy grootste ses mane, van links [Puck (maan)|Puck, Miranda, Ariel, Umbriel, Titania en Oberon.]]

Uranus, die sewende grootste planeet in ons sonnestelsel, het 27 bekende mane, wat almal genoem is na karakters uit die werke van William Shakespeare en Alexander Pope. William Herschel het die eerste twee mane, Titania en Oberon, in 1787 ontdek. Nog mane is in 1851 deur William Lassell en in 1948 deur Gerard Kuiper ontdek. ’n Paar van die groot mane het planetêre massa, wat beteken hulle sou planete gewees het as hulle op hul eie om die son gewentel het.
Nog mane is van 1985 af ontdek, óf deur Voyager 2 óf deur middel van gevorderde teleskope op aarde.

Uranus se mane word in drie groepe verdeel: 13 binneste, 5 groot en 9 onreëlmatige mane. Die binneste mane is klein, donker voorwerpe met dieselfde eienskappe en oorsprong as Uranus se ringe. Die groot mane is groot genoeg om hidrostatiese balans te bereik het, en vier van die vyf wys tekens van inwendig-gedrewe prosesse soos canyon-formasies en vulkane op hul oppervlak. Die grootste een van die vyf, Titania, is 1 578&nbsp;km in deursnee en die agtste grootste maan in die sonnestelsel – dit is sowat 20 keer so groot soos die Aarde se maan. Die onreëlmatige mane is in wentelbane ver van die planeet af.

## Uranus se mane 
Die mane word gelys volgens wentelperiodes, van kort tot lank. Mane wat groot genoeg is dat hulle swaartekrag hulle rond gedruk het, is in vet druk en het ’n ligblou agtergrond. Onreëlmatige mane met ’n prograde wentelbaan (in dieselfde rigting as Uranus s’n) het ’n liggrys agtergrond en dié met ’n retrograde wentelbaan (in ’n teenoorgestelde rigting) het ’n donkergrys agtergrond.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Simulasie 
* 
* Gazeteer of Planetary Nomenclature—Uranus (USGS)

* 15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Koffiebeesklou

Die **Koffiebeesklou** of **Kalaharibauhinia** (*Bauhinia petersiana*) is 'n boom wat wydverspreid in die noordwestelike dele van Suid-Afrika voorkom. Die spesie is inheems in die Caprivistrook in Namibië, Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Mosambiek, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.

In Engels staan die boom bekend as die *Kalahari Bauhinia*.

## Beskrywing 
Alhoewel die boom spreiende bosse vorm word hulle ook dikwels klein boompies. Die gekreukelde kroonblare is 8 x 1&nbsp;cm groot. Die peule is 15 x 5&nbsp;cm en kronkel wanneer dit oopbars met 'n ontploffing. Thomas Bain het in sy dagboek genaamd *Goldfield Diaries* beskryf hoe hulle dié boom se sade gebruik het as 'n plaasvervanger vir koffie. 

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronne 
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000. 
* *Watter Boom is dit?* Eugene Moll 2013 
* Plants of the World Online
* REDLIST Sanbi
8 Canada Square

duimnael|8 Canada Square

**8 Canada Square** (ook bekend as die **HSBC-toring**) is 'n wolkekrabber wat in 2002 in Londen voltooi is. Die gebou het 'n hoogte van 200&nbsp;meter en 45 verdiepings.

## Eksterne skakels