open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Albatros D.I

Die **Albatros D.I** is die eerste van 'n reeks Duitse vegvliegtuie wat ontwerp was om heerskappy oor die lugruim terug te wen. Die Geallieerdes het danksy die Nieuport 11 en Airco DH.2 die Fokkerplaag oorwin en Duitsland het die *Albatros* vliegtuie in diens gestel as teenvoeter. Daar was tussentydse vliegtuie in diens gestel met twee masjiengewere aan boord maar die massa van die tweede masjiengeweer en ammunisie het die vliegtuig se werkverrigting negatief beïnvloed. Duidelik was beter bewapening nodig asook sterker enjins en ontwerpingenieur Robert Thelen het die *D.I* prototipe ontwikkel.

Die *Albatros D.I* was bewapen met twee 7.92 mm Spandau masjiengewere en aangedryf deur 'n Mercedes D.III enjin van 160 perdekrag. Dit was die eerste vegvliegtuig wat toegerus was met twee masjiengewere wat nie die vliegtuig se werkverrigting negatief beïnvloed het nie. Daar is spoedig met produksie begin, die prototipe is feitlik net so vervaardig. Die enigste verskil was dat die *D.I* toegerus was met 'n *horn*-hoogteroer. Die *D.I* was minder rats as die Fokker monovlerkvliegtuie maar kon beter klim, was vinniger en was beter bewapen.

Toe die *D.I* sy verskyning maak was die Luftwaffe besig met herorganisasie van *Jagdstaffeln* en die eerste D.I toegeruste *Jastas* het in September 1916 hulle eerste vlugte onderneem. Teen Desember was daar reeds 50 ''D.I's* in diens maar teen daardie tyd het die *D.II* reeds verskyn.

## Albatros D.II 
Die swakpunt van die *Albatros D.I* was dat die vlieënier se uitsig na voor beperk was. By die *D.II'' was daar 'n kleiner gaping tussen die die boonste vlerk en die romp. Die stutte tussen die vlerke was van die *N*-tipe ontwerp. Ook was die verkoeler na die vlerk verskuif. Verder was die vliegtuie identies. Teen Januarie 1917 was daar 214 ''D.II's * aan die front. Dit het die Duitsers gehelp om lugheerskappy terug te wen. Na Janurie 1917 is die *D.II* vervang met *D.III's'', 'n beter vliegtuig.

## Tegniese besonderhede 
## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004,
Ryde Aquatic Leisure Centre

Die ***Ryde Aquatic Leisure Centre*** is 'n watersport-arena geleë in Ryde, Nieu-Suid-Wallis, Australië. Die oorspronklike plek is in November 1998 gesloop en is met herstelwerk in April 1999 begin. Die herstelwerk is voltooi in April 2000 voor die heropening in Mei 2000. Gedurende die 2000 Olimpiese Spele, het dit die waterpolowedstryde  en die vroue-finale aangebied.

## Bronnelys 
* 2000 Summer Olympics official report.  Volume 1. bl.&nbsp;378.

## Eksterne skakels 
*
Voorspoeddiamantmyn

**Voorspoedmyn** is een van die grootste diamantmyne in Suid-Afrika. Die myn is sentraal geleë in die land in Kroonstad, Vrystaat. 

Die myn beskik oor geskatte reserwes van 10&nbsp;miljoen karaat se diamante en het 'n jaarlikse produksiekapasiteit van 800&nbsp;000 karaat.

## Verwysings
Lepidochrysops grandis

***Lepidochrysops grandis*** is 'n skoenlapper in die Lycaenidae familie. Dit is inheems aan Madagaskar waar dit by Tananarive en Fianarantsoa aangetref word.

## Verwysings
George Talbot (entomoloog)

duimnael|230x230px|George Talbot en ander entomoloë by die *Hill Museum* in 1920

**George Talbot** (1882-1952) was 'n Engelse entomoloog wat in skoenlappers gespesialiseer het.

Talbot was eers in diens van die ryk amateur skoenlapperversamelaar Herbert Adams, daarna by die insekhandelaar William Frederick Henry Rosenberg en dan as kurator van James John Joicey se versameling by die *Hill Museum*. Hy het verskeie wetenskaplike artikels saam met Joicey geskryf.
Tydens die Eerste Wêreld Oorlog het hy saam met Authur Bacot by die Lister Instituut op loopgraafkoors en tifussiektes wat deur luise gedra word, gewerk. Na Joicey se dood in 1932 het hy  vir die Britse *Pest Infestation Division* van die Ministerie van Gesondheid gewerk.

George Talbot het meer as 150 referate geskryf, baie van hulle generiese weergawes in die *Bulletin of the Hill Museum* en sy *The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma* reeks. Sy bekendste werke is sy monografie oor *Delias* en die drie Pieridae dele van *Lepidopterum Catalogus* gepubliseer deur Wilhelm Junk.

## Geselekteerde werke 
* *A monograph of the pierine genus Delias*.
* Pieridae in *Lepidopterum Catalogus* Junk.
* *The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma*. including Ceylon and Burma*. Taylor and Francis, London.*
* Butterflies. Vol. 1. Papilionidae, Pieridae xxix + 600 p 184 fig 1 folding map  3 col. pl. (1939).
* Butterflies. Vol. 2. Danaidae to Acraeidae xv + 506 p 104 figs  2 col. pl. (1947)
Geskryf saam met James John Joicey :
* New Lepidoptera from the Schouten Islands. *Trans. Entomol. Soc. Lond.* 64(1): 65-83 pls 3-6 (1916).
* New Heterocera from Dutch New Guinea. *Ann. Mag. Nat. Hist* (8)20: 50-87, pls 1-4  (1917).
* New Lepidoptera from Waigeu, Dutch New Guinea and Biak. *Ann. Mag. Nat. Hist.* (8)20: 216-229 (1917)
* New forms of Indo-Australian butterflies. *Bull. Hill Mus.* 1(3): 565-569 (1924)
* New forms of Lepidoptera Rhopalocera. *Encycl. Entomol.* (B III Lepidoptera)2: 1-14 (1927)
* New forms of Rhopalocera in the Hill Museum. *Bull. Hill Mus.* 2(1): 19-27 (1928)

## Verwysings 
* Remington, C.L., 1953 *[Lep.News](http://images.peabody.yale.edu/lepsoc/jls/1950s/1953/1953-7(1)24-Remington.pdf)* 7:24.
Loopgraafkoors

**Loopgraafkoors** (ook bekend as die "vyf-dag-koors", "quintan koors" (*febris quintana* in Latyn), en "stedelike loopgraaf-koors" ) is 'n redelike ernstige siekte wat deur luise gedra word. Dit het weermagte in Vlaandere, Frankryk, Pole, Galicia, Italië, Thessaloniki, Macedonië, Mesopotamië en Egipte besmet in die eerste Wêreldoorlog  (drie bekende lyers wat die skrywers J.R.R. Tolkien, A. A. Milne, en C. S. Lewis), en die Duitse weermag in Rusland tydens die eerste Wêreldoorlog. Vanaf 1915 tot 1918 tussen een-vyfde en een-derde van alle Britse troepe was as siek berig,  het loopgraafkoors, terwyl ongeveer een-vyfde van die siek Duitse en Oostenrykse troepe het die siekte. Die siekte voortduur onder die hawelose. Uitbreke is gedokumenteer, byvoorbeeld, in Seattle en Baltimore in die Verenigde State van Amerika onder inspuiting dwelm gebruikers  en in Marseille, Frankryk, en Burundi. 

Die siekte word veroorsaak deur die bakterie *Bartonella quintana* (ouer name: *Rochalimea quintana*, *Rickettsias quintana*), gevind in die maag mure van luise. *Bartonella quintana* is verwant aan *Bartonella henselae*, die agent van kat krap koors en bacillary angiomatosis.

## Verwysings
Koffiefonteinmyn

**Koffiefonteinmyn** is 'n diamantmyn geleë in die Vrystaat, ongeveer 80&#x20;km van Kimberley, Suid-Afrika. Dit is een van baie Kimberleymyne. Kimberleymyn, De Beersmyn, Dutoitspan, Bultfontein en Wesselton is van sy meer bekende bure.

Die myn is in 1870 geopen en het uit 1200 kleims bestaan. Daar is op 'n groot skaal gewerk aan die begin van die eeu. Verskeie bronne haal egter aan dat dit 'n swak opbrengs: 4 tot 5 karaat (800 tot 1000&#x20;mg) in 100 vragte gelewer het  en volgens Streeter was die myn glad nie winsgewend teen die einde van die 19de eeu nie. Streeter het ook opgemerk dat veral die diamante van Koffiefontein en Jagersfontein van die "eerste water" was; wat beteken dat dit baie helder is.

Daar was min op die oppervlak om die posisie van hierdie neerslae te merk, sommige neerslae was effens verhewe bo die oppervlak, sommige het 'n klein insinking, en dit was eers na mynbou begin dat die omvang van die deposito's duidelik geword het. 

Die myn is verskeie kere gesluit in sy geskiedenis en het nooit 'n groot produksieterrein geword nie. Die totale produksie van die myn was 7,3 miljoen karaat (1460&#x20;kg), en die grootste steen het 139 karaat (27,8 g) geweeg. Die myn is onlangs heropen in 1987 maar De Beers het in Januarie 2006 sy finale sluiting aangekondig. 

In November 2006 het Petra aangekondig dat dit in gevorderde gesprekke met De Beers  was om die myn oor te neem  en teen Julie 2007 het hulle eienaarskap bekom met aandeelhouding van 76%. Die ander twee aandeelhouers is: Kago Diamonds (Eiendoms) Bpk en Itumeleng Petra Diamonds Employee Trust. 

## Verwysings
Prins van Oranje

[duimnael|[Catharina-Amalia, Prinses van Oranje|Catharina-Amalia, huidige Prinses van Oranje (Des 2014)]]

Deesdae word die titel **Prins (of Prinses) van Oranje** aan die Nederlandse troonopvolger toegeskryf. Die huidige titelhouer is Catharina-Amalia, Prinses van Oranje (gebore 7 Desember 2003), oudste dogter van koning Willem-Alexander.

In die Middeleeue lê die graafskap Oranje in die Hertogdom van Boergondië, destyds deel van die Heilige Romeinse Ryk. Die titel "Graaf van Oranje" is toegeken aan Willem van Gellone, 'n neef van Karel die Grote in ongeveer 800 n.C. In 1163 verhef Frederik I (Barbarossa) die graafskap van Oranje tot 'n prinsdom, en derhalwe word die graaf van Oranje die prins van Oranje.

links|100px|duimnael|Wapen van die prinsdom Oranje Gedurende die 15de eeu het die Hertoë van Boergondië die hedendaagse Nederland en België verwerf. In 1530 erf René van Chalon, seun van Hendrik III van Nassau-Breda en Claudia van Chalon, die owerheid van Oranje van sy oom, Filibert van Chalon. In 1544 sterf hy kinderloos en los hy sy besittings aan sy Duitse neef Willem van Nassau-Breda (1533–1584). Willem word dus die stamvader van die Huis van Oranje-Nassau. Toe die Franse Revolusionêre troepe Nederland in 1795 ingeval het, vlug die stadhouer en die Bataafse Republiek word in Nederland gestig. Tussen 1810 en 1813 vorm Nederland deel van die Franse Ryk.

Nadat Napoleon die slag van Leipzig in 1813 verloor het, vertrek sy troepe terug na Frankryk en op 30 November 1813 kom Willem Frederik Prins van Oranje-Nassau te lande by Scheveningen. Op 30 Mei is hy ingestel as *Soeverein Vorst der Verenigde Nederlanden* en op 16 Maart 1815 word hy koning van Nederland. Volgens die grondwet van 1815 het die titel "prins van Oranje" verval toe Willem koning geword het. Al Willem III se seuns is voor hom oorlede, en derhalwe was daar vanaf 1884 geen **prins** van Oranje gewees nie. Nog sy dogter en opvolger koningin Wilhelmina (koningin 1890–1948), nog haar dogter en opvolger koningin Juliana (koningin 1948–1980) kry seuns, maar in 1980 is 'n seun, die huidige koning Willem Alexander aan koningin Beatrix, dogter van Juliana, gebore.

Lêer:Arms of the children of Beatrix of the Netherlands.svg|Wapen van Willem Alexander van Nederland toe hy prins van Oranje was.
Lêer:Arms of the children of Willem-Alexander of the Netherlands.svg|Wapen van Catharina-Amalia, Prinses van Oranje

## Gebruik van die naam "Oranje" 
* Nederlandse sportspanne gebruik die kleur oranje as hul sportkleur.
* Op die koning se verjaarsdag word die Nederlandse vlag gevlieg met 'n oranje lint daarbo.
* Die oranje band op die Suid-Afrikaanse vlag tussen 1928 en 1995 is te ere van die Huis van Oranje.
* Die Oranjerivier en die Oranje-Vrystaat is na die Huis van Oranje genoem.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
Albatros D.III

Die **Albatros D.III** is 'n Duitse dubbeldekker vegvliegtuig wat tydens die Eerste Wêreldoorlog diens gedoen het. Dit was die eerste Albatros wat die *V*-stutte tussen die vlerke gehad het en was by verre die beste en mees effektiefste van die Albatros reeks. Die vliegtuig was gebruik deur baie Duitse bobaasvlieëniers: Wilhelm Frankl, Erich Löwenhardt, Manfred von Richthofen, Karl Emil Schäfer, Ernst Udet, Kurt Wolff en Godwin von Brumowski van Oostenryk-Hongarye.

## Ontwerp 
Die *Idflieg* (Inspektoraat van die Lugmag) het in 1916 'n versoek gerig aan die Duitse vliegtuig ontwerpers om die kenmerke van die Geallieerde vliegtuie van daardie tyd in hulle ontwerpe in te bou; die Franse Nieuport 17 was op daardie stadium die beste vliegtuig. Die Duitse ontwerper, Robert Thelen, het besluit om die *Albatros D.II* se romp as basis te gebruik en het dit toegerus met 'n hoë-kompressie Mercedes D.III motor. Hy het ook die vlerke herontwerp; die ontwerp staan bekend as *sesquiplane* en dit beteken dat die onderste vlerk net die helfte van die oppervlak van die boonste vlerk het. Die gevolg was 'n vliegtuig wat vinniger was en beter kon klim as die *D.II*. Toe die * D.III* in diens gestel is het hulle saam met die bestaande Albatrosse gou beheer oor die lugruim verkry.

## Tegniese besonderhede 
duimnael|310px|Albatros D.III

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004,
Westfield Corporation

**Westfield Corporation** is 'n Australiese onderneming wat vanuit sy hoofkwartier in Sydney winkelsentrums in die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State bestuur. Dit is in 2014 gevorm toe die oorspronklike Westfield Group sy belange in Noord-Amerika en Wes-Europa van sy bedrywighede in Australië en Nieu-Seeland geskei en twee onafhanklike ondernemings vir respektiewelik die Noordelike en Suidelike Halfrond gevestig het. Winkelsentrums in die twee laasgenoemde lande word tans deur die eweneens nuutgestigte *Scentre Group* bestuur.

Op 12 Desember 2017 het Westfield Corporation 'n oorname-aanbod deur die Franse onderneming *Unibail-Rodamco* ter waarde van A$32,8 miljard aanvaar - met uitsondering van Westfield Labs, die onderneming se tegnologie- en ontwerpafdeling wat sy setel in die Kaliforniese winkelsentrum *Westfield San Francisco Centre* het. Ontleders wys daarop dat die oorname met strategiese oorwegings te doen het nadat die Amerikaanse aanlynreus *Amazon.com, Inc. *laat in 2017 'n Australiese filiaal gevestig het.

## Verwysings
Gonystylus brunnescens

***Gonystylus brunnescens*** groei soos 'n boom tot 40 meters lank, met 'n stam deursnee van tot 100 sentimeters. Bas is rooi tot donker bruin. Die vrugte is rond, bruin, en tot  in deursnee. Die spesifieke bynaam *brunnescens* is van die latynse betekenis "bruinerig". Sy habitat is die bos van 40 tot 1,500 meter hoogte. *G.&#x20;brunnescens* is gevind in die Peninsulêre Maleisië en Borneo. 

## Verwysings
Moses Kottler

**Moses Kottler** (1896–1977) was ’n skilder en een van Suid-Afrika se bekendste beeldhouers, hoewel hy nooit formele onderrig in dié genre ontvang het nie.

Kottler is in 1896 in Litaue gebore en hom eers in 1915 in Suid-Afrika gevestig nadat hy sedert 1911 teken- en skilderonderrig aan die Bezalel-kunsskool in Jerusalem en aan die Kunsakademie in München ontvang het. Hy het aanvanklik in die Oudtshoorn-distrik gewoon, maar het later na Kaapstad verhuis. Hoewel hy hom in dié tyd as outodidak op die beeldhoukuns toegelê het, het hy tog skilderwerk van gehalte gelewer. Hy is in 1928 met Eva Goldberg getroud en het in dieselfde jaar 'n studiereis deur Europa onderneem. Met sy terugkeer vier jaar later het hy hom in Johannesburg gevestig.

Moses Kottler het in media soos brons, klip, hout en gips gewerk. Sy portretbeelde van openbare figure is karakteruitbeeldings, terwyl sy ander beelde vryer en ritmies is. Hoewel sy beeldwerk figuratiewe uitbeeldings is, word die realisme gereduseer tot die essensiële, dikwels geometriese, vorms. Sy aangrypendste werke is van die jong, ontluikende swart vrou soos uitgebeeld in die bekende *Meidjie (1928), Peinsende meisie* (1919) en *Moeder en kind* (1940).

Hy het sy eerste openbare opdrag in 1934 uitgevoer. Dit was agt figure uit klip vir die biblioteekgebou in Johannesburg. Ander openbare opdragte sluit in borsbeelde van generaals Smuts, Hertzog en Botha vir die Volksraadgebou in Kaapstad, van regter Japie de Villiers vir die Appèlhof in Bloemfontein, van generaal De Wet vir die Universiteit van Stellenbosch en van president T.F. Burgers.

Moses Kottler het sy eerste uitstalling in 1921 in Kaapstad gehou. Ten tye van sy studiereis deur Europa het hy saam met die Londen-groep uitgestal asook in die Leicester-galery in Londen. Van sy werk is in 1948 op die uitstalling van Suid-Afrikaanse kuns in die Tate-galery in Londen en op die Van Riebeeck-feestentoonstelling in 1952 uitgestal. 'n Oorsigtelike uitstalling van sy werk is in 1975 in die Pretoriase Kunsmuseum, die Johannesburgse Kunsgalery en die Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum in Kaapstad aangebied.

Hy is in 1977 oorlede.

## Openbare versamelings 
* Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum in Kaapstad
* National Portrait Gallery in Londen
* Johannesburgse Kunsmuseum in Johannesburg
* MuseuMAfricA in Johannesburg

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Stacey, Pat en Jean Hugo: Moses Kottler. In: Lantern. Tydskrif vir Volksopvoeding. Jaargang 4, nr. 3, Januarie 1955.
* *Wêreldspektrum*, Vol. 15, 159,
Bushmills

**Bushmills** is 'n nedersetting aan die noordkus van die Noord-Ierse graafskap Antrim met 'n oorwegend Protestantse bevolking van 1&nbsp;295 volgens die sensus van 2011. Dit is sowat 60 myl (97 km) van Belfast en 9 myl (14 km) van Coleraine af geleë. Die dorp het sy naam te danke aan die Bushrivier en 'n groot watermeul wat hier in die vroeë 17de eeu opgerig is.

Bushmills word veral verbind met die whiskey-distilleerdery *Old Bushmills Distillery*, een van die oudstes op die eiland Ierland, en die nabygeleë basaltrotsformasie ''Giant's Causeway'' wat deur Unesco as wêrelderfenisterrein gelys is.

## Verwysings
HD 209458 b

**HD 209458 b**, ook bekend onder sy bynaam, **Osiris**, is ’n eksoplaneet wat sowat 150 ligjare van hier om die ster HD 209458, soortgelyk aan die Son, wentel in die sterrebeeld Vlieënde Perd. Die radius van die planeet se wentelbaan is 7&nbsp;miljoen kilometer, sowat 0,047&nbsp;AE of ’n agtste van Mercurius se wentelbaan. Dié klein wentelbaan het tot gevolg dat ’n jaar op die planeet gelyk is aan sowat 3,5 dae op Aarde en dat die temperatuur op die oppervlak sowat 1&nbsp;000&nbsp;°C is. Sy massa is 220 keer die Aarde s’n, of 0,69&nbsp;Jupiter-massas. Sy volume is 2,5 keer dié van Jupiter. Die groot massa en volume dui daarop dat dit ’n gasplaneet is.

## Eerstes 
HD 209458 b het vir verskeie mylpale gesorg in die soeke na eksoplanete. Dit was die eerste in verskeie kategorieë:
* Die eerste bekende oorgangsplaneet buite die sonnestelsel;
* Die eerste planeet wat deur meer as een metode opgespoor is;
* Die eerste bekende eksoplaneet met ’n atmosfeer;
* Die eerste eksoplaneet waar die verdamping van waterstof in sy atmosfeer waargeneem is; 
* Die eerste eksoplaneet met ’n atmosfeer wat suurstof en koolstof bevat;
* Een van die eerste eksoplanete wat spektroskopies regstreeks waargeneem is;
* Die eerste gasreus buite die sonnestelsel waarvan die superstorm gemeet is;
* Die eerste planeet waarvan die wentelspoed gemeet is, waardeur sy massa regstreeks bepaal kon word.

duimnael|180px|links|’n Kunstenaarsvoorstelling van die planeet HD&nbsp;209458&nbsp;b.

Volgens studies in April&nbsp;2007 is dit na bewering die eerste eksoplaneet met waterdamp in sy atmosfeer.

In Julie 2014 het Nasa aangekondig ’n baie droë atmosfeer is op HD&nbsp;209458&nbsp;b en twee ander eksoplanete, HD&nbsp;189733&nbsp;b en WASP-12b, ontdek. Al drie wentel om Sonagtige sterre.

## Ontdekking 
Spektroskopiese studies het op 5&nbsp;November 1999 die eerste keer die teenwoordigheid van ’n planeet om die ster HD&nbsp;209458 onthul. Kort daarna het verskillende spanne ’n oorgang van die planeet met die ster waargeneem, wat dit die eerste planeet maak waarvan ’n oorgang bekend was. Op 9 en 16&nbsp;September 1999 het een span ’n verdowwing van 1,7% in HD&nbsp;209458 se helderheid waargeneem wat toegeskryf is aan die planeet se oorgang. 

Op 8&nbsp;November het ’n ander span ’n gedeeltelike oorgang waargeneem toe hulle net die ingang gesien het. Artikels van die twee spanne is gelyktydig in die *Astrophysical Journal* gepubliseer. Elke oorgang het sowat drie uur geduur, waartydens sowat 1,5% van die ster verduister is.

Die Hipparcos-satelliet het sterrekundiges gehelp om die wentelperiode op 3,524736 dae vas te stel.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* 
* Hubble Finds Three Surprisingly Dry Exoplanets
* 
* 
*
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Sydney Kumalo

**Sydney Alex Kumalo** (13 April 1935 – 11 Februarie 1988) was ’n Suid-Afrikaanse kunstenaar. Hy is in Sophiatown, Johannesburg gebore. Hy het sy skoolopleiding in Mandibane ontvang en sy basiese kunsopleiding aan die Polly Street Kunssentrum in Johannesburg. Daar het hy onder Cecil Skotnes, toe kunsdirekteur van die sentrum, gestudeer. Later het Kumalo as Edoardo Villa se assistent gewerk. In 1960 is Kumalo as kunsinstrukteur by die Pollystraatsentrum aangestel en kort daarna het hy Cecil Skotnes se pos vier jaar lank beklee voordat hy hom voltyds aan beeldhou gewy het.

Kumalo het die tradisionele Afrika-kuns met die idees van die Ekspressioniste gekombineer en daaruit ’n oorspronklike styl ontwikkel. Sy beeldhouwerk het die kenmerkende plastisiteit en simboliek van Afrika-kuns. Aan die een kant vertoon sy werk die magiese elemente van die Afrika-kultus van voorvaderlike en bose geeste (soos sy mens-dier-figure) en aan die ander kant, hoewel aards, beeld sy figure weer die mens se strewe na geestelike vervulling uit. Sy beeldhouwerk word opgebou uit geometriese vlakke en bestaan hoofsaaklik uit dinamiese en verwronge figure. Hy werk hoofsaaklik met terracotta en laat sy stukke dikwels onafgewerk om die skaduwerking te verhoog. Twee temas wat hy deurgaans behandel, is die mens en die dier.

Sydney Kumalo was een van die eerste swart Suid-Afrikaanse kunstenaars wat wêreldroem verwerf het. Hy het in 1963 lid geword van die Amadlozi-groep (“Gees van ons vaders”). Ander lede van dié groep was Cecil Skotnes, Cecily Sash, Edoardo Villa en Ezrom Legae. Hy het in 1963 en 1964 saam met dié groep in Rome, Milaan, Venesië en Florence uitgestal.

Hy het ook in 1965 en 1966 aan groepuitstallings in Londen deelgeneem en van sy werk is op die Venesiese Biënnale en die Sao Paulo-Biënnale ten toon gestel. Hierbenewens het hy ook in die VSA, Nederland en Australië uitgestal. Van sy openbare opdragte is *Stasies van die Kruis* vir ’n kerk in Orlando, *Biddende vrou* in die Staatspaviljoen, Milnerpark, Johannesburg, en ’n beeld van ’n arend vir ’n hotel in Kitwe, Zimbabwe. Hy het aan verskeie groepuitstallings in Suid-Afrika deelgeneem en gereeld alleen uitgestal. Sy werk is opgeneem in die Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum in Kaapstad, die Durbanse Kunsmuseum, die Rembrandt-versameling en in die Schlesinger-organisasie se versameling.

In 1988 is hy in die Baragwanath-hospitaal in Soweto oorlede.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* Watter, Lola: Sydney Kumalo - sculptor. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuuur. Jaargang 18, nr. 1, September 1968
* *Wêreldspektrum*, Vol. 14, 219, ISBN
Francois Krige

**Francois Krige** (20 Julie 1913 – 19 Februarie 1994) was ’n Suid-Afrikaanse kunstenaar. Hy is op Uniondale in die Klein-Karoo gebore. Hy was die seun van die Springboksenter Japie Krige en die skryfster Sannie Uys, en die broer van die digter Uys Krige. Krige het hom egter van die kalklig sowel as sy beroemde familie gedistansieer ten einde sy kuns in relatiewe isolasie te beoefen. Hy het ’n besonderse vaardigheid gehad om met die minimum lyn ’n vertolking te kon weergee, en is daarom veral bekend vir sy pen- en inktekeninge. Sy werk word gekenmerk deur eenvoud en ’n spesifieke aanvoeling vir die Suid-Afrikaanse werklikheid. Sy oeuvre omvat ’n wye verskeidenheid van onderwerpe, waaronder see- en visserstonele, landelike tonele, studies van die Maleierbuurt, stillewes, portrette en die dierelewe. 

## Lewe en loopbaan 
Krige het aanvanklik aan die Michaelis-kunsskool onder die beeldhouer H.V. Meyerowitz gestudeer, en daarna onder Vasquez Diaz in Spanje, en in Antwerpen en Florence.

Nadat hy sy studies aan die Michaelis-kunsskool voltooi het, het hy saam met sy broer Uys gereis en in die dertigerjare kuns gestudeer in Spanje en die Lae Lande. By sy terugkeer na Suid-Afrika het hy ’n lid van Die Nuwe Groep geword, saam met kunstenaars soos Gregoire Boonzaier en Walter Battiss. Hy het ook sy broer Uys se boek *Sol y Sombra* en *Jaffie* van Eitemal geïllustreer. Gedurende 1940–1945 het hy diens gedoen as oorlogkunstenaar in Noord-Afrika en Italië. 

Krige het by verskeie geleenthede in Johannesburg en Pretoria uitgestal. Van sy werk is ook ten toon gestel tydens die Venesiese Biënnale in 1952, die Van Riebeeckfeestentoonstelling in dieselfde jaar en die Suid-Afrikaanse tentoonstelling wat in 1958 na Nederland, België en Duitsland gestuur is.

Ander fassinerende fasette van sy loopbaan sluit in die skets van Geallieerde bedrywighede in die westelike woestyn en Italië tydens die Tweede Wêreldoorlog; sy staptogte in die Himalaja-gebergte; en sy reise na die Kalahari ten einde saam met die Kung Boesmans te woon en hul leefstyl in tekeninge op te teken. Alhoewel Krige se werk sterk bewonder is, is sy skilderye egter nie aan die wye publiek bekendgestel nie, maar slegs aan ’n klein kring kunsliefhebbers.

In 1949 het die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ’n medalje aan hom toegeken ter erkenning van sy skilder- en grafiese kuns. 

Na sy afsterwe op 19 Februarie 1994 aan kanker, is ’n verstommende versameling werke in sy ateljee ontdek, insluitend sy droomagtige weergawes van die lewens van die San- en Barakwena-mense van Sentraal-Botswana. Hierdie werke is vir die eerste keer tydens sy retrospektief by Everard Read in 2001 in Kaapstad uitgestal. Hulle is gebaseer op tekeninge wat Krige *in situ* gemaak het terwyl hy die San en Barakwena in die 1960’s besoek het.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Wêreldspektrum*, Vol. 16, 21, 
* *Francois Krige*, Matthys Strydom Human & Rousseau Kaapstad 1993 {Gepubliseer by geleentheid van Krige se tagtigste verjaardag op 20 Julie 1993)
Erich Mayer

**Erich Ernst Karl Mayer** (1876-1960) was 'n Suid-Afrikaanse skilder.

## Vroeë lewe 
Mayer (1876-1960) is in Karlsruhe, Duitsland gebore en in is Berlyn opgevoed. Hy kon nie bekostig om sy passie uit te leef en kuns formeel te bestudeer nie. Hy het 'n beurs gekry om die argitektuur te bestudeer maar was ongelukkig geknel deur 'n siekte wat hom vir twee jaar byna buite aksie gestel het en hy moes sy studies staak in 1896. 

## In Suid-Afrika 
In 1898 kom hy na Suid-Afrika in 'n poging om in die beter klimaat aan te sterk. Hy kry werk op Vrede in die Oranje-Vrystaat as 'n landmetersassistent.  

Hy skets tydens die Tweede Anglo-Boereoorlog gereeld boere waar hy deel van 'n boerekommando was. Hy word gevang en as krygsgevangene  weggevoer.  

In 1912 vestig hy hom in Pretoria. Hy het veral roem verwerf met sy noukeurige en simpatieke weergawe van die lewe van die boer in die binneland. Hy is in 1960 in Pretoria oorlede. 

## Sien ook 
* Eunice Lenore Basson se proefskrif: “''Die bydrae van Erich Mayer tot die vestiging van 'n estetiese bewussyn en die bevordering van 'n kunsidentiteit in Suid-Afrika tot aan die einde van die 1930’s''”
* Oliver Tambo-huis
* Gordon Tomlinson

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 14, 1980, bl. 2900-2904, 

## Eksterne skakels 
* Erich Mayer, www.absolutart.co.za
Erik Laubscher

**Frederik Bester Howard (Erik) Laubscher** (1927 – 22 Mei 2013) was ’n Suid-Afrikaanse skilder. Hy is in Tulbagh in die Wes-Kaap gebore. Nadat hy in 1945 aan Queen’s College op Queenstown gematrikuleer het, het hy ’n jaar lank kunsonderrig van Maurice van Essche in Kaapstad ontvang. In 1947 is hy na Londen, waar hy onder Frank Slater aan die Slade-kunsskool in die portretkuns gestudeer het. Van 1949 tot 1951 het hy aan verskeie kunsinrigtings en onder verskeie leermeesters in die skilderkuns studeer.

duimnael|links|*Slawekwartiere* deur Erik Laubscher
Laubscher het eers aan die Anglo-Franse kunssentrum studeer, en daarna aan die Montmartre-Akademie in Parys onder Fernand Leger. Hy het aan verskeie uitstallings in die buiteland deelgeneem, maar het in dié tyd vir ’n paar maande na Suid-Afrika teruggekeer om sy eerste eenmanuitstalling in Kaapstad aan te bied.

In 1953 het hy na Suid-Afrika teruggekeer om die pos van hoof van die Continental School of Arts in Kaapstad te aanvaar. (Die skool se naam het in dieselfde jaar na die Contemporary School of Art verander.) Hy het dié pos net tot 1955 beklee, waarna hy aktief by die aktiwiteite van verskeie kunsinstellings en -liggame betrokke was. Gedurende die tydperk van 1955 tot 1969 het Laubscher as onder meer ’n kleurkonsultant en verkoopman by ’n verfmaatskappy gewerk, en het hoofsaaklik in sy vrye tyd geskilder. In 1969 is hy as kunsdirekteur van die Kaapstadse Kunssentrum aangestel en in 1970 het hy die Ruth Prowse-kunssentrum in Woodstock, Kaapstad, gestig waar hy ook as hoof gedien het.

Erik Laubscher was ook voorsitter of ondervoorsitter van verskeie kunsverenigings, hy was medestigter (saam met Marjorie Wallace) van die jaarlikse Cape Salon en was die eerste Suid-Afrikaanse kunstenaar wat die Carnegie-beurs vir verdere studie in die VSA ontvang het (1966). Sedert 1973 was hy ook kunsresensent van die tydskrif *To The Point.*

Laubscher het eenmanuitstallings in Kaapstad, Stellenbosch, Pretoria, Johannesburg en Genève gehou, en het aan etlike nasionale en internasionale groepuitstallings deelgeneem. Hy is bekend vir sy uitbeeldings van die Kaapse landskap. Van sy openbare opdragte is ’n muurpaneel – wat selle en chromosome simboliseer – vir die mediese fakulteit van die Universiteit van Stellenbosch; 4 mosaïekmuurpanele vir die Tygerberg Hospitaal in Parow en muurskilderinge vir die destydse Jan Smutslughawe en die Knysna-winkelsentrum. Sy werk word verteenwoordig in onder meer die Suid-Afrikaanse Nasionale Galery, die Hester Rupert-museum op Graaff-Reinet en die Pretoriase Kunsmuseum.

Laubscher was 86 toe hy op 22 Mei 2013 in Houtbaai oorlede is.

## Bronnelys 
* Gray, Stepehn: Erik Laubscher and Landscape. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 19, nr. 3, Maart 1970

* *Wêreldspektrum*, Vol. 16, 202-203,
Max Planck-geselskap

[duimnael|links|180px|[Max Planck, na wie die vereniging genoem is.]]
Die **Max Planck-geselskap vir die Bevordering van Wetenskap** (Duits: *Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften e. V.*; afgekort **MPG**) is ’n voorheen onafhanklike nieregeringsorganisasie sonder winsbejag van Duitse navorsingsinstellings wat in 1911 as die Kaiser Wilhelm-geselskap gestig is en in 1948 hernoem is tot die Max Planck-geselskap ter ere van sy eertydse president, die fisikus Max Planck. Die vereniging kry nou geld van die Duitse regering sowel as ander bronne. Die webtuiste Thomson Reuters-Science Watch het die vereniging tweede geplaas op sy lys van voorste navorsingsorganisasies wêreldwyd ná die Harvard-universiteit in terme van die impak van die geproduseerde navorsing oor wetenskapsvelde heen.

Onder die Max Planck-geselskap se beroemde wetenskaplikes tel Otto Hahn, Werner Heisenberg en Albert Einstein.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* Amptelike webtuiste
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Edward Roworth

**Edward Roworth** (1880 in Lancashire – 1964) was ’n Suid-Afrikaanse kunsskilder van Britse herkoms.

## Vroeë lewe 
Hy bestudeer kuns in Heaton en ook by die Slade School of Art. Hy was ook vir 'n ruk in Florence waar hy die muurskilderye en die kuns van die fresco bestudeer het. Fresco (Italiaans: vars) is wanneer 'n pas of  "vars" gepleisterde muur beskilder word, sodat die verf en die pleister vermeng en 'n eenheid vorm. 

## In Suid-Afrika 
Hy vestig hom in 1902 in Kaapstad, Suid-Afrika, nadat hy as deel van die Britse mag tydens die Anglo- Boereoorlog in die Kaap aangekom het. Hy was besonder invloedryk as dosent aan en later hoof van die Michaelis-kunsskool in Kaapstad.

Hy het in die Engelse Akademiese styl gewerk. Hy het baie landskappe geskilder, maar sy bekendste werk is ongetwyfeld die groot groepportret van die Nasionale Konvensie. Die 5m x 6m werk beeld die 33 mans aan wat die argitekte van die Unie was. Dit is selfs vir 'n tydperk in Buckingham-paleis uitgestal. Hy het ook die eerste Frescos in Suid-Afrika, in 'n kerk in Kaapstad geskilder.

## Sien ook 
* George Crosland Robinson

## Bronnelys 
* KENNIS,  vol 14, 1980, bl. 2900-2904, 

## Eksterne skakels 
* Dossier Art under threat at University of Cape Town - * South African Art Times*, 2017
Carolus Tregardt

duimnael|Karel Tregard(t)/Trichard(t), 1811 - 1901.
duimnael|Vader Louis Tregardt (1783–1838), beeld in die Voortrekkermonument, Pretoria. Die paneel illustreer sy ontmoeting met die  Portuguese kommandeur by die fort in Delagoabaai in April 1838.
duimnael|Seun Kmdt S. P. E. Trichard (1847 - 1907).
**Carolus (Carel) Johannes Tregardt** ook bekend as **Carolus Trichardt** (1811–1901), ontdekkingsreisiger en Voortrekker, was die oudste seun van Louis Tregardt (Trichardt) (1783–1838), Voortrekkerleier. Hy was die vader van Kolonel Stephanus Petrus Erasmus Trichard (23 Januarie 1847, Ohrigstad – Oktober 1907, Kenia) wat 'n groot kryger was.

Louis Tregardt het met sy gesin tot in Delagoabaai getrek, waar sy vrou Martha op 1 Mei 1838 aan malaria gesterf het. Hy is op 25 Oktober 1838 ook waarskynlik aan malaria oorlede, soos baie van sy trekgeselskap. 

**Carel** het van Delagoabaai af 'n reis onderneem wat hom een van die vroegste blanke ontdekkers van die binneland van Oos-Afrika maak. Op aandrang van sy vader het hy in Junie 1838 met 'n Portugese kusvaarder noordwaarts vertrek. Van Inhambane af het hy sowat 500 km ver die binneland ingetrek en handelsartikels verruil vir ivoor, renosterhorings en goud. 

Daarna is hy verder na Sofala, waarvandaan hy weer land in is en moontlik die Zimbabwe-bouvalle ontdek het (uit 'n Europese oogpunt). Die gebied rondom die huidige Salisbury het veral 'n baie goeie indruk op hom gemaak as 'n moontlike eindbestemming vir die Voortrekkers. Van Sofala is hy per skip na Quilemane, waarvandaan hy die loop van die Zambezirivier tot by die Cabora Bassa-stroomversnelling gevolg het. Die bewering dat hy die Victoria-waterval reeds 20 jaar voor Livingstone bereik het, lyk egter onwaarskynlik, veral as die tydsduur van sy tog in aanmerking geneem word. 

Nadat hy ook nog Abessinië besoek het, het hy met 'n ander Portugese skip na Delgoabaai teruggekeer in Julie 1839. Hier het hy by die goewerneur tuisgegaan, aangesien die ander oorlewendes van sy vader se geselskap toe reeds na Port Natal vertrek het. 

In die tweede helfte van Oktober het hy 'n reis na Madagaskar onderneem en daarna 'n tweede reis langs die Ooskus van Afrika. Nadat hy die Portugese in 'n botsing met die Zoeloes gehelp het, is hy oor land na Port Natal. 

Die Voortrekker-ontdekker het hom later in Transvaal gevestig, waar hy in 1901 op 90 jarige leeftyd gesterf het. 

## Sien ook 
* Lys van bekende Suid-Afrikaners
* S.P.E. Trichard
* Louis Tregardt
* Johannes Janse van Rensburg

## Bronnelys 
duimnael|links|Doodsertifikaat vir Carolus Johannes Trichard, 1901.
* Kennis, vol 13, 1980, bl. 2684-2685, .
HD 140283

**HD 140283**, nieamptelik bekend as die **Metusalag-ster**, is ’n metaalarm subreusester sowat 190&nbsp;ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Weegskaal.  Dit is een van die naaste populasie II-sterre aan ons.

## Ouderdom en belangrikheid 
Omdat HD 140283 nie op die hoofreeks lê en ook nie ’n rooireus is nie, kan sy posisie op die Hertzsprung-Russell-diagram vertolk word met teoretiese modelle van ster-evolusie om sy ouderdom af te lei. Dit is seldsaam om die ligsterkte, oppervlaktemperatuur en samestelling van ’n ster wat nie deel van ’n sterreswerm is nie, presies genoeg te ken om ’n naby-waarde van sy ouderdom te bepaal; weens hul relatiewe skaarste geld dit nog meer vir ’n populasie II-ster soos HD&nbsp;140283. In ’n onlangse studie met die Hubble-ruimteteleskoop is die presiese parallaks (en dus afstand en ligsterkte) van die ster gemeet. Hierdie waarde is onseker en kan teenstrydig wees met die geraamde ouderdom van 13,8&nbsp;miljard jaar van die heelal. Die ster moes kort ná die Groot Knal gevorm het 

Studies van die ster help sterrekundiges ook die heelal se vroeë geskiedenis verstaan. Sterre met ’n lae metaalinhoud (maar nie nul nie) soos HD&nbsp;140283 dui aan die ster kom uit die tweede generasie sterre. Daar word geglo hul inhoud van swaar elemente kom van ware metaallose sterre (populasie III-sterre), waarvan nog geen geïdentifiseer is nie. Die eerste sterre het vermoedelik ’n paar honderd miljoen jaar ná die Groot Knal gevorm, en hulle het ná net ’n paar miljoen jaar in supernovas aan hul einde gekom. ’n Tweede generasie sterre, dié waartoe HD&nbsp;140283 waarskynlik behoort, kon nie gevorm het voordat die gas wat in die vroeë sterre se supernovas verhit is, afgekoel het nie. HD&nbsp;140283 se ouderdom dui daarop dat die tyd wat dit geduur het vir die gas om af te koel, waarskynlik net ’n paar tien miljoen jaar was.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Engel van die Noorde

duimnael|Die Engel van die Noorde
duimnael|Die standbeeld, van naderby afgeneem

Die **Engel van die Noorde** (Engels: *Angel of the North*) is 'n moderne beeldhouwerk in Gateshead in Tyne and Wear, Engeland, wat deur Antony Gormley geskep is. Die reusestaalstandbeeld met 'n hoogte van 66 voet (20 m) en 'n vlerkspan van 177 voet (54 m), wat 'n engel uitbeeld, is in 1998 voltooi. Die vlerke is in 'n hoek van 3.5 graad in 'n voorwaartse rigting aangebring om die indruk van 'n omhelsing te skep, aldus die kunstenaar.

## Eksterne skakels 
* *Gateshead Council - The Angel of the North*
Alfred Krenz

**Alfred Frederic Krenz** (1899–1980) was een van die sogenaamde Nuwe Suid-Afrikaanse kunstenaars. Hy was een van ’n aantal Europese kunstenaars wat voor en ná die Tweede Wêreldoorlog na Suid-Afrika geïmmigreer en nuwe idees van die moderne Europese kunsstromings aan die Suid-Afrikaanse publiek bekend gestel het.

Alfred Krenz is in Wene, Oostenryk, gebore waar hy sy kunsopleiding tussen 1916 en 1926 ontvang het. Hy het eers 2 jaar opleiding aan die Kunstgewerbeschule ontvang en later 'n verdere 8 jaar opleiding aan die Weense Akademie vir die Beeldende Kunste. In 1926 het hy die Prix de Rome vir skilderkuns ontvang. Van 1929 tot 1931 het hy onder Amédéé Ozenfant in Parys gestudeer.

Hoewel Krenz eers in 1949 na Suid-Afrika gekom het, het hy reeds in 1939 'n uitstalling in Kaapstad gehou. Voor sy koms hierheen het hy jare lank in Nederland gewerk en gewoon. Hy het hom in Kaapstad gevestig, waar hy 'n kunsskool geopen het. Gedurende sy verblyf in Suid-Afrika het hy voortdurend reise onderneem na Europa, die Amerikas, Haïti, Jamaika, Kuba en Zimbabwe.

Sedert 1960 het hy by verskeie geleenthede in Kaapstad, Johannesburg en Pretoria uitgestal. Hy het ook deelgeneem aan die Van Riebeeckfeestentoonstelling in 1952, die Eeufeestentoonstellings in Bulawayo in 1953, die Venesiese Biënnale in 1956, die Sao Paulo-Biënnale in 1960 en die Sao Paulo-Quadrennales in 1956 en 1960. ’n Retrospektiewe uitstalling van sy werk is ’n paar jaar voor sy dood in 1980 deur die Pretoriase Kunsmuseum aangebied. Krenz het nie net in Suid-Afrika uitgestal nie, maar ook in Wene, Boedapest, Milaan, Genève, Venesië, Curaçao, Amsterdam, Londen en by die Salzburgse Kunstefees in 1958. Die Oostenrykse regering het by die laasgenoemde geleentheid ’n ereprofessoraat aan hom toegeken en in 1967 het die Suid-Afrikaanse Akademie hom met ’n erepenning vir skilderkuns vereer.

## Bronnelys 
*Malherbe, F.E.J.: Alfred Krenz. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 10, nr. 1, September 1960
* *Wêreldspektrum*, Vol. 16, 7,
Simfonie

[duimnael|300x300px|Simfonieë is uitgebreide komposisies wat vir orkes gekomponeer word. Hier is 'n uitvoering van die 8ste Simfonie van  [Gustav Mahler in die Kölner Philharmonie. Die orkes is die Wuppertaler-sinfonieorchester, gedirigeer deur Heinz-Walter Florin.]]

'n **Simfonie** is 'n uitgebreide musikale samestelling in Westerse klassieke musiek, dikwels geskryf deur komponiste vir orkes. Hoewel die term vanaf sy oorsprong in die antieke Griekse era verskeie betekenisse gehad het, het die woord teen die laat 18de eeu die algemene betekenis aangeneem wat dit vandag dra. Die werk bestaan gewoonlik uit verskeie afsonderlike afdelings of bewegings, dikwels vier, met die eerste beweging in sonate-vorm. Simfonieë word dikwels geskryf vir stryk- (viool, altviool, tjello en bas), koper-, houtblaas- en perkussie-instrumente, wat beteken dat daar altesaam ongeveer 30-100 musikante in totaal in 'n gebruiklike simfonieorkes (ook filharmoniese orkes- die terme is grootliks uitruilbaar) voorkom. Simfonieë is genoteer in 'n musikale telling, wat al die instrumentele dele bevat. Orkestrale musikante speel uit dele wat die genoteerde musiek vir hul betrokke instrument bevat. 'n Klein aantal simfonieë bevat ook vokale dele (bv. Beethoven se Negende Simfonie).

## Oorsprong 
Die woord *simfonie* is afgelei van die Griekse woord  (*symphonia*), wat "ooreenkoms of harmonie van klank" of "konsert van vokale of instrumentale musiek" beteken, van die  woord (*symphōnos*) d.i. "harmonieuse". Die woord verwys na 'n verstommende verskeidenheid begrippe, maar dra vandag die betekenis van 'n musikale vorm.

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
*  'n Lys van geselekteerde groot simfonieë saamgestel uit 1800-2005, met komponiste van die 18, 19, 20 en 21ste eeue se simfonieë
* The Symphony - Interactive Guide 
* "Lys van simfoniste, meestal aktief na 1800", saamgestel deur Thanh-Tâm Lê:
Ruggiero Leoncavallo

**Ruggero Leoncavallo** (1857–1919) was 'n Italiaanse operakomponis wat in Napels gebore is. Hy het aan die konservatorium in Napels studeer en 'n bestaan gemaak deur musiekonderrig te gee en konserte in kafees te hou.

Sy eerste operas het nie byval gevind nie, maar met *I Pagliacci*, 'n *verismo-opera*, gebaseer op 'n moordaanval wat werklik plaasgevind het, het Leoncavallo sy plek in die musiekgeskiedenis verower. Die eerste produksie in Milaan in 1892 was 'n oorweldigende sukses en is tot vandag toe een van die wêreld se gunsteling-operas.

Leoncavallo se operas *La Bohème* (1897) en *Zazà* (1900) het slegs tydelik byval gevind.

Dit het tradisie geword om *I Pagliacci* saam met Pietro Mascagni se *Cavalleria rusticana,* ook 'n verismo-opera, op te voer.

## Bronnelys 
* Wêreldspektrum, Vol. 17, 42, 

## Eksterne skakels 
*  
*  
*
Ezrom Legae

**Ezrom Legae** (1938–1999) was 'n Suid-Afrikaanse beeldhouer en tekenaar. Hy is in 1938 in Vrededorp, Johannesburg, gebore. Hy het sy skoolopleiding eers aan die St. Cyprian-skool en daarna aan die Madibane-hoërskool ontvang, maar sy kunsopleiding aan later die Polly Street Kunssentrum onder die leiding van Cecil Skotnes, en sy assistent, Sydney Kumalo.

Legae het as kind reeds talent in die kunste getoon en op skool was hy 'n geesdriftige tekenaar. Ná sy skoolopleiding het hy verskeie betrekkings beklee wat nie met die kuns verband gehou het nie. In dié stadium het sy ouer broer, Abner, egter by Skotnes kunsles geneem en Ezrom het hom by sy broer aangesluit. Tot in 1964, toe Legae Kumalo opgevolg het, het hy hoofsaaklik waterverfskilderye en sketse gemaak. Met die aanmoediging en tegniese bystand van Skotnes het Legae gou die medium van die beeldhoukuns bemeester.

Legae is in 1965 aan Egon Guenther voorgestel, wat onderneem het om as Legae se handelaar op te tree. Dit het Legae aangespoor om sy tegniek verder te ontwikkel en meer werke te maak. Tot in dié stadium het Legae se werk nog baie invloed van sowel Skotnes as Kumalo getoon. In 1970 het hy egter 'n studiereis na die VSA en dele van Europa onderneem. Dit het 'n groot uitwerking op sy werk gehad, en hy het finaal weggebreek van die Polly Street-idioom. Sy werk het meer individualisties en abstrak geword en hy het die kuns bemeester om sy tradisionele agtergrond deur middel van Westerse mediums en tegnieke weer te gee*.*

Die verwantskap tussen Ezrom Legae se teken- en beeldhouwerk is baie duidelik: Al sy figure, sowel in sy beeldhouwerk as in sy tekenwerk, word in abstrakte, geometriese vorms geplaas. Hy teken hoofsaaklik met houtskool en potlood. Die mens is sy gunsteling tema en hoewel die meeste van sy onderwerpe die mens in sy sosiale omstandighede uitbeeld, is Ezrom Legae nie 'n sosiale kommentator soos baie ander hedendaagse township-kunstenaars nie, maar hy beeld die universele lief en leed – en soms humor – van die mens se bestaan uit.

Ezrom Legae het sy eie ateljee in Soweto gehad waar hy tot sy dood in 1999 saam met sy familie gewoon het. Hy het al talle eenmanuitstallings aangebied en het verskeie toekennings vir sy kuns ontvang.

## Verwysings 
## Bronnelys 
* *Wêreldspektrum*, Vol. 17, 19,
Eugen-Keidel Toring

duimnael|Eugen-Keidel Toring

Die** Eugen-Keidel Toring** is 'n 31 meter-hoë waarnemingstoring geleë op die Schauinsland berg naby Freiburg, Duitsland. Dit is gebou in 1981. Die Eugen-Keidel Toring het 'n buitengewone ontwerp met 'n driehoekige kruis-afdeling.

## Eksterne skakels 
* Eugen-Keidel Toring op Structurae
* Pictures Schauinslandturm
Ansaldo A.1 Balilla

Die **Ansaldo A.1 Balilla** is 'n Italiaanse enkelsitplek, dubbeldekker vegvliegtuig wat laat tydens die Eerste Wêreldoorlog in diens gestel is. Dit is die enigste vliegtuig wat deur Italië vervaardig was tydens dié oorlog.

## Sien ook 
* Lys van vegvliegtuie

## Bron 
* *Fighters 1914-1919: Attack and Training Aircraft*, Kenneth Munson, 2004,
2008 Belgiese Grand Prix

Die 2008 Formule Een Belgiese Grand Prix is op 7 September 2008 op die Circuit de Spa-Francorchamps, in België, gehou. Dit was die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Felipe Massa in 'n Ferrari gewen.

## Kwalifisering 
900px|duimnael|links|← VOORWegspringrooster vir die 2008 Belgiese Grand Prix.

## Renuitslag 
## Verwysings
Sharon Laws

duimnael|240px|In Switserland in 2009
**Sharon Laws** (7 Julie 1974 – 16 Desember 2017) was 'n Britse professionele fietsryer en omgewingskonsultant.

Laws is gebore in Nairobi, Kenia en het grootgeword in Bourton-on-the-Water, Gloucestershire. Sy het onder andere in Uganda, Suid-Afrika, Zimbabwe en die Verenigde Koninkryk gewoon. Sy behaal 'n MSc-graad in bewaring en werk voor en tydens haar fietsryloopbaan as 'n omgewingskonsultant vir die Britse regering, die Verenigde State en die mynmaatskappy Rio Tinto in Australië.

Sy wen onder andere twee *Cape Epic* wedrenne en ook die Britse Nasionale padkampioenskap in 2012. Sy sterf aan servikale kanker op 16 Desember 2017.

## Verwysings
Chodinka-tragedie

duimnael|’n Slagoffer van die stormloop.

Die **Chodinka-tragedie** (Russies: Ходынская трагедия *Chodinskaja tragedija*) was ’n stormloop deur duisende mense op  op die Chodinka-veld buite Moskou tydens die viering van die kroning van die laaste keiser van Rusland, Nikolaas II. Dit het gelei tot die dood van 1&nbsp;389 mense.

## Gebeure 
duimnael|Die feesviering by Chodinka.
Nikolaas II en sy vrou, Aleksandra Fjodorowna, is op  as keiser en keiserin van Rusland gekroon. Die volgende dag is ’n banket ter viering daarvan op die Chodinka-veld gehou. Kos, gratis drank en herdenkingsbekers sou uitgedeel word. Chodinka is gekies omdat dit die enigste plek naby Moskou was wat al die stad se inwoners kon huisves. Dit is hoofsaaklik as militêre opleidingsterrein gebruik en was ongelyk en vol loopgrawe. 

Teen omstreeks sesuur die oggend het sowat 500&nbsp;000 mense) reeds op die veld vergader. Voordat die kos en drank uitgedeel is, het gerugte ontstaan dat daar nie genoeg vir almal sou wees nie. As gevolg daarvan het die skare begin vorentoe beur om hul deel te kry. Mense het geval en is vertrap; sommige het in die veld se stof versmoor. Na raming het 1&nbsp;389 gesterf en rofweg 1&nbsp;300 is beseer.

## Verwysings 
## Ander bronne 
*
*

## Eksterne skakels 
* Herinnering van Aleksei Wolkof oor die Chodinka-tragedie
*15px Hierdie artikel is vertaal uit die Engelse Wikipedia
Ephysteris silignitis

***Ephysteris silignitis*** is 'n mot in die Gelechiidae familie. Dit is beskryf deur Turner in 1919. Dit word gevind in Australië, waar dit in Queensland aangeteken is.

Die vlerkspan is 10-11&#x20;mm. Die voorvlerke is wit-oker, met min of meer aangeduide lyne van swart-grys spikkels tussen die are. Die agtervlerke is ligte grys.

## Verwysings
Piper seychellarum

***Piper seychellarum*** (ook genoem **Seychelle Peper**) is 'n   plant spesie in die Piperaceae familie. Dit is endemies aan die Seychelle. Sy natuurlike habitat is subtropiese of klam tropiese laeveld woude. Dit word bedreig deur habitatverlies.

## Verwysings 
* Gerlach, J. 2003. *Piper seychellarum*. 2006 IUBN Rooi Lys van Bedreigde Spesies. Afgelaai op 23 Augustus 2007.
Handel in Bedreigde Spesies Wet 1989 (Nieu-Seeland)

Die **Handel in Bedreigde Spesies Wet** is 'n Wet van Parlement wat geslaag het in Nieu-Seeland in 1989. Dit word geadministreer deur die Departement van Bewaring.

## Eksterne skakels 
* Die teks van die Wet