open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Muskowiet

Die mineraal **muskowiet** is 'n gehidreerde kalium-aluminium-fillosilikaat met die chemiese formule KAl2(AlSi3)O10(F,OH)2.

## Eienskappe 
Muskowiet is 'n mika, 'n fillosilikaat met 'n plaatstruktuur wat bestaan uit 'n laag SiO4-tetraëders wat drie suurstofatome met elk van hul bure deel. So vorm hulle 'n vlak netwerk van seshoekige ringe. Binne-in dié lae is die bindings besonder sterk, maar tussen die lae is die bindings egter baie swak, sodat die materiaal geredelik in dun, dikwels deursigtige lae voorkom.

Komplekse stapeling van die lae is moontlik in die kristalstruktuur, wat lei tot verskillende *polisoorte*, variante van die kristalstruktuur. Byna alle politipes van muskowiet is monoklinies, maar skaars trigonale ophopings kom ook voor.

Muskowiet is een van die algemeenste mikas en kom voor in 'n wye verskeidenheid gesteentes, maar hoofsaaklik in stollingsagtige felsiese gesteentes, soos graniet.

## Verwysings
R357 (Suid-Afrika)

Die **R357** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat Nieuwoudtville met Kimberley verbind via Loeriesfontein en Prieska. 

Die roete begin by Nieuwoudtville waar dit aftak van die R27-provinsiale pad en gaan noordoos. Dit gaan deur 'n klein nedersetting, Brandkop, en 10 km voor Loeriesfontein draai dit op die R355 en word medebeskryf tot in die dorp. Die afstand van Nieuwoudtville tot by Loeriesfontein is 64 km. Hiervandaan hou die roete noordoos en 121 km verder word Brandvlei bereik. Hier kruis die roete weer die R27 by 'n verspringende kruising. Net buite Brandvlei tak die R353 af en die R357 hou ooswaarts tot by Van Wyksvlei, afstand van 149 km. Net voor Van Wyksvlei sluit die pad by die R361 aan en word medebeskryf tot 7 km ander kant die dorp waar die R361 afdraai. Die R357 hou noordoos vir 111 km tot voor Prieskaspoortpas waar die R386 ook by die pad aansluit. Na die poort kruis die pad die N10-nasionale pad en gaan Prieska binne. Hiervandaan gaan die roete nog steeds noordoos en 30 km verder tak die R369 af. Douglas is 92 km verder, net voor die dorp word die Oranjerivier gekruis. By die Douglas word die R385 gekruis met 'n verspringende kruising. Die roete hou noordoos en 89 km verder eindig die roete in die R31-provinsiale pad in Kimberley.
 
## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept Transport
Besembos

Die **besembos** (*Searsia erosa*) 'n boom wat hoort tot die genus *Searsia*. Die spesie is inheems in die Noord-Kaap, Vrystaat, Wes-Kaap, Botswana en Lesotho. Die boom word tot 4 m hoog en het 'n omtrek van 9 m. Dit is 'n immergroen boom met baie takke en 'n donker bas. Die boom blom van Oktober tot Desember en dra wit of groengeel blommetjies. Die boom se FSA-nommer is 383.

## Galery 

Broom karree at distance.jpg
Searsia erosa, blaar, Clarens.jpg|Blare
Searsia erosa, blaar-detail, Clarens.jpg|Blaar-detail
Searsia erosa 1DS-II 2-6473.jpg
Searsia erosa 1DS-II 4002.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* PZAfrica
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
You Xie

duimnael|谢盛友 You Xie in 2020
**You Xie** (謝盛友) (gebore op 1 Oktober 1958 in Hainan, China) is 'n Duitse politikus, kandidaat vir die verkiesing tot die Europese Parlement in 2019, joernalis en skrywer van Chinese oorsprong.

In 2010 is You Xie deur die Chinese koerant Southern Weekly onder die "Top 100 Chinese openbare intellektuele" gekies. Op 20 April 2013 kies die lede van die Christelike Sosiale Unie (CSU) in Bamberg Xie tot die landraad. Hy het 141 van 220 stemme gekry, die beste resultaat van alle raadslede. In 2014 is Xie verkies tot die stadsraad van Bamberg met die meeste stemme van alle CSU-kandidate.

Xie is vise-president van die Vereniging van Sjinese taalskrywers in Europa en woon saam met sy vrou Shenhua Xie Zhang in Bamberg, waar hy die China Fan-snackbar bestuur. Hy is sedert 2010 'n Duitse burger.
Braamtaaibos

Die **braamtaaibos** (*Searsia batophylla*), voorheen *Rhus batophylla*, is 'n boom wat tot 2 m hoog word. Die spesie is endemies aan Sekhukhuneland, insluitend die Steelpoort en Burgersfort-omgewing, in die Limpopoprovisie.

Die boom se FSA-nommer is 377.3

## Galery 

Searsia batophylla 1DS-II 3653.jpg
Searsia batophylla 1DS-II 3656.jpg
Searsia batophylla 1DS-II 3657-01.jpg
Searsia batophylla 5Dsr 3595.jpg
Searsia batophylla, bloeiwyses, c, Walter Sisulu NBT.jpg
Searsia batophylla, bloeiwyses, d, Walter Sisulu NBT.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* SANBI Redlist
* PZAfrica
* Plants of the World Online
Magoebaskloof

duimnael|360px|Uitsig oor Magoebaskloof.

**Magoebaskloof** is 'n kloof en bergpas in die sentrale Limpopo-provinsie, op die R71-pad tussen Tzaneen en Haenertsburg, in Suid-Afrika.

Dit is 'n lowergroen bergagtige gebied, bedek deur natuurlike immergroen subtropiese woud. Dit is 'n gebied waar die klein koninkryk Makgoba geleë was voordat hulle verower is deur Afrikaners wat die Tzaneen-gebied voor 1905 beset het.

Vandag is Magoebaskloof 'n toeriste-aantreklikheidsgebied wat spog met sy natuurwonders, soos die Debengeni-waterval, Magoebaskloofdam en vele woudstaproetes. 

## Verwysings 
## Eksterne skakels 
* https://www.magoebasklooftourism.co.za/
* https://mountainpassessouthafrica.co.za/find-a-pass/limpopo/item/301-magoebaskloof.html
* https://www.south-africa-info.co.za/country/town/659/haenertsburg-magoebaskloof
Drakensbergkaree

Die **Drakensbergkaree** (*Searsia montana*), voorheen *Rhus montana*, is 'n struik wat in al die provinsies van Suid-Afrika voorkom asook Lesotho.

Die boom se FSA-nommer is 384.1.

## Galery 

Searsia montana, loof en vrugte, eMakhosini, a.jpg
Searsia montana, loof en vrugte, eMakhosini, b.jpg
Searsia montana, vrugte, eMakhosini, a.jpg
Searsia montana, vrugte, eMakhosini, b.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Natalkaree

Die **Natalkaree** (*Searsia natalensis*), voorheen *Rhus natalensis*, is 'n struik of soms klein boom wat tot 5 m hoog word. Die spesie kom voor vanaf Oos-Londen tot by Kosibaai, ook verder noord tot in Mosambiek en Oos-Afrika. Dit kom ook in Saoedi-Arabië en Jemen voor. Die struik blom van Augustus tot Maart, die blomme is klein en groenerig-geel. Die vruggies verskyn van Februarie tot Julie. Die plant se wortels en blare word gebruik vir medisyne.

Die boom se FSA-nommer is 390.

## Sien ook 
* Lys van medisinale kruie
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* PZAfrica
* Plants of the World Online
Solomon ibn Gabirol

duimnael|Moderne indruk van Solomon Ibn Gabirol
**Solomon ibn Gabirol** soms ook vermeld as **Solomon ben Judah**; Hebreeus: שלמה בן יהודה אבן גבירול, *Shelomo ben Yehuda ibn Gevirol*; Arabies: أبو أيوب سليمان بن يحيى بن جبيرول, *Abu Ayyūb Suleiman ibn Yahya ibn Jabirūl*; Latyn: Avicebron, was 'n Joodse digter en filosoof. Hy was 'n aanhanger van die neoplatonisme.

## Biografie 
Daar is maar weinig bekend oor Gabirol se lewe. Hy word omstreeks 1021 in Málaga gebore. Sy ouers sterf toe hy nog 'n kind was. Toe hy 17 jaar oud was word hy die vriend en leerling van Jekuthiel Hassan. Nadat Hassan vermoor word as gevolg van 'n politieke samewering, skryf Gabirol vir hom 'n elegie van meer as 200 verse. Later inspireer die dood van Hai Gaon hom om soorgelyke gedigte te skryf. Op twintig skryf Gabirol *Anaḳ*, 'n gedig van 400 verse, verdeel in 10 stukke, geheel in Hebreeus. Hiervan is 95 reëls bewaar deur Solomon ben Abraham ibn Parhon.

Gibirol swerf vir lank rond in Spanje. Hy word bevriend met Samuel ibn Naghrela, maar later ontwikkel daar onenigheid tussen hulle. Alle bronne is dit eens dat Gabirol op vroeë ouderdom oorlede is, moontlik rondom 1058 of 1059. Volgens 'n legende sou 'n moslemdigter hom doodgemaak het en hom daarna onder 'n boom begrawe het.

## Sy rol in Neoplatonisme
Gabirol was een van de eerste leraars van neoplatonisme in Europa. Sy rol in  neoplatonisme word dikwels vergelyk met die van Philo van Alexandrië. Sommige geleerdes meen dat Gabirol probeer het om neoplatonisme te versoen met die Joodse teologie. Gabirol se werk inspireer latere filosowe, waaronder Moses ibn Ezra.

## Bronne 
* Davidson, Israel (1924). Selected Religious Poems of Solomon ibn Gabirol. Schiff Library of Jewish Classics. Translated by Zangwill, Israel. Philadelphia: JPS. p. 247. . LCCN 73-2210.
* Bokser, Ben Zion (2006). From the World of the Cabbalah. Kessinger. p. 57. .
* Pessin, Sarah (April 18, 2014). "Solomon Ibn Gabirol [Avicebron]". In Zalta, Edward N. (ed.). The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2014 ed.). Retrieved October 13, 2015.
* Baynes, T. S., ed. (1878). "Avicebron" . Encyclopædia Britannica. 3 (9th ed.). New York: Charles Scribner's Sons. p. 152.
* Raphael, Loewe (1989). Ibn Gabirol. London: Cambridge: Cambridge University Press.
* "Shelomo Ibn Gabirol (1021/22 - c. 1057/58)". pen.org. Pen America. Retrieved October 14, 2015.
* Scheindlin, Raymond P. (1986). Wine, Women, & Death: Medieval Hebrew Poems on the Good Life. Philadelphia: Jewish Publication Society. p. 204. .
* "Solomon Ibn Gabirol". chabad.org. Retrieved October 14, 2015.
* Singer, Isidore; et al., eds. (1901–1906). "IBN GABIROL, SOLOMON BEN JUDAH (ABU AYYUB SULAIMAN IBN YAḤYA IBN JABIRUL), known also as Avicebron". The Jewish Encyclopedia. New York: Funk & Wagnalls. Retrieved October 15, 2015.
Karookoeniebos

Die **Karookoeniebos** (*Searsia burchellii*), voorheen *Rhus burchellii*, is 'n struik of klein boom wat hoort tot die genus *Searsia*. Die spesie is inheems is aan die droër gedeeltes van die Noord-Kaap, Wes-Kaap en die Vrystaat asook Lesotho en Namibië. Die spesie kan tot 5 m hoog word en sy FSA-nommer is 379. Die plant is gehard, dit weerstaan ryp en droogtes.

Die blommetjies is klein en roomkleurig, die boom blom van April tot Mei. Die vruggies verskyn van Mei tot Julie.

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronne 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
* PlantZAfrica
Kartuisers

duimnael|regs|Die wapen van die Kartuisers
[duimnael|regs|200px|Skildery deur Sebastiano Ricci (1659–1734) wat die stigter van die Kartuisers, Bruno van [Keulen (circa 1030-1101), uitbeeld.]]

Die **Kartuisers**, ook bekend as die **Orde van die Kartuisers** (Latyn: Ordo Cartusiensis), is 'n geslote religieuse orde van die Rooms-Katolieke Kerk. Die orde is in 1084 op die been gebring deur Bruno van Keulen en sluit beide monnike en nonne in. Die orde beskik oor sy eie reëls, wat bekendstaan as die *Statutes*. Die leuse van die Kartuisers is *Stat crux dum volvitur orbis*, welke Latyn is vir "Terwyl die wêreld draai, staan die Kruis."

Die naam *Kartuiser* is afkomstig van die Chartreuse-berge in die Franse Voor-Alpe: Sint Bruno het sy eerste klooster gebou in 'n vallei in dié berge.  Die naam is aangepas om die Engelse woord *charterhouse* te vorm, dit wil sê 'n Kartuisiese klooster. Vandag is daar steeds kartuisiese kloosters; 18 vir monnike en 5 vir nonne. Die alkoholiese drankie Chartreuse word sedert 1737 deur die monnike van Grande Chartreuse geproduseer, welke aanleding gegee het tot die naam van die kleur.

## Verdere leeswerk
* Lockhart, Robin Bruce. *Halfway to Heaven*. Londen:Cistercian Publications, 1999 (Sagteband,)
* *The Wound of Love*, Gracewing Publishing, 2006, 256 p. (sagteband, )
* André Ravier, *Saint Bruno the Carthusian*, vertaal deur Bruno Becker, O.S.B., Ignatius Press, San Francisco, 1995. . Geselekteerde hoofstukke aanlyn.
* Klein Maguire, Nancy. ''An Infinity of Little Hours: Five Young Men and Their Trial of Faith in the Western World's Most Austere Monastic Order''. New York: PublicAffairs, 2006. (Hardeband, ).  'n Sagteband weergawe () het later verskyn wat 'n gedeelte getiteld "Reading Group Guide Interview with Nancy Klein Maguire" op bl. 259–264 bevat, welke nie voorkom in die oorspronklike hardeband uitgawe nie.
* Harris, Judith, "Nazi massacre of Carthusian monks recalled in new book", *Catholic Herald*, 5 September 2014.

## Verwysings 
## Eksterne skakels
* Amptelike webblad van die Kartuisiese Orde
* Internasionale Genootskap van Sint Bruno
* Quies
* Artikel uit die Katolieke Ensiklopedie
* Cartusiana – Geskiedenis van die Kartuisers in die Lae Lande
* Amptelike webblad van die Stigting van die Kartuisers van Roermond
* Skrywes deur 'n voormalige Kartuisiese monnik
Chartreuse (likeur)

duimnael|regs|Chartreuse
duimnael|regs|Schapps
duimnael|upright|Elixir Végétal de la Grande-Chartreuse
**Chartreuse** is 'n likeur wat vernoem is na die kartuiserklooster in die Franse Alpe en geproduseer word deur die Kartuisers van die *Grande Chartreuse*, wat in die omgewing van Grenoble geleë is. Dit is beskikbaar in geel en groen weergawes, wat verskil wat die smaak en die alkoholiese inhoud daarvan betref. Die drank word gemaak van 130 verskillende plante, (Alpe)kruie en speserye. Alle likeure bevat dieselfde 130 kruie, maar verskillende weergawes word gemaak, wat onderskei word deur verouderingswyse en -duur, smaak, alkoholiese inhoud, en die verhoudings van die verskillende kruie. Die basis van die likeur is die "elixer", wat steeds gemaak word volgens 'n komplekse resep uit 1605. Die woord "Elixir" is afkomstig van Arabies en beteken "die steen van die filosoof". Chartreuse-likeurs is van die mees komplekse produkte in die drankbedryf.

Daar is 'n paar variëteite, waarvan die rypwording ongeveer 4 tot 12 jaar duur:
*Geel (40%) 
*Geel (42%) v.e.p. (viellissement exceptionellement prolongee)
*Groen (55%)
*Groen (54%) v.e.p.
*Liqueur du 9° Centenaire (47%)
*Chartreuse 1605 (56%)
*Elixir Végétal de la Grande-Chartreuse (71%) 

## Invloed op kleur
Chartreuse verleen sy naam aan die kleur chartreuse, wat die eerste keer in 1884 gebruik is met verwysing na kleur.

## Verwysings
## Eksterne skakels
*www.chartreuse.fr
Grasveldtaaibos

Die **grasveldtaaibos** (*Searsia discolor*), voorheen *Rhus discolor*, is 'n struik wat voorkom in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Noordwes, Oos-Kaap, die Vrystaat asook Eswatini en Lesotho. Die struik kan tot 1 m hoog word. Die blommetjies is klein en wissel van groenerig tot gelerig, soms wit. Die struik blom van Oktober tot Mei. Die vruggies verskyn van Mei tot Julie. Manlike en vroulike blommetjies word op afsonderlike plante gedra.

## Galery 

Searsia discolor (47318795521).jpg
Searsia discolor (Anacardiaceae) (32330293987).jpg
Searsia discolor, blare en bloeiwyse, Skeerpoort.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
* PlantZAfrica
Pynbos

Die **pynbos** (*Smodingium argutum*) 'n struik of 'n boom wat voorkom in die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, die Vrystaat en Lesotho. Die boom is giftig, die melkerige sap veroorsaak 'n uitslag, blase en swelling met ongemak vir 'n geruime tyd. In Engels staan die boom bekend as *agony bush*.

Die boom se FSA-nommer is 367. *Smodingium* is 'n monotipiese takson met slegs die pynbos as spesie. 

## Galery 

Smodingium argutum, loof, b, Pretoria NBT.jpg
Smodingium argutum, blare, Manie van der Schijff BT, b.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
* Repository
Bloukoeniebos

Die **bloukoeniebos** (*Searsia glauca*), voorheen *Rhus glauca*, is 'n boom wat 2-3 m hoog word en is endemies aan die Oos- en Wes-Kaap. Die boom se FSA-nommer is 383.2.

Die boom is tweeslagtig, met aparte bome wat mannetjies en vroulike blomme dra. Die boom blom van laat winter tot vroeë somer.

## Galery 

Rhus glauca - 2.jpg
Retuse obtuse leaf of Searsia glauca IMG 9112.jpg
Rhus glauca - 7.jpg
Searsia glauca 1DS-II 2-1213.jpg
Searsia glauca 1DS-II 2-1210.jpg
Searsia glauca 1DS-II 2-1212.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* PZAfrica
* SANBI Redlist
* Plant of the World Online
Hawermout

duimnael|Hawermout
**Hawermout** is gedroogde, gepelde en geknipte hawer. Dit word wyd gebruik vir die voorbereiding van 'n ontbyt in pap.

## Graanvlokkies 
Graanvlokkies word op dieselfde manier van ander korrels gemaak, wat byvoorbeeld in muesli en ander ontbytgraan gebruik word.

## Eksterne skakels 
* Voedingswaarde van hawermout
Koraaltaaibos

Die **koraaltaaibos** (*Searsia magalismontana*), voorheen *Rhus magalismontana*, is 'n struik wat slegs 500 mm hoog word. Die struik is tweeslagtig met manlike en vroulike blomme op verskillende plante. Die struik kom in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Noord-Kaap, Noordwes, Oos-Kaap asook Botswana en Zimbabwe voor, op hoogtes van 1 000 m tot 2 000 m.

Die struik blom van Oktober tot November, die blomme is klein en romerig wit. Die vruggies word rooi en ryp van November tot Desember. Die blomme word bevrug deur insekte. Die boom se FSA-nommer is 384.2.

Die plant het twee subspesies: 
* *Searsia magalismontana subsp. coddii*
* *Searsia magalismontana subsp. trifoliolata*

## Galery 

Searsia magalismontana subsp magalismontana, habitus, Dewetsnek, b.jpg
Searsia magalismontana subsp magalismontana, loof, Dewetsnek, b.jpg
Searsia magalismontana subsp magalismontana, loof, Dewetsnek, d.jpg
Searsia magalismontana subsp. magalismontana 1DS-II 4-2454.jpg
Searsia magalismontana subsp. magalismontana 1DS-II 4-2457.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* PZAfrica
* SANBI Redlist
* Plants of the World Online
Hawer

**Hawer** (*Avena sativa*) is 'n spesie van graan wat gegroei word vir sy saad, wat onder dieselfde naam bekend staan (gewoonlik in die meervoud, in teenstelling met ander graankos en pseudograankos). Terwyl hawer geskik is vir menslike gebruik as hawermout en hawermelk, een van die mees algemene gebruike is as veevoer. Hawer hou verband met laer bloedcholesterol wanneer dit gereeld verbruik word.

## Verwysings
Flora of China (publikasie)

:''Hierdie artikel handel oor 'n wetenskaplike publikasie. Vir die flora van China, sien Flora van China.*

***Flora of China**'' is 'n wetenskaplike publikasie wat daarop gemik is om die plante inheems aan China te beskryf.

Die projek is 'n samewerkende wetenskaplike poging om die eerste moderne Engelstalige verslag van die 31000 spesies vaatplante van China te publiseer. Hierdie getal bevat ongeveer 8000 spesies van medisinale en ekonomies belangrike plante en ongeveer 7500 spesies bome en struike.

## Eksterne skakels 
* Amptelike webwerf
Internet Archive

[duimnael|260px|Die hoofkantoor van die *Internet Archive* in [San Francisco, Kalifornië, sedert 2009.]]

Die ***Internet Archive*** is 'n Amerikaanse digitale biblioteek met die verklaarde missie van "universele toegang tot alle kennis".Dit bied gratis toegang aan die publiek tot versamelings van gedigitaliseerde materiaal, insluitend webwerwe, sagteware, rekenaarspeletjies, musiek, films/video's, bewegende beelde en miljoene boeke. Benewens die argieffunksie, is die Archive 'n aktivisorganisasie, wat pleit vir 'n gratis en oop internet. Sedert Desember 2020, bevat die *Internet Archive*  meer as 28 miljoen boeke en tekste, 6 miljoen films en video's, 600,000 sagteware programme, 15 miljoen oudio lêers, en 492 miljard webbladsye in die *Wayback Machine*.

Die *Internet Archive* stel die publiek in staat om digitale materiaal op te laai en af te laai na sy datakluster, maar die grootste deel van die data word outomaties versamel deur sy webkruiper, wat werk om soveel as moontlik van die openbare web te bewaar. Sy web-argief, die Wayback Machine, bevat honderde miljarde kopies van webblaaie. Die *Internet Archive* hou ook toesig oor een van die wêreld se grootste boekdigitaliseringsprojekte.

## Sien ook 
* Project Gutenberg

## Notas 
## Verwysings 
## Eksterne skakels
Gurumeti

**Gurumetirivier** is 'n belangrike rivier in Tanzanië. Dit is geleë in die wildryke Mara-streek, in die noordelike deel van die land,  500&nbsp;km noord van Dodoma, die land se hoofstad. Gurumeti is deel van die waterskeiding van die Nylrivier en vloei in die Victoriameer in.

Die rivier lewer jaarliks 'n skouspel wanneer duisende blouwildebeeste en sebras hulle migrasietog noordwaarts na beter weivelde aanpak.

## Eksterne skakel 
* Google-kaart van die Gurumeti se monding by Geonames.org (cc-by)
Mugdon

**Mugdon** (Antieke Grieks: Μύγδων) was in die Griekse mitologie ’n koning van Frigië, die seun van Akmon en die vader van Koroibos.

## Mitologie
Mugdon het ’n Frigiese mag teen die Amasones gelei saam met sy bondgenote Otrios (’n ander Frigiese leier) en koning Priamos van Troje, ’n generasie voor die Trojaanse Oorlog. Priamos noem dit aan Helena van Troje in Boek 3 van die *Ilias*. ’n Deel van die Frigiërs, die Mugdoniërs, is vermoedelik na hom genoem.

## Verwysings
## Bronne
* William Smith. *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*. *s.v. Mygdon.* Londen (1848).

## Skakels
Universiteit van Tilburg

duimnael|300px
Die **Universiteit van Tilburg** (Engels: *Tilburg University*) is 'n Nederlandse openbare universiteit wat spesialiseer in die vakgebiede Administrasie, Lettere, Sosiale en Gedragswetenskappe, Regte, Teologie en menslikheid, Ekonomie en Geesteswetenskappe. Dit is geleë in die stad Tilburg, deel van die provinsie Noord-Brabant, in die suide van Nederland

Die Universiteit van Tilburg het 'n studentetal van ongeveer 17&nbsp;400, waarvan 18 persent internasionale studente is. Hierdie persentasie het oor die laaste aantal jare toenemend gegroei. Die universiteit bied sy programme in beide Nederlands en Engels aan. In 2019 was 48 uit 'n totaal van 71 (21 voorgraadse en 50 meestersprogramme) in medium Engels. Die Universiteit van Tilburg ken gemiddeld 120 PhDs per jaar toe.

Die instelling het 'n wêreldwye reputasie opgebou vir sowel navorsing as onderrig. Op die gebied van akademiese publikasies het "Research Papers in Economics" die Fakulteit Ekonomie en Bedryfsadministrasie as die 23ste produktiefste navorsingsdepartement ter wêreld en die 6de in Europa aangewys. Volgens die Shanghai-rangorde van 2020 beklee die Universiteit van Tilburg 'n 6de plek op die gebied van bedryfsadministrasie en 'n 24ste plek op die gebied van finansies wêreldwyd.   Op die gebied van die regte is die Universiteit van Tilburg 28ste in die wêreld en tweede in Nederland volgens die akademiese rangorde van universiteite van THE 2021.  Daarbenewens bied die Fakulteit Sosiale en Gedragswetenskappe 'n unieke tweejaar-Magisterprogram in Mediese Sielkunde (aangebied in Nederlands), waarin studente opgelei word as wetenskaplike kundiges in die mediese veld.

## Geskiedenis 
Die universiteit is in 1927 gestig. Aanvanklik was dit uitsluitlik 'n skool vir bedryfsadministrasie en -bestuur. Later is fakulteite soos regte (gestig in 1963), sosiale en gedragswetenskappe (ook in 1963), teologie en filosofie (1967) en uiteindelik die kunsskool (1981) opgeneem.

Ondanks die groei in die res van die fakulteite, is die fakulteit bedryfsadministrasie en -bestuur steeds die grootste van almal waaruit die universiteit bestaan, volgens die aantal studente.

In 2009 het die Universiteit 'n eredoktorsgraad aan Marlene van Niekerk toegeken.

## Verwysings
Veelnerftaaibos

Die **veelnerftaaibos** (*Searsia pondoensis*), voorheen *Rhus pondoensis*, is 'n struik wat tot 1 m hoog word. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en Oos-Kaap voor. Die struik blom van Januarie tot April, die blomme is klein en groenerig-geel. Die plant is tweeslagtig met manlik en vroulike blomme wat op afsonderlike bome voorkom.

## Galery 

Searsia pondoensis S-2995.jpg
Searsia pondoensis S-2997.jpg

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* PZAfrica
* Plants of the World Online
Priamos

thumb|220px|Priamos word deur Neoptolemos doodgemaak; detail op ’n Griekse vaas, omstreeks 520-510&nbsp;v.C.

**Priamos** of **Priamus** (Grieks: Πρίαμος) was in die Griekse mitologie ’n legendariese koning van Troje tydens die Trojaanse Oorlog. Sy baie kinders sluit in merkwaardige figure soos Hektor en Paris.

## Lewe
Die meeste geleerdes meen die naam kom van die Luwiese 𒉺𒊑𒀀𒈬𒀀 (Pa-ri-a-mu-a-, “besonder dapper”). In Boek 3 van Homeros se *Ilias* vertel Priamos aan Helena van Troje dat hy koning Mugdon van Frigië eenkeer in ’n geveg teen die Amasones gehelp het.

Nadat Priamos se seun Hektor in die Trojaanse Oorlog deur Achilles doodgemaak is, het die Griekse vegter geweier om die liggaam met respek te behandel of terug te gee. Volgens Homeros in boek XXIV van die *Ilias* stuur Zeus die god Hermes om koning Priamos te begelei na die Griekse kamp, waar hy by Achilles pleit om sy seun se liggaam aan hom te gee. Achilles stem in en gee Hektor se liggaam terug. Die twee kante kom oor ’n tydelike wapenstilstand ooreen en Achilles gee Priamos selfs toestemming om sy seun behoorlik te begrawe. Hy belowe geen Griek sal vir die volgende minstens nege dae veg nie, maar dat die oorlog op die twaalde dag weer sal begin.

Priamos is tydens die inval in Troje doodgemaak deur Achilles se seun Neoptolemos, ook bekend as Purros (Πύρρος). Van sy dood word vertel in Boek II van Vergilius se *Eneïde*. Volgens Vergilius se beskrywing maak Neoptolemos eers Priamos se seun Polites voor hom dood toe hy skuiling soek op die altaar van Zeus. Priamos gooi ’n spies na Neoptolemos, wat sy skild tref. Neoptolemos sleep Priamos toe na die altaar en maak hom ook dood. ’n Ander weergawe van Priamos se dood word op ’n paar Griekse vase uitgebeeld. Hiervolgens slaan Neoptolemos Priamos dood met die lyk van sy babakleinseun Astianaks.

## Huwelik en kinders
Priamos het na berig word 50 seuns en baie dogters gehad – by sy hoofvrou, Hekuba, dogter van die Frigiese koning Dumas, en baie ander vroue en byvroue. Dié kinders sluit beroemde figure in die Grieke mitilogie in, soos Hektor, Paris, Helenos, Kassandra, Troilos, Poludoros en ander. Priamos is deur Neoptolemos vermoor toe hy sowat 80 jaar oud was.

## Verwysings
## Bronne
* William Smith. *Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*, Londen (1873). "Priamus" 

## Skakels
Hardeblaartaaibos

Die **hardeblaartaaibos** (*Searsia tumulicola*), voorheen *Rhus tumulicola*, is 'n boom wat tot 8 m hoog word. Die spesie kom voor in Eswatini, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mosambiek, Mpumalanga, Noordwes en Zimbabwe voor.

Die plant blom van September tot November en dra vrugte van Oktober tot Desember.

Die boom se FSA-nommer is 394.3.

## Subspesies 
Die spesie het ook drie subspesies:
* *Searsia tumulicola var. meeuseana* (R.Fern. & A.Fern.) Moffett
* *Searsia tumulicola f. pumila* (Moffett) Moffett
* *Searsia tumulicola var. tumulicola*

## Sien ook 
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome

## Verwysings 
## Bronnelys 
* SANBI Redlist
* TreeSA
* Plants of the World Online
R376 (Suid-Afrika)

Die **R376** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin in 'n klein nedersetting, Voorspoed, waar dit aftak van die R378-streeksroete, noordwes gaan deur Morokweng en Vorstershoop totdat dit die grens bereik. Dan volg die roete die grens tot by die grenspos Makopong waar dit aansluit by die R375. 

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
2005 Verenigde State Grand Prix

Die **2005 Formule Een Verenigde State Grand Prix** is op 19 Junie 2005 by die Indianapolis Motor Speedway gehou en is deur Michael Schumacher in 'n Ferrari gewen.

## Bandkontroversie 
Die byeenkoms is een van die mees berugte motorrenne in motorsportgeskiedenis. Uit die 20 motors wat vir die wedren ingeskryf het, het slegs die ses motors van die spanne wat Bridgestone-bande gebruik het (Ferrari, Jordan en Minardi) meegeding. Die oorblywende veertien deelnemers, wat almal Michelin-bande gebruik het, het die formasie-rondte voltooi, maar het toe in die kuipelaan teruggetrek voordat die wedren begin het.

Na verskeie bandfalings voor die wedren, wat groot ongelukke vir Ralf Schumacher se Toyota tydens Vrydag-oefening veroorsaak het en daarna vir sy Toyota-instaanplek Ricardo Zonta, het Michelin sy sewe klantespanne aangeraai dat sonder 'n spoedvermindering in draai 13, die bande vir die wedren net vir 10 rondtes veilig sou wees. Michelin het sedert 2001 werkende bande vir die wedren verskaf. Die situasie is vererger deur die 2005 Formule Een-reëls, wat bandruile tydens die wedren verbied het, en 'n herstel van die ovaal gedeelte van die baan na die 2004 Brickyard 400.

## Wedrenuitslag 
* Die 14 spanne wat Michelin-bande gebruik het, het almal onttrek voor die wegspring. Die renjaers van hierdie spanne was almal bekommerd dat die bande lewensgevaarlik sal disintegreer voor die einde van die wedren.
R503 (Suid-Afrika)

Die **R503** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat by die N12-nasionale pad 6 km wes van Klerksdorp begin. Die roete gaan eers noordwes en daar is 'n verspringende kruising by Hartbeesfontein met die R507. Die roete swaai nou feitlik noordwaarts en daar is nog 'n verspringende kruising met die N14 in Coligny. Dit word medebeskryf met die R52-provinsiale roete en R505 deur Lichtenburg. Die R503 breek weg van die twee roetes, hou noordwes, gaan deur Rooigrond en eindig waar dit aansluit met die N18 in Mafikeng.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
R377 (Suid-Afrika)

Die **R377** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin op die N14-nasionale pad net wes van Delareyville, gaan weswaarts, kruis die N18-nasionale pad in Stella, swaai noordwes en gaan deur Piet Plessis en eindig in Vergeleë waar dit by die R375-streeksroete aansluit.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
R378 (Suid-Afrika)

Die **R378** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin in Markstraat in Vryburg by die N14-nasionale pad en dan noordwes gaan. Die roete gaan dan deur Ganyesa verby die aftakking van die R377 in Voorspoed, deur Donegal, Tosca, Seniac, Terra Firma en eindig in die R375, ongeveer 10 km vanaf Werda, Botswana.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
Takuma Sato

**Takuma Sato** (佐藤 琢磨, Satō Takuma, gebore 28 Januarie 1977 in Tokio, Japan) is 'n Japannese beroepsrenjaer. Hy neem tans voltyds deel aan die IndyCar-reeks in Amerika.

Hy het voorheen gereeld vir die Super Aguri-span in Formule Een deelgeneem.

Sato het die Indianapolis 500 tweekeer gewen, in 2017 en 2020. Hy was die eerste Asiatiese jaer wat die Indianapolis 500 gewen het, en die twintigste jaer wat die wedren meer as een keer gewen het. Voordat hy die Indianapolis 500 gewen het, het Sato die eerste Japannese-gebore jaer geword wat 'n IndyCar Series-ren gewen het toe hy die 2013 Grand Prix van Long Beach gewen het. Hy ry tans vir Dale Coyne Racing saam met Rick Ware Racing.

Sato jaag sedert 2010 voltyds in die IndyCar-reeks vir KV Racing Technology, Rahal Letterman Lanigan Racing, A. J. Foyt Enterprises, en Andretti Autosport, almal met Honda-enjins.

Hy het van 2002 tot 2008 aan Formule Een deelgeneem vir die Honda-aangedrewe Jordan-, BAR- en Super Aguri-spanne en 'n enkele podium by die 2004 Verenigde State Grand Prix behaal. Sy 8ste plek in die 2004 Formule Een Wêreldjaerskampioenskap is die beste uitslag ooit vir 'n Japannese jaer in die reeks.

Sato het bekend geword onder aanhangers en media vir sy leuse "geen aanval, geen kans" met betrekking tot sy renstyl.

## Vroeë loopbaan 
Sato is in Tokio gebore, en het in Japan met knortjorre (*karts*) begin jaag op die ouderdom van 19. Nadat hy die nasionale karting-titel in 1997 gewen het, vertrek hy na Europa met steun van Honda.

Hy het vir 'n kort rukkie in die Vauxhall Junior en Formule Opel gejaag, voordat hy halfpad deur 1999 in Klas B van die Britse Formule 3-kampioenskap gedebuteer het. Hy woon tans in Carmel, Indiana aan huis van sy bestuurder, Steve Fusek. Sato was 'n nasionale fietsrykampioen op hoërskool, en ry steeds fiets as deel van sy fisiese oefening vir sy renloopbaan.

## Eksterne skakels 
## Verwysings
R505 (Suid-Afrika)

Die **R505** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin waar dit aftak van die R719 by Wesselsbron in die Vrystaat. Die roete gaan noordwes, kruis die R59-provinsiale pad, dan die Vaalrivier, gaan deur Makwassie met 'n verspringende kruising oor die R502. Hier word die roete medebeskryf met die N12-nasionale pad vir 2.5 km en dan met die R504 vir 2.1 km. Nou gaan die roete op sy eie noordwaarts en kruis die R507 in Ottosdal. Dan kruis dit die N14 met 'n verspringende kruising, word medebeskryf met die R52 en R503 deur Lichtenburg en eindig by die R49 in Ottoshoop.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
R506 (Suid-Afrika)

Die **R506** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin waar dit aftak van die R708-streeksroete by Christiana. Die roete gaan dan deur Schweizer-Reneke waar dit saamval met die R34-provinsiale pad en net buite die dorp vir slegs 180m  met die R504 saamval. Die roete gaan na Delareyville waar dit eindig en net oos van die dorp aansluit by die R507.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
R507 (Suid-Afrika)

Die **R507** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin waar dit aftak van die N18-nasionale pad by Setlagole tussen Stella en Mmabatho, gaan dan deur Geysdorp, kruis die N14 in Delareyville en kruis die R505 in Ottosdal. Die roete bly ooswaarts en daar is 'n verspringende kruising met die R503 in Hartbeesfontein en eindig by Brakspruit waar dit aansluit by die R30-provinsiale pad, 24 km noord van Klerksdorp.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
2005 Britse Grand Prix

Die **2005 Formule Een Britse Grand Prix** is op 10 Julie 2005 op die Silverstone-renbaan in Silverstone, Brittanje gehou. Dit was die elfde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Juan Pablo Montoya in sy McLaren - Mercedes gewen.

## Wedrenuitslag
R504 (Suid-Afrika)

Die **R504** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat by die N18-nasionale naby Pudimoe begin, dan deur Amalia gaan, kruis die R34-provinsiale pad en word medebeskryf met die R506 vir slegs 180 m in Schweizer-Reneke, gaan dan deur Wolmaransstad, word medebeskryf met die R505 en N12 in Wolmaranstad, gaan dan deur Leeudoringstad in 'n verspringende kruising met die R502, gaan oor die Vaalrivier eindig waar dit aansluit by die R30 5 km noord van Bothaville. Aan die ander van die R30 word die roete die R59-provinsiale pad.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
R509 (Suid-Afrika)

Die **R509** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin waar dit aftak van die R24-provinsiale roete by Magaliesburg in 'n weswaartse rigting. Die roete kruis die R500 en gaan deur Derby waar dit die R30 kruis. Daarna gaan die roete deur Koster waar dit die R52 kruis. Die roete eindig waar dit, net oos van Swartruggens, by die N4-nasionale pad aansluit.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
2004 Japannese Grand Prix

Die **2004 Formule Een Japannese Grand Prix** het op 10 Oktober 2004 op die Suzuka Internasionale Renbaan in Suzuka plaasgevind.

## Wedrenuitslag
R510 (Suid-Afrika)

Die **R510** is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat begin waar dit aftak van die N4-nasionale pad in Rustenburg. Daarna kruis dit die R104-provinsiale pad, dan die R24 asook die R556. Die roete gaan nou deur Northam, die R511 sluit net voor Thabazimbi by die roete aan net voor dit deur die dorp gaan, daarna gaan dit deur Matlabas en Elmeston. Die R33 sluit by die roete aan en dit gaan deur Ellisras. Hierna gaan dit verby die R572 afdraai by Monte Christo, swaai wes en eindig by Stockpoort grenspos met Botswana.

## Sien ook 
* Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
* Genommerde roetes in Suid-Afrika

## Bron 
* Dept. Transport
Sappi Voëls van Suider-Afrika

***Sappi Voëls van Suider-Afrika*** is 'n innoverende Suid-Afrikaanse voëlgids met klankleser - nou kan 'n persoon die klank met die prent beleef vir 'n ryker en meer toeganklike ervaring van die natuurlewe. Identifiseer voëls vinnig en akkuraat met behulp van hierdie multimediaboek en toestelkombinasie.

Die samestellers (outeurs) is Saartjie Kidson en Herman van Niekerk.

## Soortgelyke gidse 
* *Sasol Voëls van Suider-Afrika*
* *Newman se Voëls van Suider-Afrika*
Podocarpus

***Podocarpus*** is 'n plantgenus wat hoort tot die familie *Podocarpaceae*.

Selfs vandag is daar  nog geelboutbome van hoër as 40&nbsp;m en ŉ stamdeursnit van meer as 2&nbsp;m. Saam met ons  inheemse sipresse (die seder- en sapreebome) is die geelhoutbome die enigste Suid-Afrikaanse verteenwoordiger van die *Pinophyta*, wat dennebome bome, sipresse, spardenne, jenewerbome en lorke insluit. 

*Pinophyta* is gewoonlik keëldraend, maar die geelboutboom het sade in ronde doppe met ŉ vleesagtige huid. Manlike en vroulike bome kom voor. Die geelhoutboom is immergroen en saadverspreiding vind hoofsaaklik deur middel van voëls plaas. Een van die voëls wat die geelhoutboom help versprei, is die helderkleurige loerie. Die *Podocarpaceae*, die geelhoutfamilie, bestaan volgens die jongste indeling uit net drie spesies:

* *Podocarpus elongatus* (Breëriviergeelhout)
* *Podocarpus henkelii* (Henkel-se-geelhout)
* *Podocarpus latifolius* (“Egte" geelhout)

In die vroeë dae van die volksplanting het geelhout ŉ belangrike rol gespeel. Dit was waarskynlik die dienlikste van die inheemse houtsoorte en gevolglik is geelhoutbome in groter getalle as enige ander boomsoort omgekap. 

Die goue, gloeiende, syagtige voorkoms van die verwerkte hout maak dit ŉ gesogte houtsoort vir die vervaardiging van meubels; dit vertoon veral indrukwekkend as dit saam met stinkhout gebruik word. In die tuin van die Uniegebou in Pretoria, staan etlike geelhoutbome. In die Nasionale Botaniese Tuin te Kirstenbosch, in Kaapstad, kan etlike geelhoutbome gesien word, en geelhoutbome versier die Edinburgh-rylaan op pad na Constantia in die Kaapse Skiereiland. 

## Kyk ook
* Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
* Outeniekwageelhout

## Bronnelys 
* KENNIS, 1980, , volume 1, bl. 167
*Conifer Specialis Groep (1998). Podocarpus latifolius. 2006 IUCN Rooilys van Bedreigde spesies. IUBN 2006. Besoek op 12 Mei 2006.
*Suid-Afrikaanse Staatsimbole
* Algemene gids tot BOME. Keith, Paul & Meg Coates Palgrave. 2000.
Afrocarpus

**Afrocarpus** is 'n genus wat hoort tot die familie *Podocarpaceae*. 

## Spesies 
Daar is vyf spesies wat tot die genus hoort:
* *Afrocarpus dawei* (Stapf) C.N.Page
* *Afrocarpus falcatus* (Thunb.) C.N.Page
* *Afrocarpus gracilior* (Pilg.) C.N.Page
* *Afrocarpus mannii* (Hook.f.) C.N.Page
* *Afrocarpus usambarensis* (Pilg.) C.N.Page

## Eksterne skakels 
* Afrocarpus At: Podocarpaceae At: The Gymnosperm Database
*PROTA4U, a new interactive webdatabase on plants used by people in tropical Africa.
2004 Chinese Grand Prix

Die **2004 Chinese Grand Prix** het op 26 September 2004 op die Shanghai Internasionale Renbaan in Shanghai, China plaasgevind. Die wedren is deur Rubens Barrichello in sy baas se Ferrari gewen.

## Wedrenuitslag 
## Verwysings
Kodespreker

[duimnael|Navajo kodesprekers, [Saipan, Junie 1944]]
'n **Kodespreker** was 'n persoon wat gedurende oorlogstyd in diens van die weermag was om 'n onbekende taal as geheime kommunikasie te gebruik. Die term word nou gewoonlik geassosieer met dienslede van die Verenigde State tydens die wêreldoorloë wat hul kennis van die inheemse Amerikaanse tale gebruik het as basis om gekodeerde boodskappe oor te dra. In die besonder was daar ongeveer 400 tot 500  inheemse Amerikaners in die Amerikaanse Marinierskorps, waarvan die primêre taak was om geheime taktiese boodskappe oor te dra. Kodesprekers het boodskappe oor militêre telefoon- of radiokommunikasienette gestuur met behulp van formeel of informeel ontwikkelde kodes wat in hul moedertale geskep is. Die kodesprekers het tydens die Tweede Wêreldoorlog die spoed van  kodering en ontsyfering van kommunikasie tydens frontlinie-bedrywighede verbeter.

Daar is twee kodetipes wat tydens die Tweede Wêreldoorlog gebruik is. Tipe een-kodes is formeel ontwikkel gebaseer op die tale van die Comanche-, Hopi-, Meskwaki- en Navajo-mense. Hulle het woorde uit hul tale gebruik vir elke letter van die Engelse alfabet. Boodskappe kan gekodeer en gedekodeer word deur 'n eenvoudige vervangingskode te gebruik waar die kodeteks die moedertaalwoord was. Tipe twee kode was informeel en direk vertaal uit Engels in die moedertaal. As daar geen woord in die moedertaal was om 'n militêre woord te beskryf nie, het kodesprekers beskrywende woorde gebruik. Die Navajo het byvoorbeeld nie 'n woord vir duikboot gehad nie, en daarom het hulle dit as ystervis vertaal.

Die woord kodespreker word sterk geassosieer met tweetalige Navajo-sprekers wat spesiaal tydens die Tweede Wêreldoorlog deur die Amerikaanse Marinierskorps gewerf is om in hul kommunikasie-eenhede aktief in die Stille Oseaan-teater te dien. Kodepraat was egter die eerste keer deur die Cherokee en Choctaw-volk gedurende die Eerste Wêreldoorlog gebruik.

Ander inheemse Amerikaanse kodepraters is tydens die Tweede Wêreldoorlog deur die Amerikaanse weermag ontplooi, waaronder Lakota, Meskwaki, Mohawk, Comanche, Tlingit, Hopi,  Cree en Crow soldate; hulle het in die Stille Oseaan-, Noord-Afrikaanse en Europese teaters gedien.

## Verwysings
2005 Turkse Grand Prix

Die **2005 Formule Een Turkse Grand Prix** is op 21 Augustus 2005 op die Istanbul Park-renbaan in Istanboel, Turkye, gehou. Dit was die veertiende wedren van die kampioenskapseisoen. 

## Renuitslag
2005 Franse Grand Prix

duimnael|200px|Die Circuit de Nevers Magny-Cours
Die **2005 Formule Een Franse Grand Prix** het op 3 Julie 2005 op die Nevers Magny-Cours-renbaan plaasgevind. Die was die tiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Fernando Alonso in sy Renault gewen.

## Wedrenuitslag
2004 Franse Grand Prix

duimnael|220px|Die Circuit de Nevers Magny-Cours
Die **2004 Formule Een Franse Grand Prix** het op 4 Julie 2004 op die Nevers Magny-Cours-renbaan plaasgevind. Dit was die tiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in sy Ferrari gewen.

## Wedrenuitslag
2004 Brasiliaanse Grand Prix

Die **2004 Formule Een Brasiliaanse Grand Prix** het op 24 Oktober 2004 op die Autódromo José Carlos Pace in São Paulo, Brasilië plaasgevind. Dit was die agtiende en finale wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Juan Pablo Montoya in sy Williams-BMW gewen.

## Uitslag
2005 Belgiese Grand Prix

Die **2005 Formule Een Belgiese Grand Prix** is op 11 September 2005 op die Circuit de Spa-Francorchamps, in België, gehou. Die wedren is deur Kimi Räikkönen in 'n McLaren - Mercedes gewen.

## Renuitslag
2004 Italiaanse Grand Prix

Die 2004 Formule Een Italiaanse Grand Prix is op 12 September 2004 op die Autodromo Nazionale Monza, in Italië, gehou. Dit was die vyftiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Rubens Barrichello in sy Ferrari gewen.

## Wedrenuitslag
Jonas Gwangwa

**Jonas Mosa Gwangwa** (19 Oktober 1937 - 23 Januarie 2021) was 'n Suid-Afrikaanse jazz-musikant, liedjieskrywer en vervaardiger. Hy was meer as 40 jaar 'n belangrike figuur in die Suid-Afrikaanse jazz.

## Lewensloop 
Gwangwa is in Orlando-Oos, Soweto, gebore. Hy het eers bekendheid verwerf deur tromboon te speel met *The Jazz Epistles*. Nadat die kortstondige groep uitmekaar is, bly hy belangrik vir die Suid-Afrikaanse musiektoneel en later ook in die buiteland.

In die sestigerjare het hy begin bekend raak in die Verenigde State, en in 1965 verskyn hy in 'n "*Sound Of Africa*" -konsert in Carnegie Hall. Die ander by die konsert was onder andere Miriam Makeba, Hugh Masekela en Letta Mbulu. Ten spyte van sy internasionale roem, is hy nie gunstig gesien deur die apartheidsregering nie, en het in die 1970's in ballingskap gegaan.

Van 1980 tot 1990 was hy die leier van *Amandla*, die kulturele ensemble van die African National Congress.

Later in die lewe word hy belangrik as komponis wat films doen soos *Cry Freedom* (1987) en tydens die 60ste Oscar-toekenningsaand in 1988 voer hy sy genomineerde liedjie *Cry Freedom* uit. In 1988 het hy ook in die Nelson Mandela 70ste verjaardag huldeblyk in die Wembley-stadion opgetree. In 1991 keer hy terug na Suid-Afrika en stel in 1997 die tema saam vir hul Olimpiese aansoek.

Daar word hulde gebring aan Gwangwa as onderwerp van die komposisie "*Portrait of Mosa Gwangwa*" van Johnny Dyani, wat op die CD-uitgawe van Dyani se *Angolian Cry* verskyn.

## Dood 
Jonas sterf op 83-jarige ouderdom in Januarie 2021.

## Diskografie 
* Jazz Epistles *Verse 1* (med Hugh Masekela, Kippie Moeketsi, Dollar Brand, Johnny Gertze en Makaya Ntshoko, 1959)
* Jonas Gwangwa & The African Explosion *Who ?* (1969)
* *Sounds from Exile* (2001)
* *Flowers of the Nation* (2008)
* *Kekude: Lapho Sivela Khonoa* (2009)

## Filmmusiek 
* *Cry Freedom* (1987) 
* *Screenplay* (TV-reeks, *The Land of Dreams*, 1990) 
* *Ulibambe Lingashoni* (1993) TV-reeks 
* *A South African Love Story – Walter and Albertina Sisulu* (2004)

## Verwysings 
## Bronne 
* Jürgen Schadeberg, Don Albert, *Jazz, Blues and Swing: Six Decades of Music in South Africa*, 2007, 

## Eksterne skakels 
*Allmusic
*
2005 Hongaarse Grand Prix

Die **2005 Formule Een Hongaarse Grand Prix** is op 31 Julie 2005 op die Hungaroringrenbaan in Mogyoród, Boedapest Hongarye gehou. 

Dit was die dertiende ren van die kampioenskapseisoen. Kimi Räikkönen in 'n McLaren - Mercedes het die wedren gewen.

## Renuitslag
2005 Duitse Grand Prix

Die **2005 Formule Een Duitse Grand Prix** het op 24 Julie 2005 op die Hockenheim-renbaan in Duitsland plaasgevind. Dit was die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen.

## Renuitslag
2004 Hongaarse Grand Prix

Die **2004 Formule Een Hongaarse Grand Prix** is op 15 Augustus 2004 op die Hungaroringrenbaan in Mogyoród, Boedapest Hongarye gehou. 

Dit was die dertiende ren van die kampioenskapseisoen. Die wedren is deur Michael Schumacher in 'n Ferrari gewen, met sy laaste "Grand Slam" in hierdie Grand Prix. Dit is vir die voorste wegspringplek, vinnigste rondtetyd, leier van al die rondtes en uiteindelike wenner.

## Renuitslag
2005 Kanadese Grand Prix

Die **2005 Formule Een Kanadese Grand Prix** is op 12 Junie 2005 op die Gilles Villeneuve-renbaan in  Montreal, Kanada gehou. Dit was die agtste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Kimi Räikkönen in 'n McLaren-Mercedes gewen.

## Renuitslag 
***** Juan Pablo Montoya is gediskwalifiseer nadat hy 'n rooi lig in die kuipelaan verontagsaam het.
2004 Kanadese Grand Prix

Die **2004 Formule Een Kanadese Grand Prix** is op 13 Junie 2004 op die Gilles Villeneuve-renbaan in  Montreal, Kanada gehou. Dit was die agtste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in sy Ferrari gewen.

## Renuitslag 
* **DSQ** Die laaste vier renjaers is ná die wedren gediskwalifiseer weens hul motors se remme wat nie aan die regulasies voldoen het nie.