open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benggali Barat

**Basa Benggali**, biasanyan geuturi Basa Bangla (বাংলা, pengucapan Benggali: [ˈbaŋla]), nakeuh basa Indo-Arya asala dari wilayah Bengal di Asia Selatan. Dudoe jumlah ureueng asali nyang meuhat ngon 234 juta jiwa, ngon 39 juta jiwa leubèeh nyang meuhat sabagai basa duwa, perkiraan thôn 2017, Basa Benggali nakeuh basa keunom nyang meuhat di dunya, ngon basa keu-tujoh nyang meuhat lam jumlah total ureueng peugana. Basa Benggali nakeuh basa Indo-Eropa keu-lima nyang meuhat di dunya.
Propinsi Preah Vihear

**Propinsi Preah Vihear** nakeuh saboh propinsi di Kamboja. Nang nanggroejih nakeuh Phnom Tbeng Meanchey.
Propinsi Bắc Ninh

**Propinsi Bắc Ninh** nakeuh saboh propinsi di Viètnam. Nang nanggroejih nakeuh Bắc Ninh.

## Asai seunurat
Propinsi Ninh Thuận

**Propinsi Ninh Thuận,** sebelumnya bernama provinsi **Phan Rang**, nakeuh saboh propinsi di Viètnam. Nang nanggroejih nakeuh Phan Rang-Tháp Chàm.
Propinsi Luang Prabang

**Propinsi Luang Prabang** atawa Louang Phabang nakeuh saboh propinsi di Laos. Nang nanggroejih nakeuh Luang Prabang.
Propinsi Sainyabuli

**Propinsi Sainyabuli** (Xaignabouli) nakeuh saboh propinsi di Laos. Nang nanggroejih nakeuh Sainyabuli.
Wilayah Belait

**Wilayah Belait** (دأيره بلأيت) atawa **Distrik Belait** nakeuh saboh wilayah di Brunei Darussalam. Nang nanggroejih nakeuh Kuala Belait.
Wilayah Brunei-Muara

**Wilayah Brunei-Muara** (Da'irah Brunei-Muara) atawa Distrik Brunei-Muara nakeuh saboh wilayah di Brunei Darussalam.
Wilayah Tutong

**Wilayah Tutong** (Da'irah Tutong) atawa **Distrik Tutong** nakeuh saboh wilayah di Brunei Darussalam. Nang nanggroejih nakeuh Pekan Tutong.
Propinsi Adana

**Propinsi Adana** nakeuh saboh propinsi nyang luwahjih 14.030&nbsp;km² nyang na di kawasan Mediterranea di Turuki blah seulatan. Nang nanggroë propinsi Adana nakeuh banda Adana.
Propinsi Adıyaman

**Propinsi Adıyaman** nakeuh saboh propinsi nyang luwahjih 7.614&nbsp;km² nyang na di kawasan Anatolia Teunggara di Turuki teungoh-seulatan. Nang nanggroë propinsi Adıyaman nakeuh banda Adıyaman.
Propinsi Afyonkarahisar

**Propinsi Afyonkarahisar** atawa biasa geukheun **Afyon** nakeuh saboh propinsi blah barat Turuki. Nang nanggroë propinsi nyoë nakeuh banda Afyonkarahisar.
Propinsi Misamis Occidental

**Propinsi Misamis Occidental** nakeuh saboh propinsi di Filipina. Nang nanggroejih nakeuh Oroquieta City.
Propinsi Ağrı

**Propinsi Ağrı** nakeuh saboh propinsi blah ceuë timu Turuki. Nang nanggroë propinsi nyoë nakeuh banda Ağrı.
Propinsi Amasya

**Propinsi Amasya** nakeuh saboh propinsi bak kawasan La’ôt Itam Turuki. Nang nanggroë propinsi nyoë nakeuh banda Amasya.
Propinsi Ankara

**Propinsi Ankara**, saboh propinsi nyang na di Turuki bagian teungoh. Nang nanggroe Turuki, Ankara na bak propinsi nyoe.
Propinsi Antalya

**Propinsi Antalya** nakeuh saboh propinsi Turuki nyang na bak binèh pasi Mediterranea di Barat Daya Turuki, antara Gunong-gunong Taurus ngön La’ôt Mediterranea. Nang nanggroë propinsi nyoë nakeuh banda Antalya.
Propinsi Artvin

**Propinsi Artvin** nakeuh saboh propinsi di Turuki nyang na bak binèh pasi La’ôt Itam bak sagoë timu la’ôt Turuki meuceuë ngön Georgia. Nang nanggroë propinsi nyoë nakeuh banda Artvin.
Propinsi Balıkesir

**Propinsi Balıkesir** nakeuh saboh propinsi bak barat teungoh Turuki meuceuë ngön La’ôt Marmara ngön La’ôt Aegea. Nang nanggroë propinsi nyoë nakeuh banda Balıkesir.
Propinsi Bitlis

**Propinsi Bitlis** nakeuh saboh propinsi bak timu Turuki blah barat Dano Van. Ureuëng Kureudi nakeuh nyang paléng ramè na. Nang nanggroë propinsi nyoë nakeuh banda Bitlis.
Propinsi Bolu

**Propinsi Bolu** nakeuh saboh propinsi bak barat la’ôt Turuki bak kawasan La’ôt Itam. Luwahjih nakeuh 7.410&nbsp;km² deungön ramè ureuëng duëk na 270.417 droë. Nang nanggroë propinsi nyoë nakeuh banda Bolu.
Salat

**Salat** nakeuh ibadat nyang rôh lam Éseulam nyang keuduwa. Salat geupuphôn ngön teukeubi lheuëh nyan geutôp ngön saleuëm.
São Paulo

9 Zé 
jmcspl|,250px|São Paulo

**São Paulo** nakeuh salah saboh banda rayek nyang na di neugara Brasil.
Qin Shi Huang

**Qin Shi Huang** (Hanzi: 秦始皇) (Buleuen Siblah atawa Buleuen Duwa Blah 260 SM - 10 Buleuen Sikureueng 210 SM), lahe ngon nan Ying Zheng (贏政), geuhey cit **Shi Huang Di** nyang hareutoejih nakeuh Raja Keuphon, nakeuh raja nanggroe Qin nibak thon 247 SM troh 'an thon 221 SM, 'oh lheueh jipeusaboh Cina ngon jipeutaklok 6 boh nanggroe la'en, lheueh nyan jipeudong Dinasti Qin ngon jipeu'ek droe jeuet keu raja Cina nyang meusaboh - nibak thon 221 SM trok 'an thon 210 SM - meutahta ngon neuhey **Raja Keuphon**.

## 

File:Xian museum.jpg


File:Qin tours.jpg
File:Yantai (Chefoo), Qing Dynasty postage stamp.gif
Tembok

**Tembok** nakeuh di peuget dari semen yang di jampu dengen abee. 'Oh leuh di olah, di peukreuh lam bapeun nyak teudeng.
Ceumeukam

**Ceumeukam** atawa lam bahsa ilmiyah geukheun **paronikia** nakeuh saboh peunyakét infèksi bak gukèe utama that bak gukèë gaki. Bak peunyakét nyoë gukèë hana pah jitimöh ngön jiculok asoë sampoe jeuet keu keumong. Lheueh nyan bakteri jitamong lam asoe nyang ka keumong nyan sampoe jeuet keu infèksi.

Bakteri nyang peugöt ceumeukam nakeuh bakteri *Staphylococcus aureus* ngon *Streptococcus* beta hemolitikus grup A. Peunyakét nyoe biasajih jipuphon ngon lut bak lipat gukèe teuma lheueh nyan gukèe jeuet keu mirah sampoe meunanoh. Ceumeukam jeuet geupeuubat ngon ie antiseptik ngon ubat jép antibiotik. Miseue na nanoh, gukèe suwah geutarék mangat bagah jeuet puléh.
Montehermoso

**Montehermoso** nakeuh saboh da'irah sabé nanggroë nyang na di propinsi Cáceres, Extremadura, Seupanyo. Bak beunileuëng thôn 2009 (INE), da'irah nyoë na 5,799 ureuëng duëk.
Surat Ar-Rum

**Surat Ar-Rum** (, , *"Bansa Rumawi"*) nakeuh surat keu-30 lam Al-Qur'an nyang jeumeulah ayatjih 60 ayat. Surat Ar-Rum neupeutrön lé Allah bak Nabi Muhammad  lheuh Surat Al-Insyiqaq. Geupeunan ngön *Ar-Rum* saweub bak phôn surat nyoe na geunarit bhah talô ngön meunang Bansa Rumawi ateuh Bansa Persia.

## Asoe surat
* Meuiman
# Tanda-tanda meunyoe Nabi Muhammad nakeuh sidroe rasul nyang geupeudeuh bak ramalan meunyoe Bansa Rumawi meunang nibak Bansa Persia.
# Hareutoe bhah uroe kiamat.
# Tamsélan patông nyang jiseumah lé ureueng musyrék han ék jibri manfa'at keu ureueng nyan meubacut pih.

* Hukôm
# Tanyoe wajéb taseumah Allah ngön tapatéh meunyoe Allah nyang Tuhan nyang Sidroe.
# Geuyue meuda'wah.
# Geuyue bri nafakah keu syèdara nyang rab, ureueng gasien, ngön ureueng nyang teungöh lam jeumeujak.
# Teuneugah bak han geubri ikôt ureueng musyrék.
# Bhah riba.

* Riwayat
# Haba bhah Bansa Rumawi nyang meuagama geupeumeunang ateuh Bansa Persia, adak bak phôn Bansa Rumawi nyan talô.

* La'én-la'én
# Manusia bak watèe meutumèe ni'mat akan seunang; bak watèe meutumèe bala akan putôh asa, la'én ngön ureueng nyang meuiman.
# Buet rasul nakeuh geuyue peutrôk da'wah bak umatgeuh.
# Keujadian-keujadian nyang ka geupeuteuka bak umat sigohlom geutanyoe wajèb tacok saboh *i'tibar* atawa tameurunoe nibak keujadian nyan.

## Nè

*  Mukaddimah terjemahan Al Qur'an versi Departemen Agama RI.
Surat Luqman

**Surat Luqman** (, , *"[[Luqman Al-Hakim]]"*) nakeuh surat nyang keu-31 lam Al-Qur'an nyang jeumeulah ayat lam surat nyoe nakeuh 34 ayat. Surat Luqman nyoe rôh lam kawan Surat Makkiyah, nyang neupeutrön lheuh Surat Ash-Shaffat. Geupeunan ngön surat *Luqman* saweub geumeunarit bhah udép Luqman Al-Hakim bak geupeurunoe aneukgeuh.

## Asoe surat
* Meuiman
# Al-Qur'an nakeuh peutunyok ngön rahmat nyang jeut geurasa lé ureueng-ureueng nyang meuiman.
# Keuadaan di langèt ngön di bumoe nakeuh tanda-tanda kuwasa Allah.
# Manusia hana geupeuseulamat lé Allah meunyoe hana seumatéh ngön geupeubuet pue-pue nyang neuyue lé Allah.
# Allah neuteupue 5 boh peukara nyang gha'éb.
# 'Èleumèe Allah ban dum rôh lam buet nyang lahé ngön nyang batén.

* Hukôm
# Tanyoe wajéb seumatéh keu ban duwa ureueng chik.
# Parèntah keu ban dum ureueng mangat geujaga peuneujeut Allah.
# Parèntah keu ban dum ureueng mangat seumatéh keu Allah.

* Riwayat
# Riwayat Luqman Al-Hakim, 'èleumèe ngön hikmah nibak gobnyan.

* La'én-la'én
# Ureueng nyang sisat nibak jalan Allah.
# Timplak keu ureueng musyrék nyang hana jiseumah po nyang ka geupeujeut ureueng nyan.
# Peuseunang haté Nabi Muhammad bak buet hana göt ureueng musyrék.
# Ni'mat ngön karônia Allah han ék tabileueng.

## Nè
*  **Al-Qur'an dan Terjemahannya**. 1978. Jakarta: Departemen Agama Republik Indonesia.

## Peunawôt luwa

*  Tafsir Ibnu Katsir.
Surat As-Sajadah

**Surat As-Sajadah** (, , *Sujud*) nakeuh surat keu-32 lam Al-Qur'an nyang jeumeulah ayatjih nakeuh 30 ayat. Ayat keu-15 nibak surat nyoë geucok keu nan surat saweub ayat nyan nakeuh *ayat Sajdah*.

## Asoe surat
* Meuiman
# Geupeunyata meunyo Nabi Muhammad  nakeuh sidroe rasul, nyang neupeunyata bak ureueng-ureueng musyrék Meukah meunyoe sigohlom Nabi Muhammad hana meusidroe rasul pih nyang neuyue meuda'wah bak ureueng-ureueng nyan.
# Allah nakeuh Tuhan nyang Sidroe, nyang neumat kuwasa ban dum peuneujeut, neuatô ngön atôran nyang that göt.
# Uroe kiamat biet-biet geuneuk teuka.

* Hukôm
# Geuyue peudöng seumayang malam (atawa geupeunan ngön seumayang tahajjud ngön seumayang witir).

* La'én-la'én
# Hareutoe bhah pakriban neupeujeut manusia nibak sititèp ie sampoe jeut keu sidroe manusia.
# Hareutoe pakriban keuadaan ureueng-ureueng nyang meuiman di dônya ngön uroe kiamat, pahala nyang neubri lé Allah keu ban dum ureueng nyan di uroe akhérat.
# Geupeuhina ureueng-ureueng nyang kaphé bak uroe kiamat, nyang jilakèe adak jeut geupeuriwang lom u dônya mangat jeut jipeubuet buet nyang jroh, tapi Allah han neuteurimöng peu-peu nyang jilakèe lé ureueng kaphé nyan.
# Ureueng kaphé han jipatéh meunyoe uroe kiamat nyan geuneuk teuka, nyang meunurôt ureueng-ureueng nyan uroe kiamat nyan nakeuh saboh peukara nyang han mungkén trôk.

## Nè

*  Mukaddimah terjemahan Al Qur'an versi Depag RI.
Bakteri

**Bakteri** jeuët takheuën seubagoë makhluk mikroorganisme nyang ubit that, halôh hana duh takalon ngon mata ulèë biasa. Jih payah takalon ngon tapakèk alat nyang geupeunan mikrôskôp. Deungon alat nyoë keuh duh meumacam curak bakteri nyan.

Na bakteri meutubôh meubak (bahsa Èndônèsiya; batang) geupeunan bacillus, na nyang meuhi tanda baca koma geupeunan vibrio, na chit geupeunan spiral seubab tubôh jih lagèë pèr, meu puta-puta.
Ureuëng Bonan

**Sukèë Bonan** atawa **Bao’an** (保安族; pinyin: bǎoān zú) nakeuh saboh sukèë nyang tinggai bak propinsi Gansu ngon Qinghai siblah barat barôh China. Bileuëng sukèë nyoe kureuëng leubèh 17.000 droë sagai (bileuëng thôn 2000 nakeuh 16.505 droë), nyang nakeuh sukèë deungon bileuëng paleng niët keu tujôh di 56 boh sukèë nyang geupeusah lé kuwasa Rèpublik Rakyat China.
Sukèë Bonan geumarit ngon bahsa Bonan nyang geutamong ai bahsa Mongol. Sukèë nyoë leupah le nyang meu'ugama Islam. Sukèë Bonan nyang tinggai di Qinghai meula’én bacut bahsa jih deungon nyang tinggai di Gansu. Bahsa Bonan Qinghai na meucawoë peungarôh bahsa Tibet, meula’én deungon bak Gansu nyang meucawoë peungarôh bahsa China.

## Taréh
èndatu sukèë nyoë lam haba nyang ka yém nakeuh teuntra Muslém Mongol nyang geuyuë jaga bak Qinghai watèë masa Yuan atawa Ming deungon nyang dudoë geupinah u Gansu bak masa Manchu (Qing) watèë Raja Tongzhi geumat kuwasa (1862-1874). Sukèë nyoë meuhubông paléng thoë deungon sukèë Mongol ngon Dongxiang.

## Adat Reusam
Adat reusam sukèë Bonan na teuba reusam sukèë Dongxiang deungon sukèë Hui. Hai nyoë jeut ta nging nibak bajèë sukèë nyoë nyang na deuh peungarôh sukèë Tibet, Hui, ngon Dongxiang nyang meucawoë. Inong sukèë Bonan nyang ka meukawén geungui ija itam keu geutôp ulèë, nyang goh meukawen geungui ija ijô bak ulèë. Awak agam Bonan geungui kupiah itam atawa putéh, leuhnyan geungui cit bajèë jakèt putéh.

Sikin nyang geupeugèt lé sukèë Bonan hayeu sabab sikin jih kreuh ngon rupajih lagak. Sukèë nyoë meuhareukat deungon geupeugèt ngon geumeukat sikin nyoë, sira geupeulara meunatang ngon geumeulampoh atawa blang.

## Agama
Saboh kawom ubeut sukèë Bonan nyang tinggai bak propinsi Qinghai leubèh le nyang meu'agama Budha, la’én nibak keulompok nyan mandum meuagama Islam. Nibak mandum bileuëng sukèë nyan nyang meu'agama Islam bileuëng jih ji’ôh leubeh jai nibak nyang Budha.
Korèa Utara

**Korèa Utara** nakeuh saboh nanggroe nyang na di utara semenanjung Korea. Nanggroe nyoe meuceue ngön Korèa Seulatan di seulatan. Dilèe yôh goh Prang Korèa, nanggroe Korèa Utara ngön Korèa Seulatan nakeuh saboh nanggroe. Pham nyang jiamai lé Korèa Utara nakeuh pham komunis.

## Neuweuek wilayah
Korèa Utara geuweuek lam 13 boh wilayah, nyakni 2 banda kusuih ngon 11 boh propinsi.




## Banda Rayek
* Pyeongyang
* Hamheung
* Cheongjin
* Nampo
* Sinuiju
* Wonsan
* Pyeongseong
* Sariwon
* Anju
* Haeju
* Ganggye
* Gimchaek
* Hyesan
* Gaeseong
* Songrim
* Hoeryeong
Aimag Bayankhongor

**Propinsi Bayankhongor** nakeuh saboh propinsi (aimag) di Mongolia. Nang nanggroejih nakeuh Bayankhongor.
Aimag Övörkhangai

**Propinsi Övörkhangai** nakeuh saboh propinsi (aimag) di Mongolia. Nang nanggroejih nakeuh Arvaikheer.
Busan

**Busan** nakeuh saboh banda rayek di Korèa Seulatan.

## Pautan luar
* Busan (Bahsa Korèa)
* Busan (Bahsa Inggréh)
Ureuëng Ainu

**Sukèë Ainu** nakeuh saboh sukèë nyang tinggai di barôh nanggroë Jeupun ngon di pulo-pulo Sakhalin ngon Kuril di Rusia.
Bahsa Dongxiang

**Bahsa Dongxiang** geukheun cit **bahsa Sarta** atawa **Santa** nakeuh saboh bahsa di kawan bahsa Mongol nyang geungui le Sukèë Dongxiang nyang tinggai di barat barôh China.
Bahsa Jeupang

**Bahsa Jeupang** nakeuh bahsa nyang geungui lé ureuëng Jeupang. Bahsa nyoë jeuët keu bahsa raseumi nanggroë Jeupang.
Ureuëng Cina Tajik

**Ureuëng Cina Tajik**, atawa Pamiri Cina (Bahsa Cina: 塔吉克族, Pinyin: Tǎjíkèzú), nakeuh saboh bansa nibak 56 boh bansa nyang geupeusah lé kuwasa Rèpublik Rakyat China.

Narit nyoe geungui keu padum-padum boh bansa Pamiri Irani. Bansa nyang paléng rame beunileuëngjih nakeuh bansa nyang geumarit bahsa Sarikoli, Shughni, ngon Wakhi. Ureueng nyoë geungui cit bahsa Uyghur, Kyrgyz ngon Cina meunyo keuneuk peugah haba ngon bansa la’én.

Bansa nyang bak thôn 2000 meubileuëng 41.028 droë nyoë, na di Xinjiang, propinsi blah barat Cina. Bubé 60% beunileuëng bansa nyoë na di Wilayah Otonomi Tajik Taxkorgan. Bansa Pamiri nyang na di Cina atawa Tajikistan hana geumarit bahsa Tajik Irani barat nyang jeuët keu bahsa rasmi Tajikistan, meula’én ngon ureuëng Tajik nyang geungui bahsa Parsi, la’én jih bak bahsa, ugama ngon reusam. Musaphé awai abad 20 nyang geujak u da'irah bansa Pamiri nyoë, geubôh nan keu bansa nyoë Sarikoli, Tajik Gunong, atawa Ghalchah. Ugama bansa nyoë nakeuh Syi’ah Ismailiyah.
Ureuëng Dongxiang

**Sukèë Dongxiang** (nan lam sukèë droë : Sarta or Santa (撒尔塔); haraih China geupeupaneuk: 东乡族; haraih china aseuli: 東鄉族; pinyin: Dōngxiāngzú) nakeuh saboh nibak 56 boh sukèë nyang geupeusah lé kuwasa Rèpublik Rakyat China. Sukèë nyoë leupah le tinggai bak Wilayah Otonomi Hui Linxia, ngon wilayah lingkajih lam propinsi Gansu nibak barat barôh China, na cit kawôm sukèë nyoë nyang tinggai bak Propinsi Wilayah Otonomi Uyghur Xinjiang, Qinghai, ngon Wilayah Otonomi Hui Ningxia. Beunileuëng sukèë nyoë di peubileuëng thôn 2000 nakeuh 513.815 droë.

Sukèë Dongxiang nakeuh sukèë nyang endatu jih sukèë Mongol nyang ka meucawoë deungon meubagoë sukèë bak wilayah nyan. Jinoe sukèë nyoë meu’agama Islam Sunni, na cit padum droë nyang meu’agama Budha.

## Asai ngon Ceumateueng
Sukèë Dongxiang thoë that meuhubông deungon Mongol. Ahli-ahli geupiké sukèë nyoe nakeuh sukèë nyang dong keudroë nyang wujôd sabab meuhubông deungon sukèë-sukèë Asia Teungoh, nyan sabab sukèèë-sukèë nyoë keuh nyang geupeugèt sukèë Dongxiang tamong Islam di abad 13.

Saboh hai nyang mongkén, sukèë Dongxiang nyoë nakeuh meu’èndatu bak teuntra Mongol nyang geupinah lé Genghis Khan (1162-1227) u wilayah Hezhou watèë jih meuprang u arah barat, saboh teuëk nyang mongkén, kadang sukèë nyoe nakeuh hasé meucawoë di sukèë-sukèë Mongol, Han, ngon Tibet.

Sukèë nyoë geubôh nan droë jih Sarta nyang hareutoëjih kadang jeuët peutrang asai sukèë nyoë, éhwai nyoë mantöng geupeudakwa. Narit nyang saban, Sart mantöng geungui keu geupeutunyok awak Arab nyang meuniyaga, dudoë narit nyoë ka geungui cit keu geupeutunyok rakyat banda nyang geumarit lam bahsa Tureuki. Nan sukèë nyoë nyang sah, Dongxiang meumakna “gampông timu”. Kata nyoë meu’awai dari éhwai sukèë nyoë nyang mukim di timu nibak gampông mukim sukèë Cina.

## Hareukat
Hareukat sukèë Dongxiang phôn jih nakeuh meulampôh atawa blang. Hasé nyang le nakeuh boh gantang, jagông, ngon gandôm. Sukèë nyoë carong bak geupeugèt bungong jaroë, husôihjih ceumeuchop bungong-bungong halôh gamba bak peureumadani.

## Bahsa ngon Sikula
Sukèë Dongxiang geupeugah haba lam bahsa Dongxiang nyang tamöng lam ai bahsa Mongol. Sukèë Dongxiang kaya deungon haba babah, bah that pih meunan sukèë nyoë hana haraih droë keu teumuléh bahsa jih. Peubileuëng nanggroë peudeuh sukèë nyoë nakeuh sukèë nyang paléng gasiën deungon paléng niët nyang meusikula geupeubandéng deungon sukèë-sukèë la’én nyang meubileuëng niët bak China, éhwai nyoë deuh dari sukèë Dongxiang nyang lawétjih 1,1 thôn mantöng meusikula. Nyoë jeuët keu mas’alah sabab hana cara keu teumuléh lam bahsa Dongxiang.

Thôn 2004, Ford Foundation geujôk pèng US$ 30.000 keu buët kampanye sikula lam 2 bahsa Dongxiang deungon Mandarin, lam saboh oseuha geupeukureuëng bileuëng putôh atawa teubit sikula. Hasé nibak oseuha nyoë nakeuh miseu kamuih bahsa Dongxiang-China, saboh teuk nakeuh bileuëng nilai ujoë sikula nyang ka ék lawét nyoë.
Ureuëng Tatar Cina

**Sukèë Tatar China** (bahsa China:塔塔尔族 pinyin:Tǎtǎěrzú) nakeuh saboh sukèë dari 56 sukèë nyang geupeusah le kuwasa Rèpublik Rakyat China. Èndatu sukèë Tatar China nyoë nakeuh sukèë Tatar Volga nyang geujak meuniyaga u China, dudoë sukèë nyoë tinggai bak daerah Xinjiang. Beunileuëng sukèë nyoë karab trôk 5000 droë bak thon 2000, sukèë nyoë le nyang tinggai bak banda Aletai, Changji, Yili, Urumqi, Tacheng, ngon bak da’irah la’én di Xinjiang.

Sukèë Tatar China marit lam saboh lughat bahsa Tatar nyang hana geungui narit-narit nibak bahsa la’én aleuh abad 20. Bahsa nyoë dilèë geutuléh ngon haraih Arab tapi dudoë huruf nyoë ka jareung geungui bak Uni Soviet nibak thôn 1930.
Awak China kayém geuhöi awak Tatar deungon narit Tazi/Dazi keu geupeutunyok sukèë-sukèë nyang kon sukèë Han dari Barôh China lagèë Mongol ngon Jurchen/Manchu, ka yém jih narit nyoë geungui watèë sukèë-sukèë nyoë geumeuprang ngon China watèë Masa Song ngon Masa Ming. Sukèë nyoë rame meu’agama Islam.
Ureuëng Utsul

**Sukèë Utsul** nakeuh saboh sukèë ubeut nyang na di pulo Hainan di China. Sukèë nyoë nakeuh saboh sukèë nyang hana geuangkee lé peumeurintah nanggroë China. Sukèë Utsul nyoë jeuët tameurumpok bak tunong pulo Hainan toë banda Sanya. Haba nibak sukèë nyoë, èndatu sukèë Utsul dilee geuduek di Asia Teungoh nyang dudoë geupinah u da’irah nyang na jinoë. Tapi ureueng nyoë kadang nakeuh aneuk cuco nibak sukèë Cham nyang geupluëng di nanggroë awai awak nyoë nyang jinoë ka jeuët keu da’irah tunong ngon teungoh Vietnam sabab sukèë Vietnam geumeuprang u nanggroë awak nyoë.

Watèë sukèë Cham rame nyang pinah u Kamboja, na padum droë dari ureuëng kaya sukèë nyoë nyang geupluëng u barôh. Peuë sabab awak nyoë geukheun ngon narit Utsul hana soë teupeue.

Beuthat pih awak nyoë hana meuhi lagèë sukèë-sukèë silingkajih, peumeurintah China geupeutamong sukee nyoë lam sukèë Hui. Sukèë nyoë jimarit lam bahsa Tsat nyang hana meuhubông ngon bahsa la’én di China. Bahsa Tsat nyoë nakeuh saboh bahsa nyang jitamöng lam ai bahsa Malayo-Polynesia nyang meu’alôn, bahsa lagèë nyoë meubileuëng bacut. Éhwai sukèë nyoë that la’én ngon sukèë Hui, nyang saban cit saboh sagai, ban dua sukèë nyoë meu’ugama Islam. Kuwasa China geubôh hareutoë Hui keu ureuëng nyang meu’ugama Islam. Sukèë Utsul kureuëng leubèh meubileuëng 5000 droë.
Meuseujid Raya Baiturrahman

**Meuseujid Raya Baiturrahman** nakeuh meuseujid raya Aceh nyang na di Banda Aceh. Meuseujid nyoe phôn that geupeudong bak jameuen Soleutan Eseukan
da Muda. Na cit nyang kheun meuseujid nyoe ka away na yôh masa Keurajeuen Darussalam. Salang M. Yunus Jamil lam buku "Gerak Kebangkitan Aceh" geukheun meuseujid phôn nyang na bak lokasi meuseujid raya jinoe nakeuh geupeudong bak thôn 1205.

Meuseujid nyang na jinoe nakeuh kon atra aseuli lé sabab ka jitôt le Belanda bak thon 1873. Meuseujid atra jinoe nakeuh atra jipeugot lé Beulanda bak thon 1879 ateueh prentah Jeundran Karel van der Heijden.

Meusjid nyoë jeut keu saksi bisu keujadian peunténg dalam seujarah Acèh miseujih lagè mate  jeundral beulanda nyang jitèmbak lé pasukan Acèh ngön keujadian geumpa tsunami 2004.

Nibak masa dilè meusjid nyoe jeut keu pusat meurunô agama islam di Asia teunggara watè masa kerajeun Aceh Darussalam .Le ureung dari meubagoë wilayah nusantara geujak tuntôt ilmè nibak ulama ulama Acèh.

meusjid nyoë geupeudöng deungön arsitèktur Indo-sarasenic atawa arsitèktur mughal-parsia dan bacut cit ngön arsitéktur asai indatu Acèh.Meusjid nyoë jeut keu acuan arsitèktur peuneudöng meusjid di Acèh

Nibak phônjih meusjid nyoë cuma na saboh kubah ngön saboh meunara.kubah ngön meunara laén barô geutamah nibak thôn 1935 meutahap sampoë thôn 1957.Saat nyoë meusjid raya baiturrahman na 7 boh kubah ngön 8 meunara asi meunara utama nyang jeut keu teuneudöng paléng manyang di kuta Banda Acèh.

meusjid nyoë mantöng teudöng gap ohlheuh geumpa ngön tsunami thôn 2004 nyang jisampôh gléh kuta Banda Aceh,mesjid nyoe cuma reulé sipat pat sagai ngön meunara utama nyang agak singet ohlheuh geumpa.watè musibah nyan le ureung nyang seulamat saat geumeulindông lam mesjid nyoë.

## Gamba

Meuseujid Raya Baiturrahman.JPG|Meuseujid Raya Baiturrahman watè malam uroë
Méunara utama Méuséujid Raya.JPG|Meunara utama nyang geubôh geula Tugu Aceh Daerah Modal Republik Indonesia lé presiden phôn Indonesia, Soekarno


## Asai seunurat
Nowy Dwór Królewski

**Nowy Dwór Królewski** nakeuh saboh gampông nyang na di nanggroë blah röt teunggara Polandia. Neuduëkjih antara kuta Gmina Papowo Biskupie ngon Chełmno.
Azèrbaijan

**Azèrbaijan** (bahsa Azèrbaijan: *Azərbaycan*) nakeuh saboh neugara bak kawasan Kaukasus di Eurasia. Nang nanggroe neugara nyoe nakeuh Baku.
Propinsi Nakhon Si Thammarat

**Propinsi Nakhon Si Thammarat** nakeuh saboh propinsi di seulatan Muangthai. Nang nanggroëjih nakeuh Nakhon Si Thammarat.
Iran

**Iran** (‎Bahsa Parisi: جمهوری اسلامی ایران‎)  saboh neugara nyang na di wilayah Asia Barat ngön nang nanggroë Tèhran. Iran meuceuë ngön Irak di barat, Turuki di barat la'ôt, Armenia, Azerbaijan ngön Turkmènistan di utara, ngön Afghanistan ngön Pakistan di timu.

## Neuweuëk wilayah

Iran teudöng nibak 30 boh propinsi (ostānd) nyang jimat lé sidroë gubernur (استاندار, ostāndār).

## Hareutoë


## Peunawôt luwa
* Web raseumi
* Kantô Peumimpin Manyang Iran
* Presiden Iran
Armènia

**Armenia** (bahsa Armènia: Հայաստան) nakeuh saboh nanggroe nyang meukurong ngon gunong-gunong di wilayah Kaukasus di Eurasia. Nang nanggroe Armenia nakeuh Yerevan.


Yerevan-Republic Square-02-Museum-2019-gje.jpg|Yerevan
Haghartsin-26-Gregorkirche-Muttergotteskirche-2019-gje.jpg|Haghartsin
Zvartnots-16-2019-gje.jpg|Zvartnots
Etchmiadzin-Kathedrale-08-Turm-Detail-2019-gje.jpg|Etchmiadzin
Noravank-Muttergotteskirche-08-2019-gje.jpg|Noravank
Noravank-Kreuzstein-26-2019-gje.jpg|Khatchkar
Monarki konstitusional

**Monarki Konstitusional** nakeuh sijineh monarki (keurajeuen) nyang geupeudong lam saboh sistem konstitusional dan raja geuangkee sibagoe ulee nanggroe. Jameun jinoe, monarki konstitusional geuanut konsep *[[trias politica]]*, atawa pulitek lhee bahgi. Nyoe meuhareutoe raja cit sibagoe lambang eksekutif mantong, hana mat kuwasa bak pulitek, nyang mat kuwasa pulitek nakeuh peudana meuntroe.Meung nyo sidroe raja geumat kuwasa punoh lam peumeurintahan, nyan nakeuh geupeunan ngon monarki absolut.

Na cit sistem monarki konstitusional nyang meuikot keturunan, tapi na saboh monarki konstitusional nyang laen nyang sidroe raja geupileh dengon sistem demokrasi lagee nyang na di Malaysia, Yang di-Pertuan Agong geupileh le Majelis Raja-raja tiep limong thon.

## Dapeuta nanggroe - nanggroe ngon sistem monarki konstitusional

* Antigua ngon Barbuda *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Australia *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Bahama *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Barbados *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Beulanda *(Ratu [[Beatrix dari Belanda|Beatrix]])*
* Belgia *(Raja [[Philippe I of Belgium|Philippe I]])*
* Belize *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Britania Raya *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Denmark *(Ratu [[Margrethe II]])*
* Greenland *(Ratu [[Margrethe II]])*
* Grenada *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Jamaika *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Jeupun *(Maharaja [[Akihito]])*
* Kamboja *(Raja [[Norodom Sihamoni]])*
* Kanada *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Liechtenstein *(Pangeran [[Hans-Adam II dari Liechtenstein|Hans Adam II]])*
* Luxemburg *([[Grand Duke Luxemburg|Grand Duke]] [[Henri dari Luxemburg|Henri]])*
* Malaysia *([[Yang di-Pertuan Agong]] [[Mizan Zainal Abidin dari Terengganu|Sultan Mizan Zainal Abidin]])*
* Monako *(Pangeran [[Albert II dari Monako|Albert]])*
* Maroko *(Raja [[Mohammed VI]])*
* Norwegia *(Raja [[Harald V]])*
* Papua Nugini *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Saint Kitts dan Nevis *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Saint Lucia *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Saint Vincent dan Grenadines *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Selandia Baru *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Pulo-pulo Solomon *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Seupanyo *(Raja [[Juan Carlos I]])*
* Swedia *(Raja [[Carl XVI Gustaf dari Swedia|Carl XVI Gustaf]])*
* Thailand *(Raja [[Bhumibol Adulyadej]])*
* Tuvalu *(Ratu [[Elizabeth II]])*
* Uni Emirat Arab *(Presiden [[Khalifa bin Zayed Al Nahayan]])*
* Yordania *(Raja [[Abdullah II of Jordan|Abdullah II]] )*

Peurancih tom cit geuanut sistem monarki konstitusional keu masa nyang si'at antara thon 1789-1792 ngon antara 1815-1848.

## Eu cit
* Monarki absolut
* Diktator
Trias politica

**Trias politica** nakeuh saboh ide bahwa saboh peumeurentahan nyang meudeelat haroh geupisah antara duwa atawa leubeh nyang mat kuasa pulitek nanggroe.

Peupisah kuwasa nakeuh saboh cara lam tuboh peumeurentahan bah bek na peusalah guna kuwasa, antara legislatif, eksekutif ngon yudikatif. Saboh contoh nanggroe yang geuanut sistem nyoe nakeuh Amirika Carékat.
Propinsi Aktobe

**Propinsi Aktobe** nakeuh saboh propinsi di Kazakhstan. Nang nanggroëjih nakeuh Aktobe.

## [https://isupport.kz/remont-ipad-almaty Nè]
Surat Al-Ahzab

**Surat Al-Ahzab** (, , *Peureuté nyang Meuseukutu*) nakeuh surat nyang keu-33 lam Al-Qur'an. Jeumeulah ayat surat nyoe nakeuh 73 ayat, geupeutamöng lam kawan surat Madaniyah. Geupeunan ngön *Al-Ahzab* nyang hareutoejih *peureuté nyang meuseukutu* saweub lam ayat 9 sampoe ayat 27 geupeutrang bhah Prang Ahzab, nyang prang nyan jipeuphôn lé ureueng Yahudi nyang meukawan ngön ureueng munafèk ngön musyrék.

## Asoe surat
* Meuiman
# Jeut Allah mantöng nyang jeut keu peulindông.
# Teukeudi Allah han jeut tatulak.
# Nabi Muhammad jeut keu tamsélan atawa teuladan nibak buet-buet nyang göt.
# Nabi Muhammad nakeuh nabi ngön rasul nyang keuseuneulheuh.
# Uroe kiamat nakeuh Allah nyang tujan.

* Hukôm
# Hukôm zihar.
# Seuneuduek aneuk nyang geu-*adopsi*.
# Hukôm waréh lam Islam nakeuh nibak hubôngan darah.
# Hana 'iddah keu ureueng inöng nyang gohlom geumeukawén.
# Hukôm nikah nabi ngön buet ureueng inöng nabi.
# Teuneugah peusakét haté nabi.

* Riwayat
# Prang Ahzab (Khandaq).
# Riwayat Zainab binti Jahsy ngön Zaid.
# Prang Bani Quraidhah.

* La'én-la'én
# Ureueng kaphé jimeunyeusai saweub hana seumatéh keu Allah ngön nabi-nabi yôh lam dônya.
# Sifeut-sifeut ureueng munafèk.

## Nè

*  Mukaddimah Al Qur'an versi terjemahan Departemen Agama Republik Indonesia.
Propinsi Kazakhstan Utara

**Propinsi Kazakhstan Utara** nakeuh saboh propinsi di blah utara Kazakhstan. Nang nanggroëjih nakeuh Petropavl.
Wilayah Balkan

**Wilayah Balkan** nakeuh saboh wilayah (propinsi) di Turkmènistan. Nang nanggroëjih nakeuh Balkanabat.
Meuseujid

**Meuseujid** atawa **seumeujid** nakeuh teumpat ibadah ureuëng Islam. Bagian-bagian meuseujid nakeuh teumpat seumayang, mihrab, mimbar, ngon kubah. Bangunan la'en nyang biasa na bak meuseujid nakeuh meunara ngon teumpat ië wudhuk.

## Gamba

Al Aqsa Mosque.jpg|Meuseujid Al Aqsha, Yerusalem, Palestina
Sultan_Ahmed_Mosque_Istanbul.JPG|Meuseujid Sultan Ahmad, Tureuki
LalaMustafaPasaMosque.jpg|Meuseujid Lala Mustafa Pasha, Famagusta, Siprus dilee nakeuh geurija teuntra saleb
Kashgar-mezquita-id-kah-d01.jpg|Meuseujid Id Kah, Kashgar, Xinjiang, China
Umayyad Mosque night.jpg|Meuseujid Umayyah, Damaskus, Suriah
Putrajaya_-_Putra_Mosque.jpg|Meuseujid Putrajaya, Malaysia
Great_Mosque_of_Djenné_3.jpg|Meuseujid Raya Djenné, Mali
Spain Andalusia Cordoba BW 2015-10-27 13-54-14.jpg|Meuseujid Raya Cordoba, Seupanyo, jinoe nakeuh geurija katedral
Jama Masjid is the largest mosque in India. Delhi, India retouched.jpg|Meuseujid Jamik Delhi, India
Stockholms moské (gabbe).jpg|Meuseujid Stockholms, Swedia
Tokyo Camii 2009.jpg|Meuseujid Jamik Tokyo, Jeupun
Korea-Seoul-Itaewon-Seoul Central Mosque-01.jpg|Meuseujid Raya Seoul, Korea Tunong
Chinese-style minaret of the Great Mosque.jpg|Meuseujid Raya Xi'an, Shaanxi, China
Tongxin mosque.JPG|Meuseujid Tongxin, Ningxia, China
Dongguan_mosque.jpg‎|Meuseujid Raya Dongguan, Qinghai,China
Mosque SPB.jpg|Meuseujid Saint Petersburg, Rusia
SoltanMosque.JPG|Meuseujid Nurulla, Rusia
|Meuseujid Nur-Astana, Kazakhstan
Moskesankthanshaugen.JPG|Meuseujiddi Tromso, Norwegia nakeuh meuseujid paleng baroh di bumoe
Canterbury Mosque 12 June 2006.jpg|Meuseujid An-Nur, Seulandia Baro nakeuh meuseujid paleng tunong di bumoe
Shashin(491).jpg|Meuseujid Al Badar, Banda Aceh
COLLECTIE_TROPENMUSEUM_De_Baiturrahman_moskee_in_Koetaradja_TMnr_60025422.jpg|Meuseujid Raya Baiturrahman bak masa Beulanda
Meuseujid Raya Baiturrahman, Aceh.jpg|Meuseujid Raya Baiturrahman jinoe


## Nè
Fernando Alonso

**Fernando Alonso** (lahee 21 buleun tujöh 1981) nakeuh pembalap Formula 1 asai dile Seupanyo. Fernando meugabong ngon tim Ferrari bak thon 2010. Jih dile nakeuh jawara donya bak thon 2005-2006.

## Kawan
* 2001: Minardi
* 2002-06: Renault F1
* 2007: McLaren
* 2008-09: Renault F1
* 2010: Ferrari

## Pranala

* http://www.fernandoalonso.com
* https://web.archive.org/web/20191214214137/http://fernando-alonso.ru/
Mukim

**Mukim** nakeuh saboh organisasi dalam peumeurintah di miyub Kecamatan seugohlom Gampông. Struktur peumeurintahan di Aceh nyang dimulai dari phon provinsi Aceh yang geupimpin le gubernur. Lheueh provinsi lheueh nyan na bupati/walikota nyang pimpin kabupaten/kuta. 'Oh lheueh kabupaten kuta di miyub nyan lom na kecamatan nyang geupimpin le camat. Dalam saboh kecamatan nyan na padum-padum boh mukim nyang geupimpin le keupala mukim. Lheueh mukim baro na lom gampong nyang langsong geupimpin le geuchik.

Mukim bagi rakyat Indonesia ngon neugara la'en nakeuh saboh da'irah nyang na ureueng duek. Nyang pasti di Indonesia bahkan di daerah atau di neugara-neugara la'en, mukim lagee nyang na di Aceh nyan hana.
Kota Juang, Bireuen

**Kota juang** nakeuh saboh kecamatan di Kabupatén Bireuen, Acèh, Indonesia.

## Gampông

* Bireun Meunasah Blang

* Bireun Meunasah Capa

* Bireun Meunasah Dayah

* Bireun Meunsah Tgk Digadong

* Bireun Mns Reuleut

* Blang Reulieng

* Blang Tingkeum

* Buket Teukueh

* Cot Gapu

* Cot Jrat

* Cot Peutek

* Gampong Baro

* Geudong Alue

* Geudong Geudong

* Geulanggang Baro

* Geulanggang Gampong

* Geulanggang Kulam

* Geulanggang Teungoh

* Kota Bireun

* Lhok Awe Teungoh

* Pulo Ara Geudong Teungoh

* Pulo Kiton

* Uteun Reutoh

Kabupaten Bireuën.
Jimmie Johnson

**Jimmie Johnson** (lahe 17 Buleuen Sikureueng 1975) nakeuh sidroe ureuëng bapluëng moto NASCAR asay Amerika Serikat. Gopnyan nakeuh juara NASCAR peuet go (2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2013 ngon 2016).

## Hubong Luwa

* Team Lowe's Racing: Jimmie Johnson's official web site
* NASCAR.com: Jimmie Johnson
* Jimmie Johnson on FoxSports
* The Jimmie Johnson Foundation
* Career statistics at racing-reference.info
Dapeuta propinsi Indonesia meunurot PDRB per kapita

Di miyup nyoe nakeuh dapeuta ekonomi propinsi-propinsi di Indonesia nyang geususon meunurot produk domestik regional bruto (PDRB) per kapita ateueh dasa yum nyang berlaku. Data nyoe pat nakeuh data keu thon 2008 nyang geupeuteubiet le Badan Pusat Statistik.

__NOTOC__

## Ne
Kawan Meuih

**Kawan Meuih** nakeuh saboh keurajeun jameun dilee di wilayah Rusia, Ierupa Timu, ngon Asia Teungoh jinoe.
Nakbah 1948

**Nakbah**(bahsa Arab: الهجرة الفلسطينية *al-Hijra al-Filasṭīnīya* atawa: النكبة, **an-Nakbah**) nakeuh saboh peukara di wilayah Palèstina bak thôn 1948 nyang meu'ujông ngon neudong neugara Israèl bak wilayah Palèstina away ngon rakyat Palèstina nyang duëk away geu'usé lé teuntra Israèl nibak tanoh away.
Meuseujid Lala Mustafa Pasha

**Meuseujid Lala Mustafa Pasha** nakeuh saboh meuseujid nyang na di banda Famagusta, Siprus Barôh nyang dilèë nakeuh saboh geurija nyang geupeunan Katedral Saint Nicholas. Meuseujid nyoë geupeudông bak kuron teuneungoh seureuta nyang paléng rayek di Famagusta. Katedral Saint Nicholas phôn geupeudong lam masa kuwasa Keurajeuen Siprus nibak thon 1298 trok 'an thon 1312. Geupeusuci keu geurija bak thôn 1328. Yoh Khilafah Utsmaniyah geutamöng u Pulo Siprus bak thôn 1571, geurija nyoe geuubah jeuet keu meuseujid. 

## Gamba

Beureukaih:Lala Mustafa Pasha Mosque.JPG|Ruweuëng seumayang
Beureukaih:Lala Mustafa Pasha Mosque 1.JPG|Tingkap di geurija
Beureukaih:Cipro-Famagosta5.jpg|Tamèh-tamèh lam meuseujid
Beureukaih:Rightside.jpg|Blah uneun meuseujid
Beureukaih:Minaretcath.jpg|Meunara meuseujid
Beureukaih:Mainfacade.jpg|Meuseujid deuih rot keue
Beureukaih:Saint Nicholas Cathedral, Famagusta.jpg|Papeuen nan meuseujid
Beureukaih:Historycath.jpg|Papeuën meusurat thôn geupeudong meuseujid
Beureukaih:200709 Cyprus 1.jpg|Geudông meuseujid nyang meugaya Gothik


## Referensi
Meuseujid Jamik Tokyo

**Meuseujid Jamik Tokyo** nakeuh saboh meuseujid di wilayah Shibuya, Tokyo, Jeupun. Meuseujid nyoë geupeudong ngon beunantu di Sultan Khilafah Utsmaniyah (Tureuki Utsmani).
Meuseujid Salimiyah (Nikosia)

**Meuseujid Salimiyah (Nikosia)** nakeuh saboh meuseujid nyang away nakeuh geurija jameun Prang Saléb di Nikosia (Lefkoşa), Siprus Barôh. Raja-raja Siprus bak masa teuntra saléb geupeumaklumat bak geurija nyoë. Watèë Siprus geucok lé Khilafah Utsmaniyah (Tureuki Utsmani), geurija nyoë geu'ubah jeuët keu meuseujid. Meuseujid nyoë jinoë nakeuh meuseujid raya di Siprus Barôh.

## Gamba

Beureukaih:Nicosia Selimiye Mosque 01.jpg|Meuseujid Salimiyah Nikosia
Beureukaih:Nikozja katedra4.jpg|Tingkap geurija away
Beureukaih:Nicosia Selimiye Mosque 03.jpg|Pintô Gothik meuseujid
Beureukaih:Nikozja katedra3.jpg|Alam Siprus Barôh ngon Tureuki bak geureubang
Beureukaih:Nikozja katedra1.jpg|Meunara
Beureukaih:St sophia.jpg|Meuseujid Salimiyah deuh di ji'ôh
Meuseujid Raya Dongguan

**Meuseujid Raya Dongguan** (Bahsa Cina: 东关清真寺 *Dōngguān Qīngzhēnsì*) nakeuh saboh meuseujid di banda Xining, Propinsi Qinghai, China. Meuseujid nyoe away geupeudong bak abad 13.
Meuseujid Umayyah

**Meuseujid Umayyah** atawa **Meuseujid Raya Damaskus** nakeuh saboh meuseujid di banda Damaskus, Suriah. Meuseujid nyoe nakeuh saboh nibak meuseujid-meuseujid nyang paleng tuha di bumoe. Meuseujid nyoe geupeudong bak masa Khilafah Umayyah. Meuseujid nyoe away nakeuh Geurija St. John (Nabi Yahya as.) nyang geupeudong bak jameun Keurajeun Romawi di kuwasa Raja Konstantin I.

## Gamba

Umayyad Mosque-Mosaics211104.jpg|Pinto keu Meuseujid Umayyah
Umayyad Mosque-Mosaics south.jpg|Geudong keu meuseujid meugaya Romawi
Umayyad Mosque-Ablution fountain.jpg|Teumpat meu'ië seumayang
Courtyard2(js).jpg|Keu di meuseujid Umayyah
منارة-المسجد-الأموي.JPG|Meunara teumpat Nabi Isa as. meugisa u bumoë bak akhé jameun
Meuseujid al-Haram

**Meuseujid al-Haram** atawa **Meuseujidil-Haram** nakeuh meuseujid di **Tanoh Hareum** Meukah nyang jeuet keu teumpat paléng suci di bumoë keu ureuëng Islam. Di teungoh Meuseujid al-Haram na Ka'bah nyang nakeuh kiblat ureuëng Islam di mandum nanggroë di ateuh bumoë.
Meuseujid Nabawi

**Meuseujid Nabawi** (المسجد النبوي) nakeuh meuseujid paléng suci keu-duwa di bumoë, nyang na di banda suci Madinah. Di dalam meuseujid nyoë na jirat nyang mulia Rasulullah saw, Abu Bakar Ash-Shiddiq ra, ngon Umar bin Khattab ra.
Meuseujid al-Aqsha

**Meuseujid al-Aqsha** (Bahsa Arab: المسجد الاقصى *al-Masjid al-Aqṣā*) meuseujid paléng suci keulhèe di bumoe, nyang na di banda suci Al-Quds di neugara Filastin. Meuseujid nyoe nakeuh kiblat phon ureueng Islam.
Meuseujid Id Kah

**Meuseujid Id Kah** nakeuh saboh meuseujid di banda Kashgar, Xinjiang, China. Meuseujid nyoë geupeudong bak thôn 1442 M nyang jitamöng cit lam nyan geudông nyang geupeudong bak thôn 996 M.
Meuseujid Sultan Ahmad

**Meuseujid Sultan Ahmad** atawa **Meuseujid Biru** nakeuh saboh meuseujid rayek di banda Èseutambul, Turuki. Meuseujid nyoë geupeudong bak masa Sultan Ahmad I di Khilafah Utsmaniyah (Turuki Utsmani).
Meuseujid Raya Djenné

**Meuseujid Raya Djenné** nakeuh saboh meuseujid raya di banda Djenné, Mali. Meuseujid nyoe phon that geupeudong bak abad 13, teutapi geudong meuseujid nyang na jinoe nyan geupeudong bak 1907.
Meuseujid Raya Seoul

**Meuseujid Raya Seoul** (bahsa Korèa:서 울 중앙 성원) nakeuh saboh meuseujid nyang na di Seoul, Korèa Tunong. Ceuramah, kuliyah, ngon beuët bak meuseujid nyoë nakeuh meubahsa bahsa Inggréh, bahsa Arab, ngon bahsa Korèa.
Meuseujid Raya Xi'an

**Meuseujid Raya Xi'an** nakeuh saboh nibak meuseujid-meuseujid nyang paléng tuha di bumoë. Meuseujid nyoë na di banda Xi'an, Shaanxi, China. Meuseujid nyoë geupeudong bak masa Raja Xuanzong (685-762) yôh masa Tang.
Meuseujid Quba

**Meuseujid Quba** meuseujid phôn nyang geupeudong lé Nabi Muhammad saw di Madinah yôh geuhijrah nibak Meukah.
Kala

**Kala**, kayém geukheun **bungong kala** (nan latin: *Etlingera elatior*) nakeuh saboh macam peunula nyang ôn ngon pucôk reubongjih jeuët tapajôh seubagoë alat atawa teunamah bak gulè, miseuë bak gulè sië manok Aceh Rayek (Sama Hani). Bungong kala nyang paléng kayém nakeuh meuwareuna mirah ngon rupa nyang ceudah. Bungong ngon reubông kala meubèë mangat.

## Gamba

Starr 030807-0081 Phaeomeria magnifica.jpg|Bungong kala
Colpfl08.jpg|Pucôk reubông kala
Meuseujid Hasan II

**Meuseujid Hasan II** nakeuh saboh meuseujid di Darul Baidha', Maghribi. Meuseujid nyoë nakeuh meuseujid paléng rayek keu lhèë di bumoë aleuh Meuseujid al-Haram, ngon Meuseujid Nabawi.
Meuseujid Raya Cordoba

**Meuseujid Raya Cordoba** nakeuh meuseujid jameun Khilafah Umayyah ngon Khilafah Umayyah di Cordoba. 'Oh lheuëh Reconquista, meuseujid nyoe jipeujeuët keu geurija La Mezquita trôk 'an jinoë.
U

**U** (nan Latin: *Cocos nucifera*) nakeuh saboh rupa bak kayee nyang panyang ngon le udép di da'irah toë la'ôt. Mandum beunagi u (bak, ôn, boh) na gunajih. Boh jeuet geupajôh ië jeuet geujep.

## Gamba

Beureukaih:Coconut green.JPG|Boh u
Sirön

**Sirôn** atawa **Sirèn** (nan Latin: *Hibiscus tiliaceus*) nakeuh saboh rupa bak kayèë nyang udép di dairah tropis dônya tuha. Di Acèh, ôn sirôn geucok keu bungkôh tapè.
Rabo

**Rabo** kayém geukheun seubagoë **bak rabo** (nan Latin: *Saccharum spontaneum*) nakeuh saboh macam peunula nyang meurupa naleuëng nyang jeut timoh ngon manyang lhèë mètè. Di Acèh naleuëng nyoë jareung na di Acèh Rayek, teutapi le udép di paya-paya di panté barat Acèh.
Keureuma

**Keureuma** (nan Latin: *Phoenix dactylifera*) nakeuh saboh rupa bak kayèë nyang boh jih jeut tapajôh. Nan bahsa Acèh kadang meunè nibak bahsa Peureusi: خرما. Bak keureuma le udép di wilayah meu'akeulém thô lagèë gurôn. Boh keureuma kayém geumeukat bak peukan lam buleuën puwasa (Ramadhan) saweuëb èhwai pajôh boh keureuma watèë buka puwasa nakeuh sunnah.
Drien

**Driën** (nan Latin: *Durio*) nakeuh saboh rupa bak kayèë nyang udép di wilayah suum(2 musem). Boh driën meuduroë bak kulét ngon asoë nyang meuwareuna kunèng atawa putéh. Boh driën jeut tapajôh lansông atawa takeubah keu peugèt jruek keu gulèë.

## Gamba

Durian Kamarung (Durio zibethinus).JPG|Bak Driën
Meis durian flowers (1038579655).jpg|Bungong Driën
Durian in tree.jpg|Boh Driën


## Ne
Mamplam

**Mamplam** atawa **bak mamplam** (nan Latin: *Mangifera indica*) nakeuh simacam bak kayèë nyang boh jih jeut tapajôh. Bak mamplam jeut timoh ngon manyang 35-40 mètè. Bak mamplam na le macam, miseuë mamplam acèh, mamplam gadong, mamplam heut, ngon le laén lom. Di Acèh, bak mamplam le geupula di Acèh Rayek, teutapi jareuëng na di panté barat Acèh atawa panté barôh Acèh.

## Gamba

Mango blossoms.jpg|Bak mamplam
Mango flower.jpg|Bungong mamplam
Mango tree Kerala in full bloom.jpg|Bak mamplam teutay ngon boh di Kerala, India
Mancang

**Mancang** (nan Latin: *Mangifera foetida*) nakeuh saboh rupa bak kayèë nyang bohjih jeut tapajôh. Bak mancang le timoh di Acèh.

## Nè
Asan

**Asan** atawa **bak asan** (nan Latin: *Pterocarpus indicus*) nakeuh saboh macam peunula nyang meubak kayèë ngon jeut timoh manyang u 40 mètè. Jinoë bak asan le geupula di binèh-binèh jalan seubagoë bak kayèë nyang rampak. Bak asan nyang rampak deuh lagak oh meubungong kunèng.

## Galeri

Beureukaih:Pteroc indic 071125 1716 ipb.jpg|Bak asan
Beureukaih:Pteroc indic 071125 1719 ipb.jpg|Bijé asan
Beureukaih:Pterocarpus officinalis MHNT.BOT.2010.6.39.jpg|*Pterocarpus officinalis*


## Ne
Kunyèt

**Kunyèt** (nan Latin: *Curcuma longa*) nakeuh simacam peunula nyang on ngon boh (ukeu)jih jeut keu alat gulèë atawa ubat. Kunyèt kayém geubôh bak kuwah biëng Acèh Rayek mangat peukunèng kuwah.
Kuwini

**Kuwini** (nan Latin: *Mangifera odorata *) nakeuh simacam bak kayèë nyang bohjih jeut tapajôh. Boh kuwini rupajih antara boh mamplam ngon boh mancang. Bohjih mangat bèë ngon mangat tapajôh. Di Acèh, bak kuwini paléng le di panté barat, teutapi jareuëng di Acèh Rayek ngon Banda Acèh.
Rheue

**Rheue** atawa **sreue** (nan Latèn: *Cymbopogon*) nakeuh simacam naleueng nyang bakjih mubèe lagèe ôn kruët. Bak rheuë nyang ka geucang kayém geubôh lam teunaguen-teunaguen Acèh lagèe kuah pliek u.
Seulanga

**Seulanga** (nan Latin: *Cananga odorata*) nakeuh saboh bak kayèë yang bungong jih mangat bèë. Di Acèh, na saboh jangeun meusyeuhu yang nanjih "Bungong Seulanga".

## Eu cit
* Darah keubeue
* Jeumpa
* Meulu
* Seurunè
Trueng kléng

**Truëng kléng** atawa **truëng turuki** atawa ** seumaté** (nan Latin: *Solanum lycopersicum*) , jinoë kayém geukheun sibagoë **tomat** nakeuh simacam peunula paneuk hana meubak kayèë nyang bohjih kayem geubôh lam teunaguen miseue gulè. Boh truëng kléng nyumjih masam.
Campli

**Campli** nakeuh jeunèh peunula nyang bakjih paneuk dan bohjih geungui keu alat maguen. Nyeum campli nakeuh keu-eueng. Karap mandum teunaguen Aceh na geupeucampli.

## Nè
Nè campli nakeuh di Amirika. Ureueng Indian Amirika ka meuribèe thôn geupula campli. Lheueh teuka bansa Ierupa u Amirika barô campli nyoe meusipreuek u ban saboh dônya.
Parang

Parang nyangkeuh saboh alat nyang seureng geupakek lam siuroe-uroe wate geukoh kayee, geutak boh u, sampoe geucah lampoh pih biasajih pakek parang.
Geurubhak

Geurubhak biasa geupakek untuk geuangkot barang-barang siuroe-uroe lage kayee, boh u, pade, breuh. Geurubhak pih ditarek le keubeu atawa leumo, biasa geurubhak geupakek dua boh ruda, blah wie ngon blah unen.
Rambôt

**Rambôt** (nan Latin: *Nephelium lappaceum*) nakeuh simacam peunula meubak kayèë nyang jeut timoh u manyang 8 mètè. Boh rambôt kulétjih meubulèë. Boh rambôt jeut tapajôh.
Teumurui

**Teumurui** (nan Latin: *Murraya koenigii*) nakeuh simacam bak kayèë nyang ônjih kayém geubôh lam teunaguën di Acèh. Teunaguën Acèh nyang na geubôh ôn nyoë miseuë sië manok masak Acèh Rayek, kuah bieng, peuleumak boh manok, tumèh eungkôt, ngon nyang la'én nibak nyan.
Halia

**Halia** (nan Latin: *Zingiber officinale*) nakeuh simacam peunula nyang ukheuejih jeuet keu alat bak peunajôh atawa ubat. Halia geubôh lam le peue hai, miseue lam ie seureubat atawa aweueh peuet plôh peuet. Peunajôh Acèh nyang na geubôh halia miseuë sie tuôm.
Trueng caw'ie

**Trueng Caw'ie** atawa **Trueng Cawieng** (nan Latin: *Solanum torvum*) nakeuh simacam peunula nyang bohjih lagèe boh trueng tapi bohjih bulat ngon ch'è'. Bohjih jeuet tapajôh ngon kayém geubôh lam teunaguen gulè Acèh lagèe kuwah pliek u.

## Asai seunurat
Mè

**Mè** (nan Latin: *Tamarindus indica*) nakeuh simacam peunula meubak kayèë nyang jeuet jitimoh trôk 'an 12,1 - 18,3 mètè. Bohjih nyang ka tuha meunyum masam mamèh jeuet tapajôh.
Seulimèng

**Seulimèng** (سوليميڠ) atawa **limèng** (ليميڠ) atawa **limèng eungkôt** (ليميڠ اوڠکوت) (nan Latin: *Averrhoa bilimbi*) yakni saboh jeunèh bak kayèe nyang jitimöh manyang 5-10 mètè nyang ônjih ubit-bit tapih meujaroe jaroe, geukheun ôn limèng. Bak limèng nyan kayém na bak tiep-tiep rumoh ureueng Acèh nyang geungui keu gulè

## Neungui

Boh limèng kayém geubôh lam gulè atawa geutaguen sajan lam eungkôt, nyum boh limèng nyan cukôp brat masam meunyo tapajôh laju meunan. Na syit ureueng ngui boh limèng nyan keu geupeugléh gukèe atawa geupeugléh kulah mon/kama manoe (bagan).

Teuma na syit boh-boh limèng nyang ka geuadèe ngön geupeusira nyang jeuet keu asam sunti atawa boh limèng thô. Boh limèng thô nyan kayém geungui lam alat (bumbu maguen).
Pisang

**Pisang** (nan Latin: *Musa*) nakeuh simacam peunula nyang tan meubak kayèë. Batang pisang meugeutah. Saboh bak pisang cit sigoë meuboh, leuh nyan bak pisang maté. Boh pisang jeut geupajôh ngon jeut tapeugèt peunajôh atawa gulèë. On pisang kayém geungui seubagoë ôn bungkôh peunajôh-peunajôh lagèë timphan, ngon la'én lom.

## Jeunèh
Jeunèh-jeunèh pisang nyang na di Acèh:
* Pisang abèe
* Pisang abèe h'am
* Pisang abèe b'om
* Pisang abèe kléng
* Pisang abin
* Pisang brat
* Pisang beum
* Pisang bue
* Pisang bungong
* Pisang jarôm
* Pisang gadông / kapai / tông
* Pisang keumala
* Pisang klayu / kleueng / seulayoh
* Pisang kudangdi
* Pisang lidi / maih / silidi
* Pisang raja sitali
* Pisang mundam / nu
* Pisang raja talôn
* Pisang seumatu
* Pisang suasa
* Pisang udeueng
* Pisang talôn / klat barat
* Pisang trieng
* Pisang uteuen
* Pisang wak

## Peunawôt luwa
Ureuëng Rom

**Ureuëng Rom** (*Roma*) atawa **Gipsi** (*Gypsy, Gipsy, Gypsi, Gitanos, Zigeuner, Tsigani, Cigány*) nakeuh ureuëng nyang jiduek jiminah-minah di banuwa Iërupa.
Tokoh

Tokoh jeuët takheuën seubagoë ureuëng nyang na peungarôh atawa geupeumulia bak saboh-saboh dairah.

## Tokoh-tokoh Nasional
* Soekarno
* Mohammad Hatta
* Soeharto
* Abdurrahman wahéd (Gus Dur)
* la'én-la'én.

## Tokoh-tokoh Acèh
### Lam bideuëng Agama
* Abu Syiah Kuala
* Nuruddin Arraniriy
* Teungku Chik di Tiro.
* Abu Hasan Kreuëng Kalé
* Abu Mudawali
* Hasbi Ash Shiddiqy
Sakura

**Sakura** nakeuh saboh macam peunula meubak kayèë nyang udép di timu Asia. Bungong Sakura meubungong bak musém semi.
Nipah

**Nipah** (bahsa Latin: *Nypa fruticans*) nakeuh simacam peunula nyang udép di dairah meupaya toë la'ôt atawa di suak-suak. Boh nipah jeut tapajôh. Ônjih kayém geupeugèt rukok ôn.
Meuriya

**Meuria** (nan Latin: *Metroxylon sagu*) nakeuh simacam peunula nyang bakjih na meusagèë. Bak meuria le udép di aluë-aluë ië jeureunèh, binèh kruëng ngon tanoh-tanoh paya nyang iëjih han masén. Boh meuria jeut tapajôh, sagèëjih pih jeut tapajôh, ônjih jeut geu'adèë keu peugèt bubông.
Rumpuen

**Rumpuën** (nan Latin: *Ipomoea aquatica*) nakeuh simacam peunula nyang tan meubak kayèë, udép di paya-paya atawa dairah-dairah meu'ië jeureunèh. Ôn ngon bakjih jeut tapajôh keu gulèë.
Symbian

**Symbian**  nakeuh saboh sistem operasi hapé. Le that hapé nyang ngui operating System Symbian nyoë. Lagèë miseuë hapé mèrèk Nokia, Sony Ericson atawa la'én nibak nyan.

Operating System nakeuh cara atawa curak bak peuhasé buët lam saboh-saboh alat atawa meusén hapé, komputer atawa la'én jih. Biasa that Operating System geupaneuk ngon geukheun OS.

Hapé Nokia nyang ngui OS nyoë antara la'én:

# Symbian 2rd atawa s60v2. Miseuë jih 6600, 6630, N70 atawa la'én lom.
# Symbian 3rd. Miseuë N73
# Ngon la'én nibak nyan.
Trueng

**Trueng** (nan Latin: *Solanum melongena*) nakeuh simacam peunula nyang bohjih jeuet tapajôh keu gulè.

## Eu cit
* Trueng ara
* Trueng caw'ie
* Trueng itam
* Trueng khi
* Trueng kléng
Beum

**Beum** (nan Latin: *Azadirachta indica*) nakeuh simacam peunula meubak kayèë nyang jeut timoh u 35-40 mètè. Bak nyoë jeut keu ubat.