open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Брежнев, Леонид Илиа-иԥа

**Леонид Илиа-иԥа Брежнев** (, ; , Каменское, Екатеринославтәи агуберниа, Урыстәылатәи аимпериа — , Заречье, Москватәи аобласт, Урыстәылатәи СФСР) — Асовет ахада.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:1907 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 1 рзы ииз
Акатегориа:1982 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Абҵарамза 10 рзы иԥсыз
Акатегориа:Асовет ахадацәа
Акатегориа:Асовет политикцәа
Акатегориа:ЦК КПСС Иреиҳаӡоу Амаӡаныҟәгаҩцәа
Акатегориа:ЦК КПСС аполитбиуро алахәылацәа
Акатегориа:Асовет коммунистцәа
Акатегориа:КПСС алахәылацәа
Акатегориа:Асовет маршалцәа
Акатегориа:Асовет аруаа‎
Акатегориа:Асоциалисттә Џьа Афырхацәа
Англызтәыла

**Англиа** () — Британиа Ду атәыла зегь реиҳа идуу.
Акатегориа:Англиа
Акатегориа:Британиаду атәылаҿацәқәа
Қырҭтәыла амузеи Симон Џьанашьиа ихьӡ зху

**Қырҭтәыла амузеи Симон Џьанашьиа ихьӡ зху** (), *Қырҭтәыла амилаҭтә музеи* ()

Акатегориа:Қырҭтәыла иҟоу амузеиқәа
Ташкент

**Ташкент** () - Узбеқьисҭан иаҳтнықалақьыуп.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Узбеқьисҭан ақалақьқәа
Акатегориа:Аҳҭнықалақьқәа
Акатегориа:Азиа аҳҭнықалақьқәа
Узбеқьисҭан

**Узбеқьисҭан** (), официалтә хьӡы: **Узбеқьисҭан Ареспублика** () — Азиатәи атәыла.

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Азиатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:1991 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Сербиа

**Сербиа** (), аофициалтә хьӡы: **Сербиа Ареспублика** () — Европаҟны аҳәынҭқарроуп.

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Европатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:Балкантәи атәылақәа
Акатегориа:Европа ахеилак иалахәу атәылақәа
Акатегориа:780-тәи ашықәсқәа раан ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Акатегориа:2006 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Коста-Рика

**Коста-Рика** (), аофициалтә хьӡы: **Коста-Рика Ареспублика** () — Аҩадатәи Америкатәи атәылуп.

Аҵанакы – .

Аҳәынҭқарра иаланхо – .

## Агьеографиа

## Аекономика

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:1821 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Тафт, Уилиам Ҳовард

[мини|Уилиам Ҳовард Тафт ([1908 ш.)]]
**Уилиам Ҳовард Тафт** (, Цинциннати, Оҳаио — , Вашингтон, ЕАА) — 27-тәи Еиду Америкатәи Аштатқәа рпрезидент.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рпрезидентцәа
Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рполитикцәа
Акатегориа:Тафтаа
Акатегориа:1857 шықәсазы ииз
Акатегориа:Цәыббрамза 15 рзы ииз
Акатегориа:1930 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Хәажәкырамза 8 рзы иԥсыз
Ҳаразиа, Адгəыр Рафеҭ-иԥа

**Адгəыр Рафеҭ-иԥа Ҳаразиа** (, , Баӷбаран, Гәылрыԥшь араион) — Аԥсны аҳҭны-қалақь Аҟәа ахадара аиҳабы (2004-2005, 2014-).

## Абиографиа

## Азхьарԥшқәа

* Глава администрации Сухума Адгур Харазия объявил о своей отставке - Spoutnik-Abkhazia.ru

Акатегориа:1959 шықәсазы ииз
Акатегориа:Жәабранмза 12 рзы ииз
Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра ақыҭанхамҩа аминистрцәа
Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 5-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Ҳаразиаа
Адлеиба, Асҭамыр Антон-иԥа

**Асҭамыр Антон-иԥа Адлеиба** (, 1960 — ) — Аԥсны аҳҭны-қалақь Аҟәа ахадара аиҳабы (2005-2007).

## Абиографиа

## Абара

Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Адлеиаа
Акатегориа:1960 шықәсазы ииз
Акатегориа:2018 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Нанҳәамза 9 рзы иԥсыз
Скопие

**Скопие** (, ) — Аҩадатәи Македониа иаҳҭнықалақьыуп.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аҩадатәи Македониа ақалақьқәа
Акатегориа:Аҳҭнықалақьқәа
Акатегориа:Европа аҳҭнықалақьқәа
Ереван

**Ереван** () – Ермантәыла
Аҳәынҭқарреи аҳҭнықалақьыуп. Иаланхо  имоуп.

## Еишьцәахаз ақалақьқәа

## Агалереа

Афаил:Collage of attractions in Yerevan.png


## Шәахә. иара убас
* О Ереване на сайте Министерства градостроительства Армении
* Фотографии Еревана
* Достопримечательности Еревана

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Ермантәыла ақалақьқәа
Акатегориа:Аҳҭнықалақьқәа
Акатегориа:Европа аҳҭнықалақьқәа
Акатегориа:Азиа аҳҭнықалақьқәа
Гьаргь III (Қырҭтәыла)

thumb|250px|Гьаргь III
**Гьаргь III** (; ? - 1184) — Қырҭтәыла аҳ 1156-1184 шықәсқәa рзы.

Акатегориа:Қырҭтәылатәи аҳцәа
Акатегориа:Багратиони
Акатегориа:1184 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Хәажәкырамза 27 рзы иԥсыз
Сан-Хосе (Коста-Рика)

**Сан-Хосе** () – Коста-Рика Аҳәынҭқарреи аҳҭнықалақьыуп. Иаланхо  имоуп.

## Агалереа

File:San_Jose_under_construction.jpg
File:Bulevar.JPG
File:Edificio_Correos._Edificio_Herdocia._San_Jose._Costa_Rica.JPG| 
File:Interiorcatedralsanjosecr.JPG|  
File:Juan_Mora_Fernandez_statue_in_San_Jose.JPG| 
File:National_Theatre_of_Costa_Rica_-_3.jpg|
File:Museo_de_los_Niños,_San_José,_Costa_Rica.JPG| 


## Абара
* Аофициалтә cаит 

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Коста-Рика ақалақьқәа
Акатегориа:Аҳҭнықалақьқәа
Колумбиа

**Колумбиа** (), аофициалтә хьӡы: **Колумбиа Ареспублика** () — Аладатәи Америка атәыла иауакуп. 

Аҵанакы – .

Атәыла иаланхо – .

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Колумбиа
Акатегориа:Алада-америкатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:1810 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Богота

**Богота** () – Колумбиа аҳҭнықалақь ауп. Амегаполис аҵанакра  ауп. Ақалақь аланхо  ауп.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Колумбиа
Акатегориа:Аҳҭнықалақьқәа
Ермантәыла агимн

**Ермантәыла агимн** (*Мер Ҳаирениқ*) — Ермантәыла амилаҭтә гимн. Агимн амузика аԥиҵеит Барсег Каначиан (1885 — 1967), атекст ажәақәа — Микаел Налбандиан (1829 — 1866).

center|thumb|200px|'''Мер Ҳаирениқ'''
<poem>
Մեր Հայրենիք, ազատ անկախ,
Որ ապրել է դարեդար
Իր որդիքը արդ կանչում է
Ազատ, անկախ Հայաստան։

Ահա եղբայր քեզ մի դրոշ,
Որ իմ ձեռքով գործեցի,
Գիշերները ես քուն չեղա,
Արտասուքով լվացի։

Նայիր նրան` երեք գույնով,
Նվիրական մեկ նշան
Թող փողփողի թշնամու դեմ
Թող միշտ պանծա Հայաստան։

Ամենայն տեղ մահը մի է
Մարդ մի անգամ պի՛տ մեռնի,
Բայց երանի, որ յուր ազգի
Ազատության կզոհվի։
</poem>

Акатегориа:Ермантәыла асимволқәа
Монголиа

**Монголиа**, **Монголтәыла** () — Азиа атәыла иауакуп.

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Азиатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:1911 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Ҭурқменисҭан

**Ҭурқменисҭан**, **Ҭурқмениа** () — Азиа аҳәынҭқарра иауакуп.

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Азиатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:1991 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Ҳ. ҟ. 4

## Ахҭысқəа
### Ажьырныҳәамза
### Жәабранмза
### Хәажәкырамза
### Мшаԥымза
### Лаҵарамза
### Рашәарамза
### Ԥхынгәымза
### Нанҳәамза
### Цәыббрамза
### Жьҭаарамза
### Абҵарамза
### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
Австралцәа

**Австра́лцәа** (), **Aussie** (/ˈɒzi/) — 

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Австралиа
Абиссинцәа

**Абисси́наа**, *абисси́нцәа*

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Амилаҭқәа
Акатегориа:Африка
Азербаиџьанцәа

**Азербаиџьанцәа**, **Азарбаиџьанцәа** (, )

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Амилаҭқәа
Беларус

**Беларус** (), аофициалтә хьӡы: **Беларус Ареспублика** () — Европа атәыла иауакуп.

Беларус ақалақьқәа: Минск, Вицебсқ, Маӷьылиоу, Гомел, Брест, Ӷродна

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Европатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:1991 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Англызцәа

**Англы́зцәа**, *англы́заа* ()

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Амилаҭқәа
Балкантәи адгьылбжьахабжа

мини|Балкантәи адгьылбжьаха
**Балкантәи адгьылбжьахабжа** (, , , , , , , , , , )

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Адгьылбжьахабжақәа
Ҟрым

мини|Ҟрымтәи адгьылбжьахала
**Ҟрым** (, , ; также — **Ҟрымтәи адгьылбжьахала** , , ранее — **Таврида** ()) — 

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Адгьылбжьахабжақәа
Бақәа

**Бақәа**, **Бақәо**, **Бақо** () — Азербаиџьан ареспублика аҳҭнықалақьыуп. Иаланхо  имоуп.

## Шәахә. иара убас
* «Наш Баку — История Баку и бакинцев»
* Баку — столица Азербайджана. Материалы Президентской библиотеки Управления делами президента Азербайджанской Республики.
* Аофициалтә cаит

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Азербаиџьан ақалақьқәа
Акатегориа:Аҳҭнықалақьқәа
Акатегориа:Европа аҳҭнықалақьқәа
Акатегориа:Азиа аҳҭнықалақьқәа
Приднестровие

**Приднестровие** (, , ), аофициалтә хьӡы: **Приднестровтәи Молдавтәи Ареспублика** (, ) – Европатәи инхаз ихьыԥшым аҳәынҭқарра.

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Европатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:Жәларбжьаратәи азхаҵара хәҭак змоу, мамзаргьы змам атәылақәа
Акатегориа:1990 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Ҳ. ҟ. 5

## Ахҭысқəа
### Ажьырныҳәамза
### Жәабранмза
### Хәажәкырамза
### Мшаԥымза
### Лаҵарамза
### Рашәарамза
### Ԥхынгәымза
### Нанҳәамза
### Цәыббрамза
### Жьҭаарамза
### Абҵарамза
### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
Ашәануа бызшәа

**Ашәан(уа) бызшәа** () — ақарҭвел бызшәа.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Агыруа бызшәа

**Агыруа бызшәа**, **Агыршәа** ()(маргальур  нина) — ақарҭвел бызшәа. Агыршәала 345 000 раҟара ицәажәоит

## Афонологиа
### Абжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа

### Аҵыбжьыҟатә шьҭыбжьаҟәа

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Агыруа бызшәа
Ангола

**Ангола**, (), аофициалтә хьʒы: **Ангола Ареспублика** () — Африка аҳәынҭқарра иауакуп.

## Шәахә. иара убас
* Аҳәынҭқаррақәа рсиа

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Африкатәи атәылақәа
Акатегориа:Ареспубликақәа
Акатегориа:1975 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи
Апортугал бызшәа

**Апортугал бызшәа**

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Акатегориа:Апортугал бызшәа
Арабцәа еиду р-Республика

**Арабцәа еиду р-Республика**, *Араԥцәа еиду р-Республика* ()

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аҭоурыхтә африкатәи атәылақәа
Акатегориа:Аҭоурыхтә азиатәи атәылақәа
Акатегориа:Аҭоурыхтә федерациақәа
Акатегориа:Арабтә милаҭеилыхра
Акатегориа:Мраҭашәаратәи Азиа иҟаз аҭоурыхтә тәылақәа
Агагауз бызшәа

**Агагауз бызшәа** (gagauz dili, gagauzça)

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Акатегориа:Атиурк бызшәақәа
Акоми-пермиак бызшәа

**Акоми-пермиак бызшәа** (коми-пермяцкӧй кыв)

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Акатегориа:Афинно-угортә бызшәақәа
Акориак бызшәа

**Акориак бызшәа** (чавʼчывэн, чавʼчываелыел)

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Ҳ. ҟ. 338

## Ахҭысқəа
### Ажьырныҳәамза
### Жәабранмза
### Хәажәкырамза
### Мшаԥымза
### Лаҵарамза
### Рашәарамза
### Ԥхынгәымза
### Нанҳәамза
### Цәыббрамза
### Жьҭаарамза
### Абҵарамза
### Ԥхынҷкәынмза

## Иит

## Рыԥсҭазаара иалҵит
Монте-Агила

**Монте-Агила** () — ақалақь Чили ахь. Иаланхо . 

## Азхьарԥшқәа
* Web Монте-Агила 

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Чили ақалақьқәа
Катовице

**Катовице** (, ; *Сталино́груд* () 1953 — 1956) — Польша ақалақьыуп.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Польша ақалақьқәа
Анивх бызшәа

**Анивх бызшәа** (Нивхгу диф (амурский диалект), Ниғвгун дуф (сахалинский диалект))  

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Акатегориа:Анивх бызшәа
Акатегориа:Абызшәақәа иаҟәыҭхоу
Анорманн бызшәа

**Анорманн бызшәа**

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Акатегориа:Аромантә бызшәақәа
Аџьам бызшәа

**Аџьам бызшәа** **фарси** (زبان فارسی [zæ'bɒːne fɒːr’siː])

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Аџьут бызшәа

**Аџьут бызшәа** (зуун тати, zuhun tati)

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Абызшәақәа
Ацәашьхагыла

мини|Ацәашьхагыла
**Ацәашьхагы́ла**, *абажу́р* () —

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аҩнымаҭәа
Абазақәа

**Абазақәа**, **Ашәуаа**, *џьашь* ( — Еиҳараҩык Тырқәтәылеи ҞЧРи иқәынхоит, бызшәала ҵасла, зегь рыла аԥсуаа ирзааигәоуп. 

Абазақәа ҩ-гәыԥкны шоит: ашәуааи (Абаз. Ашвыуа/ ТӀапӀантӀа) ашьхарыуааи ( Абаз.. Ащхъарауа) 
Иахьатәи амш ала 41,7 нызқьҩык абазақәа ҞЧР иқәынхоит

## Азгәаҭақәа
Аббат

**Абба́т**, *акато́ликцәа ры́пап* (, ,  — «аб»)

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Ауахәаматә титулқәа
Аббатра

**Абба́тра** ( — акато́ликцәа ржәы́рқьҭыԥ)

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аберҭыԥқәа
Аббревиатура

**Аббревиату́ра** ( <  «краткий»)

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аббревиатура
Акатегориа:Алексикологиа
Аберрациа

**Аберра́циа** ( — а́хәанчара, а́ицакра)

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аҵакырацәара
Абжьыуаа

**Абжьы́уаа**, *абжьу́аа* — Ахәри Кәыдрыи рыбжьара инхо аԥсуа аетнографиатә гәыԥ. 

## Ажәлақәа

## Азгәаҭақәа
Гьаргь II (Қырҭтәыла)

thumb|250px|Гьаргь II
**Гьаргь II** (; 1054, Қәҭешь - 1112) — Қырҭтәыла аҳ 1072-1089 шықәсқәa рзы.

Акатегориа:Қырҭтәылатәи аҳцәа
Акатегориа:Багратиони
Акатегориа:1054 шықәсазы ииз
Акатегориа:1112 шықәсазы иԥсыз
Абжьыуатә диалект

**Абжьы́уа диале́кт**

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аԥсуа бызшәа
Аерманцәа

**Аерманцәа**, *Аирманцәа*, *Ашәамахьцәа*

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Ермантәыла
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа (2019)

**Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа 2019 шықәса** — афбатәи Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада иалхра Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа инақәршәан Жәлар реизареи Аԥсны аҳәынҭқарра апардаменти аҿҳәара ԥырҵәеит ԥхынгәымза 21 азы амҽыша 2019 ш-зы. Аха анаҩсан урҭ ииаган нанҳәамза 25 2019 ш-зы.

Аҳәынҭқарра ахада далырхуеит ишахәҭоу имаӡоу бжьыҭырала хә-шықәса рыҩныҵҟа.

Знызынла актәи атур аҿы ишахҭоу алыҵшәа рмоур акандидатцәа, ирзымгар 50% абжьқәа, ҩ-мчыбжьа рыҩнуҵҟа иалагӡан иҟалоит аҩбатәи атур.

Иҟоу Аԥсны аҳәынҭқарра ахада Рауль Ҳаџьымба ихатә кандидатура ықәыргылоит аҩбатәи аҿҳәарахьы. 

## Абжьыҭира алыҵшәақәа
Аԥсны ахада иалхрақәа актәи ртур аҵыхәтәантәи алҵшәақәа Алхратә комиссиа хада ирыланаҳәеит. Аҩбатәи атур ахь инеит иахьатәи Аԥсны ахада Рауль Ҳаџьымба, уи иоуит 24,83% (20 551 бжьы), аоппозициатә партиа «Амцахара» ахантәаҩы Алхас Кәыҵниа, уи иоуит 22,91% (18 995 бжьы), Олег Аршба изы рыбжьы арҭеит 22,56% (18 668 бжьы). Асҭамыр Ҭарба иоуит 6,89% (5 703 бжьы), Леонид Ӡаԥшьба — 5,97% (4 938 бжьы), Шамиль Аӡынба — 4,32% (3 579 бжьы), Алмас Џьапуа — 2,12% (1 755 бжьы), Артур Анқәаб — 1,7% (1 403), Асҭамыр Какалиа — 1,02% (841 бжьы). Арҭ акандидатцәа рахьтә аӡәгьы атәыла ахадас дырбар рҭахым 1,9% алхыҩцәа — 1 666-ҩык ауаа.

Аԥсны ахада иалхразы аҩбатәи атур мҩаԥысит цәыббрамза 8 рзы. Абжьыҭарахь инеиит 65,99% алхыҩцәа. Аҵыхәтәантәи аихшьаалақәа инарықәыршәаны иара изы рыбжьы ирҭеит 47,39%, Алхас Кәыҵниа изы – 46,17%. Зегьы ирҿагыланы рыбжьы арҭеит 3155-ҩык алхыҩцәа.

## Азхьарԥшқәа
*
*
*
*
*

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа
Џьапуа, Алмас Севериан-иԥа

**Алмас Севериан-иԥа Џьапуа** (; , Аҟәа) — Аԥсуа политик.

## Абиографиа
Диит ԥхынгәымза 4, 1979 шықәса рзы Аҟәа ақалақь аҿы; 1996 ш. далгеит Аҟәатәи аҩажәатәи абжьаратә школ; 1997-1999 шш. аррамаҵура дахысуан; 1999 ш. д6алеит Ростовтәи аҳәынҭқарратә економикатә университет, амилаҭтәи адунеитәи економика афакультет; 2010-2014 шш. аус иуан ЗҲƏА «АСД - Аргылара» адиректор хада ихаҭыԥуаҩс; 2014 ш. Аԥсны Жәлар реизара V ааԥхьара депутатс далхын; 2017 ш. Аԥсны Жәлар реизара VI ааԥхьара депутатс деиҭалхын.

Дҭаацәароуп. Ԥшьҩык ахшара драбуп.

## Азхьарԥшқәа

* Биография Алмаса Джапуа - Sputnik-Abkhazia.ru
* Интервью с кандидатом в Президенты Абхазии Алмасом Джапуа

Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 5-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 6-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Џьапуаа
Акатегориа:1979 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ԥхынгәымза 4 рзы ииз
Кәыҵниа, Алхас Алықьса-иԥа

**Алхас Алықьса-иԥа Кәыҵниа** (; , ақыҭа Кәтол, Очамчыра араион) — аԥсуа политик.

## Абиографиа
Диит рашәарамза 23, 1969 шықәса рзы Очамчыра араион Кәтол ақыҭан; 1986 ш. далгеит Аҟәатәи ажәабатәи ашьхырыуаа рышкол; 1986-1988 шш. Кындыӷтәи ачаифабрика аҟны лаборантс аус иуан; 1988-1990 шш. Асовет ар аҟны аррамаҵзура дахысуан; 1990-2005 шш. Кындыӷтәи ачаифабрикаҿы технологс аус иуан; 1992 ш. рзы далгеит асубтропикатә нхамҩа аинститут. аҵарауаҩ - агроном изаанаҭ ала; 2005-2014 шш. Аҟәа ақалақь ахада ихаҭыԥуаҩс дыҟан; 2013-2015 шш. рзы аполитикатә партиа «Амцахара» ацхантәаҩыс дыҟан; 2015 ш. инаркны иахьа уажәраанӡа аполитикатә партиа «Амцахара» ахантәаҩыс дыҟоуп; Аԥсны Жәлар рџьынџьтәылатә еибашьра далахәын; Ианашьоуп «Агәымшәараз» амедал.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Президенты Абхазии Алхасом Квициния

Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Кәыҵниаа
Акатегориа:1969 шықәсазы ииз
Акатегориа:Рашәарамза 23 рзы ииз‎
Аршба, Олег Нури-иԥа

**Олег Нури-иԥа Аршба** (; , Тҟәарчал ақ.) — аԥсуа политик.

## Абиографиа
Диит 1964 шықәсазы Тҟәарчал ақ; 1981 ш. далгеит Тҟәарчалтәи актәи абжьаратә школ; 1988 ш. далгеит Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет афилологиатә факультет атәым бызшәақәа рыҟәша «Арҵаҩы аиҭагаҩареферент» изанаат ала; 1984-1986 шш. рзы аррамаҵзура дахысуан; 1988-1989 шш. рзы — Тҟәарчалтәи актәи аԥшьбатәи аабжьаратә школқәа рҟны англыз бызшәа арҵаҩыс аус иуан; 1989-1991 шш. рзы Тҟәарчалтәи азауад «Зариа» акомҿар еидгыла акомитет зыхиақәиҭу амаӡаныҟагаҩыс дыҟан; 1991-1992 шш. рзы - ақ. Тҟәарчал азауад «Радуга» аконструктортә биуро аҟәша деиҳабын; нанҳәамза 14, 1992 ш. Тҟәарчалтәи аибашьцәа ргәыԥ далалеит: аштаб аофицерс дыҟан, 3-тәи аполк, 1-тәи абаталион аштаб деиҳабын, иара убри абаталион командирс даман, Мрагыларатәи афронт 3-тәи аполк аштаб аиҳабы иҳаҭыԥуаҩыс дыҟан; Аибашьраҿы дхәын. 1994 ш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Атәылахьчара аминистрра аҟнытә Аҳәынҭқарратә шәарҭадаратә еиҿкаарақәа рахь диаган; 2001 ш. ихҵан арратә хьӡы - «аполковник»; 2006-2008 шш. рзы - Аԥсны Арбџьармчқәа аԥшыхаратә усбарҭа аштаб хада деихабын; 2008-2011 шш. рзы - Аԥсны Атәылахьчара аминистрра акадрқәа рыҟәша еиҳабыс дыҟан; 2011 ш. - Аԥсны Арбџьарчмқәа рштаб хада аиҳабы иҳаҭыԥуаҩыс аус иуан; 2012 ш. - Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩыс дыҟан; 2013 ш. - «Ичыдоу азинмчы змоу ацҳаражәҳәаҩ» ҳәа адипломатиатә хьӡы ихҵан; 2018 ш. - Аԥсны Адәныҟатәи аусқәа рминистрра ичыдоу анапынҵақәа рзы ацҳаражәҳәаҩ. Иара убри ашықас азы Аԥсны Атәылахьчара аминистр иабжьгаҩыс аусура далагеит.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Президенты Абхазии Олегом Аршба

Акатегориа:1964 шықәсазы ииз
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Ҭарба, Асҭамыр Борис-иԥа

**Асҭамыр Борис-иԥа Ҭарба** (; , Аҟәа) — аԥсуа политик.

## Абиографиа
Диит Аҟәа ақалақь ажьырныҳәамза 13, 1961 шықсазы; 1978 ш. далгеит  Н. Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи 10-тәи абжьаратә школ; 1983 ш. далгеит Аҟәатәи асубтропикатә нхамҩатә институт, атехнологиатә факультет; 1983-1985 шш. Аррамаҵзура дахысуан СССР аҳәаахчаратә архаҭақәа рҟны; 1985-1986 шш. аус иуан Лыхнытәи ачаи фабрикаҿы; 1986-1988 шш. аус иуан Аԥснытәи АССР Аминистрцәа р-Совет агро-ааглыхратә ҟаша ареферентс; 1988-1990 шш. КПСС Аԥснытәи аобком аҟны ааглыхреи, атранспорти, аимадареи ринструктор имаҵура ҭыԥ ааныкылон; 1990-1992 шш. анаплакратә усура инапы алакын; 1992 ш. лаҵарамза инаркны аус иуан Гәдоуҭа араион ахада ихаҭыԥуаҩс; 1992 ш. нанҳәамза инаркны арратә хәҭаҟәа рҟны агәыԥ, анаҩс авзвод командаҟаҵаҩыс дыҟан; 1993 ш. хәажәкырамзазы Аԥсны Аҳәынҭқарра Иреиҳаӡоу Ахеилак Апрезидиум Ақәҵарала Аԥсны ашәарҭадара амаҵзура актәи маӡаныҟәгаҩс дыҟаҵан; 1993-1999 шш. аус иуан Ашәарҭадара амаҵзура актәи маӡаныҟаҩс дыҟаҵан; 1993-1999шш. аус иуан Ашәарҭадара амаҵзура ахантәаҩыс; 2000-2003 шш. аус иуан Аԥсны Аҳәынҭқарра Ашәарҭадара ахеилак амаӡыныҟәгаҩс; 2003-2004 шш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Аԥыза-Министр актәи ихаҭыԥуаҩс дыҟан; Нанҳәамза инаркны жьҭаарамза 2004 ш-нӡа Аԥыза-Министр инаԥынҵақәа наигӡон; 2005 ш. инаркны иахьанӡа А-Телеком анаплакы адиректор ихаҭыԥуаҩс аус иуеит.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Президенты Абхазии Астамуром Тарба

Акатегориа:1961 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 13 рзы ииз
Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩцәа
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Ҭараа
Анқәаб, Артур Мирод-иԥа

**Артур Мирод-иԥа Анқәаб** (; , Гагра ақ.) — Аԥсны политик.

## Абиографиа
Диит цәыбррамза 19, 1969 шықәсазы ГаГра ақалақь аҿы; 1986 ш. далгеит Лӡаатәи абжьаратә школ; 1989 ш. дҭалеит Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә Университет аҭоурых-зиндырратә факультет, дагьалгеит 1996 ш-зы; Иара убри ашықәсазы рҵаҩыс аусура далагеит Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә Университет аҿы; 1997-2003 шш. азындырратә факультет адекан ихаҭыԥуаҩыс дыҟан; 1999-2000 шш. аус иуан Аԥсны Аҩныҵҟатәи Аусқәа Рминистрра иаҵанакуа иҷыдоу амилициатә школ, азеиԥш маҭәарқәа ркафедра еиҳабыс; 2000-2003 шш. аус иуан Аԥсны Аҩныҵҟатәи Аусқәа Рминистрраҿы усҭҵааҩыс; 2006-2007 шш. ҟарачы-Черкессктәи Апедагогигатә институт аҿы аспирант-ҭҵааҩыс дыҟан; 2011-2015 Аҟәатәи абжьаратә милициатә школ еиҳабыс дыҟан «амилициа аподполковник» ичын ала; Иахьатәи аамҭазы аус иуеит «Урыстәылеи Аҳәаанырцәтәи атәылақәеи рҭоурых» иаҵанакуа акафедра арҵаҩы-еиҳабыс; Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра далахәын, ахымхәацәа II ргәыԥ даҵанакуеит.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Президенты Абхазии Артуром Анкваб

Акатегориа:Цәыббрамза 19 рзы ииз
Акатегориа:1969 шықәсазы ииз
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Анқәабаа
Какалиа, Асҭамыр Валери-иԥа

**Асҭамыр Валери-иԥа Какалиа** (; , Аҟәа ақ.) — аԥсуа политик.

## Абиографиа
Диит Аҟәа ақалақь  ажьырныҳәамза 4, 1976 шықәса рзы; Далгеит Аҟәатәи ажәибыжьтәи абжьаратә аурыс школ; 1993 шықәсазы Гәдоуҭатәи Арратә горнизон аҟны арра дахысуан; Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет арратә кафедра даушьҭымҭоуп; 1998 ш. ААУ аекономикатә факультет далгеит; 2001 ш. далхәын Кәыдрытәи аиҩхааҿы имҩаԥысуаз аоперациа; 1994-2000 шш. рзы — Аҟәатәи аџьармыкьаҿы гәаҭаҩыс аус иуан; 2000-2001 шш. рзы Жәларбжәаратәи агәыҳалалратә еиҿкаара «Премиер-Уржанс» аҟны англыз бызшәа ахьынтәи аурысшәахь еиҭагаҩыс аус иуан; 2002-2003 шш. рзы аус иуан Москватәи акомерциатә фирмақәа руак аҟны; 2004-2005 шш. рзы Аԥсны Ахада иадминистрациа аиҳабы ицхырааҩыс дыҟан; 2005-2007 шш. рзы Апсны Аҳәынҭқарраҿы Ареспублика Преднестровиа Ахаҭарнакс дыҟан; 2007-2015 шш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҵәахырҭатә банк аревизорс аус иуан; 2010-иахьа уажәраанӡа хаталатәи усдкылаҩыс дыҟоуп. Аҭоурыхтә роман «Гостеприимное море» авторс дамоуп.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Президенты Абхазии Астамуром Какалия

Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:1976 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 4 рзы ииз
Салаҟаиа, Сослан Шьоҭа-иԥа

**Сослан Шьоҭа-иԥа Салаҟаиа** (; ) — аԥсуа политикеи аҭоурыхдырҩеи.

## Абиографиа
Диит рашәарамза 27, 1965 шықәса рзы; 1971-1982 шш. аҵара иҵон Н. А. Лакоба ихьӡ зху Аҟәатәи абжьаратә школ аҿы; 1982-1987 шш. рзы Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә Университет аҭоурых аҟәша, аҭоурых-зындырратә факультет аҿы аҵара иҵон 1987-1990 шш. рзы Д. И. Гәлиа ихьӡ зху Аԥснытәи абызшәеи,алитературеи,аҭоурыхи ринститут аҿы аспирантс дыҟан; 1991 ш. инаркны аус иуеит рҵаҩыс, арҵаҩы-еиҳабыс, адоцентс Аԥсны аҭоурыхи, археологиеи, аетнологиеи ркафедраҿы; 2002 ш. инаркны Аҭҵаарадырратә институт аҿы аҭҵаарадырратә аусзуаҩыс дыҟан; 2011-2017 шш. аҭҵаарадырратә усқәа рзы адиректор ихаҭыԥуаҩыс дыҟан; Аҭоурых ҭҵаарадыррақәа дыркандидатуп, ААУ адоцент.

## Ашәҟәықәа

* *Абхазия в годы аграрной реформы П. А. Столыпина*, Аҟәа, 2012, 76 с. онлаин
* *XIX ашәышықәсеи - XX ашәышықәса алагамҭеи рзтәи Аԥсны аҭоурых азҵаатәқәа аԥсуа советтә ҭоурыхтә ҭҵаарадырраҿы*, Аԥцны Аҭҵаарадыррақәа Ракадемиа Д. И. Гәлиа Ихьӡ Зху Аԥсуаҭҵааратә Институт, Ақәа, 2009. 123 с. онлаин
* *История и историография Абхазии XIX - нач. ХХ века*, Lambert Academic Publishing, Маврики, 2018, 151 с. . онлаин

## Азхьарԥшқәа
*Выборы Интервью с кандидатом в Вице-президенты Абхазии Сосланом Салакая 19 08 19

Акатегориа:1965 шықәсазы ииз
Акатегориа:Рашәарамза 27 рзы ииз
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Аԥсны аҭоурыхдырҩцәа
Акатегориа:Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аушьҭымҭацәа
Акатегориа:Салаҟаиаа
Аӡынба, Шамил Омар-иԥа

**Шамил Омар-иԥа Аӡынба** (; , Баҭым, Аҷаратәи АССР) — аԥсуа политик.

## Абиографиа
Диит лаҵарамза 21, 1970 шықәсазы Аџьариатәи АССР, Баҭым ақалақь аҿы; 1987 ш. далгеит Баҭымтәи абжьаратә аурыс школ №25; 1987-1988 шш. аус иуан Баҭымтәи ахимиа-фармацевттә зауад аҿы усуҩыс; 1988-1990 шш. СССР арбџьармчқәа рҿы дахысуан аррамҵзура; 1990 ш. дҭалеит Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет аҭоурых-зындырратә факультет, дагьалгеит 1997 шықәсазы «азинҭҵааҩ» изаанаҭ ала: Аԥсны Жәлар Рџьынџылатә еибашьраан акәылӡтәтехника агәыԥ далан. Ианашьоуп «Аԥсны афырхаҵа» ҳәа ахьӡ; 1994 ш. инаркны ашьампыламылтә клуб «Абазг» еиҳабыс дыҟан; 1996 ш. Аҟәатәи алагаратә зауад акомерциатә директорс дыҟан; 1996-2005 шш. абизнеси, ашьампылампылтә клуб «Абазг» арҿиареи инапы рылакын; Мшаԥымза 2005 ш. инаркны Аҿари аспорти русқәа рзы аъәнҭқарратә еилакы ахантәаҩ ихаҭыԥуаҩс дыҟан; Цәыббрамза 2005 ш. Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада хылаԥшра ззиуаз Аҿартә политиказы аидгыла дахантәаҩхеит; Нанҳәамза 26, 2011 ш. имҩапысуаз Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа рҿы, Ахада ихаҭыԥуаҩрахь кандидатс дыҟан; 2011-2014 шш. ашьампылампылтә клуб «Абазг» деиҳабын; Жьҭаарамза 2014 ш. Аԥсны аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩс даҭан; Цәыббрамза 2016 ш. хатәгәаԥхарала имаҵура ааныжьыт; 2016 ш. дҭалеит РАНХиГС амагистратура «Аҳәынҭқарратәи амуниципалтә усбарҭа» афакультет, аҵара хиркәшеит диплом ҟаԥшьыла 2019 шықәсазы. Ажьырныхәамза 21, 2017 шықәсазы аинициативтә гәыԥ аԥшьгарала Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент адепутатрахь кандидатс ашәҟәы дҭагалан.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Президенты Абхазии Шамилем Адзынба

Акатегориа:1970 шықәсазы ииз
Акатегориа:Лаҵарамза 21 рзы ииз
Акатегориа:Аԥсны аԥыза-министрцәа
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра аԥыза-министр актәи ихаҭыԥуаҩцәа
Акатегориа:Аӡынаа
Акатегориа:Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аушьҭымҭацәа
Ӡаԥшьба, Леонид Иури-иԥа

**Леонид Иури-иԥа Ӡаԥшьба** (; , ақыҭ. Бармышь, Гәдоуҭа араион) — Аԥсуа политик.

## Абиографиа
Диит ажьырныҳәамза 1, 1960 ш. Гәдоуҭа араион Бармышь ақыҭан; 1979 ш. далгеит аҩбатәи абжьаратә школ Гәдоуҭа араион Орџьоникиӡе акыҭан; 1980 ш. Асовет Ар даланы Германиа аррамаҵура дахысуан; 1983 ш. СССР Аҩнаҵҟатәи аусқәа рминистрра иатәу Чебоксартәи амилициа ашкол далгеит. 1983-1990 шш. Томсктәи аобласттә нагӡком Аҩнаҵҟатәи аусқәа русбаҭаҟны аус иуан аоперативтә зинмчы змоу иҟынтәи ашьауԥсаара аҟәша аиҳабы иҟынӡа; 1991 ш. далгеит Омсктәи амилициа иреиҳаӡоу ашкол; 1991 ш. диаган Аԥснытәи АССР ААР ашьаусҭҵааратә усбарҭа аоперативтә зинмчы змоу аусзуҩы еиҳабы имаҵурахьы; 1992-1993 шш. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра ианалага инаркны, Аԥсны Иреиҳаӡоу Ахеилак ахантәаҩы В. г. Арӡынба ихьчара аофицер еиҳабыс дыҟан; 1993 ш. Аԥсны ААР аоперативтә ҭакҟаҵара аиҳабыс дыҟан; 1993 ш. Аҳәынҭқарра Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистр ихаҭыԥуаҩыс, ақалақь Аҟәа Аҩныҵҟатәи аусқәа русбарҭа аиҳабыс, арратә комендантс дҟаҵан; 1995 ш. Аҩныҵҟатәи аусқәа рминистр иҳаҭыԥуаҩыс дҟаҵан; 1996 ш. диаган Аԥсны Аҳәынҭқарратә ашәарҭадаратә маҵзура Ахантәаҩы ихаҭыԥуаҩыс; 2002-2008 шш. Аԥсны Аҳәынҭқарра ашәахтәқәеи аизгатәқәеи рзы аминистр актәи ихаҭыԥуаҩыс дыҟан; 2008-2011 шш. Аԥсны Ашьампылампыл афедерациа ахадас дыҟан; 2010 ш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрс дҟаҵоуп; 2011 ш. амилициа аинрал-маиор ҳәа ахьӡ ихҵан; 2013 ш. иаԥиҵеит «Азакәанреи, аҭышәынтәылареи, адемократиеи рзы ауаажәларратә еиҿкаара» Аԥсны азеиԥшуаажәларратә еидгыла; 2013-2014 шш. аполитикатә усура инапы алакын; Аԥсны аопозициатә политикатә мчқәа ркоодинациатә хеилак далан; 2014 ш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахадаразы икандидатура ықәтылан; 2015 ш. Аԥсны Аҩнуҵҟатәи аусқәа рминистрс дҟаҵоуп, амилициа аинрал-леитенант ҳәа ахьӡ ихҵан; 2016 ш. Аԥсны азинхьчаратә усбарҭақәа реимадаразы Ахада иабжьгаҩ имаҵурахьы диаган.

Иахьатә аамҭазы, Аҳәынҭқарратә политикатә партиа «Акзаара» ахантәаҩра азииуеит.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Президенты Абхазии Леонидом Дзапшба
*БИОГРАФИЧЕСКИЕ ДАННЫЕ КАНДИДАТА В ПРЕЗИДЕНТЫ РЕСПУБЛИКИ АБХАЗИЯ ДЗАПШБА ЛЕОНИДА ЮРЬЕВИЧА 

Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Ӡаԥшьаа
Акатегориа:1961 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 1 рзы ииз
Барцыц, Аслан Чачурбеи-иԥа

**Аслан Чачурбеи-иԥа Барцыц** (; , ақыҭа Ԥсырӡха, Гәдоуҭа араион) — аԥсуа политик.

## Абиографиа
Диит лаҵарамза 22, 1965 шықәсазы Гәдоуҭа араион Ԥсырӡха ақыҭан; 1982 ш. аҵара иҵон Афонҿыцтәи абжьаратәи ашкол; 1982 ш. Аԥснытәи Аҳәынҭқарратә университет азындырратә факультет дҭалеит; 1983-1985 шш. аррамаҵура дахысуан Асовет Ар Аҳаирхьчаратә архәҭақәа (АХЬА) рыҟны; 1989 ш. ауниверситет далгеит аҭоурыхи ауаажәларрадырреи рырҵаҩ изанааҭ ала; 1989-1990 шш. аус иуан изанааҭ ала Гәдоуҭа араион Орџьоникиӡетәи абжьаратәи ашкол аҟны; 1990 ш. аус иуан Аҟәа ақ. Абзазаратә маҵзура аусбарҭа (АМА) акомҿартә еилакы зхы иақәиҭу амаӡаныҟәгаҩыс; 1992 ш. Аԥсуа гвардиа Афонҿыцтәи аҟәша далан; 1992-1993 шш. Афон-Ешыратәи абаталион далан; Анаҩс, Гәымысҭатәи афронт аԥшыхареи аконтрԥшыхареи рыҟәшаҟны дыҟан; 2000-2001 шш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ашәарҭадаратә Маҵзура 10 аҟәшаҟны аус иуан; 2001-2005 шш. нӡа Аԥсны Жәлар Реизара — Апарламент IV ааԥхьара адепутатс дыҟан; 2017 ш. Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада и-Администрациа Аексперттә усбарҭа аиҳабыс дыҟан; 2018 ш. инаркны иахьа уажәраанӡа Аԥсны Ареспубликатә политикатә партиа «Аԥсны жәлар ракзаара Афорум» хантәаҩра азиуеит.

## Азхьарԥшқәа
*Выборы Интервью с кандидатом в Вице-президенты Абхазии Асланом Барцыц 21 08 19

Акатегориа:1965 шықәсазы ииз
Акатегориа:Лаҵарамза 22 рзы ииз
Акатегориа:Аԥсны ахада ихаҭыԥуаҩцәа
Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 3-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Барцыцаа
Қәычбериа, Сҭеԥан Михаил-иԥа

**Сҭеԥан Михаил-иԥа Қәычбериа** (; , Река ақыҭа, Очамчыра араион — ) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.

## Абиографиа
Диит 1912 шықәсазы Река ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 1942 шықәса хәажәкырамза 18 рзы.

Иқыҭаҽтәи аҵара даналга, 1927 шиқәсазы Н. Лакоба ихьӡ зху Ақәатәи абжьаратәи аԥсуа школ аитернат даанахәоит. Убри ашьҭахь, 1935 щықәсазы, Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт дҭалоит, далгоит 1939 шықәсазы.

Дҭахеит аҩбатәи адунеитә еибашьраеӷҽы.

Антологиаҿ иаробоу иажәеинраалақәа аагоуп, 1966 шықәсазы иҭыҵыз «Аԥсадгьыл аазы» аизга аҟнытә. 

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
*Кучбериа Степан Михайлович 
*Қәычбериа Сҭеԥан Михаил-иԥа 

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Қәычбериаа
Акатегориа:Аибашьра иалаӡыз
Акатегориа:1913 шықәсазы ииз
Акатегориа:1942 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Хәажәкырамза 18 рзы иԥсыз
Дауҭ II

**Дaуҭ II** (; ? — 937) — Қырҭтәыла аҳ 923-937 шықәсқәa рзы.

Акатегориа:Қырҭтәылатәи аҳцәа
Акатегориа:Багратиони
Акатегориа:937 шықәсазы иԥсыз
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа (2011)

**Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа 2011 шықәса** — аԥшьбатәи Аԥсны Ахада иалхрақәа имҩаԥысит 2011 ш-зы нанҳәамза 26 рзы. Анаҩстәи Ахада иалхрақәа иҟалар акәын 2014 ш-зы, аха Апсны ахада Сергеи Багаԥшь иаалырҟьан 2011 ш-зы лаҵарамза 29 рзы иԥсҭазаара далҵуеит.

Рашәарамза 8 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Жәлар реизара ишьақәнаргылоит изаамҭанымкәа иҟалараны иҟалоз абжьыҭирақәа ррыцхә, уи ҟалар акәын Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа иақәшәо хымз рыҩныҵҟа ахада иԥсра инаркны.

## Абжьыҭира алыҵшәақәа

## Азхьарԥшқәа
*

Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа
Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа (2014)

**Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа 2014 шықәса** — афбатәи Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада иалхрақәа ыҟан 2014 шықыса нанҳәамза 24 рзы. Анаҩстәи абжьыҭырақәа ҟалараны иҟан 2016 ш-зы, аха усҟантәи аамҭаз иҟаз Аԥсны ахада Александр Анқәаб, иаалырҟьан иҟалаз аполитикатә кризис рашәарамза 1 2014 ш-зы имаҵура нижьыр акәхоит, Аԥсны апарламент иара ицамҭаз Аԥсны ахада иусқәа аамҭала иназыӡаша далнахуеит апарламент ахаитәаҩы Валери Бганба, игьшьақәиргылоит абжьыҭира арыцхә изаамҭанымкәа иҟалаз Аԥсны ахада иалхра.

## Абжьыҭира алыҵшәақәа

## Азхьарԥшқәа
*
*

Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа
Нодиа, Ҷиҷико Тома-иԥа

**Ҷиҷико Тома-иԥа Нодиа** (, Лыхны ақыҭа, Гәдоуҭа араион — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.

## Абиографиа
Диит 1922 шықәса жьҭаарамза 20 рзы Лыхны ақыҭа Гәдоуҭа араион. Иԥсҭазаара далҵит 2003 ш. азы. 1940 шықәсазы дҭалоит Аҟәвтәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт далгоит 1940 шықәсазы.

Акьыԥх аҽы дцәырҵит а-40-тәи ашықәскәа инадыркны. Аколлективтә уизгақәа Аԥснытәи апоетцәа /1947 шықәса/, Аҽар рыбжьы /1949 шықәса/, агазуҭқәа́ Аԥсны ҟаԥшь, Бзыԥ ҟаԥшь /иҭыԥуан Гәдоуҭа/, Альманах адаҟьақәа реы.

А-50-тәи ашықәсқәа инадыркны маҷ-маҷ аре́иаратә уе дацехьаҵуеит.

## Алитература
*

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Нодиаа
Акатегориа:1922 шықәсазы ииз
Акатегориа:Жьҭаарамза 20 рзы ииз
Акатегориа:2003 шықәсазы иԥсыз
Струга

**Струга** (, ) — ақалақь Аҩадатәи Македониаҿы.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Аҩадатәи Македониа ақалақьқәа
Амшын

мини|Амшын Еиқәа
**Амшы́н** —

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:Аӡҭҵаара
Қырҭтәылатәи Асоветтә Социалисттә Республика

**Қырҭтәылатәи Асоветтә Социалисттә Республика**, ***Қырҭтәылатәи ССР*** —

## Азгәаҭақәа


Акатегориа:СССР аидгылатә республикақәа
Акатегориа:Аҭоурыхтә социалисттә республикақәа
Акатегориа:1991 шықәсазы иӡыз
Дбар, Дырмит Сергеи-иԥа

**Дырмит Сергеи-иԥа Дбар** (, Ақалақь Кечкемет, Венгриа) — аԥсуа политик.

## Азхьарԥшқәа
* Интервью с кандидатом в Вице-президенты Абхазии Дмитрием Дбар
* Дмитрий Дбар возглавил МВД Абхазии

Акатегориа:1984 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ԥхынгәымза 5 рзы ииз‎
Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 6-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Дбараа
Ашба, Вианор Григори-иԥа

**Вианор Григори-иԥа Ашба** () — аԥсуа политик.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Вице-президенты Абхазии Вианором Ашба
*Кандидат Вице-президенты Ашба Вианор Григорьевич . Акзаара. 2019-05-07.

Акатегориа:1968 шықәсазы ииз
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Ашаа
Аиба, Асҭамыр Виачеслав-иԥа

**Асҭамыр Виачеслав-иԥа Аиба** (; , Уаҭҳара ақ., Гәдоуҭа араион – ) — аԥсуа политик.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Вице-президенты Абхазии Астамуром Аиба
*https://sputnik-abkhazia.info/20151029/1016123509.html

Акатегориа:1977 шықәсазы ииз
Акатегориа:Мшаԥымза 14 рзы ииз
Акатегориа:2014 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:ԥхынҷкәынмза 4 рзы иԥсыз
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Абизнесменцәа
Акатегориа:Аираа
Акатегориа:Аԥснытәи АССР аҟазара зҽаԥсазтәыз аусзуҩцәа
Амԥар, Рафаель Шлатер-иԥа

**Рафаель Шлатер-иԥа Амԥар** (; , Гәдоуҭа) — аԥсуа политик.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Вице-президенты Абхазии Рафаэлем Ампар

Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Аԥсны ашьапылампыласҩцәа
Акатегориа:Амԥараа
Акатегориа:1964 шықәсазы ииз
Акатегориа:Рашәарамза 20 рзы ииз
Смыр, Вадим Алықьса-иԥа

**Вадим Алықьса-иԥа Смыр** () — аԥсуа политик.

## Азхьарԥшқәа

* Биография Вадима Смыр на sputnik-abkhazia.ru
* Интервью с кандидатом в Вице-президенты Абхазии Вадимом Смыр

Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 2-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Смыраа
Акатегориа:1960 шықәсазы ииз
Акатегориа:Хәажәкырамза 17 рзы ииз
Барцыц, Олег Мсас-иԥа

**Олег Мсас-иԥа Барцыц** (Ажьырныҳәамза 7 1967, Гәдоуҭа, Аԥснытәи АССР, СССР) — Аԥсуа политик.

## Азхьарԥшқәа
*Интервью с кандидатом в Вице-президенты Республики Абхазия Олегом Барциц

Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Барцыцаа
Акатегориа:1967 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 7 рзы ииз‎
Қьецба, Ҭамаз Иуан-иԥа

**Ҭамаз Иуан-иԥа Қьецба** (, Аҟәа) — аԥсуа политик.

## Азхьарԥшқәа

* Биография Тамаза Кецба
* Интервью с кандидатом в Вице-президенты Абхазии Тамазом Кецба

Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 2-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа
Акатегориа:Қьецаа
Акатегориа:1962 шықәсазы ииз
Акатегориа:Жәабранмза 2 рзы ииз
Сангәлиа, Сандро Ламшьаҵә-иԥа

**Сандро Ламшьаҵә-иԥа Сангәлиа** (; , Џьгьарда ақыҭа — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет, ажурналист. 

## Абиографиа
Диит 1911 шықәса жәабранмза 22 рзы Џьгьарда ақыҭа. Иԥсҭазаара далҵиҭ 1976 шықәса ԥхынҷкәынмза 8 рзы.

Аҵара иҵон иқыҭаҿы; 1930 шықәсазы дҭалоит Аҟәатәи апедагогтә техникум.

Далахәын аҩбатәи адунеиә еибашьра.

Акьыԥхь аеҽы дцәырҵит 1932 шықәсазы иара абри ашықәсан иҭыҵыз аколлуктивтә еизга «Ахәеинраалақәа» ҳеа хыс измаз аҽы.

Ахаҵа илаӷырӡ. Ажәеинраалақәа, ажәабжьқеа, агәалашәарақеа. Аҟәа, 1977 шықәса.

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
* Сангулиа Сандро Ламщацович 
* Сангәлиа Сандро Ламшьаҵә-иԥа 

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Аԥсны ажурналистцәа
Акатегориа:Сангәлиаа
Акатегориа:1911 шықәсазы ииз
Акатегориа:Жәабранмза 22 рзы ииз
Акатегориа:1976 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Ԥхынҷкәынмза 8 рзы иԥсыз
Дибала, Пауло

мини|Пауло Дибала (2017)
**Па́уло Бру́но Диба́ла** (; , Кордова, Аргентина)  — аргенгентинатәи ашьапылампыл асҩы, ашьапылампыл аклуб «Иувентус» ажәылаҩ. Дибла далгеит Ашьапылампыл акадеимя аинститут. Раԥхьатәи акомандаҿ  жәашықәса дыхәмаруан.

## Азхьарԥшқәа
* Профиль игрока на официальном сайте «Ювентуса» 



Акатегориа:Аргентинатәи ашьапылампыласҩцәа
Акатегориа:Ашьапылампыл аклуб «Иувентус» ахәмарҩцәа
Акатегориа:Ашьапылампыл аклуб «Институто» ахәмарҩцәа
Акатегориа:Ашьапылампыл аклуб «Палермо» ахәмарҩцәа
Акатегориа:1993 шықәсазы ииз
Акатегориа:Абҵарамза 15 рзы ииз
Сасхори

**Сасхори** () —  Ничбиси араион аан иҟоу Қырҭтәылатәи ақыҭа

## Аланхо
*  (Ақырҭуаа - 99,1%) 

## Ахьарԥшқәа

Акатегориа:Қырҭтәыла ақыҭақәа
Агындиа, Сергеи Арушьан-иԥа

**Сергеи Арушьан-иԥа Агындиа** (; , Ԥақәашь ақыҭа, Очамчыра араион, Аԥснытәи АССР) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет, журналист. 

## Абиографиа
Диит 1953 шықәса ԥхынгәымза 8 рзы Ԥақәашь ақыҭа Очамчыра араион.

1971 шықәсазы дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә институт аФилолотиатә Факультет, далгоит 1976 шықәсазы.

## Абиблиографиа
*Акьыԥхь аҿы - 1972 шықәса инаркны.
*Мышкызны. Аҟәа, 1996 шықәса.

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
*Агындиа Сергей Арушанович
*[Гиндия (Агындиа) Сергей Арушанович](http://spapsny.org/pisateli/gindiya-(agyindia)-sergej-arushanovich) 
*Агындиа Сергеи Арушьан-иԥа 

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Аԥсны ажурналистцәа
Акатегориа:Агындиаа
Акатегориа:1953 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ԥхынгәымза 8 рзы ииз
Кәыҵниа, Сергеи Михаил-иԥа

**Сергеи Михаил-иԥа Кәыҵниа** (, Аҭара аҟыта Очамчыра араион — ) — Аԥсны ажурналист.

## Абиографиа
Диит 1927 шыкәса лаҵарамза 16 рзы Аҭара аҟыта Очамчыра араион.

1947 шықәсазы далгоит Аҟәатән аҳәынҭқарратә педагогтә училишьче. 1948 шықәсазы дҭалоит Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, ихиркәшоит 1952 шықәсазы.

1972-1992 шықәсқәа рзы агазет «Аԥсны Каԥшь» (нас «Аԥсны») даредактор хадоуп.

1972 шықәса раахыс Аԥсны ажурналистцәа Реидгыла аусбарҭа дахантәаҩуп.

Акьыԥхь аҿы дцәырҵхьеит апиесса кьаҿқәа равторк иаҳасабала.

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
* *Зантария о Сергее Квициния: возродил Союз журналистов Абхазии*. Спутник Аԥсны. . Онлаин

Акатегориа:Аԥсны ажурналистцәа
Акатегориа:Кәыҵниаа
Акатегориа:1927 шықәсазы ииз
Акатегориа:Лаҵарамза 16 рзы ииз
Акатегориа:2018 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Жьҭаарамза 24 рзы иԥсыз
Барцыцԥҳа, Белла Урсҟан-иԥҳа

**Белла Урсҟан-иԥҳа Барцыц-ԥҳа** (; , Бзыԥҭа ақыҭа, Гагра араион) — Аԥсны апоет, апублицист, ажурналист, аус луан корреспондентс агазеҭи арадиои рҿы.

## Абиографиа
Диит 1945 щықәса жәабранмза 23 рзы Бзыԥҭа ақыҭа Гагра араион. 1969 щықәсазы дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә институт, далгоиг 1974 щықәсазы.

Акьыԥхь аҿы дцәырҵуит 1970ш. рзы. Белла Барцыцԥҳа лҩымҭақәа ирныԥшуеит ауаа раҳаҭырқәҵареи рыбзиабареи; иҿацоу лпоезиа (ллира), ибеиоу амилаҭтә поезиатә цәаҩа ахоуп. Амилаҭ цәа зыҟәну лцәаҳәақәа, дыззаҭгыло ауаҩы инхашәа-чашәа, ауаатәыҩса рԥеиԥш азхәыцра уҳәа зегьы лара лпоезиа иазааигәанатәуеит, идеилнаркаауеит аҵакы.

Акьыԥхь аҟны - 1981 щықәса инаркны.

## Абиблиографиа
*Аӡыхь хәыҷы. аҟәа, 1983 щықәса.
*ашьыжь. аҟәа, 1983 щықәса.
*Ашьац иаҵәа. Аҟәа, 1988 щықеәса.

## Алитература
*
*Барцыц Б.У. Утро: стихотворения. - Сухум: Алашара, 1983.
*Барцыц Б.У. Родничок: стихотворения. - Сухум: Алашара, 1981.

## Азхьарԥшқәа
*Барцыц Белла Урыскановна 
*Барцыц Белла Урысҟан-иԥҳа 

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетессацәа
Акатегориа:Барцыцаа
Акатегориа:1945 шықәсазы ииз
Акатегориа:Жәабранмза 23 рзы ииз
Багаҭелиа, Анатоли Кьын-иԥа

**Анатоли Кьын-иԥа Багаҭелиа** (, Оҭҳара акыҭа, Гәдоуҭа араион — ) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.

## Абиографиа
Диит 1940 шыскәсазы Оҭҳара акыҭа Гәдоуҭа араион. 

Аҵара иҵон А. М. Горки ихьӡ зхыз Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт аҿы.

Акьыԥхь аҿы дцәырҵит а-60-тәи ашықәсқәа рзы.

Дышқәыԥшӡаз иԥсҭазаара далҵит. Идунеи аниԥсах ашьҭахь ауп иҩымҭақәәа еидызкылаз иеизга анҭыԥ.

Иҿыхаз ааԥын. Аҟәа, 1970 шыкәса.

## Абиблиографиа
* Иҿыхаз ааԥын. Ажәеинраалақәа. – Аҟәа, «Алашара», 1970

## Алитература
*

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Багаҭелиаа
Акатегориа:1940 шықәсазы ииз
Акатегориа:2007 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Лаҵарамза 21 рзы иԥсыз
Алҭеиба, Анатоли Дарсман-иԥа

**Анатоли Дарсман-иԥа Алҭеиба** (, Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет, шәаҳәаҩы, композитор.

## Абиографиа
Диит 1965 шықәса жәабранмза 25 рзы Очамчыра араион Ҷлоу ақыҭа. 1984 шықәсазы далгоит А. Чачба ихЬӡ зху Аҟәатәи асахьаркыратә училишьче, 1988 шықәсазы – Аҟәатәи амузыкатә училишьче.

Акьыԥхь аҿы дцәырҵит 1981 шықәсазы.

## Абиблиографиа
*Ахәарашәа, Акәа. 1994 шықәса.

## Алитература
*
*Алтейба А.Д. Песнь ранения: стихи, песни, переводы. - Сухум, 1994.
*«Мы приехали с песнями, а в них тепло, любовь»//РА. - 2009. - 16-17 апр., - С.5.

## Азхьарԥшқәа
* АКРЫЗҴАЗКУА АРЫЦХӘҚӘА РАМЗАР 2015ш. с. 32.
* Анатоли Алҭеиба YouTube официалтә исаит.

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Аԥсны акомпозиторцәа
Акатегориа:Аԥсны ашәаҳәаҩцәа
Акатегориа:Алҭеиаа
Акатегориа:1965 шықәсазы ииз
Акатегориа:Жәабранмза 25 рзы ииз
Лашәриа, Илиа Ҳазарҭ-иԥа

**Илиа Ҳазарҭ-иԥа Лашәриа** (; диит , Кәтол, Очамчыра араион) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.

## Абиографиа
Диит 1931 шықәса ажьырныҳәамза 12 рзы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. 1954 шықәсазы дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, далгоит 1959 шықәсазы.

Акьыԥхь аҿы - 1955 шықәса инарқны.

## Абиблиографиа
*Сгәыӷрақәа рыҳрақәа. Ақәа, 1979 шықәса.
*Сқәыпшра акәымжәы. Ақәа, 1981 шықәса.
*Хратәыла аҿыҳара. Ақәа, 1986 шықәса.
*Смаҳе. Ақәа, 1988 шықәса.
*Аԥсҭазаара аидаураҿ. Ақәа, 1991 шықәса.

## Алитература
*

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Лашәриаа
Акатегориа:1931 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 12 рзы ииз
Садыков, Соиун Касум-иԥа

thumb|Садыков Соиун Касум-иԥа (2017)
**Садыков Союн Касум-иԥа** (, , ; , Гараиазы, Қырҭтәыла ССР) — Аурыс аполитик.

## Абиографиа

## Азгәаҭақәа

## Азхьарԥшқәа
* Союн Касумович Садыков 

Акатегориа:Урыстәылатәи аполитикцәа
Акатегориа:Асовет қәԥаҩцәа‎
Акатегориа:1960 шықәсазы ииз
Акатегориа:Хәажәкырамза 5 рзы ииз
Лиуботин

**Лиуботин** () — Украина ақалақь, Лиуботинтәи ақалақьтә хеилак, Харковтәи атәылаҿацә.

Лиуботисктә административтә ақалақьтә хадара. Иара убас иара иаҵанакуеит аҳаблақәа: Баираки, Каравани, коваленки, ақыҭа Смородски.

Украина ақалақь, Харкьывтә аҳабла. Иаланхо 23 613-ҩык (2019 ш.). Люботын aрaион aҵaкырaдгьыл 31,1 кв. км иҟоуп. Лиуботин ақалақь статус 1938-тә шыҟәсантә иауит.

## Атранспорт
Лиуботинтәи ауаажәларратә транспорт автобуси имоуп. Автобустә маршрутқәа рацәа ауп.

## Азгәаҭақәа

Акатегориа:Украина ақалақьқәа
Нарасқәуа, Гьаргь Махаз-иԥа

**Гьаргь Махаз-иԥа Нарасқәуа** (; , Ԥакәашь ақыҭа, Очамчыра араион — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.

## Абиографиа
Диит 1936 шықәса цәыббрамза 25 рзы Ԥакәашь ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 2004 ш-азы. 1958 шықәсазы дҭалеит  А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, далгеит 1961 шықәсазы.

## Абиблиографиа
*Сара сыламыс. Аҟәа, 1979 шықәса.
*Сыбзибара. Аҟәа, 1988 шықәса.

## Алитература
*

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Нарасқәуаа
Акатегориа:1936 шықәсазы ииз
Акатегориа:Цәыббрамза 25
Акатегориа:2004 шықәсазы иԥсыз
Аԥҳазоу, Вахтанг Владимир-иԥа

**Вахтанг Владимир-иԥа Аԥхазоу** (; , Кындыӷ ақыҭа, Очамчыра араион, Аԥснытәи АССР) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет, журналист. 

## Абиографиа
Диит 1958 шықәса цәыббрамза 29 рзы Кындыӷ ақыҭа Очамчыра араион.

1976 шықәсазы дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт. Далгоит 1981 шықәсазы.

## Абиблиографиа
* Еимгеимцарак. Ажәеинраалақәа. Аҟәа, 1989.
* Кындыӷ – имӷьац ахәрақәа. Астатиақәеи аочеркқәеи.  Аҟәа, 1998
* Аешьа илакҭа. Ажәеинраалақәа. Аҟәа,2000
* Амцахара аамҭа. Астатиақәеи аочеркқәеи. Аҟәа, 2002
* Ахьышьҭрахь амҩа. Астатиақәеи аочеркқәеи. Аҟәа, 2004 
* Мышьҭабзиа. Ажәеинраалақәа. Аҟәа,2005
* Амҩақәа ахьеихало. Асахьаркыратә-публицистикатә очеркқәа. Аҟәа, 2006
* Аӡышхәа. Ажәеинраалақәа. Аҟәа, 2008
* Аӡха. Ажәеинраалақәа. Аҟәа, 2011
* Зымцахә еиқәу. Ажәеинраалақәеи апоемеи. Аҟәа, 2015
* Сразҟы иалоу. Ажәеинраалақәеи апоемеи. Аҟәа, 2018
* Родник бессмертия. Ажәеинраалақәа. Москва, 2018 
* Амцахара аамҭа. Астатиақәеи аочеркқәеи. Сҭампыл, 2013 

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
*Абхазоу Вахтанг Владимирович 
*Аԥҳазоу Вахтанг Владимир-иԥа 

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Аԥсны ажурналистцәа
Акатегориа:1958 шықәсазы ииз
Акатегориа:Цәыббрамза 29 рзы ииз
Занҭариа, Гьаргь Нестор-иԥа

**Гьаргь Нестор-иԥа Занҭариа** (, Тамшь ақыҭа, Очамчыра араион, Қырҭтәылатәи ССР — ) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.

## Абиографиа
Диит 1928 шықәса нанҳәамза 12 рзы Очамчыра араион Тамшь ақыҭа. Ипсҭазаара далҵит 1999 ш-азы.

1948 шықәсазы дҭалоит Кәбантәи аҳәынҭқарратә медицинатә институт, далгоит 1954 шықәсазы. 

Амедицинатә наукақәа дыркандидатын, ддоцентын.

## Абиблиографиа
*Еиҵамха иашәа. Ақәа, 1980 шықәса.
*Аҭаҭлакәаз. Ақәа, 1981 шықәса.
*Анбан аҳҭысқәа. Ақәа, 1985 шықәса.
*Акәашацәа. Ақәа, 1991 шықәса.

## Алитература
*

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Занҭариаа
Акатегориа:1928 шықәсазы ииз
Акатегориа:Нанҳәамза 12 рзы ииз
Акатегориа:1999 шықәсазы иԥсыз
Ҷкадуа, Анатоли Алықьса-иԥа

**Анатоли Алықьса-иԥа Ҷкадуа** (; , Тҟәарчал, Аԥснытәи АССР) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.

## Абиографиа
Диит 1952 шықәса жьҭаарамза 24 рзы Тҟәарчал ақалақь вҿы. 1974 шықәсазы дҭалоит Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, далгоит 1979 шықәсазы.

## Абиблиографиа
*Акьыԥхь аҿы дцәырҵит 1970 шықәсазы.
*Абзиабареи амшынию Аҟәа, 1983 шықәса.

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
*СОЛЬ ЗЕМЛИ

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Ҷкадуаа
Акатегориа:1952 шықәсазы ииз
Акатегориа:Жьҭаарамза 24 рзы ииз
Зарданиа, Борис Константин-иԥа

**Борис Константин-иԥа Зарданиа** (, Калдахәара ақыҭа, Гәдоуҭа араион, Аԥснытәи АССР — , Афон Ҿыц, Гәдоуҭа араион, Аԥснытәи АССР) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.

## Абиографиа
Диит 1937 шыскәса нанҳәамза 20 рзы Гәдоуҭа араион Калдахәара ақыҭа. Иԥсҭазаара далҵит 1984 шықәсазы.

1958 шықәсазы Гәдоуҭатәи ахәбатәи абжьаратә школ даналга, дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт афилологиатә факультет, далгоит 1963 шыскәсазы.

Аус иуан Аԥсны аҩнуҵҟаҭәи аускәа рминистрра асистемаҿ, иман акапитан ичын. 

## Абиблиографиа
*Сымшқәа рыбжьы. Аҟәа, 1981 шыкәса.

## Алитература
*

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Зарданиаа
Акатегориа:1940 шықәсазы ииз
Акатегориа:Нанҳәамза 20 рзы ииз
Акатегориа:1984 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Ԥхынҷкәынмза 24 рзы иԥсыз
Сақаниаԥҳа, Гәында валентин-иԥҳа

**Гәында Валентин-иԥҳа Сақаниаԥҳа** (; , Кәтол ақыҭа, Очамчыра араион) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет, аиҭагаҩ.

## Абиографиа
Диит 1966 шықәса жәабранмза 25 азы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. 1983 шықәсазы дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Москватәи Алитературатә институт, далгоит 1988 шықәсазы. 

## Абиблиографиа
*Акьыԥхь аҿы - 1978 шықәса инаркны.
*Аԥықарах. Аҟәа, 1981 шықәса.
*Анана Гәында. Аҟәаб 1989 шықәса

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
* Саканиа Гунда Валентиновна 
* Сақаниа Гәында Валентин-иԥҳа 

Акатегориа:1966 шықәсазы ииз
Акатегориа:Жәабранмза 25 рзы ииз
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетессацәа
Акатегориа:Аԥсны аиҭагаҩцәа
Акатегориа:Сақаниаа
Акатегориа:Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аушьҭымҭацәа
Акатегориа:Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет арҵаҩцәа
Тәанԥҳа, Лиолиа Сулҭан-иԥҳа

**Лиолиа Сулҭан-иԥҳа Тәанԥҳа** (; , Ешыра Ақыҭа, Аҟәа араион — , Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.

## Абиографиа
Диит 1952 шықәса ажьырныҳәамза 19 рзы Ешыра Ақыҭа Аҟәа араион. Лыԥсҭазаара далҵит 2006 ш. азы.

1971 шықәсазы дҭалоит А. М. Горки ихьӡ Аҟәынҭқарратә педагогтә институт, далгоит 1975 шықәсазы. 

Акьыԥхь аҿы дцәырҵит иара абри ашықәсан.

## Абиблиографиа
*Ашамҭаз. Аҟәа, 1981 шықәса.
*Аҵх алакәқәа. Аҟәа, 1984 шықәса.

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
*Тванба Леля Султановна 
*Тәан-ԥҳа Лиолиа Сулҭан-иԥҳа  

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетессацәа
Акатегориа:Тәанаа
Акатегориа:1952 шықәсазы ииз
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 19 рзы ииз
Акатегориа:2006 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Абҵарамза 22 рзы иԥсыз
Ҷыҭанаа, Виачеслав Михаил-иԥа

**Виачеслав Михаил-иԥа Ҷыҭанаа** (; , Ԥақәашь ақыҭа, Очамчыра араион — ) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.

## Абиографиа
Диит 1956 шықәса абҵарамза 19 рзы Ԥақәашь ақыҭа Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 2005 шықәса.

1974 шықәсаззы дҭалоит А. И. Горки изьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, далгоит 1978 шықәсазы.
Акьыԥхь аҿы дцәырҵит иара абри ашықәсан.

Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан, 1992–1993 шықәсқәак иалагӡаны, иара арадио «Би-би-си» акорреспондентс дыҟан.

## Абиблиографиа
*Исызгәакьоу аҿыҭбжьы. Аҟәа, 1981 шықәса.
*Ажҩан баҳча. Аҟәа, 1984 шықәса.
*Амш мҩас. Аҟәа, 1987 шықәса.

## Алитература
*

## Азхьарԥшқәа
*Читанаа (Читанава) Вячеслав Михайлович 
*Ҷыҭанаа Виачеслав Михаил-иԥа 
*ЛАГӘЛАА, Анатоли. Есымша исыцу сҩыза: апоет Виачеслав Ҷыҭанаа игәаларшәара. Спутник Аԥсны. .

Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Акатегориа:Ҷыҭанаақәа
Акатегориа:1956 шықәсазы ииз
Акатегориа:Абҵарамза 19 рзы ииз
Акатегориа:2005 шықәсазы иԥсыз
Акатегориа:Жәабранмза 25 рзы иԥсыз