Title: İkinci Ergenekon
First published: 1965
Description: Kurtuluş Savaşını konu olarak ele alan bu eser, 4 ciltlik bir bütündür:
a) İnönü'lerden önce,
b) İnönü'ler (I. ve II.)
c) Sakarya,
d) Büyük Zafer.

Adını, Kurtuluş Savaşının belkemiğinden alan bu eser,bir hayal yaratması değildir; o günlerin, san'at süzgecinden geçmiş hâtıraların toplamıdır; vatanı kurtarmak için o harikulade yıllarda Türk Milletinin yarattığı kahramanlıkların
hâtıraları;katlandığı binbir yoksullukla, çektiği benzersiz sefalet ve ıstırapların hâtıraları..

Türk Kurtuluş Savavşı Mucizesi, benim ruhumdan böylece sahifelere aksetti. İkinci Ergenekon'u yazarken, olayların gerçek tarihî akışını izlemeğe bilhassa dikkat ve itina gösterdim.
1940 tanberi, konuyla ilgili olarak okuduğum, ve faydalandığım eserlerin adları, ilgili ciltlerin sonlarına eklenmiştir.

Millî Mücâdelenin ruh parıltılarını, asıl renkleriyle,biraz bile olsa sizlere gösterebilmek için, o günleri yaşamış olan —savaşlara girsin, ya da girmesin— pek çok gazi,dul, yetim, öksüz vatandaşla konuştum; onlarla sık sık o
günleri andım.Onların ruhları, savaş alanlarında vatan toprağına karışıp vatanîaşmış olanların hâtıraiariyle hâlâ yanıyordu.

Eskişehir'in Kırka Köyü'ndeki gazilerden başka —Onların çoğu hâlen sağdırlar— nice Hasan Dayılar, Ahmet Amca lar, Şevkiye Bacılar, Satı Nineler, Muhtar Hüseyin Ağalar,Nuriye Hanımlar, Gelemem Osman Dedeler, Hâcercikler,
Dudu Kadınlar, Yetim Aliler dinledim ki, o kutsal günleri anarken, âdeta bir başka âlemin insanı gibiydiler.
(Bana bu gezilerimde elinden gelen hiçbir yardımı esirgemiyen ve benimle
birlikte köy köy, sırasında savaş alanlarının yüksek dağ ve tepelerine kadar dolaşan Eskişehir Vali Muavini Sayın Osman Gümrükçüoğlu'na, burada ne kadar teşekkür etsem azdır.)
Onlar, şimdi, nice savaş alanlarının bağırlarında,fakat en çok Sakarya'da; bir mezardan bile nasipleri olmıyarak yatanları anarken,yine İstiklâl yıllarının o mert
havasını teneffüs ediyor gibiydiler.

Türk insanının her devir için taptaze karakteri: Vecd ve iman..

Kurtuluş Savaşı'nı bu iki kelimeyle özetlemek te mümkündür.
•
İkinci Ergenekon'da, Millî Mücâdeleye katılmış olan her Türk şehir, kasaba ve köyü, kendi varlığından bir parça bulacaktır;

nasıl ki, her gerçek vatanseverin de kendi ruhundan bir parça bulacağı gibi...
Türk Millî Savaş Ruhunu, bu eserle, o günleri yaşamamış olan Cumhuriyet sonrası nesillerinin —biraz da olsa— gönüllerinde ışıklandırabiîirsem ne mutlu bana...

Haydar Berköz
Subjects: Literature and the revolution, History
Places: Turkey
Time periods: Revolution, 1918-1923
LC classification: PL248.B464 I4