Title: Kruger breek die pad oop, en ander hoorspele
Description: N.P. Van Wyk Louw se hoorspel *Kruger breek die pad oop*, wat sy titel aan die bundel gee waarin dit in 1964 verskyn het, bied 'n diepsinnige verkenning van die legendariese figuur van Paul Kruger. Die stuk fokus nie soseer op die historiese akkuraatheid van elke gebeurtenis nie, maar eerder op die innerlike stryd en geloof van Kruger as 'n man wat geroepe voel om sy volk te lei, selfs te midde van onverbiddelike teëspoed en persoonlike twyfel.

Die hoorspel begin met Kruger in sy laaste dae in Clarens, Switserland, in ballingskap. Hy is 'n ou, moë en verbitterde man, wie se herinneringe aan sy lewe en stryd deur die lens van die hede gefilter word. Hy is omring deur sy getroue adjudant, Piet Grobler, en sy private sekretaresse, Miemie, wat sy dagboekinskrywings hanteer. Kruger se fisieke swakheid, gekombineer met die verlies van sy vrou en dogter aan die einde van die oorlog, dra by tot sy diepe droefheid en 'n gevoel van verraad deur sy eie volk. Hy word gekwel deur die wete dat hy op soek is na 'n pad wat hy nooit self kon voltooi nie, 'n pad wat hy geglo het God hom sou lei om te bou.

Die drama beweeg heen en weer tussen Kruger se hede in ballingskap en die sentrale gebeure van sy verlede, veral sy besoeke aan Europa om steun vir die Boere-saak te werf. Hierdie terugflitse onthul die kontras tussen die beginselvaste Boereleier en die pragmatiese, dikwels siniese, Europese politici. Kruger se geloof, wat in die konteks van sy ballingskap bevraagteken word, is 'n deurlopende tema. Hy soek 'n teken van God, 'n bevestiging dat sy stryd nie tevergeefs was nie, selfs as hy in 'n vreemde land sterf, ver van die volk waarvoor hy alles gegee het. Die hoorspel beklemtoon Kruger se onvermoë om die kompleksiteite van die Europese diplomatieke spel ten volle te begryp, en sy onwrikbare geloof in God se leiding, selfs wanneer dit onbegryplik is vir ander.

Louw skep 'n portret van Kruger as 'n profeet-figuur, 'n man wat 'n dieper visie vir sy volk gehad het, maar wat ook geteister is deur die wrede realiteite van politiek en oorlog. Die hoorspel eindig met 'n gevoel van tragiese grootsheid, waar Kruger se finale dae nie net die einde van 'n lewe merk nie, maar ook die afsluiting van 'n era en 'n diepsinnige besinning oor die prys van vryheid en die aard van 'n leier se offer.