Title: Maskers van die erns
Description: N.P. Van Wyk Louw se *Maskers van die erns*, gepubliseer in 1962, is 'n bundel essays en beskouings wat die leser uitnooi tot 'n dieper nadenke oor literatuur, kuns, kultuur en die samelewing. Die boek is nie 'n narratiewe werk nie, maar 'n versameling van intellektuele ondersoeke, elk met sy eie fokus, dog verbind deur Louw se deurdringende kritiese blik en sy soeke na die kern van sake.

Die bundel begin met **"Die Oop Gesprek"**, 'n loflied aan die vrye en hoflike intellektuele debat wat Louw in Suid-Afrika ervaar het. Hy beskryf 'n gesprekstyl waar alle standpunte, hoe gewaagd ook al, benader kon word sonder dat dit in twis of bitterheid ontaard het. Dit was 'n ruimte vir die botsing van menings en die ondersoek na standpunte, waar die eie standpunt net soseer onderwerp van analise en kritiek was as dié van die teenstander. Louw beklemtoon die noodsaaklikheid van hoflikheid, wat hy definieer as die grondveronderstelling dat jy self ongelyk en jou teenstander gelyk kan hê. Hy identifiseer tipes mense wat nie in so 'n "oop gesprek" pas nie: diegene wat blindelings aan eie mening vasklou, dié wat hulleself eerder as hul menings verdedig, en dié wat slegs op onmiddellike, praktiese resultate fokus. Vir Louw was hierdie gesprekke 'n soeke na "waarheid", nie altyd in groot, seker blokke nie, maar in brokkies wat alleen deur oopheid vir ander verkry kan word.

Die essay **"Wat Kon Daarvan Kom?"** besin oor die lot van genialiteit in 'n samelewing sonder 'n gevestigde kultuur of tradisie. Louw gebruik die voorbeeld van "Oom 'Maer' Willem," 'n ongeskoolde bywoner met 'n merkwaardige wiskundige aanleg, om die vraag te stel wat van sulke talente geword het in die ou-Afrikaanse lewe, honderd-en-vyftig of tweehonderd jaar gelede, toe daar geen formele kunsvorme soos musiek, wysbegeerte, poësie of skilderkuns bestaan het nie. Hy spekuleer oor die noodlot van 'n musiektalent wat net psalms kon hoor, 'n visuele kunstenaar wat vir afgodery gewaarsku sou word, of 'n digter wat net berymde psalms as maatstaf gehad het. Louw argumenteer dat sonder 'n tradisie en 'n "oop wêreld," sulke genies óf sou verkwyn, óf as "snaaks" of selfs "mal" beskou sou word, en dat hul skeppende drang nooit ten volle vervul sou kon word nie.

In **"„Self-Made" Manne"** ontmasker Louw die cliché van die "self-made man". Hy argumenteer dat niemand, hetsy in ekonomiese of kulturele sin, werklik "selfgemaak" is nie. Hy gebruik die voorbeeld van 'n ryk wolboer wie se welvaart afhanklik is van wêreldtoestande, die Suid-Afrikaanse ekonomie, en die beskerming van 'n geordende gemeenskap. Selfs 'n genie soos Beethoven, beweer Louw, was afhanklik van die geskiedkundige ontwikkeling van musiekinstrumente en vorme wat deur eeue se arbeid tot stand gekom het. Louw waarsku egter ook teen die teenoorgestelde uiterste: om te beweer dat die skeppende kunstenaar volkome onderworpe is aan die reeds bereikte kultuur, sou kultuurontwikkeling stopsit. Hy beklemtoon die ingewikkeldheid van die verhouding tussen die genie en die gemeenskap, en pleit vir die grootste moontlike vryheid vir die denker en skepper.

Die hoofstuk **"'n Myn-gedig in die Bybel"** bied 'n gedetailleerde vergelyking tussen die ou Hollandse Statevertaling en die Afrikaanse Bybelvertaling, spesifiek Job 28. Louw demonstreer hoe die Afrikaanse vertaling, met sy skerp beelding en noukeuriger kennis van ou gebruike, die teks helderder en meer toeganklik maak. Hy noem die vervanging van "Behemoth" en "Leviathan" met "seekoei" en "krokodil" as 'n voorbeeld van presisie teenoor vae suggestie. Hy lig vers 4 uit as 'n besondere voorbeeld van hoe die Afrikaanse vertaling die "glas afgevee" het, sodat die leser 'n "pragtige gedig" oor 'n myn, en die vraag waar wysheid gevind kan word, duideliker kan sien.

In **"Vir die Volk of die Vakman?"** kritiseer Louw die tendens dat die "beste" Afrikaanse letterkunde van die volk wegbeweeg het en 'n saak vir slegs "vakmanne" (professore, dosente, en skrywers self) geword het. Hy kontrasteer dit met die vroeë dae van Afrikaanse letterkunde ná 1900, toe werke maklik in populêre koerante en tydskrifte verskyn het, en literêre kritiek en polemieke vir 'n breë publiek toeganklik was. Louw lê die skuld deels by die pers, wat "swaarder" literêre inhoud na "vaktydskrifte" afskuif in 'n strewe na wye sirkulasie, en deels by skrywers wat dit dalk "benede hul waardigheid" ag om in populêre media te publiseer, of onwillig is om hul standpunte bondig en verstaanbaar te formuleer. Hy betoog dat "moeilike letterkunde" nie slegs vir 'n "vak" is nie, maar dat die beste letterkunde intelligensie, wysheid en nederigheid van sy lesers vereis, wat oral in die gemeenskap gevind kan word, nie net onder akademiese "vakmanne" nie.

Die bundel sluit af met essays oor **"Oorspronklikheid in die Kuns"** en **"Begrip „Oorspronklikheid"**". Louw bevraagteken die moderne "aanbidding" van oorspronklikheid in kuns en kritiek. Hy argumenteer dat "nuut" nie noodwendig "goed" beteken nie en dat die strewe na oorspronklikheid self 'n betreklik nuwe historiese verskynsel is. Hy wys op ouer literêre tradisies (soos die Latynse en sewentiende-eeuse Hollandse) waar navolging van groot voorbeelde as 'n deug beskou is, en waar tog "oorspronklike" werke ontstaan het. Deur voorbeelde soos Catullus, Vondel en Shakespeare te gebruik, demonstreer hy dat ware geniale skrywers dikwels vryelik by ander geleen het, sonder om hulle om "oorspronklikheid" te bekommer. Hy ontleed die woord "oorspronklikheid" in sy alledaagse gebruik en argumenteer dat dit nie dieselfde is as "waar" of "juis" nie. Louw se uiteindelike punt is dat die kuns en sy groei nie beperk moet word deur 'n eensydige fokus op "oorspronklikheid" nie, maar deur die kompleksiteit van die kreatiewe proses en die verband tussen die skepper en sy kulturele erfenis.

Deur die bundel heen reflekteer Louw se essays sy diepgaande begrip van literatuur as 'n lewende, dinamiese entiteit, sy skerp waarneming van kulturele verskynsels, en sy onverskrokke intellektuele eerlikheid. *Maskers van die erns* is 'n uitnodiging tot kritiese denke en 'n verdediging van die diepte en kompleksiteit van kuns en die menslike gees.