किरात लिम्बू संस्कृति - मानवशास्त्रीय विवेचना - फयङ साँबा नालीबेली
Publisher: Hamro Idea, Biratnagar, Nepal
Published: 2023
Place of publication: Biratnagar, Nepal
Language: nep
Translated from: eng
Translation of: Kirat Limbu Culture - Anthropological Investigation
Format: ebook
Number of pages: 784
ISBN-13: 9789937135511
Copyright date: 2023
First sentence: नेपालमा राजनीतिक रूपमा किरात भन्नाले राई, लिम्बू, याक्खा र सुनुवारलाई बुझाउँछ।
Description: भनिन्छ संस्कृति बिना मान्छेको जीवन अपूर्ण हुन्छ। यही पूर्णताका लागि मानिस संस्कृतिमा लीन हुन्छन् कोही अलि टाढा बसेर त्यही संस्कृति नियाल्दछन्। 
नेपालका किरात जाति कुनै पनि प्राचीन धर्म ग्रन्थ भन्दा पुराना जाति हुन्। यिनीहरूका संस्कृति अनि ज्ञान आज ओझेलमा परेका छन्। यही अन्यौलपन आज पीडा बनेको छ। आदिवासीका रगत र पसिनाले सिंचिएको भूमिमा आज तिनका अस्तित्व ओइलाउँदै जानु पक्कै चिन्ताजनक विषय हो। हामीले आधुनिकताका नाममा आदिवासीका योगदानलाई भुल्यौँ भने हामी अझै अपूर्ण रहने छौँ।
किरात लिम्बू समुदायको मानवशास्त्रीय अध्ययनद्वारा उनीहरूमाझ उठेका कतिपय सवालमा तथ्यपूर्ण र तर्कपूर्ण निष्कर्ष आएका छन्। पाठकलाई ती सूचना जानकारी गराउन यो लेखक अघि सरेको छ। यो प्रयास विशुद्ध प्राज्ञिक मूल्य र मान्यतामा आधारित छ।
आफ्नो दायित्व सम्झेर जीवनको उत्तरार्धमा यो लेखकले अनुसन्धानको सकारात्मकबाद समातेर एक निचोडमा पुगेको महसुस गरेको छ। प्राप्त भरपर्दा सूचना र तथ्याङ्कलाई आधार मान्दै संश्लेषित ज्ञानलाई अभिलेख राख्न साथै पाठकसमक्ष साझा गर्न पुस्तक प्रकाशित गरिएको हो। 
नेपाली माटोको सही पहिचान जान्न र बुझ्न चाहने पाठक, अनुसन्धातालाई किरात सभ्यता, संस्कृति र जातीय सवाल छिचोलेर अघि बढ्न पुस्तक एक सहयोगी सामग्री बनेको छ। शुभकामना।
Table of contents: title: किरात लिम्बू संस्कृति - मानवशास्त्रीय विवेचना - फयङ साँबा नालीबेली; title: प्रतिलिपि अधिकार; title: समर्पण; title: रचनागर्भ; title: लेखकीय (दोस्रो संस्करण); title: विषय सूची; title: कृतज्ञताज्ञापन; title: पुस्तक परिचय; title: अध्याय १ परिचय; title: १.१ किरात–याक्थुङ–लिम्बू; title: १.२ किरात लिम्बू राष्ट्रियता; title: १.३ किरात लिम्बू संस्कृति; title: १.४ किरात लिम्बू धर्म; title: १.५ भाषा र लिपि; title: १.६ राई र लिम्बू; title: १.७ सुब्बा थर; title: १.८ साँबा थर; title: १.९ साँबा शब्दको गहनता; title: १.१० साँबा उदयस्थल मेवाखोला; title: १.११ किरात; title: १.१२ याक्थुङ; title: १.१३ लिम्बू; title: १.१४ आदिवासी; title: १.१५ हाङपाङ गढन्त; title: १.१५.१ फयङ साँबाको हाङपाङ आगमन; title: अध्याय २ साहित्यिक पुनरावलोकन; title: २.१ किरात मुन्धुम दर्शन; title: २.१.१ चङबाङ साँबा माङ्गेना मुन्धुम; title: २.१.२ चङबाङ साँबा पुङ मुन्धुम; title: २.१.३ सबा साम्माङ मुन्धुम; title: २.१.४ मुदेन्छङ साँबा उत्पत्ति मुन्धुम; title: २.१.५ थेबा साम्माङ मुन्धुम; title: २.१.६ युमा साम्माङ मुन्धुम; title: २.२ धर्म–संस्कृति; title: २.२.१ हिन्दू शब्दको व्युत्पत्ति; title: २.२.२ आर्य शब्दको व्युत्पत्ति; title: २.२.३ किरात र हिन्दू सवाल; title: २.२.४ शैव धर्म; title: २.२.५ जीववाद; title: २.२.६ आत्मावाद; title: २.२.७ बोन धर्म; title: २.२.८ शैव र वोन दर्शन; title: २.२.९ हिन्दू धर्म; title: २.२.१० शैवबाट एकेश्‍वरवाद मुसलमान धर्म; title: २.२.११ वौद्ध धर्मको स्थानीय धर्ममा प्रभाव; title: २.२.१२ युमा धर्मको पृष्ठभूमि; title: २.२.१३ युमा धर्म स्थानीय नाम; title: २.२.१४ युमा धर्ममा ईसाई प्रभाव; title: २.२.१५ युमामा राजनीतिको प्रभाव; title: २.२.१६ समाज सुधारक शैवमार्गी सत्तेहाङ; title: २.२.१७ सत्तेहाङ शिक्षाको मूल्याङ्‍कन; title: २.२.१८ इतिहासलेखनमा राजनीतिक प्रभाव; title: २.३ सभ्यता र इतिहासको रूपरेखा; title: २.३.१ इतिहास र वंशावली; title: २.३.२ गोत्रसम्बन्धी अवधारणा; title: २.३.३ काशी गोत्र वा वंश; title: २.३.४ ल्हासा गोत्र वा मार्ग; title: २.३.५ काशी र ल्हासा गोत्रबीच अन्तरसम्बन्ध; title: २.३.६ किरात, लिच्छवी, सेन, खस; title: २.३.७ गंगा मैदान; title: २.३.८ यकतुम्बा उदय; title: २.३.९ मोहेन्जोदडो–हड़प्पा सभ्यता; title: २.३.१० मेसोपोटेमिया सभ्यता; title: २.३.११ चिनियाँ सभ्यता; title: २.४ सृष्टिसम्बन्धी दर्शन तथा सिद्धान्त; title: २.४.१ बिग ब्याङ सिद्धान्त; title: २.४.२ मानव उत्पत्ति र विकास सिद्धान्त; title: २.४.३ मानव विकास कालक्रम; title: २.४.४ मानव उद्‍‍विकास; title: २.४.५ जीव विकासवाद सिद्धान्त.; title: २.४.६ मानव बसाइँसराइ; title: २.४.७ अफ्रिका बाहिर ढाँचा सिद्धान्त; title: अध्याय ३ समस्याकथन; title: ३.१ सम्बद्ध सवालहरू; title: ३.२ अध्ययनको उद्देश्य; title: ३.३ अध्ययनको परिकल्पना; title: ३.४ सैद्धान्तिक ढाँचा; title: ३.५ अध्ययनको सीमा; title: अध्याय ४ अध्ययन विधि र दृष्टिकोण; title: ४.१ अध्ययन विधि; title: ४.२ अध्ययन दृष्टिकोण; title: अध्याय ५ नतिजा; title: ५.१ प्राचीन खाका (अ); title: ५.१.१ वैज्ञानिक अवधारणामा आधारित रूपरेखा; title: ५.१.२ प्राचीन रूपरेखा; title: ५.२ वंशावलीजन्य खाका (आ); title: ५.३ मुन्धुम; title: ५.३.१ साँबा फयङ उत्पत्ति मुन्धुम; title: ५.३.२ लगन खोप्मा मुन्धुम; title: ५.३.३ जुठो आधेल्ले मुन्धुम; title: ५.३.४ एक फयङ साँबा अग्रजको ज्ञान र उपदेश; title: ५.४ तुङ्दुङ्गे मुन्धुमको अध्ययन; title: ५.५ सेनबाट स्रेङ सेनेहाङ; title: ५.६ फयङ साँबा उत्पत्ति; title: ५.७ फयङ साँबा गढन्त; title: ५.८ फयङ साँबा विकास; title: ५.९ लिङ थाङ यक; title: ५.१० साँबा फयङ वंशवृक्ष (इ); title: ५.१०.१ फयङ परिवार; title: ५.१०.२ जनसङ्ख्या; title: ५.१०.३ ताप्लेजुङ मेवाखोलामा फयङ साँबा; title: ५.१०.४ आठराई हाङपाङमा फयङ साँबा; title: ५.१०.५ संखुवासभामा बस्‍ने फयङ साँबा परिवार; title: ५.१०.६ भुटानमा बसोबास गर्ने फयङ साँबा परिवार; title: ५.१०.७ पाँचथरमा बसोबास गर्ने फयङ साँबा परिवार; title: ५.१०.८ सिक्किममा बसोबास गर्ने फयङ साँबा परिवार; title: ५.१०.९ भारतको असममा बसोबास गर्ने फयङ साँबा; title: ५.१०.१० चलायमान फयङ साँबा जनसंख्या; title: ५.११ साइनो तलमाथि परेको अवस्था; title: ५.१२ थर, उपथर बोलाइ लेखाइ अभ्यास; title: अध्याय ६ छलफल तथा विश्‍लेषण; title: ६.१ उत्पत्ति र उत्पत्ति विज्ञान; title: ६.२ हिमालय नेपालमा मानव बसाइँसराइका पदचिन्ह; title: ६.३ साँबा फयङको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक पृष्ठभूमि; title: ६.४ भाषाशास्त्रीय विश्‍लेषण; title: ६.५ वंशावलीहरूको तुलनात्मक अध्ययन; title: ६.६ मुन्धुमका आधारमा विश्‍लेषण; title: ६.६.१ वरक्मा साम्माङ मुन्धुम्; title: ६.६.२ भिताप्सो ताम्भुङ्ना मुन्धुम्; title: ६.६.३ चङबाङ् साँबा अर्ती उपदेश मुन्धुम्; title: ६.७ सखुवासभाका फयङ साँबा राई; title: ६.८ राई लिम्बू पुर्खौली नाता; title: ६.९ धिमाल लिम्बू पुर्खौली नाता; title: ६.१० किरात लिम्बू र मगर; title: ६.११ किरात र खसरात; title: ६.१२ मुन्धुम र ग्रिसेली मिथक; title: ६.१३ मुन्धुमी मुनातेम्बे; title: ६.१४ लेप्मु; title: ६.१५ मुन्धुम रचनास्थल; title: ६.१६ मधेस परिभाषाको समीक्षा; title: ६.१७ तराई नामाकरण; title: ६.१८ मेची, कोशी भूअमिधा; title: ६.१९ हाङसेनलुङ; title: ६.२० थर हिज्जे विविधता; title: ६.२१ मुन्धुमले जोड्छ टुक्र्याउँदैन; title: अध्याय ७ आलोचनात्मक विश्‍लेषण; title: अध्याय ८ निष्कर्ष; title: ८.१ बुँदागत सारांश; title: ८.२ केही सुझाव; title: सन्दर्भ सामग्री; title: परिशिष्ठ; title: लेखक परिचय तथा प्रकाशन