BEN PARAYA TAP(M)IYORUM
Subtitle: Deep analysis of the "money" which the author sees as the last god of the last century
Publisher: Sokak kitapları yayınevi
Published: 2011
Place of publication: Istanbul, TURKEY
Language: tur
Format: Paperback
Number of pages: 110
Table of contents: title: The Introduction Part; title: Beyaz adam annesi olan toprağa ve kardeşi olan gökyüzüne, alıp satılacak, işlenecek, yağmalanacak bir şey gözüyle bakar. Onun bu ihtirasıdır ki, toprakları çölleştirecek ve her şeyi yiyip bitirecektir. Beyaz adamın kurduğu kentleri de anlayamayız biz Kızılderililer. Bu kentlerde huzur ve barış yoktur. Beyaz adamın kurduğu kentlerde, bir çiçeğin taç yapraklarının açarken çıkardığı tatlı sesler, bir kelebeğin kanat çırpışları duyulmaz” (Kızılderili Şefi SEATLE); title: Size son yüzyılların en büyük, en güçlü ve en son tanrısından bahsetmeye çalışacağım; onu tanıdığım ve ona değer verdiğim kadarıyla tabii ki. Kısa keseceğim, hakkında çok şey söyleyemeyeceğim, değmez! Ciğerin kaç kuruş ki! Gerçi size bir şey de itiraf etmek zorundayım, onla da onsuz da olmuyor! O kim mi? Hepimizin tanışmışlığı vardır elbet… PARA…; title: İnsanoğlunun başına paradan daha büyük bir bela gelmemiştir, gelmeyecektir de. Ünlü düşünür Sophokles paranın, insanoğlunun yeryüzünde fesat çıkaran en tehlikeli icadı olduğunu söyler. Kesin olmamakla birlikte parayı Lidyalıların icat ettikleri biliniyor. Tarih sahnesinden silinmeden önce insanlığa attıkları en büyük kazık. Kendilerinin de başına büyük belalar açmıştır. Örneğin paranın icadıyla, gözünü para hırsı bürümüş kadınlar yüzünden fuhşun arttığı ve erkeklerin birbirini temizledikleri rivayet ediliyor. Bu yüzden onlara dua mı yoksa beddua mı etsek bilmiyorum. Gerçi onlar olmasa eninde sonunda başka birileri bu parayı mutlaka bulacaktı. Neden mi? Biraz uzun bir hikâye ama anlatmaya çalışalım…; title: Kabil, Habil’i öldürdüğünden beri; “insan” da bir tarlanın etrafını tellerle çevirip “burası benimdir” dediği günden beri, tutkularının kölesi olmuş, hep kazanmak istemiş, ama aslında insanlık hep kaybetmiştir ve insanın hırsları tutkuları arttığı sürece de bu durum düzelecek gibi görünmüyor. İnsanlığın başına olumsuz anlamda ne geldiyse hep açgözlülükten gelmiştir. Zaten yeryüzündeki gelmiş geçmiş savaşların tamamına yakınının sebebi aç gözlülük ve daha çok şeye sahip olma hırsı değil midir? Artık sadece kazanmaya odaklanmış bir haldeyiz. Haram, helal umurumuzda bile değil. İnsan, yetinmeyip daha fazlasını “istemeye” başladığından beri kaybediyor. Hobbes; insan henüz olmamıştır diye vurgular, M.Scheler; İnsan olmak güçtür, hayvanları tanıyın ne demek istediğimi anlarsınız der. Hölderlin “Hiçbir eylem hiçbir düşünce istediğin kadar uzağa gidemez. Hiçbir şeyin ona asla ebedi olarak kafi gelmemesi insanın görkemidir” diyerek önemli bir tespitte bulunuyor. Doğası gereği hep daha iyisini ve daha fazlasını istiyor ve bu doğrultuda hayatını heba edip gidiyor; yetinmiyor insan; Batılı bize yetinmeyi, şükretmeyi ve “küçük insan olmayı” utanmakla eş değer tutmayı öğretti çünkü. Ancak parayla modern, özgür ve büyük insan olabileceğimizi, onun her şeye gücünün yeteceğine inandırmaya çalıştı. Sapkın his ve heveslerini fikir suretine bürüyüp, sahte ve yalancı düşünceler ürettirdi. Artık herkesin saygı duyulması gereken bir tercihi ve fikri var.; title: Paranın getirdiği modernizmin bize ne kattığının en açık göstergesi olarak şimdi size şahit olduğum çok ama çok basit bir olayı nakledeceğim; nakledeceğim ki ne kadar ilerlediğimizi, muasır medeniyetler seviyesini bile geçtiğimizi hep beraber görebilelim; Yer 2010 Türkiyesi; ilköğretim 2.sınıf öğrencisi, 1.sınıf kız öğrencisine bir şeye sinirlenmiş olsa gerek, “top” diye iltifat ediyor; 1.sınıf öğrencisinin (henüz 6 yaşında) kullandığı ifade daha içler acısı; “Kızdan top olmaz ki…”; title: Parayla her şeyi elde ettik, ama maddi anlamda her şeyi elde ettik; artık lüks arabamız, yatımız, katımız var. Uzaya bile gidebiliyoruz. Uzayda şehirler kurmaya bile başlayacağız yakında.; title: Artık yaşamak için yemiyoruz, yemek için yaşıyoruz. Yüksek binalarımız, altından çeşmelerimiz, ipekten elbiselerimiz, hızlı uçaklarımız, lüks katlarımız, yatlarımız ve araçlarımız var. Listeyi uzatmak mümkün; tıpkı isteklerimiz ve arzularımız gibi sınırı yok. Peki, para bize ne kaybettirdi? Ruhumuzu, maneviyatımızı, insan olmanın gerekliliklerini kaybettirdi. İnsan olmanın giderek zorlaştığı bir çağ hediye etti. Para bize ölümü unutturdu; hiç ölmeyecekmiş gibi onun için çalışmamızı istedi. Şekilciliği ön plana çıkardı. Bok gibi hissetsek de muhteşem görünmeyi öğretti. Her şeyden evvel bize moderniteyi hediye etti ve biz modern(!) olduk. Diyojen, bir zamanlar gündüz vakti fenerle insan aramaya çıkarmış; şimdi olsaydı projektör ışığıyla insan aramak zorunda kalırdı. Para bize maddi zevkler verdi; insanın asıl unsuru olan ruhumuza hiçbir şey katamadı. Paranın efendisi olacağımızı sandık ama aslında ta ilk baştan beri hep kölesiydik…; title: Son yüzyılda dünyamızın muhteşem bir hızla geliştiğini söylemek mümkün. Dünyaya, dolayısıyla insanoğluna ne olduysa son yüzyılda oldu. Kökü,17.-18. yüzyılda Fransa’nın öncülüğünde, Avrupa’nın çoğunda başlayan ve gittikçe yayılan Aydınlanma Felsefesiyle insanoğlu haddini bilmeden küçücük aklıyla dünyaya hükmetmeye çalıştı. Aklıyla her şeyi buldu ve kendi yarattığı putun kölesi oldu. Onlara göre, evet dünyayı Tanrı yaratmıştı ama dizginler artık insanların elindeydi. Önce Tanrılarını devre dışı bıraktılar, sonra da Nietzsche’nin de yardımıyla Tanrıyı öldürdüler. Bunu yaparken neyine güvendi peki? Parasına ve aklına. Aklını kullanarak kazandığı parayla her şeyi satın alabileceğini sandı. Bu hiç de iyi olmadı, demedi demeyin…; title: “Para ile saat satın alınabilir ama zaman satın alınamaz; title: Para ile yatak satın alınabilir ama uyku satın alınamaz; title: Para ile kitap satın alınabilir ama bilim satın alınamaz; title: Para ile hastane  satın alınabilir ama sağlık satın alınamaz; title: Para ile rütbe, mevki satın alınabilir ama saygı satın alınamaz; title: Para ile kan satın alınabilir ama hayat alınamaz; title: Para ile seks satın alınabilir ama sevgi alınamaz”; title: …Ünlü Filozof Sokrates “Maddi hayat bir derttir ve yalandır, bu yüzden maddi hayatın yok edilmesi bir mutluluktur, der ve biz bunu dilemeliyiz” diye de tavsiye de bulunur. Mevlana, “deniz kadar mal kazan ama üstündeki gemi sen ol” diyerek malın bizi değil, bizim malı yönetmemiz gerektiğini vurgular. Gerçi, Mevlana gibi bir Gönül insanının “deniz kadar mal kazan” diye tavsiye de bulunacağından şüpheliyim ama sözün ona ait olduğu varsayıldığı için biz de naçizane atıf da bulunuyoruz. Eski bir Kızılderili atasözü ; “En son nehir zehirlendiğinde, en son balık avlandığında ve en son ağaç kesildiğinde, beyaz adam paranın yenecek bir şey olmadığını anlayacak” diyor! Az kalmadı mı sizce de?; title: Evet, insanlığı para, yani kazanma hırsı yok edecektir. Sözü daha fazla uzatmadan meramımı anlatmaya çalışacağım. Şimdi hep beraber paranın ne işe yara(ma)dığını tespit etmeye çalışalım. Beşer şaşar, dil sürçer; Kusurlarımız şimdiden affola… www.mirkanbaran.com