Verder as vryheid
Publisher: Orania Beweging
Published: 2015
Place of publication: Orania
Number of pages: 325
Description: Carel Boshoff se boek, *Verder as Vryheid*, uitgegee deur die Orania Beweging in 2015, is 'n outobiografiese en filosofiese verkenning van die konsepte van vryheid, volk en selfbeskikking, met 'n spesifieke fokus op die Orania Beweging en die toekoms van Afrikaners in Suid-Afrika. Boshoff, as voorsitter van die Orania Beweging, bied 'n insiggewende blik op die denkskool wat Orania onderlê, en die uitdagings wat 'n klein gemeenskap in 'n moderne, gesentraliseerde wêreld ervaar.

Die "Vooraf" gee 'n informele inleiding tot die ontstaan van die boek. Boshoff beskryf dit as 'n "gekruide brousel" en 'n "storie" wat die onvoltooide verhaal van die Orania Beweging vertel. Hy beklemtoon sy rol as 'n "vlieg teen die muur," 'n waarnemer met 'n notaboek, eerder as 'n alomteenwoordige leier. Die boek is saamgestel uit diverse bronne – notaboeke, ou rekenaarskywe en selfs los aantekeninge op sy lessenaar. Hy vermy die val van te veel name om die fokus op die idees te hou, maar bedank tog sy familie en die Orania Beweging se personeel, bestuur en "Burgers" vir hul onbaatsugtige bydrae tot die volk se toekoms. Spesifieke dank word gerig aan Jaco Kleynhans vir aanmoediging en sperdatums, Wynand Boshoff vir deurlopende bespreking, Danie Goosen vir nuwe horisonne, Koos Malan vir aanmoediging, Francois de Vos vir taalversorging, en Sebastiaan Biehl vir teksredigering en feitekontrole.

Die "Inleiding" begin met 'n anekdote oor Boshoff se deelname aan 'n Ierse versoeningsoefening waar hy met 'n oranje hemp en Land Rover opgedaag het – simbole wat vir hom onskuldig was, maar vir die Iere 'n dieper, historiese betekenis gehad het. Hierdie ervaring illustreer die kompleksiteite van ander mense se stryd en die misverstande wat kan ontstaan wanneer verskillende kulturele en historiese kontekste bots. Hy vertel hoe hy later genooi is om by 'n vredeskonferensie oor afskeiding as vredestrategie te praat, 'n konsep wat vir baie deelnemers teenstrydig klink.

'n Sentrale gedeelte van die inleiding is die verhaal van Tossie Lochner, 'n Radio Suid-Afrika verslaggewer, wat die Prinsipaliteit van Seborga in Italië besoek het en ooreenkomste met Orania gevind het. Hierdie onverwagse verbintenis het Boshoff se verbeelding aangegryp en hom laat nadink oor Orania se plek in 'n breër historiese en filosofiese konteks. Hy beplan 'n denkbeeldige ontmoeting met Prins Giorgio I van Seborga, waar hy die Afrikaner se geskiedenis van vryheidstrewe en republiekstigting verduidelik – vanaf die kortstondige republieke van Graaff-Reinet en Swellendam (1795), tot Natalia (1838), die Zuid-Afrikaanse Republiek en die Oranje-Vrystaat in die 1850's. Hy meld die militêre onderwerping van die Boere-republieke in 1902 deur Groot-Brittanje en die ontstaan van die Afrikaner-oorheerste Republiek van Suid-Afrika in 1961. Die verhaal eindig met Orania as 'n nuwe "uitspanning en versamelpunt" in die Afrikaner se voortgesette soeke na 'n republiek, verteenwoordig deur Boshoff as President van die Orania Beweging.

Die vraag van "Erkenning of isolasie?" word diepgaande ondersoek. Boshoff verduidelik dat "afskeidingspolitiek" as negatief beskou word in 'n diskoers van liefde en versoening. Hy argumenteer dat erkenning en afskeiding, hoewel verskillend, nou verweef is in die praktyk van moderne nasiestate. Hy kritiseer die moderne siening van soewereiniteit as "een en ondeelbaar" en gesetel in die staat (soos voorgestaan deur Jean Bodin), wat lei tot "nasiebou" en die ondermyning van gemeenskappe se taal en kultuur. Hierdie sentraliserende logika dwing gemeenskappe om óf deel van 'n verenigde nasie te word óf self 'n homogene nasiestaat na te streef, wat dikwels op kontrasterende aansprake op dieselfde grondgebied neerkom en die magsbalans tussen aanspraakmakers bepaal.

Boshoff stel 'n alternatiewe denkwyse voor, gebaseer op Johannes Althusius se Politica methodice digesta (1603). Althusius verwerp die idee van die selfgenoegsame individu en voer aan dat die samelewing bestaan uit 'n verskeidenheid outonome, natuurlike en institusionele liggame soos families, gildes, stede en provinsies. Vir Althusius is soewereiniteit nie onverdeelbaar in die staat gesetel nie, maar setel dit in die plaaslike politieke eenheid, waar dele daarvan na hoër vlakke "opgewentel" kan word wanneer dit voordelig is. Hierdie konsep is die grondslag van federalisme en dien as die "sluitsteen" van 'n radikale demokratiese argument wat Afrikaners 'n uitweg bied uit vervreemding en verlamming in die lig van regstellende aksie, taalbeleid, en grondhervorming.

Hy beskryf die dialektiek van miskenning, konfrontasie en uiteindelike skikking, wat moontlik tot gebiedskeiding kan lei. Hy beklemtoon dat suksesvolle onderhandeling oor identiteit en ruimte erkenning op 'n gelyke voet vereis, eerder as om identiteit as 'n probleem te beskou. Die "Tussenspel: Wat is denkbaar?" begin met 'n humoristiese analogie van sy seun wat die "wet van gravitasie" leer en hoe die "anders dink" nodig is om uit die "kassie" van konvensionele denke te breek. Hierdie afdeling dien as 'n oorgang na Deel 1, "Boublokke en Meulstene," wat die konsepte van "Ons," "Volk," "Staat," en "Volkstaat" in diepte sal verken.

In wese is *Verder as Vryheid* 'n pleidooi vir die reg op selfbeskikking en die erkenning van kulturele identiteit binne 'n komplekse politieke landskap. Boshoff se werk bied 'n filosofiese raamwerk vir die voortgesette bestaan en ontwikkeling van Orania as 'n model vir Afrikaner selfstandigheid.