Appetjoek!
Subtitle: berichten over spotten en schelden in Tilburg, Goirle en de ommelanden : verzameld en gebloemleesd uit de beste bronnen van gekende Tilburgse en Goirlese schrijvers en taalkundigen & verlucht met welgekozen prentkunst door Ronald Peeters en de auteur
By: Ed Schilders
Series: In Tilburg -- 13
Publisher: Gianotten printed media
Published: 2016
Place of publication: Tilburg
Language: dut
Number of pages: 119
ISBN-13: 9789066630758
Other titles: Appetjoek! :
Description: Het nieuwe boek van de Tilburgse schrijver en columnist Ed Schilders heet 'Appetjoek!', en het heeft als onderwerp 'Spotten en schelden in Tilburg, Goirle, en ommelanden'. De Tilburgse volkstaal is zeer rijk aan exotische beschimpingen als 'koekwous, golliepaop' en 'vethol, maar '' appetjoek', voor iemand die niet goed bij zijn verstand is, is daarvan vrijwel exclusief Tilburgs. Het onderzoek van Schilders gaat echter niet uitsluitend over de woordenschat en het taalgebruik maar ook over de sociale achtergronden van het schimpen en schelden. De afstand tussen de burger en de politie (vethollen, wouten, juuten) speelt daarbij een prominente rol, net als het standsverschil tussen de textielarbeiders en fabrikanten als 'Bultje Eras' en 'De Gouwen Aap'. Typisch voor Tilburg was ook de tweedeling van de stad door de spoorlijn. Met in het noorden de 'Gurkese turken' en in het sjiekere zuiden de 'kaaibuuters' ofwel 'keienkakkers'. Hoe diep die scheiding de stad verdeeld heeft, laat Schilders zien aan de hand van teksten waarin sprake is van een 'halfomhalf' voor een kind uit een 'gemengd Tilburgs huwelijk'. Tot in het begin van de twintigste eeuw was het niet ongewoon dat groepen jongelui uit het noorden en het zuiden elkaar op zaterdagavond uitdaagden tot straatgevechten. En niet alleen elkaar. Schilders beschrijft gedetailleerd een viertal incidenten uit de negentiende eeuw waarbij textielarbeiders complete veldslagen leverden met de politie, waarbij spotliedjes gezongen werden om stadgenoten te beledigen en de marechaussee te tergen. De avondklok werd ingesteld, er kwam een samenscholingsverbod, en uit Den Bosch arriveerde een regiment huzaren om de rust met de blanke sabel te herstellen. De pers schreef dat Tilburg 'in staat van beleg' verkeerde.
Notes: Includes index.