Η μάσκα και η ψυχή
Publisher: Εκδόσεις Λέμβος
Published: 2014
Place of publication: Αθήνα
Number of pages: 493
ISBN-13: 9786188095816
Description: Η ζωή του Σαλιάπιν συνδυάζει πολλά στοιχεία και γι’ αυτό είναι συναρπαστική. Πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους μπάσους της ανθρωπότητας που εκτός από την ποιότητα της φωνής του και την τεχνική του, έθεσε και τις βάσεις για έναν άλλο τρόπο έκφρασης που δεν περιορίζεται στο τραγούδι αλλά δημιουργεί ένα θεατρικό γεγονός, κάτι αντίστοιχο με αυτό που έκανε η Κάλλας. Από τραγουδιστής με υποτυπώδη σκηνική δράση, γίνεται τραγουδιστής-ηθοποιός.
Η όπερα για τον Σαλιάπιν ήταν πάνω απ’ όλα θεατρική τέχνη, τέχνη σκηνικής πράξης, δραματουργικό συμβάν, ανάπτυξη ενός χαρακτήρα. Η μουσική της όπερας δεν είναι αυτόνομη τέχνη, αλλά μέσο έμπνευσης της πράξης και του λόγου. Η φωνή είναι το όργανο που μεταδίδει την περιπέτεια της ζωής του ανθρώπινου πνεύματος του συγκεκριμένου χαρακτήρα σε συγκεκριμένες καταστάσεις.
Στα βιβλία του Σελίδες από τη Ζωή μου και ιδιαίτερα στο Μάσκα και Ψυχή, προσδιορίζονται όλες οι απαιτήσεις για την τέχνη του ηθοποιού-τραγουδιστή, όλες οι πτυχές της σύνθετης δημιουργίας: ερωτήματα δεοντολογίας, τρόποι σύνθεσης των μικτών εικαστικών μέσων, καλλιτεχνικό δόγμα ακόμα και πρακτικές συμβουλές, λεπτές, οξυδερκείς και πολύτιμες.
Καταγόμενος από φτωχή οικογένεια έβλεπε την κοινωνική αδικία του τσαρικού καθεστώτος και πολύ νωρίς -περισσότερο συναισθηματικά και λιγότερο θεωρητικά- τάχθηκε με την Επανάσταση. Έτσι, έχουμε μια περιγραφή μοναδικών γεγονότων και μοναδικών πληροφοριών για διανοούμενους της εποχής, επαναστάτες, κομματικά στελέχη, καλλιτέχνες αλλά και ανθρώπους της καθημερινότητας. Έχοντας την εμπειρία της μετάβασης στη Σοβιετική Ρωσία αντέδρασε σε όσα αυτός θεωρούσε ακρότητες και αδικίες. Και φυσικό επακόλουθο ήταν η φυγή του από εκεί.
Για την τέχνη του τραγουδιστή της όπερας λέει ότι: «Υπάρχουν θαυμάσιοι τραγουδιστές, αλλά καλλιτέχνες της φωνής, καλλιτέχνες της όπερας με την πλήρη έννοια της λέξης δεν υπάρχουν».
Το βιβλίο που γράφηκε λίγα χρόνια πριν από τον θάνατό του δεν είναι γραμμένο εν θερμώ και είναι κάτι ανάλογο με το πασίγνωστο βιβλίο του Στανισλάφσκι Η ζωή μου και η τέχνη μου.
Και τα δύο βιβλία, γραμμένα με αγάπη και φροντίδα, συμβάλλουν στη μελλοντική εξέλιξη της εθνικής και της παγκόσμιας κουλτούρας.