100 vjet Luftë
Subtitle: Rexhep Dedushaj
Publisher: Albania
Published: 2012
Language: alb
Table of contents: title: DY FJALÉ TÉ AUTORIT Gjaté vitit 1997, né Prishtiné e qendra tjera Shqiptare u botuan shumé libra me tematiké historike né té cilat pretendohet té jené pérfshiré té gjithé atdhetarét nga té gjitha trojet etnike shqiptare.; title: Si per cudi, nga Krahina e Plavé-Gucisé me rrethiné, né ato libera gjenden fare pak trima, per mos me théné aspak, kur dihet se cfaré ka ndodhur atje gjaté shekujve e sidomos qé nga e ashtuquajtura Krizé Lindore e kén-dej...1.; title: Andaj ia vura vehtes per detyré, detyré aspak té lehté té pérpiloi njé tekst té ngjajshém me librat né fjalé, ku do té zbutej sadopak mungesa qé e gjejmé atje, duke i pérf¬shiré figurat dhe familjet mé eminente, mé té dalluara, qé s'kursené asgjé, madje as jeten e vet, per mbrojtjen dhe bashkimin e trojeve etnike shqiptare.; title: Kéta njeréz, kéta trima, ia vuné gjoksin kufirit té Arbérit duke u béré digé e pathyeshme né ndaljen e pansllavizmit tejet agresiv qé té mos vérshej kah jugu i Ilirikut.; title: Dihet se, duke e mbrojtur Pllavén me Guci, ata e mbro-jtén edhe Shkodrén, Pején dhe Gjakovén me malésité e tyre, kuptohet, cdoheré té ndihmuar nga trimat e atyre krahinave e mé gjéré..; title: .; title: Shkaku i dyté, qé mé shtyri t'i hy késaj pune éshté: qé nga viti 1993 e kéndej (qé nga botimi i librit tim té paré: "Krahina e Plavé-Gucisé népér shekuj") jane botuar edhe shumé libra, mé tepér se dhjeté sosh, qé béjné fjalé vetém per até krahiné apo per ndonjé fshat té saj, kup¬tohet né gjuhén shqipe, Pothuajse né té gjitha ato libra, per mungese te fakteve autentike, jane verejtur leshime, kuptohet, te paqellimta, kur eshte fjala per trajtimin dhe paraqitjen e figurave qe do t'i perfshijme ne kete tekst. Sa per ilustrim po permendim se ne librin tim te larteper-mandur, duke u bazuar ne nje liber te botuar para tij, eshte thene gabimisht se kryetrimat Nuro Kurti e Kurt Asllani ishin nga Podguri, e ne baze te te dhenave te botuara me vone del se ata ishin autokton, nga Nokshiqi legjendar, qe u linden, jetuane dhe u vrane per te e ne te. Ose, ne ndonjeren nga librat e botuara s'e voni rastis te lexojme se Ali Pashe Gucia ishte pasardhes i Rexhepagajve te Plaves, kuptohet, edhe ky eshte nje kon-statim i gabuar, etj.; title: Andaj duke i pasur te gjitha ato libra perpara, dhe shume libra te tjera te botuara ne dekaden e fundit ane mbane trojeve shqiptare dhe ne diaspore, duke bere kra-hasime dhe verifikime te nevojshme, po i vendosim gjerat ne vend te vet-si thot populli. Gjithenje duke e lene mundesine per verifikime, plotesime dhe prefeksionime te metejshme. d.m.th. pa pasur pretendime asesesi qe ta them fjalen e fundit nga kjo lami...; title: Ne baze te asaj qe dihet gjer me tani, ne baze te asaj qe eshte thene e eshte shkruar, personat dhe familjet e rradhitura ne kete tekst, jane ata qe bene sakrificat me te medha, sidomos keto 100 vjetet e fundit dhe mbeten faqebardhe para krahines dhe kombit, duke mos kursy-er asgje per te...; title: Kjo s'do te thote se s'ka edhe te tjere si keta. Sigurisht ka, edhe shume bile. Por, fatkeqesisht nuk hasem ne shenime te nevojshme qe do te mundesonin t'i rradhit-nim ketu; Jam plotesisht i vetedijshem se nuk ishin me pak trima, as me pak atdhetar: Ajdin Kurti, Bilall Shehu, Nuh Kastrati, Abdyl Merkuli me vllezer, Ismajl Sharkinaj, Deli Fehrati, apo Bashulajt, Sinanajt, Canajt, Medynajt, Cekajt e te tjere si keta, por si per cudi, mungojne edhe te dhenat gojore.; title: Kjo s'do te thote se me kalimin e kohes, me zbulimin e hulumtimin e arkivave te pagjurmuara deri me sot, s'do te plotesohen keto shenime edhe me shume e shume figura nga kéto familje malésore qé né asnjé moment nuk u ndané nga véllezérit dhe fqinjté e vet, nga toka e késaj krahine legjendare né kufi...; title: Figurat atdhetare né kété punim, jane rradhitur sipas kohés dhe ngjarjeve né té cilat kané marré pjesé por edhe sipas meritave, gjegjésisht, dekoratave qé ua ndau Shteti Shqiptar me rastin e 80 yjetorit té shpalljes sé pavarésisé sé Shqipérisé.; title: Krahas kétyre trimave, biografive e figurave té tyre apo pasardhésve té tyre, jane vendosur edhe shumé fotografi té trimave nga Rugova, Malésia e Gjakovés, e Dukagjinit apo e Shkodrés, té cilét luftuan apo e dhané edhe jeten né kété krahiné e per kété krahiné, gjegjésisht per Shqipériné Etnike.; title: Me kété éshté dashté té thuhet se té gjithé kéta bashk-luftuan, bile edhe vdiqén sé bashku, prandaj, sé bashku do té gjinden edhe né kété libér, si shenjé pérkujtimi per¬manent per té gjithé. Si shenjé mirénjohje. Aq patém mundési té bénim per ta, duke ditur se s'do tu dalim kurré hakut.; title: Sic do ta shihni, tekstet s'do té pércjellén cdoheré me fotografi, kuptohet se nuk mund i siguruam. Pra nuk egzistonin. Apo mund edhe t'egzistonin por si gjetém! Le téjete edhe ky shkrim si nxitje per zbulimin e tyre dhe me rastin e ribotimit té kétijé libri, dhashté zoti e ti kemi...; title: REXHEP DEDUSHAJ New York, janar 1998; title: LIDHJA E PRIZRENIT; title: Atje poshtë në Prizrend; title: Kenkan mbledhë Shqiptarë nTcuvend,; title: Për me folë me bisedue,; title: Shqiptarinë se si m'e pshtue,; title: Prej çapojvet të Malit të Zi,; title: Çi kan dyndë top e ushtri,; title: Me hy në Plavë, me hy në Gusi...; title: Ali Pashe Gucia Sanxhakbeu i Shkodres, Sylejman Pashe Bushati, kah fundi i viteve te pesedhjeta apo ne fillim te viteve te gjashtedhjeta te shek. XVII e dergoi per sundimtar ne Guci dhenderrin e vet Shaban Agen, nga Gruemira e Shkodres.; title: Shabani u caktua Kapedani i pare i keshtjelles se Gucise ku sundoi deri ne fund te viteve 90-ta te ati shekulli.; title: Pas kryengritjeve kryenece, te njepasnjeshme te kelmendasve gjate viteve 1684-1689, Sulltani e largoi nga Shkodra Sylejman Pashe Bushatin (me 1695). Kjo solli edhe largimin e dhendrrit te tij nga Gucia-Shaban Ages. Ne fronin e Gucise u sollen agallaret e rinj nga Plava-Rexhepagajjt.1 Ne vitin 1724 komandant ne kalane e Gucise kthehet djali i Shaban Ages-Ali Beg Shabanagaj. Pastaj i vellai i tij Mehmet Pasha, per t'ia lene te birit -Gjyl Begut.2; title: Gjyl Begu Shabanagaj, u dallua me se shumti dhe sun¬doi me gjate ne krahasim me paraardhesit e vet. Ne kohen e tij Nahia e Gucise u shendrrua perseri ne kapedani, ndersa vet e muarr titullin Kapedan i Gucise. Nga kjo periudhe datojne edhe "kershllahet" (Keshtjellat) e reja te Gucise, te ndertuara ne breg te lumit Vruja. Gjyl Begu sundoi ne kohen kur Sanxhaku i Shkodres ishte ngritur ne pashallek dhe ne te sundonin pothuajse ne menyre te pavarur nga Stambolli, Bushatlinjte. Ai ishte mik dhe krahu i djathte i Mustafa Pashe Bushatit, me te cilin mori pjese ne te gjitha betejat kunder ushtrise osmane dhe kunder pashallareve rival ne Shqiperi (siç ishte rasti f.v. me Ali Pashe Tepelenen).; title: Gjyl Begu ra bashke me renjen e Pashallekut te Shkodres ne vitin 1831. Ky eshte viti kur Gucine e nda-jme nga qendra mijevjegare e saj - Shkodra. Dhe Kelmendin e ndajne ne dysh: Qendren e tij-Plave-Gucine me rethine e ndajne nga Kelmendi i Gurit dhe e bashko-jne me Sanxhakun e Dukagjinit, gjegjesisht te Pejes-sic u quajt me vone.; title: Pas nje sundimi te shkurter te djalit te Gjyl Bagut, Hasanit, kajmekan (nenprefekt) ne kalane e Gucise emrohet i biri i tij, Ali Beg Gucia, i cili ne vitin 1881 merr titullin pashe.3; title: Sundimi i Ali Pashe Gucise (per rye periudhe pesed-hjetevjecare) eshte nje periudhe kerkimi, zhvlllimi, vepri-mi e levizje i tere popullit shqiptare (ne kete kuader edhe i Krahines se Plave-Gucise) per ringjalljen e tij. Gjate kesaj periudhe fillon Rilindja Kombetare Shqiptare per formimin e identitetit kombetar dhe fitimit te pavaresise nga sundimi turk. Kéto ngjarje ndikuan dhe shihen qarté edhe né jeten e veprimtariné me kundérshti té Ali Pashé Gucisé. Ai e filloi veprimtariné si sundimtar i caktuar nga turqit dhe u shqua si njé udhéheqés popullor. Ai u shqua si organizator e strateg ushtarak né mbrojtje té tokave shqiptare, por edhe si njeri i meneur e diplomat qé bén kompromis (marréveshje) me Porten e Larté kur éshté per interesin e Atdheut dhe té tij. Gjaté késaj peri-udhe hordhité sllave, fillojné mésymjen drejté jugut, me qéllim té coptimit té tokave shqiptare, qé Turqia i kishte nxjerrur né treg si malle pa zot, per té paguar haraein e humbjes sé luftés ndaj Rusisé dhe per té shpétuar vetveten.; title: Ndeshjen e paré me pansllavistet Aliu e pati me 9 shkurt té vitit 1854. Né shpatijet veriore té Vizitorit Shqiptarét nén komandén e tij i shpartalluan totalisht mé se 3000 ushtaré malazes té komanduar nga serdari i Cetinjes Jóle Piletiq. Aftésité udhéheqése si strateg ushtarak té Aliut u spikatén edhe gjaté viteve 1875-1877. Né kété periudhé u zhvilluan beteja té ashpra per mbrojtjen e Plavé-Gucisé. Njéra ndér betejat mé té pérgjakshme shqiptaro-sllave té asaj kohe éshté ajo e Moraees (1876).4; title: Mé 10 qershor 1878 u formua Lidhja Shqiptare e Prizrenit. Ali Pashé Gucia ishte njéri ndér kryesorét qé me pune té pandérpreré u be njéri ndér organizatorét e drejtuesit kryesor té késaj lévizje gjithé shqiptare. Per rolin e tij Ali Pashé Guciné e caktuan Komandant té Shtabit Ushtarak per mbrojtjen e kufirit verior té Shqipérisé.; title: Né vitin 1879, né krye té 8000 vullnetaréve té ardhur nga té gjitha krahinat shqiptare, Aliu arriti qé né betejat e pérgjakshme né Gerear, Vizitor, Pepaj e Veliké t'i gozh-doi me se 12000 ushtaré té Malit té Zi té drejtuar nga Mark Milani. Beteja, pérfundimtare u zhvillua me 8-11 janar 1880 né Pepaj dhe Nokshiq. Ushtria barbare malazeze u shpartallua plotésisht. U desht té ndérhyjné fuqité e médha dhe té kérkojné nga shqiptarét té ndér-presin luftimet, sipas lutjes sé Knjaz Nikollés...; title: Çka do té thoté se populli i Plavé-Gucisé i udhéhequr nga Ali Pashé Gucia i thyen vendimet e Kongresit té Berlinit. Mbas Luftés sé Nokshiqit té 11 janarit 1880, malazazét asnjéheré tjetér nuk patén guxim té hapnin lufte frontale me shqiptarét.3; title: Humbja, shpartallimi e paniku qé pésuan malazezét shprehet edhe né vargjet e kéngés popullore:; title: Ndoré tjuve krente Shqipniné, Den ríate rreth t'iqinisé Sa té kcej Qqfén e Previsé, Be po bqj né kryq té kishés Po u bqj né krejt shkieni Kurr nuk geli sefer me Ty.; title: "Edhepse komandoi forca vullnetare civilésh, Aliu arriti té korrte Atore kundér ushtrisé sé rregullt, té disciplin-uar té Malit té Zi, té armatosur me mjetet moderne té luftés dhe té komanduar nga ushtarak té zote si: Serdar Bllazho Petroviq, Vojvoda Mark Milani, i Kucit dhe Vojvoda Todor Milani i Vasoviqit"...6.; title: Sipas kujtimeve té Hoxhé Nokshiqit, qé thoté se i ka treguar sekretari personal i Ali Beg Gucisé-Mulla Jahé Plava kuptohet se: "Pas shpérndarjes sé Lidhjes Shqiptare té Prizrenit Ali Gucia u detyrua per njé kohé té fshihej népér shpellat e Rugovés qé té mos binte né duart e forcave ushtarake té gjeneralit mizor, Dervish Pashés(...); title: Ndérhyrja e Haxhi Zekés prané Portes sé Larté, ku u sigurua edhe pérkrahja e ministrit té Jashtém té Perandorisé, shqiptarit Abedin Pashé Dinos, emri i Aliut u hoq nga lista e armiqéve té shtetit".7; title: Sulltani Abdyl Hamidi e thirri né Stamboll dhe pér-shkak té interesit "qé kishte Stambolli per té pasur né kufirin me Malin e Zi dhe Serbiné njé element antisllav té vendosur e emroi mytesarif (prefekt-R.D.) né Peje".8; title: Kété ngjarje e shénoi edhe shtypi i huaj. Gazeta "L'Osservatore Romano" e néntorit té vitit 1881 shkruante: "Për ta ruajtur edhe më tutje ndikimin e saj mbi Ali Pashë Gucinë, dhe për ta shkëputur atë nga ndiklmi i fiseve kryengritëse të Gjakovës, Porta e lartë e emroi mytesarif të sanxhakut të posaformuar të Pejës (duke i dhënë edhe titullin Pashë -R.D.)"; title: Por, gjithënjë sipas kujtimeve të Mulla Jahos, prapseprap Ali Pasha "tërthorazi e ndihmonte Haxhi Zeken të organizonte lëvizjen për pavarësinë e Shqipërisë(...).; title: Ishte i vendosur në mendimet e tij se armiq kryesorë ishin dhe do të mbeteshin me shekuj qeveritë e shtetev fqinjë të Ballkanit. Aliu përjashtonte gdo aleancë me ta. "Me Serbo-malazezët, bullgarët dhe me Junanistanin (vendin e grekëve) thoshte ai, nuk duhet të kemi lidhje dhe prej tyre të mos presim "medetin". Ata kur tu vij dita Shqipninë kanë për ta coptue dhe Exhnebija (Evropa) nuk ka për të bëzajt fare."; title: Mulla Jaha ka treguar se e ka dëgjue Ali Pashën të thotë se "Fati i Shqipnisë nëse donte të dilte shtet në vete duhej të mbështetej të një mbretëri katolike psh. në Austro-Hungarinë. Ajo mund ta përkrahte Shqipninë dhe të njihte kufijt etnik në rast se Perandoria Osmane pësonte dekadencë të plotë..."; title: Lëvizja kombëtare shqiptare ato vite e kishte qendrën në Pejë, dhe Aliu jovetëm se nuk e pengonte po si thamë më lartë edhe e ndihmonte Haxhi Zeken, u shkaktua një "shqetësim i ri në Stamboll. Shpejt aty u thurën planet për likuidimin e lëvizjës dhe të krerëve kryesor që e drej-tonin ate". Në bashkpunim edhe me Serbinë, u "gjetën edhe njerzit që do të qëllonin mbi Ali Pashë Gucinë dhe Haxhi Zeken. I pari u vra Ali Gucia. (...); title: Qetësia me të cilën e përcollen krimin autoritetet osmane, që nuk ndoqen as atentatorët, provoi përzierjen e tyre në të"...Kurse "në Malin e Zi dhe në Serbi me këtë rast u bënë festime. Përtej vij es së kufirit edhe me sy dal-loheshin zjarre e drita, vecanërisht në postbloqet ushtarake, ku nga gëzimi ngriheshin ndolli e zbrazeshin pushkë (...) duke kënduar: "U zhduk armiku i ser-bizmit".; title: Të shtojmë se ata që e përgatiten vrasjen e Aliut e vranë edhe Haxhi Zeken ca vite më vonë...; title: Në bazë të kësaj që u eek më lartë del se Shabanagajt e Gucisë në një ndërprerje të shkurt sunduanë në këtë krahinë rreth 200 vjet - fundi shek. XVII - fundi shek. XIX.; title: Jakup Ferri; title: Ferrajt e Plavés jane té fisit Kuc. Né té gjitha kryengrit-jet shqiptare kundér Tanzimatit, té viteve 1845-1868, krahas udhéheqésve té tjeré plaviané, éshté edhe Zeqo Ferri.; title: Triméria e tij shkélqeu edhe né luftérat per mbrojtjen e Plavé-Gucisé té viteve 1854-1875. Beteja kéto té zhvil-luara Luginés sé Limit, kundér hordhive Serbo-malazeze, ku edhe u vra rae 1875.; title: Bashk me Zeqon né cdo betejé merrte pjesé edhe Jakupi, véllai i tij mé i ri.; title: Per aftésité e tija organizative dhe luftarake, Ali Beg Gucia e cakton Jakupin komandant per mbrojtjen e Plavés.; title: Jakup Ferri zbatonte taktikén luftarake té térheqjes sé shtiré té forcave shqiptare dhe me kundérsulme té befa-sishme fuste léméri né radhét e armikut. Me 4 dhjetor, 1879 né rrafshin e Velikés dhe me 11 janar, 1880 né fshatin Nokshiq afér Plavés, béri shpartallimin e ploté té ushtrisé malazeze.; title: Para betejés i asgjésonte té gjitha urat dhe trapat mbi Lim, i fútete ushtriné e Mark Milanit né kurthé dhe sul-monte rrufeshém duke i shkaktuar déme aq té médha, saqé vet Marku mezi arriti té kalojé Limin i kapur per bishté té kalit té vet pa ditur asgjé se ku i mbeti shtabi as ushtarét qé ia bante Limi si duajt e talles.; title: Beteja pérfundimtare u zhvillua né Nokshiq, me 11 janar, 1880 dhe kishte qené shumé e ashpér. Kété e kon-firmon edhe ky citati: "Sipas thénjes sé pleqéve qé e kishin pérjetuar até, kaq e egér kish qené pérleshja saqé ndodhte qe kundershtaret kapeshin per flokesh ose per fytit me njeren dore dhe njeheresh ia prisnin koken shoku-shokut ne doren tjeter".; title: Ne fund ta saj mbeten te vrare apo te mbytur ne Lim 3000 malazaz dhe 1000 deshmor shqiptar, ne mesin e te cileve edhe komandanti i tyre - Jakup Ferri bashk me zavendesin e vet Çele Shabanin e Rugoves.; title: Jakup Ferri; title: 1832-1880; title: Per Ferrin populli kendoi:; title: Ndiset flake Plavë e Guci,; title: Tuj ba lufte me dymbdhet mi,; title: Jakup Ferrit, tuj dal fryma; title: Na i ka pre tridhjete kaptina.; title: Armet e Jakupit i ngjeshi i bin i tij, Hasan Ferri. Shume shpejt ashtu si edhe i jati, Hasani e fitoi besimin e popullit dhe u be nje udheheqes i vertete popullor. Ai merr pjese ne kuvendet shqiptare ne Peje, me 1899, te Verrat e Llukes me 1910 dhe ne Junik me 1912.; title: Udhéhoqi rrezistencén antiosmane né Plavé e Guci né vitet 1900-1905, kryengritjet e viteve 1909-1912 dhe mbrqjtjen e késaj krahine nga sulmet malazeze té tetorit 1912.; title: Me 19 tetor té vitit 1912 (sipas kalendarit té ri) malaza-zét e pushtojné Plavén dhe menjéheré i pushkatojné Emin, Agan, Beqo, Haki, Elmaz dhe Shaqé Ferrin, kurse Osmanin dhe Mehdiun i internojné né Nikshiq.; title: Hasan dhe Mehdi Ferri vazhdojné té udhéheqin né Plavé edhe gjaté Luftés sé paré Botérore. Sidomos pas largimit té Austro-Hungarisé, né fillim té vitit 1919, kur krahina bénte jeté asnjénése (neutrale), pothuajse té pavarur.; title: Gjaté sundimit té Karagjorgjeviqéve Hasan dhe Mehdi Ferri udhéheqin cetat e kacakéve qé luftonin per clirim-in e vatrave shqiptare.; title: .; title: Hasan Ferri; title: Me 1941, djemt e tyre Shaban dhe Riza Ferri, kthehen nga Shqipéria né Plavé. Ata menjéheré organizojné mbro-jtjen e krahinés kundér hordhité cetniko-komuniste malazeze deri me 1944. Ndérsa Shemsi Ferri ishte njéri nga udhëheqësit e Lidhjes së Dytë të Prizrenit.; title: Me datën 3-4 gusht, 1945 u mbajt Kuvendi i Dobërdollit i organizuar nga Rezistenca Popullore e njo-hur me emrin N D SH, që luftonte për bashkimin e tro-jeve Shqiptare. Në këtë kuvend morren pjesë 158 delegat dhe udhëheqës të rrezistencës në krye me prof. Ymer Berishën. Këtu u ndanë detyrat e secilit dhe Shemsi Ferri u caktua përgjegjës për Plavë e Guci.; title: Pas luftës Shemsiu dhe Riza Ferri për të mos rënë në dore të armiqëve bëjnë vetëvrasje, kurse Rrustem Ferrin e vrasin dhe Hilmiun e dënojnë me shumë vjet burg. Çetniko-komunistët malazez e shkatërruanë dhe e asim-iluanë pothuajse pjesën më të madhe të kësaj familje plaviane, që për njëqind vjet nuk e ndali luftën në mbro-jtje të tokës shqiptare për të mos lejuar që atdheun të coptohet nga barbarët sllav.; title: Në bazë të gjithë kësaj që u tha, dalin tepër cinike dhe plotësisht të pavërteta e tejet tendencioze ca thashëthë-naja që i gjejmë aty këtu nëpër botime dhe emisione dokumentäre televizive apo radioprograme që u paraqitën viteve të fundit, ku thuhet se gjëja: "Feroviqët e lëshuanë (ose edhe më keq: e shitën) Plavën e Gucinë. Kur dihet se Ferrajt e Plavës (apo Feroviqët - sic u thonë sllavët), tri gjenerata të tëra janë shkrirë si udhëheqës të luftërave për liri dhe për bashkimin e këtij visi me nënën Shqipëri, duke filluar - sic u pa edhe më lartë, që nga viti 1875, kur vritet në luftë me malazez Zeqo Ferri, e deri në vitin 1946 kur këto vise i mbyti në gjak slavokomunizmi. Në historinë e popullit shqiptar duhet të zënë vend të merituar Zeqo, Jakup, Hasan, Mehdi, Shemsi, Riza, Shaban dhe Hilmi Ferri. Pa harruar këtu edhe dhjetra të tjerë dëshmor nga kjo familje shqiptare që i pushkatuan serbo-malazezët, në kohë dhe rrethana të ndryshme his-torike.; title: Dihet mire se viset e Plavës dhe të Gucisë i janë dhënë Malit të Zi nga konferenca e Ambasadorëve mbajtur në Londër dhe atë në seancën e 14 prillit 1913 kur Eduard Grey-i, ambasador i Anglisë në këtë Konferencë del me propozomin përfundimtar: "Kufïri i Shqipërisë do të niset nga bregdeti Adriatik ne Gryken e derdhjes se Bunes... Pastaj ai bashkohet me kufirin e sotem midis fiseve malazeze te Kucit, nga njera ane dhe fisit te Kelmendit, nga ana tjeter, gjer ne territorin e Gucise dhe te Plaves. Ai i len keto dy qytete se bashku me rrethinat e tyre Malit te Zi, duke e ndjekur vargmalin kryesor dhe vijen e ndar-jes se rrjedhave midis Limit, nga njera ane dhe Drinit nga ana tjeter... "dhe c'faj kane Ferrajt apo ndokush tjeter ketu?; title: Pasardhes i kesaj vellazerie sot eshte krijuesi yne i tal-entuar, Rexhep Ferri...; title: Mulla Jaha - Musaj; title: Musajt e Plavés jane Nike, té fisit Kelmendi.1 Mulla Jaha éshté njéri ndér veprimtarét me té palodhur té Krahinés sé Plavé-Gucisé. Ai ishte pjesémarrés né cdo organizim e veprim per mbrojtjen e krahinés dhe per té shpallur té pavleréshme vendimet e Kongresit té Berlinit me 1878, qé synonin coptimin e tokave shqiptare. I shkolluar dhe mésuar mé sé miri per kohén, luante rrolin e sekretarit personal (kadiut vendas) té Ali Beg Gucisé. Luajti rrol té madh edhe né organizimin e pjesé-marrjes né lufté té femrave shqiptare té krahinés, per ti pérballuar mizorisé sé armikut. "Edhe gruaja e ka per borxh me luftue me dushman per vatan e sibijan. Ashté farzé (detyré) edhe me Kuran-shtonte ai. Pra jemi né lufté e hiqni carshafin, terlikun, ferexhen si dhe percen prej fytyres. Hidhuni né lufté!" 2; title: Pas shpérndarjes sé Lidhjes sé Prizrenit, Mulla Jaha bashké me Hasan Ferrin, mobilizojné forcat vullnetare per mbrojtjen e kufijve té krahinés qé rrezikoheshin pérdité e mé shumé nga cubat malazez. Ata vihen né krye té rrezistencés antiosmane né fillim té shek. XX duke e organizuar kryengritjen e vitit 1903 qé kishte pérfshiré rrafshin e Dukagjinit dhe shumé krahin té tjera té Shqipérisé sé veriut.; title: Shemsi Pasha erdhi me shumé batalione osmane dhe e shoi kryengritjen né fjalé. Mulla Jaha me 25 malésor nga Plavé-Gucia dhe 47 drejtues té tjeré té kryengritjes nga Peja e Gjakova u internuan né Selanik. Atje Jaha, takohet me njé nénpunés qé kishte mbaruar shkollén me té dhe me ndihmén e tij lirohet dhe kthehet né Plavé. Per kété ngjarje shkroj, pérvec gazetés Shqiptare; title: "Drita" edhe gazetat greke té kohés, duke e botuar edhe fotografiné e Mulla Jahés.; title: Posa Malazezét e pushtuan Plavén, me 19 tetor 1912, Mulla Sadon, té birin e Rllindasit tone Mulla Jahés, e pushkatuan sé bashku me véllezérit Ferri e dhjetra shqiptaré té tjeré i interrnuan né Nikshiq. Pas vitit 1919 Serbo-malazezét i pérdoren té gjitha ményrat per ti gjunjézuar e zhdukur shqiptarét e né ményré té vecanté familjet mé té shquara. Edhe familja e kétij patrio ti, nuk mundi ti rrezistoi egérsisé sllave dhe humbi rrugén e trungun shqiptar té saj.; title: Hysen Rexhepagaj; title: Familja e Rexhepagajve te Plaves eshte e ardhur nga Gruemira e Shkodres.; title: Nga kjo familje shqiptare dolen njeri pas tjetrit patriots qe luftuan me trimeri te rralle. E shume nga keta rane ne fushe te luftes ne mbrojtje te tokes Arberore. Hysen Beg Rexhepagaj ishte njeri nder me te shquarit e kesaj famil¬je patriotike. Ai qe veprimtar e organizator i spikatur ne mbrojtje te Plaves, gjate viteve 1878-1880. Ishte kryetar i Nendeges se Lidhjes Shqiptare te Prizrenit ne kete qytet.1; title: Veprimtarine ne mbrojtje te interesave te kombit, Rexhepagajt e vazhdojne pa nderprerje. Per kete gjate viteve 1912-1913 malazazet u hakmuarren mizorisht duke i pushkatuar e syrgjyrosur me dhjetra pjesetar te kesaj familje si: Halil, Emrullah, Shaban, Jakup, Emin, Ismaili, Ejup, Abdullah e Sylejman Begun dhe i shpern-gulen dhjetera te tjere...2; title: Terrori malazez mbi kete familje plaviane ishte aqe i madh sa desh i cfarosi, si dhe shume te tjera si kjo. Kete e konfirmon edhe nje leter e pushtembajtesve t'instaluar ato vite ne Plave:; title: "Bashkia e qytezes" - Plave. Drejtorise Mbreterore Krahinore - Guci Shkresa Nr. 617 e dat. 9 (22) VII, 1913; title: Brenda bashkise se kesaj qyteze gjenden disa shtepi, dyqane dhe banesa familjare te te arratisurve si jane Feroviqet, Rexhepagiqet, Omeragiqet, si dhe te arratisurit e tjere.; title: IMga koha e hyrjes se ushtrise sone ne Plave, ne disa shtepi dhe dyqane qendronin njerzit (malazezet-R.D.) qe ngapak punonin dhe tregtonin gje qe vazhdon dhe sot, ndersa disa shtepi dhe dyqane jane edhe tani te mbyllu-ra. (...) Prandaj lusim ate Drejtori per urdherese si te veprojme ndaj pronave ne fjale te te arratisurve..." 3; title: Shaban Beg Rexhepagaj, antar i Komitetit te Kosoves me seli ne Shkoder, ishte njeri nga udheheqesit me aktiv te kesaj krahine ne ruajtjen e sigurimin e kufijve te Shqiperise Etnike te krijuar pas vitit 1941.; title: Gjate dhe pas Luftes se Dyte Boterore nga kjo vellazeri dalin mesuesit e pare shqiptar te kesaj krahine, Ragip dhe Ahmet Rexhepagaj. Keta te rinje se bashku me Shaban Ferrin (drejtor), Esat Mekulin, Fejzullah Canaj, dhe Qeba Rexhepagaj, gjate viteve 1941-1944 drejtuan shkollen shqipe ne Plave dhe Vonosele. Pas luftes punuan edhe ne Vuthaj e Guci... 4; title: Ahmet Rexhepagaj; title: Ne Lüften Antifashiste Clirimtare (LAG) aP° SK quriej atbote, Levizjen partizane, nga kjo familje marin pjese: Jusuf, Ibrahim, Omer, Emin, Niman dhe Mustafa Rexhepagaj. Disa prej tyre u vrané né kété lufté.; title: Megjithé kontributin qé dhané n'até lufté, prapseprap, shokét e tyre té luftés, cetniko-komunistét malazez, e vazhduan plqjen e fllluar né vi tin 1913 mbi ta. Terrori i kuq filloi né néntor té vitit 1944. Né Zallé té Kocisé (Krushevé) Brigada e 25 e Shqipérisé, e pushkatoi nacionalistin e mirénjohur - Shaban Beg Rexhepagajn sé bashku me disa udhéheqés té tjeré té Plavés.; title: Pak mé voné malazezét i vrasin Malen e Halilin dhe burgosin Huso, Haki dhe Omer Rexhepagajn. Dhe, mbas ca vitesh arritén qé njé pjesé té késaj véllazérie zémadhe té thyejné dhe ta asimilojné pérfundimisht; title: Nuh Shahmanaj; title: Shahmanajt e Plavës janë trieshjanë. Njëri ndër orga-nizatorët e rezistencës për mbrojtjen e Plavë-Gucisë në vltet 1878-1880 është edhe Nuh (Nue) Shahmani.; title: Jakup Ferri e zgjodhi edhe komandant të forcave të Plavës që së bashku me Mulla Jahën e Bilall Shehun duhesh ta mbronin këtë qytet nga hordhitë e Mark Millanit, detyrë që e kryen me sukses të plotë,; title: Forçat e tyre bashkë me ato të Rugovës, Rrafshit të Dukagjinit dhe të Gashit e Krasniqes, u renditën përgjatë kufirit Shqiptaro-malazez që nga Bjelluha e Çakorri e deri në Lumin Lim. 1; title: Traditën luftarake kundër okupatorëve të yjetër (turqit) dhe atyre të rinj (serbo-malazezë) e vazhduan edhe pasardhësit e tij.; title: Hajro Shahmani e Hysni Zajmi; title: Gjatë Luftës së Dytë Botërore Hajro Shahmani mon pjesë në LAÇ. Atë bashkë me mësuesin gjakovar, Hysni; title: Zajmin i pushkatuar në Plavë në nëntor të vitit 1943. I vëllai i Hajros - Bejto Shahmani ishte njëri nga të kater delegatët e Plavë-Gucisë që në emër të popullit të kësaj Krahine nënshkruan Rezolutën e Konferencës së Bujanit dhe u zgjodh antar i KA të Kosovës.; title: Ajo rezolutë, sic dihet, popullit Shqiptar në ish Jugosllavi ia garántante të drejtën për vetvendosje deri në shkëputje dhe bashkimin me Shqipërine... Për këtë, Bejto, fiiste me krenari dhe gjithë jetën ka qenë i menjanuar nga jeta politike dhe i përbuzur nga autoritete moniste të sistemit ortodoks bolshevik -Jugosllav. 2; title: Nga kjo derë doli intelektuali e avokati i mirënjohur -Idriz J. Shahmani. Ai ishte njëri prej atyre patriotëve shqiptar që e hetuan me kohë rrezikun që po u kanosej trojeve shqiptare nge Qetniko-komunistët serbosllav dhe s'bashku me Ymer Berishën, Shahsivar Aliun, Abdyl Hencin, Luán Gashin, Fuat Dibrën, Salih Valen, Shefqet Shkupin, Selman Rizën, Ibrahim Kelmendin, Bedri Pejanin, Mulla Idrizin, Adem Gllavicen dhe intelektualë e udhëheqës të tjerë popullor e politik shqiptar, u tubuan në Gjimnazin "Sami Frashëri" të Prishtinës (në shtator të vitit 1944) dhe formuan Komitetin e Rinisë Nacionaliste për Mbrqjtjen e Kosovës.; title: Idriz Shahmani; title: Statutin e programit politiko-ushtarak té késaj organí¬zate nacionaliste e pérpiloi Idriz Shahmani, Ky dokument mbantye titullin: "Dishiplinari i Rinisé Nacionaliste Shqiptare per mbrojtjen e atdheut dhe Kombit".; title: Edhe té kjo véllazéri patriotike shqiptare, sikurse té té gjitha familjet plaviane, rregjimi komunist serbo-malazez e béri punen e vet. Vrau Idriz dhe Sahit Shahmanin, i persekutoi e népérkémbi té tjerét dhe arriti ti pérkulé deri né até masé saqé sot asnjéri prejt tyre sendien mé veten shqiptar...; title: Zhuj Selmani i Rugovés; title: Avdyl Pepa; title: Pepajt e Plavés jane té fisit Berishé.; title: Fshati Pepaj ishte skaj kufirit me Malin e Zi dhe pothuajse cdo dité duhej té luftonin me té. Kur u kthye Ali Beg Gucia nga lufta e Gjakovés, pasi e zhdukén "mur-tatin" - Maxhar Pashén nga kjo toké, Jakup Ferri e njoftoi me sa vijon: "Nuk pata dert hic pse cernagorét kishin pas djegé xhaminé né Pepaj, as pse e kishin vra hoxhén Mulla Osman Celen, kryet e té cllit ja kishin pas varé né njé hu e ngulé maje njé pirámide né hudutin e atij sektori, qé ti shihej prej sé largu, por nuk mund té duroj grabitjen me forcé nga nji bandé malazeze té 3 gikave shqiptare prej katundeve té Pepajt e Arzhanicés, té cilave ia kishin pre sisat e lañé gjallé pérgazep".1; title: Gryka e Limit qe nga Pepajt e deri nén Muriné, nuk éshté e quajtur me kot Gryka e dyté e Kacanikut apo Kacaniku i Plavé-Gucisé. Né "Lahutén e Malcisé" té At Gj. Fishtés e gjejmé me emrin: Gryka e Sutjeskés...; title: Né kété gryké dhe népér arat e fshatit Pepaj, vojvoda i Vasivoqit Todor Milani, me 8 janar 1880 i la "té vdekur e mbeté mbi dhe", hic mé pak se 2000 ushtaré. Si dhe 500 kuaj, njé top e shumé armé té tjera, me dy flamuj rus. Me cka déshmohej se populli i késaj krahine po luftonte jo vetém me Malin e Zi, por me Rusiné Cariste e cila Serbiné dhe Malin e Zi e kishte shéndrruar né ambasa-da té veta né Ballkan.; title: Né betejat e viteve 1879-1880 Pepajt i udhéheqi i parí i tyre Avdyl Pepa, malésor trim e sypatrembur.; title: Kéto humbje dhe turpin qé i mbuloi atéheré né Pepaj, malazezét nuk i harruan dhe prisnin ditén qé té hak-merreshin. Né tetor té vitit 1912, Radomir Veshoviqi i dogji jo vetém 15 shtëpitë e kéti fshati por edhe ato té Arzhancés e Nokshiqit, gjithsejt 127 shtëpi. Populisme e kétyre fshatrave i detyroi té shpérngulén né brendi té krahinës né fjalé.2 Pa i permndur këtu vrasjet e atyre ditéve: Jakup Arifin, Shaban Hasanin, Haki Smajlajn etj. Të njëjtën gjë e përsërit Punisha Raçiqi në shkurt té vitit 1919, kur Pepajt qëndruanë heroikisht si gjithmonë gjatë liistorisë: Shpend Smajlaj bashk me Emin Muminin e l'laves e dhjetë shokë të tjerë e mbajti "pozicionin në Pepaj deri sa u vranë të gjithë". 3; title: Masakra të papara ushtruanë serbo-malazezët mbi popullin e këti fshati gjatë gjithë sundimit të Mbretërisë Jugosllave. Kjo i detyroi pjesën më të madhe të trimave të tij tu ngjitën maleve dhe tu bashkohen Lëvizjes kaçake t'udhëhequr nga Metë e Sadri Smajlaj, Ramé e Rexhep Faku, Bacaj, Azem Bacaj dhe Tomé e Lekë Lekaj.; title: Këtë e konfirmon edhe vdekja e shumë trimave të tillë, me pushkë në dore, sic ndodhi rasti me Halil I. Shabajn e Arzhanica, Niman e Hasan Bacajn dhe Gjon Lekajn, të vrarë në bjeshkën Vali, përmbi Martinaj. 4; title: Gjatë Luftës së dytë botërore, këta malësor jovetëm që u bënë digë e pathyeshme në ruajtje të kufirit Etnik Shqiptar, por u bënë edhe mbajtësit e ushqyesit e qindra vullnetarëve shqiptar të ardhur nga krahinat e ndryshme të veriut për mbrojtjen e ati kufirit.; title: Fshati Pepaj u shëndrrua në arenë përleshjesh midis mbrojtësve të Trojeve Etnike Shqiptare dhe çetniko-komunistëve malazez. Nga fundi i vitit 1944 e gjithë pop-ullsia u detyruanë të tërhiqen ta braktisin fshatin të cilin malazezët e dogjën ku me dijtë për té satén herë gjatë 50 yjetëve të para të shekullit që po e lame pas.; title: U shpërngulën duke i lënë pas dhjetra të vrarë e të masakruar midis të cilëve ishin edhe Ibrahim e Bajaze Bacaj dhe Bjeshkë Lekaj, pastaj burgosën: Ali e Ramé Smajlaj dhe Lekë Lekaj etj.; title: Terrori sllavo-komunist bëri até që se kishin bërë luftërat 100 vjeçare: I shpërnguli pothuajse që të gjithë. Sot aty jetojnë gjithsej 4-5 veta dhe até vetëm të moshuar. Ndërsa të rinjtë e kanë marrë botën në sy, si zogjët shtegtar. Në shtëpiat e braktisura shqiptare janë vendosur malazezët dhe pothuajse çdo gjurmë shqiptare është fshirë në ato anë...; title: Bali Dema - Martinaj; title: Vendbanimi me i vjeter shqiptar ne trevat e Plave-Gucise, Trepca, qe nga fillimi i shek. XVIII njihet me emrin Martinaj. Eshte ky erarin i nje kryetrimit selciane te quajtur Martin, traditen luftarake te se cilit e ruajten edhe pasardhesit e tij.; title: Bali Dema, u shqua si udheheqes i suksesshem i kryengritjeve ku nder Tanzimatit ne keto ane dhe mu per kete Ali Beg Gucia e zgjodhi per zavends te vetin gjate lufterave per mbrojtjen e Plaves me Guci ne vitet 1879-1880. Shkelqeu sidomos ne betejat qe u zhvilluane ne Gricor (Gercar), Martinaj dhe Vizitor, duke e mbrojtur Gucine nga hordhite e Todor Milanit, ne ato dite te ftofta dimri.; title: Si cdo kund ne Malesi edhe ne Martinaj ruhen emrat e heronjeve. Keshtu ndodhi edhe me Bali Demen, emri i te cilit u shendrrua ne patronim te nje vellazerie te tere -Balidemajve.; title: Per disfatat e tyre gjate shek. XIX vasoviqasit kishin mbajtur shenime te hollesishme dhe posa e pushtuan kete krahine, ne tetor te vitit 1912 i vrane dhe i masakruane hie me pak se 700 veta. Shumicen prej tyre i pushkatuane masovikisht ne Qafe te Previse, ne mesin e te cilave ishin edhe dy nipa te Bali Demes: Bajram Haxhia dhe Arif Avdyli.; title: Fshati Martinaj ne kete kohe i kishte 60 shtepi, shu-micen e te cilave i dogjen okupatoret malazez. Masakrat e Avro Cemoviqit i perseriti ne mars te vitit 1919 Punisha Raciqi duke lene keshtu gjurme te thella te pezmatimit te te gjithe ata qe mbeten gjalle dhe te pasardhesit e tyre.; title: Njeri nder te pezmatuarit dhe te torturuarit qe ne ditet e femirise se tij, ishte edhe pinjolli i shtepise Balidemaj -Deme Reku, i lindur ne vitin 1915 ne kete fshat.; title: Demë Reku; title: Ai qe ne rini u aktivizua ne levizjen antiserbe per clir-imin e trojeve tona te mbetura nen Mbreterine Jugosllave. I ndjekur nga xhandarmerija e saj, ne vitin 1937 detyrohet te braktise vendlindjen dhe te shkqj ne Shkoder. Si trim dhe i shkathte qe ishte arrine te pune-sohet ne suiten e Sylco Begut - si truproje personale e tij, per 3-4 vjet me radhe.; title: Pas kapitullimit te Jugosllavise mbreterore, ne pran-vere te vitit 1941 kthehet ne Martinaj. Tre vjet rrjesht Dema bashk me Iber Hysin, Selman Fakun, Avdi Smajlin e djem tjer te Martinajve, nuk e hoqen pushken nga dora (1941-1943) Ishte i pari ne betejat qe zhvilloheshin kunder cetnikeve e komunisteve jugosllav. "As plumbi s'e donte" - me thoshte njehere ne N.Y. Jakup Jahelezi (Metaliaj), 100 vjecar dhe shtonte: "Kurr s'kame pare asi trimit", Derisa ne yjeshte te vitit 1943 ne moshen 28 vjecare ne Cecun afer Previse, veritet ne krye te detyres nga dor e cetnikeve te Gjorgje Llashiqit.; title: Edhepse gjate nates se gjate komuniste, 50 vjecare, u ndalua te permendet emri i Derne Rekut, si edhe shume trimave te tjere qe dhane jeten ne perpjekje me bishat gjakatare serbo-malazeze, prapseprap rrapsodet popul-lor ku munden e ku guxuan i kenduan kenget e tyre qe i ruajten den me sot. Njera nga keto u kendua nga nipi i tij - Labinot Bali Dema:; title: Ç 'jane keto gjame qe po vijne bregut; title: Thone se ashte pushka e Demë Rekut; title: Krejt Goleshi tuj gjimue; title: Thone Martina]t n'kame Jane çue; title: Kercet bumja ne llogore; title: Keshtu e ka Shqiptari prore; title: Malazez, e more qyqe; title: Nuk ka mbete Shqipnia, ne gjyshe,; title: Avdi Smajli si sokol; title: S'shkel per toke por fluturon; title: Halil Hamzi s'e ndale vrapin; title: Ka nja e vret sa here qet hapin; title: Bajraktari trim si zana; title: Iber Hysi t'u kendofte kanga; title: Shume qendruat si Shqiptaret prore; title: Me Derne Rekun ne llogore; title: Shume qendruat pa fije frike; title: Per me mbrojte Shqipnine Etnike.; title: Pyet Flamuri per Demë Rekun; title: Ashte i gjalle, nuk din me vdekun.1; title: I gjenerates se Derne Rekut ishte edhe Isaf Syla njeri nder mesuesit e pare shqiptar, pas Luftes se dyte boterore ne kete krahine.; title: Isuf Syla 1910-1993; title: Edhe ky i ndjekur nga dhuna serbo-malazeze, ne vitin 1931, detyrohet te ike ne Shqiperi. Shkollen fillore e kryen ne Korce, ate te nenoficereve ne Tirane. Se pari punesohet ne Pogradec e pastaj ne Korce, ku punoi si nepunes ushtarak dhe doganor deri ne pushtimin fashist, me 7 prill 1939.; title: Kur u pushtua Shqiperia, Isufi refuzoi te sherbente okupatorit, per cka deshmon dokumenti i leshuar me shkrim nr. 3/51314 i dat. 25.07.1939. Kalon ne Shkoder ku lidhet me bashkevendesit e vet ne Levizjen Antifashiste. Me sygjerimin e tyre, kalon ne Guci, dhe prej majit 1941 punon si nepunes i komunes deri me 1944. E burgosin per shkak se e kishte ndihmuar Laç. Pas luftés, Isufi angazhohet per hapjen e shkollave shqipe né Vuthaj, Guci e Martinaj.; title: Puna e tij patriotike u ra né sy UDB-sé, me té cilén ai vec filloi té kacafytej. DemonstratMsht, sé bashku me t'kusherinin Rexhep Galin dhe Shaban Salihin, Hasangjekaj, né njé tubim né Martinaj, ju kundérvuné udbashit Drobnjak, kur ua keqtrajtonte bashkfshatarét e tyre.; title: Pushteti malazaz e mbylli shkollén shqipe né Martinaj, Isufi filloi té punoj né Vuthaj né shkollén e vetme shqipe qé kishte mbetur asokohe né Mal té Zi. Pa mbaruar vitin shkollor, me 1957, ia vuné prangat né doré dhe e dér-guan né ferrin e Goli Otokut, ku e mbajtén dy yjet. Pasi kthehet nga burgu, detyrohet ta léré vendlindjen dhe shkon né Kosové. Né vitin shkollor 1960/61 éshté mésues né Dragobil té Malishevés, ku punon deri me 1966, kur del né pensión.; title: Né librin e Dr. Paloké Gj. Berishés: "Zhvillimi i shkollave dhe arsimi i Shqiptaréve né Mal té Zi 1878-1988" - Ulqin 1997, né faq. 189, éshté dhéné né detaje biografía dhe puna arsimore e kétij mésuesi té popullit. Por jane shénuar gabimisht data e burgosjes (1947) dhe e ripunésimit té tij (1950/51)?! Pastaj, nuk qéndron kon-statimi i autorit se: "...pérséri ktijohen kushtet per té punuar né vendlindje"?!; title: Isuf Syla, asnjéheré nuk punoi né vendlindje pas dal-jes nga burgu, asnjedité nuk u pajtua me ata qé e syrgjy-rosén né Goli Otok. Pérkundrazi ka qené i ndjekur dhe i pérciellur gjaté téré jetes, deri né vdekje.2; title: Né fillim té luftés né rrethin e Tuzit nga malazezét u vra edhe Din Salihi. E pérvec kétyre, nga véllazéria Balidemaj, pushtuesit cetniko-komunist malazez, bur-gosin dhe mbajné gjithé jeten né burg (mese 20 yjet) edhe Elez Hysenin, me akuzé se gjaté luftés kishte vraré shumé malazez per t'u hakmarrur per vrasjen e babait té tij-Hysenit? Derisa, Sadik Bajramin e dénuan me vdekje dhe e ekzekutuané né Bjello Pojé.; title: Rexhep Gali intelektuali kryengrités dhe i papérkulur, u lindé né janar té vitit 1925. Shkollén fillore dhe njé shkollé té mesme dyvjecare i kreu né gjuhén serbe.; title: Autori (R. Dedushaj) me Rexhep Galin né New York me 1995; title: "Né yjeshtén e vitit 1941 - tregonte vet Rexhepi, njé del-egación i Qeverisé sé Mustafa Krujés, kishin ardhur per vizité né tokat e cliruara nga Jugosllavia. Ata erdhén nga Peja né Guci per té vizituar kullat e Ali Pashé Gucisé. Qellova até dité né Guci. Po kthehesha rrugés sé ngushté per né Martinaj. Para meje ndaloi nje kerr. U ndala ti shiqoj. Nga kerri mé pyeti se ku shkoj?; title: - Per Martinaj - u pérgjigja.; title: - Sa miré po llafoska shqip - tha njé tjetér,; title: - A kalon kjo rrugé népér katundin ténd?; title: - Po - i thash.; title: - Urdhero ne kerr, dhe u ula me ta. Ishte hera e pare ne jete qe vositesha me automobil. Pasi u njoftuem shkur-timisht se kush isha e sa shkolle kisha me pyeten:; title: - A kishe ardhe me ne ne Tirane? Pyeti njeri prej tyre, qe me vone e kuptova se ishte Kole Bibe Mirakaj. Me dha edhe nje leter t'ia coja Prefektit ne Peje, e qe te me der-gonte te ministri pa portofol, (meqe s'kishte pranuar t'i sherbej Italise) te prof. Qazim Koculi ne Tirane.; title: Me pelqimin e vellait Idrizit, pas dy ditesh shkova te Prefekti - Xhelal Preveza ne Peje, i cili me percolli per ne Tirane. Udhetova bashke me deputetet e rrethit te Pejes "si djal nga trojet e Ali Pashe Gucise" - sic u shpreh Prefekti. Pas dy dite udhtimi me dorzuan te prof. Koculi ne Tirane.; title: Pas disa ditesh ministri me regjistroi ne vitin e dyte te gjimnazit. Meqe nuk dinja te shkruaj shqip, cdo dite vinte nje mesues te ministri e me mesonte shkrim-lex-imin.; title: Qazim Koculli, komandant i forcave shqiptare per clir-imin e Vlores me 1920, me vone minister i Qeverise Shqiptare ne Stamboll dhe Kairo, qe pas vrasjes se Avni Rrustemit, emigroi ne France. Ne Pariz njihet me Mustafa Krujen dhe mbas pushtimit italian kthehen ne Shqiperi. Ai ishte njeri me kulture te gjere dhe patritot. Me 1943 vritet nga italianet ne Vlore.; title: Ne Gjimnazin e Tiranes Rexhepi njihet me Qemal Stafen, Kaja Karajfilin, Behar Shtyllen, Spiro Koleken, Nako Spiron ete. Te eilet thuaja se do t'ia caktojne kah-jen jetesore, keti te riu malesor i cili deri atehere men-donte se Italia ia ka cliruar vendlindjen e tij te shumevuajtur nga shkjau.; title: Nga dita festimit te 28 nentorit 1942. Kur nxenesit e Tiranes i kishin qitur ta shiqojne parakalimin e ushtrise fashiste italiane dhe Rexhepi detyrohet nga shoket e lartepermendur antifashist ta gjuaj per toke nje flamur italian qe ia kishin dhene ta mbaj. Ky ishte akti i tij i pare kunder pushtuesve dhe organizohet ne Rinine; title: Antifashiste Shqiptare. Merr pjesé pastaj né shumé aksione qé zhvillohen asokohe né Tirané. Ja njéra prej tyre:; title: "Duke mé njohur si "djali i Qazim Kocullit" me besonin thot Rexhepi dhe arrita té hy edhe né zyrén e Ministrit t'arsimit (Koliqit) dhe té marré makinén e shkrimit, qé nevojitej per lévizjen tone antifashiste". Pasi Italianét e vrasin Koculin, déshprohet shumé dhe kalon i téri né LAC.; title: Ai kthehet né Martinaj dhe menjéheré lidhet me antifashistét vendas si: Alo Hotin, Xhafer Nikocin, Jusuf Rexhepagajn, Fazli Ulajn etj. Puna dhe veprimtaria e tij bie né sy té okupatorit dhe pas ikjes sé Qerkezve (ushtaréve té siellur nga Gjermania kétu) filloi burgosja e té dyshimtéve vendas. E burgosin dhe dérgojné né Peje. Me ndérnjetésimin e njérit prej nacionalistéve té shquar té Martinajve-Ibér Hysit, e lirojné.; title: Rexhepi bashk me Fazli Ulajn dhe Selim Pepén, pastaj del partizan. Rjeshtohen ne radhét e Qetés té sapofor-muara té Plavé-Gucisé, e pastaj né até té Beranés.Né vjeshté té vitit 1944 mobilizohet né Brigadén e peste Malazeze, div. i treté, i cili vazhdoi luftimet deri né Trieshté. Gjaté késaj kohe mbaron edhe kursin e deshifruesve. Si deshifrues i sukseséshém né vitin 1945 e dérgojné né Berlín me njé komision ushtarak. Me 1946 kthehet dhe fillon té punoj né Gardén e Titos né Beograd. "Isha né rojé, né sigurim te ura e Zemunit tregonte, kur kaluan atypari Tito dhe Enver Hoxha". Fjala éshté per vitin 1946 kur ky i fundit e vizitoi Beogradin...; title: I mérzitur nga disciplina e madhe kérkon té shkoj né shkollim té méejshém, mbaron njé kurs kualifikim né Banjicé. Né vjeshté té vitit 1946 kalon né shkollén e pilotéve né BRSS né Kievé. Aty gjené edhe 30 kadett shqiptar nga Shqipéria dhe luajti rrolin e pérkthyesit té tyre.; title: Pas kryerjes sé akademisé dyvjecare me 1948 kthehet né Zagreb. Ndodhi IB-a dhe pothuajse té gjitha kuadrot shqiptare qe kishin dale nga lufta i burgosen. Ky fat e gjeti edhe pilotin e ri shqiptar Rexhep Balidemajn qe denohet me 6 vjet bürg dhe dergohet ne Gergur te Goli Otokut. Aty takohet me Qamil Brovinen e shume udheheqes te LAC nga Kosova.; title: "Ne ishim themeluesit e atij ferit" - deklaron Rexhepi. Posa lirohet nga burgu, ne nje duel me Mirko Drobnjakun ne Köder te Bajraktara, i cili kerkonte te licitej Lan Hasangjekaj ne nje tubim te Martinajve e bur-gosin. Per kete e denojne me 3 vjet bürg, me akuze te rreme per "tentative aratisje ne Shqiperi".; title: I percellur nga Vojo Maziqi, Nikolla Colloviq, Millan Stevoviq, Radomir Serdanoviq e udbash te tjer detyrohet te leshoj fashtin e shkon te banoj ne Guci. Ai s'u perkulet dhe nuk pranon te bashkpunoi me udben e dergojne perseri ne Goli Otok. Akuza: Ne shtepi ia gjejne Lahuten e Malecise dhe ne vend te "sabahajrolla" u thot njerzve miremengjez. Denimi: 1 vit bürg e 2 internim... Kur del nga burgu e leshon vendlindjen dhe shkon te banoj ne Kosove. Punon se pari ne Gjakove e pastaj ne Prishtine.; title: Merr pjese ne demostratat e vitit 1981, i biene ne adrese, ringjalle kujtimet e UDB-se per te, dhe e izolojne 2 muaj ne burgun e Lipjanit.; title: Meqe nuk ndale Propaganden e burgosin perseri me 1983 ne Prishtine dhe e denojne me 4,5 vjet bürg. Si te papermiresueshem, ne vitin 1990 e burgosin dhe e dergojne ne burgun e Dubraves se Istogut edhe 2 muaj... Qe nga viti 1948 e deri ne vitin 1990, Rexhepin e bur-gosin 6 here, e denuan me 16 vjet e 9 muaj bürg, prej te cilave ndejti plot 14 vjet e 6 muaj. Andaj me te drejte e quajne edhe Demaci i Plave-Gucise. Nje veteran tjeter i LAQ nga Balidemaj ishte edhe Zymer Halili. Ka marre pjese dhe i ka nenshkruar dokumentat e Konfereneces se Bujanit me 2 janar 1944, ku zgjedhet edhe antar i Keshillit Antifashist per Kosove dhe Dukagjin. Ne ate kohe ishte Sekretär i Byrose se Partise; title: Komuniste pran batalionit "P. Rexhepi" e me vone ne arradhen "Curri-Rexhepi".; title: Si nenshkrues i dokumentave te Bujanit, ate e izoluan heret monistet e Shqiperise dhe pjesen me te madhe te jetesa e kaloi ne Tirane, i perbuzur, i ndjekur dhe i per-ciellur nga sllavo-komunistet dhe agjentet e tyre.; title: Ismail Omeraga; title: Njëra ndër familjet më në zë, të Krahinës Plavë-Gucisë, që ka luajtur rrol historik gjatë periudhave të ndryshme është edhe familja shaliane - Omeragajt e Gucisë. Në historinë e këtij vendit përmenden që nga filliumi i shek. XVIII. 1; title: Njëri ndër zavendësit e pare të Ali Beg Gucisë në kohën e Lidhjes së Prizrenit ishte Ismail Omeraga. Në nëntor të vitit 1879 me forçat që i komandonte ven-doset në Qafë të Previsë, përballë trupave të Todor Milanit i cili me furi ia kishte mësyrë Gucisë. Ndërsa sek-torin e Gerçant e mbronte zavendësi tjetër i Ali Begut -Bali Dema i Martinajve.; title: "Konfrontimi vazhdoi për 24 orë pa ndërperje dhe ishte shumë i përgjakshëm. Në sektorin e Gucisë pati më shumë se 140 të vrarë e të plagosur, nder të cilët mbeti edhe vet udhëheqësi shqiptar Ismail Omeragaj. Banditët malazez i prenë atij kokën dhe si shenjë të suksesit e dërguan në Cetinë". 2; title: Knjaz Nikolla nuk knaqet vetëm me kokën e plakut të Omeragajve por kërkon edhe koka të tjera, prej tyre. Soldateska e tij në Qafë të Previsë me 1913 i pushkaton edhe: Mulla Sheqin, Mujë Agen, dy djemtë e Talit, Hako Alin, Avdi Hasanin, Iber Ahmetagen, Avdi Omeragën etj.3; title: Gjithë këto persekutime dheato që vijnë më vonë, bëjnë që Omeragajt, shkallë-shkallë të humbin jovetëm tehun e rrezistencës por edhe shqiptarizmen e tyre.; title: Qafa e Previsë mësheh shumë varre masive të Shqiptarëve; title: Alush Smajli i Hotit; title: Haxhajt e Hotit jane nder familjet me ne ze te Krahines sä Plaves. Alush Smajli i Haxhajve ishte antar i Shtabit per Mbrojtjen Kombetare te Plave-Gucise, ne vitet e Lidhjes se Prizrenit.; title: Fishta ne "Lahuten e Malecise" i pershkruan t'bemet e; title: ketij trimi ne Lüften e Nokshiqit, me 11 janar 1880, ku u; title: prini bashkfshatareve te vet:; title: Alush Smajli i Hotit t'Kujt,; title: Sot mbi Shkja m'ashte cue lugat; title: Sjell m'tagana sa ashte tue mujte; title: Si po t'nxierrte huj neper shpat"; title: Rrugen e Alushit e vazhduan edhe femijet e tij: Caku, Backu dhe Badja, qe bashke me Bajram Tafilin Haxhaj "sa here qe Plava luftoi kunder ushtrise turke dhe malazeze u ndodhen ne balle te betejes". Malazazet e kishin ne sy kete familje dhe sahere qe u jepej mundesia shfrynin mllefin e tyre mbi te. Keshtu ndodhi me 25 mars 1945. Pernjeher i pushkatuan perm-bi Degan: Ali Cakun, Shpend dhe Rexhe Backun, Niman e Haxhe Currin, Halil e Rexhep Tishukun (te bijt e Tishuk Asllanit), Gjero e Mehmet Medin dhe Shaqe Rexhen.; title: Me vone i vrane ne Hot edhe Ymer Currin, Mete Rexhen dhe Zenel Mehmetin. Ndersa e burgosen, e denuan me vdekje dhe e exekutuan Shaban Asllanin. Kurse Zeqir Daku, ishte vrare ne lüfte si partizan... Nga Hotjanet tjere i burgosin edhe: Muje A. Mustafaliaj, Sharo I. Mujaj etj.; title: Smajl Meta Ahmetaj; title: Ahmetajt e Vuthajve jane pasardhesit e Nike Nrel Nikcit.; title: Smajl Meta caktohet Bajrakar i Vuthajve ne kohen e sundimit te Mustafa Pashe Bushatit. Ai u prine Vuthajve ne cdo beteje qe e kerkonte pashaj shkodrane, ne lufte kunder shkjaut apo Turkut.; title: Ne lufterat per mbrojtjen e Plave Gucise 1878-1880 Smajl Meta eshte anetar i Shtabit per Mbrojtjen e Cucise.1; title: Ne keto luftera ai merr pjese me te gjithe Ahmetajt qe ishin per pushke. U dalluan sidomos: "Rexhe Meta, Met Hyseni, Veli Hysa, Ali Velia, Hajdar Velia, Plave Smajli. Halil Smajli, Bali e Xhok Halili, Selman Haxhku, Rexhep Fazlia, Hamez Beqiri, Hime Delia, Iber Demiri etj. 2; title: But Smajli, ne cilesine e Bajraktarit te Vuthajve, i shoqeruar nga Ali Hima dhe Zeqir Smajli-Ahmetaj, bashk me Hasan Ferrin marrin pjese ne tubimin gjithepopullor te Verrat e Llukes me 1910.; title: Pas arritjes ne Malsi te Gjakoves me 1919 e gjejme ne kontakt te perhershem me Komitetin e Kosoves me seli ne Shkoder. Ne gusht te vitit 1920 u prine Vuthajve ne Lüften e Koplikut kunder invadueseve serbosllav. 3; title: Hordhite pushtuese te Veshoviqit me 1913 e damtojne per se tepermi vellazerine e Ahmetajve duke i pushkatu-ar: Rame, Deli, Hysen e Beke Smajlin, Hamez, Sadri e Cene Ademin, Xhok e Bali Halilin, Etem, Beke e Ali Zeqirin, Hysen, Xhuk e Azem Nimanin, Ahmet Fazline dhe Mete Smajlin. 4; title: Gjatë Luftës së Dytë Botërore, shumë djem të Ahmetaj ve i bashkohen Arradhës Partizane "Perlât Rexhepi"nga Shkodra. Komandant i këtij formacioni partizan ishte Sadik Bekteshi-Ahmetaj. Në radhët e këtij batalioni ishin edhe Sylë Buti, Azllan e Abdyl Bekteshi etj. 5 Ndërsa në forçat nacionaliste që luftonin kundër çetniko-komunistëve malazez u dallua veçanërisht Pulec Hima dhe Rexhep Buti - i cili u vra ne njërë nga ato beteja.; title: Rexhep Buti; title: Pas Luftës terrori i kuq, komunist, nuk i kurseu asnjë nga këta. E vranë: Pulec Himën dhe e burgosen: Sadik Ramën, Zenel e Sherif Mehmetin. Ndërsa mësuesi: Sylë Buti u detyrua të ikte në Shqipëri e Imer Alia i kaloi disa vjet në ferrin e Goli Otokut...; title: Në Shqipëri më vonë, në vitet e 70-ta u burgos Sadik Bekteshi - ish komandant i arradhës partizane "P. Rexhepi" të Shkodrës dhe i deleguari i Shtabit të Përgjitheshëm të UNÇ të Shqipërisë në Bujan, dhe nënshkrues i dolkumentave te Bujanit. Nga kjo vellazeri sot veprojne krijuesit: Dr, Ibrahim dhe Ali Muzlia, Syle Buti (Sulejman Ahmeti) Ismail Aliu me te bijen Mimoza Ahmeti e vellaun Sadriun dhe Dr. Halil Ukshini e Mehmet Rama.; title: Rrustem Isi - Hysenaj; title: Hysenajt e Hotit kane bere emer kahere ne Krahinen e Plave-Gucise.; title: Rrustem Isi, ishte njeri nder antaret me aktiv te Shtabit per mbrojtjen e Plaves gjate viteve 1854-1880. Bashke me te vellane Etem Isin, treguan trimeri te rralle ne fushe te luftes. Aty ku sulmi i armikut ishte me i eger e rreziku me i madh, aty ishin edhe vellezerit Rrustem dhe Etem Isi. U vrane si heronje ne fushen e betejes me lljanar, 1880.; title: Rrugen e tyre e vazhdoi Met Rrustemi, i cili krah-perkrah me Hasan Ferrin luftoi kunder Osmaneve dhe shkijeve ne dhjeteyjecarin e fundi te shekullit XIX dhe vitet e para te shek. XX. Ne nje ndeshje te pergjakshme me taborret e Xhafer Tajarit qe kishin rrethuar Plaven, ne gusht te vitit 1904 u vra heroikisht. Dhe populli e per-jetoi ne vargjet e kenges:; title: Hasan Ferri po pisket; title: Thirrma Metin shpejt e shpejt; title: Binqj thaste meflsheke; title: Ketij asqerit me ia shkrepe; title: Ci kane ardhe me ne me deke; title: Met Rrustemi ne ka deke. Traditen luftarake dhe atdhetare te kesaj familje e vazhdoi Ali Etemi qe mori pjese ne perpjekjet kunder Serbo-malazezeve te viteve 1912-1919. Me vone dallohen Mai Rrustemi e Naso Sejdia - qe bashke me disa hotjane te tjere e zhduken nga kjo toke gjakpiresin e madh dhe antishqiptarin e perbetuar, Stanisha Turkoviqin dhe te tjere si ky. Pas Luftes se Dyte Boterore e burgosen dhe denuan me 20 vjet burg.; title: %; title: Fdhe hotjanet qe jetojne ne Guci u shquan shume.; title: Nuro Hoti - bashkeluftetar i Ali Pashe Gucise.; title: Osman Halil Hoti - ra deshmore ne Lüften e Nokshit.; title: Jusuf Hoti - u dallua ne Lüften kunder A.H. e me vone kunder Serbise deri ne vitin 1919.; title: Rexhe M. Hoti - u dallua gjate "Kohes se Shqipnise"; title: si dhe; title: Rasho Hoti - qe veproi po ne kete kohe por ne anen e LAC-it bashke me Alo Hotin...; title: Ahmet Zeneli - Gjonbalaj; title: Gjonbalajt e Vuthajve jane té njohur, né krejt malésiné e veriut pérkah veprat burrérore dhe atdhetare, qé i lañé gjaté shekujve n'ato troje...; title: Né shek. XVII dallohej vet Gjon Bala, emrin e té cilit e mban sot njé katund i téré. U dallua edhe i biri i Gjonit, Tunxh Gjoni... 1; title: Njéri ndér késhilltarét e Ali Pashé Gucisé gjaté luftérave per mbrojtjen e Plavé-Gucisé ne vitet 1850-1880, ishte edhe duka i Vuthajve - Ahmet Zeneli. 2 Ka mbetur né kujtesén e popullit se pa marré edhe mendimin e Ahmet Zenelit, Pashai i Gucisé nuk ndérmerrte asnjé veprim. Dhe shpesh vepronte ashtu sic késhillonte ai..; title: .; title: Ne ato vite u dalluan edhe Mul, Mehmet e Arif Kurti, Sali Jaha, Zymer Selmani, Rexhep Fazlia - qe i doli zeri per trimeri e burreri. U vra pas Luftes se Nokshiqit, ne Velike, ne perleshje me kusaret malazez qe kishin mesyr kufirin tone. Pastaj: Mel Selmani, Niman Syla dhe Mal Ahmeti - qe u dallua per menguni, atdhetarizem e bujari.3; title: Ndaj trimerive te ketyre burrave malazazet u hak-muerren shume keq ne vitin 1913. I masakruane: Syla Istrefin, Kamer Nezirin, Cele Shabanin etj. Gjate dhe pas Luftes se pare boterore nga vellazeria Gjonbalaj dallohen: Çun Mula dhe Avdyl Hysa. Qe te dyte keta i gjejme anetar te Komitetit te Kosoves qe nga viti 1937. Gjate Luftes se Dyte Boterore bashke me Mustaf Haxhine Jane udheheqes te Lidhjes se dyte te Prizrenit ne kete krahine. U dalluane ne betejat kunder çetniko-komunisteve malazez.; title: Ka mbetur ne kujtesen e popullit te Gucise nje veprimi i mencur i Mustaf Haxhise, pas kapitullim.it te Italise, ne shtator te vitit 1943. Propaganda malazeze arrine te frik-soi popullin e Gucise dhe i udhezon te shperngulen (per here te pare ne historine mijvjecare te ketij vendi antik) jo ne drejtim te Shqiperise por ne drejtim te "territorit te lire" - sie e quanin komunistet malazez rrethin e Andrevices?; title: Mustafa e kupton pabesine e malazezeve dhe u tregon se atje gj enden cetniket e Gjorgje Llashiqit, me thika ne dore per t'i prere te gjithe ne fyt, sie e kishin dhe kane edhe sot zakon keto bisha te Karpateve. I bindi qe te kthehen pas dhe se asnje e keqe nuk do tu ndodhe nga Gjermanet, te eilet po vinin nga drejtimi i Pejes.; title: Mehmet Dermani Gjonbalaj, eshte nder intelektualet e pare te krahines dhe vuri te gjitha aftesite e tij ne sher-bim te atdheut. U lind ne Vuthaj, u shkollua ne Shkoder dhe studioi artin ushtarak ne Itali. Punoi ne Puke, Kukes dhe Rahovec. Mori pjese ne LAÇ. Perfaqesoi Vuthajt ne Konferencen e Bujanit dhe u qendroi besnik deri ne vdekje vendimeve te saj. Ky qendrim nga stalinistet e I ii anes u vleresua si anti-Jugosllav e armiqesor. Per kete kaloi vite te tera ne internim dhe kampet e punes, ku edhe vdiq. 5; title: in ne Iqinat te Rugoves. I burgosen Avdyl Hysen,Shaban Sadrine, Adern Shabanin, Brahim Shabanin etj. Kurse Cuf Sokoli vdiq ne rethana misterioze. Sot nga kjo vellazeri dallohen krijuesit: Hasan Isufi, Dr. Muje Halili, Murat Gjonbalaj dhe profesori atdhetare, Rexhë (Rexhep) Mustafa...
label: Pas luftes, terrori i kuq komunist e perfshiu edhe kete vcllazeri vuthjane: Mustafa mbeti ne mal i ndjekur kiinba-kembes nga OZN-a Jugosllave derisa e gjeti vdek-; title: Toske ne roje te kufirit afer Gucise me 1879 (sipas A. Mayhew); title: Hysen Efendi Gjonbalaj; title: Rexhajt e Gjonbalajve janë ndër ato familje në Vuthaj që nuk janë nështruar askujt dhe s'kursyen asgjë për lir-inë e trojeve tona.; title: Sadik Rama e vazhdoi rrugën e Kuk Lui Nikes, Derne Gjekë Vukës e trimave të tjerë vuthjan, që ia kishin sjel-lë shpirtin në fyt Vezirit të Shkodrës. Ata s'bashku me trimat tjerë kelmendas sulmonin pa ndërprerje kasermat e karvanët e turqëve. Pushteti osman përdori të gjitha mënyrat e mjetet për të zhdukur çdonjerin prej tyre. Në pabesi u vra Kuk Lula, ndërsa Demë Gjeka për t'u shpë-tuar ndeshjeve e humbur gjurmët shpërngulet në Krelan të Gjakovës, ku janë edhe sot pasardhësit e tij. Në Vuthaj kanë mbetur pak nipa të Vuk Nrelit (Qerimajt). Është poeti Imer Shpendi...; title: Sadik Rama Gjonbalaj, la nam të madh edhe në Bjellopojë,në një përleshje të pabarabartë me bandât plaçkitëse të Sanxhakut dhe hapi rrugën e tregtarëve midis Gucisë dhe Bjellopojës. 1.; title: Nga familja e Sadik Rames më vonë dallohet Adem Hima dhe Jakup Hoxha-që bashkë me Rexhën e Vogël nga Gucia e Myftar Galin e Martinajve, vazhduan veprimtarinë kundër pushtuesve Serbe.; title: Ali Meta i Rexhajve ishte bashkëluftëtar i Bajram Currit, pjesëmarrës në Luftën e Gomsiqes dhe burrë i përmendur në Vuthaj.; title: Me respekt përkujtohet edhe Niman Syla: Ai gjatë Luftës së II Botërore në pazarin e Pejës qëndroi si burrat. Mbrojti fytyrën dhe pasurinë e vet e të shokëve që ishin me të. Për këtë e burgosen dhe e mbajtën në Kullën e Sheremetit deri në ditën e shkuarjes së Gjermanëve nga ky qytet.; title: Personi qé shquhet vecanérisht nga kjo familje ishte llysen Vuthi, intelektuali i paré vuthjané, njéri me kul-luré e dinjitet, i respektuar e me influencé. Ai per shumé vite punoi si myfti i Shkodrés.; title: Jetoi dhe veproi né Shkodér por asnjéheré se qiti pas mendje vendlindjen, Vuthajt dhe mbajti lidhje té vazh-dueshme me popullsiné e késaj Krahine. Mu per kété populli i Plavé-Gucisé e zgjodhi bashk me Ismail Nikocin pérfaqésues té vetin ne Komitetin e Kosovés qé nga formimi i tij me 1 maj té vitit 1918 (u legalizua me 7 nentor té atij viti). 2.; title: Hyseni ishte njéri ndér antarét mé aktiv té ati komiteti i cili luajti rrolin e njé qeverie té Kosovés me seli né Shkodér.; title: Korrespondenca e tij me Pariné e Plavé-Gucisé ishte e pérditéshme. Kété e konfirmojné letrat e shumta qé i shkembeu me ta e qé ndodhen sot né arkivat e Shqipérisé.; title: Sa per ilustrim po e shénojmé njerén prej tyre: Letér turqisht; title: Popullit dhe Parisé Plavé me Guci:; title: Shkodér 15.1.1919 Edhé kété heré si herét tjera, me trimni, burréri dhe guxim qé keni tregüe, me té njejat cilsi, mburret Atdheu i yné. Nevé jemi té bindun per kété. Por duhet té jemi té bashkuem si mishi me thojt, pse ky ashté kusht i domosdodhém kundér Serbéve e Malazezéve. Gra, burra dhe fémijt, qé nga 12 vjecare e deri ke pleqet 70 vjecar, té jemi gati per té mbrojtur nderin dhe Atdheut. Ta sakrifikojné jeten dhe granija e té mos dorzohen gjallé, ma miré té vdesin me nder né fushén e luftés. Nuk duhet t'i dorzohemi kurré nji bishe t'egér malazeze, nji egersié té Serbéve. Sic e dini tash 12 vjeté barbarizmat e masakrat qé kané ba ata né popullin e pafajshém t'asaj krahinés s'oné dhe né Podgoricé, Tergovishté dhe né Peje jane té panumérta. Pra prej atyre ngjarjévet té merrni mésimet e duhuna. Nevé jemi té bindun qé do té jeni gati qé "té sakrifikoni jeten per mbrojtjen e nder-it e t'Atdheut". Komiteti Kombëtar për Mbrojtjen e Kosovës, ashtu edhe parsija e populli i Shkodrës, kan ba protesta dhe vazhdojnë të bajnë protesta t'ashpra pran Fuqive të Mëdha. Gjthashtu besojmë se do të vendosin gjithë shtet e mëdha. Përfaqësuesit e atyne shtetev që ndodhen sot në Shkodër njoftuan qeveritë e veta. Ne kemi shpresë në emnin e Zotit, se do të fitojmë, por juve në çdo rast të jeni në gjendje gaditshmëri-je, për këtë ju lutemi fort e fort.; title: Ismail efendija dita dites po paraqitet pranë Komandantëve që për-faqësojnë Shtet e Mëdhaja këtu në Shkodër. Pra kemi shpresë do të dalim "fituesa".; title: Përsëri ju lutemi të mbani rendin e qetësinë, të keni diciplinë të mire, të shëndoshë e të forte. Të mos ndodhij pranë juve ndonji veprim të papëlqyeshëm, sepse mund të dërgohen nga Shtetet e Mëdha "elementa zbulimi dhe hetuesije". Pra në rast se ndodhë ndon¬ji vrasje ose gja e paligjshme, pa dyshim do të humbasim.; title: Hysen Vuthi; title: Zoti Ju ndihmoftë: Myderisi i Shkodrës; title: (Hysen Efendi Vuthi) d.v. Vula; title: Adem Bajraktari - Radonaj (Radonçiqi); title: Njëra nga degët e fisit Kuç janë edhe Radonçiqet e Gucisë. Me vendosjen e tyre në Guci, me kalimin e kohës ata ndruanë besimin, nga ortodokx kaluan në islam. Në kohën e Lidhjes së Prizrenit nga kjo familje dolen luftëtar të rreptë si: Huso, Halil e Sylë Radomciqi të cilët bashk me kryetrimin Adem Bajraktarin e Bali Demën e Martinajve dhe Binak Alinë e Krasniqes, u bënë digë e pathyeshme në kufirin Shqiptaro-Malazez, në zonen e Gerçant. 1; title: Nga Radonçiqet, Avro Cemoviqi pushkatoi: Haxhi Hasin, Haxhi Beqin, Ibrahim Halilin dhe vëllezërit: Halil e Murat dhe Adem e Din Talin.; title: Në jugosllavinë Mbretërore ata ishin të ndjekur e përndjekur. E gjatë Luftës së Dytë Botërore, ata u rreshtuan në dy fronte: në LAÇ dhe Çetat Vullnetare ven-dore. Luftuan për mbrqjtjen e krahinës së Plavë-Gucisë prej çdo të huaji që vinte ta shkelte e ta poshtëronte...; title: Pas luftës edhe mbi ta, filloi "gjuajtja e shtrigave" sllavo komuniste. Nacionalisti Sejdo Beqi i kaloi dhjetra vjet në kazamatet ndëshkuese të Jugosllavisë Titiste...; title: Gal Kolina; title: Fshati Kolinë shtrihet buz lumit Vrujë, është ngjitur fshatit Vuthaj, me bjeshkë e me vrri. Në hyrje të tij është ndërtuar kështjella (kërshllajet) e Shabanagajve, qendra e pushtetit lokal të Gucisë. Kjo ndihmoi që Kolinasit të ishin gdoherë në gadishmëri për mbrojtjen e Gucisë. Gjatë viteve të luftës 1875-1880 njëri ndër ata që se hoqën shpatën nga brezi ishte edhe Gal Kolina. Ai mer¬ite pjesë në cdo kuvend burrash dhe në front me shumë djemë e nipa - kolinas.; title: Vasoviqasit posa e pushtuan Gucinë i nxorrën në "strelishtë" në Qafë të Previsë: Ramë Zeqirin, Hasan Alkun, Hasan Smajlin dhe i pushkatuan.; title: Në Jugosllavinë e Karagjorgjeviqëve u stërndoqën. Më vonë u bashkohen forcave Vullnetare Shqiptare dhe luftuan në thepat e Grebenit, me mbrojtje të Kufijve Etnik, Shqiptar. Në këto luftime ra dëshmor Zeqo Kolina. Edhe Kolinajt morren pjesë në të dy frontet. Si pjesë-marrës i LAC u vra edhe Shaban Kolina etj.; title: Mushak Haxhia - Selimaj; title: Selimajt e Vuthajve jane pasardhésit e Pretash-Gil-Dedé-Nilit té Kelmendit. Nga i njejti trung edhe Gocajt. 1 Né Luftén e Nokshiqit me triméri té rrallé luftuan: Smajl, Haxhi e Jusuf Ali, Bree Alia, Elez Isufi, Rexhé Breca., Mushak Haxhia dhe Etem Selimaj. 2 Né fjalimin e Ali Pashé Gucisé, né pércjelljen e pér-motéshme té martirve té réné né lufté né mbrojtje té vatanit u pérmend me nderim té vecant edhe emri i Selim Breces Selimaj. Ndérsa né Shtimje, né mbrojtje té Lidhjes Shqiptare té Prizrenit bashké me Mic Sokolin u flijua edhe Elez Selimaj. Dhe populli kéndoi:; title: Hqj medet po bañé miletl; title: Na u vra Elezi e Smqjl Hyseni; title: U vra Mici e Smqjl MehmetL..; title: Fshati Valbon shtrihet buzé kaltérsisé sé lumit Valbona, midis Alpeve. Madhéshtija e maleve dhe liria e natyrshme né té cilén ishin mésuar malésorét e vecanér-isht banorét e kétij fshati, Selimajt, u jipte krenari e lir-iné a zogjve té malit. Kjo duket né trimérin e pathyesh-mériné e tyre né beteja kundér armiqéve. Veshoviqi, né vitin 1912 erdhi ta digjte Valbonén, ate késhtjellé kresh-nikésh. Malazezét si kriminel dhe koké trashé nuk e kuptonin se liria kurr s/mund té venitet. Né njé betejé té pabarabarté midis disa qindra malazezésh dhe njé grusht banorésh, qé zgjati 12 oré, né kété qéndresé mbinjerzore, rané déshmor té pesé djemt e Haxhi Alit-Selimaj: Mushak, Brahim, Sherbet, Prrok dhe Abdyl Haxhia. U vrané edhe: Col Sherbeti (14 vjecar), Shkurte Sherbeti (18 Vjecare) dhe Halil Brahimi.; title: Shkurte Sherbeti; title: Kété e déshmon edhe kénga popullore:; title: Veshoviq klysh i Serbisé,; title: Se ke njofté djemt e Shqipnisé,; title: S'njeh Shqiptar e s'njeh Shqipniné; title: Se ke njofté Mushak Haxhiné; title: Né Valboné ushtrtné e Kralit,; title: E hané korbat gurve t'zallit...; title: Edhe sot né Valboné, shkémbi pas té cilit luftoi dhe ra heroikisht trimresha e Valbonés, e mban emrin: Guri i Shkurte Shérbetit.4; title: Gjaté gjithé Jugosllavisé Mbretérore, asnjéheré Selimajt e Valbonés, se pranuan kufirin qé ndante véllezérit dhe té njejtén toké, Valbonén nga pjesa tjetér e Vuthajve. Per kété déshomjné shumé pérpekje té armatosura me "granicarét" Jugosllav té asaj kohe...; title: GjatéLuftés sé Dyté Botérore, né shtépiné e Ramé Etéhemit ishte vendosur shtabi Partizané i Kosovés dhe udhéheqés mé té réndésishém té lévizjes antifashiste nga Kosova e Malésia. 5; title: Né mesin e kétyre udhéheqésve shkélqente edhe Sali Rama Selimaj. Derisa shumë trima të kësaj vëllazërie të udhëhequr nga Ali Shabani, u rreshtuan edhe në njësitë vullnetare në mbrqjtje të kufirit etnik, që i ndante trojet tona nga Mali i Zi. Si shpër- ,ë blim për patriotizmmin e bujarin e tyre, ata u ndoqën, burgosën e persekutuan nga regjimi komunist, në të dy anët e kufirit shqiptaro-shqiptar. Komunistët qenë të pamëshirëshëm edhe me ata që ishin në anën e tyre gjatë luftës si Rame Etëhemi me të bijtë.; title: Hasan Haxhiu, në anën tjetër, e burgosin dhe vdiq në burgun e Bjello Poles nga torturat; title: Sadik Halili - Qosaj; title: Qosajt e Vuthajve janë pasardhësit e Satnish Nrel Balës. Ata moren pjesë në të gjitha ngjarjet e betejat që u bënë në mrojtje të lirisë dhe të kufinjëve shqiptarë.; title: Burra në zë e të kuvendit ishin Sylë Hajdar Qosi dhe Sadik Halili. Në luftën e Nokshiqit moren pjesë Bajram Kurti, Halil Etemi, Tahir e Bucak Qosi etj.; title: Në fillim të shek. XX rrol të rëndësishëm luajti Sadik Halili. Kur vëllazëria Qosaj ishte në shënjestër të "gjuetisë së shtrigave", në periudhën e Avro Cemoviqit 1912-1913, i cili i masakroi: Plak Tahirin, Shaban Hasanin, Mehmet Shabanin, Hajdar Osmanin, Mane, Jusuf e Alush Qosin dhe vëllezërit: Adem e Avdyl Zeken. Gjetë territ të Mbretërisë së Karagjorgjeviqëve, mbi këto familje si edhe mbi të gjithë shqiptarët ra shtypja më gjithë egërsinë e urrejtjen që kanë sllavët ndaj nesh.; title: Në periudhën 1941-1944, në kohën e Shqipnisë - sic quhej atëbotë, Qosajt ishin përkrah forcave vullnetare për mbrojtjen e kufirit Shqiptar. Me 1946 nacionalistin, Man Zeken, e pushkatuan në hyrje të shpellës dhe i arrestuan, torturuan e burgosën shokët e tij.; title: Ponjoll i kësaj vëllazërie vuthjane është edhe akademiku ynë i mirënjohur: Rexhep Qosja dhe i vëllai -regjisori i famëshëm Isa Qosja. Juristi Ali Cubi dhe skulptori, Smajl B. Qosaj.; title: Dedë Gjo Luli; title: Shog dhe Hul Sokoli - Goçaj; title: Goçajt e Vuthajve janë pasardhësit e Vuk-Dedë-Nilit (Nikçit). Njëra ndër vëllazëritë me kryengritëse të Kelmendit.; title: Gjatë kryengritjeve antiosmane të vlteve 1684-1689, edhe më vonë, pa ndërprerje, ata ishin në balle të çdo lëvizje antiosmane. Për këtë Hydaverdi Pashë Begolli, me 1703 i shpërnguli me force në Peshter, ku jetojnë edhe sot (në Ugell, psh.) I shpërnguli si të pabindëshëm dhe shumë të rrezikshëm për Perandorinë Osmane. Disa nga ata u këthyen përsëri në Vuthaj. Goçaj jetojnë edhe në Junik...; title: Ata që u kthyen u integruan përsëri në jetën e vendit dhe vazhduan traditën e tyre të luftës e veçanërisht në ruajtjen e kufijve nga mësymjet malazeze. Shquhen veçanërisht: Zekë Selimi, Demë Mehmeti, Sokol Velia etj. Avro Cemoviqi, pasi e pushtoi Gucinë i arrestoi, i lidhi dhe i nisi për në Previ trimat: Hul dhe Shog Sokolin. Gjatë gjithë rrugës ata shkuan duke kënduar këngë malësore, për t'u dhënë zemër shokëve e për t'u shti inatë kriminelve:; title: Shogf Sokoli shkon tuj knue,; title: Afrou vélla me m'nimue (ose i thot Hulit me i nimue); title: Tztfsha kangén cije tuj knue,; title: A s'po sheh c¿ kemé marue?; title: "Kur u kthyen né Vuthaj ushtarét malazez qé kishin marré pjesé né pushkatimin e vuthjanéve né Previ, takuan Razé Balijén, nénén e Shogut dhe té Hulit. Kéta xhelat pérpara asaj nene qé e lañé kércune, i hoqén pushkét nga krahu dhe ia cuan tytat e tyre te hunda, duke i thënë: "Na arbanashka, merru ere se me kéto pushkë t'i kemi vra Shogun dhe Hulin tend".; title: Në Çerem i pushkatuan edhe: Beqir Z. Zymer H. dhe Sadri H. Goçajn...; title: Përveç për pushkë dhe këngë, Gojçat janë shquar edhe si fanatik në ruajtjen e traditës, burrërisë dhe nderit në Vuthaj. Isuf Abazi ishte njëri nga hokatarët më të respek-tuar në Vuthaj. Ai bashk me Hamëz Beqirin e Greth Aline - Ahmetaj, janë ndër më të shquarit që ruajtën e përcol-lën humorin e krijuar me aq mençuri brez pas brezit në Vuthaj.; title: Kurse Sadri Alia - Goçaj, ishte njëri ndër mësuesit e pare Vuthjanë pas Luftës II Botërore, që pëecolli me dhje-tra gjenerata në shtigjet e diturisë dhe atdhetarisë...; title: Kéta burra t'udhéhequr nga atdhetari Hoxhé Kadri Prishtina, me 1 Maj 1918 e formuen né Shkodér Komitetin e Mbrqjtjes Kombétare té Kosovés (KMKK) apo sic quhej shkurtimisht Komiteti i Kosovés. Duke i vené vetes 3 detyra kryesore:; title: Me u pérpjekur para fuqive té médha té Antantés dhe me kérkuar bashkimin e Krahinave té Kosovés - prej Shkupit e deri né Tivar, né njé Shqipéri té liré dhe vetadministruese.; title: Me njoftuar opinjoni ndérkombétar me veprimet genocidiste té pushtueséve serbo-malazez, veprime kéto te filluara qe nga vlti 1878, duke i perzene shqiptaret nga trqjet e veta stergjyshore.; title: Me formuar dhe me derguar delegacione neper bote per realizmin e dy kerkesave te me siperme sic qe rasti me dergimin e delegacionit 3 antaresh te kryesuar nga Hasan Prishtina ne Konferencen e Versajit me 18 janar 1919.; title: Por KMKK nuk luftoi vetem per clirimin e tokave te pushtuara nga serbo-malazezet por luftoi edhe per mbrojtjen e teresise shteterore te Shqiperise se cunguar dhe forcimin e ruajtjen e pavaresise se saj..; title: Ismail Nikoçi; title: Nikoçajt e Gucise jane me prejardhje nga Trieshi i Mbishkodres. Ne Guci jane familje e njohur dhe atdhetare.; title: Ne kohen e Lidhjes se Prizrenit, Fehrat Nikoçi ishte njeri nder antaret me te shquar te Shtabit per mbrojtjen e Gucise.; title: Hasan Bajri u shqua ne periudhen e pavaresise, ashtu edhe kunder pushtuesve te rinj - malazezeve. Ata sapo e pushtuan krahinen fjale, i lidhen qindra patriot shqiptar dhe i deuane ne "strelishte" (vendpushkatim) ne Qafe te Previse. Me 9 (22, sipas kalendarit te ri) mars 1913, perpara pushkatimit shqiptaret qendruan si burra, shqiptar te vertete. Ata s'pranuan asnje nga kerkesat mashtruese te malazezeve qe te pranonin pushtimin e krahines dhe ndryshimin e fese. Qe te fusnin panike midis shqiptareve, ata bene masakrat me cnjerzore ndaj tyre, duke treguar barbarine e qyteterimin e tyre, qe s'ishte larg egersise se bishave te terbuara. Midis ketyre trimave shqiptare, populli ne vargjet e kenges se tij, ka dhene qendrimin burreror te Hasan Bajrit - Nikoçaj:; title: Hasan Bqjri n'kame a çue,; title: Largou shkja, gejat je afrue,; title: 500 vjet t'kena sunue,; title: Asnji here n'xhami s'te kem çue,; title: S'te' kena thane fene me nrrue.; title: Ato dite ne Previ nga Nikoçajt, perveç Hasanit u pushkatuan edhe: Mala i Haxhi Sejdit, Adem Bashi, Haxhi Shabani, Ali Frei, Bajr Zeqiri, Ibrahim Rrustemi, Syle Istrefi etj.; title: Kurse intelektualin e shquar dhe atdhetarin e kesaj vellazerie dhe te mbare Gucise - Ismail Nikoçin, e syrgjyrosen ne Nikshiq. Veprimtaria atedhetare e ketij intelektuali duket qarte nga "telegrami urgjent" qe Komanda e Qarkut Ushtarak - Guci, ia dérgonte Ministrit té Luftés, z. Brigadierit J. Vukotiq né Cetine:; title: Nr. Sekret 10.XII.1913; title: Para kater ditéve kétu erdhi fshehtasi Smaké Nikogeviqi (Nikogaj), gucian, i cili u largua sé kétejmi tash tre muaj dhe qéndronte né Podgoricé (si duket, pasi e kané léshuar nga kampi i Nikshiqit - R.D.) duke shérbyer si lidhje ndérmjet Gucisé, Shkodrés dhe Cetinés per punét e tyre? Megenése myslimanét turq (lexo: Shqiptarét - R.D.) dhe Serbét e kétushém na paraqesin né ngjyra mé té erra¬ta si ndérsyes dhe kryeneq, né fakt, duket se éshté njéri shume i keq, turbullues dhe lufténxités (...) Sipas raportit té njerézve té mi, posa erdhi kétu nisi mbledhja né fshehtési e disa myslimanéve né kuvendim duke pérgatitur njé delegación per Cetiné. Ai i nxit myslimanét qé té mos i dérgojné fémijét né shkollé, duke i béré késhtu sfidé pushtetit. Delegacioni éshté maské sepse qéllimi i agjita-cionit té tij nén rogoz éshté pergatitja e fshehté e myslimanéve té béjné urgjancé népérmjet legatave gjermane, austrohungareze dhe italiane qé Plava dhe Gucia me rrethiné t'i takojné Shqipérisé autonome dhe jo Malit té Zi. Ju lus per urdhéresé veprimi ndaj kétij turbulluesi, té cilin e kamé mbyllur deri né marrjen e urdhérimeve Tuaja.; title: Per Komandén: B. Bozhoviq; title: Ndérsa né pérgjigje nga Cetina thuhej: "Qé né maréveshje me Kapitenin Gjuro Vujoviq té informoheni saktésisht se çfaré agjitacioni zhvillon personi per té cilin lajméroheni, me ké e zhvillon kété agitación dhe per c'qéllime dhe mé dérgoni raportin pas, né té njejtén kohé, té kérkoni nga Drejtoria Krahinore e Podgoricés tju informqjnése me ké kontaktonte pérsoni né fj alé densa ishte né Podgoricé, c'bénte dhe me cilin, rreth punes per té cilén mé njoftoni.; title: (...) Personin e pérméndur lirone njéheré per njéheré nga paraburgimi me kusht qé té jeté nén mbikqyrjen e rrepté, por té padiktushme té policisé".4; title: Ismail Nikoçi, lindi né Guci né vitin 1876. Shkollén fil-lore e kreu né vendlindje, té mesmen (medrezen) né Peje dhe fakultetin e drejtésisé né Selanik. Né moshén 24 vjecare diplomohet dhe né vitin 1900 kthehet né Guci. Punon né bashkiné e Gucisé, derisa e burgosin né vitin 1906 dhe e internojné né Manastiré. Kétu qendron 6 muaj dhe pati fatin té takohet me atdhétarét mé té shquar té Kosovés si: Hoxha Kadri Prishtinén, Fehrat Dragén, Dervish Himen etj.; title: Me 1909, turqit e arrestojné pérséri per shkak se iu gjeten disa pako me abetare shqip té botuara nga "Komisija e gjuhés shqipe né Manastir". Abetarét ja kishte dhéné shoku i tij i jetes, mésuesi patriot pejané -Sali Gjuka, me té cilin e kishte kryer fakultetin né Selanik dhe gjaté gjithé jetes mbeten shoké té pandar.; title: Gjaté sulmeve malazeze-tetor 1912, ai éshté né front, per mbrojtjen e krahinés. Mé voné e internojné né Nikshiq sé bashku me shumé patriot té tjeré té krahinés.5; title: Elmaz Plava né librin e tij shkruan se ato dité I. Nikoci shkoi né Vloré per té marré pjesé né shpalljen e Pavarésisé me 28 Néntor 1912. Sipas tij, né Nikshiq ia internuan familjen derisa Nikoci ishte né Vloré?! Né dokumentat e malazezéve, né ato qé i njohim, kuptohet se ai nuk arriti té shkoj né Vloré. Megjithaté mbetet té hulumtohet edhe mé tej per té patur njé njohje té ploté té veprimtarisé sé spikatur té kétij patrioti...; title: Me 1914, pasi u lirua nga burgu i Gucisé - sic u cek mé larté, per shkak se ishte i pérciellur dhe i rrezikuar né cdo moment, shkon né Durrés dhe bashké me Bajram Currin e atdhetar té tjeré merré pjesé né pritjen e Vilhem Vidit.; title: Nga Durrési kalon né Malésiné e Mbishkodrés. Aty e arrestqjné dhe e sjellin né Guci.; title: Né vitin 1916, mbas kapitullimit té Malit té Zi, ai liro-het nga burgu i Andrievices (Sudnices). Populli i Gucisé i besoi postin e kryetarit té komunés. Ai proteston pse Krahina e Plavé-Gucisé mbeti juridikisht e lidhur me Cetinén e jo me Shqipériné?; title: Ate e larguan nga detyra e mé voné e internuan né Hungari, prej kah kaloi né Viene. Kétu takohet me Bajram Currin (qé ndodhej poashtu né Internim) dhe i organizojn e i ndihmojn studentét shqiptar né kété qendér evropiane.; title: Me kapitullimin e Austro-Hungarisé, me 1918, kthehet né Shkodér e mé voné né Guci. Organizon mitingje dhe bashk me Hasan Ferrin i mobilizojn popullin per mbrojt-jen e vendit nga sulmet e ushtrisé Serbo-malazeze. Ismajlin e zgjodhén edhe pérfaqésues té krahinés né Komitetin e Kosovés sé bashku me Hysen Ef. Vuthin dhe u tregua shumé aktiv.6; title: "Ismail Efendia, dita dités po paraqitet pran komandéve qé pérfaqésojné shtetet e médha kétu né Shkodér" - u shkruante parisé sé késaj krahine Hysen Ef. Vuthi, né njé rast.; title: Per cdo dité Nikoci kacafytej me pérfaqésuesin ushtarak francez né Shkodér, mikun e Serbéve - Bardi de Fortu. Ai né shtator té vitit 1919 e urdhéronte ti mbledhé refugjatét e Plavé-Gucisé e té kthehet mbas. Per kété Ismaili i pérgjigjet:; title: "Zotni ju po na flisni me gjuhén "e tehit té shpatés". Ju e keni marré vesh se mbi popullatén e krahinés soné u ba nji kasaphane e tmershme e paré dhe tashti po na dety-roni per t'u dorzue qé t'aplikohet mbi nevé kasaphane e dyté. Kjo do té thoté se popullata e viseve t'asaj krahiné té cfaroset, sepse nevé i njohim serbo-malazezét".; title: "Ju jeni vet fajtor, pse kundérshtoni dhe nuk po nén-shtroheni. E pse e refuzon ti, Ismail, origjinén ténde? A nuk e ke edhe ti llagapin sllav?"; title: - "Uñé vet personalisht kam luftue dhe do té luftoj opet per té shlye llagapin me "v i q" (qé ia kishin ngjitur mbiemrit té tij malazezét me 1912 - R.D.) sepse prejardhjen teme e kam nga fisi Dukagjin (...) Nik-Kocajt ishin nga Nikajt e Merturit".7; title: Fatkeqesisht sot asnjeri nga Nikoçajt qe jeton ne Guci se dine kete gje dhe nuk dine te flasin as te lexojne me ne gjuhen tone - shqipe. Por me krenari e mbajne mbiemrin Nikoçeviq; title: "Pasi u pa se Ismail Nikoçi ishte nje atdhetar i paperkulshem, agjentura jugosllave pergatiti vrasjen e tij. Me pare u blene shqiptare te korruptuar qe do te kryenin krimin. Largimi i Ismajlit nga Shkodra ne Barbullush nuk i ndali gjaksoret.; title: Ne nje raport te komitetit nga Shkodra, te 2 nentorit 1919, ne te eilin behet fjale mbi intrigat e te huajve ne Shkoder, ndermjet te tjerash thuhet: "Beligradi i ka dhene Zyres Jugosllave ne Shkoder nje subversion prej Fr. 500.000. Veprimi i pare (...) ishte te vramunit e Ismail Efenise, kryetar i perlimtarise (bashkise) se Gucise".; title: E wane me 25 tetor 1919 ne Barbullush. "Ne shenje zie per humbjen e Ismail Nikocit, Komiteti i Kosoves mbajti zyrat e mbyllura per 3 dite dhe flamurin e uli ne gjysem shtize".; title: Gjate Jugosllavise se pare dhe gjate Luftes se fyte Boterore, nga vellazeria Nikocaj u dallua Sali Hasan Nikogi (djali i Hasan Bajrit te famshem). Ky ne eilesine e kryetarit te komunes ne Guci i ndihmonte kaeaket, rezis-tencen anti-sllave dhe me vone anti-fashiste ne keto ane. U ndihmoi edhe patrioteve e demokrateve shqiptar qe ishin strehuar ne kete krahine n'ikje nga ndekja hakmar-rese e Ahmet Zogut pas renjes se Revolucionit Demokratik te Nolit ne Shqiperi. Ne nje rast: "Hasan Prishtina bashke me Mustaf Krujen ishin strehuar te Keri i Sadri Bardhit, ne Bradozhnice - ku banonte pas ikjes nga Rugova me 1919. Pasi i rrethojne, Keri arriti t'i largonte nga shtepia, por i harruan do libra. E bija e Kerit - Safia, duke e dite se librat do te zbulojne rastin, i merr ato dhe u shkon pas e iau dorzon diku ne mal. Kur kthe¬het, xhandaret i kishin lidhe djalin e Kerit, Haxhen dhe vellaun e keti, Mikin. Duke iu kerenue e pyeten Safine se ku ishte dhe ku jane kaeaket, se ti duhet ta dishe? Ajo, me zgjuetsi pergjigjet: "Me leni vetem tu tregoi" Ata i largojne te lidhunit dhe ajo u pergjigjet: "Isha ne takim me nji jaran (dashnor) nga Rugova, u lutem mos me zbuloni se me mbyte Haxha". Ata mbasi nuk gjejne asgje te dyshimt e leshojne dhe keshtu e shpeton rastin. Ushtria shkojne duke i liruar edhe meshkujt e shtepise. Mbas largimit te xhandarve Prishtina dhe Kruja kthehen te Keri dhe bashk me te kalojne ne Qafe te Vranices te Celajt. Ata i kalojne ne Vuthaj. Ne kete kohe Hasan Prishtina i perciellur nga Avdyl Shabani - Çelaj dhe vellau i Sali Nikoçit Zeqiri, bashk me Ker Sadrine, kalojne te Dede Çoku dhe neper Vermosh biene ne Linaj e Shengjin...; title: Novica Popoviq e zbulon rastin dhe done ti rrethoj e tl çfarose me gjithe Çelaj. Nderhyrja me zgjuaresi dhe kembengulja e kryetarit te komunes te Gucise, Sali Nikocit e ndalon Popoviqin. Ai i thot se jane njerezit e mi dhe pa me vra mua s'ban ti cartish. U premton se do tja dorzoj vet Popoviqit. Novica niset per Beograd qe ti jap si hariq Pashiqit, se e ka ne dore Hasan Prishtinen. Kur kthehet e kupton se s'ishte ai aty. Mustafa Krujen, per hire te Salit me nje pasaporte fallce e kalojne ne Zare, qe atehere ishte ne Itali.; title: "Sal Nikoci ka qene burre burrash" - me thot Sadik Bekteshi (ne Tirane me 1971), komandant i AP. "Perlat Rexhepi" te Shkodres, te eilin Saliu e kishte lejuar te qendronte ne Vuthaj, gjate vjeshtes se vitit 1943.; title: Pas Luftes se II Boterore Salin e burgosin "kuqaloshet". Edhe pse njeri nder themeluesit e LAÇit ne Guci kishte qene edhe Xhafer Nikoçi, emrin e te cilit e mban sot Shkolla e Gucise...; title: Mulla Agan Koja; title: Agan Koja në kujtimet popullore të krahinës krahaso-het me emrin Azem Gálica i Plavës, Luani i Kërshit të Ujkut ose Skifteri i Dobërdollit. Këto epitete ia dha veprimtaria e tij luftarake dhe aksionet e guximshme që i zhvilloi rreth Dobërdolit e në Shkëmbin e Ujkut (Mujkut). Qafë të Diellit, Qakorr e vënde të tjera të kësaj krahine...; title: Ai është pasardhësi i trimit Ali Koja, njërit nga kryetri-mat dhe udhëheqësit e spikatur të luftërave për mbrojt-jen e Plavë-Gucisë në vitet 1875-1880; title: Agan Koja; title: Agan Fehrat Koja lindi me 15 prill të vitit 1892 në Përgëjavor të Plavës. Në Plavë e kreu mejtepin (4 klasë Shkollë), medrezën (Shkollën e mesme fetare) e kreu në Pejë dhe vazhdoi në Shkup shkollimin e mëtejshëm.; title: Okupimi malazez, të cilit iu kundërvu në tërë fuqinë e vet, e gjeti imam në një xhami të Plavës. Në vitin 1917 kapi pushkën dhe u vu në krye të një cete kacakësh për t'i përzën Austro-Hungarezët nga krahina jonë.; title: Në vjeshtën e vitit 1918, në afërsi të Plavës, i carmatosi tre batalione ushtarake A-H dhe vrau kapitenin e tyre Haufraun Gustav Hashor, duke i armatosur kështu pjesën më të madhe të popullsisë së Plavës e të Gucisë.; title: Ceta e tij e pëngonte tërheqjen e trupave të ushtrisë së mundur A-H, që vinte nga Fronti i Selanikut. E pasi Azem Gálica s'i lejonte të kalonin kah Mitrovica e Peja, drejtoheshin kah Decani e Plava ku binin në pritat e Azem Galicës II - Mulla Agan Kojës.; title: Kjo cetë bashkëpunonte me ato të Sanxhakut, t'ud-hëhequra nga kryetrimatdsuf Mehani, Rek Bisheva, Hysen Boshkoviqi dhe me cetat kacake të Rugovës t'ud-hëhequra nga Keri i Sadri Bardhit, Sali Rama etj.3; title: Pjestar të cetës së tij ishin shumë Plavianë, por më të njohur ishin: Xhemal Koja, Ismail Sharkini, Ramë Mazi, Beqir Arifi, Jusuf (Jule) Metku, Haxhi Nimani, Mulla Xhema, Beqë dhe Emin Lluka, Vejsi e Deli Shahmani etj.; title: Kjo cetë i zhvilloi më se 40 sulme kundër ushtrisë Jugosllave duke u bërë tëmerr për të.; title: Aksionet më të njohura tAgan Kojës ishin: Lufta në Doberdol ku ndër bandave plackitëse të Millosh Popoviqit me 10 qershor 1919. Në këtë betejë Popoviqit i mbetën 30 ushtar të vrarë dhe 11 të plagosur si dhe iu muarrën krejt bagëtia e plackitur dhe iu kthyen blegë-torëve të Rrafshit të Dukagjinit që gjindeshin në ato bjeshkë e që ishin mbajtësit kryesor të luftëtarëve të Mulla Aganit. Sidomos Haxhi Nimani e Müsli Syla nga Dobroshi i Gjakovës. Pastaj blegtorët nga Batusha, Nivokazi, Molliqi etj.; title: Një aksion tjetër u zhvillua në korrik të vitit 1920 të Kershit i Ujkut në afërsi të Liqenit të Hridit, kundër 3 batalioneve Jugosllave të armatosura deri në dhëmb, bile edhe me artileri malore. Me një aksion të rrufeshëm u zunë rob 13 oficer të lartë Jugosllav në mesin e të cilëve edhe komandanti i operacionit me graden kolonel. Pasi i larguanë ushtrinë nga ajo zone, i çarmatosi dhe i lëshoi të turpruar të kthehen në Plavë.5; title: Pastaj në Qafë të Diellit, në një rast Agan Koja i vrau 4 oficer malazez dhe i carmatosi 50 ushtar. Të gjitha pushkëve të tyre ua hoqi shulat dhe ua dha pronarëve bashkë me një letër ku thuhej: "Kështu kemi urdhër praj Hasan Ferrit".; title: Me akuzën se s'po tregojnë aftësi për likuidimin e Mulla Agan Kojës dhe cetës së tij u ndërruan shumë "nacallnik" e oficer ushtarak të Plavës. Por "sishte faji i Millosh Popoviqit, Bogdan Shoshkiqit ose i Novica Popoviqit etj. qe zëvendësuan njeri tjetrin (...) por egzistenca e luftë-tarëve plavianë të lirisë. Shkaqet duheshin kërkuar në frymën e pashuar të qendresës, e cila ekzistonte në pop-ull, dhe në pjekurinë e një drejtuesi të aftë guerrilas si Mulla Agani. Është për t'u theksuar se Mulla Agani nuk kreu aksione vetëm në viset kufitare ose në qafat malore (...) Kur ishte e nevojshme ai zbriste deri brënda qën-drave të banuara malazeze. Përmëndet psh. Atentati që iu bë në Velikë Todor Mikiqit...".6; title: Për Mulla Aganin dhe trimëritë e tij, Bajram Curri deklaronte mëse një herë: "Mulla Agan Plava i ka shokët e rraïlë ndër ata ci kamë njoftë unë deri sot."; title: Ndërsa Hasan Ferri shtonte: "Mulla Agan Plava me shokët e tij, janë porsi kreshnikët e dikurshëm të cetës së Mujës e të Halilit".; title: Kurse vet Mulla Koja u shprehte: "Une s'bëjë asgjë tjetër vee po i zbatoj urdhnat e Komitetit të Kosovës".7; title: Për të gjitha këto, Novica Popoviq i kishte vu në qarkul-lim më se 100.000 dinar për zhdukjen e Mulla Aganit. Të holla këto që i hëngri njefar Ali Hysku nga Plava, por ia zunë në fyt të vëllezërit që e dënuan me vdekje dhe e ekzekutuan pas vrasjes së Aganit në shtator të vitit 1930, në shtëpinë e vet në Tropojë.; title: Për vrasjen ë këtij trimi plavianë shkroi edhe gazeta "Rilindja e Arbërit", viti I, nr. 69 dt. 18 shtator 1930.; title: Njëri ndër trimat më të njohur të cetës së Mulla Agan Kojës ishte edhe Ramë Rexha i Plavës i njohur me emrin Ramë Mazi.; title: Po shenojmë këtu një shkrim të gazetës Kosova të Tiranës të botuar në shtator të vitit 1995, t'autorit Dr. Can Mulaj nga Durrësi:; title: Ramë Rexha "lindi në Plavë me 14 shator 1898, në një familje të përmendur për bujari e për tradita patriotike. (...) Filloi aktivitetin e vet patriotik nga vitet 1918 deri në vitin 1944, kur u vra tradhtisht nga OZN-a në Plavë. (...)"; title: Pas trimërive që tregoi në përleshje me Serbo-malazezët në vitet 1918-1919 "pushteti Serb kishte vënë në dis-pozicion sasi të madhe parash dhe spiunësh për kapjen gjallë të tij, dhe ia arritën qëllimit në vitin 1922, në shkurt, në shtëpinë e tij. (...) E dërgojnë në Pejë, e dëno-jnë 20 yjet, por me ndihmën e bashkëluftëtarëve të vet arratiset nga burgu e del kacak."; title: I bashkohet cetës së "Mulla Agan Plavës deri në vitin 1930, kohë e cila përkon me vrasjen tradhtisht të Mulla Aganit, bashkluftetarit te Bajram Currit.; title: Vitet 1930-1940 ishin vitet ku ai me ceten e vet bente inkursicione spastruese ndaj krimineleve dhe bandave te pushtuesit Serb ne Plave-Guci, Rrafsh te Dukagjinit, Drenice e deri ne Peshter. (...); title: Vitet e pushtimit italian poashtu qene vite plot perp-jekje si ndaj fashisteve edhe ndaj sllaveve.; title: Kishte simpati ndaj partizaneve qe luftonin fashizmin por si besonte parulles "Bashkim-vellazerim" qe lansonin ata.; title: Simpatine ndaj partizaneve e tregoi me "8 Nentor 1943, kur krenet komunist Hajro Shahmani, Hysni Zajmi, Qamil Brovina e Xheladin Hana u rrethuan nga forcat naziste ne klubin e Plaves, ai me nje sulm te befasishem cau rrethimin dhe i shpetoi keta te rinj, ndersa me vone tradhtisht te nipin Hajro Shahmanin dhe Hysni Zajmin i kapen gjermanit e i pushkatuan."; title: Por duke e ditur mire biografine dhe duke ia pasur friken OZN-a "vuri ne levizje levat e tij dhe e vrau tinzisht ne pusi ne afersi te Plaves ne vitin 1944."; title: Sali Bashi Hasangjekaj; title: Vellazeria Hasangjekaj e fshatit Martinaj, jane Vukel te fisit Keimend. Gjeke Vuku ishte i besimit katolik, ndersa i biri Hasani kaloi diku kah fundi i shek XVII apo fillimi i shek. XVIII ne islam...; title: Pas masakrave qe ushtruan serbo-malazezet mbi Krahinen e Plave-Gucise, ne mars te vitit 1919, Sali Bashi kaloi ne Shqiperi dhe u vendos me gjithe familje ne Baçallek te Shkodres se bashku me qindra refugjate te tjere nga fshati Martinaj.; title: Perveç puneve te perditshme qe i bente per ta mbajtur familjen gjalle, ai u pergjegj edhe zerit te Atdheut sahere qe e kerkon te Komiteti i Kosoves. Me 1920 mori pjese ne lüften e Kopilikut kunder hegjemonisteve Jugosllav qe kishin mesyre Shkodren.; title: Qe nga kjo kohe ai u be si te themi ushtar i negullt 1 Bajram Currit. Mori pjese edhe ne Revolucionin Demokratik te Qershorit te vitit 1924, ne Shqiperi. Bente pjese ne grupin e Kosovareve qe furnizonin me ushqime e armatim Hysni Currin, qe ndodhej ne Puke me 4-500 luftetar kosovar e dukagjinas.; title: Nje dite karvani i gjate i kuajve te ngarkuar ngjitej neper malet e Miredites dhe kur arriti ne Gomsiqe u nethua nga nje bände e madhe plackitesish. Me kot u munduan Ali Meta dhe Adern Myftari-Gjonbalaj ti bindin kusaret tiu hapnin rrugen. Pa pritur ia filluan pushkes. Pas nje lüfte te pabarabarte, qe zgjati mbi dy ore, mbeten te vrar qe te gjithe perciellsit e karvanit (7 sish), Ali Meta e Adern Myftari u zune rob!?; title: Aty mbeten deshmor: Sali Bashi-Hasangjekaj se bashku me Vuthjanet: Isuf Etemin, Ali Cubin-Brucaj dhe katër rugovas...1; title: Një tjetër pinjoll i kësaj vëllazërie që u dallua për vepra atdhetare ishte edhe Avdi Smajli; title: Thellë në zemrën e mendjen e Avdiut të ri mbeti e pash-lyer vrasja e mixhëssë tij, Shelko Hakut në luftën për mbrojtjen e Krahinës, te Ura e Plavës. Shelku ishte plagosur në njëren kembë dhe nuk mund të lëviste. Rrethimi nga malazezët ngushtohej. Shokët provojnë të bartin, por ai u tha jo. Më leni mua këtu, dua të qëndroi deri në vdekje. Pushka e tij u ndëgjua deri në orët e vona të dites. Derisa i nehte edhe daman i fundit i gjakut. Një zot e di sa plage në trup mori dhe ku e groposen malazezët?; title: Kanga per Avdi Smajlin; title: Heroizmi i axhës, tek Avdiu kishte nxitë krenari por edhe unejtje ndaj pushtuesëve. Ai si çdo i ri i fshatit Martinaj, shkollohej nëpër odat e burrave - universitetet shqiptare, duke u pajisur me bunëri, trimëri e bujari...; title: Bujaria e tij binte në sy sidomos kur i qethte dhënt:; title: "Nesër i ka të qethunat e dhënëve Smajl Haku burra - u thonte bashkëfshatarëve të vet në Kodër te Bajraktarë (ku mblidheshin e mblidhen edhe sot Martinajt për çdo mbrëmje) dhe sejcili nga ju duhet të marrë nga një lugë në xhep e të dal në Qafë të Vizitorit. Kush nuk del është anmik i shpisë sonë". E me qënëarmik i shtëpisë së Smajl Hakut atëherë s'ishte lehtë.; title: Dimrit i mungonte ushqimi për të gjitha ato dele dhe detyrohej të dimronte në Peshter. Atje në kohën e Karagjorgjeviqëve, harombashët (cetnikët) sërb bënin kerdinë ndër vendasit, shqiptar. Një natë, një harambash i tillë i erdhi në tëbanë edhe Avdiut, i armatosur deri në dhëmb, dhe për tia falur jetën atij dhe dy shokëve të vet, kërkoi një shumë të madhe të hollash. Avdiu me gjak-foftësi i premtoi të hollat, dhe e fton të ulet derisa njëri nga shokët të shkoi ti marr parate gjoja te një mik i ty re në fshatin Ugell.; title: Në bisedë e sipër Avdiu i hidhet shkjaut në shpinë, ia ngjet për fy ti me dhëmb dhe e shtrinë nën vete. Me ndih-mën e shokut e mbyti dhe e groposi në tëbanë (stan), por pa vonuar zbulohet nga xhandarët dhe detyrohet që të bashkohet me çetat kaçake në mal. Kalon jetë të vështirë, meqë as në Shqipërinë e Zogut s'gjenë strehim, përshkak se axha i tij - Sali Bashi ishte vrar në Revolucionin antizogist në betejën e Gomsiqes, për të cilën kemi bërë fjalë më lartë...; title: Ndërkohë Avdiut, shkijet ia vranë edhe dy mixhallarët, Sylë dhe Sadri Mehmetin, vetëm për ti shtuar varret e Shqiptarëve - sic thonin ata. Kjo i shtoi edhe më shumë vërerin kundër tyre...; title: Për kater yjet me rradhë Avdiu se hoqi pushkën nga dora, gjatë viteve 1941-1944. Ishte nder të parët në çdo betejë që e thirrte Atdheu, në luftë kundër cetniko-komustëve Jugosllav. 'As plumbi se donte" - më thoshte njëherë në NY Jakup Jahelezi (Metaliaj 92 vjeçar), i cili përveç këtij i açikonte edhe Selman Fakun e Demë Rekun e Martinajve. "Skam pa djem ma trima në jetën time".; title: Vjeshta e vitit 1944 ishte mot i zi, me një shtërngatë që shkulte lisat me rrënjë, shkatronte dhe shkretëronte gjithëcka zënte përpara. Natë mesjetare e thikave të gjata - kur viktimat groposeshin si kafshët e ngordhura. Ishte kohë e një ere të keqë, kohë e krrakamës së korbave dhe ulurimave të qenve të tërbuar nga të ushqyerit me kufo-mat e njerëzve. Kjo të përkujtonte Qafën e Previsë të vitit 1913.; title: Shqipëria shkelej vandalisht nga thundra sllavo-komunistë, ndërsa Kosova dhe viset e tjera shqiptare mbyteshin në pellgje gjaku. Masakrohej pa mëshirë ajka e Popullit Shqiptar, një brez i tërë atdhetarësh të flaktë dhe veprimtarësh të Lidhjes së II të Prizrenit, që s'ishte gjë tjetër veçse vazhdim i asaj të parës, të vitit 1878.; title: Avdi Smajli, si edhe shumë nacionalist të tjerë mbeti duke u sjellur nëpër Alpet e Shqipërisë, nëpër foletë e Shqiponjave duke u ushqyer me bare dhe mish kali: "Dhetë ditë kemi jetue në Roshkodol, me mishin e nji kali të coftë" - më thoshte njëherë në New York, bashkëluftë-tari i tij, Elez Myrta i Botushës.; title: Me Demë Ali Pozharin e shumë të tjerë e gjejmë edhe në ngujimin e Junikut, dhe lufton me heroizëm të paparë kundër çetniko-partizanëve që vepronin në këto anë. Ishin edhe në Kuvendin e NDSH që u mbajt në Dobërdol në veren e vitit 1945. Shpresonin se një ditë do ti pra-nonte Shqipëria mëmë, por...; title: Duke e pare se çdogjë e mori lumi, detyrohen të tërhiqen që të mos zihen të gjallë. I braktisin trojet e veta dhe kalojnë në Greqi. Prej andej pa iu ndar Derne Ali Pozharit shkojnë në Turqi, ku i bashkangjitet lëvizjes nacionaliste dhe antikomuniste - Partisë Agrare -Demokratike "Ballit Kombëtar" të udhëhequr nga Prof. Abas Ermenji dhe burra të tjerë të kombit tonë.; title: Gjatë gjithë sundimit të Rankoviqit, familja e tij në Martinaj, duke filluar prej babait plak e deri te Halili i mitur (i cili nëpër qelitë e kazamateve serbo-sllave e fiton tuberkulozin dhe vdes shumë i ri) i përjetojnë të gjitha mizoritë e sistemit sllavo-komunist.; title: Ca vite para vdekjes në Belgjikë Avdiut i bashkangjitet edhe e shoqja-Shefka, e cila stoikisht e kishte pritur tërë jetën. Vdes në mërgim dhe duke e shfrytëzuar atë fare autonomie që e kishim para vitit 1989, niprit e tij e sol-lën në Atdhe. Sot i pushqjnë eshtrat bashkë me ëndrrat e tij, në Prishtinën kreshnike, duke pritur lirinë s'bashku me mijra martir kosovar të rinjë e të yjetër të rënë theror për atë tokë arbërore...2; title: Nga vëllazëria Hasangjekaj, kemi edhe një familje trime, nga e cila tri gjenerata djal pas djalit u shkrinë për mbrojtjen e këtyre trojeve dhe bashkimin e tyre me Nënën Shqipëri.; title: Në ceremoninë e varrimit të dëshmorëve të rënë në luftërat për mbrojtjen e Plavë-Gucisë, në janar të vitit 1880 Ali Beg Gucia i përmendi me pietet edhe Dysh Gjerin e Brahim Çelën e Martinajve.; title: Rrugën e babait - Dysh Gjerit, Hasangjekaj e vazhdoi me vendosmëri i biri i tij Gjero Dyshi.; title: "Në muajin prill 1919 u mësua se Komandantët Italo-francez në Shkodër, caktuan njëfar komisioni prej 10 ofi-cerësh të përbashkët dhe kërkuan disa shqiptarë për kallauza (për vezhgimin e kufirit të Shqipërisë të caktuar në vitin 1914 - R.D.) të cilët edhe u caktuan, bile për krahiën e Rugovës ishin Keri i Sadri Bardhit dhe Sali Rama, kurse për Plavën me Guci, Gjero Dyshi me Shaqir Mushin (...).; title: Kur komisioni mbrriti në veri në Qafën e Diellit, u ndalua prej autoriteteve Jugosllave. Ato i kërkuan komi-sionit italo-francez dorzimin a atyre shqiptarëve që ndod-heshin me ta, me pretekstin se pandeheshin për krim-inela ilegal dhe në vend të Shqiptarëve iu ofruan të shoqëroheshin më tej nga malazezë. Sic u mësua nga vetë malazezët më pas, as francezët e as italianët nuk patën ndonjë kundërshtim ndaj kërkesës dhe ranë dako-rd t'i dorzonin shoqëruesit shqiptarë. Megjithëse nuk e dinin gjuhët italiane ose franceze, shqiptarët kuptuan se çka po sillej rrotull tyre, prandaj të katër u larguan disa hapa.; title: Edhe komisioni u largua në drejtim të një postko-mande serbe aty afër. Ndërmjet Serbëve roje dhe 4 shqip¬tarëve filloi pushka që zgjati për 2 a 3 orë. Së fundi Gjero; title: Dyshi kishte mbetur plagosun mbi déboré, kurse shokét e tij kishin mundur té largohen. Prej rojeve malazeze aty kjen vra 5 veta dhe plagos 5 té tjeré. Gjero Dyshi i plago-sun rendé u zbrit prej rojeve malazeze né Plavé dhe u vendos né xhaminé e lagjes Rexhepagaj. Kétu populli i Plavés e pa me sy Gjero Dyshin té plagosun, qé mizorisht rrihej prej xhandarve. Ai lebetitej dhe renkonte - xhan-darét kinse do ti kérkonin llogari per veprimet e tija, qé kish pasé zhvillue kundra pushtetit jugosllav, e tortur-onin per té trembur popullin.; title: Viktima, ndonése me shpirté né dhémbé, rrihejné xhami lakuriq prej xhandarve. Trimi vdiq nén tortura, kufoma iu ekspozua gjaté dités né shesh, qé populli ta véshtronte. Askush nuk guxonte té fliste. Né mbrémje kufoma e Gjero Dyshit u gropos.; title: Gjero Dyshi ishte njé patriot shqiptar i flakét, nga katundi Martinaj i Plavés. Shpesh ka ndodhé ndér aksione té cetave té armatosura kontra okupatoréve serbo-malazez dhe austro-hungareze. Ay edhe nji heré desh t'i sherbej atdheut tue u ndodhun pérkrah té nji komisioni evropianésh (...). Kuptonte se jeten e kish té sigurueme. Por ja, doli e kundérta, evropianét e dorzuan te anmiqté..." 3; title: I biri i Gjero Dyshit, Elez Gjeri u vra nga Nazi-fashistét né Luftén e II Botérore né Peje...; title: Edhe Bajraktarajt e Martinajve jane shquar per triméri dhe atdhetari né Malésiné e Madhe. Né Nénkomitetin per organizimin e mbrojtjes sé Gucisé nga ushtria Jugosllave né vitin 1918-1919 krahas Jusuf Hotit, Shaqir Musliut, Adem Omeragés, Shaqir Halilit, Cun Mulés, Adem Smajlit, bajraktarit té Gucisé, ndodhej edhe Bajraktari i Martinajve-Azem Bajraktari, Hasangjekaj, té cilin e vrané malazezét mé voné...4; title: Shaban Ibishi-si Kapobandé vendas sé bashku me Iber Hysin-Balidemaj, u prini djeméve té Martinajve gjaté gjithé Lufté II Botérore dhe né cdo betejé dolén faqebardhé:; title: "Bajraktari trim si zana,; title: Iber Hysi t'u knofté kanga" - kéndoj rrapsodi popullor mé vone.; title: Ne kete lufte, ne anen e partizaneve (Rexhep Haka, Rame Myftari, Rexhep e Rrustem Ethemi, Istref Salihi etj.) si edhe - ne ate anti slla-vo-komuniste, u ren-diten pothuajse te gjithe djemte e Hasangjekajve.; title: Ne fushen e nderit mbeten: Rame Cubi, Muc Isufi dhe Imer Muji (haben e te cilit - Muje Galin, e pat pushkatuar Avro Cemoviqi ne Qafö te Previse, ne mars te vitit 1913). Kurse si partizan ishin vrare: Rame Myftari e Rrustem Ethemi...; title: Pas luftes u burgosen vellazerit: Halil e Rame Tola-qe e denuan me vdekje dhe e ekzekutuan.; title: Ndersa gjate kohes se Rankoviqit, perveç Smajl Hakajve, per te eilet kemi folur me larte, disa here u malltretua dhe u mbajt ne bürg edhe Brahim Haxhia....; title: Sadri Keqi Bruçaj; title: Edhe Bruçajt (Brunçajt) janë pasardhës të Nrel Bal Nikçit të Vuthajve.; title: Nrel Bala ishte njëri nga trimat e Kelmendit që u vra në kryengritjen antiosmane të vitit 1684. Gojëdhëna thot: "Thonë se lufta ma e madhe ish kën ba në Luginën e Gucisë, ku pushtuesit osman u nalen për shumë kohë. Kelmendasit, e klshin pas damtue shumë pushtuesin osman tue msy naten në cadrât e tyne, tue vra shumë ushtarë osman e pa u damtue vet, tue u kthye në shpati-jet e maleve. (...) Në këtë luftë ashtë vra nji mashkull ynë ei ish kën boll trim. Emnin e ka pas Nrel Bala, bash vllau i Gjon Bales". Ndërsa Sulejman B. Ahmeti në librin e tij "Vuthajt dhe Vuthjanët" vazhdon: "Qysh n'atë kohë kan met emrat: Guri i Gjon Baies (në Baleine të Luzhës). Ashti i Nrelti (pyll midis Zarunicës e Fushës Sirme). Këta emra janë edhe sot. (...) Fakti qe njëri nga të parët e Vuthjanëve të sotëm Nrel Bala, është vrarë në luftë kundër pushtuesve osman, pikrisht duke mbajtur këto troje vërte-ton se ai ishte banor kelmendas i kësaj treve".; title: Ka mundësi bile, që kryetrimi Nrel Bala ta ketë edhe var-rin diku në Ashtin e Nrelit?; title: Për herë të pare Bruçajt, përmëndën në histori kah fundi i viteve 50-ta të shek. XIX, kur autoritetet osmane e for-muan në Shkodër një komision të posaçëm të "Xhibalit" (Malësisë), të cilin e përbënin 26 përfaqësuesit e 26 bajraqeve të rrethit të Shkodrës dhe në secilin bajrak e caktuan nga një "bylykbash".; title: Bylykbash në bajrakun e Vuthajve u caktua Smajl Ujka-Bruçaj, i cili ishte shumë i afërt me Kajmekamin e Gucisë-Ali Begun, të cilin e shoqëronte në çdo udhëtim jashtë krahinës në fjalë, bile edhe kur shkonte në Stamboll.; title: Nga periudha osmane përmëndet edhe Ibish Brunçi, i cili luftoi kundër Vezirit të Shkodrës rreth bjeshkës Rokopeç, të eilen Veziri donte t'ua grabitë vuthjanëve, por pa sukses...; title: Rrugën e Ibishit, e vazhdoi edhe i biri i tij Daut Ibishi, i cili u vra nga turqit në fillim të këtij shekullit.; title: Në luftërat shqiptaro-malazeze të viteve 1879-1880 nga vëllazëria Brunçaj u dalman: Smajl Ujka, Sejdi Selmani, Smajl Mehmeti, Qerim Sadiku me të birin Keqin, Selman Fazlia, Uke Rrusta, Syle Istrefl, Iber e Bektesh Brunçi.; title: Pas okupimit të krahinës në fjalë nga malazezët, njëri nga paria e Vuthajve që informon Komitetin e Kosovës me çka ka ndodhur në Guci me 1919 është edhe Cub Maxhuni i Brunçaj ve.; title: Shumë dj em të kësaj vëllazërie që ishin vendosur në Shkodër me rrethinë, moren pjesë në Luftën e Koplikut kundër invaduesëve Jugosllav me 1920 dhe në Revolucionin Demokratik të Qershorit të vitit 1924, në të cilin ra edhe trimi Ali Cubi-Brunçaj, në një përleshje të pabarabartë në Gomsiqe të Mirëditës.; title: Gjatë gjithë sundimit të Karagjorgjeviqëve shumë djem të Vuthajve u renditën në çetat kaçake antijugosllave. Më të njohur nga Brunçajt kanë qenë: Sadri Keqi, Ramë Smajli, Bajram Zeneli, Gal Muzlia etj.; title: Sadri Keqi i Brunçajve , i vendosur aso kohe në Shkodër, ishte njëri nga jatakët kryesor të çetanikëve të Plavë-Gucisë. Shtëpia e tij ishte shëndrruar në një bujtinë të vërtetë për "muhaxherët" e kësaj krahine.; title: Gjatë luftës II Botërore pothuajse të gjithë djelmia e Brunçajve ishin në shërbim t'atdheut. Shumica në çetat vullnetare në mbrojtje të kufijve etnik shqiptar. Ndërsa pas luftës terrori i kuq sllavo-komunist nuk i kurseu as ata. Në vitet e pesëdhjeta, pas shumë reprezaljesh që u ushtruan mbi ta e syrgjyrosën dhe e mbajtën me vite në burg Binak Avdinë...; title: vepra ne vazhdim........; title: Spjegime; title: Xh. Gosturani: "Jakup Ferri"-Tirané, 1982.; title: Elmaz B. Plava: "Plava e Gucia né Lévizjen Kombétare Shqipíare'-Tirané 1995 f.204-219; title: Shlh gaz. "Kosoua'-Tlrane, nr.3 maj, 1993 f.7 dhe nr. 9, korrik 1993 f.8.; title: 1. F. Mehmetaj: "Népér shtigje té h¡storisé"-Prishtine, 1997 etj.; title: "Rilindja" e 18 nentorit 1997 f.16; title: E Plava: Lib. I cit. F. 216.; title: Po aty: f. 217-219; title: 1. Elmaz B.Plava: "Plava e Gucia né Levizjen Kombétare Shqiptare" -Tirané, 1995 f.20.; title: 2. R. Dedushaj "Krahina e Plavé-Gucisé népér shekuj" NY 1993, f.84 dhe f.86; title: 3. Po aty: f.86-89 dhe "Historia e Popullit Shqiptar" Tirané, 1994 f.83; title: 4. R. Dedushaj: Lib. I cit. F.96-100; title: 5. Po aty: f. 110-127 dhe E. Plava: Lib. I Cit. F.214.; title: 6. E. Plava: Po aty, f.209.; title: 7. Po aty, f.217; title: 8. Po aty; title: R. Dedushaj: Lib. i cit. f.. 134-287 dhe lib. "Shpérngulja e Shqiptaréve té Plavé-Gucisé", NY 1997 f. 33. Dr. M. Shatri "Kosova ne LDB" - Prishtiné 1997 f. 322-323; title: Botuar né revisten: "Zéri i sé vértetés" N.J. qershor 1995 f.16; title: 1. R. Dedushaj: "Krahina e Plavé-Gucisé népér shekuj", NY 1993 f. 77; title: dhe 99-123. Grup autorésh: "Me pushké dhe pené per liri e pavarési",; title: Tirané, 1978 f. 110-116 dhe 119-121. Xh. Gosturani "Jakup Fern...',; title: Tirané, 1982 f. 199-204. Mustafa Memija: Liber me kété temé, f. 58.; title: Elmaz B. Plava: "Plava e Gucia né Lévizjen Kombetare Shqiptare".; title: Tirané, 1995 f. 80. 86. Alb. Historik i aut. F. Mehmetaj: "Népér shtig-; title: je té Historisé", Prishtiné, 1997...; title: 1. Hasan I. Gjonbalaj: "Kelmendi" - Peje, 1989 f, 29; title: 2. R Dedushaj: Lib, i cit. F.114, Hasan I. Gjonbalaj: "AliPashé Gucia"-Pejé 1996 dhe E. Plava: Lib. i cit. F. 207-210; title: 3. R. Dedushaj: Po aty, f. 134-135, 137, 82-83, 223 dhe 267.; title: 1. R. Dedushaj: Lib. I cit. F. 77 dhe 85, E. Plava: Lib. "Plava e Gucia ne Levizjen Kombetare Shqiptare" - Tirane 1995; title: 2. R. Dedushaj: Po aty, f. 154-157; title: 3. Zekeria Cana: "Gjenocidi i Malit te Zi mbi popullaten shqiptar 1912-1913", Prishtine 1997 f. 267; title: 4. Dr. Paloke Gj. Berisha: "Zhvillimi i shkollave dhe arsimi i; title: Shqiptareve ne Mai te Zi prej vitit 1878-1888" - Ulqin 1997; title: R. Dedushaj: Lib. I cit. F. 219 dhe 223; title: Po aty: f. 276, 285-287; title: 1. R. Dedushaj: "Krahina e Plavé-Gucisé népér shekuj" NY 1993, f. 77 dhe 114-116; title: 2. Po aty: f. 264-265; title: 3. Llbri: "LAdhja Kosovare-Kongresi i paré botnuer", Chicago 24-25 nanduer, 1973 f. 57-61 dhe F. Mehmetaj: "Népér shtigje té Historisé" - Prishtiné 1997 f.141; title: 1. Elmaz B. Plava: "Plava e Gucia në Lëvizjen Kombëtare Shqiptare" -Tirana, 1995 f. 59; title: 2. R Dedushaj: Lib. I cit. F. 24, 120 dhe 149-171; title: 3. Si në nr.1 f. 154; title: 4. Si në nr. 2 f. 199-209; title: Gaz, "Bota e re" ne disa vazhdime - Prishtine 1990 f. 11 Nga biseda me Rexhep G. Balidemaj ne NY me 20 prill 1996; title: R. Dedushaj Lib. I cit. F. 264; title: 1. Botuar ne gaz. "DielW NY tetor-dhjetor 1997, f. 11; title: 2. Botuar ne gaz. "Illyria" te NY date 20-22 maj 1993 dhe ne Kosova te Tiranes nr. 18, nentor 1995 f. 5; title: botuar ne gaz. "Illyria" NY 24-26 janar 1994 f. 17