Wstęp do filologii słowiańskiej
By: Leszek Moszyński.
Edition: 2nd ed.
Publisher: Państwowe Wydawn. Naukowe
Published: 2006
Place of publication: Warszawa
Language: pol
Format: Softcover
Number of pages: 408
ISBN-13: 9788301147204
Subjects: Slavic philology.; Church Slavic language -- Handbooks.
Description: 408 p. : ill. ; 24 cm; bibliography (p. 376-86); glossary of Old Church Slavonic (p. 394-409)
Notes: Bibliography, p. 376-86.
Table of contents: title: Spis treści … 5; title: Przedmowa … 13; title: Przedmowa do drugiego wydania … 15; title: ◦; title: CZĘŚĆ PIERWSZA:  PISMO I TEKSTY … 17; title: ◦; title: I. PISMO … 17; title: 1. Czy istniało pismo pogańskich Słowian? … 17; title: 2. Związek rodzaju pisma z obrządkiem religijnym … 19; title: ◦; title: Przyswajanie alfabetu łacińskiego … 20; title: 3. Pisownia niezłożona … 20; title: 4. Pisownia złożona … 24; title: 5. Reformy XV wieku: Hus i Parkoszowic … 29; title: 6. Nowe alfabety słowiańskie oparte na łacince … 31; title: ◦; title: Przyswajanie alfabetu greckiego. Cyrylica … 35; title: 7. Charakterystyka alfabetu greckiego … 35; title: 8. Pierwsze próby pisania literami greckimi … 36; title: 9. Powstanie cyrylicy … 38; title: 10. Historia poglądów na powstanie cyrylicy	 … 39; title: 11. Jaki Psałterz i Ewangelię czytał Konstantyn w Chersonie? … 40; title: 12. Stosunek cyrylicy do pisma greckiego … 42; title: 13. Pochodzenie nowych liter cyrylskich … 44; title: 14. Cyrylski system cyfr … 46; title: 15. Dalsze losy cyrylicy … 47; title: ◦; title: Głagolica, oryginalne pismo słowiańskie … 53; title: 16. Powstanie głagolicy … 53; title: 17. Cel i przyczyny stworzenia nowego pisma słowiańskiego … 54; title: 18. Paleograficzne źródła głagolicy … 55; title: 19. Źródła poznania głagolicy … 58; title: 20. Wartość cyfrowa głagolicy … 61; title: 21. Porządek liter głagolskich … 61; title: 22. Różnice systemowe między glagolicą a cyrylicą … 61; title: 23. Dowody starszeństwa głagolicy … 62; title: 24. Cztery fazy rozwojowe okrągłej glagolicy … 65; title: 25. Czy okrągła glagolica dotarła do Krakowa i Wiślicy? … 67; title: 26. Dalsze losy głagolicy … 68; title: 27. Chorwacka głagolica w Czechach i Polsce … 70; title: ◦; title: II. HISTORYCZNE TŁO POWSTAWANIA PISMA I TEKSTÓW SŁOWIAŃSKICH … 72; title: 28. Związek początków piśmiennictwa słowiańskiego z historią ówczesnej Europy … 72; title: ◦; title: Nie-Słowianie … 72; title: 29. Cesarstwo Rzymskie Zachodnie … 72; title: 30. Cesarstwo Rzymskie Wschodnie. Bizancjum … 73; title: 31. Germanie … 74; title: 32. Germanie wschodni – Goci … 78; title: 33. Germanie północni – Waregowie i Rusowie … 80; title: 34. Germanie zachodni – Frankowie, Niemcy … 81; title: 35. Niesłowiańscy mieszkańcy Panonii … 83; title: 36. Wschodni sąsiedzi Słowian … 84; title: 37. Czy na ziemiach zamieszkanych przez Prasłowian istniał niesłowiański substrat i jaki? … 86; title: ◦; title: Kościół chrześcijański … 86; title: 38. Zasięg chrześcijaństwa w Europie przed chrystianizacją Słowian … 86; title: 39. Początki chrystianizacji Słowian – misja salzbursko-akwilejska … 87; title: 40. Misja konstantynopolitańska … 89; title: 41. Misja Cyryla i Metodego … 89; title: 42. Misja moguncka, hamburska i magdeburska … 90; title: 43. Polska … 90; title: 44. Wprowadzenie ery chrześcijańskiej … 90; title: 45. Biblia i liturgia … 93; title: 46. Organizacja kościelna … 94; title: 47. Schizma wschodnia … 95; title: ◦; title: Słowianie … 96; title: 48. Początki polityczne Słoweńców, Chorwatów i Serbów … 96; title: 49. Bułgarzy i Macedończycy … 98; title: 50. Ruś … 99; title: 51. Lechici … 100; title: 52. Słowacy i Czesi … 101; title: 53. Rzesza wielkomorawska … 103; title: 54. Wielkie Morawy w świetle badań archeologicznych … 104; title: 55. Rola misji kościelnej w historii Wielkich Moraw … 106; title: 56. Źródła do poznania działalności misji słowiańskiej na Morawach … 107; title: 57. Postaci Cyryla i Metodego … 108; title: 58. Przebieg misji wielkomorawskiej … 110; title: 59. Walka o równouprawnienie języka słowiańskiego w liturgii … 112; title: 60. Najbliżsi uczniowie Cyryla i Metodego … 113; title: ◦; title: III. TEKSTY … 115; title: ◦; title: Zewnętrzna strona tekstów starosłowiańskich … 115; title: 61. Teksty pisane na pergaminie … 115; title: 62. Sposób pisania … 118; title: 63. Skróty … 119; title: 64. Tempo pisania … 121; title: 65. Najstarsze ośrodki piśmiennictwa starosłowiańskiego … 121; title: 66. Teksty starosłowiańskie pisane na innych materiałach … 122; title: 67. Najstarsze druki słowiańskie … 124; title: 68. Wydania tekstów rękopiśmiennych … 126; title: 69. Problem transliteracji … 127; title: 70. Tłumaczenia a teksty oryginalne … 129; title: 71. Najstarsze zachowane teksty staro-cerkiewno-słowiańskie wobec oryginałów Cyryla i Metodego … 129; title: 72. Dwa okresy w historii każdego rękopisu … 129; title: 73. Dziwne losy niektórych rękopisów … 130; title: 74. Pojęcie kanonu staro-cerkiewno-słowiańskiego … 131; title: 75. Nazwy tekstów staro-cerkiewno-słowiańskich … 132; title: 76. Podział tekstów ze względu na ich treść … 132; title: ◦; title: Teksty religijne … 132; title: 77. Teksty biblijne … 132; title: 78. Tetraewangelia … 133; title: 79. Jak powstał staro-cerkiewno-słowiański przekład czterech ewangelii … 134; title: 80. Późniejsze rewizje przekładu Cyryla i Metodego … 135; title: 81. Sposób cytowania materiału językowego z tekstów ewangelicznych. Wersety … 137; title: 82. Przykłady staro-cerkiewno-słowiańskich tekstów ewangelicznych … 137; title: 83. Inne księgi Nowego Testamentu … 156; title: 84. Psałterz … 159; title: 85. Pozostałe księgi Starego Testamentu … 163; title: 86. Teksty liturgiczne … 164; title: 87. Mszały … 164; title: 88. Ewangeliarz-aprakos … 167; title: 89. Wewnętrzny układ ewangeliarzy-aprakosów … 168; title: 90. Tetraewangelia jako księgi liturgiczne … 168; title: 91. Lekcjonarze … 169; title: 92. Inne teksty liturgiczne … 169; title: 93. Modlitewniki … 172; title: 94. Literatura patrystyczna … 174; title: 95. Zbiory homilii … 174; title: 96. Pateryk … 177; title: 97. Traktaty teologiczne … 178; title: ◦; title: Teksty świeckie … 181; title: 98. Traktaty historyczne … 181; title: 99. Teksty prawnicze … 183; title: 100. Inskrypcje … 189; title: 101. Listy … 189; title: 102. Pierwsze wiersze słowiańskie … 190; title: ◦; title: CZĘŚĆ DRUGA:  JĘZYK … 193; title: ◦; title: IV. JĘZYK PRASŁOWIAŃSKI … 193; title: ◦; title: Wiadomości ogólne … 193; title: 103. Co to jest pokrewieństwo językowe? … 193; title: 104. Słowiańska rodzina językowa … 194; title: 105. Język prasłowiański jako wspólne źródło wszystkich języków słowiańskich … 195; title: 106. Metody rekonstrukcji języka prasłowiańskiego … 196; title: 107. Względna i bezwzględna chronologizacja prasłowiańskich procesów językowych … 198; title: 108. Dynamiczne pojmowanie języka prasłowiańskiego … 198; title: 109. Język prasłowiański jako fakt historyczny … 199; title: 110. Problem etnogenezy Słowian … 199; title: 111. Metody badania pierwotnego zasięgu języka prasłowiańskiego, czyli praojczyzny Słowian … 199; title: 112. Poglądy polskich uczonych na praojczyznę Słowian … 201; title: 113. Kiedy istniał język prasłowiański? … 206; title: 114. Pochodzenie nazwy Słowianie … 206; title: 115. Przynależność Słowian do indoeuropejskiej rodziny językowej … 207; title: 116. Języki indoeuropejskie … 207; title: 117. Podział języków indoeuropejskich na grupy kentum i satem … 209; title: 118. Okres wspólnoty językowej bałto-słowiańskiej … 210; title: 119. Rozwój języka prasłowiańskiego … 210; title: ◦; title: Fonetyka i fonologia … 211; title: 120. Zasób samogłosek języka praindoeuropejskiego … 211; title: 121. Apofonia, czyli praindoeuropejska oboczność samogłoskowa … 213; title: 122. Zwycięstwo opozycji przednia – tylna: podstawowa zmiana epoki bałto-słowiańskiej … 214; title: 123. Problem defonologizacji sonantów … 215; title: 124. Tak zwane „prawo Fortunatowa-de Saussure’a” … 216; title: 125. Główne tendencje rozwojowe prasłowiańskiego systemu samogłoskowego … 218; title: 126. Zastąpienie praindoeuropejskiej opozycji iloczasowej przez prasłowiańską opozycję barwy samogłoski … 218; title: 127. Jery … 219; title: 128. System prozodyczny w końcowej fazie prasłowiańskiej wspólnoty językowej … 220; title: 129. Prawo sylab otwartych … 221; title: 130. Monoftongizacja dyftongów … 221; title: 131. Zmiana *ū1 → ы¬ … 222; title: 132. Powstanie samogłosek nosowych … 223; title: 133. Rozwój grup typu ort- i tort … 223; title: 134. Zmiany samogłoskowe wywołane tendencją do synharmonizmu sylabowego … 224; title: 135. Zasób spółgłosek języka praindoeuropejskiego i zmiany przedsłowiańskie … 226; title: 136. Powstanie nowych spółgłosek szczelinowych … 227; title: 137. Zagadnienie opozycji dźwięczności w języku prasłowiańskim … 228; title: 138. Spółgłoski protetyczne … 229; title: 139. Spółgłoski wstawne … 230; title: 140. Zmiany związane z prawem sylab otwartych … 230; title: 141. Śródgłosowy charakter wygłosu przyimków … 232; title: 142. Rozwój spółgłosek w połączeniu z jotą:  powstanie spółgłosek palatalnych … 232; title: 143. Defonologizacja joty … 235; title: 144. Miękczący wpływ samogłosek szeregu przedniego. Palatalizacja pierwsza spółgłosek tylnojęzykowych … 235; title: 145. Palatalizacja druga … 236; title: 146. Palatalizacja progresywna, zwana baudouinowską … 238; title: ◦; title: Morfologia … 239; title: 147. Elementy morfologiczne wyrazu prasłowiańskiego … 239; title: 148. Pochodzenie rdzeni wyrazów prasłowiańskich … 240; title: 149. Słowiańskie słowniki etymologiczne … 242; title: 150. Afiksy … 242; title: 151. Przedrostki … 243; title: 152. Relikty praindoeuropejskiego infiksu nosowego … 243; title: 153. Różne funkcje przyrostków … 244; title: 154. Przyrostki słowotwórcze … 244; title: 155. Przyrostki formotwórcze … 245; title: 156. Pojęcie praindoeuropejskiego tematu wyrazowego … 246; title: 157. Końcówki fleksyjne … 247; title: 158. Trójczłonowa budowa praindoeuropejskich wyrazów samodzielnych  … 247; title: ◦; title: Rzeczownik … 247; title: 159. Praindoeuropejskie podstawy prasłowiańskiego systemu deklinacyjnego … 247; title: 160. Zagadnienie rodzaju gramatycznego … 248; title: 161. Najważniejsze zmiany okresu przedsłowiańskiego … 249; title: 162. Los praindoeuropejskich tematów spółgłoskowych i formacji atematycznych … 250; title: 163. Zmiany wywołane procesami fonetycznymi …  252; title: 164. Zastąpienie praindoeuropejskiego trójczłonowego systemu morfologicznego przez prasłowiański system dwuczłonowy … 252; title: 165. Powstanie prasłowiańskiej odmiany palatalnej … 253; title: 166. Pojecie końcówek pierwotnych i analogicznych … 254; title: 167. Kategoria liczby … 254; title: 168. Zasób form prasłowiańskiej deklinacji … 256; title: 169. Przyimki … 258; title: 170. Narodziny kategorii żywotności … 259; title: 171. Częstotliwość poszczególnych typów deklinacyjnych … 260; title: 172. Rozwój końcówek prasłowiańskich … 261; title: 173. Tematy na *-o- i *-jo- … 262; title: 174. Tematy na *-ā- i *-jā - … 264; title: 175. Tematy na *-u- oraz *-i- … 265; title: 176. Tematy na dawne *-u- długie … 266; title: 177. Tematy spółgłoskowe … 266; title: 178. Sposób opisu formy rzeczownika … 268; title: 179. Adwerbializacja martwych form przypadkowych rzeczownika … 268; title: ◦; title: Przymiotnik … 269; title: 180. Praindoeuropejskie podstawy prasłowiańskiego przymiotnika … 269; title: 181. Rodzaj gramatyczny rzeczownika a forma rodzajowa przymiotnika … 270; title: 182. Uogólnienie przymiotników *-o- i *-a-tematowych w języku prasłowiańskim … 270; title: 183. Relikty dawnych przymiotników *-i- i *-u-tematowych … 271; title: 184. Powstanie złożonej odmiany przymiotnika … 272; title: 185. Stosunek form prostych do złożonych … 274; title: 186. Klasyfikacja znaczeniowa przymiotnika … 276; title: 187. Przymiotniki jakościowe … 276; title: 188. Kategoria stopnia … 276; title: 189. Stopniowanie regularne … 277; title: 190. Stopniowanie nieregularne … 278; title: 191. Przymiotniki relacyjne … 279; title: 192. Przymiotniki dzierżawcze … 279; title: 193. Przymiotnikowy charakter innych części mowy … 280; title: 194. Substantywizacja przymiotników … 280; title: 195. Powstanie przysłówków … 280; title: ◦; title: Liczebnik … 281; title: 196. Czy prasłowiański liczebnik był oddzielną częścią mowy? … 281; title: 197. Liczebniki główne pochodzenia zaimkowego … 282; title: 198. Liczebniki główne pochodzenia przymiotnikowego … 283; title: 199. Liczebniki główne pochodzenia rzeczownikowego … 284; title: 200. Liczebniki złożone … 285; title: 201. Liczebniki porządkowe … 285; title: 202. Inne liczebniki … 286; title: ◦; title: Zaimek … 286; title: 203. Osobliwy charakter zaimków … 286; title: 204. Pierwotna budowa zaimków … 287; title: 205. Odmiana zaimków -o-/-ā-tematowych … 288; title: 206. Relikty odmiany zaimków *-i-tematowych … 290; title: 207. Zaimki podmiotu … 291; title: 208. Zaimki dopełnienia … 292; title: 209. Paradygmat zaimków podmiotowo-dopełnieniowych … 294; title: 210. Zaimki przydawki … 294; title: 211. Zaimki wskazujące … 294; title: 212. Zaimki dzierżawcze … 295; title: 213. Inne zaimki przydawki … 296; title: 214. Zaimki okoliczników … 299; title: ◦; title: Czasownik … 300; title: 215. Praindoeuropejskie podstawy koniugacji prasłowiańskich … 300; title: 216. Dwa tematy czasownikowe … 301; title: 217. Temat czasu teraźniejszego. Podział na koniugacje … 301; title: 218. Temat bezokolicznika … 302; title: 219. Związki między tematem czasu teraźniejszego i tematem bezokolicznika … 303; title: 220. Oboczności rdzenne … 304; title: 221. Supletywizm … 304; title: 222. Słowotwórcze kategorie czasownika … 305; title: 223. Kategoria aspektu … 305; title: 224. Morfologiczne środki wyrazu kategorii aspektu … 306; title: 225. Kategoria częstotliwości-ciągłości … 307; title: 226. Inne kategorie czasownikowe … 308; title: 227. Kategoria trybu … 308; title: 228. Tryb oznajmujący … 308; title: 229. Kategoria czasu … 308; title: 230. Kategoria osoby … 309; title: 231. Kategoria liczby … 309; title: 232. Czas teraźniejszy … 309; title: 233. Wyjątkowe formacje czasu teraźniejszego … 312; title: 234. Czas przeszły … 312; title: 235. Aoryst … 312; title: 236. Aoryst prosty zwany asygmatycznym … 313; title: 237. Aoryst sygmatyczny … 313; title: 238. Imperfectum … 315; title: 239. Czas przyszły … 316; title: 240. Problem czasów względnych … 316; title: 241. Tryb rozkazujący … 318; title: 242. Tryb warunkowy … 320; title: 243. Wyrazy modalne … 321; title: 244. Kategoria strony … 322; title: 245. Strona czynna … 323; title: 246. Strona bierna … 324; title: 247. Strona zwrotna i medialna … 324; title: 248. Czasownikowe formacje imienne … 325; title: 249. Bezokolicznik … 325; title: 250. Supinum … 326; title: 251. Imiesłowy … 327; title: 252. Adiektywizacja imiesłowów … 328; title: 253. Substantywizacja imiesłowów … 328; title: 254. Participium praesentis activi  … 328; title: 255. Participium praeteriti activi I … 330; title: 256. Participium praeteriti activi II … 330; title: 257. Participium praesentis passivi … 331; title: 258. Participium praeteriti passivi … 331; title: 259. Sposób opisywania form czasownikowych … 332; title: 260. Rzeczowniki gerundialne … 332; title: ◦; title: V. JĘZYK CERKIEWNOSŁOWIAŃSKI … 333; title: ◦; title: Dialekty języka prasłowiańskiego … 333; title: 261. Co to jest zróżnicowanie dialektalne języka? … 333; title: 262. Trudności w poznaniu podziału dialektalnego języka prasłowiańskiego … 335; title: 263. Prace Tadeusza Lehra-Spławińskiego … 335; title: 264. Najstarsze zróżnicowanie dialektalne wschód – zachód … 335; title: 265. Powstanie opozycji dialektalnej północ – południe … 337; title: 266. Zmiany dialektalne VI-VIII w. … 337; title: 267. Nowotwory północnosłowiańskie … 337; title: 268. Nowotwory południowosłowiańskie … 339; title: 269. Różny na północy i południu rozwój tej samej tendencji językowej … 339; title: 270. Zmiany dialektalne IX w. … 340; title: 271. Ogólna sytuacja językowa Słowian w IX w. … 343; title: ◦; title: Język staro-cerkiewno-słowiański … 345; title: 272. Najstarszy literacki język Słowian … 345; title: 273. Ponaddialektalny charakter języka staro-cerkiewno-słowiańskiego … 345; title: 274. Ojczyzna języka staro-cerkiewno-słowiańskiego … 345; title: 275. Nazwa języka staro-cerkiewno-słowiańskiego … 346; title: 276. Trzy stadia rozwojowe języka staro-cerkiewno-słowiańskiego … 347; title: 277. Przedmiot badań paleoslawistycznych … 347; title: 278. Genus proximum języka staro-cerkiewno-słowiańskiego … 347; title: 279. Osobliwości fonetyczne języka staro-cerkiewno-słowiańskiego … 348; title: 280. Fonetyka zapożyczeń greckich … 350; title: 281. Osobliwości staro-cerkiewno-słowiańskiej deklinacji … 351; title: 282. Osobliwości staro-cerkiewno-słowiańskiej koniugacji … 351; title: 283. Literackie konstrukcje syntaktyczne  … 351; title: 284. Regionalne odmianki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego … 353; title: 285. Krótki zarys historii filologii staro-cerkiewno-słowiańskiej … 354; title: ◦; title: Młodsze redakcje języka cerkiewnosłowiańskiego … 355; title: 286. Losy języka cerkiewnosłowiańskiego od XI w.	… 355; title: 287. Najważniejsze zmiany systemowe języków słowiańskich od X do XIII w. … 357; title: 288. Dalszy podział słowiańskich zespołów językowych … 358; title: 289. Próbki tekstów redakcji bułgarskiej i macedońskiej … 359; title: 290. Próbki tekstów redakcji serbskiej i chorwackiej … 363; title: 291. Próbki tekstów redakcji ruskiej … 366; title: 292. Próbka tekstu cerkiewnosłowiańskiego z terenu rumuńskiego … 370; title: 293. Pierwsze praktyczne gramatyki języka cerkiewnosłowiańskiego … 370; title: ◦; title: Spis najważniejszych skrótów i symboli używanych w tekście … 373; title: Bibliografia … 376; title: Spis map … 389; title: Spis table … 390; title: Spis ilustracji.	391; title: Słowniczek wyrazów cerkiewnosłowiańskich występujących w przytoczonych tekstach i cytatach z zabytków staro-cerkiewno-słowiańskich … 394