Author: Karol Stojanowski
Bio: Karol Stojanowski, kryptonim: Karol, Błażej, Stary Żubr, pseudonim: L. Podolski, J. Kaliski (ur. 3 maja 1895 w Kobyłowłokach, zm. 9 czerwca 1947 we Wrocławiu).
Polski antropolog i działacz polityczny, harcmistrz, profesor. Autor szeregu prac z zakresu historii i antropologii, głównie antropologii politycznej, społecznej i historycznej. Jedna z najciekawszych i najbarwniejszych postaci polskiego podziemia.
I wojna światowa: Legiony Józefa Piłsudskiego - I Brygada. Organizował placówkę POW w Budzanowie (pow. trembowelski). W latach 1916–1917 był członkiem referatu organizacyjnego Naczelnej Komendy Skautowej we Lwowie (pierwszej władzy skautowej na ziemiach polskich). W 1918 aresztowany przez władze Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej i osadzony w obozie. Zwolniony w ciężkim stanie z powodu tyfusu. Był nauczycielem i działaczem harcerskim. Z grupą harcerzy i uczniów szkół czortkowskich wstąpił do Armii Ochotniczej. W bitwie pod Zuchorzycami został ranny. W 1920 wspąpił do armii ochotniczej gen. Józefa Hallera. Odznaczony Krzyżem i Medalem Niepodległości.
Po zamachu majowym w 1926 zerwał Piłsudskim i związał się z Obozem Wielkiej Polski. Po rozwiązaniu OWP przez władze wstąpił do Stronnictwa Narodowego. W 1935 wybrany do Zarządu Okręgowego SN w Poznaniu. W latach 1935–1939 członek Komitetu Głównego SN w Warszawie. Należał do popieranej przez R. Dmowskiego „frakcji młodych” (z Kazimierzem Kowalskim i Jędrzejem Giertychem), sprzeciwiającej się wszelkim kompromisom z sanacją.
II wojna światowa: ścigany listem gończym Gestapo. W październiku 1939 założył z Janem Matłachowskim Narodowo-Ludową Organizację Wojskową. Od 1940 był wykładowcą antropologii na Wydziale Humanistycznym Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich w Warszawie. Wiceprezes wojennego Zarządu Głównego SN. Stworzył ośrodek wydawniczy, który od lipca 1941 do wybuchu powstania warszawskiego publikował periodyk Państwo Narodowe a w latach 1942–1943 Informator Narodowy. Publikował anonimowo liczne artykuły. Uczestnik powstania warszawskiego. Współtwórca koncepcji NSZ. Razem ze Zbigniewem Stypułkowskim, prowadził rozmowy z innymi odłamami SN oraz Obozem Narodowo-Radykalnym i jego Związkiem Jaszczurczym w sprawie utworzenia wspólnej organizacji wojskowej, w ich wyniku w połowie września 1942 powstały Narodowe Siły Zbrojne. Wchodził w skład Prezydium Tymczasowej Narodowej Rady Politycznej (polityczne kierownictwo NSZ). Sprzeciwiał się włączeniu NSZ do AK. Został komendantem powołanej 2 lutego 1944 samodzielnej Armii Narodowej.
Po wojnie podjął próbę legalizacji SN. W marcu 1945 wystosował do Rządu Tymczasowego *"Memoriał w sprawie utworzenia Stronnictwa Narodowego"*, a w lipcu razem z Szymonem Paradowskim i Władysławem Jaworskim utworzył Komitet Legalizacyjny SN, który 23 sierpnia 1945 złożył *"Memoriał..."* w kancelarii prezydenta Krajowej Rady Narodowej Bolesława Bieruta. Wobec braku odpowiedzi, Komitet zebrał się ponownie pod koniec września i przygotował interwencję do Premiera Rządu Tymczasowego Edwarda Osóbki-Morawskiego. Stojanowski pełnił rolę łącznika Komitetu z tajnym Prezydium Zarządu Głównego SN. Był inwigilowany przez Urząd Bezpieczeństwa. Pracował na uniwersytecie w Poznaniu. Następnie przeniósł się do Wrocławia gdzie podjął pracę w Katedrze Antropologii Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Wrocławskiego. Zorganizował tam Zakład Antropologii.