onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1040- nedir?
(1) Birikmiş faizlere, diğer ikincil edimlere, bildirim ve takip
giderlerine veya 1022 nci maddenin ikinci fıkrasında yazılı hususlara ilişkin alacakların devri
ve malik ile yeni alacaklı arasındaki hukuki ilişki, alacağın devrine ilişkin genel hükümlere
tabidir.
(2) Yukarıda yazılı alacaklar hakkında gemi siciline güvenle ilgili 983 üncü maddenin
birinci ve ikinci fıkraları uygulanmaz.
b) İpoteğin değiştirilmesi
aa) İpoteğin içeriğinin değiştirilmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 61- nedir?
(1) Dava açma hakkını haiz bulunan kimsenin talebi üzerine mahkeme,
mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c)
bentlerinde öngörüldüğü gibi haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan
kaldırılmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve
diğer tedbirlere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ihtiyati tedbir hakkındaki hükümlerine
göre karar verebilir.
(2) Ayrıca, hak sahibinin yetkilerine tecavüz oluşturması hâlinde cezayı gerektiren
haksız rekabet konusu mallara, ithalat veya ihracat sırasında hak sahibinin talebi üzerine,
gümrük idareleri tarafından ihtiyati tedbir niteliğinde el konulabilir.
(3) El koyma ile ilgili uygulama bu konudaki mevzuata tabidir.
(4) Gümrük idarelerindeki tedbir veya el koyma kararının tebliğinden itibaren on gün
içinde, esas hakkında ilgili mahkemede dava açılmaz veya mahkemeden tedbir niteliğinde
karar alınmazsa idarenin el koyma kararı ortadan kalkar.
C) Ceza sorumluluğu
I - Cezayı gerektiren fiiller
Türk Ticaret Kanunu madde 528- nedir?
(Değişik: 26/6/2012-6335/26 md.)
(1) Bankalar ile diğer kredi kurumlarının, finansal kiralama ve faktöring gibi finansal
şirketlerin, sigorta ve reasürans şirketlerinin, Sermaye Piyasası Kanunu kapsamındaki tüm
kurumların finansal tabloları ile konsolide finansal tablolarına ilişkin olarak Türkiye
Muhasebe Standartlarında ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunca
belirlenmiş idari düzenlemelerde hüküm bulunmayan hâllerde, söz konusu alanları
düzenlemek ve denetlemek üzere kurulan kurum, kurul ve kuruluşların özel kanunlarında yer
alan hükümler uygulanır.
(2) Türkiye Muhasebe Standartlarında, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim
Standartları Kurumunca belirlenmiş finansal tablolara ilişkin idari düzenlemelerde ve özel
kanunlarda hüküm bulunmayan hâllerde bu Kanun hükümleri uygulanır.
(3) Kooperatiflerin finansal tabloları ile konsolide finansal tablolarına ilişkin özel
hükümler saklıdır.
ONUNCU BÖLÜM
Sona Erme ve Tasfiye
A) Sona erme
I - Sona erme sebepleri
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 339- nedir?
(1) Esas sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve bütün kurucuların
imzalarının noterce onaylanması veya esas sözleşmenin ticaret sicili müdürü yahut yardımcısı
huzurunda imzalanması şarttır.45
(2) Esas sözleşmeye aşağıdaki hususlar yazılır:
a) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunacağı yer.
b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde şirketin işletme konusu.
c) Şirketin sermayesi ile her payın itibarî değeri, bunların ödenmesinin şekil ve şartları.
d) Pay senetlerinin nama veya hamiline yazılı olacakları; belirli paylara tanınan imtiyazlar;
devir sınırlamaları.
e) Paradan başka sermaye olarak konan haklar ve ayınlar; bunların değerleri; bunlara
karşılık verilecek payların miktarı, bir işletme ve ayın devir alınması söz konusu olduğu
takdirde, bunların bedeli ve şirketin kurulması için kurucular tarafından şirket hesabına satın
alınan malların ve hakların bedelleriyle, şirketin kurulmasında hizmetleri görülenlere
verilmesi gereken ücret, ödenek veya ödülün tutarı.
f) Kurucularla yönetim kurulu üyelerine ve diğer kimselere şirket kârından sağlanacak
menfaatler.
g) Yönetim kurulu üyelerinin sayıları, bunlardan şirket adına imza koymaya yetkili
olanlar.
h) Genel kurulların toplantıya nasıl çağrılacakları; oy hakları.
ı) Şirket bir süre ile sınırlandırılmışsa, bu süre.
i) Şirkete ait ilanların nasıl yapılacağı.
j) Pay sahiplerinin taahhüt ettiği sermaye paylarının türleri ve miktarları.
k) Şirketin hesap dönemi.
(3) İlk yönetim kurulu üyeleri esas sözleşme ile atanır.
2. Emredici hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 340- nedir?
(1) Esas sözleşme, bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin hükümlerinden
ancak Kanunda buna açıkça izin verilmişse sapabilir. Diğer kanunların, öngörülmesine izin
verdiği tamamlayıcı esas sözleşme hükümleri o kanuna özgülenmiş olarak hüküm doğururlar.
V - Taahhüdün onaylanması
Türk Ticaret Kanunu madde 761- nedir?
(1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır.
(2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse,
mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.
(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen
poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.
c) İlan
Türk Ticaret Kanunu madde 1310- nedir?
(1) Bir araç veya diğer eşya, bir başka gemi tarafından kurtarılırsa,
kurtaran geminin donatanı, alacağı kurtarma ücretinden, kurtarma yüzünden geminin uğradığı
zararla yapılan giderleri ayırdıktan sonra, kurtaran geminin kaptanına ve diğer gemi adamlarına
1305 inci maddenin birinci fıkrasında öngörülen kıstasları dikkate alarak pay verir.
(2) Donatan, kurtarma faaliyeti biter bitmez, kaptanın ve diğer gemi adamlarının
payını gösteren bir cetvel hazırlar ve bu cetveli onlara yazılı olarak bildirir.
(3) Pay cetveline karşı, cetvelin bildirilmesinden sonra Türkiye’de ilk varılan yerdeki
mahkemede o yere varma tarihinden itibaren onbeş gün içinde itiraz edilebilir.
(4) Mahkemece ilgililer dinlendikten sonra, pay cetveli aynen veya gereğinde
değiştirilerek onaylanır. Bu karar kesindir.
(5) Kurtarma faaliyetinin bu amaca tahsis edilmiş olan gemi veya römorkör tarafından
yapılması hâlinde de, birinci ilâ dördüncü fıkra hükümleri uygulanmaz. Kurtarma amacına
tahsis edilmiş gemi veya römorkörde görevli gemi adamları ve diğer kişiler, kurtarılan
eşyanın maliklerinden de kurtarma ücreti veya payı isteyemez.
(6) Kurtarma, gemi olmayan bir araçtan yapılmışsa, kurtarma ücreti, kurtaran ile onun
adamları arasında sözleşmeye göre, sözleşme yoksa kıyas yoluyla 1305 inci maddedeki
kıstaslar dikkate alınarak paylaştırılır.
f) Ücretten mahrumiyet
Türk Ticaret Kanunu madde 527- nedir?
(1) 404 üncü madde hükmü saklı kalmak üzere, görevi dolayısıyla
incelemesine sunulan defter ve belgeleri inceleyenlerin, elde ettikleri veya verilen bilgilerden
öğrendikleri iş ve işletme sırlarını açıklamaları yasaktır. Aksi hâlde şirketin maddi ve manevi
zararını tazmin ederler.
(2) Ceza mevzuatının, suç ihbarına ilişkin hükümleri saklıdır.
E) Özel hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 492- nedir?
(1) Esas sözleşme, nama yazılı payların ancak şirketin onayıyla
devredilebileceğini öngörebilir.
(2) Bu sınırlama intifa hakkı kurulurken de geçerlidir.
(3) Şirket tasfiyeye girmişse devredilebilirliğe ilişkin sınırlamalar düşer.
2. Borsaya kote edilmemiş nama yazılı paylar
a) Red sebepleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1316- nedir?
(1) Kurtaranın alacakları hakkında karar vermeye yetkili olan
mahkeme veya hakem kurulu, kurtarana bir ara kararı ile durumun gereklerine göre uygun bir
miktar avans ödenmesine karar verebilir. Kurtaranın avansı alabilmesi, teminat göstermesine
bağlanabilir. Avans ödenmesi hâlinde, 1314 üncü maddede düzenlenen teminat miktarı da bu
oranda indirilir.
B) İnsan kurtarma
I- Kaptanın yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 594- nedir?
(1) Şirket, esas sermaye paylarını içeren bir pay defteri tutar.
Ortakların, adları, adresleri, her ortağın sahip olduğu esas sermaye payının sayısı, esas
sermaye paylarının devirleri ve geçişleri itibarî değerleri, grupları ve esas sermaye payları
üzerindeki intifa ve rehin hakları, sahiplerinin adları ve adresleri bu deftere yazılır.
(2) Ortaklar pay defterini inceleyebilir.
III - Esas sermaye payının geçişi hâlleri
1. Devir
Türk Ticaret Kanunu madde 32- nedir?
(1) Sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını
incelemekle yükümlüdür.
(2) Tüzel kişilerin tescilinde, özellikle şirket sözleşmesinin, emredici hükümlere aykırı
olup olmadığı ve söz konusu sözleşmenin kanunun bulunmasını zorunluluk olarak öngördüğü
hükümleri içerip içermediği incelenir.
(3) Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış
izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır.
(4) Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin
olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur.
Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat
etmezlerse geçici tescil resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan
hükmün sonucuna göre işlem yapılır.
2. Tescile davet ve ceza
Türk Ticaret Kanunu madde 495- nedir?
(1) Şirket, borsada kote edilmiş nama yazılı payları iktisap eden bir
kimseyi, pay sahibi olarak tanımayı, ancak esas sözleşme, iktisap edilebilecek nama yazılı
paylar ile ilgili olarak iktisap edenin pay sahibi olarak tanınacağı, sermayeyi esas alan ve
yüzde ile ifade edilen bir iktisap üst sınırı öngörmüş ve bu üst sınır aşılmışsa reddedebilir.
(2) Ayrıca istemde bulunmasına rağmen devralan, payları kendi ad ve hesabına
aldığını açıkça beyan etmezse, şirket, payların pay defterine kaydını reddedebilir.
(3) Borsaya kote nama yazılı payların miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal
rejimi hükümleri veya cebrî icra yoluyla iktisap edilmeleri hâllerinde, devralanın pay sahibi
sıfatını alması reddedilemez.
b) Bildirme yükümü
Türk Ticaret Kanunu madde 1008- nedir?
(1) Donatma iştirakinde, yeni bir yolculuğa veya bir yolculuk sonunda
gemiyi tamir ettirmeye yahut donatma iştirakinin sorumlu olduğu bir gemi alacağının
ödenmesine karar verilirse, karara iştirak etmeyen paydaş donatanlardan her biri, herhangi bir
karşılık istemeksizin iştirak payını bırakmak suretiyle, kararı yerine getirmek için gereken
ödemelerde bulunmaktan kurtulabilir.
(2) Bu hakkını kullanmak isteyen paydaş donatan, kararın verildiği tarihten, eğer karar
verilirken kendisi veya temsilcisi hazır bulunmadı ise, kararın bildirilmesinden itibaren üç gün
içinde, noter aracılığıyla, paydaş donatanlara veya gemi müdürüne bildirimde bulunmak
zorundadır.
(3) Bırakılan iştirak payı üzerindeki mülkiyet hakkı, ikinci fıkra uyarınca yapılacak bir
bırakma bildirimi ile iştirak payları ölçüsünde öteki paydaş donatanlara geçer.
II- Zıyaı
Türk Ticaret Kanunu madde 1333- nedir?
(1) Sınırlamaya esas olan alacağın, geminin sondaj işlemi için
kullanılmak üzere sondaj yerinde bulunduğu sırada doğmuş olması şartıyla, 1976 tarihli
Sözleşmenin 15 inci maddesinin dördüncü paragrafında sayılan gemiler hakkında aşağıdaki
sorumluluk sınırları uygulanır:
a) 1976 tarihli Sözleşmenin 6 ncı maddesinin birinci paragrafının (a) bendinde sayılan
alacaklar için 32.000.000 Özel Çekme Hakkı.
b) 1976 tarihli Sözleşmenin 6 ncı maddesinin birinci paragrafının (b) bendinde sayılan
alacaklar için 20.000.000 Özel Çekme Hakkı.
VII- Öncelik
Türk Ticaret Kanunu madde 4- nedir?
(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk
davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;
a) Bu Kanunda,
b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar
hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,
c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin
devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet
yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini
düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari
vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555
ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,
d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,
e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin
özel hükümlerde,
f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme
işlerine ilişkin düzenlemelerde,
öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve
ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen
havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.3
(2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların
sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir;
miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü
uygulanır. (Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı
Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır.45
2. Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler6
Türk Ticaret Kanunu madde 822- nedir?
(1) Aşağıda yazılı hususlar çekin ödeneceği ülke hukukuna göre
belirlenir:
a) Çekin mutlaka görüldüğünde mi ödenmesi gerektiği yoksa görüldükten belirli bir
süre sonra ödenmesi şartıyla da düzenlenip düzenlenemeyeceği ve gerçek düzenlenme
gününden sonraki bir günün çeke yazılmasının ne gibi sonuçlar doğuracağı.
b) İbraz süresi.
c) Çekin; kabul, teyit, tasdik veya vize edilip edilmeyeceği ve bu kayıtların ne gibi
sonuçlar doğuracağı.
d) Hamilin kısmen ödemeyi isteyebilip isteyemeyeceği ve böyle bir ödemeyi kabule
zorunlu olup olmadığı.
e) Çekin çizilip çizilemeyeceği veya “hesaba geçirilecektir” kaydını veya buna eşit bir
ibareyi içerip içermeyeceği ve bu çizginin ya da bu kaydın yahut ona eşit olan ibarenin ne gibi
sonuçlar doğuracağı.
f) Çekin karşılığı üzerinde hamilin özel hakları bulunup bulunmadığı ve bu hakların
niteliğinin ne olduğu.
g) Düzenleyenin çekten cayabilip cayamayacağı veya çekin ödenmesine itiraz edebilip
edemeyeceği.
h) Çekin kaybedilmesi veya çalınması hâlinde alınacak tedbirler.
i) Cirantalara, düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı başvurma haklarının
korunması için bir protesto veya buna eş değer bir belirleme yapmanın gerekli olup olmadığı.
III - Yerleşim yeri hukuku
Türk Ticaret Kanunu madde 43- nedir?
(1) Anonim, limited ve kooperatif şirketler, işletme konusu gösterilmek
ve 46 ncı madde hükmü saklı kalmak şartıyla, ticaret unvanlarını serbestçe seçebilirler.
(2) Ticaret unvanlarında, “anonim şirket”, “limited şirket” ve “kooperatif” kelimelerinin
bulunması şarttır. Bu şirketlerin ticaret unvanında, gerçek bir kişinin adı veya soyadı yer aldığı
takdirde, şirket türünü gösteren ibareler, baş harflerle veya başka bir şekilde kısaltma yapılarak
yazılamaz.
c) Tacir sayılan diğer tüzel kişiler ve donatma iştiraki
Türk Ticaret Kanunu madde 1103- nedir?
(1) Gemi henüz bağlama limanında bulunduğu sırada kaptanın yapmış
olduğu hukuki işlemler donatanı bağlamaz; meğerki, kaptan kendisine ayrıca verilmiş özel bir
yetkiye dayanarak hareket etmiş veya borç, diğer bir özel borçlandırıcı sebepten doğmuş
olsun.
(2) Kaptan bağlama limanında da gemi adamı tutmaya yetkilidir.
b) Gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada
Türk Ticaret Kanunu madde 383- nedir?
(1) Bir şirket, bedellerinin tamamı ödenmiş olmak şartıyla, kendi
paylarını ivazsız iktisap edebilir.
(2) Birinci fıkra hükmü, yavru şirket, ana şirketin paylarını ivazsız iktisap ettiği
takdirde de kıyas yoluyla uygulanır.
f) Elden çıkarma
Türk Ticaret Kanunu madde 1145- nedir?
(1) Taşıtan ile yükleten, eşya hakkında taşıyana tam ve doğru beyanda
bulunmakla yükümlüdürler. Bunlardan her biri, beyanlarının doğru olmamasından doğan
zarardan taşıyana karşı sorumludur; bu yüzden zarar gören diğer kişilere karşı ise ancak
kusurları varsa sorumlu olurlar.
(2) Taşıyanın navlun sözleşmesi gereğince taşıtan ve yükleten dışındaki kişilere karşı
olan yükümlülükleri ve sorumluluğu saklıdır.
b) Caiz olmayan eşya ve yükleme hakkında
Türk Ticaret Kanunu madde 511- nedir?
(1) Yönetim kurulu üyelerine kazanç payları, sadece net kârdan ve
ancak kanuni yedek akçe için belirli ayrım yapıldıktan ve pay sahiplerine ödenmiş sermayenin
yüzde beşi oranında veya esas sözleşmede öngörülen daha yüksek bir oranda kâr payı
dağıtıldıktan sonra verilebilir.
C) Geri alma hakkı
I - Kötüniyet hâlinde
Türk Ticaret Kanunu madde 671- nedir?
(1) Poliçe;
a) Senet metninde “poliçe” kelimesini, senet Türkçe’den başka bir dille yazılmışsa, o
dilde poliçe karşılığı olarak kullanılan kelimeyi,
b) Belirli bir bedelin ödenmesi hususunda kayıtsız ve şartsız havaleyi,
c) Ödeyecek olan kişinin, “muhatabın” adını,
d) Vadeyi,
e) Ödeme yerini,
f) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını,
g) Düzenlenme tarihini ve yerini,
h) Düzenleyenin imzasını,
içerir.
2. Unsurların bulunmaması
Türk Ticaret Kanunu madde 396- nedir?
(1) Yönetim kurulu üyelerinden biri, genel kurulun iznini almaksızın,
şirketin işletme konusuna giren ticari iş türünden bir işlemi kendi veya başkası hesabına
yapamayacağı gibi, aynı tür ticari işlerle uğraşan bir şirkete sorumluluğu sınırsız ortak
sıfatıyla da giremez. Bu hükme aykırı harekette bulunan yönetim kurulu üyelerinden şirket
tazminat istemekte veya tazminat yerine yapılan işlemi şirket adına yapılmış saymakta ve
üçüncü kişiler hesabına yapılan sözleşmelerden doğan menfaatlerin şirkete ait olduğunu dava
etmekte serbesttir.
(2) Bu haklardan birinin seçilmesi birinci fıkra hükmüne aykırı harekette bulunan
üyenin dışındaki üyelere aittir.
(3) Bu haklar, söz konusu ticari işlemlerin yapıldığını veya yönetim kurulu üyesinin
diğer bir şirkete girdiğini, diğer üyelerin öğrendikleri tarihten itibaren üç ay ve her hâlde
bunların gerçekleşmesinden itibaren bir yıl geçince zamanaşımına uğrar.
(4) Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluklarıyla ilgili hükümler saklıdır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetleme
A) Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 693- nedir?
(1) Görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şart kılınan poliçelerin,
düzenlenme gününden itibaren bir yıl içinde kabule arz edilmesi gerekir.
(2) Düzenleyen bu süreyi kısaltabileceği gibi, daha uzun bir süre de şart koşabilir.
(3) Cirantalar kabule arz sürelerini kısaltabilirler.
IV - Bir daha kabule arz
Türk Ticaret Kanunu madde 217- nedir?
(1) Ortakların birbirleriyle olan ilişkilerinin düzenlenmesinde sözleşme
serbestisi geçerlidir.
B) Şirketin yönetimi
I - Yönetimin kime ait olduğu
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1293- nedir?
(1) Çatma sonucu uğranılan zararın tazmini için açılacak davalar
öncesinde bir ihtar düzenlenmesine veya başkaca bir şekil şartının yerine getirilmesine gerek
yoktur.
F) Karine yokluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 252- nedir?
(1) Bir ortağın kısıtlanması veya iflasına karar verilmesi hâlinde, Türk
Borçlar Kanununun 641 inci maddesi uygulanır.
B) Ortakların şirketten ayrılması
I - Özel durumlar
1. Ortağın ölümü
Türk Ticaret Kanunu madde 155- nedir?
(1) a) Devralan sermaye şirketi devrolunan sermaye şirketinin oy hakkı
veren bütün paylarına veya
b) Bir şirket ya da bir gerçek kişi veya kanun yahut sözleşme dolayısıyla bağlı bulunan
kişi grupları, birleşmeye katılan sermaye şirketlerinin oy hakkı veren tüm paylarına,
sahiplerse sermaye şirketleri kolaylaştırılmış düzene göre birleşebilirler.
(2) Devralan sermaye şirketi, devrolunan sermaye şirketinin tüm paylarına değil de oy
hakkı veren paylarının en az yüzde doksanına sahipse, azınlıkta kalan pay sahipleri için;
a) Devralan şirkette bu payların denk karşılığı olan paylar verilmesi şirket payları
yanında, 141 inci maddeye göre, şirket paylarının gerçek değerinin tam dengi olan nakdî bir
karşılık verilmesinin önerilmiş olması ve
b) Birleşme dolayısıyla ek ödeme borcunun veya herhangi bir kişisel edim
yükümlülüğünün yahut kişisel sorumluluğun doğmaması,
hâlinde birleşme kolaylaştırılmış usulde gerçekleşebilir.
b) Kolaylıklar
Türk Ticaret Kanunu madde 388- nedir?
(1) Şirket kendi paylarını taahhüt edemez.
(2) Üçüncü kişinin veya bir yavru şirketin kendi adına fakat şirket hesabına şirketin
payını taahhüt etmesi, şirketin kendi payını taahhüt etmesi sayılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralara aykırı hareket hâlinde, söz konusu payları, kuruluşta
kurucular, sermaye artırımlarında yönetim kurulu üyeleri taahhüt etmiş sayılır ve bunlar pay
bedellerinden sorumlu olurlar. Kanuna aykırı taahhütte herhangi bir kusurları bulunmadığını ispat
eden kurucular ve sermaye artırımlarında yönetim kurulu üyeleri sorumluluktan kurtulurlar.
(4) Birinci ve üçüncü fıkra hükümleri ana şirketin paylarını taahhüt eden yavru
şirketlere kıyas yoluyla uygulanır. Söz konusu paylar yavru şirketin yönetim kurulu üyeleri
tarafından taahhüt edilmiş kabul olunur. Üyeler pay bedellerinden sorumludur.
j) Hakların kullanılması
Türk Ticaret Kanunu madde 811- nedir?
(1) Kanunen belirli olan süreler içinde çekin ibrazı veya protesto
edilmesi veya buna denk bir belirlemenin yapılması, bir devletin mevzuatı veya herhangi bir
mücbir sebep gibi aşılması imkânsız bir engel nedeniyle gerçekleştirilememişse, bu işlemler
için belirli olan süreler uzar.
(2) Hamil, mücbir sebebi gecikmeksizin kendi cirantasına ihbar etmeye ve bu ihbarı
çeke veya alonja kaydedip, bunun altına, yerini ve tarihini yazarak imzalamakla zorunludur.
723 üncü madde hükümleri burada da uygulanır.
(3) Mücbir sebebin ortadan kalkmasından sonra hamil, çeki gecikmeksizin ödeme
amacıyla ibraz etmek ve gereğinde protesto veya buna eş değerde bir belirlemeyi yaptırmak
zorundadır.
(4) Mücbir sebep, ibraz süresinin bitiminden önce olmak şartıyla, hamilin bu sebebi
kendinden önce gelen borçluya ihbar ettiği günden itibaren onbeş günden fazla devam ederse,
çekin ibrazına ve protesto çekilmesine veya buna eş değerde bir belirlemeye gerek kalmaksızın
başvurma hakkı kullanılabilir.
(5) Hamilin veya çeki ibraz etmekle, protesto çekmekle ya da aynı nitelikte bir
belirlemeyi yaptırmakla görevlendirdiği kişinin, sadece kendileriyle ilgili olgular mücbir
sebep sayılmaz.
DÖRDÜNCÜ AYIRIM
Çeşitli Hükümler
A) Sahte veya tahrif edilmiş çek
Türk Ticaret Kanunu madde 1225- nedir?
(1) Navlun sözleşmesi yolculuk başlamadan önce bu Ayırımda
öngörülen sebeplerle feshedilirse, taraflar birbirine tazminat ödemekle yükümlü olmayıp
sadece o ana kadar doğmuş bulunan borçlarını ifa etmek zorundadır.
b) Sözleşme yolculuk başladıktan sonra feshedilmişse
Türk Ticaret Kanunu madde 1517- nedir?
(1) Doğum sırasında, ana babadan biri için yaptırılmış bir hastalık veya
sağlık sigortasının bulunması hâlinde, aksi kararlaştırılmamışsa, doğumun tamamlanmasından
itibaren bebek, ek prim olmaksızın sigortanın kapsamına girer. Ancak, bunun için doğumun en
geç iki ay içinde sigortacıya bildirilmesi gerekir.
(2) Evlat edinilen küçükler hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.
VII - Bilgi isteme hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 1414- nedir?
(1) Sigortacı, sigorta teminatının kapsamında değişiklik yapmadan,
ayarlama şartına dayanarak primi yükseltirse, sigorta ettiren, sigortacının bildirimini aldığı
tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeyi feshedebilir.
c) Kısmi fesih ve cayma
Türk Ticaret Kanunu madde 905- nedir?
(1) Değişik tür araçlarla taşıma sözleşmesinin konusunu taşınma eşyası
oluşturuyorsa, sözleşmeye, bu Kitabın Üçüncü Kısım hükümleri uygulanır. Zararın meydana
geldiği taşıma kısmı hakkında, Kanunun 903 üncü maddesi hükmü ancak Türkiye
Cumhuriyeti için bağlayıcı olan milletlerarası sözleşmelerden biri geçerliyse uygulanır.
BEŞİNCİ KISIM
Yolcu Taşıma
A) Kurallara uyma zorunluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 1518- nedir?
(1) Sigortacı, ifa yükümlülüğünü incelerken, ilgili kişinin veya onun
kanuni temsilcisinin istemesi hâlinde, bunlar tarafından belirlenen doktora, teminat
kapsamındaki hastalığın gerçekleşip gerçekleşmediği ve tıbbi tedavi uygulanmasının
gerekliliği konusunda aldığı rapor hakkında bilgi ve rapor üzerinde inceleme imkânı vermek
zorundadır.
VIII - Hastalık ve sağlık sigortasına uygulanacak diğer hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 643- nedir?
(1) Tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında
anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır:
E) Uygulanacak hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1335- nedir?
(1) 1976 tarihli Sözleşmenin 10 uncu maddesi uyarınca, fon
kurulmadan da sorumluluğu sınırlama hakkı ileri sürülebilir.
B) Petrol kirliliği zararı hakkında özel hükümler
I - Kural