onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1133- nedir?
(1) Tahsis eden, geminin teknik yönetimini üstlenir. Bu amaçla tahsis
eden, belirlenen gemiyi;
a) Kararlaştırılan tarihte ve yerde hazır bulundurmak,
b) Sözleşme süresince gemiyi denize ve yola elverişli ve sözleşmede belirtilen amaca
uygun bir hâlde bulundurmak,
ile yükümlüdür.
II- Geminin ticari yönetimi
Türk Ticaret Kanunu madde 1139- nedir?
(1) Yolculuk çarteri sözleşmesi yapıldığında taraflardan her biri,
giderini vererek, sözleşme şartlarını içeren bir yolculuk çarter partisi düzenlenmesini ve
kendisine verilmesini isteyebilir.
C) Kamaralar
Türk Ticaret Kanunu madde 1426- nedir?
(1) Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun,
tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul
giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır.
(2) Eksik sigortanın yapıldığı hâllerde 1462 nci madde hükmü kıyas yolu ile uygulanır.
e) Tazminat ödeme borcu
aa) Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1033- nedir?
(1) Alacağın muacceliyet kazanması bildirime bağlı ise, bildirim,
ancak alacaklı tarafından malike veya malik tarafından alacaklıya yapılması hâlinde, gemi
ipoteği hakkında hüküm ifade eder.
(2) Gemi sicilinde malik olarak kayıtlı bulunan kişi, alacaklı bakımından malik sayılır.
ccc) Malike temsilci atanması
Türk Ticaret Kanunu madde 1057- nedir?
(1) Yapı üzerinde kurulan gemi ipoteği, yapımı tamamlandıktan sonra
eski derecesiyle gemi üzerinde kalır.
5. Uygulanacak hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1508- nedir?
(1) Sigortacı, aksi kararlaştırılmamışsa, poliçede yazılı bedelden
başka, sigortalının yaptığı tedavi giderlerini de ödemekle yükümlüdür.
III - Sigortalı
Türk Ticaret Kanunu madde 772- nedir?
(1) Vade geldiğinde ödeme, özellikle vadenin geldiği günün ve ödeme
tarihinin hesaplanması, bedeli yabancı bir ülke parasıyla gösterilmiş poliçelerin ödenmesi,
poliçenin hangi ülkede ödenmesi gerekiyorsa o ülkedeki hukuka göre belirlenir.
IV - Sebepsiz zenginleşmeden doğan haklar
Türk Ticaret Kanunu madde 151- nedir?
(1) Yönetim organı, genel kurula birleşme sözleşmesini sunar.
Birleşme sözleşmesi genel kurulda;
a) Bu Kanunun 421 inci maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendi saklı olmak üzere,
anonim ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde, esas veya çıkarılmış sermayenin
çoğunluğunu temsil etmesi şartıyla, genel kurulda mevcut bulunan oyların dörtte üçüyle,
b) Bir kooperatif tarafından devralınacak sermaye şirketlerinde, sermayenin
çoğunluğunu temsil etmesi şartıyla, genel kurulda mevcut bulunan oyların dörtte üçüyle,
c) Limited şirketlerde, sermayenin en az dörtte üçünü temsil eden paylara sahip
bulunmaları şartıyla, tüm ortakların dörtte üçünün oylarıyla,
d) Kooperatiflerde, verilen oyların üçte ikisinin çoğunluğuyla; ana sözleşmede ek
ödeme ve başka edim yükümlülükleri ya da sınırsız sorumluluk kabul edilmiş veya bunlar
mevcut olup da genişletilmişse kooperatife kayıtlı tüm ortakların dörtte üçünün kararıyla,
27 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “küçük” ibaresi
“küçük ve orta” şeklinde değiştirilmiştir.
onaylanmalıdır.
(2) Kollektif ve komandit şirketlerde birleşme sözleşmesinin oybirliğiyle onaylanması
gerekir. Ancak, şirket sözleşmesinde birleşme sözleşmesinin bütün ortakların dörtte üçünün
kararıyla onaylanması öngörülebilir.
(3) Bir sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketin, başka bir şirketi devralması
hâlinde, birinci fıkranın (a) bendindeki nisaba ek olarak, komanditelerin tamamının
birleşmeyi yazılı olarak onaylamaları gereklidir.
(4) Bir limited şirket tarafından devralınan anonim ve sermayesi paylara bölünmüş
komandit şirkette, devralma ile ek yükümlülük ve kişisel edim yükümlülükleri de öngörülüyorsa
veya bunlar mevcut olup da genişletiliyorsa, bütün ortakların oybirliğine gerek vardır.
(5) Birleşme sözleşmesi bir ayrılma akçesini öngörüyorsa bunun, devreden şirket şahıs
şirketiyse oy hakkını haiz ortaklarının, sermaye şirketiyse şirkette mevcut oy haklarının yüzde
doksanının olumlu oylarıyla onaylanması şarttır.
(6) Birleşme sözleşmesinde devrolunan şirketin işletme konusunda değişiklik
öngörülmüşse, birleşme sözleşmesinin ayrıca, şirket sözleşmesinin değiştirilmesi için gerekli
nisapla onaylanmış olması zorunludur.
6. Kesinleşmeye ilişkin hükümler
a) Ticaret siciline tescil
Türk Ticaret Kanunu madde 674- nedir?
(1) Poliçe, bir üçüncü kişinin nezdinde, muhatabın yerleşim yerinde
veya başka bir yerde ödenmek üzere düzenlenebilir.
3. Faiz şartı
Türk Ticaret Kanunu madde 1279- nedir?
(1) Zararın tespiti ve paylaştırılması varma yerinde, eğer buraya
varılmazsa yolculuğun bittiği limanda yapılır.
3. Dispeççi
Türk Ticaret Kanunu madde 205- nedir?
(1) Bağlı şirketin yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri ve sorumlu
tutulabilecek ilgililer, 203 ve 204 üncü madde kapsamındaki talimatlara uymaları nedeniyle,
şirkete ve pay sahiplerine karşı sorumlu tutulamazlar.
d) Şirket alacaklılarının dava hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 744- nedir?
(1) Poliçe, nüshalarından biri üzerine yapılacak ödemenin diğer
nüshaları hükümsüz kılacağı kaydını taşımasa bile, nüshalardan biri üzerine yapılan ödeme
bütün nüshalardan doğan hakları düşürür. Ancak, kabul kaydını içerip de kendisine geri
verilmemiş olan her nüshadan dolayı muhatabın sorumluluğu devam eder.
(2) Birden fazla nüshayı farklı kişilere veren ciranta ile ondan sonra gelen borçlular,
kendi imzalarını içerip de geri verilmemiş olan bütün nüshalardan dolayı sorumludurlar.
III - Kabul şerhi
Türk Ticaret Kanunu madde 810- nedir?
(1) Hamil, başvurma yolu ile;
a) Çekin ödenmemiş olan bedelini,
b) İbraz gününden itibaren bu tutarın faizini,
c) Protestonun veya buna denk olan belirlemenin ve gönderilen ihbarnamelerin
giderleri ile diğer giderleri ve
d) Çek bedelinin binde üçünü aşmamak üzere komisyon ücretini,
isteyebilir.
IV - Mücbir sebepler
Türk Ticaret Kanunu madde 1399- nedir?
(1) Hapis hakkıyla teminat altına alınan alacak, bir ilama veya ilam
niteliğindeki belgeye dayanıyorsa, alacaklı, defterin tutulmasından başlayarak onbeş gün
içinde taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapar. Şu kadar ki, takip konusu
ilamda veya ilam niteliğindeki belgede hapis hakkı da belirtilmemişse, borçlu hapis hakkına
itiraz edebilir. Bu durumda, İcra ve İflas Kanununun 147 nci maddesinin birinci fıkrasının (2)
numaralı bendi uygulanır.
III - İlamsız icra
Türk Ticaret Kanunu madde 1165- nedir?
(1) Her türlü navlun sözleşmesinde, taşıtan ve yükleten, eşyanın
teslim alınacağı süre içinde o eşyanın taşınması için gerekli belgeleri taşıyana vermek
zorundadır.
(2) Bu belgelerdeki bütün yolsuzluklardan ve özellikle bunların gerçeğe uymayan
beyanları içermelerinden doğan zararlardan taşıtan ve yükleten, taşıyana ve yükle ilgili diğer
kişilere karşı 1145 inci madde gereğince sorumludur.
B) Boşaltma
I- Demirleme yeri
Türk Ticaret Kanunu madde 752- nedir?
(1) Vadesi pazara veya diğer bir resmî tatil gününe rastlayan poliçenin
ödenmesi, ancak tatili izleyen ilk iş günü istenebilir. Poliçeye ilişkin diğer bütün işlemler,
özellikle kabul için ibraz ve protesto işlemleri de tatilde yapılmayıp ancak bir iş gününde
yapılabilir.
(2) Bu işlemlerden birinin, son günü pazara veya başka bir resmî tatil gününe rastlayan
bir süre içinde yapılması gerektiği takdirde, bu süre onu izleyen ilk iş gününe kadar uzar.
Aradaki tatil günleri süre hesabına dâhildir.
2. Sürenin hesaplanması
Türk Ticaret Kanunu madde 1119- nedir?
(1) Gemi kira sözleşmesi, kiraya verenin belirli bir süre için geminin
kullanılmasını, kira bedeli karşılığında, kiracıya bırakmayı üstlendiği bir sözleşmedir.
(2) Kiraya verenin, gemi ile birlikte gemi adamlarını da kiracının emrine vermeyi
üstlenmesi, sözleşmenin niteliğini değiştirmez.
B) Gemi kira senedi
Türk Ticaret Kanunu madde 630- nedir?
(1) Genel kurul, müdürü veya müdürleri görevden alabilir, yönetim
hakkını ve temsil yetkisini sınırlayabilir.
(2) Her ortak, haklı sebeplerin varlığında, yöneticilerin yönetim hakkının ve temsil
yetkilerinin kaldırılmasını veya sınırlandırılmasını mahkemeden isteyebilir.
(3) Yöneticinin, özen ve bağlılık yükümü ile diğer kanunlardan ve şirket sözleşmesinden
doğan yükümlülüklerini ağır bir şekilde ihlal etmesi veya şirketin iyi yönetimi için gerekli
yeteneği kaybetmesi haklı sebep olarak kabul olunur.
(4) Görevden alınan yöneticinin tazminat hakları saklıdır.
VI - Ticari mümessiller ve ticari vekiller
Türk Ticaret Kanunu madde 473- nedir?
(1) Bir anonim şirket sermayesini azaltarak, azaltılan kısmın yerine
geçmek üzere bedelleri tamamen ödenecek yeni paylar çıkarmıyorsa, genel kurul, esas
sözleşmenin gerektiği şekilde değiştirilmesini karara bağlar. Genel kurul toplantısına ilişkin
çağrı ilanlarında, mektuplarda ve internet sitesi bildiriminde, sermaye azaltılmasına
gidilmesinin sebepleri ile azaltmanın amacı ve azaltmanın ne şekilde yapılacağı ayrıntılı bir
şekilde ve hesap verme ilkelerine uygun olarak açıklanır. Ayrıca yönetim kurulu bu husuları
içeren bir raporu genel kurula sunar, genel kurulca onaylanmış rapor tescil ve ilan edilir.
(2) (…)69 sermayenin azaltılmasına rağmen şirket alacaklılarının haklarını tamamen
karşılayacak miktarda aktifin şirkette varlığı belirlenmiş olmadıkça sermayenin azaltılmasına
karar verilmez.
(3) Genel kurulun kararına 421 inci maddenin üçüncü fıkrasının birinci cümlesi
uygulanır. Kararda (…)69 sermayenin azaltılmasının ne tarzda yapılacağı gösterilir.
(4) Esas sermayenin azaltılması sebebiyle kayıtlara göre doğacak defter kârı sadece
payların yok edilmesinde kullanılabilir.
(5) Sermaye hiçbir suretle 332 nci madde ile belirlenen en az tutardan aşağı indirilemez.
67 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ile denetleme
doğrulamasını” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
68 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “beyannamesi”
ibaresi “beyannamesini” şeklinde değiştirilmiştir.
69 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, 473 üncü maddenin ikinci fıkrasında
yer alan “İşlem denetçisinin raporuyla,”, üçüncü fıkrasında yer alan “işlem denetçisi raporunun
sonucu açıklanarak”ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
(6) Bu madde ile 474 ve 475 inci maddeler, kayıtlı sermaye sisteminde çıkarılmış
sermayenin azaltılmasına kıyas yoluyla uygulanır.
II - Alacaklılara çağrı
Türk Ticaret Kanunu madde 1486- nedir?
(1) 1453 üncü maddenin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi, 1458 inci
maddenin birinci fıkrasının ikinci cümlesi, 1459 ve 1461 inci maddeler, 1463 üncü maddenin
birinci fıkrası, 1472 ve 1477 nci madde hükümlerine aykırı yapılan sözleşmeler geçersizdir.
(2) 1456 ncı maddenin birinci fıkrası, 1465 ilâ 1468, 1479, 1480, 1482, 1484 ve 1485
inci madde hükümlerine aykırı sözleşme şartları geçersizdir.
(3) 1471 inci maddenin ikinci fıkrası, 1474 ilâ 1476 ncı madde hükümleri sigortalı
aleyhine değiştirilemez; değiştirilirse bu Kanun hükümleri uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Can Sigortaları
A) Hayat sigortası
I - Tanım
Türk Ticaret Kanunu madde 787- nedir?
(1) Çek, muhatabın yerleşim yerinde veya başka bir yerde üçüncü bir
kişi nezdinde ödenmek üzere düzenlenebilir. Ancak, bu üçüncü kişinin bir banka olması
şarttır.
İKİNCİ AYIRIM
Devir
A) Devredilebilirlik
Türk Ticaret Kanunu madde 1088- nedir?
(1) Kaptan, bütün işlerinde, özellikle ifası kendisine düşen
sözleşmelerin yerine getirilmesinde tedbirli bir kaptan gibi hareket etmek zorundadır.
B) Sorumluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 730- nedir?
(1) Hamil;
a) Görüldüğünde veya görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şart olan poliçeyi ibraz,
b) Kabul etmeme veya ödememe protestosunu düzenleme,
c) “Gidersiz iade olunacaktır” kaydının bulunması hâlinde, poliçeyi ödeme amacıyla ibraz,
için belirli süreleri geçirirse, kabul eden kişi hariç olmak üzere, cirantalara,
düzenleyene ve diğer borçlulara karşı sahip olduğu hakları kaybeder.
(2) Hamil, kabul amacıyla ibraz edilmesi için düzenleyenin verdiği süreye uymazsa,
kabul etmeme ve ödememe sebebiyle başvuru haklarını kaybeder; meğerki, düzenleyicinin
yalnız kabule ait sorumluluğu istisna etmek istediği kayıttan anlaşılsın.
(3) Ciroda ibraz için bir süre şart kılınmışsa ancak ciranta bu süreyi ileri sürebilir.
2. Mücbir sebepler
Türk Ticaret Kanunu madde 1138- nedir?
(1) Taşıyan, navlun karşılığında;
a) Yolculuk çarteri sözleşmesinde eşyayı, geminin tamamını veya bir kısmını ya da
belli bir yerini taşıtana tahsis ederek;
b) Kırkambar sözleşmesinde ayırt edilmiş eşyayı,
denizde taşımayı üstlenir.
(2) Bu Bölümdeki hükümler posta idaresinin denizde eşya taşımalarına uygulanmaz.
B) Yolculuk çarter partisi
Türk Ticaret Kanunu madde 1496- nedir?
(1) En az on kişiden oluşan, sigorta ettiren tarafından, belirli kıstaslara
göre kimlerden oluştuğunun belirlenebilmesi imkânı bulunan bir gruba dâhil kişiler lehine, tek
bir sözleşme ile sigorta yapılabilir. Sözleşmenin devamı sırasında gruba dâhil herkes
sigortadan, grup sigortası sözleşmesi sonuna kadar yararlanır. Sözleşmenin yapılmasından
sonra grubun on kişinin altına düşmesi sözleşmenin geçerliliğini etkilemez.
(2) Grupta yer alan her kişiye poliçe içeriğini özetleyen bir belge verilir.
(3) Grup sigortalarında lehtarı atama hakkı, aksi kararlaştırılmamışsa, grupta yer alan
kişiye aittir.
(4) Sözleşme süresi içinde gruptan ayrılma hâlinde grup sigortası ile sağlanan teminat,
aksi kararlaştırılmamışsa, sigorta ettiren, sigortalı veya lehtar tarafından bireysel olarak
devam ettirilebilir. Sigortalı veya lehtarın sözleşmeye bireysel olarak devam etmesi ancak
sigorta ettiren sıfatıyla olur. Bu kişiler geçmiş günlere ait kendilerine düşen prim
borçlarından, önceki sigorta ettirenle birlikte sorumludur.
(5) Grup sigortalarında ayrılma, ödünç alma, indirme, bildirim yükümlülüğü ve ilgili diğer
konular Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık tarafından çıkartılacak yönetmelikle
düzenlenir.
X - Beyanlar
1. Yanlış yaş beyanı
Türk Ticaret Kanunu madde 1286- nedir?
(1) Bu Bölüm hükümleri, iki veya daha çok geminin çarpışması
“çatma” sonucu gemilere ve gemilerde bulunan insanlara veya eşyaya verilen zararın tazmini
hakkında uygulanır.
(2) Geminin, bir manevrayı yapmak veya yapmamak yahut seyir kurallarına uymamak
suretiyle başka bir gemiye veya gemide bulunan insanlara veya eşyaya çatma olmaksızın
zarar vermesi hâlinde de, çatma hakkındaki hükümler uygulanır.
B) Kusursuz çatma
Türk Ticaret Kanunu madde 914- nedir?
(1) Taşıyıcı, yolcuları rahat bir yolculukla ve sağlıklı olarak gidecekleri
yere ulaştırmakla, özellikle hava, ses, yer ve çevre kirliliğine meydan vermemek için gerekli
düzeni kurmakla, gerekli diğer tüm önlemleri almak ve mevzuatta öngörülen kurallara
uymakla yükümlüdür.
(2) Taşıyıcı, yolcuların kazaya uğramalarından doğacak zararı tazmin eder. Yolcunun
kaza sonucunda ölmesi hâlinde, onun yardımından yoksun kalanlar uğradıkları zararın
tazminini taşıyıcıdan isteyebilirler. Ancak, taşıyıcı, kazanın kendisinin veya yardımcılarının
en yüksek özeni göstermelerine rağmen, kaçınamayacakları ve sonuçlarını önleyemeyecekleri
bir sebepten ileri geldiğini ispat ederse tazminattan kurtulur.
(3) Taşıyıcı, bilette belirtilen yerin başka bir kişiye verilmesi, bilette gösterilen araç
yerine onunla aynı düzeyde olmayan başka bir aracın sefere konulması, aracın belli saatten
önce hareketi nedeniyle yolcunun yetişememesi, taşıma aracında durumun gerektirdiği ilk
yardım malzemelerinin ve ilaçlarının bulundurulmaması veya bunlardan derhâl yararlanma
imkânının sağlanmamış olması sebebiyle de, ikinci fıkraya göre sorumludur; herhangi bir
zarar ispat edilmese bile taşıyıcı bilet parasının üç katını tazminat olarak öder.
(4) Üçüncü fıkrada gösterilen hareketleri yapan araç şoförleri, araçları emri altında
bulunduran kişiler ile araçları taşıma işinde kullanılanlar, şikâyet üzerine, kolluk görevlileri
tarafından yüz Türk Lirasından binbeşyüz Türk Lirasına kadar idari para cezasıyla cezalandırılır.
G) Yolcunun ölümü
Türk Ticaret Kanunu madde 990- nedir?
(1) Yapının maliki veya geminin yapıldığı tersanenin sahibi, tescil
edilen hususlarda meydana gelen değişiklikleri ve geminin yapımının tamamlandığını, tescil
edilmek üzere bir kayıt dilekçesi ile gecikmeksizin sicil müdürlüğüne bildirmek zorundadır.
İstemde bulunması gerekenler birden fazla ise, bunlardan birinin istemi yeterlidir. Malik
birden fazla kişi tarafından temsil edilen bir tüzel kişi ise aynı esas geçerlidir. Sicile bildirilen
hususların belgelendirilmesi gerekir. 972 nci madde hükmü burada da uygulanır.
(2) Geminin yapımının tamamlandığı bildirildikten veya Kanunun 961 inci
maddesinin üçüncü fıkrasında yazılı belge verildikten sonra, artık yapı hâlindeki gemilere
özgü sicile gemi ipoteği tescil olunamaz.
c) Hükümleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1480- nedir?
(1) Sigortacı, zarar görene ödeyeceği sigorta tazminatını, sigorta
sözleşmesinden doğan alacakları ile takas edemez.
9. Halefiyet
Türk Ticaret Kanunu madde 717- nedir?
(1) Protesto ayrı bir belge hâlinde düzenlenerek poliçeye bağlanır.
(2) Protesto, aynı poliçenin çeşitli nüshaları veya poliçenin aslı ile bir sureti ibraz
edilerek düzenlenmiş ise protestoyu bu nüshalardan birine veya asıl senede bağlamak yeterlidir.
(3) Diğer nüshalara veya surete, protestonun, kalan nüshalarından birine veya
poliçenin aslına bağlanmış bulunduğu kaydolunur.
d) Kısmi kabul hâlinde
Türk Ticaret Kanunu madde 631- nedir?
(1) Şirket sözleşmesinde başka şekilde düzenlenmediği takdirde, ticari
mümessiller ve ticari vekiller ancak genel kurul kararı ile atanabilirler; yetkileri genel kurul
tarafından sınırlandırılabilir.
(2) Müdür veya müdürlerin çoğunluğu, 623 üncü maddenin kapsamına girmeyen ticari
mümessili veya ticari vekili her zaman görevden uzaklaştırabilir. Bu kişi genel kurul kararı ile
atanmışsa, görevden alma ve yetkilerini sınırlandırmak için genel kurul gecikmeksizin
toplantıya çağrılır.
VII - Haksız fiil sorumluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 104- nedir?
(1) Yazılı olarak aksi kararlaştırılmadıkça, müvekkil, aynı zamanda ve
aynı yer veya bölge içinde aynı ticaret dalı ile ilgili olarak birden fazla acente atayamayacağı
gibi, acente de aynı yer veya bölgede, birbirleriyle rekabette bulunan birden çok ticari işletme
hesabına acentelik yapamaz.
B) Acentenin yetkileri
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1449- nedir?
(1) Sigortacıya karşı yerine getirilmesi gereken ve sözleşmeden doğan
bir yükümlülüğün ihlali hâlinde, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan özel düzenlemeler
hariç olmak üzere, sigortacının sözleşmeyi kısmen veya tamamen feshederek ifadan
kurtulabileceğine ilişkin hükümler, ihlalde kusur bulunmaması hâlinde sonuç doğurmaz.
(2) İhlal kusura dayandığı takdirde, durumun öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde
kullanılmayan fesih hakkı düşer; meğerki, Kanun farklı bir süre öngörmüş olsun.
(3) Sigortacı ihlalin, rizikonun gerçekleşmesine ve sigortacının yerine getirmesi
gereken edimin kapsamına etki etmediği durumlarda, sözleşmeyi feshedemez.
B) Kanun hükümlerinin uygulama alanı
Türk Ticaret Kanunu madde 1343- nedir?
(1) 1976 tarihli Sözleşmenin 4 üncü maddesinin ve 1992 tarihli
Sorumluluk Sözleşmesinin V inci maddesinin ikinci paragrafının uygulanmasında, aşağıdaki
kişilerin kusuru dikkate alınır:
a) Gerçek kişilerde, her bir gerçek kişinin kusuru.
b) Tüzel kişilerde, Türk Medenî Kanununun 50 nci maddesi uyarınca eylem ve işleriyle
tüzel kişiyi borç altına sokan organların kusuru ve organı oluşturan kişilerin kusurları.
c) Adi şirketlerde şirket ortaklarının kusuru.
d) Donatma iştirakinde, paydaş donatanların ve gemi müdürünün kusuru.
e) Yukarıda sayılan kişileri, genel veya özel bir yetkiye dayanarak temsil eden kişilerin
kusuru.
(2) Tüzel kişinin, adi şirketin ve donatma iştirakinin sınırlama hakkının kalkmasına
kusuruyla sebep olan kişiler, kişisel sorumluluklarını sınırlayamaz.
IV - Kanuni halefiyet
Türk Ticaret Kanunu madde 622- nedir?
(1) Bu Kanunun anonim şirket genel kurul kararlarının butlanına ve
iptaline ilişkin hükümleri, kıyas yoluyla limited şirketlere de uygulanır.
B) Yönetim ve temsil
I - Müdürler
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 49- nedir?
(1) Ticaret unvanı işletmeden ayrı olarak başkasına devredilemez.
(2) Bir işletmenin devri, aksi açıkça kabul edilmiş olmadıkça, unvanın da devri
sonucunu doğurur. Devir hâlinde devralan, unvanı aynen kullanma hakkına sahiptir.
III - Ticaret unvanının korunması
1. İlke
Türk Ticaret Kanunu madde 768- nedir?
(1) Protestonun şekli ve protesto çekilmesi için belirli olan sürelerle
poliçeden doğan hakların kullanılması veya korunması için gerekli diğer işlemlerin şekli,
protestonun çekilmesi veya işlemin yapılması gereken ülkenin hukukuna göre belirlenir.
III - Başvurma hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 1311- nedir?
(1) Kurtaran, kurtarma faaliyetini kendi kusuruyla zorunlu kılmış
veya daha da güçleştirmiş yahut hileli davranış sayılan ya da dürüstlüğe sığmayan diğer
hareketlerde bulunmuş ise, kurtarma ücretinden tamamen veya kısmen mahrum bırakılabilir.
2. Özel tazminat
Türk Ticaret Kanunu madde 680- nedir?
(1) Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe,
aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile
karşı ileri sürülemez; meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında
kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun.
İKİNCİ AYIRIM
Ciro
A) Poliçenin devredilmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 922- nedir?
(1) Gönderen, komisyoncunun kendi adına ve onun hesabına yaptığı
sözleşmelerden doğan alacaklarını, ancak bu alacaklar komisyoncu tarafından kendisine
devredildikten sonra ileri sürebilir. Bu tür alacaklar ile bu alacakların yerine getirilmesi
bağlamında elde edilen edimler, komisyoncunun alacaklılarıyla olan ilişkisinde gönderene
geçmiş sayılır.
VI - Hapis hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 986- nedir?
(1) Yapı hâlindeki bir gemi, malikin istemi üzerine veya yapı üzerinde
bir gemi ipoteğinin kurulması yahut yapının ihtiyati ya da kesin haczi veya tersane sahibinin
gemi ipoteğinin kurulmasına yönelik istem hakkını teminat altına almak amacıyla sicile şerh
verilmesi söz konusu olduğu takdirde yapı hâlindeki gemilere özgü sicile kaydolunur.
(2) Yapı, yapım yerinin bağlı bulunduğu sicil müdürlüğünce tescil olunur. Yapı, bu
sicil müdürlüğünün yetki çevresi dışındaki diğer bir yere götürülse de aynı sicil müdürlüğü
yetkili kalır. Şu kadar ki, bu müdürlük tarafından yeni yapım yerindeki sicil müdürlüğüne
yapının kaydedilmiş olduğu bildirilir.
II- Yapının tescili
1. Tescil istemi
a) Şekli
Türk Ticaret Kanunu madde 952- nedir?
(1) 947 ve 948 inci maddelerde öngörülen fiiller yabancı bir ülkede
veya açık denizde bir Türk veya yabancı tarafından işlenmiş olsa bile cezalandırılır.
E) Yönetmelik97
Türk Ticaret Kanunu madde 782- nedir?
(1) Türkiye’de ödenecek çeklerde muhatap ancak bir banka olabilir.
(2) Diğer bir kişi üzerine düzenlenen çek yalnız havale hükmündedir.
2. Karşılık
Türk Ticaret Kanunu madde 1276- nedir?
(1) Geminin 1279 uncu maddeye göre zararın tespiti ve paylaştırılması
gereken limandan ayrılabilmesi için, gemiye düşen garame paylarına karşılık olarak yükle
ilgililere teminat gösterilmesi zorunludur.
3. Hapis hakkının kullanılması
Türk Ticaret Kanunu madde 1190- nedir?
(1) Taşıyanın sorumluluktan kurtulması hâlleri ile sorumluluk
sınırlandırılmasına ilişkin hükümler, navlun sözleşmesine konu olan eşyanın zıya, hasar veya
geç teslimi yüzünden, taşıyan aleyhine, haksız fiile veya diğer bir sebebe dayanılarak açılacak
bütün davalarda uygulanır.
(2) Böyle bir dava, taşıyanın adamlarından biri aleyhine açılırsa, görevi veya yetkisi
sınırları içinde hareket ettiğini ispat etmek kaydıyla, o da, taşıyanın sorumluluktan kurtulması
hâlleri ile sorumluluğu sınırlandırma hakkından yararlanabilir.
(3) Taşıyan ile onun adamlarından istenebilecek olan tazminat miktarlarının toplamı,
1187 nci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, 1186 ncı maddede öngörülen sorumluluk
sınırını aşamaz.
IX- Fiilî taşıyanın sorumluluğu
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 939- nedir?
(1) Sicile kayıtlı bir geminin bordasının her iki tarafına adı, kıçına da
adı ile bağlama limanı; silinmez, bozulmaz ve kolayca okunacak harflerle yazılır.
B) Geminin bayrağı
I- Türk Bayrağını çekme hakkı ve yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 1066- nedir?
(1) Paydaş donatanlar arasındaki hukuki ilişkiler ile donatma
iştirakinin temsili, paydaşlar arasındaki sözleşme hükümlerine tabidir. Sözleşmede hüküm
bulunmayan durumlarda, 1067 ilâ 1087 nci maddeler uygulanır.
IV- İştirakin yönetimi ve temsili
1. Kararlar