onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1244- nedir?
(1) Aşağıda yazılı hâllerde 1243 üncü maddenin birinci fıkrası
uygulanmaz:
a) Navlun sözleşmesinin canlı hayvanlara veya 1151 inci maddenin üçüncü fıkrasının
birinci cümlesi uyarınca denizde taşıma senedinde güvertede taşınacağı yazılı olup da fiilen
böyle taşınan eşyaya ilişkin bulunması.
b) Mutat ticari taşıma işlerinden olmamakla beraber ticaretin olağan akışı içinde
yapılan eşya taşımasına ilişkin bulunup da eşyanın özel nitelikleri veya taşımanın özel
şartlarının haklı gösterdiği anlaşmalar; bu durumda taşıma senedinin bu anlaşmaları ve “emre
değildir” kaydını içermesi şarttır.
c) Taşıyana, eşyanın yüklenmesinden önce ve boşaltılmasından sonra düşen
yükümlülükler.
(2) 1243 üncü madde, konişmentoya, müşterek avaryaya ilişkin kayıtların konulmasına
engel değildir.
(3) Sorumluluğu önceden kaldıran veya daraltan kayıt ve şartlar hakkında Türk
Borçlar Kanununun emredici hükümleri saklıdır.
C) Yolculuk çarteri sözleşmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 257- nedir?
(1) Yalnız iki kişiden oluşan bir kollektif şirkette, ortaklardan birinin
şirketten çıkarılmasını gerektiren haklı sebepler varsa, diğer ortağın istemi üzerine mahkeme
fesih ve tasfiyeye karar vermeksizin şirketin bütün iş ve işlemleri, varlıkları, alacak ve
borçlarıyla davacı ortağa bırakılmasına ve diğer ortağın şirketten çıkarılmasına karar verebilir.
Bu hâlde, çıkarılan ortak hakkında 262 nci madde hükmü uygulanır.
b) Diğer sebeplerin varlığında
Türk Ticaret Kanunu madde 306- nedir?
(1) Şirketin komandit olup olmadığı sözleşme hükümlerine göre
belirlenir. Ortaklar tarafından şirkete verilen ad ve nitelik o şirketin türünün belirlenmesinde
yalnız başına yeterli olmaz.
(2) Bir şirketin komandit olduğu açıkça saptanamıyorsa o şirket kollektif sayılır.
II- Komanditerlerin sermaye koyma borcu
Türk Ticaret Kanunu madde 700- nedir?
(1) Poliçede bedelin ödenmesi, aval suretiyle tamamen veya kısmen
teminat altına alınabilir.
(2) Bu teminat, üçüncü bir kişi veya poliçede imzası bulunan bir kişi tarafından da
verilebilir.
II - Şekil
Türk Ticaret Kanunu madde 1117- nedir?
(1) Kaptan eşya üzerinde 1116 ncı maddede yazılı olduğu şekilde
tasarruf ettiği takdirde, donatan, bundan zarar gören yükle ilgili kişilerin uğradıkları zararı
tazmin ile yükümlüdür.
(2) Donatanın ödeyeceği tazminat hakkında 1186 ncı madde hükmü uygulanır.
Eşyanın satışı sonucunda elde edilen net satış bedeli 1186 ncı maddede yazılı değeri aşarsa,
onun yerine net satış bedeli geçer.
4. Dış ilişkide işlemlerin geçerliği
Türk Ticaret Kanunu madde 612- nedir?
(1) Şirket kendi esas sermaye paylarını, sadece, bunları alabilmek için
gerekli tutarda serbestçe kullanabileceği özkaynaklara sahipse ve alacağı payların itibarî
değerlerinin toplamı esas sermayenin yüzde onunu aşmıyorsa iktisap edebilir.
(2) Şirket sözleşmesinde öngörülen veya mahkeme kararıyla hükme bağlanmış
bulunan bir şirketten çıkma ya da çıkarma dolayısıyla, esas sermaye paylarının iktisabı
hâlinde, birinci fıkradaki üst sınır yüzde yirmi olarak uygulanır. Şirket esas sermayesinin
yüzde onunu aşan bir tutarda iktisap edilen esas sermaye payları iki yıl içinde elden çıkarılır
veya sermaye azaltılması yoluyla itfa edilir.
(3) Şirket kendi esas sermaye payları için ödediği tutar kadar yedek akçe ayırır.
(4) Şirketin iktisap ettiği kendi esas sermaye paylarından kaynaklanan oy hakları ile
buna bağlı diğer haklar, paylar şirketin elinde bulunduğu sürece donar.
(5) Şirketin, iktisap ettiği kendi esas sermaye paylarına ait ek ve yan ödeme
yükümlülükleri, söz konusu paylar şirketin elinde bulunduğu sürece istenemez.
(6) Şirketin kendi paylarını iktisap etmesine ilişkin sınırlama ile ilgili hükümler, şirket
esas sermaye paylarının, şirketin çoğunluğuna sahip bulunduğu yavru şirketlerce iktisabı
hâlinde de uygulanır.
G) Bağlılık yükümlülüğü ve rekabet yasağı
Türk Ticaret Kanunu madde 449- nedir?
(1) Genel kurul kararı aleyhine iptal veya butlan davası açıldığı
takdirde mahkeme, yönetim kurulu üyelerinin görüşünü aldıktan sonra, dava konusu kararın
yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebilir.
III - Kararın etkisi
Türk Ticaret Kanunu madde 1163- nedir?
(1) Kırkambar sözleşmesinde taşıtan, taşıyanın veya yetkili
temsilcisinin çağrısı üzerine, gecikmeden eşyayı yüklemek zorundadır.
(2) Taşıtan gecikirse taşıyan, eşyanın teslimini beklemekle yükümlü değildir. Yolculuk,
eşya teslim alınmadan başlamış olsa bile, taşıtan tam navlunu ödemekle yükümlüdür; şu kadar
ki, taşıyanın teslim edilmiş olmayan eşya yerine yüklediği eşyanın navlunu, tam navlundan
indirilir.
(3) Taşıyanın, geciken taşıtandan navlun isteyebilmesi için bunu yola çıkmadan önce
taşıtana faks mesajı, elektronik mektup veya benzeri teknik araçlarla da mümkün olmak üzere
yazılı şekilde bildirmesi gerekir; aksi hâlde istem hakkını kaybeder.
2. Taşıtanın sözleşmeyi feshetmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 455- nedir?
(1) Esas sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararı,
yönetim kurulu tarafından, şirket merkezinin ve şubelerinin bulunduğu yerin ticaret siciline
tescil edilir; ayrıca ilana bağlı hususlar ilan ettirilir; tescil ve ilan edilen karar şirketin internet
sitesine konulur. Değiştirme kararı üçüncü kişilere karşı tescilden önce hüküm ifade etmez.
İKİNCİ AYIRIM
Özel Değişiklikler
A) Sermayenin artırılması
I - Ortak hükümler
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1084- nedir?
(1) Donatma iştiraki hakkında iflasın açılmasıyla da iştirak sona erer.
2. Sona ermeyi gerektirmeyen hâller
Türk Ticaret Kanunu madde 923- nedir?
(1) Komisyoncu, taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesinden doğan
bütün alacakları için Türk Medenî Kanununun 950 ilâ 953 üncü maddeleri uyarınca eşya
üzerinde hapis hakkına sahiptir. Bu konuda ayrıca, 891 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci
cümlesi ile üçüncü fıkrası hükümleri de kıyas yoluyla uygulanır.
VII - Sonraki komisyoncu
Türk Ticaret Kanunu madde 1- nedir?
(1) Türk Ticaret Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî
Kanununun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu Kanundaki hükümlerle, bir ticari işletmeyi ilgilendiren
işlem ve fiillere ilişkin diğer kanunlarda yazılı özel hükümler, ticari hükümlerdir.
(2) Mahkeme, hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde, ticari örf ve âdete,
bu da yoksa genel hükümlere göre karar verir.
II - Ticari örf ve âdet
Türk Ticaret Kanunu madde 54- nedir?
(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün
katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.
(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen
aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar
haksız ve hukuka aykırıdır.
II - Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar
Türk Ticaret Kanunu madde 1180- nedir?
(1) Zarar, geminin sevkine veya başkaca teknik yönetimine ilişkin bir
hareketin veya yangının sonucu olduğu takdirde, taşıyan yalnız kendi kusurundan sorumludur.
Daha çok yükün menfaati gereği olarak alınan önlemler, geminin teknik yönetimine dâhil
sayılmaz.
(2) Tereddüt hâlinde zararın, teknik yönetimin sonucu olmadığı kabul edilir.
3. Denizde kurtarma
Türk Ticaret Kanunu madde 1342- nedir?
(1) 1976 ve 1992 tarihli sözleşmeler uyarınca sorumluluğunu
sınırlama hakkına sahip olan bir tüzel kişinin veya adi şirketin yahut donatma iştirakinin adına
fon kurulmazsa, tüzel kişinin veya adi şirketin yahut donatma iştirakinin o borcundan ötürü
şahsen sorumlu tutulabilecek her kişi, fon kurarak sorumluluğunu sınırlayabilir. Fonun,
toplam sorumluluk sınırı üzerinden kurulması şarttır; fon kuran kişinin, tüzel kişideki veya adi
şirketteki yahut donatma iştirakindeki pay oranı dikkate alınmaz. Bu madde uyarınca kurulan
bir fon, 1976 ve 1992 tarihli sözleşmeler uyarınca kurulmuş bir fon hükmündedir.
III - Sınırlama hakkını kaldıran kusur
Türk Ticaret Kanunu madde 224- nedir?
(1) Ortak, yetkisiz olarak şirketten çektiği ve şirket hesabına bir yerden
tahsil ettiği parayı, derhâl; şirketten aldığı ödüncü, aldığı tarihten itibaren faiziyle şirkete
vermek zorundadır.
C) Denetim
Türk Ticaret Kanunu madde 836- nedir?
(1) Makbuz senedi ve varanttan oluşan belgenin dip koçanlı bir
defterden koparılmış olması ve defterin umumi mağazaya ait belgeler arasında saklanması
gereklidir.
4. Kısmi senet
Türk Ticaret Kanunu madde 86- nedir?
(1) Saklanması zorunlu olan belgeleri, sadece görüntü veya başkaca bir
veri taşıyıcısı aracılığıyla ibraz edebilen kimse, giderleri kendisine ait olmak üzere, o
belgelerin okunabilmesi için gerekli olan yardımcı araçları kullanıma hazır bulundurmakla
yükümlüdür; icap ettiği takdirde belgeleri, giderleri kendisine ait olmak üzere bastırmalı ve
yardımcı araçlara ihtiyaç duyulmadan okunabilen kopyalarını sunabilmelidir.
VI - Ticarete yeni başlayanlar için uygulama
Türk Ticaret Kanunu madde 1319- nedir?
(1) Bir sözleşmeye dayanıp dayanmadığına bakılmaksızın, kurtarma
faaliyeti ile enkazın kaldırılmasından doğan bütün alacaklar iki yılda zamanaşımına uğrar.
(2) Bu süre kurtarma faaliyetinin sona erdiği tarihten ve enkazın kaldırılması
giderlerinden doğan alacaklar için enkaz kaldırma işinin tamamlandığı tarihten itibaren
işlemeye başlar.
(3) Kendisine karşı istemde bulunulan kişi, zamanaşımı süresi içinde istemde bulunana
yapacağı bir beyanla bu süreyi bir veya birden çok kez uzatabilir.
ALTINCI KISIM
Gemi Alacakları
A) Gemi alacaklısı hakkı veren alacaklar
Türk Ticaret Kanunu madde 125- nedir?
(1) Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir.
(2) Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanununun 48 inci maddesi çerçevesinde bütün
haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.
C) Uygulanacak kanun hükümleri
Türk Ticaret Kanunu madde 966- nedir?
(1) Esaslı şartlarından birinin var olmaması sebebiyle tescili caiz
olmayan bir gemi tescil edilmiş olur veya 964 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yazılı
hâllerden birinin ortaya çıktığı sicil müdürlüğüne bildirilmezse, 33 üncü madde hükmü
uygulanır. Şu kadar ki, durumun sicile kayıtlı diğer hak sahiplerine de bildirilmesi gereklidir.
Malik ve diğer hak sahiplerinin kimler olduğu veya yerleşim yerleri belli değilse, silinmeye
çağrı ve belirlenen süre, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile uygun görülen diğer bir gazetede
ve varsa şirketin internet sitesinde ilan edilir ve ilan belgesi sicil müdürlüğü ve mahkeme
divanhanesine asılır.
(2) Geminin kaydı ancak kaçınma ve itiraz sebeplerinin süresi içinde bildirilmemesi
veya bunların mahkemece yerinde görülmediğine dair verilen kararın kesinleşmesi hâlinde
sicilden silinebilir. Bir ipotekli alacaklı, gemi ipoteğinin hâla var olduğunu ileri sürerek Türk
Bayrağını çekme hakkını kaybetmiş olan bir geminin sicilden silinmesine itiraz ederse, kayıt
silinmeyip sadece geminin Türk Bayrağını çekme hakkını kaybettiği tescil olunur.
2. Özel hâller
Türk Ticaret Kanunu madde 1044- nedir?
(1) Alacağın sona ermesi ile ipotek de düşer. Kanundaki istisnalar
saklıdır.
(2) Alacaklı ve borçlu sıfatlarının aynı kişide birleşmesi, alacağın ödenmesi
hükmündedir.
(3) Gemi maliki olmayan borçlu, alacağın bir kısmını öderse, gemi ipoteğinin alacaklı
üzerinde kalan kısmı borçluya geçenden sıra itibarıyla önce gelir.
(4) Gemi maliki olmayan borçlu, ödeme sonucunda ipoteği iktisap eder veya aynı
sebepten dolayı gemi sicilinin düzeltilmesinde menfaati bulunursa, alacaklıdan sicilin
düzeltilmesi için gerekli belgeleri kendisine vermesini isteyebilir.
(5) Malik, bir başkasına karşı, alacağın düşmesi hâlinde gemi ipoteğini de sildirmeyi
üstlenirse, silinmeyi istemek hakkının teminat altına alınabilmesi için gemi siciline şerh
verilebilir.
bbb) Alacaklı ve malik sıfatlarının birleşmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 451- nedir?
(1) Genel kurulun kararına karşı, kötüniyetle iptal veya butlan davası
açıldığı takdirde, davacılar bu sebeple şirketin uğradığı zararlardan müteselsilen sorumludurlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Esas Sözleşmenin Değiştirilmesi
BİRİNCİ AYIRIM
Genel Olarak
A) İlke
Türk Ticaret Kanunu madde 1450- nedir?
(1) Sosyal güvenlik kurumları ile yapılan sözleşmeler hakkında, kendi
kanunlarında aksine hüküm bulunmadıkça, bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
C) Sigorta sözleşmeleri hakkında uygulanacak hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 334- nedir?
(1) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel
kişilerinden birine, esas sözleşmede öngörülecek bir hükümle, pay sahibi olmasalar da,
işletme konusu kamu hizmeti olan anonim şirketlerin yönetim kurullarında temsilci
bulundurmak hakkı verilebilir.
(2) Birinci fıkrada yazılı şirketlerde pay sahibi olan kamu tüzel kişilerinin yönetim
kurulundaki temsilcileri, ancak bunlar tarafından görevden alınabilir.
(3) Kamu tüzel kişilerinin yönetim kurulundaki temsilcileri, genel kurul tarafından
40 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 192 nci maddesiyle bu fıkrada yer
alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
41 24/11/2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu fıkrada yer alan anonim şirketler
için ellibin Türk Lirası olarak öngörülen en az esas sermaye tutarı ikiyüzellibin Türk Lirasına, kayıtlı
sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık olmayan anonim şirketlerde yüzbin Türk Lirası
olarak öngörülen en az başlangıç sermayesi tutarı beşyüzbin Türk Lirasına yükseltilmiştir. Söz konusu
değişiklik daha sonra 26/11/2023 tarihli ve 32381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Düzeltme ile
değiştirilerek düzeltilmiştir.
seçilen üyelerin hak ve görevlerini haizdir. Kamu tüzel kişileri, şirket yönetim kurulundaki
temsilcilerinin bu sıfatla işledikleri fiillerden ve yaptıkları işlemlerden dolayı şirkete ve onun
alacaklılarıyla pay sahiplerine karşı sorumludur. Tüzel kişinin rücû hakkı saklıdır.
B) Kuruluş
I - Kurucu işlem
Türk Ticaret Kanunu madde 758- nedir?
(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe
sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.
(2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki
ödeme yasağını kaldırır.
III - Poliçeyi eline geçirenin bilinmemesi
1. Dilekçe sahibinin yükümlülükleri
Türk Ticaret Kanunu madde 285- nedir?
(1) Kanuna, şirket sözleşmesine veya iş görme şartlarını gösteren diğer
hükümlere aykırı hareket ederek, üçüncü kişileri veya ortakları zarara uğratan tasfiye
memurları, kusursuz olduklarını ispat etmedikçe, müteselsil olarak sorumlu tutulurlar.
(2) Tasfiye memurları, atadıkları ve hizmete aldıkları kimselerin kanuna, şirket
sözleşmesine veya diğer iş görme şartlarını gösteren hükümlere aykırı hareketlerinden dolayı
da Türk Borçlar Kanununun 116 ncı maddesi hükmünce, gerek üçüncü kişilere gerek
ortaklara karşı müteselsil olarak sorumludurlar.
(3) Bu davalar, davacının, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren iki yılda ve her
hâlde zararı doğuran fiilden itibaren beş yılda zamanaşımına uğrar. Ancak, zararı doğuran fiil
bir suç oluşturduğu ve Türk Ceza Kanununa göre süresi daha uzun bir dava zamanaşımına
bağlı olduğu takdirde tazminat davasına da o zamanaşımı uygulanır.
C) Tasfiye işleri
I - Koruma önlemleri
Türk Ticaret Kanunu madde 572- nedir?
(1) Komandite ortak diğer komanditelerin ve genel kurulun izni
olmaksızın şirketin işletme konusuna giren bir iş yapamayacağı gibi bu tür ticaretle uğraşan
bir şirkete sorumluluğu sınırlandırılmamış ortak sıfatıyla da katılamaz.
(2) Bu madde hükmüne aykırı hareket eden komandite ortak hakkında kollektif şirkete
ilişkin hükümler uygulanır.
ALTINCI KISIM
Limited Şirket
BİRİNCİ BÖLÜM
Tanım ve Kuruluş
A) Kavram
Türk Ticaret Kanunu madde 1385- nedir?
(1) İcra ve İflas Kanununun 126 ncı maddesi uyarınca yapılacak ilan,
bir internet haber sitesi ve tirajı ellibin üzerinde olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan
gazetelerden biriyle ve ayrıca yurt dışında dünya çapında dağıtımı yapılan denizcilikle ilgili
günlük bir gazetede yayımlanır.102
(2) İlanda, ipotek alacaklısının rızasıyla alıcı tarafından yüklenilenler dışında, geminin
bütün ayni ve kişisel haklardan, külfetlerden ve sınırlandırmalardan arınmış olarak satılacağı
bildirilir.
5. Vaktinden evvel satış
Türk Ticaret Kanunu madde 474- nedir?
(1) Genel kurul esas sermayenin azaltılmasına karar verdiği takdirde,
yönetim kurulu, bu kararı şirketin internet sitesine koyduktan başka, 35 inci maddede anılan
gazetede ve aynı zamanda esas sözleşmede öngörüldüğü şekilde, yedişer gün arayla, üç defa
ilan eder. İlanda alacaklılara, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeki üçüncü ilandan itibaren iki
ay içinde, alacaklarını bildirerek bunların ödenmesini veya teminat altına alınmasını
isteyebileceklerini belirtir. Şirketçe bilinen alacaklılara ayrıca çağrı mektupları gönderilir.
(2) Sermaye, zararlar sonucunda bilançoda oluşan bir açığı kapatmak amacıyla ve bu
açıklar oranında azaltılacak olursa, yönetim kurulunca alacaklıları çağırmaktan ve bunların
haklarının ödenmesinden veya teminat altına alınmasından vazgeçilebilir.
III - Kararların yerine getirilmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 225- nedir?
(1) Bir ortak yönetim hakkını ve görevini haiz olmasa da şirket
işlerinin gidişi hakkında bizzat bilgi edinmek, şirketin belgelerini ve defterlerini incelemek,
bunlara göre kendisi için şirketin finansal durumunu gösterecek bir hesap tablosu düzenlemek
hakkını haizdir. Buna aykırı sözleşme geçersizdir.
D) Oy hakkı ve kararlar
Türk Ticaret Kanunu madde 964- nedir?
(1) Gemi siciline tescil edilen hususlarda meydana gelen değişikliklerin
sicile geçirilmek üzere bir dilekçe ile sicil müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.
(2) 941 inci maddenin birinci fıkrası gereğince Türk Bayrağı yerine diğer bir bayrak
taşımasına izin verilmiş olan geminin ne süreyle Türk Bayrağı çekemeyeceği sicil
müdürlüğüne bildirilir ve bu husus tescil edilir. İzin sona erer veya geri alınırsa bu olgu da
tescil olunur.
(3) Gemi kurtarılamayacak şekilde batar veya tamir kabul etmez bir hâle gelir yahut
her ne suretle olursa olsun Türk Bayrağını çekme hakkını kaybederse, bu hususların da
gecikmeksizin sicil müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.
(4) Birinci ilâ üçüncü fıkralara göre yapılması gereken istemleri gemi maliki ve
donatma iştirakinde gemi müdürü de yapmak zorundadır. İstemde bulunması gerekenler
birden fazla ise bunlardan birinin istemi yeterlidir. Malik birden fazla kişi tarafından temsil
edilen bir tüzel kişiyse aynı esas geçerlidir.
(5) Değişikliğin tesciline 960, 961 ve 963 üncü maddeler nitelikleriyle bağdaştığı
ölçüde uygulanır.
C) Silinme
I- İstem üzerine
Türk Ticaret Kanunu madde 81- nedir?
(1) Şartların gerçekleşmesi hâlinde Türkiye Muhasebe Standartlarında
öngörülen değerlemeyi basitleştirici yöntemler uygulanır.
C) Saklama ve ibraz
I - Belgelerin saklanması, saklama süresi
Türk Ticaret Kanunu madde 544- nedir?
(1) Tasfiyenin sonunda defterler ve tasfiyeye ilişkin olanlar da dâhil,
belgeler 82 nci madde uyarınca saklanır.
III - Şirket unvanının sicilden silinmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1441- nedir?
(1) Cayma hâlinde, sigorta ettiren kasıtlı ise, sigortacı rizikoyu
taşıdığı süreye ait primlere hak kazanır.
hhh) Cayma hakkının düşmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 956- nedir?
(1) Gemi siciline, 940 ıncı madde gereğince Türk Bayrağını çekme
hakkına sahip ticaret gemileri ile 935 inci maddenin ikinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinde
yazılı gemiler kaydolunur.
IV- Tescili zorunlu gemiler
Türk Ticaret Kanunu madde 101- nedir?
(1) Cari hesabın tasfiyesine, kabul edilen veya mahkeme kararıyla
saptanan artan tutara ya da faiz alacaklarına, hesap hata ve yanılmalarına, cari hesabın dışında
tutulması gereken veya haksız olarak cari hesaba geçirilmiş olan kalemlere veya tekrarlanan
kayıtlara ilişkin bulunan davalar, cari hesap sözleşmesinin sona ermesinden itibaren beş yıl
geçmekle zamanaşımına uğrarlar.
YEDİNCİ KISIM
Acentelik
A) Genel olarak
I - Tanımı
Türk Ticaret Kanunu madde 1401- nedir?
(1) Sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para
ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, meydana gelmesi hâlinde
bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birkaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında
gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı
yükümlendiği sözleşmedir.
(2) Ruhsatsız bir şirket ile onun bu durumunu bilerek yapılan sigorta sözleşmeleri
hakkında Türk Borçlar Kanununun 604 ve 605 inci maddeleri uygulanır. Türkiye’de yerleşik
olmayan sigorta şirketleriyle kurulan sigorta sözleşmelerinde bu hüküm uygulanmaz.
2. Karşılıklı sigorta
Türk Ticaret Kanunu madde 160- nedir?
(1) Sermaye şirketleri ve kooperatifler sermaye şirketlerine ve
kooperatiflere bölünebilirler.
c) Şirket paylarının ve haklarının korunması
Türk Ticaret Kanunu madde 535- nedir?
(1) Şirket tasfiye hâline girince, organların görev ve yetkileri,
tasfiyenin yapılabilmesi için zorunlu olan, ancak nitelikleri gereği tasfiye memurlarınca
yapılamayan işlemlere özgülenir.
(2) Tasfiye işlerinin gereklerinden olan hususlar hakkında karar vermek üzere genel
kurul tasfiye memurları tarafından toplantıya çağrılır.
B) Tasfiye
I - Tasfiye memurları
1. Atama
Türk Ticaret Kanunu madde 522- nedir?
(1) Esas sözleşmede şirketin yöneticileri, çalışanları ve işçileri için
yardım kuruluşları kurulması veya bunların sürdürülebilmesi amacıyla veya bu amacı taşıyan
kamu tüzel kişilerine verilmek üzere yedek akçe ayrılabilir.
(2) Yardım amacına özgülenen yedek akçelerin ve diğer malların şirketten ayrılması
suretiyle bir vakıf veya kooperatif kurulması zorunludur. Vakıf senedinde, vakıf malvarlığının
şirkete karşı bir alacaktan ibaret olacağı da öngörülebilir.
(3) Şirketin bu amaca özgülediği yedek akçeden başka, yöneticilerden, çalışanlardan
ve işçilerden aidat alınmışsa, iş ilişkisinin sonunda, vakıf senedine göre yapılan ayrımdan
yararlanamadıkları takdirde çalışanlara ve işçilere hiç değilse ödedikleri tutarlar ödeme
tarihinden itibaren kanuni faiziyle birlikte geri verilir.
III - Kâr payı ile yedek akçeler arasında ilgi
Türk Ticaret Kanunu madde 82- nedir?
(1) Her tacir;
a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal
tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını
ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon
belgelerini,
b) Alınan ticari mektupları,
c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,
d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,
sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
(2) Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.
(3) Açılış ve ara bilançoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak
üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak
kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki;
a) Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla
görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler;
b) Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde
kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.
(4) Kayıtlar 65 inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik
ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış
bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir.
(5) Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.
(6) Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara
bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal
tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu
takvim yılının bitişiyle başlar.
(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını
veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa
uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer
yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.23
(8) Gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçıları ve ticareti terk etmesi hâlinde
kendisi defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlüdür. Mirasın resmî
tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl
süreyle sulh mahkemesi tarafından saklanır.
II - Hukuki uyuşmazlıklarda ibraz