onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1519- nedir?
(1) Hayat sigortalarına ilişkin hükümler 1497 ve 1504 üncü madde
hükümleri dışında hastalık sigortasına da uygulanır. Ancak hastalık sigortasına 1503 üncü
maddenin uygulanabilmesi, sözleşmede öngörülen rizikonun intihara teşebbüs nedeniyle
gerçekleşmiş olmasına bağlıdır.
(2) Sigortalının uğradığı hastalık, ilaç ve tedavi giderleri için harcama yapılması gibi
gerçek zararların sigortacı tarafından karşılanması öngörülen sağlık sigortalarında ise, genel
hükümler dışında, zarar sigortalarına ilişkin hükümler ile 1500 ilâ 1502 nci madde hükümleri
sağlık sigortası hakkında da uygulanır.
IX - Koruyucu hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 255- nedir?
(1) Bir ortağın kendisinden kaynaklanan sebeplerden dolayı şirketin feshinin
istenebileceği durumlarda, diğer ortakların tümü o ortağın şirketten çıkarılmasına ve şirketin
devamına karar verebilir. Şirket sözleşmesinde bu kararın çoğunlukla alınması öngörülebilir.
(2) Çıkarılan ortak, bu kararın noter aracılığıyla tebliğinden itibaren üç aylık hak
düşürücü süre içinde şirkete karşı çıkarılmanın iptali davasını açabilir.
(3) Birinci fıkra uyarınca çıkarma kararı alınamadığı takdirde, her ortak, şirket
merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden söz konusu ortağın şirketten
çıkarılmasını ve ayrılma payının belirlenmesini isteyebilir.
4. Fesih ihbarı
Türk Ticaret Kanunu madde 173- nedir?
(1) 175 inci maddede öngörülen teminatın sağlanmasından sonra,
bölünmeye katılan şirketlerin yönetim organları, bölünme sözleşmesini veya bölünme planını
genel kurula sunar.
(2) Onama kararı 151 inci maddenin birinci, üçüncü, dördüncü ve altıncı fıkralarında
öngörülen nisaplara uyularak alınır.
(3) Oranın korunmadığı bölünmede onama kararı, devreden şirkette oy hakkını haiz
ortakların en az yüzde doksanıyla alınır.
5. Korunmaya ilişkin hükümler
a) Alacaklıların korunması
aa) Çağrı
Türk Ticaret Kanunu madde 832- nedir?
(1) Makbuz senedi ve varant verme karşılığında serbest veya
gümrüklenmemiş mal ve hububatı, saklama sözleşmesi uyarınca kabul etmek ve tevdi
edenlere de bu senetlerle tevdi olunan mal ve hububatı satabilmek veya rehnedebilmek imkânı
vermek amacıyla kurulan mağazalara “umumi mağaza” denir. Umumi mağazalar işlemleri bu
Kısım hükümlerine tabidir.
(2) Umumi mağazalar Gümrük ve Ticaret Bakanlığının izniyle kurulur. (Mülga ikinci
cümle: 26/6/2012-6335/43 md.) (…)
(3) Umumi mağazaların kuruluş usul ve esasları, bunlara kabul edilecek mal ve
hububat cinsleri ve umumi mağazaların henüz gümrüklenmemiş olan malları kabul etmeye
yetkili sayılmaları için gereken şartlar ve gümrük denetimi özel kanununda düzenlenir.
II - İstisnalar
Türk Ticaret Kanunu madde 356- nedir?
(1) Şirketin tescilinden itibaren iki yıl içinde bir işletme veya aynın,
sermayenin onda birini aşan bir bedel karşılığında devralınmasına veya kiralanmasına ilişkin
sözleşmeler, genel kurulca onaylanıp ticaret siciline tescil edilmedikçe geçerli olmaz. Bu
sözleşmelerin onaylanmasından ve tescilinden önce, bunların ifası amacıyla yapılmış olan
ödemeler dâhil, her türlü tasarruf geçersizdir.
(2) Genel kurul kararını vermeden önce, yönetim kurulunun istemi üzerine şirketin
bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesince atanacak bilirkişi, şirket tarafından devralınacak
ya da kiralanacak işletme ve ayınlara değer biçer. Rapor resmî nitelik taşır.
(3) Toplantı ve karar nisabına 421 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları uygulanır.
(4) Sözleşme genel kurulun onay kararıyla birlikte tescil ve ilan olunur.
(5) Şirketin işletme konusunu oluşturan veya cebrî icra yoluyla iktisap edilen ayın ve
işletmeler hakkında bu madde hükmü uygulanmaz.
D) Temel ilkeler
I - Eşit işlem ilkesi
Türk Ticaret Kanunu madde 618- nedir?
(1) Ortakların oy hakkı esas sermaye paylarının itibarî değerine göre
hesaplanır. Şirket sözleşmesinde daha yüksek bir tutar öngörülmemişse her yirmibeş Türk
Lirası bir oy hakkı verir. Ancak, şirket sözleşmesi ile birden fazla paya sahip ortakların oy
hakları sınırlandırılabilir. Ortak, en az bir oy hakkını haizdir. Şirket sözleşmesinde açıkça
düzenlenmişse yazılı oy da verilebilir.
(2) Şirket sözleşmesi oy hakkını, itibarî değerden bağımsız olarak her esas sermaye
payına bir oy hakkı düşecek şekilde de belirleyebilir. Bu hâlde en küçük esas sermaye payının
itibarî değeri, diğer esas sermaye paylarının itibarî değerleri toplamının onda birinden az
olamaz.
(3) Oy hakkının esas sermaye paylarının sayısına göre belirlenmesine ilişkin şirket
sözleşmesi hükmü aşağıdaki hâllerde uygulanmaz:
a) Denetçilerin seçimi.
b) Şirket yönetimi ya da onun bazı bölümlerinin denetimi için özel denetçi seçimi.
c) Sorumluluk davası açılması hakkında karar verilmesi.
3. Oy hakkından yoksunluk
Türk Ticaret Kanunu madde 725- nedir?
(1) Hamil başvurma yoluyla;
a) Poliçenin kabul edilmemiş veya ödenmemiş olan bedelini ve şart kılınmışsa işlemiş
faizi,
b) Vadenin gelmesinden itibaren işleyecek faizi,
c) Protestonun ve hamil tarafından tebliğ olunan ihbarların giderleriyle diğer giderleri ve
d) Poliçe bedelinin binde üçünü aşmamak üzere komisyon ücretini,
isteyebilir.
(2) Başvurma hakkı vadenin gelmesinden önce kullanılırsa, poliçe bedelinden bir
iskonto yapılır. Bu iskonto başvurma tarihinde hamilin yerleşim yerinde geçerli olan resmî
iskonto oranına göre hesap edilir.
2. Ödeyen kişinin hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 1048- nedir?
(1) Gemi sicilinden haksız yere silinmiş akdî ipoteklerle tescil
edilmemiş bulunan kanuni ipotekler, alacaklının gemi malikine karşı sahip olduğu istem
hakkının zamanaşımına uğraması ile düşer.
bb) Sadece ipoteğin düşmesi sonucunu doğuran sebepler
aaa) Tarafların anlaşması
Türk Ticaret Kanunu madde 258- nedir?
(1) İki kişiden oluşan bir şirkette, ortaklardan birinin kişisel alacaklısı,
248, 249 ve 256 ncı maddelere göre sahip olduğu itiraz veya fesih hakkını kullanır veya
ortaklardan biri iflas ederse, diğer ortak, 257 nci maddeden yararlanabilir.
II - Hükümler
1. Tescil
Türk Ticaret Kanunu madde 427- nedir?
(1) Katılma haklarını temsilci olarak kullanan kişi, temsil edilenin
talimatına uyar. Talimata aykırılık, oyu geçersiz kılmaz. Temsil edilenin temsilciye karşı
hakları saklıdır.
(2) Hamiline yazılı pay senedini, rehin, hapis hakkı, saklama sözleşmesi veya kullanım
ödüncü sözleşmesi ve benzeri sözleşmeler sebebiyle elde bulunduran kimse, pay sahipliği
haklarını, ancak pay sahibi tarafından özel bir yazılı belge ile yetkilendirilmişse kullanabilir.
b) Organın temsilcisi, bağımsız temsilci ve kurumsal temsilci
Türk Ticaret Kanunu madde 14- nedir?
(1) Kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut
meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı
bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin
veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır.
(2) Birinci fıkraya aykırı hareketin doğurduğu hukuki, cezai ve disipline ilişkin sorumluluk
saklıdır.
4. Esnaf
Türk Ticaret Kanunu madde 660- nedir?
(1) Borçlu hamile yazılı faiz kuponlarından doğan alacağa karşı ana
paranın ödendiği def’inde bulunamaz.
(2) Ana paranın ödenmesi hâlinde, borçlu, ilerde muaccel olup da asıl senetle birlikte
kendisine teslim edilmeyen faiz kuponlarının tutarını, bu kuponlar hakkında geçerli olan
zamanaşımı süresi geçinceye kadar alıkoymak hakkını haizdir; meğerki, teslim edilmeyen
kuponların iptaline karar verilmiş veya tutarı karşılığında teminat gösterilmiş olsun.
C) İptal kararı
I - Genel olarak
1. Yetki
Türk Ticaret Kanunu madde 918- nedir?
(1) Eşyanın taşıtılması borcu, taşıma işinin örgütlenmesini ve özellikle;
a) Taşıma araçlarını ve taşıma yolunu belirlemek,
b) Taşıma işini fiilen gerçekleştirecek taşıyıcıyı ve taşıyıcıları seçmek, eşyanın
taşıtılması için gereken taşıma, ardiye ve taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmelerini yapmak,
c) Taşıyıcıya ve taşıyıcılara gerekli bilgi ve talimatları vermek,
d) Gönderenin tazminat haklarını teminat altına almak,
yükümlülüklerini kapsar.
(2) Komisyoncunun yükümlülüklerinin kapsamına ayrıca, taşımaya ilişkin olarak
kararlaştırılmış olan eşyanın sigortalanması, ambalajlanması, işaretlenmesi ve gümrüklenmesi
gibi başkaca edimlerin yerine getirilmesi de girer. Aksi öngörülmedikçe, komisyoncu, sadece
bu edimlerin yerine getirilmesi için gereken sözleşmeleri yapmakla yükümlüdür.
(3) Taşıma işleri komisyoncusu, gerekli sözleşmeleri kendi veya böyle bir yetki almış
olması şartıyla, gönderen adına yapar.
(4) Taşıma işleri komisyoncusu edimlerini yerine getirirken, gönderenin menfaatlerini
gözetmekle ve onun talimatlarına uymakla yükümlüdür.
II - Bildirme yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 325- nedir?
(1) Şirketin varlığı şirket alacaklılarına yetmeyecek olursa, bu
alacaklılar geri kalan alacaklarından dolayı komanditelerin kişisel mallarına başvurabilirler.
(2) Ortakların kişisel mallarına başvurulması hâlinde şirket alacaklılarının, ortakların
kişisel alacaklılarına karşı rüçhan hakkı yoktur.
c) Komanditerin iflası
Türk Ticaret Kanunu madde 536- nedir?
(1) Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla ayrıca tasfiye memuru
atanmadığı takdirde, tasfiye, yönetim kurulu tarafından yapılır. Tasfiye memurları pay
sahiplerinden veya üçüncü kişilerden olabilir. Tasfiye ile görevlendirilenler esas sözleşmede
veya atama kararında aksi öngörülmemişse olağan ücrete hak kazanırlar.
(2) Yönetim kurulu, tasfiye memurlarını ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Tasfiye
işlerinin yönetim kurulunca yapılması hâlinde de bu hüküm uygulanır.
(3) Şirketin feshine mahkemenin karar verdiği hâllerde tasfiye memuru mahkemece
atanır.
(4) Temsile yetkili tasfiye memurlarından en az birinin Türk vatandaşı olması ve
yerleşim yerinin Türkiye’de bulunması şarttır.
2. Görevden alma
Türk Ticaret Kanunu madde 63- nedir?
(1) Tüzel kişilerin işlerini görmeleri sırasında bir haksız rekabet fiili
işlenirse 62 nci madde hükmü, tüzel kişi adına hareket eden veya etmesi gerekmiş olan
organın üyeleri veya ortakları hakkında uygulanır. Haksız rekabet fiilinin bir tüzel kişinin
faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik
tedbirlerine de karar verilebilir.
BEŞİNCİ KISIM
Ticari Defterler
A) Defter tutma ve envanter
I - Defter tutma yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 1064- nedir?
(1) Birden çok kişinin paylı mülkiyet şeklinde malik oldukları bir
gemiyi, menfaat sağlamak amacıyla aralarında yapmış oldukları sözleşme gereğince, hepsi
adına ve hesabına suda kullanmaları hâlinde donatma iştiraki vardır.
(2) Tek başına bir geminin maliki veya işletme hakkına sahip olan ticaret şirketleri
veya diğer tüzel kişiler hakkında donatma iştirakine ilişkin hükümler uygulanmaz.
II- İştirakin tescili
Türk Ticaret Kanunu madde 954- nedir?
(1) Türk gemileri için, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanlığının uygun göreceği yerlerde gemi sicili tutulur.
(2) Gemi sicilleri, liman başkanlığı nezdinde çalışan sicil müdürlükleri tarafından, o
yerde deniz ticareti işlerine bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesinin, bulunmadığı
takdirde asliye ticaret mahkemesinin, o da yoksa ticaret davalarına bakmakla görevli asliye
hukuk mahkemesinin gözetimi altında tutulur. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok
mahkeme varsa, gemi sicilinin tutulmasını gözetecek mahkemeyi Adalet Bakanlığının önerisi
üzerine Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu belirler.
(3) Türk Medenî Kanununun 1007 nci maddesi gemi sicilleri hakkında da geçerlidir.
II- Yetkili sicil müdürlüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 1232- nedir?
(1) Emre yazılı bir konişmento düzenlenmişse kaptan, yükletenin
eşyanın geri verilmesi veya teslimi hususundaki talimatını ancak kendisine konişmentonun
bütün nüshaları geri verildiği takdirde yerine getirir.
(2) Gemi varma limanına ulaşmadan, bir konişmento hamili eşyanın teslimini isterse,
aynı hüküm uygulanır.
(3) Kaptan bu hükümlere aykırı hareket ederse, taşıyan, konişmentonun meşru
hamiline karşı sorumlu kalmakta devam eder.
(4) Konişmento emre yazılı değilse, yükleten ve konişmentoda adı yazılı gönderilen
muvafakat ettikleri takdirde, konişmentonun hiçbir nüshası ibraz edilmese bile, eşya geri
verilir veya teslim olunur. Şu kadar ki, konişmentonun bütün nüshaları geri verilmiş değilse,
taşıyan bu yüzden doğabilecek zararlar için önce teminat gösterilmesini isteyebilir.
dd) Navlun sözleşmesinin umulmayan hâl yüzünden hükümden düşmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 909- nedir?
(1) Taşıyıcı, sefer esnasında, tarifede bulunmayan bir yerde durur,
sebepsiz yere olağan yoldan başka bir yol izler veya diğer bir şekilde ve kendi fiili sebebiyle
gidilmesi amaçlanan yere geç ulaşırsa, yolcu, sözleşmeden cayıp tazminat isteyebilir.
(2) Taşıyıcı, yolcu dışında yük de taşıyorsa, yükün boşaltılması için gerekli olan süre
için sefere ara verebilir.
(3) Bu madde hükümleri sözleşmede aksine hüküm yoksa uygulanır.
2. Zorunlu sebepler
Türk Ticaret Kanunu madde 1090- nedir?
(1) Kaptan, yola çıkmadan önce geminin denize ve yola elverişli
olmasına ve gemiye, gemi adamlarına ve yüke ait belgelerin gemide bulunmasına dikkat
etmek zorundadır.
2. Geminin yüklemeye ve boşaltmaya elverişli olup olmadığına dikkat etme
Türk Ticaret Kanunu madde 1444- nedir?
(1) Sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasından sonra, sigortacının izni
olmadan rizikoyu veya mevcut durumu ağırlaştırarak tazminat tutarının artmasını etkileyici
davranış ve işlemlerde bulunamaz.
(2) Sigorta ettiren veya onun izniyle başkası, rizikonun gerçekleşme ihtimalini artırıcı
veya mevcut durumu ağırlaştırıcı işlemlerde bulunursa yahut sözleşme yapılırken açıkça
riziko ağırlaşması olarak kabul edilmiş bulunan hususlardan biri gerçekleşirse derhâl; bu
işlemler bilgisi dışında yapılmışsa, bu hususu öğrendiği tarihten itibaren en geç on gün içinde
durumu sigortacıya bildirir.
bbb) Sigortacının hakları
Türk Ticaret Kanunu madde 1501- nedir?
(1) En az bir yıldan beri yürürlükte bulunan ve bir yıllık primi
ödenmiş olan sigorta sözleşmelerinde, sigorta ettirenin istemesi hâlinde sigortacı, istem
anındaki, genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun bir biçimde hesaplanan değer
üzerinden sigortalıya ödünç para vermek zorundadır.
XIII - Prim ödenmesinden muaf sigorta
Türk Ticaret Kanunu madde 953- nedir?
(1) Gemi tasdiknamesiyle bayrak şahadetnamesinin nasıl düzenleneceği,
geminin adının gemi üzerine nasıl yazılacağı ve bu Bölüm hükümlerinin uygulama şekli
Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik ile belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gemi Sicili
A) Genel hükümler
I- Sicil müdürlükleri ve bölgeleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1415- nedir?
(1) Sigortacının sigorta sözleşmesini, bazı hükümlerine ilişkin olarak
feshetmesi veya ondan cayması haklı sebeplere dayanıyorsa ve sigortacının sözleşmeyi geri
kalan hükümlerle, aynı şartlarla yapmayacağı durumdan anlaşılıyorsa, sigortacı sözleşmenin
tamamını feshedebilir veya ondan cayabilir.
(2) Sigortacı, sözleşmeyi kısmen feshetmiş veya ondan caymışsa, sigorta ettiren
sözleşmenin tamamını feshedebilir veya ondan cayabilir.
9. Tebliğler ve bildirimler
Türk Ticaret Kanunu madde 1349- nedir?
(1) Yargılama ve takip giderleri için sorumluluk sınırlanamaz; bir fon
kurulmuş olsa bile, davalı veya takip borçlusu, bu giderleri ayrıca ödemek zorundadır.
SEKİZİNCİ KISIM
Cebrî İcraya İlişkin Özel Hükümler
A) Uygulanacak hukuk
Türk Ticaret Kanunu madde 422- nedir?
(1) Tutanak, pay sahiplerini veya temsilcilerini, bunların sahip
oldukları payları, gruplarını, sayılarını, itibarî değerlerini, genel kurulda sorulan soruları,
verilen cevapları, alınan kararları, her karar için kullanılan olumlu ve olumsuz oyların
sayılarını içerir. Tutanak, toplantı başkanlığı ve Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır; aksi
hâlde geçersizdir.
(2) Yönetim kurulu, tutanağın noterce onaylanmış bir suretini derhâl ticaret sicili
müdürlüğüne vermek ve bu tutanakta yer alan tescil ve ilana tabi hususları tescil ve ilan
ettirmekle yükümlüdür; tutanak ayrıca hemen şirketin internet sitesine konulur.61
VII - Kararların etkisi
Türk Ticaret Kanunu madde 1135- nedir?
(1) Geminin ticari işletilmesinden doğan, özellikle makinelerinin
düzenli bir şekilde işlemesini sağlayacak nitelik ve miktarda yakıtın sağlanması için gerekli
giderlere olduğu gibi, tüm giderlere tahsis olunan katlanır.
IV- Ücret ödeme borcu ve teminatı
Türk Ticaret Kanunu madde 678- nedir?
(1) Temsile yetkili olmadığı hâlde bir kişinin temsilcisi sıfatıyla bir
poliçeye imzasını koyan kişi, o poliçeden dolayı bizzat sorumludur; bu poliçeyi ödediği
takdirde, temsil olunduğu kabul edilen kişinin haiz olabileceği haklara sahip olur. Yetkisini
aşan temsilci için de hüküm böyledir.
III - Düzenleyenin sorumluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 936- nedir?
(1) Sicile kayıtlı olup olmadıklarına bakılmaksızın bütün gemiler bu
Kanunun ve diğer kanunların uygulanmasında taşınır eşyadandır.
II- Taşınmazlarla ilgili hükümlerden gemilere uygulanacak olanlar
Türk Ticaret Kanunu madde 79- nedir?
(1) Duran ve dönen varlıklar Türkiye Muhasebe Standartları uyarınca bu
standartlarda gösterilen ölçülere göre değerlenir. Borçlar ve diğer kalemler için de aynı
standartlar uygulanır.
3. İktisap ve üretim değerleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1072- nedir?
(1) Gemi müdürünün kanuni temsil yetkisinin sınırlandırılması,
donatma iştiraki tarafından ancak işlemin yapıldığı anda bunu bilen üçüncü kişilere karşı ileri
sürülebilir.
d) Yükümlülükleri
aa) Özen yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 972- nedir?
(1) Bir hususun gemi siciline kaydını, kaydın değiştirilmesini veya
silinmesini istemekle yahut bu işlemlerin yapılabilmesi için gerekli belgeleri ibraz etmekle
yükümlü olan kişiler, bu işlemleri gerektiren hususları öğrendikten sonra onbeş gün içinde
yükümlülüklerini yerine getirmedikleri takdirde haklarında 33 üncü madde hükmü uygulanır.
(2) Resen silinmeye ilişkin 966 ncı madde hükmü saklıdır.
F) Hükümleri
I- Sicilin açıklığı
Türk Ticaret Kanunu madde 1253- nedir?
(1) Yolcu, yolculuk başlamadan önce hareket limanında veya
yolculuk devam ederken ara limanlarda gemiye zamanında gelmek zorundadır. Aksi takdirde,
yolcu, kaptan kendisini beklemeden yolculuğa başlamış veya devam etmiş olsa bile, taşıma
ücretinin tamamını ödemekle yükümlüdür. Ancak, yerine başka yolcu alınmış ise, bu tutar
taşıma ücretinden indirilir.
F) Taşıyanın hapis hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 1167- nedir?
(1) Sözleşme, boşaltma limanı düzenlemeleri ve bunlar yoksa yerel
teamül ile aksi öngörülmüş olmadıkça, eşyanın gemiden çıkartılması gideri taşıyana, geri
kalan boşaltma giderleri ise gönderilene aittir.
III- Süreler
1. Hazırlık bildirimi
Türk Ticaret Kanunu madde 796- nedir?
(1) Bir çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün; düzenlendiği
yerden başka bir yerde ödenecekse bir ay içinde muhataba ibraz edilmelidir.
(2) Ödeneceği ülkeden başka bir ülkede düzenlenen çek, düzenlenme yeri ile ödeme
yeri aynı kıtada ise bir ay ve ayrı kıtalarda ise üç ay içinde muhataba ibraz edilmelidir. Bu
bakımdan, bir Avrupa ülkesinde düzenlenip de Akdenize sahili bulunan bir ülkede ödenecek
olan ve aynı şekilde Akdenize sahili olan bir ülkede düzenlenip bir Avrupa ülkesinde
ödenmesi gereken çekler aynı kıtada düzenlenmiş ve ödenmesi şart kılınmış sayılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralarda yazılı süreler, çekte yazılı olan düzenlenme tarihinin
ertesi günü başlar.
2. Takvim farklılığı
Türk Ticaret Kanunu madde 1015- nedir?
(1) Gemi ipoteğinin kurulması için geminin maliki ile alacaklının
gemi üzerinde ipotek kurulması hususunda anlaşmaları ve ipoteğin gemi siciline tescil
edilmesi şarttır.
(2) İpoteğin kurulmasına ilişkin sözleşmelerin yazılı şekilde yapılması ve imzalarının
noterce onaylanması gerekir. Bu anlaşma gemi sicil müdürlüğünde de yapılabilir. Bu
şekillerden birine uygun olarak yapılmadıkça ipoteğin kurulmasına dair anlaşma geçerli olmaz.
(3) Tescilden önce anlaşma Kanunun öngördüğü şekilde yapılmış veya malik
tarafından Gemi Sicili Nizamnamesi uyarınca alacaklıya kayda onay verdiği bildirilmiş ya da
sicil müdürlüğüne kayıt dilekçesi verilmiş olduğu takdirde, ilgililer tescilden kaçınamazlar.
(4) Malikin tasarruf ehliyetinin sonradan sınırlanması, sicile bildirilen kayda onayını
veya kayıt istemini geçersiz duruma getirmez.
(5) Yabancı bir ülkede iktisap edilip, henüz Türk Gemi Sicili veya Türk Uluslararası
Gemi Siciline tescil edilmemiş olan gemilerde bayrak şahadetnamesine şerh tescil
hükmündedir. Geminin tescilinde bu gibi ipotekler resen sicile geçirilir.
(6) Hamiline yazılı bir tahvile bağlı alacağı teminat altına almak amacıyla gemi ipoteği
kurulması için malikin sicil müdürlüğüne beyanda bulunması ve sicile tescil yeterlidir.
3. Sicile geçirilecek hususlar
Türk Ticaret Kanunu madde 1355- nedir?
(1) Türkiye’de yabancı bayraklı gemiler hakkında ihtiyati haciz
kararı, sadece, geminin demir attığı, şamandıraya veya tonoza bağlandığı, yanaştığı ya da
kızağa alındığı yer mahkemesi tarafından verilir.
ccc) Yetkiye, tahkime ve esasa uygulanacak hukuka ilişkin bir anlaşmanın varlığı
hâlinde Türk mahkemesinin yetkisi
Türk Ticaret Kanunu madde 1214- nedir?
(1) Sözleşmede ferden belirlenen eşyanın tamamının umulmayan bir hâl
yüzünden zayi olması hâlinde, taraflar arasındaki sözleşme iki taraftan biri ötekine tazminat
vermekle yükümlü olmaksızın hükümden düşer. Ancak, o ana kadar doğmuş alacakların ifası
gerekir.
(2) Eşyanın bir kısmının zayi olması hâlinde ise, taşıtan kararlaştırılan navlunun
yarısını ödeyerek sözleşmeyi feshetmeye veya taşıyanın durumunu güçleştirmemek şartıyla
başka eşya yüklemeye yetkilidir. Taşıtan bu seçimlik haklarını, gemi limandan ayrılana kadar
kullanmadığı takdirde, tam navlunu ödemeye zorunludur.
(3) Zayi olanlar yerine başka eşyayı yüklemeyi tercih eden taşıtan, bu yüklemeyi
giderlerine de katlanarak mümkün olan en kısa zamanda bitirmeye ve sebep olduğu zararları
tazmine zorunludur.
b) Eşya, sözleşmede tür veya cinsi ile belirlenmişse
Türk Ticaret Kanunu madde 965- nedir?
(1) Gemi, kurtarılamayacak şekilde batar veya tamir kabul etmez hâle
gelir yahut her ne suretle olursa olsun Türk Bayrağını çekme hakkını kaybederse, istem
üzerine sicilden kaydı silinir. Tescili isteğe bağlı olan gemilerin kaydı malik veya maliklerinin
istemi üzerine sicilden silinir.
(2) Geminin tamir kabul etmez hâle gelmesi sebebiyle kaydının silinmesi istendiğinde,
sicil memuru, tescil edilmiş gemi ipoteği alacaklılarını gerektiğinde 966 ncı maddede yazılı
usule göre yapılacak ilan ile durumdan haberdar ederek belirleyeceği uygun bir süre içinde
itirazlarını bildirmeye çağırır. Süresi içinde bildirilen itirazların yerinde görülmediğine dair
mahkemece verilen kararın kesinleşmesi üzerine geminin kaydı silinir.
(3) Gemi, Türk Bayrağını çekme hakkını kaybederse, kaydı, ancak ipotek
alacaklılarının ve gemi sicilindeki kayıt ve belgelere göre ipotek üzerinde hak sahibi olan
üçüncü kişilerin onayı ile sicilden silinebilir. Kaydın silinmesi istemi ile birlikte onay
belgelenmemişse, geminin Türk Bayrağını çekme hakkını kaybettiği gecikmeksizin gemi
siciline kaydolunur. Bu kayıt, gemi üzerinde tescil edilmiş gemi ipotekleri bulunmadıkça,
geminin kaydının silinmesi hükmündedir. Şu kadar ki, geminin cebrî icra yoluyla 940 ıncı
maddede yazılı niteliklere sahip olmayan bir kişiye satılması hâlinde 1388 inci maddenin
ikinci fıkrası, cebrî icra yurt dışında vuku bulmuş ise 1350 nci maddenin birinci fıkrasının
ikinci ve üçüncü cümleleri hükümleri saklıdır.
(4) Tescili isteğe bağlı olan gemilere ait kayıtların sadece maliklerinin istemleri
üzerine silinebilmesi için ipotekli alacaklıların ve gemi sicilinin içeriğine göre ipotek üzerinde
hak sahibi olan üçüncü kişilerin buna onay vermeleri şarttır.
II- Resen
1. Genel şartları
Türk Ticaret Kanunu madde 230- nedir?
(1) Bir ortak, ortağı olduğu şirketin yaptığı ticari işler türünden bir işi,
diğer ortakların izni olmaksızın kendi veya başkası hesabına yapamayacağı gibi aynı tür ticari
işlerle uğraşan bir şirkete sorumluluğu sınırlandırılmamış ortak olarak giremez.
(2) Yeni kurulan bir şirkete giren ortağın, daha önce kurulmuş diğer bir şirketin de
sorumluluğu sınırlandırılmamış ortaklarından olduğunu diğer ortaklar bildikleri hâlde önceki
şirketten ilişiğinin kesilmesini aralarında açıkça kararlaştırmamışlarsa, bu durumu kabul
ettikleri varsayılır.
II - Aykırı hareket
Türk Ticaret Kanunu madde 281- nedir?
(1) Üçüncü kişiler tarafından yapılacak teklif, icap, ihbar, ihtar ve
tebliğ gibi beyanların tasfiye memurlarından yalnız birine karşı yapılması yeterlidir.
(2) Şirketin menfaatleri için tehlike umulan durumlarda özellikle kanun yollarına
başvurulmasında tasfiye memurları tek başlarına hareket edebilirler.
5. Yetkilerin genişletilmesi veya daraltılması