onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 598- nedir?
(1) Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket
müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur.
(2) Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması hâlinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla
ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Bunun üzerine sicil müdürü, şirkete,
iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir.
(3) Sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişinin güveni korunur.
IV - Birden fazla ortağa ait esas sermaye payı, bu pay üzerinde çeşitli haklar
1. Paylı mülkiyet
Türk Ticaret Kanunu madde 829- nedir?
(1) İcra ve İflas Kanununun, çekler, poliçeler ve emre yazılı
senetlerden bonoların takibine ilişkin hükümleri emre yazılı havaleye uygulanamaz.
II - Emre yazılı ödeme vaatleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1012- nedir?
(1) Sicile kayıtlı olmayan bir geminin bir donatma iştiraki tarafından
işletilmesi hâlinde, paydaş donatanlardan her birinin iştirak payının rehni, Türk Medenî
Kanununun alacaklar ve diğer haklar üzerindeki rehinlere ilişkin hükümlerine tabidir.
B) Sicile kayıtlı olan gemilerin rehni
I- Tersane sahibinin ipotek hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 503- nedir?
(1) İntifa senedi sahiplerine pay sahipliği hakları verilemez; ancak, bu
kişilere, net kâra, tasfiye sonucunda kalan tutara katılma veya yeni çıkarılacak payları alma
hakları tanınabilir.
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
Borçlanma Senetleriyle Alma ve Değiştirme Hakkını İçeren Menkul Kıymetler
A) Genel kurul kararıyla
Türk Ticaret Kanunu madde 1246- nedir?
(1) 1188 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, gemi kira
sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan
veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar.
(2) Bu süre, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Deniz Yoluyla Yolcu Taşıma Sözleşmesi
A) Tanımı
Türk Ticaret Kanunu madde 854- nedir?
(1) Kanunun, taşıyıcıya, taşıma işleri komisyoncusuna ve faaliyetleri
Devlet iznine bağlı taşıma işletmelerine yüklediği sorumlulukların, önceden hafifletilmesi
veya kaldırılması sonucunu doğuran tüm sözleşme hükümleri geçersizdir. Bu hükümlerin,
işletme tüzüklerinde, genel işlem şartlarında, biletlerde, tarifelerde veya benzer diğer
belgelerde öngörülmüş olmaları hâlinde de hüküm aynıdır.
E) Zamanaşımı
Türk Ticaret Kanunu madde 5 nedir?
/A- (Ek:6/12/2018-7155/20 md.)
(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan,
konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat
davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.8
(2) Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde
sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.
B) Çeşitli hükümler
I - Zamanaşımı
Türk Ticaret Kanunu madde 12- nedir?
(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir
denir.
(2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan
araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş
olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.
(3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne
suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde
bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur.
2. Küçük ve kısıtlılar
Türk Ticaret Kanunu madde 89- nedir?
(1) İki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan
alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem
alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı
isteyebileceklerine ilişkin sözleşme cari hesap sözleşmesidir.
(2) Bu sözleşme yazılı yapılmadıkça geçerli olmaz.
B) Hükümleri
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 73- nedir?
(1) Türkiye Muhasebe Standartlarında aksi öngörülmemişse bilançoda,
duran ve dönen varlıklar, özkaynaklar, borçlar ve dönem ayırıcı hesaplar ayrı kalemler olarak
gösterilir ve yeterli ayrıntıya inilerek şemalandırılır.
(2) Duran varlıklar içinde işletmeye devamlı surette tahsis edilmiş bulunan varlıklar
yer alır.
3. Aktifleştirme yasağı
Türk Ticaret Kanunu madde 307- nedir?
(1) Bir komandit şirket sözleşmesine 213 üncü maddede gösterilen
kayıtlardan başka komanditerlerin adları ve her birinin koydukları veya koymayı taahhüt
ettikleri sermayenin cins ve miktarları yazılarak tescil ve ilan ettirilir.
(2) Bir komanditer kişisel emeğini ve ticari itibarını sermaye olarak koyamaz.
İKİNCİ BÖLÜM
Ortaklar Arasındaki İlişkiler
A) Sözleşme serbestisi
Türk Ticaret Kanunu madde 1146- nedir?
(1) Taşıtan ve yükleten, harp kaçağı veya ihracı, ithali veya transit
olarak geçirilmesi menedilmiş olan eşyayı yükler yahut yükleme sırasında mevzuata, özellikle
kolluk, vergi ve gümrük kurallarına aykırı hareket ederlerse, taşıyana karşı sorumludur; bu
yüzden zarar gören diğer kişilere karşı ise ancak kusurları varsa sorumlu olurlar.
(2) Kaptanın onayıyla hareket etmiş olmaları, taşıtan ve yükleteni diğer kişilere karşı
sorumluluktan kurtarmaz. Bunlar eşyanın el konulmuş olduğunu ileri sürerek navlunu
ödemekten kaçınamazlar.
(3) Eşya, gemiyi veya içindeki diğer eşyayı tehlikeye sokarsa, kaptan, bunu karaya
çıkarmaya veya zorunluluk hâllerinde denize atmaya yetkilidir.
c) Gizlice yüklenen eşya hakkında
Türk Ticaret Kanunu madde 1132- nedir?
(1) Zaman çarteri sözleşmesi yapıldığında taraflardan her biri, giderini
vererek, sözleşme şartlarını içeren bir zaman çarter partisi düzenlenmesini ve verilmesini
isteyebilir.
C) Tarafların hakları ve borçları
I- Tahsis edenin borçları
Türk Ticaret Kanunu madde 652- nedir?
(1) İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri
sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.
(2) Bunun dışında iptal usulü ve hükümleri hakkında, kıymetli evrakın çeşitli türlerine
ilişkin özel hükümler uygulanır.
F) Özel hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 374- nedir?
(1) Yönetim kurulu ve kendisine bırakılan alanda yönetim, kanun ve
esas sözleşme uyarınca genel kurulun yetkisinde bırakılmış bulunanlar dışında, şirketin
işletme konusunun gerçekleştirilmesi için gerekli olan her çeşit iş ve işlemler hakkında karar
almaya yetkilidir.
2. Devredilemez görev ve yetkiler
Türk Ticaret Kanunu madde 586- nedir?
(1) Şirket sözleşmesinin 575 inci maddede öngörüldüğü şekilde
düzenlenmesinden sonra, tescil için, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret siciline başvurulur.
(2) Başvuru, müdürlerin tümü tarafından imzalanır. Başvuruya aşağıdaki belgeler eklenir:
a) Şirket sözleşmesinin onaylanmış bir örneği.
b) (Mülga: 15/7/2016-6728/73 md.)
c) Yerleşim yerleri de gösterilerek şirketi temsile yetkili kişileri ve denetçinin seçimini
gösterir belge.
(3) Dilekçede şu kayıtlar yer alır:
a) Bütün ortakların adları ve soyadları veya unvanları, yerleşim yerleri, vatandaşlıkları.
b) Her ortağın üstlendiği esas sermaye payı ve ödediği toplam tutar.
c) İster ortak ister üçüncü kişi olsun, müdürlerin adları ve soyadları veya unvanları.
d) Şirketin ne suretle temsil edileceği.
2. Tescil ve ilan
Türk Ticaret Kanunu madde 853- nedir?
(1) Taşıyıcı ve taşıma işleri komisyoncusu, taşıma işini 852 nci
maddede öngörülen özel hükümlere bağlı bulunan bir kuruluşa gördürdükleri takdirde de
Kanunun kendilerine yüklediği sorumluluğun hafifletilmesini veya kaldırılmasını
isteyemezler. Değişik tür araçlar ile taşımaya ilişkin Dördüncü Kısım hükümleri saklıdır.
D) Sorumluluğun kaldırılmasına veya hafifletilmesine ait hükümlerin geçersizliği
Türk Ticaret Kanunu madde 344- nedir?
(1) Nakden taahhüt edilen payların itibarî değerlerinin en az yüzde
yirmibeşi tescilden önce, gerisi de şirketin tescilini izleyen yirmidört ay içinde ödenir.
Payların çıkarma primlerinin tamamı tescilden önce ödenir.
(2) Sermaye Piyasası Kanununun pay bedellerinin ödenmelerine ilişkin hükümleri
saklıdır.
2. Ödeme yeri
Türk Ticaret Kanunu madde 164- nedir?
(1) Bölünme çerçevesinde yeni bir şirketin kurulmasına bu Kanun ile
Kooperatifler Kanununun kuruluşa ilişkin hükümleri uygulanır. Sermaye şirketlerinin
kurulmasında, kurucuların asgari sayısına ve ayni sermaye konulmasına ilişkin hükümler
uygulanmaz.
d) Ara bilanço
Türk Ticaret Kanunu madde 847- nedir?
(1) Varantın hamili, sigorta edilen malın zıya veya hasarı hâlinde
sigorta bedelinden alacağını tahsil eder.
D) Zamanaşımı
Türk Ticaret Kanunu madde 930- nedir?
(1) Bu Kısımda yer alan hükümlerden doğan istemler ve haklar bir
yılda zamanaşımına uğrar.
(2) Zamanaşımının başlangıcı, zamanaşımına uğramış bir istem veya hakkın def’i
olarak ileri sürülebilmesi bakımından ve zararın taşıma işleri komisyoncusunun kasten veya
pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş
bir fiilinden veya ihmalinden doğması hâlinde 855 inci madde hükümleri uygulanır.
BEŞİNCİ KİTAP
Deniz Ticareti
BİRİNCİ KISIM
Gemi
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
A) Tanımlar
I- Gemi, ticaret gemisi
Türk Ticaret Kanunu madde 1278- nedir?
(1) Donatan gecikmeksizin dispeçi yaptırmakla yükümlüdür; bu
yükümlülüğünü yerine getirmezse ilgililerin her birine karşı sorumlu olur.
(2) Dispeç süresinde yaptırılmazsa, sigortacı da dâhil olmak üzere, ilgililerden
herhangi biri bunun yapılmasını istemeye ve yaptırmaya yetkilidir.
(3) Dispeçin yapılması istemi, olayın müşterek avarya sayılmayacağı ileri sürülerek
dispeççi tarafından reddedilirse, dispeçin yapılmasının gerekip gerekmediğine, sigortacı da
dâhil olmak üzere, ilgililerden herhangi birinin başvurması üzerine 1279 uncu maddede yazılı
yerdeki mahkemece karar verilir. Mahkeme dosya üzerinde veya sigortacı da dâhil olmak
üzere ilgilileri dinleyerek bu hususta karar verir. Bu hâlde basit yargılama usulü uygulanır.
2. Yapılacağı yer
Türk Ticaret Kanunu madde 261- nedir?
(1) Çıkarılan veya çıkan ortak, 260 ıncı madde uyarınca hesaplanan
payını şirketten ancak nakden alabilir.
c) Ödeme zamanı
Türk Ticaret Kanunu madde 771- nedir?
(1) Kabulün, poliçedeki bedelin bir kısmına özgülenip
özgülenmeyeceği ve hamilin kısmi ödemeyi kabule zorunlu bulunup bulunmadığı, ödeme
yerindeki hukuka tabidir.
III - Ödeme
Türk Ticaret Kanunu madde 1522- nedir?
(Değişik: 26/6/2012-6335/33 md.)
(1) Küçük ve orta büyüklükteki işletmeleri tanımlayan ölçütler, Türkiye Odalar ve
Borsalar Birliği ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun görüşleri
alınarak, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik,
Resmî Gazetede yayımlanır. Bu ölçütler bu Kanunun ilgili tüm hükümlerine uygulanır.
C) Ölçeklerine göre sermaye şirketleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1498- nedir?
(1) Sigortacı, yenilemeler de dâhil olmak üzere, sözleşmenin
yapılmasından itibaren beş yıl geçmişse, sigorta ettirenin sözleşmenin yapılması sırasında
beyan yükümlülüğünü ihlal etmiş olması nedeniyle sözleşmeden cayamaz, sadece prim farkı
isteyebilir; meğerki, beyan yükümlülüğü kasıtlı bir şekilde ihlal edilmiş olsun. Sigorta ettiren,
prim farkını ödemeyi kabul etmezse sigortacı, riziko gerçekleştiğinde ödenen primle
ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta bedelini öder. Ancak, risk artışı
beyan yükümlülüğünün ihlali nedeniyle sigortacının teknik esaslarına göre saptanan
sınırlarının dışında kalmışsa, sigortacı sözleşmeden cayabilir. Yenilenen sözleşmelerde bu
süre, ilk sözleşmenin yapıldığı tarihten başlar.
3. Sözleşmenin devamı sırasındaki beyan yükümlülüğünün ihlali
Türk Ticaret Kanunu madde 1299- nedir?
(1) Bu Bölüm hükümleri;
a) Kurtaranın, mevzuat gereğince kurtarma yükümlüğünün bulunması,
b) Kurtarma faaliyetinde bulunan aracın, kurtarılan araçla aynı malike ait olması,
hâllerinde de uygulanır.
III- Kurtarma sözleşmesi
1. Sözleşme yapma yetkisi
Türk Ticaret Kanunu madde 351- nedir?
(Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
XIII - Kuruluştan önce pay taahhüdünün devri
Türk Ticaret Kanunu madde 1127- nedir?
(1) Gemi adamlarının çalıştırılmasından doğan bütün borç ve
yükümlülükler kiracıya aittir. Geminin gemi adamlarıyla birlikte kiracının emrine verildiği
kira sözleşmelerinde, gemi adamlarının çalıştırılmasından doğan bütün borç ve
yükümlülüklerden kiraya veren, kiracı ile birlikte ve müteselsilen sorumlu olur.
VII- Kira ödeme borcu ve teminatı
Türk Ticaret Kanunu madde 534- nedir?
(1) İflas hâlinde tasfiye, iflas idaresi tarafından İcra ve İflas Kanunu
hükümlerine göre yapılır. Şirket organları temsil yetkilerini, ancak şirketin iflas idaresi
tarafından temsil edilmediği hususlar için korurlar.
IV - Şirket organlarının durumu
Türk Ticaret Kanunu madde 1406- nedir?
(1) Bir kişi, diğer bir kişinin adına onu temsilen sigorta sözleşmesi
yapabilir; temsilci yetkisiz ise ilk sigorta döneminin primlerinden sorumlu olur.
(2) Adına sigorta sözleşmesi yapılan kişi, rizikonun gerçekleşmesinden önce veya
1458 inci madde hükmü saklı kalmak üzere, riziko gerçekleşince de sözleşmeye sonradan
icazet verebilir.
(3) Başkasının adına yapıldığı anlaşılmayan veya yetkisiz yapılan sözleşme, menfaati
bulunması şartıyla, temsilci adına yapılmış sayılır.
b) Talimat bulunmaması
Türk Ticaret Kanunu madde 341- nedir?
(Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
45 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 67 nci maddesi ile bu fıkraya “onaylanması” ibaresinden
sonra gelmek üzere “veya esas sözleşmenin ticaret sicili müdürü yahut yardımcısı huzurunda
imzalanması” ibaresi eklenmiştir.
VI - Ayni sermaye
1. Ayni sermaye konulabilecek malvarlığı unsurları
Türk Ticaret Kanunu madde 1075- nedir?
(1) Gemi müdürü, paydaş donatanlardan her birine, istemi üzerine,
donatma iştirakine ait işler hakkında bilgi vermek ve iştirake ait bütün defterlerle belgeleri
göstermek zorundadır.
(2) Donatma iştirakinde gemi müdürünün hesap vermesine her zaman karar verilebilir.
Gemi müdürünün verdiği hesabın çoğunluk tarafından onaylanması ve gördüğü işlerin uygun
bulunması, bu karara karşı oy verenlerin itiraz haklarını düşürmez.
V- Kazanca ve zarara katılma
Türk Ticaret Kanunu madde 1477- nedir?
(1) Sigortacı, sigortalının, sorumluluk konusu olayı kasten
gerçekleştirmesinden doğan zararlardan sorumlu olmaz.
6. Doğrudan dava hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 1526- nedir?
(1) Poliçe, bono, çek, makbuz senedi, varant ve kambiyo senetlerine
benzeyen senetler güvenli elektronik imza ile düzenlenemez. Bu senetlere ilişkin kabul, aval
ve ciro gibi senet üzerinde gerçekleştirilen işlemler güvenli elektronik imza ile yapılamaz.
(2) Konişmentonun, taşıma senedinin ve sigorta poliçesinin imzası elle, faksimile
baskı, zımba, ıstampa, sembol şeklinde mekanik veya elektronik herhangi bir araçla da
atılabilir. Düzenlendikleri ülke kanunlarının izin verdiği ölçüde bu senetlerde yer alacak
kayıtlar el yazısı, telgraf, teleks, faks ve elektronik diğer araçlarla yazılabilir, oluşturulabilir,
gönderilebilir.
(3) Ticaret şirketleri ile gerçek ve tüzel kişi diğer tacirlere ilişkin olarak, bu Kanunun
zorunlu tuttuğu bütün işlemler elektronik ortamda güvenli elektronik imza ile de yapılabilir.
Bu işlemlerin dayanağı olan belgeler de aynı usulle elektronik ortamda düzenlenebilir. Zaman
unsurunun belirlenmesi gereken ve yönetmelikte düzenlenen hâllerde güvenli elektronik
imzaya eklenen zaman damgasının tarihi, diğer hâllerde merkezî veri tabanı sistemindeki tarih
esas alınır.104
(4) Şirket adına imza yetkisini haiz kişiler şirket namına kendi adlarına üretilen
güvenli elektronik imzayla imza atabilirler. Bu durumda, kullanılacak nitelikli elektronik
sertifikalarda sertifika sahibi alanı içerisine, sertifika sahibinin ismiyle birlikte temsil ettiği
tüzel kişinin de ismi yazılır. Bu husus tescil ve ilan edilir.
(5) Bu maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarının uygulanmasına ilişkin usul ve
esaslar 26 ncı maddede düzenlenen yönetmelikte gösterilir.105
IV - Elektronik ortamda kurullar
1. İlkeler
Türk Ticaret Kanunu madde 1467- nedir?
(1) Değerinin tamamı sigorta olunan bir menfaat, sonradan aynı veya
farklı kişiler tarafından, aynı rizikolara karşı, aynı süreler için sigorta ettirilemez; sigorta
ettirilmişse, sigorta ancak aşağıdaki hâl ve şartlarda geçerli sayılır:
a) Sonraki ve önceki sigortacılar onay verirlerse; bu takdirde, sigorta sözleşmeleri aynı
zamanda yapılmış sayılarak riziko gerçekleştiğinde sigorta bedeli, 1466 ncı maddede
gösterilen oranda sigortacılar tarafından ödenir.
b) Sigorta ettiren, önceki sigortadan doğan haklarını ikinci sigortacıya devir veya o
haklardan feragat etmişse; bu takdirde, devir veya feragatin ikinci sigorta poliçesine yazılması
şarttır; yazılmazsa ikinci sigorta sözleşmesi geçersiz sayılır.
c) Sonraki sigortacının, ancak önceki sigortacının ödemediği tazminattan sorumluluğu
şart kılınmış ise; bu hâlde önceden yapılmış olan sigortanın ikinci sigorta poliçesine yazılması
gerekir; yazılmazsa, ikinci sigorta sözleşmesi geçersiz sayılır.
dd) Kısmi sigorta
Türk Ticaret Kanunu madde 997- nedir?
(1) Türk Gemi Siciline kayıtlı bulunmayan Türk gemileri üzerindeki
mülkiyet ve sınırlı ayni haklara, Türk Medenî Kanununun taşınırlara ilişkin hükümleri
uygulanır.
(2) Gemi veya payının devri hâlinde, taraflardan her biri, giderleri karşılamak şartıyla,
kendisine devre ilişkin resmî veya imzası noterce onaylı bir senet verilmesini isteyebilir.
98 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 192 nci maddesiyle bu maddenin
başlığı “K) Yönetmelik” ve birinci fıkrasında yer alan “tüzük” ibaresi “Cumhurbaşkanınca çıkarılan
yönetmelik” şeklinde değiştirilmiştir.
İKİNCİ AYIRIM
Mülkiyet
A) İktisabı
I- Aslen iktisabı
1. Sahiplenme
Türk Ticaret Kanunu madde 697- nedir?
(1) Düzenleyen, poliçede, ödemenin nezdinde yapılacağı bir üçüncü
kişiyi göstermeksizin, muhatabın yerleşim yerinden başka bir yeri ödeme yeri olarak beyan
etmişse, muhatap kabul şerhinde bir üçüncü kişiyi gösterebilir. Aksi takdirde, muhatap,
ödeme yerinde poliçeyi bizzat ödemeyi taahhüt etmiş sayılır.
(2) Poliçenin bizzat muhatabın nezdinde ödenmesi şart kılınmışsa, muhatap, kabul
şerhinde ödemenin yapılacağı yer olmak üzere, ödeme yerinde bulunan bir adresi gösterebilir.
II - Hükümleri
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 457- nedir?
(1) Yönetim kurulu tarafından sermaye artırımının türüne göre bir
beyan imzalanır. Beyan, bilgiyi açık, eksiksiz, doğru ve dürüst bir şekilde verme ilkesine göre
hazırlanır.
(2) Beyanda;
a) Nakdî sermaye konuluyorsa; artırılan kısmın tamamen taahhüt edildiği, kanun veya
esas sözleşme gereğince ödenmesi gerekli tutarın ödendiği; ayni sermaye konuluyor veya bir
ayın devralınıyorsa bunlara verilecek karşılığın uygun olduğu (…)63 devralınan ayni sermaye,
aynın türü, değerlendirmenin yöntemi, isabeti ve haklılığı; bir borcun takası söz konusu ise,
bu borcun varlığı, geçerliliği ve takas edilebilirliği; sermayeye dönüştürülen fonun veya yedek
akçenin serbestçe tasarruf olunabilirliği; gerekli organların ve kurumların onaylarının alındığı;
kanuni ve idari gerekliliklerin yerine getirildiği; rüçhan hakları sınırlandırılmış veya
kaldırılmışsa bunun sebepleri, miktarı ve oranı; kullanılmayan rüçhan haklarının kimlere,
niçin, ne fiyatla verildiği hakkında belgeli ve gerekçeli açıklamalar yer alır.
b) İç kaynaklardan yapılan sermaye artırımının hangi kaynaklardan karşılandığı, bu
kaynakların gerçekliği ve şirket malvarlığı içinde varoldukları konusunda garanti verilir.
c) Şartlı sermaye artırımının ve uygulamasının kanuna uygunluğu belirtilir.
63 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 73 üncü maddesiyle, bu bentte yer alan yer alan “ve 349
uncu maddede yer alan hususların somut olayda mevcut bulunması hâlinde bunlara ilişkin
açıklamalar” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
d) (…)64 hizmet sunanlara ve diğer kimselere ödenen ücretler, sağlanan menfaatler
hakkında, emsalleriyle karşılaştırma yapılarak, bilgi verilir.
3. Denetleme raporu
Türk Ticaret Kanunu madde 66- nedir?
(1) Her tacir, ticari işletmesinin açılışında, taşınmazlarını, alacaklarını,
borçlarını, nakit parasının tutarını ve diğer varlıklarını eksiksiz ve doğru bir şekilde gösteren
ve varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker belirten bir envanter çıkarır.
(2) Tacir açılıştan sonra her faaliyet döneminin sonunda da böyle bir envanter
düzenler. Faaliyet dönemi veya başka bir kanuni terimle hesap yılı oniki ayı geçemez.
Envanter, düzenli bir işletme faaliyetinin akışına uygun düşen süre içinde çıkarılır.
(3) Maddi duran malvarlığına dâhil varlıklarla, ham ve yardımcı maddeler ve işletme
malzemeleri düzenli olarak ikame ediliyor ve toplam değerleri işletme için ikinci derecede
önem taşıyorsa, değişmeyen miktar ve değerle envantere alınırlar; şu şartla ki, bunların
mevcutları miktar, değer ve bileşim olarak sadece küçük değişikliklere uğramış olsunlar.
Ancak, kural olarak üç yılda bir fiziksel sayım yapılması zorunludur.
(4) Aynı türdeki stok malvarlığı kalemleri, diğer aynı nitelikteki veya yaklaşık aynı
değerdeki taşınabilir malvarlığı unsurları ve borçlar ayrı ayrı gruplar hâlinde toplanabilir ve
ortalama ağırlıklı değer ile envantere konulabilir.
IV - Envanteri kolaylaştırıcı yöntemler
Türk Ticaret Kanunu madde 80- nedir?
(1) Değerlemede uygulanacak değerlerin belirlenmesi, tanımları, kapsamları,
uygulanacak kalemlerin gösterilmesi ve değişiklikler Türkiye Muhasebe Standartlarına tabidir.
4. Değerlemeyi basitleştirici yöntemler
Türk Ticaret Kanunu madde 1194- nedir?
(1) Zaman üzerine kararlaştırılmış olan navlun, yüklemenin belli bir
günde başlayacağı öngörülmüşse o günden, değilse 1152 nci madde uyarınca hazırlık
bildiriminde bulunulduğu günü izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Safra ile yolculukta
ise, yolculuğa hazır olunduğunun haber verildiği günü izleyen günden ve bu haber yolculuğun
başlamasından bir gün öncesine kadar verilmemişse, geminin yola çıktığı günden itibaren
işlemeye başlar.
(2) Sürastarya öngörülmüşse, sürastarya süresince zaman üzerine kararlaştırılmış navlun
işlemez.
(3) Zaman üzerine kararlaştırılmış navlun, boşaltmanın tamamlandığı günden sonra
işlemez.
(4) Taşıyanın kusuru olmaksızın yolculuk gecikir veya kesilirse, zaman üzerine
kararlaştırılmış navlun, 1221 inci maddenin birinci fıkrası ve 1222 nci maddenin ikinci fıkrası
hükümleri saklı kalmak üzere, araya giren günler için de ödenir.
c) Navlun kararlaştırılmamışsa
Türk Ticaret Kanunu madde 701- nedir?
(1) Aval şerhi, poliçe veya alonj üzerine yazılır.
(2) Aval “aval içindir” veya bununla eş anlamlı başka bir ibareyle ifade edilir ve aval
veren kişi tarafından imzalanır.
(3) Muhatabın veya düzenleyenin imzaları hariç olmak üzere, poliçenin yüzüne atılan
her imza aval şerhi sayılır.
(4) Kimin için verildiği belirtilmemişse aval, düzenleyici için verilmiş sayılır.
III - Hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 150- nedir?
(1) Birleşmeye katılan şirketlerden birinin aktif veya pasif varlıklarında,
birleşme sözleşmesinin imzası tarihiyle, bu sözleşmenin genel kurulda onaya sunulacağı tarih
arasında, önemli değişiklik meydana gelmişse, yönetim organı, bu durumu kendi genel kuruluna
ve birleşmeye katılan diğer şirketlerin yönetim organlarına yazılı olarak bildirir.
(2) Birleşmeye katılan tüm şirketlerin yönetim organları, bu durumda birleşme
sözleşmesinin değiştirilmesine veya birleşmeden vazgeçmeye gerek olup olmadığını incelerler;
böyle bir sonuca vardıkları takdirde, onaya sunma önerisi geri çekilir. Diğer hâlde, yönetim organı
genel kurulda, birleşme sözleşmesinde uyarlamaya gerek bulunmadığının gerekçesini açıklar.
c) Birleşme kararı
Türk Ticaret Kanunu madde 132- nedir?
(1) Kanunlarda aksine hüküm yoksa, şirket sözleşmesiyle ortakların,
koydukları sermayeler için faiz ve şirketteki hizmetleri sebebiyle kendilerine ücret verilmesi
kabul olunabilir.
E) Ortakların kişisel alacaklıları
Türk Ticaret Kanunu madde 1196- nedir?
(1) Taşıyan, navlun dışında, pey akçesi, prim, bahşiş ve benzeri bir ad
altında başkaca bir istemde bulunamaz.
(2) Aksine sözleşme yoksa, gemiciliğin olağan ve olağanüstü giderleri, özellikle
kılavuz, liman, fener, römorkaj, karantina, buz kırdırma ve bunlara benzer hizmetlere ilişkin
resim ile ücretleri ödemek ve bu giderleri doğuran sebeplere ilişkin önlemleri almak, navlun
sözleşmesi hükümlerine göre yükümlü olmasa bile, yalnız taşıyana düşer.
(3) Müşterek avarya hâlleriyle eşyanın korunması, emniyet altına alınması ve kurtarılması
için yapılan giderler hakkında ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.
2. Navlunun muacceliyeti