onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1130- nedir?
(1) Bu Bölümde hüküm bulunmayan hâllerde Türk Borçlar
Kanununun adi kira sözleşmeleri hakkındaki hükümleri nitelikleri elverdiği ölçüde uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Zaman Çarteri Sözleşmesi
A) Tanımı
Türk Ticaret Kanunu madde 809- nedir?
(1) Protesto veya buna denk olan belirleme, ibraz süresinin geçmesinden
önce yapılmalıdır.
(2) İbraz, sürenin son gününde yapılırsa, protesto veya buna denk belirleme, izleyen iş
gününde de yapılabilir.
III - Başvurma hakkının kapsamı
Türk Ticaret Kanunu madde 712- nedir?
(1) Bir poliçe 708 inci maddede öngörülen süre içinde ödeme için ibraz
edilmediği takdirde borçlu, gideri ve riski hamile ait olmak üzere poliçenin bedelini bir
bankaya tevdi edebilir.
BEŞİNCİ AYIRIM
Kabul Etmeme ve Ödememe Hâllerinde Başvurma Hakları
A) Başvurma hakkı
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 148- nedir?
(Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
5. İnceleme hakkı ve malvarlığında değişiklikler
a) İnceleme hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 1007- nedir?
(1) Sicile kayıtlı gemi payının mülkiyeti, malik ile iktisap edenin bu
hususta anlaşmaları ile devralana geçer. Anlaşmanın yazılı şekilde yapılması ve imzaların
noterce onaylanması şarttır. Bu anlaşma gemi sicil müdürlüğünde de yapılabilir.
(2) Donatma iştirakinde paydaş donatanların her biri, iştirak payını dilediği anda diğer
paydaşların onayı olmaksızın tamamen veya kısmen başkasına devredebilir. Sicile kayıtlı
gemi üzerindeki iştirak payının devri, gemi payının devri ve sicile tescili ile olur.
(3) Gemi payı veya iştirak payının devri sonucunda gemi Türk Bayrağı çekme hakkını
kaybedecekse, devir yalnız bütün paydaşların veya paydaş donatanların onaylarıyla geçerli
olur.
(4) Gemi payı, gemi yolculukta bulunduğu sırada devredilirse, devrin kapsamı 1002 nci
maddenin üçüncü fıkrasına göre belirlenir.
b) İştirak payının bırakılması yoluyla
Türk Ticaret Kanunu madde 1200- nedir?
(1) Navlunun borçlusu taşıtandır.
II- Hapis hakkı
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 946- nedir?
(1) Bir geminin bağlama limanı o gemiye ait seferlerin yönetildiği
yerdir.
D) Ceza hükümleri
I- Suç oluşturan fiiller
1. Kanuna aykırı şekilde bayrak çekme
Türk Ticaret Kanunu madde 564- nedir?
(1) Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket, sermayesi paylara
bölünen ve ortaklarından bir veya birkaçı şirket alacaklılarına karşı bir kollektif şirket ortağı,
diğerleri bir anonim şirket pay sahibi gibi sorumlu olan şirkettir. Sermaye, paylara
bölünmeksizin sermayesi sadece birden çok komanditerin sermayeye katılma oranlarını
göstermek amacıyla kısımlara ayrılmış bulunuyorsa komandit şirket hükümleri uygulanır.
B) Uygulanacak hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1056- nedir?
(1) Yapı hâlindeki gemi, yapımın her aşamasında ipoteğin
kapsamındadır. Yapı hâlindeki gemiler üzerindeki ipotek, 1020 nci maddede yazılı şeylerle
yapı malikinin mülkiyetine girmemiş olan kısımlar dışında, tersanede bulunup yapımda
kullanılacak olan ve bunun için işaretlenmiş bulunan kısımları da kapsar.
(2) Yapı hâlindeki gemiler üzerindeki ipotek, sigorta tazminatını ancak ipoteğin
kapsamına giren hususlar üzerindeki malikin menfaatinin malik veya onun lehine bir başkası
tarafından ayrıca sigorta ettirilmiş olması hâlinde kapsar.
4. Derecesi
Türk Ticaret Kanunu madde 897- nedir?
(1) Gönderen, verdiği zarar sebebiyle taşıyıcıya karşı sadece 864 üncü
maddenin ikinci fıkrasından farklı olarak, taşıma sözleşmesinin ifası için gerekli olan yükleme
hacminin metreküpü başına 1.500 Özel Çekme Hakkı tutarında tazminatla yükümlüdür.
E) Sorumluluktan kurtulma sebepleri
Türk Ticaret Kanunu madde 22- nedir?
(1) Tacir sıfatını haiz borçlu, Türk Borçlar Kanununun 121 inci
maddesinin ikinci fıkrasıyla 182 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 525 inci maddesinde
yazılı hâllerde, aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya sözleşme
cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez.
5. Ticari satış ve mal değişimi
Türk Ticaret Kanunu madde 350- nedir?
(1) 346 ncı madde uyarınca, halka arzedilmek üzere pay taahhüdünde
bulunulduğu takdirde, halka arz, kurucular, yönetim kurulu veya yetkili herhangi bir organ
tarafından onaylanmış kabul edilir.
XII - İşlem denetçisi raporu
Türk Ticaret Kanunu madde 434- nedir?
(1) Pay sahipleri, oy haklarını genel kurulda, paylarının toplam itibarî
değeriyle orantılı olarak kullanır. 1527 nci maddenin beşinci fıkrası hükmü saklıdır.
(2) Her pay sahibi sadece bir paya sahip olsa da en az bir oy hakkını haizdir. Şu kadar
ki, birden fazla paya sahip olanlara tanınacak oy sayısı esas sözleşmeyle sınırlandırılabilir.
(3) Şirketin finansal durumunun düzeltilmesi sırasında payların itibarî değerleri
indirilmişse payların indiriminden önceki itibarî değeri üzerinden tanınan oy hakkı korunabilir.
(4) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı halka açık olmayan anonim şirketlerde birikimli oyu
bir tebliğle düzenleyebilir.
2. Oy hakkının doğumu
Türk Ticaret Kanunu madde 1290- nedir?
(1) Çatma, çarpışan gemilerin donatanlarının veya gemi adamlarının
kusurlarından ileri gelmişse, bu gemilerin donatanları, gemilerde bulunan kişilerin çatma
yüzünden ölümünden veya yaralanmasından yahut sağlığının bozulmasından doğan zararlardan
müteselsilen sorumludur. Bununla beraber, duruma göre bu oranın tespiti mümkün olmaz veya
tarafların aynı derecede kusurlu olduğu ortaya çıkarsa, taraflar eşit oranda sorumlu olurlar.
(2) Donatanların birbirine rücuunda, her donatan, kusurunun ağırlığı oranında sorumludur.
III - Kılavuzun kusuru
Türk Ticaret Kanunu madde 1281- nedir?
(1) Sigortacılar dâhil olmak üzere ilgililer, 1279 uncu maddede yazılı
yerdeki mahkemeden dispeçin onaylanmasını isteyebilecekleri gibi avarya türüne veya
hesaplarına itiraz da edebilirler.
(2) Dilekçede duruşmaya çağrılacak olan ilgililerin ad ve soyadları bildirilir.
(3) Dilekçe üzerine mahkeme, dispeççiden, dispeç ile istemleri ispatlayan belgeleri
ister; bu belgelerin tamamlanmasına gerek görülürse, ibrazını onları elinde bulunduranlara
emreder.
(4) İlgililerin hepsi duruşmaya çağrılır. Çağrıda, dispeç ile istemleri ispatlayan
belgelerin mahkeme kaleminde incelenebileceği ve çağrılanın daha önce de dispeçe karşı
mahkemede itirazda bulunabileceği, belirli günde gelmediği takdirde dispeçe onay vermiş
sayılacağı yazılır. Çağrının duruşma gününden en az onbeş gün önce ilgililere tebliğ edilmesi
gerekir.
(5) Dispeç raporuna itirazın, en geç ilk celsede, hiçbir tereddüde yer bırakmayacak
şekilde açık ve etraflı olarak yapılması zorunludur. Haklı sebepler dolayısıyla bu mümkün
olmazsa, hâkim ilgiliye itirazını bildirmek üzere bir defalık uygun bir süre verir. İlk oturumda
veya en geç hâkim tarafından verilecek süre içinde gereği gibi açık ve ayrıntılı şekilde
bildirilmemiş olan itiraz yapılmamış sayılır.
2. Dispeçin onaylanması
Türk Ticaret Kanunu madde 1023- nedir?
(1) Sigortacı, geminin önceki durumuna getirilmesi veya gemi
alacaklılarına verilmesi amacıyla malike tazminat bedeline sayılmak üzere ödemede
bulunmuş ve bu amaçlara erişilmesi teminat altına alınmış ise, ödeme, ipotekli alacaklıya
karşı da geçerli olur.
(2) Gemi önceki durumuna getirildiği veya eklenti olan yeni parçalar yerlerine
konulduğu takdirde, sigortacının ipotek alacaklılarına karşı olan sorumluluğu sona erer.
Malikin bir gemi alacaklısı hakkına temel oluşturan borçlarının ödenmesi hâlinde, sigortacının
malike yapacağı ödeme, ancak gemi alacaklısı hakkının teminatını oluşturan unsurların
rizikonun gerçekleşmesinden hemen sonra taşıdıkları değer oranında sigortacıyı ipotekli
alacaklıya karşı sorumluluktan kurtarır.
cc) Gemi ipoteğinin sigortacıya bildirilmesi
aaa) Bildirim yükümü
Türk Ticaret Kanunu madde 270- nedir?
(1) Bir kollektif şirketin tasfiye hâlinde bulunması, iflasına engel
oluşturmaz.
IV - Şirket alacaklılarının rüçhan hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 115- nedir?
(1) Sözleşmede hüküm yoksa ücretin miktarı, acentenin bulunduğu
yerdeki ticari teamüle, teamül de mevcut değilse hâlin gereğine göre o yerdeki asliye ticaret
mahkemesince belirlenir.
4. Ücretin ödeme zamanı
Türk Ticaret Kanunu madde 540- nedir?
(1) Tasfiye memurları görevlerine başlar başlamaz, şirketin tasfiyenin
başlangıcındaki durumunu incelerler; gerekirse şirket mallarına değer biçmek için uzmanlara
başvurarak, şirketin malvarlığına ilişkin durumu ile finansal durumunu gösteren bir envanter
ile bilanço düzenler ve genel kurulun onayına sunarlar.
(2) Envanter ve bilançonun onaylanmasından sonra, tasfiye memurları şirketin
envanterde yazılı bütün malları ile belgelerine ve defterlerine el koyarlar.
2. Alacaklıların çağrılması ve korunması
Türk Ticaret Kanunu madde 856- nedir?
(1) Taşıma senedi taraflardan birinin istemi üzerine düzenlenir. Senet
üç özgün nüsha olarak hazırlanır ve gönderen tarafından imzalanır. Gönderen, taşıyıcının da
taşıma senedini imzalamasını isteyebilir. El yazısı ile imzalanmış taşıma senetlerinin
suretlerindeki imza, damga veya mühür şeklinde ya da basılı olabilir. Bir nüsha gönderene
aittir, diğeri eşyaya eşlik eder, üçüncüsü taşıyıcıda kalır.
(2) Taşıma senedi düzenlenmemiş olsa bile, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun
iradeleri ile taşıma sözleşmesi kurulur. Eşyanın taşıyıcıya teslimi, taşıma sözleşmesinin
varlığına karinedir.
II - Taşıma senedinin içeriği
Türk Ticaret Kanunu madde 1255- nedir?
(1) Yolcu, yolculuk sırasında ölürse, 915 inci madde hükmü uygulanır.
H) Yolcunun uğradığı zararlardan sorumluluk
I- Taşıyanın sorumluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 973- nedir?
(1) Gemi sicili açıktır. Herkes sicil kayıtlarını inceleyebilir ve giderini
ödemek şartıyla onaylı veya onaysız örneklerini alabilir.
(2) Haklı bir menfaatinin olduğunu inandırıcı bir şekilde ortaya koyan bir kişi, sicil
dosyalarını, bir kaydın tamamlanabilmesi için gemi sicilinde kendilerine gönderme yapılan
belgeleri ve henüz sonuçlanmamış tescil istemlerini de incelemeye ve onların örneklerini
almaya yetkilidir.
II- Sicil karineleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1123- nedir?
(1) Kiraya veren, kiralanan gemiyi kararlaştırılan tarihte ve yerde
denize elverişli ve sözleşme ile güdülen amaca uygun bir şekilde kullanmaya hazır olarak
kiracıya teslim etmekle yükümlüdür.
III- Giderler
Türk Ticaret Kanunu madde 797- nedir?
(1) Çek, takvimleri farklı olan iki yer arasında çekildiği takdirde;
düzenlenme günü, ödeme yerindeki takvimin onu karşılayan gününe dönüştürülür.
3. Takas odası
Türk Ticaret Kanunu madde 1241- nedir?
(1) Konişmentoya konulan eşya ile ilgili kayıtlar hakkında 1145 inci
madde uygulanır.
(2) Taşıyan veya onun bir temsilcisi tarafından konişmentonun, yükletenin
konişmentoya konulmak üzere bildirdiği kayıtlara veya eşyanın haricen belli olan hâl ve
niteliğine ilişkin bir çekince eklenmeksizin düzenlenmesi yüzünden taşıyanın uğrayacağı
zararı yükletenin tazmin edeceğine dair her taahhüt veya anlaşma, konişmentoyu, gönderilen
de dâhil olmak üzere, iyiniyetle iktisap eden bütün üçüncü kişilere karşı geçersizdir.
(3) Böyle bir taahhüt veya anlaşma, taraflar arasında geçerlidir; meğerki, taşıyan veya
onun bir temsilcisi, ikinci fıkrada belirtilen çekinceyi koymamak suretiyle, eşyanın
konişmentodaki tanımına güvenerek hareket eden, gönderilen de dâhil, üçüncü kişileri
aldatma amacı gütsün. Bu durumda, konişmentoya konulmayan çekince, yükleten tarafından
konişmentoya yazılmak üzere bildirilen kayıtlara ilişkinse, taşıyan, 1145 inci madde uyarınca
yükletenden tazminat isteyemez.
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen aldatma kastının varlığı hâlinde taşıyan, konişmentodaki
kayıtlara güvenerek hareket eden, gönderilen de dâhil, üçüncü kişilere karşı, 1186 ncı
maddede öngörülen sorumluluk sınırlarından yararlanmaksızın sorumludur.
B) Diğer denizde taşıma senetleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1227- nedir?
(1) Geminin birden çok yolculuk için tutulduğu hâllerde, 1209 ilâ
1226 ncı madde hükümleri ancak sözleşmenin niteliği ve içeriği cevaz veriyorsa uygulanır.
(2) Sözleşmeye göre yükleme limanına yolculuk yapmak zorunda olan gemi yükleme
limanına varmışsa, bu yolculuk için taşıyana ayrıca 1210 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre
hesap olunacak mesafe tazminatı ödenir.
ALTINCI AYIRIM
Denizde Taşıma Senetleri
A) Konişmento
I- Tanımı, türleri ve düzenlenmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 216- nedir?
(1) Tescil yükümlülüğü yerine getirilmeksizin şirket adına işlere
başlanmışsa, ortaklar giriştikleri işlerden dolayı üçüncü kişilere karşı müteselsilen sorumludur.
(2) Bir kollektif şirket sözleşmesi yapılmaksızın, şirketin türünü gösterir bir kaydı
içermese bile, ortak bir unvan altında, üçüncü kişilerle işlem yapılması veya onlara karşı
haksız bir fiil işlenmesi hâlinde de aynı hüküm geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Ortaklar Arasındaki İlişkiler
A) Sözleşme serbestisi
Türk Ticaret Kanunu madde 411- nedir?
(1) Sermayenin en az onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini
oluşturan pay sahipleri, yönetim kurulundan, yazılı olarak gerektirici sebepleri ve gündemi
belirterek, genel kurulu toplantıya çağırmasını veya genel kurul zaten toplanacak ise, karara
bağlanmasını istedikleri konuları gündeme koymasını isteyebilirler. Esas sözleşmeyle, çağrı
hakkı daha az sayıda paya sahip pay sahiplerine tanınabilir.
(2) Gündeme madde konulması istemi, çağrı ilanının Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde
yayımlanmasına ilişkin ilan ücretinin yatırılması tarihinden önce yönetim kuruluna ulaşmış
olmalıdır.
(3) Çağrı ve gündeme madde konulması istemi noter aracılığıyla yapılır.
(4) Yönetim kurulu çağrıyı kabul ettiği takdirde, genel kurul en geç kırkbeş gün içinde
yapılacak şekilde toplantıya çağrılır; aksi hâlde çağrı istem sahiplerince yapılır.
b) Mahkemenin izni
Türk Ticaret Kanunu madde 1423- nedir?
(1) Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce,
gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm
bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri,
gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca,
poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli
sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar.
(2) Aydınlatma açıklamasının verilmemesi hâlinde, sigorta ettiren, sözleşmenin
yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış
olur. Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir.
(3) Hazine Müsteşarlığı, çeşitli ülkelerin ve özellikle Avrupa Birliğinin düzenlemelerini
dikkate alarak, tüketiciyi aydınlatma açıklamasının şeklini ve içeriğini belirler.
c) Sigorta poliçesi verme yükümlülüğü
aa) Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 526- nedir?
(Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
IV - Sır saklama yükümü
Türk Ticaret Kanunu madde 1308- nedir?
(1) Kurtarma faaliyetine sebep olan tehlikenin başladığı andan 1303
üncü maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca eşyanın geri verilmesinin istendiği ana
kadar yapılan her türlü kurtarma faaliyeti için tek ücret belirlenir. Bu faaliyetlere katıldığı için
kurtarma ücretinden pay isteyen herkes, payını, bu toplam ücretin içinden alır.
(2) Kurtarma ücretinden pay alınması için birden çok dava açılırsa, davalar, tekel
sahibi kurtaranın, yoksa kurtarma sözleşmesini yapmış olan kurtaranın, o da yoksa en fazla
kurtarma gemisi ile, yoksa en fazla teçhizatı ile katılmış olan kurtaranın açtığı dava dosyası ile
birleştirilir. Bu dava hakem önünde görülüyorsa, dosyaların tümü, bir mahkemede açılan ilk
dava ile birleştirilir ve mahkeme, hakem önünde açılan davada kurtarma ücretinin kesin
hükümle belirlenmesini bekletici sorun yapar. Davaya bakan mahkeme, aynı dava içinde,
ücretin nasıl paylaştırılacağına da karar verir.
bb) Birden çok kurtaran arasında
Türk Ticaret Kanunu madde 1017- nedir?
(1) Gemi üzerindeki ipoteklerin dereceleri, Türk Medenî Kanununun
taşınmaz rehni hakkındaki hükümlerine göre belirlenir.
5. İpoteğin teminat altına aldığı alacak
a) Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1375- nedir?
(1) Gemi, bir deniz alacağı için, yurt içinde veya yurt dışında ihtiyaten
haczedilmiş ve serbest bırakılmışsa veya o gemiyle ilgili olarak teminat alınmışsa, aynı
geminin yeniden veya aynı alacak için ihtiyati haczi sadece;
a) Elde edilecek toplam teminat miktarının, geminin değerini aşmaması şartıyla, ilk
teminatın tür veya miktarı yetersiz ise; veya
b) İlk teminatı vermiş olan kişi, kendi borçlarını kısmen veya tamamen yerine
getirmez veya yerine getirmekten âciz olursa; veya
c) İhtiyaten haczedilen gemi veya ilk teminat; makul sebeplere dayanarak hareket eden
alacaklının istemiyle veya onayıyla yahut alacaklının serbest bırakılmayı engelleyecek makul
önlemleri alamaması sebebiyle serbest bırakılmış ise,
mümkündür.
(2) Aynı deniz alacağı için ihtiyati hacze konu olabilecek başka bir gemi;
a) Daha önce verilmiş olan teminatın tür veya miktarı yetersizse; veya
b) Birinci fıkranın (b) veya (c) bentleri uygulama alanı buluyorsa,
ihtiyaten haczedilebilir.
(3) Geminin hukuka aykırı yollarla, ihtiyati hacizden kurtulması veya kaçması
hâllerinde, gemi, birinci ve ikinci fıkralar anlamında serbest bırakılmış sayılmaz.
10. İhtiyati haczi tamamlayan işlemler
Türk Ticaret Kanunu madde 1346- nedir?
(1) 1976 veya 1992 tarihli sözleşmeler uyarınca kurulan fonlar,
yalnız, haklarında sınırlı sorumluluk ileri sürülebilecek olan alacakların ödenmesinde
kullanılabilir. Fon kurulması yoluyla sorumluluğunu sınırlayan kişinin diğer alacaklıları,
hiçbir şekilde bu fonlara başvuramaz. Fonların paylaştırılmasından sonra bir bakiye kalırsa,
fonu kuran kişinin diğer alacaklıları, bu bakiyeyi takip edebilir.
VII - Faiz
Türk Ticaret Kanunu madde 947- nedir?
(1) Türk Bayrağı çekme hakkı olmamasına rağmen Türk Bayrağı çeken
veya Türk Bayrağı çekmesi gerekirken başka bir devletin bayrağını çeken geminin kaptanı altı
aya kadar hapis veya adli para cezasıyla cezalandırılır.
2. Tasdikname veya şahadetname almadan ve gemide bulundurmadan bayrak çekme
Türk Ticaret Kanunu madde 1525- nedir?
(1) Tarafların açıkça anlaşmaları ve 18 inci maddenin üçüncü fıkrası
saklı kalmak şartıyla, ihbarlar, ihtarlar, itirazlar ve benzeri beyanlar; fatura, teyit mektubu,
iştirak taahhütnamesi, toplantı çağrıları ve bu hüküm uyarınca yapılan elektronik gönderme ve
elektronik saklama sözleşmesi, elektronik ortamda düzenlenebilir, yollanabilir, itiraza
uğrayabilir ve kabul edilmişse hüküm ifade eder.
(2) Kayıtlı elektronik posta sistemine, bu sistemle yapılacak işlemler ile bunların
sonuçlarına, kayıtlı posta adresine sahip gerçek kişilere, işletmelere ve şirketlere, kayıtlı
elektronik posta hizmet sağlayıcılarının hak ve yükümlülüklerine, yetkilendirilmelerine ve
denetlenmelerine ilişkin usul ve esaslar Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından bir
yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren beş ay içinde
yayımlanır.
III - Güvenli elektronik imza
Türk Ticaret Kanunu madde 948- nedir?
(1) 945 inci maddede yazılı gemiler hariç, gemi tasdiknamesini veya
onun onaylı suretini yahut bayrak şahadetnamesini almaksızın Türk Bayrağı çeken geminin
kaptanı, dört aya kadar hapis veya ikiyüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
(2) Gemi tasdiknamesi veya onun onaylı sureti veya bayrak şahadetnamesini gemide
bulundurmayan kaptan iki aya kadar hapis veya yüz güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır.
3. Harp gemileri ile istihkâmlar önünde ve limanda bayrak çekmemek
Türk Ticaret Kanunu madde 666- nedir?
(1) Mahkeme, belirlenen süre içinde ibraz edilmeyen senedin iptaline
karar verir veya gerekli görürse başka önlemler de alabilir.
(2) Hamile yazılı bir senedin iptali hakkındaki karar, derhâl 35 inci maddede yazılı
gazeteyle ve mahkeme gerek görürse başka araçlarla da ilan edilir.
(3) İptal kararı üzerine dilekçe sahibi, gideri kendisine ait olmak üzere yeni bir senet
düzenlenmesini veya muaccel borcun ifasını istemek hakkını haizdir.
II - Kuponlarda usul
Türk Ticaret Kanunu madde 1164- nedir?
(1) Yüklemeden sonra taşıtan, tam navlunu ve 1201 inci madde
uyarınca teminat altına alınmış diğer alacakları ödeyerek veya 1202 nci madde uyarınca
teminat vererek sözleşmeyi feshedebilir; şu kadar ki, gemiye alınmış olan eşyanın
boşaltılması, yolculuğun gecikmesine veya aktarmaya sebep olabilecek ise, diğer bütün
taşıtanların onayını almış olmadıkça taşıtan, eşyanın boşaltılmasını isteyemez. Taşıyan,
eşyanın gemiden çıkarılması için rotayı değiştirmek veya bir limana uğramak zorunda
değildir.
XI- Belgeleri verme yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 901- nedir?
(1) Gönderen tüketici ise, taşıyıcı veya 879 uncu maddede anılan
kişilerden biri;
a) Taşıyıcının, göndereni sözleşme yapılırken sorumluluk hükümleri hakkında
bilgilendirmemiş ve sorumluluğun genişletilmesi yönünde bir sözleşme yapılması veya
eşyanın sigorta ettirilmesi imkânlarına işaret etmemiş olması hâlinde, 898 ve 899 uncu madde
hükümleriyle bu Kitabın İkinci Kısmında öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerine ve
sorumluluk sınırlamalarına dayanamaz,
b) Taşıyıcı, gönderileni en geç malın teslimi sırasında, zarar bildiriminin şekli ve
süresi ile bu bildirimin yapılmaması hâlinde ortaya çıkacak hukuki sonuçlar hakkında
bilgilendirmemişse, 900 üncü madde hükmüne dayanamaz.
(2) Bilgilendirmenin yazılı, kolayca okunabilir ve anlaşılabilir biçimde olması şarttır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Değişik Tür Araçlar ile Taşıma
A) Sözleşme
Türk Ticaret Kanunu madde 373- nedir?
(1) Yönetim kurulu, temsile yetkili kişileri ve bunların temsil şekillerini
gösterir kararının noterce onaylanmış suretini, tescil ve ilan edilmek üzere ticaret siciline
verir.
(2) Temsil yetkisinin ticaret sicilinde tescilinden sonra, ilgili kişilerin seçimine veya
atanmalarına ilişkin herhangi bir hukuki sakatlık, şirket tarafından üçüncü kişilere, ancak
sakatlığın bunlar tarafından bilindiğinin ispat edilmesi şartıyla ileri sürülebilir.
(3) (Ek:28/1/2021-7263/23 md.) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından, ticaret
siciline tescil olunan temsile yetkili kişiler ile bunların temsil şekilleri hakkında ticaret sicili
kayıtları esas alınır ve şirketten bu kayıtlara ilişkin ticaret sicili müdürlüklerince düzenlenen
belgeler ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilan dışında hiçbir belge istenemez.
III - Görevler ve yetkiler
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 509- nedir?
(1) Sermaye için faiz ödenemez.
(2) Kâr payı ancak net dönem kârından ve serbest yedek akçelerden dağıtılabilir.
(3) Kâr payı avansı, Sermaye Piyasası Kanununa tabi olmayan şirketlerde, Gümrük ve
Ticaret Bakanlığının bir tebliği ile düzenlenir.
71 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ve bununla ilgili
işlem denetçisi seçmek” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
II - Hazırlık dönemi faizi
Türk Ticaret Kanunu madde 798- nedir?
(1) Çekin bir takas odasına ibrazı ödeme için ibraz yerine geçer.
IV - Çekten cayma
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1143- nedir?
(1) Sözleşme, yükleme limanı düzenlemeleri ve bunlar yoksa yerel
teamül ile aksi öngörülmüş olmadıkça, eşyanın gemiye kadar taşıma gideri taşıtana, yükleme
gideri ise taşıyana aittir.
III- Yüklenecek eşya
1. Kararlaştırılandan başka eşya
Türk Ticaret Kanunu madde 970- nedir?
(1) Gemi siciline geçirilen her kayıt gecikmeksizin gemi
tasdiknamesine de yazılır. Bir gemi payının devrinin sınırlanmasına ilişkin kayıtlar hakkında
bu hüküm uygulanmaz.
IV- İbraz zorunluluğu