onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 204- nedir?
(1) Bağlı şirketin ödeme gücünü açıkça aşan, varlığını tehlikeye
düşürebilecek olan veya önemli varlıklarını kaybetmesine yol açabilecek nitelik taşıyan
talimat verilemez.
c) Bağlı şirketin organlarının şirkete ve pay sahiplerine karşı sorumsuzluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 1022- nedir?
(1) Gemi ipoteğinin kapsamına giren hususlarla ilgili olarak malikin
menfaatinin, malik veya onun lehine bir başkası tarafından sigorta ettirilmiş olması hâlinde,
ipotek, sigorta tazminatını da kapsar.
(2) İpotek, sigorta primlerini veya sigorta sözleşmesi gereğince sigortacıya yapılması
gereken başka ödemelerin yerine getirilmesi için alacaklı tarafından harcanan paralarla
bunların faizlerini de teminat altına alır.
(3) Aşağıdaki hükümler saklı kalmak üzere, Türk Medenî Kanununun rehnedilen
alacak ve diğer haklara ilişkin hükümleri burada da uygulanır; sigortacı, gemi siciline kayıtlı
ipoteği bilmediğini ileri süremez. Bununla beraber, sigortacı veya sigorta ettiren kişi, zararın
meydana geldiğini alacaklıya bildirmiş ve bildirimden itibaren iki haftalık bir süre geçmişse,
sigortacı, tazminatı sigortalıya ödemekle alacaklıya karşı da sorumluluktan kurtulur.
Bildirimin yapılması son derece zor ise bundan kaçınılabilir. Bu takdirde süre, tazminatın
muaccel olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar. Süre sona erinceye kadar alacaklı,
sigortacıya karşı ödemeye itiraz edebilir.
bb) Sigortacının yapacağı ödemeler
Türk Ticaret Kanunu madde 322- nedir?
(1) Komanditer, koymayı taahhüt ettiği sermaye borcunun henüz
ödemediği tutarına kadar şirket alacaklılarına karşı sorumludur. Bu suretle kendisine
başvurulan komanditer ortak, şirket alacaklısına ödemede bulunduğu tutarda sermaye
borcundan kurtulur. Şirket alacaklıları, şirket sona ermiş olmadıkça veya şirket aleyhine
yapılan icra takibi semeresiz kalmadıkça, komanditere başvuramazlar.
(2) Şirketin iflası hâlinde alacaklıların haiz oldukları haklar iflas masasına geçer.
(3) Komanditer, şirkete koymayı taahhüt ettiği sermayeyi aşan bir tutar ile
sorumluluğu üzerine aldığını yazı ile bildirmiş veya ilan etmişse üçüncü kişilere veya
bildirimin muhatabına karşı bu tutar kadar sorumlu olur.
2. Sermayenin azaltılması
Türk Ticaret Kanunu madde 1452- nedir?
(1) 1404 ve 1408 inci madde hükümleriyle 1429 uncu maddenin
birinci fıkrasının ikinci cümlesine aykırı sözleşmeler geçersizdir.
(2) 1418 ve 1420 nci maddeler ile 1430 uncu maddenin ikinci fıkrası hükmüne aykırı
sözleşme şartları geçersizdir.
(3) 1405, 1409, 1413 ilâ 1417, 1419, 1421, 1422 ilâ 1426 ncı maddeler, 1427 nci
maddenin ikinci ilâ beşinci fıkraları, 1428 inci madde, 1430 uncu maddenin birinci ve üçüncü
fıkraları, 1431 inci maddenin birinci, ikinci ve dördüncü fıkraları ve 1433 ilâ 1449 uncu
madde hükümleri, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar aleyhine değiştirilemez; değiştirilirse bu
Kanun hükümleri uygulanır.
İKİNCİ KISIM
Sigorta Türlerine İlişkin Özel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Zarar Sigortaları
A) Mal sigortaları
I - Menfaat ve kapsam
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 298- nedir?
(1) Bir kollektif şirketin varlığı, borçlarının tamamına yetmediği
takdirde, kalan şirket borçlarının ödenmesini sağlamak için tasfiye memurları ortaklara
başvururlar.
VIII - Tasfiyeden arta kalanın dağıtılması
1. Geçici ödemeler
Türk Ticaret Kanunu madde 985- nedir?
(1) Aksi kararlaştırılmadıkça gemi veya gemi payı üzerindeki
mülkiyetin geçirilmesine veya diğer bir ayni hakkın kurulmasına veya devrine ilişkin kayıt
giderleri, bunun için gerekli senet ve belge giderleri de dâhil olmak üzere, hakkı iktisap edene
aittir.
(2) Kendisi ile yükümlü arasındaki hukuki ilişkiden aksi anlaşılmadıkça bir kaydın
değiştirilmesi isteminde bulunan kişi, değişiklik ile bunun için gerekli beyanların giderlerine
katlanır.
İ) Yapı hâlindeki gemilere özgü sicil
I- Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 550- nedir?
(1) Sermaye tamamıyla taahhüt olunmamış veya karşılığı kanun veya
esas sözleşme hükümleri gereğince ödenmemişken, taahhüt edilmiş veya ödenmiş gibi
gösterenler ile kusurlu olmaları şartıyla, şirket yetkilileri, bu payları üstlenmiş kabul edilirler
ve payların karşılıkları ile zararı faiziyle birlikte müteselsilen öderler.
(2) Sermaye taahhüdünde bulunanların ödeme yeterliliğinin bulunmadığını bilen ve
buna onay verenler, söz konusu borcun ödenmemesinden doğan zarardan sorumludurlar.
III - Değer biçilmesinde yolsuzluk
Türk Ticaret Kanunu madde 312- nedir?
(1) Komanditer, iş yılı sonunda gerçekleşen kâr payını ve şirket
sözleşmesinde kararlaştırılmış olan faizleri nakden alır. Ancak, koyduğu sermaye herhangi bir
sebeple azalmış ise noksanı tamamlanıncaya kadar kâr ve faizi isteyemez. Şu kadar ki,
gelecek yıllarda elde edilecek kâr paylarından, sermayenin noksanı tamamlandıktan sonra
artan kısımdan önce geçmiş yıllara ait birikmiş faizler ödenir.
2. Geri verilmesi zorunlu olmayan faizler ve kâr payları
a) Usulüne göre tahakkuk ettirilmiş olanlar
Türk Ticaret Kanunu madde 1499- nedir?
(1) Sigortacı, rizikonun artmasından itibaren, yenilemeler de dâhil
olmak üzere beş yıl geçmişse, sigorta ettirenin beyan yükümlülüğünün ihlal edilmiş olması
nedeniyle sözleşmeyi feshedemez; sadece prim farkı isteyebilir; meğerki, beyan yükümlülüğü
kasıtlı bir şekilde ihlal edilmiş olsun. Sigorta ettiren prim farkını ödemeyi kabul etmezse, riziko
gerçekleştiğinde sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate
alarak, sigorta bedelini öder. Ancak, beyan yükümlülüğünün ihlali nedeniyle riziko artışı, teknik
esaslara göre tespit edilen sınırlar dışında kalmış ise, sigortacı sözleşmeyi feshedebilir.
XI - Sigortadan ayrılma
Türk Ticaret Kanunu madde 1199- nedir?
(1) Boşaltma süresinin sonuna kadar bir kaza sonucunda zıyaa uğrayan
eşya için navlun ödenmez ve peşin ödenmiş ise geri alınır. Navlun götürü kararlaştırılmış ise
eşyanın bir kısmının zıyaı, navlunun o oranda indirilmesini istemeye hak verir.
(2) Niteliği itibarıyla, özellikle içinden bozulma, kendiliğinden eksilme ve olağan
akma ve sızma yüzünden zıyaa uğrayan eşya ile yolda ölen hayvanlar için, teslim edilmiş olup
olmadıklarına bakılmaksızın navlun ödenir.
(3) Müşterek avarya dolayısıyla feda edilmiş olan eşyaya düşen navlun için ödenecek
garame payları hakkında müşterek avarya hükümleri uygulanır.
5. Navlun borçlusu
Türk Ticaret Kanunu madde 532- nedir?
(1) Sona erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir sebepten ileri
gelmişse, yönetim kurulunca ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir.
2. Sonuçlar
Türk Ticaret Kanunu madde 1284- nedir?
(1) Dispeç raporunun onaylanması hakkındaki kararın kesinleşmesiyle
bu karar, raporda gösterilen alacakların ödetilmesi için verilmiş bir ilam niteliğini kazanır. Şu
kadar ki, itiraza uğramamış bir raporun onaylanması kararı kesinleşmeden önce de bu niteliğe
sahiptir.
(2) Raporun onayına ait ilam, onay istemi üzerine yapılan duruşmaya usulüne göre
çağrılmış olmayan ilgililer aleyhine hiçbir sonuç doğurmaz.
D) Zamanaşımı
Türk Ticaret Kanunu madde 110- nedir?
(1) Acente, üçüncü kişilerin kabule yetkili olduğu beyanlarını,
bölgesindeki piyasanın ve müşterilerin finansal durumunu, şartlarını, bunlarda meydana gelen
değişiklikleri ve yapılan işlemlere ilişkin olarak müvekkilini ilgilendiren bütün hususları ona
zamanında bildirmek zorundadır.
(2) Acente, müvekkilin açık talimatı olmayan konularda, emir alıncaya kadar işlemi
geciktirebilir. Ancak, işin acele nitelik taşıması nedeniyle durum müvekkilinden talimat
almaya müsait olmazsa veya acente en yararlı şartlar çerçevesinde harekete yetkiliyse,
basiretli bir tacir gibi kendi görüşüne göre işlemi yapar.
III - Önlemler
Türk Ticaret Kanunu madde 778- nedir?
(1) Bononun niteliğine aykırı düşmedikçe;
a) Poliçelerin cirosuna ilişkin 681 ilâ 690,
b) Vadeye dair 703 ilâ 707,
c) Ödeme hakkındaki 708 ilâ 712,
d) Ödememe hâlinde başvurma haklarına dair 713 ilâ 727 ve 729 ilâ 732,
e) Araya girme suretiyle ödemeye ilişkin 734, 738 ilâ 742,
f) Suretler hakkındaki 746 ve 747,
g) Değiştirmeye dair 748,
h) Zamanaşımına dair 749 ilâ 751,
ı) İptale dair 757 ilâ 765,
i) Tatil günleri, sürelerin hesabı, atıfet sürelerine ilişkin yasak, poliçeye dair işlemlerin
yapılması gereken yer ve imza hakkındaki 752 ilâ 756,
j) Kanunlar ihtilâfına dair 766 ilâ 775 inci,
maddeler hükümleri bonolar hakkında da geçerlidir.
(2) Ayrıca;
a) Üçüncü bir kişinin yerleşim yerinden veya muhatabın yerleşim yerinden başka bir
yerde ödenmesi şart olan poliçeye ilişkin 674 ve 697 nci,
b) Faiz şartına dair 675 inci,
c) Ödenecek bedele dair çeşitli beyanlar hakkındaki 676 ncı,
d) Geçerli olmayan imzanın sonuçlarına ilişkin 677 nci,
e) Yetkisiz veya yetkiyi aşan kimsenin imzasına ilişkin 678 ve 679 uncu,
f) Açık poliçeye dair 680 inci,
madde hükümleri de bonolara uygulanır.
(3) Avale ilişkin 700 ilâ 702 nci maddeler de bonolar hakkında uygulanır.
(4) 701 inci maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen hâlde aval, avalin kimin
hesabına verildiğini göstermezse, bonoyu düzenleyen kimse hesabına verilmiş sayılır.
D) Düzenleyenin sorumluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 1425- nedir?
(1) Sigorta poliçesi, tarafların haklarını, temerrüde ilişkin hükümler
ile genel ve varsa özel şartları içerir, rahat ve kolay okunacak biçimde düzenlenir.
(2) Poliçenin ve zeyilnâmenin eklerinin içeriği teklifnameden veya kararlaştırılan
hükümlerden farklıysa, anılan belgelerde yer alıp teklifnameden değişik olan ve sigorta
ettirenin, sigortalının ve lehtarın aleyhine öngörülmüş bulunan hükümler geçersizdir.
(3) Kanunlarda aksine hüküm bulunmadıkça, genel şartlarda sigorta ettirenin,
sigortalının veya lehtarın lehine olan bir değişiklik hemen ve doğrudan uygulanır. Ancak, bu
değişiklik ek prim alınmasını gerektiriyorsa, sigortacı değişiklikten itibaren sekiz gün içinde
prim farkı isteyebilir. İstenilen prim farkının sekiz gün içinde kabul edilmemesi hâlinde
sözleşme eski genel şartlarla devam eder.
d) Giderleri ödeme borcu
Türk Ticaret Kanunu madde 839- nedir?
(1) Senedin teslimi şartıyla, ciro aşağıda yazılı hükümleri doğurur:
a) Makbuz senedi ve varantın birlikte cirosu, tevdi olunan malların mülkiyetini
devreder.
b) Yalnız varantın cirosu, varantın devredildiği kişiye, tevdi olunan mallar üzerinde
rehin hakkı sağlar.
c) Yalnız makbuz senedinin cirosu, varant hamilinin hakkı saklı kalmak şartıyla, tevdi
olunan malların mülkiyetini devreder.
3. Varantın cirosu
Türk Ticaret Kanunu madde 414- nedir?
(1) Genel kurul toplantıya, esas sözleşmede gösterilen şekilde, şirketin
internet sitesinde ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan ilanla çağrılır. Bu çağrı,
ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere, toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılır. Pay
defterinde yazılı pay sahipleriyle önceden şirkete pay senedi veya pay sahipliğini ispatlayıcı
belge vererek adreslerini bildiren pay sahiplerine, toplantı günü ile gündem ve ilanın çıktığı
veya çıkacağı gazeteler, iadeli taahhütlü mektupla bildirilir.
(2) Sermaye Piyasası Kanununun 11 inci maddesinin altıncı fıkrası hükmü saklıdır.
2. Genel kurula katılmaya yetkili olan pay sahipleri
Türk Ticaret Kanunu madde 187- nedir?
(Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
7. İnceleme hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 920- nedir?
(1) Eşyanın, taşıyıcıya veya taşıyana teslimi üzerine, komisyoncunun
ücreti ödenir.
IV - Kesin ücret
Türk Ticaret Kanunu madde 439- nedir?
(1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde,
sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay
sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri
üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi
atamasını isteyebilir.
(2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas
sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde
ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır.
3. Atama
Türk Ticaret Kanunu madde 76- nedir?
(1) Bilanço gününden sonraki belirli bir süre içinde giderleşecek olan
harcamalar ile gelir unsuru oluşturacak tahsilatlar hakkında Türkiye Muhasebe Standartları
uygulanır.
6. Sorumluluk ilişkileri
Türk Ticaret Kanunu madde 1224- nedir?
(1) Feshin bildirimi, faks mesajı, elektronik mektup veya benzeri
teknik araçlarla da mümkün olmak üzere, yazılı olarak yapılır.
2. Hüküm ve sonuçları
a) Sözleşme yolculuk başlamadan önce feshedilmişse
Türk Ticaret Kanunu madde 1461- nedir?
(1) Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta
bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı
uğranılan zarardan fazlasını ödemez.
(2) Aynen tazmini öngören yeni değer sigortaları hakkında birinci fıkra hükmü
uygulanmaz.
4. Hükümleri
a) Eksik sigorta
Türk Ticaret Kanunu madde 1171- nedir?
(1) Sürastarya süresi için taşıyana “sürastarya parası” ödenir.
(2) Sürastarya parasının miktarı sözleşme ile kararlaştırılmışsa taşıyan, sözleşmede
belirtilen miktarı aşan bir istemde bulunamaz.
(3) Sözleşmede miktarı kararlaştırılmamışsa, sürastarya parası olarak, boşaltma
süresini aşan bekleme nedeniyle taşıyanın yaptığı zorunlu ve yararlı giderler istenebilir.
(4) Boşaltma limanında doğan sürastarya parasının borçlusu taşıtandır.
(5) Boşaltma limanında doğan sürastarya parası, sürastarya süresinin hesabında esas
alınan zaman biriminin sonunda muaccel olur. Kullanılmayan zaman birimi için sürastarya
parası istenemez.
(6) Navluna ilişkin hükümler, boşaltma limanında doğan sürastarya parasına kıyas
yoluyla bile uygulanamaz.
5. Boşaltma ve sürastarya sürelerinin hesabı
Türk Ticaret Kanunu madde 1055- nedir?
(1) Yapı hâlindeki gemi üzerinde ipotek, yapı maliki ile alacaklının yapı
üzerinde ipotek kurulması hususunda anlaşmaları ve ipoteğin yapı hâlindeki gemilere özgü
sicile tescili ile kurulur. İpoteğin kurulmasına ilişkin anlaşmanın yazılı şekilde yapılması ve
imzalarının noterce onaylanması şarttır. Bu anlaşma gemi sicil müdürlüğünde de yapılabilir.
3. Kapsamı
Türk Ticaret Kanunu madde 1070- nedir?
(1) Gemi müdürü, bu sıfatla iştirakin olağan işlerinin gerektirdiği
bütün işlemleri ve hukuki tasarrufları üçüncü kişilerle yapmaya ve bu işler dolayısıyla ödenen
paraları toplamaya yetkilidir. Gemi müdürünün temsil yetkisine, özellikle geminin
donatılmasına ve bakımına ilişkin işlem ve tasarruflar ile navlun sözleşmelerinin yapılması ve
geminin, navlunun, donatma giderlerinin ve müşterek avaryadan doğan alacakların sigorta
ettirilmesi dâhildir.
(2) Kaptan, sadece gemi müdürünün emir ve talimatlarına uymakla yükümlü olup,
paydaş donatanlardan herhangi birinin vereceği talimata uymak zorunda değildir.
(3) Gemi müdürü bu madde uyarınca yapmaya yetkili olduğu işlerden doğan
uyuşmazlıklar dolayısıyla açılan davalarda ve girişilen takiplerde iştiraki temsile de yetkilidir.
(4) Gemi müdürü, kendisine özel bir yetki verilmedikçe, iştirak veya paydaş
donatanlardan birinin veya birkaçının adına kambiyo taahhüdünde bulunamayacağı veya
ödünç para alamayacağı gibi gemi veya gemi payları üzerinde bunları satmak veya rehnetmek
suretiyle tasarrufta da bulunamaz.
bb) Hükümleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1324- nedir?
(1) Gemi alacağının hakkının verdiği kanuni rehin haklarının sırası,
1320 nci maddede gemi alacaklısı hakkı verdiği açıklanan alacakların sırasına göre belirlenir;
şu kadar ki, 1320 nci maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde sayılan gemi alacaklıları
hakkında 1323 üncü maddenin ikinci fıkrası hükmü saklıdır.
(2) Yalnız kurtarma ücreti alacağının verdiği kanuni rehin hakkı, bu alacağın
doğumuna sebebiyet veren faaliyetin yapıldığı tarihten evvel gemi üzerinde doğmuş olan
bütün diğer rehin haklarından önce gelir. Kurtarma ücreti alacağının verdiği kanuni rehin
haklarından sonra doğanlar, evvel doğanlardan önce gelir; bu hükmün uygulanmasında her bir
kurtarma faaliyetinin sona erdiği tarih esastır.
(3) 1320 nci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (d) ve (e) bentlerinde öngörülen gemi
alacakları kendi aralarında eşit hakka sahiptirler.
V- Devri ve intikali
Türk Ticaret Kanunu madde 282- nedir?
(1) Tasfiye memurlarının kanunen haiz oldukları yetkiler, ortaklar
tarafından oybirliğiyle veya haklı sebeplerin bulunması durumunda mahkeme kararı ile
daraltılıp genişletilebilir.
(2) Tescil ve ilan olunmadıkça yetkilerin daraltılması, iyiniyetli üçüncü kişilere ileri
sürülemez.
V - Tescil ve ilan
Türk Ticaret Kanunu madde 436- nedir?
(1) Pay sahibi kendisi, eşi, alt ve üstsoyu veya bunların ortağı oldukları
şahıs şirketleri ya da hâkimiyetleri altındaki sermaye şirketleri ile şirket arasındaki kişisel
nitelikte bir işe veya işleme veya herhangi bir yargı kurumu ya da hakemdeki davaya ilişkin
olan müzakerelerde oy kullanamaz.
(2) Şirket yönetim kurulu üyeleriyle yönetimde görevli imza yetkisini haiz kişiler,
yönetim kurulu üyelerinin ibra edilmelerine ilişkin kararlarda kendilerine ait paylardan doğan
oy haklarını kullanamaz.
IV - Bilgi alma ve inceleme hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 531- nedir?
(1) Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka
açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu
yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler. Mahkeme,
fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek
değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen
ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir.
II - Hükümleri
1. Tescil ve ilan
Türk Ticaret Kanunu madde 1277- nedir?
(1) Kaptan, garame payları ödenmedikçe veya 1201 inci madde
gereğince, bunlar için teminat gösterilmedikçe garameye iştirak edecek eşyayı teslim edemez;
ederse kendisi de bu paylardan şahsen sorumlu tutulur.
(2) Kaptanın hareket tarzını donatan emretmişse 1089 uncu maddenin ikinci ve üçüncü
fıkraları uygulanır.
(3) Alacaklıların garameye giren eşya üzerindeki hapis hakkı, alacaklılar adına taşıyan
tarafından 1201 inci madde hükümlerine göre kullanılır.
C) Dispeç
I - Genel olarak
1. Yaptırma yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 20- nedir?
(1) Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş
veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir. Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve
yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır.
3. Fatura ve teyit mektubu
Türk Ticaret Kanunu madde 898- nedir?
(1) Kanunun 878 inci maddesinde öngörülenlerden farklı olarak, zıyaın
veya hasarın aşağıdaki sebeplerden kaynaklanması durumunda, taşıyıcı sorumluluktan
kurtulur:
a) Taşıyıcı, değerli maden, taş, mücevher, posta pulu, madenî para, belge veya kıymetli
evrak taşıyorsa.
b) Gönderen tarafından yapılan paketleme veya etiketleme yetersizse.
c) Taşınan eşya gönderen tarafından işleme tabi tutulmuş, yüklenmiş veya boşaltılmışsa.
d) Taşıyıcı tarafından ambalajlanmamış olan eşya taşınmışsa.
e) Taşıyıcının, muhtemel hasar tehlikesine karşı göndereni önceden uyarmış olmasına
rağmen, gönderenin ısrarıyla, büyüklüğü ve ağırlığı itibarıyla yükleme ve boşaltma yerindeki
şartlara uygun olmayan eşya yüklenmiş veya boşaltılmışsa.
f) Canlı hayvan veya bitki taşınmışsa.
g) Eşya doğal veya ayıplı yapısı dolayısıyla, özellikle kırılma, işlev bozukluğu,
paslanma, bozulma veya sızma gibi sebeplerle kolaylıkla zarar görebilecek nitelikteyse.
(2) Oluşan zararın, durum ve şartlara göre, birinci fıkrada belirtilen tehlikelerden
kaynaklanmış olabileceği hâllerde, zararın bu tehlikelerden doğmuş olduğu varsayılır.
(3) Taşıyıcı, birinci fıkra hükmüne, ancak, durum ve şartlara göre üzerine düşeni
yapmış ve tüm önlemleri alıp talimatlara uymuşsa dayanabilir.
F) Sorumluluk sınırı
Türk Ticaret Kanunu madde 1421- nedir?
(1) Aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk
taksidinin ödenmesi ile başlar; kara ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda,
sigortacı, sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olur.
(2) 1430 uncu madde hükmü saklıdır.
bb) İmkânsızlık
Türk Ticaret Kanunu madde 496- nedir?
(1) Borsaya kote edilmiş nama yazılı payların borsada satılmaları
hâlinde, Merkezî Kayıt Kuruluşu, Sermaye Piyasası Kurulunun düzenlemelerine uygun olarak
devredenin kimliğini ve satılan payların sayısını şirkete bildirir veya şirketin bu bilgilere
teknik erişimini sağlar.
c) Hakların geçişi
Türk Ticaret Kanunu madde 1073- nedir?
(1) Gemi müdürü, donatma iştirakinin işlerini yaparken tedbirli bir
donatanın özenini göstermek zorundadır.
bb) Defter tutma ve belgeleri saklama yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 273- nedir?
(1) Tasfiye memurları şirket sözleşmesiyle, şirketin devamı sırasında
veya sona ermesinden sonra ortakların oybirliğiyle seçilir.
(2) Birinci fıkra hükümlerine uygun olarak bir tasfiye memuru seçilmemişse, tüm
ortaklar veya bunların kanuni temsilcileri tasfiyeye memur sayılır. Bununla beraber
ortaklardan birinin istemi üzerine şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesi,
tasfiye hâlindeki şirket için bir veya birkaç tasfiye memuru atar. Mahkeme gerek görürse
dilekçeyi tebliğ ederek diğer ortakları dinleyebilir.
(3) Gerek ortakların seçecekleri gerek mahkemenin atayacağı tasfiye memurları
ortaklardan veya üçüncü kişilerden olabilir.
III - Görevden alma
1. Tasfiye memuru olan ortaklar
a) Sona ermeden önce atanma
Türk Ticaret Kanunu madde 1085- nedir?
(1) Paydaş donatanlardan birinin ölümü veya iflası, donatma
iştirakinin sona ermesine sebep olmaz.
XI- Tasfiye
Türk Ticaret Kanunu madde 1460- nedir?
(1) Sigorta değeri sigorta olunan menfaatin tam değeridir.
3. Sigorta bedeli
Türk Ticaret Kanunu madde 232- nedir?
(1) Kollektif şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. Aksine
sözleşme üçüncü kişilere karşı geçersizdir.
B) Temsil
I - Kapsam
Türk Ticaret Kanunu madde 1451- nedir?
(1) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde sigorta sözleşmesi
hakkında Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.
D) Koruyucu hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 309- nedir?
(1) İster komandite ister komanditer olsun her ortağın bir oy hakkı
vardır. Bu kurala aykırı düzenlemeler geçersizdir.
(2) Şirket, komanditeler tarafından yönetilir.
(3) Komanditerler, şirket işlerini görmeye görevli ve yetkili olmadıkları gibi, yönetim
hakkını haiz kişilerin yetkileri içinde yaptıkları işlere itiraz da edemezler. Ancak, olağanüstü
iş ve işlemlerde, şirket sözleşmesinin değiştirilmesi, tür değiştirme, birleşme ve bölünme gibi
yapısal değişikliklerde; şirkete ortak alınması, çıkarılması ve payın devri türünden temel
işlemlerde komanditerler de oy hakkını haizdirler.
II - Denetleme
Türk Ticaret Kanunu madde 1104- nedir?
(1) Gemi bağlama limanı dışında bulunduğu sırada kaptan, bu sıfatla,
geminin donatılmasına, yakıt ve kumanyasına, gemi adamlarına, geminin denize, yola ve yüke
elverişli bir hâlde tutulmasına ve genel olarak yolculuğun güvenli bir şekilde sürdürülmesine
ilişkin her türlü işlem ve tasarrufları üçüncü kişilerle donatan adına yapmaya yetkilidir.
(2) Taşıma sözleşmeleri yapmak ve görevlerine giren hususlarda dava açmak da
kaptanın yetkisi kapsamındadır.
(3) Yabancı bayraklı gemilerde, geminin malikine veya kiracısına açılacak her türlü
dava veya takip, onlar hakkında geçerli olmak üzere kaptana da yöneltilebilir.
c) Kredi işlemleri
Türk Ticaret Kanunu madde 424- nedir?
(1) Bilançonun onaylanmasına ilişkin genel kurul kararı, kararda aksine
açıklık bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin ve denetçilerin ibrası
sonucunu doğurur. Bununla beraber, bilançoda bazı hususlar hiç veya gereği gibi
belirtilmemişse veya bilanço şirketin gerçek durumunun görülmesine engel olacak bazı
hususları içeriyorsa ve bu hususta bilinçli hareket edilmişse onama ibra etkisini doğurmaz.
F) Pay sahibinin kişisel hakları
I - Genel kurula katılma
1. İlke
Türk Ticaret Kanunu madde 875- nedir?
(1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim
edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki
gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.
(2) Zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel
bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu
olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.
(3) Gecikme hâlinde herhangi bir zarar oluşmasa da taşıma ücreti gecikme süresi ile
orantılı olarak indirilir; meğerki, taşıyıcı her türlü özeni gösterdiğini ispat etmiş olsun.
II - Sorumluluktan kurtulma
1. Genel olarak
a) Taşıyıcının özeni