onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1186- nedir?
(1) Eşyanın uğradığı veya eşyaya ilişkin her türlü zıya veya hasar
nedeniyle taşıyan, her hâlde, hangi sınır daha yüksek ise o sınırın uygulanması kaydıyla, koli
veya ünite başına 666,67 Özel Çekme Hakkına veya zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri
safî ağırlığının her bir kilogramı için iki Özel Çekme Hakkını karşılayan tutarı aşan zarar için
sorumlu olmaz; meğerki, eşyanın cinsi ve değeri, yüklemeden önce yükleten tarafından
bildirilmiş ve denizde taşıma senedine yazılmış olsun. Özel Çekme Hakkı, fiilî ödeme
günündeki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir.
(2) Taşıyanın ödemesi gereken tazminatın toplamı, eşyanın navlun sözleşmesine
uygun olarak gemiden boşaltıldığı veya boşaltılması gereken yerdeki ve tarihteki değerine
göre hesaplanır. Eşyanın değeri, borsa fiyatına veya böyle bir fiyat yoksa, cari piyasa fiyatına
veya her ikisinin de yokluğu hâlinde aynı nitelikte ve kalitede eşyanın olağan değerine göre
belirlenir.
(3) Eşya topluca bir konteyner, palet veya benzeri bir taşıma gerecine konmuş ise,
denizde taşıma senedine söz konusu taşıma gerecinin içeriği olarak yazılmış her koli veya
ünite, ayrı bir koli veya ünite sayılır. Aksi hâlde, böyle bir taşıma gereci, tek bir koli veya
ünite sayılır. Bizzat taşıma gereci zıyaa veya hasara uğrarsa, taşıyana ait veya onun tarafından
sağlanmış olmadıkça, taşıma gereci ayrı bir koli sayılır.
(4) Yükletenin birinci fıkra uyarınca yaptığı bildirim denizde taşıma senedine
yazılmışsa, bu kayıtlar karine oluşturur, ancak, bu karine taşıyan bakımından bağlayıcı
değildir; 1239 uncu maddenin üçüncü fıkrası, söz konusu kayıtlar hakkında uygulanmaz.
(5) Yükleten, eşyanın cinsini veya değerini kasten gerçeğe aykırı bildirmişse, taşıyan,
her hâlde, eşyanın uğradığı veya eşyaya ilişkin zıya veya hasar nedeniyle sorumlu olmaz.
(6) Taşıyanın, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, geciken eşya için
ödenecek navlunun iki buçuk katı ile sınırlıdır; şu kadar ki, bu tutar, navlun sözleşmesine göre
ödenecek toplam navlun miktarından fazla olamaz.
(7) Taşıyanın, birinci ve altıncı fıkraların birlikte uygulanması hâlinde toplam
sorumluluğu, eşyanın tam zıyaından sorumluluğu hâlinde birinci fıkra gereğince tazminle
yükümlü olacağı tutarı geçemez.
(8) Taraflar, birinci ve altıncı fıkralarda öngörülen sınırlardan daha yüksek tutarlar
kararlaştırabilirler; şu kadar ki, birinci fıkra bakımından tarafların kararlaştırdığı sınır, o
fıkrada öngörülen sınırlardan hangisi yüksek ise, o sınırdan daha düşük olamaz.
2. Sorumluluğu sınırlandırma hakkının kaybı
Türk Ticaret Kanunu madde 1247- nedir?
(1) Deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesi, yolcunun veya yolcu ve
bagajının deniz yolu ile taşınması için, taşıyan tarafından veya onun adına ve hesabına yapılan
sözleşmedir.
(2) Devlet ve diğer kamu tüzel kişileri tarafından yapılan ticari yolcu taşıma
sözleşmelerine de bu Bölüm hükümleri uygulanır.
(3) Hava yastıklı araçlar ile yapılan yolcu taşıması bu Bölüm hükümlerine tabi
değildir.
B) Taşıyan ve fiilî taşıyan
Türk Ticaret Kanunu madde 1096- nedir?
(1) Her gemide gemi jurnali denilen bir defter tutulur. Bu deftere her
yolculukta eşya veya safranın yüklenmeye başlanması anından itibaren geçecek belli başlı
olaylar yazılır.
(2) Gemi jurnali, kaptanın gözetimi altında, ikinci kaptan tarafından ve onun mazereti
hâlinde bizzat kaptan veya kaptanın gözetimi altında olmak şartıyla ehil bir gemi adamı
tarafından tutulur.
(3) Bir liman içinde yolculuk yapan küçük gemilerde jurnal tutmak yükümlülüğü
yoktur.
2. İçeriği
Türk Ticaret Kanunu madde 313- nedir?
(1) Komanditerler, önce aldıkları ve usulüne göre tahakkuk ettirilmiş
faizi ve kâr paylarını, şirketin sonradan meydana gelen zararını kapatmak için geri vermeye
zorunlu tutulamazlar.
b) Usulsüz tahakkuk ettirilmiş olanlar
Türk Ticaret Kanunu madde 908- nedir?
(1) Hareket, duruma ve şartlara göre yolcudan katlanması istenemeyecek
bir süre gecikirse, yolcu sözleşmeden cayıp ödediği ücreti ve varsa zararını isteyebilir. Yolcu,
gecikmeye rağmen yolculuğu yapmışsa, sadece gecikmeden doğan zararının tazminini dava
edebilir. Cayma şekle bağlı değildir; hareket yerinden ayrılma, cayma kabul edilir. Sözleşmeden
cayılsın veya cayılmasın, gecikme nedeniyle doğmuş herhangi bir zarar ispat edilemese bile
mahkemece bilet parasının üç misli tazminata karar verilir.
II - Sefer sırasında
1. Yol değiştirme
Türk Ticaret Kanunu madde 1204- nedir?
(1) Gönderilen, eşyanın teslimini istediği andan itibaren, sadece 1203
üncü maddede öngörülen alacaklar için hapis hakkının kullanılmasına katlanmak zorundadır;
diğer alacaklar için hapis hakkı kullanılamaz.
(2) Bu takdirde, 1398 ilâ 1400 üncü maddelere göre yürütülecek takiplerde, borçluya
yapılması gereken bildirim ve tebliğler gönderilene yapılır. Gönderilen bulunmaz veya eşyayı
teslim almaktan kaçınırsa, bildirim ve tebliğlerin taşıtana yapılması gerekir.
(3) Eşya yalnız bir navlun sözleşmesine dayanılarak taşınmış olup da birden çok
konişmentoya veya diğer bir denizde taşıma senedine dayanılarak çeşitli gönderilenlere teslim
edilecekse, hapis hakkı, her konişmentoya veya diğer bir denizde taşıma senedine isabet eden
alacaklar için ayrı ayrı kullanılır.
3. Rücu hakkı
a) Eşyanın teslimi hâlinde
Türk Ticaret Kanunu madde 795- nedir?
(1) Çek görüldüğünde ödenir. Buna aykırı herhangi bir kayıt yazılmamış
hükmündedir.
(2) Düzenlenme günü olarak gösterilen günden önce ödenmek için ibraz olunan çek,
ibraz günü ödenir.
III - Ödeme için ibraz
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 653- nedir?
(1) Çeşitli kıymetli evraka ilişkin özel hükümler saklıdır.
İKİNCİ KISIM
Nama Yazılı Senetler
A) Tanımı
Türk Ticaret Kanunu madde 529- nedir?
(1) Anonim şirket;
a) Sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli
hâle gelmemişse, esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle,
b) İşletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle,
c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle,
d) 421 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygun olarak alınan genel kurul
kararıyla,
e) İflasına karar verilmesiyle,
f) Kanunlarda öngörülen diğer hâllerde,
sona erer.
2. Özel hâller
a) Organların eksikliği
Türk Ticaret Kanunu madde 542- nedir?
(1) Tasfiye memurları;
a) Şirketin süregelen işlemlerini tamamlamak, gereğinde pay bedellerinin henüz
ödenmemiş olan kısımlarını tahsil etmek, aktifleri paraya çevirmek ve şirket borçlarının, ilk
tasfiye bilançosundan ve alacaklılara yapılan çağrı sonucunda anlaşılan duruma göre, şirket
varlığından fazla olmadığı saptanmışsa, bu borçları ödemekle yükümlüdürler.
b) Tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem yapamazlar.
c) Şirket borçları şirket varlığından fazla olduğu takdirde durumu derhâl şirketin
merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine bildirirler; mahkeme iflasın
açılmasına karar verir.
d) Tasfiyenin uzun sürmesi hâlinde, her yıl sonu için tasfiyeye ilişkin finansal tabloları
ve tasfiye sonunda da kesin bilançoyu düzenleyerek genel kurula sunarlar.
e) Şirketin bütün mal ve haklarının korunması için düzenli ve görevinin bilincinde bir
yönetici gibi gereken önlemleri alır ve tasfiyeyi mümkün olan en kısa sürede bitirirler.
f) Tasfiye işlemlerinin düzenli yürütülmesi ve güvenliği için gereken defterleri tutarlar.
g) Tasfiye sırasında elde edilen paralardan şirketin süregelen harcamaları için gerekli
olan para dışında kalan paraları, bir bankaya şirket adına yatırırlar.
h) Vadesi gelmemiş borçları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca kısa vadeli
kredilere uygulanan oran üzerinden iskonto ederek derhâl öderler. Alacaklılar bu ödemeyi kabul
etmek zorundadır. Kanun gereği iskonto edilmesi mümkün olmayan alacaklar bu hükümden
müstesnadır.
i) Pay sahiplerine tasfiye işlerinin durumu hakkında bilgi ve istedikleri takdirde bu
konuda imzalı belge verirler.
4. Tasfiye sonucu dağıtma
Türk Ticaret Kanunu madde 353- nedir?
(1) Anonim şirketin butlanına veya yokluğuna karar verilemez. Ancak,
şirketin kurulmasında kanun hükümlerine aykırı hareket edilmek suretiyle, alacaklıların, pay
sahiplerinin veya kamunun menfaatleri önemli bir şekilde tehlikeye düşürülmüş veya ihlal
edilmiş olursa, yönetim kurulunun, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının, ilgili alacaklının veya pay
sahibinin istemi üzerine şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesince
şirketin feshine karar verilir. Mahkeme davanın açıldığı tarihte gerekli önlemleri alır.
(2) Eksikliklerin giderilebilmesi, esas sözleşmeye veya kanuna aykırı hususların
düzeltilebilmesi için mahkeme süre verebilir.
(3) Dava dilekçesine deliller ile gerekli bütün bilgiler eklenir. Yargılama aşamasında
delil sunulamayacağı gibi bir davanın beklenilmesi ve bilgi getirtmesi de mahkemeden
istenemez. Ancak, somut olayın haklı göstermesi hâlinde, mahkeme, kesin süreye bağlayarak,
davacının delil sunma ve bilgi getirtme istemini kabul edebilir. Dava, acele işlere ilişkin usule
tâbîdir.
(4) Davanın, şirketin tescil ve ilanından itibaren üç aylık hak düşürücü süre içinde
açılması şarttır.
(5) Davanın açıldığı ve kesinleşmiş olan mahkeme kararı, mahkemenin bildirimi
üzerine, derhâl ve resen ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan olunur.
Ayrıca, yönetim kurulu, tescil ve ilanı yapılan hususu, (…)48 internet sitesine koyar.
XV - Şirketin tescili ve ilanı
Türk Ticaret Kanunu madde 994- nedir?
(1) Gemi sicilinin kuruluşu ve nasıl tutulacağı, müdür ve memurlarının
sahip olmaları gereken nitelikleri, hukuki ilişkilerin nasıl belgelenecekleri ve tescil
olunacakları, kayıtların düzeltilmesi, değiştirilmesi ve silinmesine ilişkin tamamlayıcı
hükümler Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik ile belirlenir.
L) Türk Uluslararası Gemi Sicili
Türk Ticaret Kanunu madde 1440- nedir?
(1) Caymanın, sigorta ettirene bir beyanla yöneltilmesi şarttır.
(2) Cayma, onbeş gün içinde sigorta ettirene bildirilir. Bu süre sigortacının bildirim
yükümlülüğünün ihlal edilmiş olduğunu öğrendiği tarihten itibaren başlar.
ggg) Caymanın hükümleri
Türk Ticaret Kanunu madde 690- nedir?
(1) Vadenin geçmesinden sonra yapılan ciro, vadeden önce yapılan bir
cironun hükümlerini doğurur; ancak, ödenmeme protestosundan veya bu protestonun
düzenlenmesi için öngörülmüş sürenin geçmesinden sonra yapılan ciro, sadece alacağın
temliki hükümlerini doğurur.
(2) Aksi sabit oluncaya kadar tarihsiz bir ciro protestonun düzenlenmesi için
öngörülen sürenin geçmesinden önce yapılmış sayılır.
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
Kabul ve Aval
A) Kabule arz
I - Kural
Türk Ticaret Kanunu madde 1377- nedir?
(1) Gemi üzerinde, kanun veya sözleşme uyarınca doğan veya
mahkemece tesciline karar verilen bütün rehin ve hapis hakları, teminat altına alınan alacaktan
ayrı ve bağımsız olarak yargılama veya icra konusu yapılamaz.
(2) Birinci fıkrada belirtilen rehin ve hapis haklarının, rehnin paraya çevrilmesi
yoluyla ilamlı takip konusu yapılabilmeleri için, hem alacağın hem de rehin veya hapis
hakkının, ilam veya ilam niteliğindeki belgelerde veya gemi sicil müdürlüğünde düzenlenmiş
gemi ipoteği sözleşmesinde tespit edilmiş olması şarttır.
2. İflas yoluyla takip hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 960- nedir?
(1) Tescil istemiyle birlikte aşağıdaki hususlar bildirilir:
a) Geminin adı.
b) Türü ve yapımında kullanılmış olan esas malzeme.
c) Bağlama limanı.
d) Belirlenmesi mümkünse, yapıldığı yer ve kızaktan indiği yıl.
e) Resmî ölçme sonuçları ve makine gücü.
f) Geminin maliki;
1. Gerçek kişi ise, adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, varsa ticaret unvanı ve kayıtlı
bulunduğu ticaret sicili müdürlüğü ile sicil numarası.
2. Ticaret şirketi ise, şirketin türü, ticaret unvanı ve tescil olunduğu ticaret sicili
müdürlüğü ile sicil numarası.
3. Diğer tüzel kişilerden ise, adı ve merkezi.
4. Donatma iştiraki ise, tacir sıfatına sahip olduğu takdirde ticaret unvanı ile paydaş
donatanların ad ve soyadları, varsa T.C. kimlik numarası ile gemi paylarının miktarı ve varsa
gemi müdürünün adı ve soyadı ve T.C. kimlik numarası.
g) İktisap sebebi.
h) Türk Bayrağını çekme hakkına esas oluşturan sebepler.
i) 955 inci maddenin üçüncü fıkrasında yazılı hâlde temsilcinin adı, soyadı, TC kimlik
numarası ve adresi.
3. Belgeler
a) Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1512- nedir?
(1) Sigortacı, hastalık sigortası ile sözleşmede öngörülen
hastalıklardan birinin veya birkaçının, sözleşme süresi içinde gerçekleşmesi veya ortaya
çıkması hâli için sigorta teminatı sağlar. Sözleşmede birden çok hastalık sigorta teminatına
bağlanmışsa, hastalıklardan birinin gerçekleşmesi veya ortaya çıkması hâlinde bedel ödenir ve
sözleşme sona erer. Teminatın, aksi kararlaştırılmamışsa, hastalıklardan sadece birinin
gerçekleşmesi hâli için verildiği kabul edilir.
103 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “sakatlık”
ibareleri “engellilik” şeklinde değiştirilmiştir.
2. Sağlık sigortası teminatları
Türk Ticaret Kanunu madde 617- nedir?
(1) Genel kurul müdürler tarafından toplantıya çağrılır. Olağan genel
kurul toplantısı, her yıl hesap döneminin sona ermesinden itibaren üç ay içinde yapılır. Şirket
sözleşmesi uyarınca ve gerektikçe genel kurul olağanüstü toplantıya çağrılır.
(2) Genel kurul, toplantı gününden en az onbeş gün önce toplantıya çağrılır. Şirket
sözleşmesi bu süreyi uzatabilir veya on güne kadar kısaltabilir.
(3) Toplantıya çağrı, azlığın çağrı ve öneri hakkı, gündem, öneriler, çağrısız genel
kurul, hazırlık önlemleri, tutanak, yetkisiz katılma konularında anonim şirketlere ilişkin
hükümler, Bakanlık temsilcisine ilişkin olanlar hariç, kıyas yoluyla uygulanır. Her ortak
kendisini genel kurulda ortak olan veya olmayan bir kişi aracılığıyla temsil ettirebilir.
(4) Herhangi bir ortak sözlü görüşme isteminde bulunmadıkça, genel kurul kararları,
ortaklardan birinin gündem maddesi ile ilgili önerisine diğer ortakların yazılı onayları alınmak
suretiyle de verilebilir. Aynı önerinin tüm ortakların onayına sunulması kararın geçerliliği için
şarttır.
2. Oy hakkı ve hesaplanması
Türk Ticaret Kanunu madde 1134- nedir?
(1) Geminin, ticari yönetimi tahsis olunana aittir.
(2) Kaptan, tahsis olunanın geminin ticari yönetimine ilişkin olarak zaman çarteri
sözleşmesi hükümleri çerçevesinde kendisine verdiği bütün talimatlara uymak zorundadır.
III- Giderler
Türk Ticaret Kanunu madde 75- nedir?
(1) Gerçekleşmesi şüpheli yükümlülük ve askıdaki işlemlerden
doğabilecek muhtemel kayıplar için Türkiye Muhasebe Standartlarında öngörülen kurallara
göre karşılık ayrılır.
5. Dönem ayırıcı hesaplar
Türk Ticaret Kanunu madde 852- nedir?
(1) Deniz, demir ve hava yoluyla taşıma ile posta idaresine ilişkin özel
hükümler saklıdır.
II- Özel hükümlerin sorumluluğu etkilememesi
Türk Ticaret Kanunu madde 3- nedir?
(1) Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren
bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.
1 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, bu Kanunda yer alan;
1)“Sanayi ve Ticaret Bakanlığı”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığının”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca”,
“Sanayi ve Ticaret Bakanlığından”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığına” ibareleri sırasıyla “Gümrük ve
Ticaret Bakanlığı”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığının”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca”, “Gümrük
ve Ticaret Bakanlığından”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığına”,
2)“Ulaştırma Bakanlığınca” ibareleri “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca”,
3)“Denizcilik Müsteşarlığı”, “Denizcilik Müsteşarlığının”, “Denizcilik Müsteşarlığınca”, “Denizcilik
Müsteşarlığına”, “Denizcilik Müsteşarlığından” ibareleri sırasıyla “Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığı”, “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının”, “Ulaştırma, Denizcilik
ve Haberleşme Bakanlığınca”, “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına”, “Ulaştırma,
Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından”,
şeklinde değiştirilmiştir.
IV – Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri2
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 765- nedir?
(1) Mahkeme, iptale karar vermeden önce, kabul edene, poliçe bedelini
tevdi etme ve yeterli teminat karşılığında bunu ödeme yükümünü getirebilir.
(2) Teminat, poliçeyi iyiniyetle iktisap eden kişinin uğrayabileceği zarara bir karşılık
oluşturur. Senet iptal edildiği veya senetten doğan haklar diğer bir sebeple ortadan kalktığı
takdirde, teminat geri alınır.
SEKİZİNCİ AYIRIM
Kanunlar İhtilafı
A) Ehliyet
Türk Ticaret Kanunu madde 60- nedir?
(1) 56 ncı maddede yazılı davalar, davaya hakkı olan tarafın bu hakların
doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde bunların doğumundan itibaren üç yıl
geçmekle zamanaşımına uğrar. Şu kadar ki, haksız rekabet fiili aynı zamanda 26/9/2004
tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu gereğince daha uzun dava zamanaşımı süresine tabi
olan cezayı gerektiren bir fiil niteliğinde ise, bu süre hukuk davaları için de geçerli olur.
VI - İhtiyati tedbirler
Türk Ticaret Kanunu madde 1417- nedir?
(1) Sigorta ettiren, aciz hâline düşen veya hakkında yapılan takip
semeresiz kalan sigortacıdan, taahhüdünün yerine getirileceğine ilişkin teminat isteyebilir. Bu
istemden itibaren bir hafta içinde teminat verilmemiş ise sigorta ettiren sözleşmeyi feshedebilir.
(2) Primin ödenmesinden önce acze düşen, iflas eden veya hakkında yapılan takip
semeresiz kalan sigorta ettirene, sigortacının istemiyle, aynı şartlarla, birinci fıkra hükmü
uygulanır.
b) Sigortacının iflası
Türk Ticaret Kanunu madde 108- nedir?
(1) Acente, yetkisi olmaksızın veya yetki sınırlarını aşarak, müvekkili
adına bir sözleşme yaparsa müvekkili bunu haber alır almaz icazet verebilir; vermediği
takdirde acente sözleşmeden kendisi sorumlu olur.
C) Acentenin borçları
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 547- nedir?
(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin
yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay
sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden,
bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler.
72 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 68 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan “bir yıl” ibareleri
“altı ay” şeklinde değiştirilmiştir.
73 4/11/2021 tarihli ve 7341 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu fıkranın birinci ve ikinci cümlelerinde
yer alan “altı” ibareleri “üç” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için
yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya
yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.
D) Tasfiyeden dönülmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1083- nedir?
(1) Paydaş donatanlardan her biri, haklı bir sebebe dayanarak
iştirakten çıkmasına izin verilmesini isteyebilir. İştirakten çıkmasına izin verilmeyen paydaş
donatan, haklı sebeplere dayanarak mahkemeden iştirakin feshini isteyebilir.
(2) Dürüstlük kuralına göre paydaş donatanın iştirakte kalmasını ondan beklenilemeyecek
derecede zorlaştıran olaylar haklı sebep sayılır. Sadece çıkmak isteyen paydaş donatanın şahsını
ilgilendiren ve diğer paydaş donatanlardan hiçbiri için sözleşmeye aykırılık oluşturmayan olaylar,
haklı sebep olarak kabul edilemez.
(3) Mahkeme haklı sebebi ispatlanmış görürse, davacının iştirak payına bilirkişilerce
biçilecek olan değerin diğer paydaş donatanlar tarafından ödenip devralınması için onlara
uygun bir süre verir. Her paydaş donatanın, davacı paydaş donatanın payını, kendi payı
oranında devralmak hakkı vardır. Mahkemece verilen süre içinde davacı paydaş donatanın
payı devralınmadığı takdirde, mahkeme iştirakin feshine karar verir.
(4) Bu madde hükümlerinin paydaş donatanlar aleyhine değiştirilmesi sonucunu
doğuran sözleşme şartları geçersizdir.
c) İştirakin iflası
Türk Ticaret Kanunu madde 1506- nedir?
(1) Sigortacının iflasının açıldığı tarihte, bir yıldan uzun süreli
sigortalarda, riziko gerçekleşmemiş veya gerçekleşmiş fakat bedel ödenmemişse, ilk hâlde
iflasın açıldığı, ikincisinde ise rizikonun gerçekleştiği andaki matematik karşılıklar hak
sahiplerine ödenir. Rizikonun gerçekleştiği durumlarda, matematik karşılıkları aşan kısım,
sigortacının teminatından karşılanır; açık kalan miktar garameye girer.
B) Kaza sigortası
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1187- nedir?
(1) Zarara veya teslimdeki gecikmeye, kasten veya pervasızca bir
davranışla ve böyle bir zararın veya gecikmenin meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle
işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edildiği takdirde taşıyan, 1186 ncı
maddede öngörülen sorumluluk sınırlarından yararlanamaz.
(2) Zarara veya teslimdeki gecikmeye, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir
zararın veya gecikmenin meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya
ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyanın adamları da 1190 ıncı maddenin ikinci fıkrası
hükmüne dayanarak 1186 ncı maddede öngörülen sorumluluk sınırlarından yararlanamazlar.
VII- Tazminat istemi için süre
1. Hak düşürücü süre
Türk Ticaret Kanunu madde 295- nedir?
(1) Ortaklar oybirliğiyle karar vermedikçe, tasfiye memurları önemli
miktardaki şirket varlıklarını toptan satamazlar; ancak oybirliğinin sağlanamadığı hâllerde
mahkeme toptan satışa karar verebilir.
3. Paranın yatırılması
Türk Ticaret Kanunu madde 699- nedir?
(1) Muhatap poliçe üzerindeki kabul şerhini poliçeyi geri vermeden
önce çizmiş olursa kabulden kaçınmış sayılır. Kabul şerhinin, poliçenin geri verilmesinden
önce çizilmiş olduğu, aksi ispatlanıncaya kadar karinedir.
(2) Bununla beraber, muhatap hamile veya poliçede imzası bulunan bir kişiye poliçeyi
kabul ettiğini yazı ile bildirmişse, bunlara karşı kabul beyanı çerçevesinde sorumlu olur.
C) Aval
I - Aval verenler
Türk Ticaret Kanunu madde 745- nedir?
(1) Nüshalardan birini kabul için gönderen kişi, bu nüshayı elinde tutan
kişinin adını diğer nüshalar üzerine yazmak zorundadır. Kabul için gönderilen nüshayı elinde
tutan kişi; bunu, diğer nüshanın yetkili hamiline teslim etmekle yükümlüdür.
(2) Teslimden kaçınırsa hamil başvurma hakkını, ancak;
a) Kabul için gönderilen nüshanın, istemde bulunulmasına rağmen kendisine teslim
olunmadığı,
b) Diğer nüsha üzerinde de kabulün veya ödemenin sağlanamadığı,
hususları bir protesto ile tespit ettirilmiş olduğu takdirde kullanabilir.
B) Poliçe suretleri
I - Şekil ve hükümleri
Türk Ticaret Kanunu madde 838- nedir?
(1) Makbuz senediyle varant emre yazılı olmasa bile ayrı ayrı veya
birlikte teslim ve ciro yoluyla devredilebilir. Ciro, yapıldığı günün tarihini de taşır.
(2) Varant ile makbuz senedi birlikte beyaz ciro ile de devredilebilir. Bu türlü ciro, her
iki senet teslim edildiği takdirde cirantanın haklarını hamile devreder.
2. Hükümleri
Türk Ticaret Kanunu madde 462- nedir?
(1) Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla ayrılmış ve belirli bir
amaca özgülenmemiş yedek akçeler ile kanuni yedek akçelerin serbestçe kullanılabilen
kısımları ve mevzuatın bilançoya konulmasına ve sermayeye eklenmesine izin verdiği fonlar
sermayeye dönüştürülerek sermaye iç kaynaklardan artırılabilir.
65 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “gazete ile tirajıen
az ellibin olan ve yurt düzeyinde dağıtımı yapılan bir” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
(2) Sermayenin artırılan kısmını, iç kaynaklardan karşılayan tutarın şirket bünyesinde
gerçekten varolduğu, onaylanmış yıllık bilanço ve yönetim kurulunun vereceği açık ve yazılı
bir beyanla doğrulanır. Bilanço tarihinin üzerinden altı aydan fazla zaman geçmiş olduğu
takdirde, yeni bir bilanço çıkarılması ve bunun yönetim kurulu tarafından onaylanmış olması
şarttır.66
(3) Bilançoda sermayeye eklenmesine mevzuatın izin verdiği fonların bulunması
hâlinde, bu fonlar sermayeye dönüştürülmeden, sermaye taahhüt edilmesi yoluyla sermaye
artırılamaz. Hem bu fonların sermayeye dönüştürülmesi hem de aynı zamanda ve aynı oranda
sermayenin taahhüt edilmesi yoluyla sermaye artırılabilir. Artırım genel kurul veya yönetim
kurulu kararının ve esas sözleşmenin ilgili maddelerinin değişik şeklinin tescili ile kesinleşir.
Tescil ile o anda mevcut pay sahipleri mevcut paylarının sermayeye oranına göre bedelsiz
payları kendiliğinden iktisap ederler. Bedelsiz paylar üzerindeki hak kaldırılamaz ve
sınırlandırılamaz; bu haktan vazgeçilemez.
IV - Şarta bağlı sermaye artırımı
1. İlke