onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1168- nedir?
(1) Boşaltmanın belli bir günde başlayacağı kararlaştırılmamışsa,
taşıyan veya yetkili bir temsilcisi, ikinci ilâ beşinci fıkra hükümlerine uygun olarak
gönderilene hazırlık bildiriminde bulunur.
(2) Hazırlık bildirimi, gemi, 1166 ncı maddede öngörülen demirleme yerine varınca
yapılır.
(3) 1166 ncı maddenin ikinci fıkrasında yazılı hâllerde, hazırlık bildiriminde
bulunulması üzerine gemiye boşaltma yeri gösterilmez veya suyun derinliği, geminin
selameti, yerel düzenlemeler veya tesisler verilen talimata göre hareket etmeye engel olursa,
gemi, bekleme alanında kalır. Bu hükmün uygulanmasında, liman yönetiminin talimatı,
gönderilenin talimatı hükmündedir.
(4) Yolculuk çarteri sözleşmesine, konişmentoya veya taşıtanın sonradan verdiği
geçerli bir talimata göre, gönderilenden başka bir kişiye bildirimde bulunulması gerekiyorsa,
bildirim bu kişiye yapılır. Bildirimin muhatabı bulunamazsa veya bildirimi almaktan
kaçınırsa, bu durum derhâl taşıtana bildirilir. Bu takdirde hazırlık bildirimi, bildirim
girişiminde bulunulduğu tarihte yapılmış sayılır.
(5) Hazırlık bildiriminin geçerliliği herhangi bir şekle bağlı değildir. Hazırlık
bildiriminin hüküm doğurması için, muhatabına ulaşması zorunludur.
2. Boşaltma süresi
Türk Ticaret Kanunu madde 1529- nedir?
(1) Halka açık anonim şirketlerde kurumsal yönetim ilkeleri, yönetim
kurulunun buna ilişkin açıklamasının esasları ve şirketlerin bu yönden derecelendirme kural
ve sonuçları Sermaye Piyasası Kurulu tarafından belirlenir.
(2) Sermaye Piyasası Kurulunun uygun görüşü alınmak şartıyla, diğer kamu kurum ve
kuruluşları, sadece kendi alanları için geçerli olabilecek kurumsal yönetim ilkeleriyle ilgili,
ayrıntıya ilişkin sınırlı düzenlemeler yapabilirler.
F) Ticari hükümlerle yasaklanmış işlemler ile mal ve hizmet tedarikinde geç
ödemenin sonuçları
Türk Ticaret Kanunu madde 842- nedir?
(1) Varanttan ayrılmış bir makbuz senedinin hamili, varant ile teminat
altına alınmış olan borcun ana parası ile vade gününe kadar olan faizlerini umumi mağazaya
yatırarak, vade gününden önce de malları çekebilir.
(2) Yatırılan para varantın geri verilmesi karşılığında hamiline ödenir.
2. Kısmen geri alma
Türk Ticaret Kanunu madde 1149- nedir?
(1) Taşıyanın veya acentesinin bilgisi 1146 ilâ 1148 inci maddelerdeki
hâllerde kaptanın bilgisi hükmündedir.
IV- Başka gemiye yükleme ve aktarma
Türk Ticaret Kanunu madde 1524- nedir?
(Değişik: 26/6/2012-6335/34 md.)
(1) 397 nci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca denetime tabi olan sermaye şirketleri,
kuruluşlarının ticaret siciline tescili tarihinden itibaren üç ay içinde bir internet sitesi açmak ve
bu sitenin belirli bir bölümünü şirketçe kanunen yapılması gereken ilanların yayımlanmasına
özgülemek zorundadır. İnternet sitesinde yayımlanacak içerikler, bu Kanunda belli bir süre
belirtilmiş ise bu süre içinde, belirtilmemiş ise içeriğin dayandığı işlemin veya olgunun
gerçekleştiği tarihten, tescil veya ilana bağlandığı durumlarda ise tescil veya ilanın yapıldığı
tarihten itibaren en geç beş gün içinde, şirketin kuruluşundan internet sitesi açılıncaya kadar
geçen sürede yayımlanması gereken içerikler de bu sitenin açıldığı tarihte siteye konulur.
(2) Birinci fıkrada öngörülen yükümlülüklere uyulmaması, ilgili kararların iptal
edilmesinin sebebini oluşturur, Kanuna aykırılığın tüm sonuçlarının doğmasına yol açar ve
kusuru bulunan yöneticiler ile yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğuna neden olur. Cezai
hükümler saklıdır.
(3) İnternet sitesinin bilgi toplumu hizmetlerine ayrılmış bölümü herkesin erişimine
açıktır. Erişim hakkının kullanılması, ilgili olmak veya menfaati bulunmak gibi kayıtlarla
sınırlandırılamayacağı gibi herhangi bir şarta da bağlanamaz. Bu ilkenin ihlali hâlinde herkes
engelin kaldırılması davasını açabilir.
(4) İnternet sitesinin bu maddenin amaçlarına özgülenmiş kısmında yayımlanan
içeriğin başına tarih ve parantez içinde “yönlendirilmiş mesaj” ibaresi konulur. Bu ibare ancak
bu Kanuna ve bu fıkrada anılan yönetmeliğe uyulmak suretiyle değiştirilebilir. Özgülenen
kısımda yer alan bir mesajın, yönlendirildiği karinedir. Sitenin, bir numara altında tescili ve
ilgili diğer hususlar Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından bir yönetmelikle düzenlenir.
(5) Bu Kanun ve ilgili diğer kanunlarda veya idari düzenlemelerde daha uzun bir süre
öngörülmedikçe, şirketin internet sitesine konulan bir içerik, üzerinde bulunan tarihten
itibaren en az altı ay süreyle internet sitesinde kalır, aksi hâlde konulmamış sayılır.
(6) İnternet sitesiyle ilgili olarak bu Kanunun ilgili maddelerinde ve bu maddede
öngörülen düzenlemeler denetime tabi olmayan sermaye şirketleri hakkında uygulanmaz.
II - Beyanlar, belgeler ve senetler
Türk Ticaret Kanunu madde 1523- nedir?
(1) Bu Kanunun 1522 nci maddesine istinaden belirlenen küçük ve
orta ölçekli işletme ölçütleri, sermaye şirketleri için de geçerlidir. Bu ölçütlerin üzerindeki
sermaye şirketleri ise büyük sermaye şirketi sayılır.
(2) Küçük ve orta ölçekli olsalar dahi, aşağıdaki şirketler büyük sermaye şirketi sayılırlar:
a) (Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
b) Esas faaliyet konularından biri, varlıkları güvenilir kişi sıfatıyla geniş bir kitle adına
muhafaza etmek olan bankalar, yatırım bankaları, sigorta şirketleri, emeklilik şirketleri ve
benzerleri.
(3) Birinci fıkraya göre belirlenen büyüklük ölçütleri, bilanço günü itibarıyla, birbirini
izleyen iki faaliyet döneminde aşılmışsa veya bu ölçütlerin altında kalınmışsa şirketin
büyüklük yönünden konumu değişir.
(4) Tür değiştirme hâlinde ve yeni kuruluş şeklindeki birleşmelerde, şirketin konumu,
tür değiştirmenin veya birleşmenin gerçekleşmesinden sonraki ilk bilanço gününde, birinci ve
ikinci fıkralarda yer alan şartlara göre belirlenir.
(5) İşçi sendikalarının ve diğer kanunlarda öngörülmüş bulunan yetkililerin ve kişilerin
bu konuda bilgi alma hakları saklıdır.
D) Elektronik işlemler ve bilgi toplumu hizmetleri
I - İnternet sitesi
Türk Ticaret Kanunu madde 447- nedir?
(1) Genel kurulun, özellikle;
a) Pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan
vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran,
b) Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen
ölçü dışında sınırlandıran,
c) Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine
aykırı olan,
kararları batıldır.
I) Çeşitli hükümler
I - İlan, teminat ve kanun yolu
Türk Ticaret Kanunu madde 280- nedir?
(1) Tasfiye hâlinde bulunan şirketi mahkemelerde ve dışarıda tasfiye
memurları temsil eder.
(2) Tasfiye memurları şirket için yararlı gördükleri takdirde, olağan işlem ve işlerle
sınırlı olmak koşuluyla, sulhe, feragata, kabule, tahkime ve özellikle hakem seçmeye de
yetkilidirler; gereklilik hâlinde yeni işlemler de yapabilirler.
(3) Tasfiye hâlinde bulunan kollektif şirket adına düzenlenen bütün belgeler ve
senetlerin “tasfiye hâlinde bulunan filan şirketin tasfiye memurları” ibaresi eklenerek tasfiye
memurları tarafından imzalanması şarttır.
(4) Bir tasfiye memurunun görevini yaparken işlediği haksız fiillerden şirket de
sorumludur.
4. Yalnız başına hareket
Türk Ticaret Kanunu madde 93- nedir?
(1) Takas edilemeyen alacaklarla, belirli bir amaca harcanmak veya
ayrıca emre hazır tutulmak üzere teslim olunan para ve mallardan doğan alacaklar cari hesaba
geçirilemez.
III - Bakiye
1. Belirlenmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1328- nedir?
(1) Deniz alacaklarından doğan sorumluluk, 4/6/1980 tarihli ve 17007
sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 19/11/1976 tarihli Deniz Alacaklarına Karşı Mesuliyetin
Sınırlanması Hakkında Milletlerarası Sözleşme ile bu Sözleşmeyi değiştiren 2/5/1996 tarihli
Protokol veya onun yerine geçmek üzere hazırlanarak Türkiye Cumhuriyeti tarafından kabul
edilen milletlerarası sözleşmelere göre sınırlanabilir.
(2) 1976 tarihli Deniz Alacaklarına Karşı Mesuliyetin Sınırlanması Hakkında
Milletlerarası Sözleşmenin 20 ve 21 inci maddeleri ile 1996 tarihli Protokolün 8 inci maddesi
uyarınca yapılacak değişikliklerin, Türkiye Cumhuriyeti bakımından yürürlüğe girdikleri
tarihten başlayarak, bu madde, anılan değişiklikleri de içine alacak şekilde uygulanır.
(3) Bu Kısımda geçen “1976 tarihli Sözleşme” ibaresi, “19/11/1976 tarihli Deniz
Alacaklarına Karşı Mesuliyetin Sınırlanması Hakkında Milletlerarası Sözleşme”yi, 2/5/1996
tarihli Protokolü ve bu Sözleşmeye ilişkin değişikliklerden Türkiye Cumhuriyeti bakımından
yürürlüğe girmiş olanları topluca ifade eder.
II- Yabancılık unsuru taşımayan hâller
Türk Ticaret Kanunu madde 777- nedir?
(1) İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776
ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz.
(2) Vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır.
(3) Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı
zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır.
(4) Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan
yerde düzenlenmiş sayılır.
C) Uygulanacak hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 860- nedir?
(1) Gönderen, eşyanın tesliminden önce, resmî nitelik taşıyan, özellikle
gümrük işlemleri için gerekli bulunan bilgileri taşıyıcıya vermek ve söz konusu belgeleri
taşıyıcının tasarrufuna bırakmak zorundadır.
(2) Taşıyıcı, kendisine verilen belgelerin zıyaından, hasarından veya yanlış
kullanılmasından doğan zararlardan sorumludur; meğerki, zıya, hasar veya yanlış kullanma
taşıyıcının kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği durumlardan kaynaklanmış olsun.
Ancak, taşıyıcının sorumluluğu, eşyanın zıyaı hâlinde ödenecek miktarla sınırlıdır.
VI - Tehlikeli eşya
Türk Ticaret Kanunu madde 1288- nedir?
(1) Çatma, gemilerden birinin donatanının veya gemi adamlarının
kusurundan ileri gelmişse, zararı o geminin donatanı tazmin etmek zorundadır.
II- Ortak kusur
1. Eşya zararı
Türk Ticaret Kanunu madde 1283- nedir?
(1) 1281 ve 1282 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla,
dispeçin onaylanmasında ve itirazların incelenmesinde basit yargılama usulü hükümleri
uygulanır.
4. Dispeç raporunun onaylanması hakkındaki kararın hükmü
Türk Ticaret Kanunu madde 385- nedir?
(1) 379 ilâ 381 inci maddelere aykırı bir şekilde iktisap edilen veya
rehin olarak alınan paylar, iktisapları veya rehin olarak kabulleri tarihinden itibaren en geç altı
ay içinde elden çıkarılır ya da üzerlerindeki rehin kaldırılır.
h) Sermayenin azaltılması
Türk Ticaret Kanunu madde 1487- nedir?
(1) Hayat sigortası ile sigortacı, belli bir prim karşılığında, sigorta
ettirene veya onun belirlediği kişiye, sigortalının ölümü veya hayatta kalması hâlinde, sigorta
bedelini ödemeyi üstlenir.
(2) Hayatı sigorta edilen kimse, ilk primin ödenmesinden önce ölmüşse sigorta
sözleşmesi geçersizdir.
II - Tontin
Türk Ticaret Kanunu madde 432- nedir?
(1) Bir pay, birden çok kişinin ortak mülkiyetindeyse, bunlar içlerinden
birini veya üçüncü bir kişiyi, genel kurulda paydan doğan haklarını kullanması için temsilci
olarak atayabilirler.
(2) Bir payın üzerinde intifa hakkı bulunması hâlinde, aksi kararlaştırılmamışsa, oy
hakkı, intifa hakkı sahibi tarafından kullanılır. Ancak, intifa hakkı sahibi, pay sahibinin
menfaatlerini hakkaniyete uygun bir şekilde göz önünde tutarak hareket etmemiş olması
dolayısıyla pay sahibine karşı sorumludur.
II - Yetkisiz katılma
Türk Ticaret Kanunu madde 607- nedir?
(1) Şirket sözleşmesini değiştirip, ek ya da yan edim yükümlülükleri
öngören veya mevcut yükümlülükleri artıran genel kurul kararları, ancak ilgili tüm ortakların
onayıyla alınabilir.
E) Kâr payı ve ilgili diğer hükümler
I - Kâr payı ve yedek akçeler
Türk Ticaret Kanunu madde 1473- nedir?
(1) Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm
yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde
gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta
sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.
(2) Sigorta, sigortalının işletmesi ile ilgili sorumluluğu için yaptırılmışsa, sözleşmede
aksine hüküm yoksa bu sigorta, sigortalının temsilcisi ile işletmenin veya işletmenin bir
kısmının yönetiminde, denetiminde ve işletmede çalıştırılan kişilerin sorumluluğunu da
karşılar. Bu durumda sigorta bu kişilerin lehine yapılmış sayılır.
2. Hukuki koruma
Türk Ticaret Kanunu madde 1206- nedir?
(1) Taşıyan, üzerinde hapis hakkı kullandığı eşyanın paraya çevrilmesini
istemiş, fakat satış sonucunda alacağını tamamen alamamışsa, kendisiyle taşıtan arasında yapılan
navlun sözleşmesinden doğan alacaklarını elde edemediği oranda, taşıtandan isteyebilir.
c) Gönderilenin eşyayı teslim almaması hâlinde
Türk Ticaret Kanunu madde 241- nedir?
(1) Şirketin iflası hâlinde ortaklar, koydukları sermaye ve işlemekte
olan faizler için masaya giremezler; ancak, işlemiş faizlerle ücretler ve şirket lehine yaptıkları
giderler için herhangi bir alacaklı gibi masaya girebilirler.
V - Takas
Türk Ticaret Kanunu madde 122- nedir?
(1) Sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra;
a) Müvekkil, acentenin bulduğu yeni müşteriler sayesinde, sözleşme ilişkisinin sona
ermesinden sonra da önemli menfaatler elde ediyorsa,
b) Acente, sözleşme ilişkisinin sona ermesinin sonucu olarak, onun tarafından işletmeye
kazandırılmış müşterilerle yapılmış veya kısa bir süre içinde yapılacak olan işler dolayısıyla
sözleşme ilişkisi devam etmiş olsaydı elde edeceği ücret isteme hakkını kaybediyorsa ve
c) Somut olayın özellik ve şartları değerlendirildiğinde, ödenmesi hakkaniyete uygun
düşüyorsa,
acente müvekkilden uygun bir tazminat isteyebilir.
(2) Tazminat, acentenin son beş yıllık faaliyeti sonucu aldığı yıllık komisyon veya
diğer ödemelerin ortalamasını aşamaz. Sözleşme ilişkisi daha kısa bir süre devam etmişse,
faaliyetin devamı sırasındaki ortalama esas alınır.
(3) Müvekkilin, feshi haklı gösterecek bir eylemi olmadan, acente sözleşmeyi
feshetmişse veya acentenin kusuru sebebiyle sözleşme müvekkil tarafından haklı sebeplerle
feshedilmişse, acente denkleştirme isteminde bulunamaz.
(4) Denkleştirme isteminden önceden vazgeçilemez. Denkleştirme istem hakkının
sözleşme ilişkisinin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerekir.
(5) Bu hüküm, hakkaniyete aykırı düşmedikçe, tek satıcılık ile benzeri diğer tekel
hakkı veren sürekli sözleşme ilişkilerinin sona ermesi hâlinde de uygulanır.
III - Rekabet yasağı anlaşması
Türk Ticaret Kanunu madde 896- nedir?
(1) Gönderen, 856 ve 857 nci maddelerden farklı olarak, taşıma senedi
düzenlemekle yükümlü değildir.
(2) Taşınma eşyası tehlikeli eşyadan sayılıyorsa ve gönderen de tüketici ise, 861 inci
maddeden farklı olarak, taşıyıcı sadece eşyadan kaynaklanacak tehlike hakkında genel olarak
bilgilendirilir. Bilgilendirme herhangi bir şekle bağlı değildir. Taşıyıcı ayrıca, göndereni
birinci cümledeki yükümlülüğü hakkında uyarır.
(3) Gönderen tüketici ise, taşıyıcı göndereni uyulması gerekli gümrük kuralları ve
yönetime ilişkin diğer hükümler konusunda bilgilendirir. Ancak, taşıyıcı gönderen tarafından
tasarrufuna sunulan bilgi ve belgelerin doğru ve eksiksiz olduğunu denetlemekle yükümlü
değildir.
D) Gönderenin özel hâllerde sorumluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 1068- nedir?
(1) Donatma iştirakinin işlerinin görülmesi için oy çoğunluğu ile bir
gemi müdürü atanabilir. Paydaş donatanlardan olmayan bir gemi müdürünün atanması için
oybirliği şarttır.
(2) Gemi müdürü, sözleşmenin feshinden doğan hakları saklı kalmak üzere, her zaman
oy çoğunluğuyla görevden alınabilir.
(3) Gemi müdürünün atanması ve görevden alınması ticaret ve gemi sicillerine tescil
olunur.
b) Yönetim yetkisi
Türk Ticaret Kanunu madde 665- nedir?
(1) İptali istenen senet ibraz edilirse, mahkeme, dilekçe sahibine
senedin iadesi davası açması için bir süre belirler.
(2) Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, senedi geri verir ve ödeme
yasağını kaldırır.
b) Senedin ibraz edilmemesi hâlinde
Türk Ticaret Kanunu madde 372- nedir?
(1) Şirket adına imza yetkisini haiz kişiler şirketin unvanı altında imza
atarlar. 40 ıncı maddenin ikinci fıkrası hükmü saklıdır.
(2) Şirket tarafından düzenlenecek belgelerde şirketin merkezi, sicile kayıtlı olduğu
yer ve sicil numarası gösterilir.
4. Tescil ve ilan
Türk Ticaret Kanunu madde 1410- nedir?
(1) Süre, sözleşmeyle kararlaştırılmamış ise, taraf iradeleri, yerel
teamül ile hâl ve şartlar göz önünde bulundurularak, mahkemece belirlenir.
6. Sigorta dönemi
Türk Ticaret Kanunu madde 783- nedir?
(1) Bir çekin düzenlenmesi için, muhatabın elinde düzenleyenin emrine
tahsis edilmiş bir karşılık bulunması ve düzenleyenin bu karşılık üzerinde çek düzenlemek
suretiyle tasarruf hakkını haiz olacağına dair muhatapla düzenleyen arasında açık veya zımni
bir anlaşma bulunması şarttır. Ancak, bu hükümlere uyulmaması hâlinde senedin çek olarak
geçerliliği etkilenmez.
(2) Düzenleyen, muhatap nezdinde çekin ancak bir kısım karşılığını hazır bulundurduğu
takdirde, muhatap, bu tutarı ödemekle yükümlüdür.
(3) Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen
kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka,
hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder.
II - Kabul yasağı
Türk Ticaret Kanunu madde 773- nedir?
(1) Muhatap, yerleşim yerli poliçeyi ödeyecek olan üçüncü kişi ve
düzenleyenin, poliçeyi hesabına düzenlediği kişi veya ticari işletme aleyhine sebepsiz
zenginleşmeden doğan istemler, bu kişilerin yerleşim yerlerinin bulunduğu ülkenin hukukuna
göre belirlenir.
V - Karşılığın hamile geçmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 760- nedir?
(1) Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına
dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi
belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar
eder.
b) Süreler
Türk Ticaret Kanunu madde 194- nedir?
(1) Bir ticari işletme, bir ticaret şirketiyle, onun tarafından devralınmak
suretiyle birleşebilir. Bu hâlde devralan ticaret şirketinin türüne göre 138 ilâ 140, 142 ilâ 158
ve ortak hükümlere ilişkin 191 ilâ 193 üncü madde hükümleri kıyas yoluyla uygulanır.
(2) Bir ticari işletmenin bir ticaret şirketine dönüşmesi hâlinde 182 ilâ 193 üncü
maddeler kıyas yoluyla uygulanabilir.
(3) Bir ticaret şirketinin bir ticari işletmeye dönüştürülebilmesi için, söz konusu ticaret
şirketinin paylarının tümü, ticari işletmeyi işletecek kişi veya kişiler tarafından devralınmalı
ve ticari işletme bu kişi veya kişiler adına ticaret siciline tescil ve ilan edilmelidir. Bu hâlde,
ticari işletmeye dönüştürülen ticaret şirketi, bir kollektif veya komandit şirket ise mezkûr
ticaret şirketinin borçlarından, ticari işletmeyi işletecek kişi ve kişiler ile ticaret şirketinin eski
ortakları da 264 üncü maddedeki zamanaşımı süresince sıfatlarına göre müteselsilen sorumlu
olurlar. Dönüştürmeye bu Kanunun 264 ilâ 266 ncı maddeleri de uygulanır.
(4) 182 nci maddenin üçüncü fıkrası hükmü saklıdır.
G) Şirketler topluluğu
I - Hâkim ve bağlı şirket
Türk Ticaret Kanunu madde 1457- nedir?
(1) Sigortalı mal haczedilirse, sigortacı, zamanında bilgilendirilmek
şartıyla, sigorta tazminatını icra müdürlüğüne ödeyerek borcundan kurtulur. Bir malın
haczinde, icra memuru, borçludan söz konusu malların sigortalı olup olmadığını, sigortalı ise,
hangi sigortacı tarafından sigorta edildiğini sorar; haczedilen malın sigortalı olduğunu
öğrendikten sonra, sigorta tazminatının diğer bir bildirime kadar ancak icra müdürlüğüne
ödenilmesiyle borçtan kurtulacağını sigortacıya ihtar eder.
II - Geçmişe etkili sigorta
Türk Ticaret Kanunu madde 989- nedir?
(1) Bir yapının kaydında, 988 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı
hususlarla, ikinci fıkrasında yazılı belgenin niteliği ve yapının kaydolunduğu gün sicile
geçirilir. Kayıt, yetkili memur tarafından imzalanır.
b) Değişiklikler
Türk Ticaret Kanunu madde 993- nedir?
(1) Sicil müdürlüğünün kararlarına Kanunun 34 üncü maddesine göre
itiraz olunabilir.
K) Yönetmelik98
Türk Ticaret Kanunu madde 1077- nedir?
(1) Paydaş donatanlardan her biri iştirakin giderlerine, özellikle
geminin donatılması ve tamiri giderlerine, gemideki payları oranında katılmak zorundadır.
(2) Paydaş donatanlardan biri kendisine düşen gider payını ödemez ve bu para diğer
paydaş donatanlar tarafından onun hesabına avans olarak verilirse, borçlu paydaşın temerrüt
faizi ödeme yükümlülüğü, avansların verildiği tarihten itibaren başlar. Avansın ödenmesinin,
borçlu paydaşa ait gemi payı veya payları üzerinde, avans veren paydaş donatanlar
bakımından doğurduğu sigortalanabilir menfaatin sigorta ettirilmesi hâlinde, sigorta giderleri
de borçlu paydaş donatana ait olur.
VII- Paydaş donatanların şahsında değişiklik
Türk Ticaret Kanunu madde 757- nedir?
(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin
yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini
isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe
bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.
II - Poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1413- nedir?
(1) Sigortacının, konkordato ilan etmesi, ilgili sigorta dalına ilişkin
ruhsatının iptâl edilmesi veya sözleşme yapma yetkisinin kaldırılması gibi hâllerde; sigorta
ettiren, bu olguları öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sigorta sözleşmesini feshedebilir.
(2) Primlerin tamamını ödememişken sigorta ettiren konkordato ilan etmişse, sigortacı,
bunu öğrendiği tarihten itibaren, bir aylık bildirim süresine uyarak, sigorta sözleşmesini
feshedebilir.
(3) Zorunlu sigortalar ile prim ödemesinden muaf hâle gelmiş can sigortalarına ikinci
fıkra uygulanmaz.
b) Sigorta priminin artırılmasında fesih
Türk Ticaret Kanunu madde 1361- nedir?
(1) İhtiyati haciz kararı veren mahkeme, haksız çıkan alacaklı
aleyhine açılacak tazminat davasını da görmeye yetkilidir.
(2) Deniz alacağının esası hakkında yurtiçinde veya yurt dışında mahkemede veya
hakem önünde dava açılmışsa, bu davanın sonuçlanması, tazminat davası yönünden bekletici
sorun oluşturur.
4. Alacaklı tarafından delil gösterilmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1129- nedir?
(1) Kiracı, sözleşme bitiminde gemiyi, teslim aldığı hâliyle geri verir.
Kiracı, gemide ve tesisatında, normal bir kullanım tarzı sonucu meydana gelen eksiklik,
değişiklik veya aşınmadan sorumlu değildir.
(2) Sözleşmenin bitiminde gemiyi iadede geciktiği takdirde kiracı, geciktiği sürenin ilk
onbeş günü için kira bedeli üzerinden ve sonraki günler için kira bedelinin iki katı üzerinden
hesaplanacak bir tazminatı ödemekle yükümlüdür; meğerki, kiraya veren, daha yüksek bir
zarara uğradığını ispat etmiş olsun.
E) Uygulanacak hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1416- nedir?
(1) Sigorta ettiren tarafından yapılacak tebliğler ve bildirimler
sigortacıya veya sözleşmeyi yapan ya da yapılmasına aracılık eden acenteye; sigortacı
tarafından yapılan tebliğler ve bildirimler ise, sigorta ettirenin veya gerektiğinde sigortalının
ya da lehtarın sigortacıya bildirilmiş son adreslerine yapılır.
10. Olağanüstü durumlar
a) Tarafların aczi, takibin semeresiz kalması
Türk Ticaret Kanunu madde 862- nedir?
(1) Eşyanın niteliği, kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj
yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen, eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar
vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır. Ayrıca gönderen, eşyanın sözleşme hükümlerine
uygun şekilde işleme tabi tutulabilmesi için işaretlenmesi gerekiyorsa, bu işaretleri de koymakla
yükümlüdür.
VIII - Yükleme ve boşaltma
Türk Ticaret Kanunu madde 206- nedir?
(1) Hâkim şirket ve yöneticilerinin, 203 üncü madde çerçevesinde
verdikleri talimatlar dolayısıyla bağlı şirkette oluşan kayıp, o hesap yılı içinde,
denkleştirilmediği veya zamanı ve şekli de belirtilerek şirkete denk bir istem hakkı
tanınmadığı takdirde, zarara uğrayan alacaklılar hâkim şirkete ve onun kayıptan sorumlu
yönetim kurulu üyelerine karşı tazminat davası açabilirler. Davalılar 202 nci maddenin birinci
fıkrasının (d) bendine dayanabilir. Bu davaya 202 nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi
uygulanır.
(2) Davalılar, krediden ve benzeri sebeplerden kaynaklanan alacaklarda, davacının,
denkleştirmenin yapılmadığını veya istem hakkının tanınmadığını bilerek söz konusu alacağı
doğuran ilişkiye girdiğini veya işin niteliği gereği bu durumu bilmesi gerektiğini ispatlayarak
sorumluluktan kurtulabilirler.
IX - Çeşitli hükümler
1. Özel denetim