onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1076- nedir?
(1) İştirakin kazancı ve zararı, paydaş donatanlara gemideki paylarına
göre dağıtılır.
(2) Kazanç ve zarar hesabı ile kazancın dağıtılması takvim yılı sonunda yapılır.
VI- Giderlere katılma
Türk Ticaret Kanunu madde 1489- nedir?
(1) Sigorta ettiren, sigortacının kendisine cayma hakkını kullanabileceğini
bildirmesinden itibaren onbeş gün içinde sözleşmeden cayabilir. Bilgilendirmenin yapıldığı
sigortacı tarafından ispatlanır. Bilgilendirme yapılmamışsa cayma hakkı ilk primin ödenmesinden
bir ay sonra sona erer.
(2) 1430 uncu madde hükmü saklıdır.
IV - Hayatı sigorta edilecek kişi
Türk Ticaret Kanunu madde 932- nedir?
(1) Gövde, genel donatım, makine, kazan gibi esas kısımları
bakımından, yolculuğun yapılacağı sudan ileri gelen (tamamıyla anormal tehlikeler hariç)
tehlikelere karşı koyabilecek bir gemi “denize elverişli” sayılır.
(2) Denize elverişli olan gemi, teşkilatı, yükleme durumu, yakıtı, kumanyası, gemi
adamlarının yeterliği ve sayısı bakımından, (tamamıyla anormal tehlikeler hariç) yapacağı
yolculuğun tehlikelerine karşı koyabilmek için gerekli niteliklere sahip bulunduğu takdirde
“yola elverişli” sayılır.
(3) Soğutma tesisatı da dâhil olmak üzere, eşya taşımada kullanılan kısımları eşyanın
kabulüne, taşınmasına ve muhafazasına elverişli olan bir gemi “yüke elverişli” sayılır.
(4) Denizde can ve mal koruma ile ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.
III- Tamir kabul etmez gemi, tamire değmez gemi
Türk Ticaret Kanunu madde 165- nedir?
(1) Bilanço günüyle, bölünme sözleşmesinin imzası veya bölünme
planının düzenlenmesi tarihi arasında, altı aydan fazla bir zaman bulunduğu veya son
bilançonun çıkarılmasından itibaren, bölünmeye katılan şirketlerin malvarlıklarında önemli
değişiklikler meydana gelmiş olduğu takdirde, bir ara bilanço çıkarılır.
(2) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde öngörülen hükümler saklı kalmak kaydıyla, ara
bilançoya yıllık bilançoya ilişkin hüküm ve standartlar uygulanır. Ara bilanço için;
a) Fizikî envanter çıkarılması gerekli değildir.
b) Son bilançoda kabul edilmiş bulunan değerlemeler, sadece ticari defterlerdeki
hareketler ölçüsünde değiştirilir; amortismanlar, değer düzeltmeleri ve karşılıklar ile ticari
defterlerden anlaşılmayan işletme için önemli değer değişiklikleri de dikkate alınır.
3. Bölünme belgelerini inceleme hakkı29
a) Bölünme sözleşmesi ve bölünme planı
aa) Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1046- nedir?
(1) Alacaklıya ödemede bulunan gemi maliki, diğer ipotekli
gemilerden birinin malikine veya onun hukuki seleflerine rücu hakkına sahip bulunduğu
oranda o malikin gemisi üzerindeki ipotek hakkını kazanır. 1045 inci maddenin ikinci fıkrası
gereğince devam eden ipotekle işbu ipotek birlikte ipotek teşkil eder.
(2) Kısmen ödeme hâlinde, alacaklı üzerinde kalan ipotek, birinci fıkra ile 1045 inci
maddenin ikinci fıkrası gereğince malike geçen ipoteklerden sıra itibarıyla önce gelir.
(3) Alacağın malike devri veya alacaklı ve borçlu sıfatlarının malikin şahsında
birleşmesi, alacağın malik tarafından ödenmesi hükmündedir.
(4) Alacaklının hakkını cebrî icra yoluyla ipotekli gemilerden birinden alması
durumunda birinci fıkranın birinci cümlesi hükmü uygulanır.
ddd) Birlikte gemi ipoteğinde ipoteğin borçluya geçmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 500- nedir?
(1) Şirket, iktisap edenin yanlış beyanı sonucu pay defterine yapılan
kaydı, ilgililerin görüşlerini alarak silebilir. Söz konusu kişilere, silinmeye ilişkin yazılı bilgi
derhâl verilir.
3. Bedellerinin tamamı ödenmemiş nama yazılı paylar
Türk Ticaret Kanunu madde 332- nedir?
(1) Tamamı esas sözleşmede taahhüt edilmiş bulunan sermayeyi ifade
eden esas sermaye ellibin Türk Lirasından ve sermayenin artırılmasında yönetim kuruluna
tanınmış yetki tavanını gösteren kayıtlı sermaye sistemini kabul etmiş bulunan halka açık
olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi yüzbin Türk Lirasından aşağı olamaz. Bu en
az sermaye tutarı Cumhurbaşkanınca artırılabilir.4041
(2) Bu Kanun anlamında kayıtlı sermayeli anonim şirketlerde başlangıç sermayesi,
kuruluşta ve sisteme ilk geçildiğinde haiz olunması zorunlu sermayedir; çıkarılmış sermaye
ise, çıkarılmış payların tümünün itibarî değerlerinin toplamını temsil eder.
(3) Halka açık olmayan anonim şirketler gerekli şartları artık haiz olmadıkları
takdirde, Gümrük ve Ticaret Bakanlığından izin alarak kayıtlı sermaye sisteminden
çıkabilecekleri gibi, bu sisteme alınırken aranan nitelikleri kaybettiklerinde, istemleri
bulunmasa bile aynı Bakanlık tarafından sistemden çıkartılırlar.
(4) 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 12 nci maddesi
hükmü saklıdır.
V - Devletin gözetimi
1. İzin
Türk Ticaret Kanunu madde 326- nedir?
(1) Şirket ve iflas hâlinde masası veya şirket alacaklıları, iflas etmiş bir
komanditerin masasına başvururlarsa, bunların, müflis komanditerin kişisel alacaklılarına
karşı rüçhan hakkı yoktur.
4. Takas
Türk Ticaret Kanunu madde 129- nedir?
(1) Zamanında ifa edilmeyen sermaye para ise, 128 inci madde
gereğince tazminat hakkına halel gelmemek şartıyla, aksine şirket sözleşmesinde veya esas
sözleşmede hüküm yoksa, şirketin tescili anından itibaren temerrüt faizi de ödenir.
3. Sorumlu olma
Türk Ticaret Kanunu madde 1173- nedir?
(1) Boşaltmanın, sözleşmede kararlaştırılan boşaltma süresinden önce
bitirilmesi hâlinde, taşıyanın, kullanılmayan süre için taşıtana bir para ödemesini öngören
anlaşmalar geçerlidir. Bu paraya ilişkin sürenin hesaplanmasında, boşaltma süresinin hesabına
ilişkin kurallar uygulanır.
(2) Yapılan sözleşme, navlunun belirlenmesine ilişkin olarak yükleme veya boşaltma
limanında geçerli olan idari, mali veya cezai hükümleri dolanmak amacına yönelikse, birinci
fıkra uygulanmaz.
IV- Boşaltmanın hiç veya süresinde yapılmaması
Türk Ticaret Kanunu madde 683- nedir?
(1) Cironun poliçe veya poliçeye bağlı olan ve “alonj” denilen bir kâğıt
üzerine yazılması ve ciranta tarafından imzalanması gerekir.
(2) Lehine ciro yapılan kişinin ciroda gösterilmesine gerek olmadığı gibi, ciro,
cirantanın sadece imzasından ibaret olabilir. Bu şekildeki cirolara “beyaz ciro” denir. Beyaz
cironun poliçenin arkasına veya alonj üzerine yazılması gerekir.
III - Cironun hükümleri
1. Devir işlevi
Türk Ticaret Kanunu madde 209- nedir?
(1) Hâkim şirket, topluluk itibarının, topluma veya tüketiciye güven
veren bir düzeye ulaştığı hâllerde, bu itibarın kullanılmasının uyandırdığı güvenden sorumludur.
36 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “işlem denetçisi,”
ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
H) Gümrük ve Ticaret Bakanlığının düzenleme ve denetleme yetkisi37
Türk Ticaret Kanunu madde 1329- nedir?
(1) 1328 inci madde, 27/11/2007 tarihli ve 5718 sayılı Milletlerarası
Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrası anlamında
yabancılık unsuru taşımayan hâllerde de uygulanır.
III- Uygulama alanının genişletilmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1189- nedir?
(1) Tazminat isteminin muhatabı, zarar göreni dava açma süresini kaçırması
sonucunu doğuracak şekilde oyalarsa, hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu itirazından yararlanamaz.
(2) Bu takdirde, dava açma süresi, zarar görenin, bu durumu öğrendiği tarihten itibaren
işlemeye başlar.
VIII- Sözleşme dışı istemler
Türk Ticaret Kanunu madde 1183- nedir?
(1) Taşıyanın veya adamlarının kusurunun diğer bir sebeple birlikte
zıya, hasar veya teslimdeki gecikmeye yol açması hâlinde, taşıyan, zıya, hasar veya
teslimdeki gecikmenin sadece belirtilen kusura bağlanabilen kısmından sorumludur. Böyle bir
kısmi sorumluluk için bu hâllerin söz konusu kusura bağlanamayacak kısmının taşıyanca
ispatı gerekir.
V- İnceleme ve bildirim
1. İnceleme
Türk Ticaret Kanunu madde 1094- nedir?
(1) Yükleme başladıktan boşaltma bitinceye kadar zorunlu bir sebep
bulunmadıkça kaptan, ikinci kaptanla birlikte aynı zamanda gemiden ayrılamaz. Kaptan
ayrılmak zorunda kalırsa, ayrılmadan önce zabitler veya tayfalar arasından uygun birisini
yerine vekil bırakmakla yükümlüdür.
(2) Bu hüküm, geminin güvenli olmayan bir limanda veya demirleme yerinde
bulunduğu zamanda, yükleme başlamadan önce ve boşaltma bittikten sonra da uygulanır.
(3) Kaptan, yakın bir tehlikenin var olması hâlinde veya gemi denizde bulunduğu
sırada, gemiden ayrılmasını haklı gösteren bir zorunluluk olmadıkça, gemide kalmakla
yükümlüdür.
V- Kaptanın gemi zabitlerine danışması
Türk Ticaret Kanunu madde 1093- nedir?
(1) Kaptan, gemi kalkmaya hazır olunca, elverişli ilk fırsatta yola
çıkmak zorundadır.
(2) Kaptan, hastalık veya diğer bir sebepten dolayı gemiyi yönetemeyecek durumda
olsa bile, geminin kalkmasını veya yolculuğun devamını, uygun görülemeyecek bir şekilde
geciktiremez. Böyle bir durumda kaptan, durumun gereklerine göre donatandan talimat alması
mümkünse, vakit geçirmeden ona engelleri bildirip talimat gelinceye kadar gereken önlemleri
almak; aksi takdirde yerine başka bir kişiyi kaptan olarak bırakmak zorundadır. Kaptan,
seçiminde kusurlu olmadıkça, kendisine vekâlet eden kaptanın fiillerinden dolayı sorumlu
tutulamaz.
IV- Gemide hazır bulunma
Türk Ticaret Kanunu madde 24- nedir?
(1) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/162 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-
7078/157 md.) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından il merkezindeki ticaret ve sanayi
odaları ile ticaret odalarında faaliyet gösterecek şekilde ticaret sicili müdürlükleri kurulur.
Bakanlık il merkezleri dışındaki odalarda ticaret sicili müdürlükleri kurabileceği gibi
müdürlüklere bağlı şubeler de kurabilir.
(2) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/162 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/157 md.) Ticaret
sicili, Bakanlığın gözetim ve denetiminde ticaret sicili müdürlükleri ve şubeleri tarafından
tutulur.
(3) Ticaret sicili kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasına ilişkin usul ve esaslar
Kanunun 26 ncı maddesine göre çıkarılacak yönetmelikte gösterilir. Bu kayıtlar ile tescil ve ilan
edilmesi gereken içeriklerin düzenli olarak depolandığı ve elektronik ortamda sunulabilen
merkezi ortak veri tabanı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
nezdinde oluşturulur.
(4) Ticaret sicili müdürlüğünün kurulmasında aranacak şartlar ve odalar arasında sicil
işlemleri ile ilgili olarak varlığı gerekli işbirliğinin sağlanmasına ilişkin esaslar, Gümrük ve
Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak bir tebliğle düzenlenir.10
(5) (Ek: 26/6/2012-6335/3 md.) Ticaret sicili kayıt işlemlerinin elektronik ortamda
yapılması için toplanması ve işlenmesi gerekli olan kişisel veriler, kişisel verilerin korunması
ve bilgi güvenliğinin sağlanmasına ilişkin mevzuata uygun bir şekilde korunur.
II - Yönetim
Türk Ticaret Kanunu madde 1515- nedir?
(1) Lehtarı belirleyerek başkasının hastalığı üzerine sigorta
yapılabilmesi için, o kimse ile lehtar arasında bir menfaat ilişkisinin bulunması şarttır. Ayrıca
sigortalının yazılı izni gerekir. Sigortalının kanuni temsilcisinin bulunduğu durumlarda, yazılı
izin kanuni temsilci tarafından verilir. Sigortalı onbeş yaşını doldurmuşsa, ayrıca onun da izni
alınır; aksi takdirde yapılan sözleşme geçersizdir.
(2) Kanuni temsilcinin, lehtar olarak belirlendiği veya sigorta ettiren olduğu hâllerde,
iznin verilmesinde sigortalıyı temsil yetkisi yoktur.
(3) Sigorta ettiren, belirlediği lehtarı sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Bu
yükümlülük yerine getirilmediği takdirde, sigortacı iyiniyetle yaptığı ödeme ile borcundan
kurtulur.
(4) Lehtarın belirtilmediği hâllerde, sigortanın sigortalı lehine yapıldığı kabul edilir.
V - Bekleme süresi
Türk Ticaret Kanunu madde 592- nedir?
(1) Anonim şirketlerin esas sermayenin azaltılmasına ilişkin hükümleri
limited şirketlere kıyas yoluyla uygulanır. Esas sermaye borca batık bilançonun iyileştirilmesi
amacıyla, ancak şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme yükümlülüklerinin tamamen
ödenmesi hâlinde azaltılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ortakların Hak ve Borçları
A) Esas sermaye payının işlemlere konu olması
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 733- nedir?
(1) Düzenleyen hakkında iflasın açılmasıyla beraber, poliçe karşılığının
veya düzenleyenin muhatap hesabına alacak olarak geçirdiği diğer paraların geri verilmesi
hususunda düzenleyenin muhataba karşı poliçe ilişkisinden başka bir hukuki ilişkiden
kaynaklanan istem hakkı poliçe hamiline geçmiş olur.
(2) Düzenleyen, karşılık ilişkisinden dolayı haiz olduğu haklarını devrettiğini poliçede
beyan ettiği takdirde, bu haklar, poliçe hamili kim ise ona ait olur.
(3) Muhatap, iflasın açıldığı ilan edildikten veya kendisine devir durumu ihbar
edildikten sonra yalnız poliçenin iadesi karşılığında usulü dairesinde hakkını ispat eden hamile
karşı ödemede bulunabilir.
D) Araya girme
I - Genel hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1258- nedir?
(1) Bu Bölüm hükümlerinin uygulanmasında taşıma süresi;
a) Yolcu ve kabin bagajı bakımından, yolcunun bir yolcu salonunda, rıhtımda, iskelede
veya diğer herhangi bir liman tesisinde bulunduğu süre hariç, yolcunun veya kabin bagajının
gemide bulunduğu veya gemiye alındığı veya gemiden çıkartıldığı süreyi ya da ücretinin
taşıma ücreti kapsamında olması ya da kullanılan aracın taşıyan tarafından yolcunun emrine
verilmiş bulunması şartıyla, bunların karadan gemiye veya gemiden karaya götürülmeleri
amacıyla su üzerinde yapılan ek taşıma süresini,
b) Kabin bagajı bakımından, bagajın taşıyana veya adamlarına teslim edilmiş olup da
bunlar tarafından yolcuya henüz geri verilmemiş olması şartıyla, yolcunun bir yolcu
salonunda, rıhtımda, iskelede veya diğer herhangi bir liman tesisinde bulunduğu süreyi,
c) Diğer bagaj bakımından, taşıyan veya adamları tarafından kıyıda veya gemide
teslim alındıkları andan yolcuya teslim edildikleri ana kadar geçen süreyi,
kapsar.
IV- Zorunlu sigorta
Türk Ticaret Kanunu madde 1218- nedir?
(1) Gemiye ambargo veya devlet hizmeti için el konulması, varma
yeri ülkesi ile ticaretin yasaklanması, yükleme veya varma limanlarının abluka altına
alınması, sözleşme gereğince taşınacak olan eşyanın tamamının yükleme limanından ihracının
veya varma limanına ithalinin yahut transit geçişinin yasaklanması gibi bir kamu tasarrufu
yüzünden sözleşmenin ifasının engellenmiş olması her iki tarafa herhangi bir tazminat
vermekle yükümlü olmaksızın sözleşmeyi feshedebilme hakkı verir.
(2) Henüz yolculuk başlamamışsa, fesih hakkının kullanılabilmesi için sözleşmenin
ifasını engelleyen durumun mevcut ihtimallere göre kısa zamanda ortadan kalkmayacağının
anlaşılmış olması gerekir. Buna karşılık, yolculuk başladıktan sonra sözleşmenin ifası
engellenmişse, fesih hakkının kullanılabilmesi için bir ay boyunca engelin kalkmasının
beklenmesi gerekir. Bu süreler, kaptan engeli bir limanda bulunduğu sırada öğrenirse, engeli
haber aldığı günden; aksi takdirde engelin kendisine bildirildiği günden sonra gemi ile bir
limana ulaştığı günden itibaren hesap olunur.
(3) Taraflar, kısmi yolculuk çarteri sözleşmeleri ile kırkambar sözleşmelerinde belli
bir süre beklemeye zorunlu olmaksızın fesih hakkını kullanabilirler.
(4) Savaş çıktığı için geminin veya navlun sözleşmesi gereğince gemi ile taşınacak
eşyanın tamamı yahut her ikisinin artık serbest sayılmaması ve zapt veya müsaderesi tehlikesi
mevcutsa, taraflar belli bir süre beklemeye zorunlu olmaksızın fesih hakkını kullanabilirler.
(5) Taşıtanın, engelin yolculuk başlamadan önce ortaya çıktığı hâllerde, serbest
sayılmayan eşya yerine kararlaştırılandan başka eşya yüklemeye ilişkin 1144 üncü maddeden
doğan hakkı saklıdır.
II- Tarafların fesih hakkına sahip olmadığı hâller
1. Eşyanın sadece bir kısmına ilişkin engeller
Türk Ticaret Kanunu madde 1459- nedir?
(1) Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder.
2. Sigorta değeri
Türk Ticaret Kanunu madde 1051- nedir?
(1) Belli bir süre için kurulan ipotek, bu sürenin dolması ile düşer.
cc) Mahkemece ipoteğin düşmesine karar verilmesi
aaa) Alacaklının belli olmaması hâlinde
Türk Ticaret Kanunu madde 969- nedir?
(1) Yeni bir gemi tasdiknamesinin verilebilmesi için eskisinin ibrazı
veya zıyaa uğradığının inandırıcı bir şekilde ortaya konması şarttır. Gemi tasdiknamesinin
onaylı özeti hakkında da aynı hüküm geçerlidir.
(2) Geminin yabancı ülkede bulunması hâlinde sicil müdürlüğü yeni tasdiknameyi,
eskisinin iadesi karşılığında kaptana verilmek üzere mahalli Türk makamlarına gönderir.
III- Değişiklikler
Türk Ticaret Kanunu madde 30- nedir?
(1) Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, tescili isteme süresi onbeş
gündür.
(2) Bu süre, tescili gerekli işlemin veya olgunun gerçekleştiği; tamamlanması bir senet
veya belgenin düzenlenmesine bağlı olan durumlarda, bu senet veya belgenin düzenlendiği
tarihten başlar.
(3) Ticaret sicili müdürlüğünün yetki çevresi dışında oturanlar için bu süre bir aydır.
5. Değişiklikler
Türk Ticaret Kanunu madde 83- nedir?
(1) Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile
olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine
karar verebilir.
(2) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun, yargılamayı gerektiren davalarda hazırlık
işlemlerine ilişkin hükümleriyle senetlerin ibrazı zorunluluğuna dair olan hükümleri ticari
işlerde de uygulanır.
III - Uyuşmazlıklarda suret alınması
Türk Ticaret Kanunu madde 1359- nedir?
(1) 1354 ve 1355 inci maddeler uyarınca deniz alacakları hakkında
ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili olan mahkeme, deniz alacağının esasına ilişkin olarak
yapılmış bir yetki veya tahkim sözleşmesi yoksa, ihtiyati haczi tamamlamak üzere açılacak
dava hakkında ve ihtiyati haczi uygulayan icra dairesi de icra takibi hakkında yetkilidir.
c) Tenfiz hakkında
Türk Ticaret Kanunu madde 858- nedir?
(1) İki tarafça imzalanan taşıma senedi, taşıma sözleşmesinin
yapıldığına, içeriğine ve eşyanın taşıyıcı tarafından teslim alındığına kanıt oluşturur.
(2) İki tarafça imzalanan taşıma senedi, eşyanın ve ambalajının, eşyanın taşıyıcı
tarafından teslim alındığı sırada, dış görünüşü bakımından iyi durumda bulunduğuna ve
taşınan paketlerin sayısının, işaretleri ile numaralarının, taşıma senedinde yer alan kayıtlara
uygun olduğuna karinedir; meğerki, taşıyıcı taşıma senedine haklı bir sebeple çekince koymuş
olsun. Çekince, taşıyıcının, kayıtların doğruluğunu denetleyecek, uygun araçlara sahip
olmadığı sebebine de dayandırılabilir.
(3) Eşyanın net olmayan ağırlığı veya başka şekilde beyan edilen miktarı ya da
taşınacak paketlerin içeriği, taşıyıcı tarafından denetlenmiş ve denetlemenin sonucu her iki
tarafça imzalanan taşıma senedine yazılmışsa, bu yazı, ağırlığın, miktarın ve içeriğin, taşıma
senedinde yer alan kayıtlara uygun olduğuna karinedir.
(4) Taşıyıcı, gönderen istemde bulunmuşsa ve buna uygun araçları varsa, eşyanın
ağırlığını, miktarını veya içeriğini denetlemekle yükümlüdür. Bu hâlde, taşıyıcı denetleme ile
ilgili giderleri ister.
IV - Yük senedi
Türk Ticaret Kanunu madde 891- nedir?
(1) Taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan bütün alacakları için Türk
Medenî Kanununun 950 ilâ 953 üncü maddeleri uyarınca eşya üzerinde hapis hakkını haizdir.
Hapis hakkı, 860 ıncı maddedeki refakat belgelerini de kapsar.
(2) Taşıyıcının, eşyayı zilyetliğinde bulundurduğu veya eşya üzerinde konişmento ve
taşıma senedi aracılığı ile tasarruf hakkına sahip olduğu sürece, hapis hakkı vardır.
(3) Rehnin paraya çevrilmesine yönelik bildirimin gönderilene yapılması şarttır.
Gönderilen bulunamıyorsa veya malı teslim almayı reddediyorsa, bildirim gönderene karşı
yapılır.
XVI - Birden çok taşıyıcı
Türk Ticaret Kanunu madde 300- nedir?
(1) Şirketin net varlığı, şirket sözleşmesine veya sonradan verilecek
karara göre, tasfiye memurları tarafından dağıtılır. Sözleşmede aksine hüküm veya ortakların
kararı bulunmadığı takdirde dağıtma para olarak yapılır.
IX - Ortakların denetleme hakkı
1. Bilgi isteme hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 1503- nedir?
(1) Sigortalı, yenilemeler de dâhil olmak üzere, en az üç yıldan beri
devam eden ve ölüm ihtimaline karşı yapılan bir sözleşmede, bu süre geçtikten sonra intihar
ederse veya intihara teşebbüs sonucu ölürse, sigortacı sigorta bedelini ödemekle yükümlüdür.
(2) Sigortalının intiharı veya intihara teşebbüsü sonucu ölümü, akli melekelerindeki
bir rahatsızlık sebebiyle üç yıldan önce gerçekleşmiş ise sigortacı sigorta bedelini ödemek
zorundadır.
XV - Sigorta ettiren veya lehtarın sigortalıyı öldürmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 696- nedir?
(1) Kabul, kayıtsız şartsız olmalıdır; fakat muhatap kabulü poliçe
bedelinin bir kısmı ile sınırlayabilir.
(2) Kabul beyanı, bundan başka noktalarda poliçe içeriğinden farklı olursa, poliçe
kabul edilmemiş sayılır. Bununla beraber kabul eden, kabul beyanındaki şartlar çerçevesinde
sorumludur.
3. Adresli ve yerleşim yerli poliçe
Türk Ticaret Kanunu madde 362- nedir?
(1) Yönetim kurulu üyeleri en çok üç yıl süreyle görev yapmak üzere
seçilir. Esas sözleşmede aksine hüküm yoksa, aynı kişi yeniden seçilebilir.
(2) 334 üncü madde hükmü saklıdır.
II - Üyeliğin boşalması
Türk Ticaret Kanunu madde 420- nedir?
(1) Finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konular, sermayenin
onda birine, halka açık şirketlerde yirmide birine sahip pay sahiplerinin istemi üzerine, genel
kurulun bir karar almasına gerek olmaksızın, toplantı başkanının kararıyla bir ay sonraya
bırakılır. Erteleme, 414 üncü maddenin birinci fıkrasında yazılı olduğu şekilde pay sahiplerine
ilanla bildirilir ve internet sitesinde yayımlanır. İzleyen toplantı için genel kurul, kanunda
öngörülen usule uyularak toplantıya çağrılır.
(2) Azlığın istemiyle bir defa ertelendikten sonra finansal tabloların müzakeresinin
tekrar geri bırakılmasının istenebilmesi, finansal tabloların itiraza uğrayan ve tutanağa geçmiş
bulunan noktaları hakkında, ilgililer tarafından, dürüst hesap verme ölçüsü ilkeleri uyarınca
cevap verilmemiş olması şarttır.
V - Esas sözleşme değişikliklerinde toplantı ve karar nisapları
Türk Ticaret Kanunu madde 1049- nedir?
(1) İpotekli alacaklı ile gemi malikinin, ipoteğin kaldırılması
hususunda 1015 inci maddenin ikinci fıkrasında öngörüldüğü şekilde anlaşmaları ve ipotek
kaydının gemi sicilinden silinmesi ile ipotek sona erer. Şu kadar ki, ipotek üzerinde hak sahibi
kişiler varsa onların da onayları şarttır.
bbb) Alacaklının feragati
Türk Ticaret Kanunu madde 279- nedir?
(1) Bir tasfiye memuru görevini diğer bir tasfiye memuruna veya
üçüncü kişilere devredemez. Ancak, bazı belirli iş ve işlemlerin yürütülebilmesi için tasfiye
memurları içlerinden birini veya bazılarını ya da üçüncü kişiyi vekil edebilirler.
3. Temsil
Türk Ticaret Kanunu madde 1010- nedir?
(1) Yapı hâlindeki gemilere özgü sicile kayıtlı olmayan yapılar ve
yapı payları üzerindeki mülkiyetin iktisabı ve zıyaı, sicile kayıtlı olmayan gemiler ve gemi
payları üzerindeki mülkiyetin iktisabı ve zıyaı ile ilgili hükümlere tabidir.
II- Yapı hâlindeki gemilere özgü sicile kaydolunan yapılar ve yapı payları
Türk Ticaret Kanunu madde 310- nedir?
(1) Her komanditer, iş yılı sonunda ve iş saatleri içinde, şirketin
envanterleriyle bilançosunun içeriğini, diğer finansal tablolarını, bunların doğruluğunu ve
geçerliliğini incelemeye yetkilidir.
(2) Komanditer, bu incelemeyi bizzat yapabileceği gibi bir uzmana da yaptırabilir.
Uzmanın şahsı hakkında bir itiraz ileri sürülürse komanditerin istemi üzerine mahkeme
tarafından bilirkişi atanmasına karar verilir. Bu karar kesindir.39
(3) Haklı sebeplerin bulunması hâlinde, mahkeme, komanditerin istemi üzerine
şirketin işlerinin ve varlığının bizzat veya bilirkişi tarafından incelenmesine her zaman izin
verebilir.
(4) Bu madde hükümlerine aykırı şirket sözleşmesi hükümleri geçersizdir.
III - Rekabet yasağı
Türk Ticaret Kanunu madde 821- nedir?
(1) Çekten doğan borçlanmaların sonuçları, bu borçlanmaların
yapıldığı ülke hukukuna göre belirlenir.
II - Ödeme yeri hukuku
Türk Ticaret Kanunu madde 658- nedir?
(1) Senedin metninden veya şeklinden, hamili kim ise o kişinin hak
sahibi sayılacağı anlaşılan her kıymetli evrak, hamile veya hamiline yazılı senet sayılır.
(2) Mahkeme kararıyla ödemeden menedilen borçlunun ödemesi geçerli olmaz.
B) Borçlunun def’ileri
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 823- nedir?
(1) Muhatap ve yerleşim yerli çeki ödeyecek olan üçüncü kişi aleyhine
sebepsiz zenginleşmeden doğan istemler, bu kişilerin yerleşim yerlerinin bulunduğu ülkenin
hukukuna göre belirlenir.
BEŞİNCİ KISIM
Kambiyo Senetlerine Benzeyen Senetler ve Diğer Emre Yazılı Senetler
A) Emre yazılı senet
I - Tanımı