onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 753- nedir?
(1) Kanunun bu Kısmında veya poliçede gösterilen süreler hesap
edilirken bunların başladığı gün sayılmaz.
3. Atıfet süreleri
Türk Ticaret Kanunu madde 302- nedir?
(1) Tasfiye memurları, istem üzerine şirkete ve tasfiyeye ilişkin bütün
defterleri ve belgeleri tasfiye işleminin yapıldığı yerde ortaklara göstermekle yükümlüdürler.
Ortakların bu defter ve belgelerden suret almalarına tasfiye memurları engel olamazlar.
X - Tasfiyenin sonu
Türk Ticaret Kanunu madde 695- nedir?
(1) Kabul beyanı poliçe üzerine yazılır ve “kabul edilmiştir” veya buna
eş anlamlı başka bir ibareyle ifade edilir ve muhatap tarafından imzalanır. Muhatabın,
poliçenin ön yüzüne yalnız imzasını koyması kabul hükmündedir.
(2) Poliçenin, görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şart edilmiş olduğu veya
özel bir şart gereğince belirli bir süre içinde kabule arz edilmesi gerektiği takdirde, hamil
ibraz günü tarihinin atılmasını istemedikçe, kabul hangi gün gerçekleşmişse poliçeye o günün
tarihi atılır. Tarih atılmamış olduğu takdirde, hamil cirantalarla düzenleyene karşı başvurma
haklarını koruyabilmek için bu eksikliği zamanında düzenlenecek bir protesto ile tespit
ettirmek zorundadır.
2. Kabulün sınırlandırılması
Türk Ticaret Kanunu madde 582- nedir?
(1) Kurucular tarafından, kurulmakta bulunan şirketle ilgili olarak,
şirket hesabına alınan malların bedelleri ile şirketin kurulmasında hizmeti geçenlere tanınan
menfaatler şirket sözleşmesine yazılır.
(2) 128 inci madde hükmü saklıdır.
E) Esas sermaye payları
Türk Ticaret Kanunu madde 352- nedir?
(1) Pay taahhüdünün, şirketin tescilinden önce devri, şirkete karşı
geçersizdir.
XIV - Fesih davası
Türk Ticaret Kanunu madde 1166- nedir?
(1) Kaptan, eşyayı boşaltmak için gemiyi sözleşmede kararlaştırılan
yere demirler.
(2) Sözleşmede yalnızca, geminin boşaltma yapacağı liman veya bölge
kararlaştırılmamışsa, gemi, bu liman veya bölge için tahsis edilmiş bekleme alanında
boşaltma yerinin belirlenmesini bekler.
II- Boşaltma giderleri
Türk Ticaret Kanunu madde 444- nedir?
(1) Mahkeme, özel denetçi atanmasını kabul etmişse, şirketçe ödenmesi
gereken avansı ve giderleri belirtir. Özel hâl ve şartların haklı göstermesi hâlinde giderler
kısmen veya tamamen istem sahiplerine yükletilebilir.
(2) Genel kurul özel denetçinin atanmasına karar vermişse giderler şirkete ait olur.
G) Genel kurul kararlarının iptali
I - İptal sebepleri
Türk Ticaret Kanunu madde 1303- nedir?
(1) Kurtaran, tehlike altındaki aracın veya diğer eşyanın malikine
karşı;
a) Kurtarma faaliyetini gerekli özenle yerine getirmekle,
b) Bu yükümlülüğünü yerine getirirken, çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması
için gerekli olan özeni göstermekle,
c) Hâlin gereğine göre makul bir hareket tarzı sayılabileceği ölçüde başka
kurtaranlardan yardım istemekle,
d) İstemin makul olmadığı anlaşıldığı takdirde, alacağı kurtarma ücretinin miktarını
değiştirmemek kaydıyla, tehlike altındaki aracın maliki veya kaptanı ya da eşyanın maliki
tarafından makul olarak istenmesi hâlinde başka kurtaranların müdahalesini kabul etmekle,
yükümlüdür.
(2) Tehlike altındaki aracın maliki ve kaptanı veya diğer eşyanın maliki, kurtarana
karşı;
a) Kurtarma faaliyeti sırasında, kurtaranla her bakımdan işbirliği yapmakla,
b) Bu yükümlülüğü yerine getirirken, çevre zararının önlenmesi ve sınırlandırılması
için gerekli özeni göstermekle,
c) Kurtaran makul bir istemde bulunduğunda, emniyet altına alınmış olan aracı veya
diğer eşyayı, teslim almakla,
yükümlüdür.
(3) Bu Bölüm hükümlerinin uygulanmasında “çevre zararı”; kirlenme, bulaşma,
yangın, patlama veya benzeri önemli olayların, kıyı sularında ve ona bitişik bölgelerde insan
sağlığına veya deniz canlılarına ya da kaynaklarına verdiği ağır maddi zararı ifade eder.
V- Kurtaranın hakları
1. Kurtarma ücreti
a) İlkeler
Türk Ticaret Kanunu madde 1471- nedir?
(1) Sigorta ettiren, hasarın saptanmasından önce, hasar konusu yerde
ve malda, hasar sebebinin veya zarar miktarının belirlenmesini güçleştirecek veya
engelleyecek bir değişiklik yapamaz; meğerki, bu değişiklik sigortacının onayı veya zararı
azaltma amacı ile yapılmış olsun.
(2) Bu yükümlülüğün kusurlu ihlalinde, ihlal ile zarar arasında illiyet bulunması
şartıyla, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirime gidilir.
VI – Halefiyet
Türk Ticaret Kanunu madde 906- nedir?
(1) Yolcu, taşıyıcı tarafından iç hizmetleri düzenlemek için konulmuş
kurallara uymak zorundadır.
B) Seferin yapılamaması
Türk Ticaret Kanunu madde 1238- nedir?
(1) Konişmentoyu taşıyan sıfatıyla imzalayan veya konişmento kendi
ad ve hesabına imzalanan kişi, taşıyan sayılır.
(2) Konişmentoda taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin
gösterilmemiş olduğu veya açıkça anlaşılmadığı hâllerde, donatan, taşıyan sayılır; meğerki,
konişmento hamilinin açık istemi üzerine, donatan taşıyanın adı ve soyadını veya ticaret
unvanı ile işletme merkezini bildirerek bunu belgelendirmiş olsun.
(3) Kaptan veya taşıyanın diğer bir temsilcisi tarafından düzenlenen konişmentoda,
taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin gösterilmemiş olduğu veya
açıkça anlaşılmadığı hâllerde, temsilci de ikinci fıkra uyarınca sorumlu tutulan donatan ile
birlikte taşıyan sayılır; meğerki, konişmento hamilinin açık istemi üzerine temsilci, taşıyanın
adı ve soyadını veya ticaret unvanı ile işletme merkezini bildirerek bunu belgelendirmiş olsun.
(4) Taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezinin yanlış veya geç
bildirilmiş olması hâlinde, taşıyan, donatan veya taşıyanın temsilcisi, yanlış veya geç
bildirimden doğacak zararlardan müteselsilen sorumludurlar; bu takdirde 1188 inci maddede
öngörülen hak düşürücü süre taşıyanın adı ve soyadı veya ticaret unvanı ile işletme merkezi
doğru bildirilene kadar taşıyana yöneltilecek istemler hakkında işlemeye başlamaz.
c) Eşyanın genel olarak cinsini, işaretlerini, koli veya parça adedini, ağırlık ve
miktarını ispat
Türk Ticaret Kanunu madde 95- nedir?
(1) 8 inci maddedeki şartların varlığı hâlinde, alacak ile borç kalemlerinin
birbirinden çıkarılması sonucunda bulunan bakiyeye, belirlenip hesaba kaydedildiği tarihten
itibaren faiz işler; bileşik faize yol açabilecek uygulama yapılamaz; bu hükme aykırı sözleşme
öngörülemez.
3. Bileşik faiz ve sözleşme ile belirlenebilecek hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 324- nedir?
(1) Bir komandit şirketin iflası hâlinde, şirket alacaklıları alacaklarını
almadıkça, ortakların kişisel alacaklıları şirket mallarına başvuramaz.
(2) Komanditerlerin koydukları sermaye de şirket alacaklılarının birinci fıkrada yazılı
olduğu gibi öncelikle haklarını elde edecekleri mallardan sayılır.
b) Komanditelerin sorumluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 1250- nedir?
(1) Canlı hayvanlar ve bir navlun sözleşmesine dayanılarak taşınan
eşya ile araçlar dışında, taşıyan tarafından, deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesi gereğince
taşınan eşya ve araçlar, bagaj kapsamındadır.
(2) Yolcunun kamarası içinde veya başka bir şekilde kendi zilyetliğinde,
hâkimiyetinde ya da gözetiminde bulundurduğu eşya, onun kabin bagajıdır. 1258 ve 1263
üncü maddelerin uygulaması hariç olmak üzere, yolcunun aracında bulundurduğu bagajı da
kabin bagajı sayılır.
(3) Aksi kararlaştırılmış olmadıkça, deniz yoluyla yolcu taşıma sözleşmesi gereğince
yolcunun gemiye getirdiği bagaj için taşıma ücretinden başka bir ücret istenemez.
E) Yolcunun yükümlülükleri
I- Kaptanın talimatına uyma
Türk Ticaret Kanunu madde 892- nedir?
(1) Eşyanın birden çok taşıyıcı tarafından taşınması hâlinde, eşyanın
tesliminde; son taşıyıcı önceki taşıyıcıların alacaklarını tahsil etmek zorunda ise, önceki
taşıyıcıların sahip oldukları hakları, özellikle hapis hakkını kullanır. Son taşıyıcı hapis hakkını
haiz olduğu sürece, önceki taşıyıcıların hapis hakkı varlığını sürdürür.
(2) Önceki taşıyıcının alacağı, sonraki taşıyıcı tarafından ödenirse, öncekinin alacak ve
hapis hakkı sonrakine geçer.
(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, taşımaya katılmış olan taşıma işleri komisyoncusunun
alacakları ve hakları için de uygulanır.
XVII - Birden çok hapis hakkının sırası
Türk Ticaret Kanunu madde 867- nedir?
(1) Gönderen, eşyayı süresi içinde yüklemezse veya yükleme
yükümlülüğünün bulunmadığı hâllerde eşyayı hazır bulundurmazsa, taşıyıcı, makul bir süre
vererek gönderene eşyanın yüklenmesini veya hazır bulundurulmasını ihtar eder.
(2) Birinci fıkra hükmüne göre verilen süre içinde eşya yüklenmez veya hazır
bulundurulmazsa, taşıyıcı sözleşmeyi feshedebilir ve 865 inci maddenin ikinci fıkrasına göre
haklarını kullanabilir.
(3) Birinci fıkra hükmüne göre verilen süre içinde, kararlaştırılan yükleme kısmen
yapılmışsa veya eşya kısmen hazır bulundurulmuşsa, taşıyıcı eksik yüklenen eşya ile yola çıkıp,
866 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) ilâ (d) bentlerine göre istem haklarını kullanabilir.
(4) Yükleme süresine uyulmaması, taşıyıcının riziko alanına giren bir sebepten
kaynaklanıyorsa, taşıyıcının istem hakkı yoktur.
XIII - Emir, talimat ve tasarruflar
Türk Ticaret Kanunu madde 1067- nedir?
(1) İştirakin işleri paydaş donatanların oy çoğunluğu ile verecekleri
kararlara göre yürütülür. Her paydaş donatanın sahip olduğu oy hakkı, onun gemideki payı
veya paylarının miktarına göre belirlenir. Kararın lehinde oy verenlerin, tüm payların
yarısından fazlasına sahip olmaları hâlinde oy çoğunluğu gerçekleşmiş sayılır.
(2) Donatma iştiraki sözleşmesinin değiştirilmesine ilişkin veya bu sözleşmeye aykırı
ya da iştirakin amacına yabancı kararlar oybirliği ile alınır.
2. Gemi müdürü
a) Atanması ve görevden alınması
Türk Ticaret Kanunu madde 1121- nedir?
(1) Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, taraflar, gemi kira
sözleşmelerinin Türk Gemi Siciline veya 941 inci maddenin üçüncü fıkrası gereğince Ulaştırma,
Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından tutulan özel sicile şerhini isteyebilirler.
(2) Bu şerh, sonraki maliklere, kiracının gemi kira sözleşmesindeki koşullar çerçevesinde,
gemiyi kullanmasına izin vermek zorunluluğunu yükler.
D) Hüküm ve sonuçları
I- Geminin kullanılmasından doğan istemler
Türk Ticaret Kanunu madde 766- nedir?
(1) Bir kişinin poliçe ile borçlanması için gereken ehliyet tabi bulunduğu
devletin hukukuna göre belirlenir. Bu hukuk diğer bir ülkenin hukukuna göndermede
bulunuyorsa, o hukuk uygulanır.
(2) Birinci fıkrada öngörülen hukuk gereğince ehliyete sahip olmayan kişi, hukuku
bakımından kendisini ehil sayan bir ülkede imza koymuşsa, orada olduğu gibi geçerli şekilde
borçlanır.
B) Şekil ve süreler
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 262- nedir?
(1) Çıkan veya çıkarılan ortağın 260 ıncı maddede yazılı kurallara göre
hesaplanacak payı, şirket sözleşmesinde gösterilen tarihte ve şirket sözleşmesinde hüküm
yoksa ayrılmadan sonra çıkarılacak ilk bilanço tarihinde ödenir.
(2) Çıkarılan veya çıkan ortak ayrılma tarihinden önce girişilen işler tasfiye edilmedikçe
şirketteki sermaye payını alamaz.
d) Tamamlanmamış işler
Türk Ticaret Kanunu madde 743- nedir?
(1) Poliçe birbirinin aynı olmak üzere birden fazla nüsha olarak
düzenlenebilir.
(2) Bu nüshalara teselsül eden sıra numaraları konulur. Numaralar metne yazılır. Aksi
takdirde nüshaların her biri ayrı bir poliçe kabul edilir.
(3) Tek nüsha olarak düzenlendiği kaydını içermeyen bir poliçenin hamili, giderleri
kendisine ait olmak üzere birden fazla nüsha verilmesini isteyebilir. Bu amaçla hamil kendi
cirantasına başvurduğu takdirde, hamilin cirantası ve daha önceki cirantalar sıra ile
birbirlerine ve ilk ciranta da düzenleyene başvurmaya zorunludurlar. Bundan başka
cirantaların, yeni nüshalar üzerine kendi cirolarını yeniden yazmaları gereklidir.
II - Nüshalar arasındaki ilişki
Türk Ticaret Kanunu madde 288- nedir?
(1) Tasfiye memurları tasfiye işlemlerinin güvenliğini sağlamak için
gereken defterleri tutmakla yükümlüdür.
3. Son bilanço
Türk Ticaret Kanunu madde 215- nedir?
(1) Kollektif şirketi kuranlar, şirket sözleşmesinin noterlikçe onaylı bir
suretini onay tarihinden itibaren onbeş gün içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret
siciline vererek şirketin tescilini istemek zorundadır. Suret, sicil müdürlüğünce saklanır ve
213 üncü madde gereğince sözleşmeye konması zorunlu olan kayıtlar ile kanunun emreylediği
diğer hususlar tescil ve ilan olunur. (Ek cümle: 15/7/2016-6728/67 md.) Şirket sözleşmesinin
ticaret sicili müdürü veya yardımcısı huzurunda imzalanması hâlinde de sureti ticaret sicili
müdürlüğü tarafından saklanarak yukarıda öngörülen tescil ve ilan sağlanır.
II - Yükümlülüğün yerine getirilmemesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1453- nedir?
(1) Rizikonun gerçekleşmemesinde menfaati bulunanlar, bu
menfaatlerini mal sigortası ile teminat altına alabilirler.
(2) Rizikonun gerçekleşmesi sonucu doğan kazanç kaybı ile sigorta edilen malın
ayıbından doğan hasarlar, aksine sözleşme yoksa, sigorta kapsamında değildir. Mal bağlamında
kazancın, makul sınırı aşan kısmı sigorta edilemez.
(3) Mal sigortası niteliğindeki grup sigortalarında; mal girmesi veya çıkması sebebiyle
mal topluluğunda değişiklikler meydana gelmiş olsa bile, sözleşme bütün hükümleriyle
geçerlidir.
(4) Mal topluluğu için yapılan mal sigortası, topluluğa dâhil münferit parçaları da
kapsar.
2. Başkası lehine sigorta
Türk Ticaret Kanunu madde 1162- nedir?
(1) Geminin belli kısımları veya yerleri için birden çok taşıtan ile
bağımsız yolculuk çarteri sözleşmeleri yapılmışsa, 1152 ilâ 1157 nci madde hükümleri her
sözleşme için ayrı ayrı uygulanır; şu kadar ki, 1158 inci maddede düzenlenen hâller
gerçekleştiğinde, gemiye alınmış olan eşyanın boşaltılması, yolculuğun gecikmesine veya
aktarmaya sebep olabilecek ise, diğer bütün taşıtanların onayı alınmış olmadıkça taşıtan,
eşyanın boşaltılmasını isteyemez.
X- Kırkambar sözleşmesi
1. Yükleme anı
Türk Ticaret Kanunu madde 1003- nedir?
(1) Sicile kayıtlı bir geminin kurtarılamayacak şekilde batması,
yararlanılabilir enkaz bırakmaksızın harap olması, patlaması ve tahrip edilmiş olması gibi
sebeplerden zâyi olmasıyla gemi üzerindeki mülkiyet hakkı sona erer. Şu kadar ki, malikin;
yararlanılabilir enkaz üzerindeki taşınır mülkiyeti ile her türlü enkazın kaldırılmasına,
çevrenin korunmasına ve benzer hususlara ilişkin yükümlülük ve borçları devam eder.
II- Terk
Türk Ticaret Kanunu madde 377- nedir?
(Değişik: 28/2/2018-7101/62 md.)
(1) Yönetim kurulu veya herhangi bir alacaklı, 376 ncı maddenin üçüncü fıkrası
uyarınca yapacağı iflâs talebiyle birlikte veya bu kapsamda yapılan iflâs yargılaması sırasında
2004 sayılı Kanunun 285 inci ve devamı maddeleri uyarınca konkordato da talep edebilir.
4. Riskin erken saptanması ve yönetimi
Türk Ticaret Kanunu madde 659- nedir?
(1) Borçlu hamile yazılı bir senetten doğan alacağa karşı, ancak
senedin geçersizliğine ilişkin veya senedin metninden anlaşılan def’ilerle, alacaklı her kim ise
ona karşı şahsen sahip olduğu def’ileri ileri sürebilir.
(2) Borçlu ile önceki hamillerden biri arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere
dayanan def’ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun
zararına hareket etmiş olması hâlinde geçerlidir.
(3) Senedin, borçlunun rızası olmaksızın tedavüle çıkarıldığı yolunda bir def’i ileri
sürülemez.
II - Hamile yazılı faiz kuponları
Türk Ticaret Kanunu madde 992- nedir?
(1) Yapının sicildeki kaydı;
a) Geminin tersane sahibi tarafından, yabancı ülkeye teslim edildiğinin bildirilmesi,
b) Yapının maliki ile geminin yapıldığı tersane sahibinin, kaydın sicilden silinmesini
istemeleri,
c) Yapının harap olması,
hâllerinde silinir.
(2) Yapı üzerinde bir ipotek bulunduğu takdirde, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde
yazılı hâllerde, ipotekli alacaklının ve sicile kayıtlı bulunan diğer hak sahiplerinin kaydın
sicilden silinmesine onayları da gereklidir.
(3) Yapının tamamlanarak geminin yabancı ülkeye teslim edildiğinin veya harap
olduğunun süresi içinde bildirilmemesi hâlinde 966 ncı maddedeki usul uyarınca yapının
kaydı resen sicilden silinir.
J) Sicil müdürlüğünün kararlarına itiraz
Türk Ticaret Kanunu madde 685- nedir?
(1) Aksi şart edilmedikçe, ciranta poliçenin kabul edilmemesinden ve
ödenmemesinden sorumludur.
(2) Ciranta, poliçenin tekrar ciro edilmesini yasak edebilir; bu hâlde, senet sonradan
kendilerine ciro edilmiş olan kişilere karşı sorumlu olmaz.
3. Hamilin hak sahipliği
Türk Ticaret Kanunu madde 1500- nedir?
(1) Sigorta ettiren, en az bir yıldan beri yürürlükte bulunan ve bir
yıllık primi ödenmiş olan sigorta sözleşmelerinde, istediği zaman sözleşmeyi sona erdirerek
sigortadan ayrılabilir. Ayrılma değeri, ayrılmanın istenildiği andaki genel kabul görmüş
aktüerya kurallarına uygun bir biçimde hesaplanan değerdir.
(2) Yaşama ihtimaline karşı yapılan sigortalarda, sigortacıdan ayrılma değerinin
istenilebilmesi için sigortalının sağlıklı olduğunu ispat etmesi gerekir.
XII - Ödünç verme
Türk Ticaret Kanunu madde 249- nedir?
(1) Bir ortağın kişisel alacaklısı, borçlunun kişisel mallarından ve 133
üncü madde gereğince şirketteki kâr payından alacağını alamazsa, tasfiye sonunda borçlu
ortağa düşecek paya haciz koydurmaya ve altı ay önce ihbarda bulunmak ve hesap yılı sonu
için hüküm ifade etmek üzere, şirketin feshini istemeye yetkilidir.
(2) Mahkemece feshe karar verilmezden önce, şirket veya diğer ortaklar borcu
öderlerse, fesih davası düşer.
II - Hükümleri
1. Tescil ve ilan
Türk Ticaret Kanunu madde 1172- nedir?
(1) Boşaltma süresi takvime göre aralıksız hesaplanır.
(2) Gönderilenin faaliyet alanında gerçekleşen tesadüfi sebepler dolayısıyla eşyanın
gemiden karaya çıkarılması mümkün olmayan günler de boşaltma süresinin hesabında dikkate
alınır.
(3) Taşıyanın faaliyet alanında gerçekleşen tesadüfi sebepler dolayısıyla eşyanın
gemiden çıkarılması mümkün olmayan günler ise bu sürenin hesabında dikkate alınmaz.
(4) Fırtına, buz istilası veya seferberlik gibi, her iki tarafın faaliyet alanını ilgilendiren
tesadüfi sebepler dolayısıyla eşyanın gemiden çıkarılması ve karaya götürülmesi mümkün
olmayan günler boşaltma süresine eklenir; şu kadar ki, boşaltma süresi içinde olmasına
rağmen gönderilen, bu günler için taşıyana sürastarya parası ödemekle yükümlüdür.
(5) Üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı hâllerde, boşaltmaya fiilen devam edildiği
anda, süre durduğu yerden işlemeye başlar.
(6) Sürastarya süresi ise ikinci ilâ beşinci fıkralarda belirtilen hâllerden etkilenmeksizin
kesintisiz olarak hesaplanır; meğerki, bu hâllerin doğumuna, taşıyan kusuruyla sebep olsun.
6. Hızlandırma primi
Türk Ticaret Kanunu madde 1485- nedir?
(1) Sorumluluk sigortalarına genel hükümlerle birlikte, 1454 üncü ve
1458 inci maddeler, 1466 ncı maddenin birinci fıkrası ve 1471 inci madde de uygulanır.
C) Koruyucu hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1532- nedir?
(1) 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununun hükümleri
uyarınca tahsil edilen ticaret sicili harçlarının red ve iadeler düşüldükten sonra kalan tutarının
yüzde yirmibeşi ticaret sicilini tutmakla görevli odaya kaydedilmek üzere aktarılır.
İ) Yürürlükten kaldırılan hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1474- nedir?
(1) Sigortalı aleyhine bir istem ileri sürüldüğünde, isteme ilişkin
makul giderler sigortacı tarafından karşılanır; sigorta bedelini aşan giderlerin ödenebilmesi
için sözleşmede hüküm bulunmalıdır.
(2) Sigortacı, sigortalının istemi üzerine, giderler için avans vermek zorundadır.
3. Bildirim yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 366- nedir?
(1) Yönetim kurulu, üyeleri arasından bir başkan ve bulunmadığı
zamanlarda ona vekâlet etmek üzere, en az bir başkan vekili seçer. Esas sözleşmede, başkanın
ve başkan vekilinin veya bunlardan birinin, genel kurul tarafından seçilmesi öngörülebilir.49
(2) Yönetim kurulu, işlerin gidişini izlemek, kendisine sunulacak konularda rapor
hazırlamak, kararlarını uygulatmak veya iç denetim amacıyla içlerinde yönetim kurulu
üyelerinin de bulunabileceği komiteler ve komisyonlar kurabilir.
3. Yönetimin devri
Türk Ticaret Kanunu madde 934- nedir?
(1) “Gemi adamları”; kaptan, gemi zabitleri, tayfalar ve gemide
çalıştırılan diğer kişilerdir.
B) Hükümlerin uygulama alanı
Türk Ticaret Kanunu madde 1069- nedir?
(1) Gemi müdürünün yönetme hakkı 1070 inci maddeye tabidir.
Ancak, olağanüstü tamirler veya kaptanın atanması ve görevden alınması için önceden
donatma iştirakinin kararının alınması gerekir.
(2) Gemi müdürü, iştirak tarafından yetkilerinin kapsamına getirilen sınırlamalara
uymakla yükümlüdür. Bunun dışında, alınan kararlara göre hareket etmek ve bu kararları
uygulamak zorundadır.
c) Temsil yetkisi
aa) Kapsamı
Türk Ticaret Kanunu madde 1438- nedir?
(1) Bildirilmeyen veya yanlış bildirilen bir hususun ya da olgunun
gerçek durumu sigortacı tarafından biliniyorsa, sigortacı beyan yükümlülüğünün ihlal edilmiş
olduğunu ileri sürerek sözleşmeden cayamaz. İspat yükü sigorta ettirene aittir.
eee) Yaptırım
Türk Ticaret Kanunu madde 1154- nedir?
(1) Sözleşmede kararlaştırılmışsa taşıyan, eşyanın yükletilmesi için
yükleme süresinden fazla beklemek zorundadır. Fazladan beklenilen bu süreye “sürastarya
süresi” denir.
(2) Sözleşmede sürastaryadan veya sadece sürastarya parasından söz edilmiş olup da
sürastarya süresi belirtilmemişse, bu süre on gündür.
(3) Sürastarya süresi, yükleme süresi bitince, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın
başlar.
4. Sürastarya parası
Türk Ticaret Kanunu madde 133- nedir?
(1) Bir şahıs şirketi devam ettiği sürece ortaklardan birinin kişisel
alacaklısı, hakkını şirketin bilançosu gereğince o ortağa düşen kâr payından ve şirket
fesholunmuşsa tasfiye payından alabilir. Henüz bilanço düzenlenmemişse alacaklı bilançonun
düzenlenmesi sonucunda borçluya düşecek kâr ve tasfiye payı üzerine haciz koydurabilir.
(2) Sermaye şirketlerinde alacaklılar, alacaklarını, o ortağa düşen kâr veya tasfiye
payından almak yanında, borçlularına ait olan, senede bağlanmış veya bağlanmamış payların,
9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun taşınırlara ilişkin hükümleri uyarınca
haczedilmesini ve paraya çevrilmesini isteyebilirler. Haciz, istek üzerine, pay defterine işlenir.
(3) Bunun dışında, alacaklılar, tüm ticaret şirketlerinde alacaklarını, ortağın şirketten
olan diğer alacaklarından da alabilme ve bunun için haciz yaptırabilme yetkisini de haizdir.
(4) Yukarıdaki hükümler borçlu ortakların şirket dışındaki mallarına alacaklıların
başvurmalarına engel olmaz.
F) Birleşme, bölünme ve tür değiştirme
I - Uygulama alanı ve kavramlar
1. Uygulama alanı
Türk Ticaret Kanunu madde 67- nedir?
(1) Envanter çıkarılırken, malvarlığı mevcudu, sondaj yöntemine göre ve
genel kabul gören matematiksel-istatistiksel yöntemler yardımı ile çeşit, miktar ve değer
olarak belirlenir. Kullanılan yöntem, Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun olmalıdır. Bu
şekilde düzenlenen envanterin vardığı sonuçlar, fiziksel sayım yapılmış olsaydı elde edilecek
olan envanterin sonuçlarına eş düşmelidir.
(2) Bir faaliyet döneminin kapanış envanteri düzenlenmesinde Türkiye Muhasebe
Standartlarına uygun başka bir yöntemin uygulanması suretiyle, cins, miktar ve değer olarak
malvarlığı mevcudunun güvenle tespiti sağlanabiliyorsa fizikî envanter gerekli değildir.
(3) Faaliyet döneminin kapanışında, fizikî sayım veya ikinci fıkraya göre izin verilen
diğer bir usul kullanılarak malvarlığı kalemlerinin cins, miktar ve değerine göre faaliyet
döneminin kapanışından önceki üç veya sonraki iki ay içinde bulunan bir gün itibarıyla
düzenlenmiş özel bir envanterde gösterilmişse, ayrıca bu özel envantere dayalı olarak ve
Türkiye Muhasebe Standartlarına uygun bir şekilde ileriye dönük tahmin yöntemiyle, faaliyet
22 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “; şu şartla ki,
muhasebenin bu tutuluş biçimleri ve bu konuda uygulanan yöntemler Türkiye Muhasebe
Standartlarına uygun olmalıdır” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
döneminin sonunda mevcut varlıkların o faaliyet döneminin sonu itibarıyla değerlemesi doğru
yapılıyorsa, varlıklara ilişkin envanterin yapılmasına gerek yoktur.
B) Açılış bilançosu, yılsonu finansal tabloları
I - Genel hükümler
1. Düzenleme yükümü
Türk Ticaret Kanunu madde 1351- nedir?
(1) Bu Kısımda özel olarak düzenlenmeyen hususlarda, İcra ve İflas
Kanunu hükümleri, 936 ncı madde ile 937 nci maddenin birinci fıkrasında öngörüldüğü
şekilde uygulanır.
C) Gemiler hakkında
I - İhtiyati haciz
1. Deniz alacakları