onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 620- nedir?
(1) Kanun veya şirket sözleşmesinde aksi öngörülmediği takdirde,
seçim kararları dâhil, tüm genel kurul kararları, toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu
ile alınır.
2. Önemli kararlar
Türk Ticaret Kanunu madde 1369- nedir?
(1) Hakkında deniz alacağı ileri sürülen her geminin ihtiyaten haczi;
a) Deniz alacağı doğduğunda geminin maliki olan kişi, ihtiyati haczin uygulandığı
sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise; veya
b) Deniz alacağı doğduğunda geminin kiracısı olan kişi, ihtiyati haczin uygulandığı
sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise; veya
c) Deniz alacağı gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki bir ayni
yükümlülük ile teminat altına alınmış ise; veya
d) Uyuşmazlık geminin mülkiyetine veya zilyetliğine ilişkin ise; veya
e) Alacak, 1320 nci madde uyarınca gemi alacaklısı hakkı veriyorsa,
mümkündür.
(2) Birinci fıkrada sayılanların dışındaki gemilerin ihtiyati haczi; haczin uygulandığı
sırada gemiler bu deniz alacağından dolayı sorumlu olan bir kişiye ait ise ve alacak
doğduğunda bu kişi;
a) Üzerinde deniz alacağı doğmuş olan geminin maliki veya
b) Kiracısı veya tahsis olunanı ya da taşıtanı ise,
mümkündür.
(3) Geminin mülkiyetine veya zilyetliğine ilişkin uyuşmazlıklarda, sadece bu
uyuşmazlığın konusu olan gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilir.
8. Geminin serbest bırakılması
a) Geminin değerinin depo edilmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 806- nedir?
(1) Hesaba geçirilmek üzere düzenlenen bir çekin hamili, muhatap iflas
etmiş veya bir ilamla ispatlanmamış olsa bile ödemelerini tatil etmiş ya da aleyhine yapılan
herhangi bir icra takibi semeresiz kalmışsa, çek bedelinin nakden ödenmesini muhataptan
isteyebileceği gibi, ödememe hâlinde başvurma hakkını da kullanabilir.
b) Hesaba geçirilmeme hâlinde
Türk Ticaret Kanunu madde 1511- nedir?
(1) Hastalık ve sağlık sigortaları, sigortalı lehine yapılabilir; hastalık
sigortalarında lehtar da belirlenebilir.
II - Teminatlar
1. Sigorta teminatı
Türk Ticaret Kanunu madde 34- nedir?
(1) İlgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil
müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin
bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz
edebilirler.
(2) Bu itiraz mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır. Ancak, sicil
müdürünün kararı, üçüncü kişilerin sicilde kayıtlı bulunan hususlara ilişkin menfaatlerine
aykırı olduğu takdirde, itiraz edenle üçüncü kişi de dinlenir. Bunlar mahkemeye gelmezlerse
dosya üzerinden karar verilir.
III - Açıklık
Türk Ticaret Kanunu madde 260- nedir?
(1) Şirketten çıkan veya çıkarılan ortağın payı, şirket sözleşmesinde
aksine hüküm yoksa, çıkmanın istendiği veya ortağın çıkarıldığı, uyuşmazlık hâlinde karar
tarihine en yakın tarihteki şirket varlığı esas alınarak hesaplanır.
b) Ödeme şekli
Türk Ticaret Kanunu madde 1372- nedir?
(1) 1370 ve 1371 inci maddeler uyarınca verilecek teminatın tür ve
miktarı, alacaklı ile geminin maliki veya maliki olmayan donatanı arasında serbestçe
kararlaştırılabilir.
d) Saklı kalan haklar
Türk Ticaret Kanunu madde 50- nedir?
(1) Usulen tescil ve ilan edilmiş olan ticaret unvanını kullanma hakkı
sadece sahibine aittir.
2. Bildirim ve ceza
Türk Ticaret Kanunu madde 756- nedir?
(1) Poliçe üzerindeki beyanların el ile imza edilmesi gerekir.
(2) El ile atılan imza yerine, mekanik herhangi bir araç veya elle yapılan veya
onaylanmış bir işaret veya resmî bir şahadetname kullanılamaz.
F) İptal
I - Önleyici önlemler
Türk Ticaret Kanunu madde 1074- nedir?
(1) Gemi müdürü, iştirak işlerine ilişkin ayrı bir defter tutmak ve
iştirak işleri dolayısıyla aldığı belgeleri ve verdiği belgelerin suretlerini düzenli bir şekilde
saklamak zorundadır.
cc) Bilgi ve hesap verme yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 1478- nedir?
(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının
tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan
sigortacıdan isteyebilir.
7. Sigortacının zarar görenden bilgi alma hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 1312- nedir?
(1) Bir kurtaran, çevre zararı tehdidi oluşturan bir araç veya onun
içindeki eşya için kurtarma faaliyetinde bulunmuş, ancak bu madde uyarınca hesaplanacak
özel tazminata en azından denk bir kurtarma ücretine 1305 inci madde uyarınca hak
kazanmamışsa, kurtarma faaliyeti için bu madde kapsamında yapmış olduğu giderleri özel
tazminat olarak malikten isteyebilir. Özel tazminata hükmedebilmek için mahkemenin veya
hakem kurulunun, 1305 inci maddeye göre belirlenecek kurtarma ücretini, kurtarılan şeylerin
en yüksek değerine kadar yükseltmiş olması gerekmez.
(2) Kurtaran, birinci fıkranın birinci cümlesinde belirtilen şartlar altında, kurtarma
faaliyeti ile çevre zararını önlemiş veya sınırlandırmış ise, malik tarafından birinci fıkra
uyarınca kurtarana ödenecek özel tazminat, kurtaranın yaptığı giderlerin en çok yüzde
otuzuna kadar artırılabilir. Mahkeme veya hakem kurulu, 1305 inci maddenin birinci
fıkrasındaki kıstasları da göz önünde bulundurarak hak ve nasafet kurallarına uygun olduğuna
karar verirse, özel tazminatın miktarını daha da artırabilir; şu kadar ki, yapılacak artırım,
hiçbir hâlde kurtaranın giderlerinin yüzde yüzünü geçemez.
(3) Birinci ve ikinci fıkraların uygulanmasında “kurtaranın giderleri”, kurtarma
faaliyeti sırasında kurtaran tarafından yapılmış makul harcamaları ve kurtarma faaliyetinde
fiilen kullanılan ve kullanılması makul olan teçhizat ve personel için, 1305 inci maddenin
birinci fıkrasının (h), (i) ve (j) bentlerindeki kıstaslar gözetilerek belirlenecek uygun bir tutarı
ifade eder.
(4) Bu maddeye göre hesaplanacak özel tazminatın toplamı, kurtaranın 1305 inci
madde uyarınca alabileceği kurtarma ücretini aştığı takdirde ve oranda ödenir.
(5) Kurtaran, ihmali nedeniyle çevre zararını önleyememiş veya sınırlandıramamış ise,
bu maddede belirtilen tazminattan tamamen veya kısmen mahrum bırakılabilir.
(6) Bu madde hükümleri, donatanın rücu haklarına halel getirmez.
(7) Bu madde uyarınca yapılacak ödemeler, müşterek avarya paylaştırmasına girmez.
3. Faiz
Türk Ticaret Kanunu madde 979- nedir?
(1) Mülkiyetin, gemi ipoteğinin veya ipotek üzerindeki hakkın yahut
bir intifa hakkının iktisabı, lehine şerh verilen kişiye karşı geçersiz olduğu takdirde, şerh
sahibi, şerh ile teminat altına alınan istem hakkının gerçekleşmesi için gerekli olan tescile
veya silinmeye onay vermesini iktisap edenden isteyebilir.
(2) İstem hakkının bir devir yasağıyla teminat altına alınmış olması hâlinde de birinci
fıkra hükmü uygulanır.
4. Hükümden düşmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 387- nedir?
(1) Şirketin kendi paylarını iktisap edebileceğine ilişkin diğer
kanunlardaki hükümler saklıdır.
i) Kendi paylarını taahhüt yasağı
Türk Ticaret Kanunu madde 779- nedir?
(1) Bir bonoyu düzenleyen kişi, tıpkı bir poliçeyi kabul eden gibi
sorumludur.
(2) Görüldüğünden belirli bir süre sonra ödenmesi şart olan bonoların düzenleyene
693 üncü maddede yazılı süreler içinde ibraz olunması gerekir.
(3) Düzenleyen, bononun kendisine ibraz edildiğini bono üzerine ibraz gününü işaret
etmek ve imzasını koymak suretiyle doğrular. Süre, ibraz kaydı tarihinden itibaren işlemeye
başlar. Düzenleyen; bononun kendisine ibraz edildiğini, gününü işaret etmek suretiyle
doğrulamaktan kaçınırsa, bu durum bir protesto ile belirlenir. Bu takdirde süre protesto
gününden itibaren işlemeye başlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çek
BİRİNCİ AYIRIM
Çeklerin Düzenlenmesi ve Şekli
A) Şekli
I - Unsurlar
Türk Ticaret Kanunu madde 998- nedir?
(1) Sahipsiz bir gemiyi sahiplenme hakkı sadece Devletindir. Sahipsiz
gemi, sicil kayıtlarından malikinin kim olduğu anlaşılamayan veya usulüne uygun olarak
mülkiyeti terk edilmiş olan gemidir.
(2) Devlet kendisini gemi siciline malik olarak tescil ettirmek suretiyle gemi
üzerindeki mülkiyeti iktisap eder.
2. Olağan zamanaşımı
Türk Ticaret Kanunu madde 327- nedir?
(1) Şirketten alacağı olan bir kişinin, sermaye borcunu henüz yerine
getirmemiş veya koyduğu sermayeyi geri almış bir komanditere borcu varsa, bu kişi şirketteki
alacağını komanditere olan borcu ile takas edebilir. 242 nci madde hükmü saklıdır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Şirketin Sona Ermesi ve Tasfiyesi
A) Uygulanacak hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 192- nedir?
(1) 134 ilâ 190 ıncı maddelerin ihlali hâlinde, birleşme, bölünme ve tür
değiştirme kararına olumlu oy vermemiş ve bunu tutanağa geçirmiş bulunan birleşmeye,
bölünmeye veya tür değiştirmeye katılan şirketlerin ortakları; bu kararın Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesinde ilanından itibaren iki ay içinde iptal davası açabilirler. İlanın gerekmediği
hâllerde süre tescil tarihinden başlar.
(2) Kararın bir yönetim organı tarafından verilmesi hâlinde de bu dava açılabilir.
(3) Birleşme, bölünme ve tür değiştirmeye ilişkin işlemlerde herhangi bir eksikliğin
varlığı hâlinde, mahkeme taraflara bunun giderilmesi için süre verir. Hukuki sakatlık, verilen
süre içinde giderilemiyorsa veya giderilememişse mahkeme kararı iptal eder ve gerekli
önlemleri alır.
3. Sorumluluk
Türk Ticaret Kanunu madde 10- nedir?
(1) Aksine sözleşme yoksa, ticari bir borcun faizi, vadenin bitiminden ve
belli bir vade yoksa ihtar gününden itibaren işlemeye başlar.
BİRİNCİ KİTAP
Ticari İşletme
BİRİNCİ KISIM
Tacir
A) Ticari işletme
1. Bütünlük ilkesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1434- nedir?
(1) 1431 inci maddeye uygun olarak istenilen sigorta primini
ödemeyen sigorta ettiren mütemerrit olur.
(2) İlk taksidi veya tamamı bir defada ödenmesi gereken prim, zamanında
ödenmemişse, sigortacı, ödeme yapılmadığı sürece, sözleşmeden üç ay içinde cayabilir. Bu
süre, vadeden başlar. Prim alacağının, muacceliyet gününden itibaren üç ay içinde dava veya
takip yoluyla istenmemiş olması hâlinde, sözleşmeden cayılmış olunur.
(3) İzleyen primlerden herhangi biri zamanında ödenmez ise, sigortacı sigorta ettirene,
noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek borcunu yerine
getirmesini, aksi hâlde, süre sonunda, sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar eder. Bu
sürenin bitiminde borç ödenmemiş ise sigorta sözleşmesi feshedilmiş olur. Sigortacının,
sigorta ettirenin temerrüdü nedeniyle Türk Borçlar Kanunundan doğan diğer hakları saklıdır.
(4) Bir sigorta dönemi içinde sigorta ettirene iki defa ihtar gönderilmişse sigortacı,
sigorta döneminin sonunda hüküm doğurmak üzere sözleşmeyi feshedebilir. Can
sigortalarında indirime ilişkin hükümler saklıdır.
b) Beyan yükümlülüğü
aa) Sözleşmenin yapılmasında
aaa) Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 124- nedir?
(1) Ticaret şirketleri; kollektif, komandit, anonim, limited ve kooperatif
şirketlerden ibarettir.
(2) Bu Kanunda, kollektif ile komandit şirket şahıs; anonim, limited ve sermayesi
paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketi sayılır.
B) Tüzel kişilik ve ehliyet
Türk Ticaret Kanunu madde 102- nedir?
(1) Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı
gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak, belirli
bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık
etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir.
(2) Bu Kısımda hüküm bulunmayan hâllerde aracılık eden acentelere Türk Borçlar
Kanununun simsarlık sözleşmesi hükümleri, sözleşme yapan acentelere komisyon hükümleri
ve bunlarda da hüküm bulunmayan hâllerde vekâlet hükümleri uygulanır.
(3) Taşıma, deniz ticareti, sigorta, turizm gibi alanlara ilişkin özel düzenlemeler saklıdır.
II - Uygulama alanı
Türk Ticaret Kanunu madde 746- nedir?
(1) Her poliçe hamilinin, poliçe suretlerini çıkarmaya hakkı vardır.
(2) Suretin, cirolar ve poliçede bulunan diğer bütün kayıtlarla birlikte senedin aslını
aynen içermesi ve nerede son bulduğunu göstermesi şarttır.
(3) Suret, aslı gibi ve aynı hükümler doğurmak üzere ciro edilebilir ve aval taahhüdüne
konu olabilir.
II - Senet aslının teslimi
Türk Ticaret Kanunu madde 799- nedir?
(1) Çekten cayma ancak ibraz süresi geçtikten sonra hüküm ifade eder.
(2) Çekten cayılmamışsa, muhatap, ibraz süresinin geçmesinden sonra da çeki
ödeyebilir.
2. Özel hâller
Türk Ticaret Kanunu madde 1045- nedir?
(1) Gemi ipoteği ile mülkiyetin aynı kişide birleşmesi ile ipotek düşer.
(2) Borçlu, gemi malikinden başka bir kişi olduğu veya alacak üzerinde bir rehin veya
intifa hakkı bulunduğu takdirde ipotek devam eder. Şu kadar ki, gemi maliki alacaklı sıfatı ile
geminin paraya çevrilmesini isteyemez ve faiz alacakları için gemi teminat oluşturmaz.
ccc) Birlikte gemi ipoteğinde malikin alacaklıya ödemede bulunması
Türk Ticaret Kanunu madde 1384- nedir?
(1) Yabancı bir sicile kayıtlı geminin satışı istenildiğinde, icra
müdürü, o geminin bayrağını taşıdığı devletin konsolosluğuna bu hususu bildirir ve
mükellefiyetler listesinin hazırlanmasını gerçekleştirmek için geminin sicil kaydını ister.
Alacaklı da, sicil kaydının onaylı bir suretini icra dairesine sunabilir. Bu durumda, hangi kayıt
önce gelirse, liste o kayda göre hazırlanır.
(2) İcra ve İflas Kanununun 126 ncı maddesi uyarınca yapılacak ilanın, icra müdürü
veya ilgililer tarafından;
a) Geminin kayıtlı olduğu sicil devletinde, gemi sicilini tutmakla yükümlü olan
makama,
b) Tescil edilmiş akdî rehin alacaklılarına,
c) İcra dairesine bildirilmiş olmaları kaydıyla kanuni rehin alacaklılarına,
d) Geminin sicile kayıtlı malikine,
bildirilmesi veya gideri ilgililer tarafından karşılanmak şartıyla bir internet haber sitesi
ve tirajı ellibin üzerinde olan ve sicilin fiilen tutulduğu ülke düzeyinde dağıtımı yapılan
gazetelerden biriyle ilan edilmesi zorunludur.101
(3) İkinci fıkrada belirtilen yazılı bildirim, iadeli taahhütlü mektupla, bildirimin
muhataba ulaştığını doğrulayan elektronik iletişim araçlarıyla veya başkaca uygun bir yol ve
araçla yapılır.
4. Artırmanın ilanı
Türk Ticaret Kanunu madde 559- nedir?
(1) Kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, denetçilerin, şirketin
kuruluşundan ve sermaye artırımından doğan sorumlulukları, şirketin tescili tarihinden
itibaren dört yıl geçmedikçe sulh ve ibra yoluyla kaldırılamaz. Bu sürenin geçmesinden sonra
da sulh ve ibra ancak genel kurulun onayıyla geçerlilik kazanır. Bununla beraber, esas
sermayenin onda birini, halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden pay sahipleri sulh ve
ibranın onaylanmasına karşı iseler, sulh ve ibra genel kurulca onaylanmaz.
V - Zamanaşımı
Türk Ticaret Kanunu madde 834- nedir?
(1) Umumi mağazalara tevdi edilen mal ve hububat karşılığında verilen
makbuz senedinin aşağıda yazılı kayıtları içermesi gereklidir:
a) Tevdi edenin adı, mesleği, yerleşim yeri.
b) Tevdinin yapıldığı umumi mağazanın ticaret unvanı ile merkezi.
c) Tevdi olunan malların cins ve miktarı ile nitelik ve değerinin bilinmesi için açıklanması
gereken hususlar.
d) Tevdi olunan malların tabi olması gereken, resim, harç ve vergilerin ödenip
ödenmediği ve sigorta edilip edilmediği.
e) Ödenmiş veya ödenecek ücretler, giderler.
f) Senedin kimin adına veya emrine düzenleneceğini gösteren bir ibare.
g) Umumi mağaza sahibinin imzası.
2. Varant
Türk Ticaret Kanunu madde 1497- nedir?
(1) Sigortalının sözleşmenin yapılması sırasında yaşının yanlış
bildirilmesi sonucu prim düşük belirlenmişse, sigorta bedeli, gerçek yaşa göre alınması
gereken primin, belirlenen prime olan oranına göre ödenir. İndirimden önce riziko gerçekleşip
sigorta bedeli ödenmiş ise sigortacı ödediği fazla kısmın geriye verilmesini faiziyle birlikte
isteyebilir.
(2) Gerçek yaşa göre fazla prim ödenmesi hâlinde, sigorta bedeli ödenen prime göre
artırılır. Artırımdan önce sigorta bedeli ödenmiş ise eksik kısım sigortacı tarafından
tamamlanır.
(3) Sigortacı, yanlış yaş bildirimi sebebiyle sadece gerçek yaşın, sözleşmenin yapıldığı
sırada teknik esaslara göre belirlenen sınırlar dışında kalması hâlinde, sözleşmeden cayabilir.
2. Sözleşmenin yapılması sırasındaki beyan yükümlülüğünün ihlali
Türk Ticaret Kanunu madde 1379- nedir?
(1) Gemi üzerinde kanuni bir rehin hakkına sahip olan alacaklılar,
haciz yolu ile veya kambiyo senetleri hakkındaki özel usullere göre takip yapabilirler; bu
takdirde kanuni rehin hakkından feragat etmiş olurlar.
4. Rehinli alacaklıların takip hakkı
a) Kanuni rehin hakkı sahiplerinin
Türk Ticaret Kanunu madde 239- nedir?
(1) Şirketin iflası hâlinde, şirket alacaklıları alacaklarını almadıkça,
ortakların kişisel alacaklıları şirket mallarına başvuramazlar.
2. Şirketin ve ortakların iflası
Türk Ticaret Kanunu madde 1043- nedir?
(1) İpotekle teminat altına alınmış alacak yerine başkası konulabilir.
Bunun için alacaklı ile malikin, imzaları noterce onaylı bir sözleşme yapmaları veya gemi
sicil müdürlüğünde anlaşmaları ve durumun gemi siciline tescili şarttır. İpotek üzerinde hak
sahibi üçüncü kişiler varsa, onların da onayları gerekir. 1016 ncı madde burada da uygulanır.
(2) Yeni alacağın sahibi, eski ipotekli alacaklı değilse, birinci fıkrada yazılı anlaşmaya
onun da katılması gerekir.
9. Gemi ipoteğinin sona ermesi
a) Sebepleri
aa) Alacakla birlikte ipoteğin de düşmesi sonucunu doğuran sebepler
aaa) Alacağın düşmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 686- nedir?
(1) Bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da
kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır.
Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse
son ciroyu imzalayan kişi, poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.
(2) Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, birinci fıkrada yazılı
hükümlere göre hakkı anlaşılan yeni hamil, ancak poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş olduğu
veya iktisabında ağır bir kusur bulunduğu takdirde o poliçeyi geri vermekle yükümlüdür.
IV - Def’iler
Türk Ticaret Kanunu madde 409- nedir?
(1) Genel kurullar olağan ve olağanüstü toplanır. Olağan toplantı her
faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde yapılır. Bu toplantılarda, organların seçimine,
finansal tablolara, yönetim kurulunun yıllık raporuna, kârın kullanım şekline, dağıtılacak kâr
ve kazanç paylarının oranlarının belirlenmesine, yönetim kurulu üyelerinin ibraları ile faaliyet
dönemini ilgilendiren ve gerekli görülen diğer konulara ilişkin müzakere yapılır, karar alınır.
58 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ve kendilerini
ilgilendiren konularda işlem denetçisi” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
(2) Gerektiği takdirde genel kurul olağanüstü toplantıya çağrılır.
(3) Aksine esas sözleşmede hüküm bulunmadığı takdirde genel kurul, şirket merkezinin
bulunduğu yerde toplanır.
D) Çağrı
I - Yetki
1. Yetkili ve görevli organlar
Türk Ticaret Kanunu madde 1271- nedir?
(1) Yolcunun ölümü veya yaralanması sonucunu doğuran olaydan
veya bagajın zıyaa veya hasara uğramasından önce yapılmış olan sözleşmelerde yer alan, bu
Bölüm hükümlerine göre sorumlu herhangi bir kişinin sorumluluğunu kaldıran veya 1263
üncü maddenin dördüncü fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, bu Bölümde öngörülen
sorumluluk sınırlarını indiren veya taşıyana veya fiilî taşıyana düşen ispat yükünün yerini
değiştiren her şart hükümsüzdür. Şartın hükümsüzlüğü, taşıma sözleşmesinin geçersizliği
sonucunu doğurmaz.
(2) Tazminat istemi doğmadan önce yapılan yetki ve tahkim sözleşmeleri geçerli değildir.
BEŞİNCİ KISIM
Deniz Kazaları
BİRİNCİ BÖLÜM
Müşterek Avarya
A) Genel hükümler
I- Tanım
Türk Ticaret Kanunu madde 576- nedir?
(1) Şirket sözleşmesinde aşağıdaki kayıtların açıkça yer alması
gereklidir:
a) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunduğu yer.
b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde, şirketin işletme konusu.
c) Esas sermayenin itibarî tutarı, esas sermaye paylarının sayısı, itibarî değerleri, varsa
imtiyazlar, esas sermaye paylarının grupları.
d) Müdürlerin adları, soyadları, unvanları, vatandaşlıkları.
e) Şirket tarafından yapılacak ilanların şekli.
2. Şirket sözleşmesinde öngörülmeleri şartıyla bağlayıcı olan hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 557- nedir?
(1) Birden çok kişinin aynı zararı tazminle yükümlü olmaları hâlinde,
bunlardan her biri, kusuruna ve durumun gereklerine göre, zarar şahsen kendisine
yükletilebildiği ölçüde, bu zarardan diğerleriyle birlikte müteselsilen sorumlu olur.
(2) Davacı birden çok sorumlu kişiyi zararın tamamı için birlikte dava edebilir ve
hâkimin aynı davada her bir davalının tazminat borcunu belirlemesini isteyebilir.
(3) Birden çok sorumlu arasındaki başvuru, durumun bütün gerekleri dikkate alınarak
hâkim tarafından belirlenir.
IV - İbra
1. İbranın etkisi
Türk Ticaret Kanunu madde 291- nedir?
(1) Tasfiye memurları, şirketin faaliyette bulunduğu dönemde
başlanmış olup da henüz sonuçlandırılmamış olan iş ve işlemleri tamamlamaya, şirketin borç
ve taahhütlerini yerine getirmeye, şirketin alacaklarını toplamaya, gereğinde yargı yolu ile
almaya ve varlıkları paraya çevirmeye, net varlığı elde etmeye yönelik ve yarayan bütün iş ve
işlemleri yapmaya yetkili ve zorunludurlar.
IV - Yeni işler
1. Kural
Türk Ticaret Kanunu madde 425- nedir?
(1) Pay sahibi, paylarından doğan haklarını kullanmak için, genel
kurula kendisi katılabileceği gibi, pay sahibi olan veya olmayan bir kişiyi de temsilcisi olarak
genel kurula yollayabilir. Temsilcinin pay sahibi olmasını öngören esas sözleşme hükmü
geçersizdir.
61 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “memurluğuna”
ibaresi “müdürlüğüne” şeklinde değiştirilmiştir.
2. Şirkete karşı yetkili olma
Türk Ticaret Kanunu madde 1209- nedir?
(1) Gemi, yolculuk başlamadan önce umulmayan bir hâl yüzünden
zayi olduğu takdirde, iki taraftan biri ötekine tazminat vermekle yükümlü olmaksızın navlun
sözleşmesi hükümden düşer. Bu hâlde sadece geminin zayi olduğu ana kadar doğmuş bulunan
borçların ifası gerekir.
2. Yolculuk başladıktan sonra
a) Mesafe navlunu
Türk Ticaret Kanunu madde 721- nedir?
(1) Noter tarafından imza edilen protesto kanuna uygun olarak
düzenlenmediği veya içindeki kayıtlar yanlış olduğu takdirde de geçerlidir.
(2) Noter hakkında disiplin hükümleri saklıdır.
5. Protesto düzenlenmesi gerekmeyen hâller
Türk Ticaret Kanunu madde 106- nedir?
(1) Müvekkilinin özel ve yazılı izni veya vekâleti olmadan acente, bizzat
teslim etmediği malların bedelini kabule ve bedelini bizzat ödemediği malları teslim almaya
yetkili olmadığı gibi bu işlemlerden doğan alacağı yenileyemez veya miktarını indiremez.
III - Sözleşme yapma yetkisi
Türk Ticaret Kanunu madde 715- nedir?
(1) Protestonun 716 ncı maddede belirtilen şekil ve surette noterlikçe
düzenlenmesi gerekir.
b) İçindekiler
Türk Ticaret Kanunu madde 1307- nedir?
(1) Gönderilen, eşyayı teslim alırken onlar için kurtarma ücreti
ödeneceğini biliyor ise, eşya teslim edilmiş olmasaydı, bunların paraya çevrilmesi hâlinde
ücret ne oranda ödenecek idiyse o oranda ücret alacaklılarına karşı şahsen sorumlu tutulur.
(2) Teslim edilen eşyayla birlikte başka şeyler de kurtarılmış olursa, gönderilenin
sorumluluğu, giderlerin bütün şeyler arasında pay edilmesi hâlinde teslim edilen eşyaya
düşecek miktarı geçemez.
e) Ücretin paylaştırılması
aa) Tek ücret
Türk Ticaret Kanunu madde 1373- nedir?
(1) Geminin serbest bırakılması için teminat verilmesi, sorumluluğun
kabulü veya herhangi bir itiraz ve def’iden ya da sorumluluğun sınırlandırılması hakkından
vazgeçilmesi şeklinde yorumlanamaz.
e) Teminatın değiştirilmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 1193- nedir?
(1) Navlun, eşyanın ölçüsü, tartısı veya sayısı üzerine kararlaştırılmışsa,
tereddüt hâlinde, navlun miktarı gönderilene teslim edilen eşyanın ölçü, tartı veya sayısına göre
belirlenir.
b) Zaman üzerine navlun
Türk Ticaret Kanunu madde 1141- nedir?
(1) Her türlü navlun sözleşmesinde taşıyan, geminin denize, yola ve
yüke elverişli bir hâlde bulunmasını sağlamakla yükümlüdür.
(2) Taşıyan, yükle ilgili olanlara karşı geminin denize, yola veya yüke elverişli
olmamasından doğan zararlardan sorumludur; meğerki, tedbirli bir taşıyanın harcamakla
yükümlü olduğu dikkat ve özen gösterilmekle beraber, eksikliği yolculuğun başlangıcına
kadar keşfe imkân bulunmamış olsun.
İKİNCİ AYIRIM
Yükleme ve Boşaltma
A) Yükleme
I- Demirleme yeri