onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 46- nedir?
(1) Tacirin kimliği, işletmesinin genişliği, önemi ve finansal durumu
hakkında, üçüncü kişilerde yanlış bir görüşün oluşmasına sebep olacak nitelikte bulunmamak,
gerçeğe ve kamu düzenine aykırı olmamak şartıyla; her ticaret unvanına, işletmenin
özelliklerini belirten veya unvanda yer alan kişilerin kimliklerini gösteren ya da hayalî
adlardan ibaret olan ekler yapılabilir.
(2) Tek başlarına ticaret yapan gerçek kişiler ticaret unvanlarına bir şirketin var olduğu
izlenimini uyandıracak ekler yapamazlar.
(3) “Türk”, “Türkiye”, “Cumhuriyet” ve “Millî” kelimeleri bir ticaret unvanına ancak
Cumhurbaşkanı kararıyla konabilir.18
4. Ticaret unvanının devamı
18 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 192 nci maddesiyle bu fıkrada yer
alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
Türk Ticaret Kanunu madde 1178- nedir?
(1) Taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın
yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında
tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.
(2) Taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan,
zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada
meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.
(3) Eşya, yükleten veya onun adına veya hesabına hareket eden bir kişiden yahut
yükleme limanında uygulanan kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın taşınmak üzere
kendilerine teslimi zorunlu makamlardan ya da üçüncü kişilerden taşıyanca teslim alındığı
andan;
a) Taşıyan tarafından gönderilene teslim edildiği ana veya
b) Gönderilenin eşyayı teslim almaktan kaçındığı hâllerde sözleşme veya kanun
hükümlerine yahut boşaltma limanında uygulanan ticari teamüle uygun olarak gönderilenin
emrine hazır tutulduğu ana ya da
c) Boşaltma limanında geçerli kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın kendilerine
teslimi zorunlu makamlara veya üçüncü kişilere teslim edildiği ana,
kadar taşıyanın hâkimiyetinde sayılır.
(4) Eşya, navlun sözleşmesinde belirlenen boşaltma limanında açıkça kararlaştırılmış
olan süre veya açıkça kararlaştırılmış bir süre yoksa, olayın özelliklerine göre tedbirli bir
taşıyandan eşyanın tesliminin makul olarak istenebileceği süre içinde teslim edilmediği
takdirde teslimde gecikme olduğu varsayılır.
(5) Eşyanın zayi olmasına dayanarak tazminat isteminde bulunabilecek kişi, dördüncü
fıkra uyarınca teslim süresinin dolmasından itibaren aralıksız altmış gün içinde teslim olunmayan
eşyayı zayi olmuş sayabilir.
II- Sorumluluktan kurtulma hâlleri
1. Taşıyana yüklenemeyecek sebep
Türk Ticaret Kanunu madde 855- nedir?
(1) Bu Kitap hükümlerine tabi taşımalarda, yolcunun bir kaza sonucu
ölmesi veya bedensel bütünlüğü zedeleyen bir zarara uğraması hâlinde istem hakları on yılda;
diğer zararlarda ise bir yılda zamanaşımına uğrar.
(2) Bu süre, eşya taşımasında, eşyanın gönderilene teslimi; yolcu taşımasında,
yolcunun varma yerine ulaşma tarihinden başlar. Eşya tamamen zayi olmuş veya yolcu
gideceği yere ulaşamamış ise, zamanaşımı süresi, eşyanın teslimi ve yolcunun ulaşması
gereken tarihten itibaren işlemeye başlar.
(3) Rücu haklarına ilişkin zamanaşımı, rücu alacaklısının, zararı ve rücu borçlusunu
öğrendiği tarihten itibaren, üç ay içinde zarar hakkında rücu borçlusuna bildirimde bulunmuş
olması şartıyla; rücu alacaklısına karşı mahkeme kararının kesinleştiği günden, kesinleşmiş
mahkeme kararı bulunmayan hâllerde ise, rücu alacaklısının borcu ifa ettiği tarihten itibaren
işlemeye başlar.
(4) Gönderen veya gönderilen, taşıyıcıya karşı olan haklarını, bir yıl içinde 18 inci
maddenin üçüncü fıkrasına uygun şekilde istemiş olmaları şartıyla, def’i olarak her zaman
ileri sürebilirler.
(5) Taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın
meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı;
a) Eşya zıyaa, hasara uğramış veya geç teslim edilmişse,
b) Yolcu geç ulaşmışsa,
taşıyıcının sorumluluğu üç yılda zamanaşımına uğrar.
(6) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunundaki zamanaşımı
hükümleri saklıdır.
İKİNCİ KISIM
Eşya Taşıma
A) Taşıma sözleşmesinin uygulanması
I - Taşıma senedi
Türk Ticaret Kanunu madde 1295- nedir?
(1) Bir çatmadan sonra her geminin kaptanı, kendi gemisini, gemi
adamlarını ve yolcularını ciddi bir tehlikeye atmadan mümkün olması şartıyla, diğer gemiye,
gemi adamlarına ve yolculara yardımla yükümlüdür.
(2) Ayrıca kaptan, mümkünse, diğer gemiye kendi gemisinin adını, bağlama limanını,
geldiği ve gideceği limanları bildirmekle yükümlüdür.
(3) Kaptanın, sadece bu maddede öngörülen yükümlülüğünü ihlal etmesinden dolayı
donatan sorumlu olmaz.
H) Saklı tutulan hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1217- nedir?
(1) Yolculuk başladıktan sonra eşyanın umulmayan bir hâl yüzünden
bir kısmının zayi olması, taraflar arasındaki sözleşmeyi hükümden düşürmez. Eşyanın, zayi
olan kısmı hiç taşınmamış veya yolculuk devam ederken gemiden uzaklaştırılmış olsa bile,
taşıyana tam navlun ödenir; şu kadar ki, 1199 uncu maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası
hükümleri saklıdır.
B) Sözleşmenin feshi
I- Taraflara fesih hakkı veren hâl
Türk Ticaret Kanunu madde 1446- nedir?
(1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu
gecikmeksizin sigortacıya bildirir.
(2) Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması,
ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan
veya bedelden indirim yoluna gidilir.
(3) Sigortacı rizikonun gerçekleştiğini daha önce fiilen öğrenmişse, ikinci fıkra
hükmünden yararlanamaz.
c) Bilgi verme ve araştırma yapılmasına izin verme yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 476- nedir?
(1) Payın itibarî değeri en az bir kuruştur. Bu değer ancak birer kuruş ve
katları olarak yükseltilebilir. Anılan itibarî değer Cumhurbaşkanınca yüz katına kadar artırılabilir.70
70 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 192 nci maddesiyle bu fıkrada yer
alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) Birinci fıkraya aykırı olarak çıkarılan paylar geçersizdir; ancak, pay için yapılan
ödemeden doğan haklar saklıdır. Söz konusu payları ihraç edenler, zarar verdikleri kişilere
karşı müteselsilen sorumludur. Zamanaşımı hakkında 560 ıncı madde uygulanır.
(3) Zora giren şirketin finansal durumunun iyileştirilmesi amacıyla payın itibarî değeri
bir kuruştan fazla olduğu takdirde bir kuruşa kadar indirilebilir.
II - Payların bölünememesi
Türk Ticaret Kanunu madde 833- nedir?
(1) 832 nci maddede yazılı senetleri vermeksizin, yalnız mal ve
hububatı saklama sözleşmesiyle kabul etmek üzere açılan diğer kurumlar ve yerler hakkında
umumi mağazalara ait hükümler geçerli olmaz. Bu hususta Türk Borçlar Kanununun saklama
sözleşmesi hakkındaki hükümleri uygulanır.
(2) Tevdi edilmiş şeyler karşılığında verilen ancak, kanunun aradığı şekil şartlarına
uymayan senetlerle, bu şekil şartlarına uygun olup da izin almamış olan kurumlar tarafından
verilen senetler, kıymetli evrak olmayıp teslim alma makbuzları veya ispat belgeleri hükmündedir.
B) Makbuz senedi ve varant
I - Şekil
1. Makbuz senedi
Türk Ticaret Kanunu madde 1198- nedir?
(1) Taşıyan, bozulmuş veya hasarlanmış olup olmadığına bakılmaksızın
eşyayı navlun yerine kabul etmek zorunda tutulamaz.
4. Zıyaa uğrayan eşyanın durumu
Türk Ticaret Kanunu madde 1327- nedir?
(1) Bu Kanundaki ve diğer kanunlardaki özel hükümler saklı kalmak
kaydıyla, 1326 ncı maddede yazılı süre, alacaklının, borçluya yönelik kişisel istem haklarına
da uygulanır.
YEDİNCİ KISIM
Sorumluluğun Sınırlanması ve Petrol Kirliliği Zararının Tazmini
A) Deniz alacaklarına karşı sorumluluğun sınırlanması
I- Kural
Türk Ticaret Kanunu madde 1534 nedir?
- (1) Kenar başlıkları metne dâhil olan bu Kanun 1/7/2012 tarihinde;
(…)113 yürürlüğe girer. 1524 üncü madde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir
yıl sonra yürürlüğe girer. Türk Ticaret Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında
Kanun hükümleri saklıdır.
(2) Bu Kanunun Türkiye Muhasebe Standartları ile ilgili hükümlerinin yürürlüklerine
aşağıdaki hükümler uygulanır. Bu Kanun;
a) (Mülga: 26/6/2012-6335/39 md.)
b) Sermaye Piyasası Kanununa göre, ihraç ettikleri sermaye piyasası araçları borsada
veya teşkilatlanmış diğer bir piyasada işlem gören şirketler, aracı kurumlar, portföy yönetim
şirketleri ve konsolidasyon kapsamına alınan diğer işletmeler,
c) Bankacılık Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan bankalar ile bağlı
ortaklıkları,
d) 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununda tanımlanan sigorta ve
reasürans şirketleri,
e) 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi
Kanununda tanımlanan emeklilik şirketleri,
bakımından 1/1/2013 tarihinde yürürlüğe girer.
(3) (…)113 bu maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar dışında kalan her ölçüdeki gerçek
ve tüzel kişi tacirler için yayımlanan ve yayımlanacak olan özel Türkiye Muhasebe
Standartları 1/1/2013 tarihinde yürürlüğe girer.
(4) Bu Kanunun anonim şirketlerin denetlenmesine ilişkin 397 ilâ 406 ncı maddeleri
1/1/2013 tarihinde yürürlüğe girer.
(5) (Ek: 26/6/2012-6335/39 md.) 39 uncu maddenin ikinci fıkrasının ikinci, üçüncü ve
dördüncü cümleleri 1/1/2014 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Türk Ticaret Kanunu madde 1026- nedir?
(1) İpotekli alacaklı, yerleşim yerini değiştirip de bunu sigortacıya
bildirmezse, 1024 üncü madde uyarınca ona yapılacak bildirimlerin, sigortacı tarafından
bilinen son adresine gönderilmesi yeterlidir. Bildirim, ipotekli alacaklının yerleşim yerini
değiştirmemiş olması hâlinde düzenli hizmet veren bir iletişim aracıyla yapılmış olsa idi,
hangi tarihte onun eline geçecek idiyse, o tarihten itibaren hüküm ifade eder.
dd) Sigortacının borcundan kurtulması
Türk Ticaret Kanunu madde 874- nedir?
(1) Eşya, taşıma süresini izleyen yirmi gün içinde teslim edilmezse, hak
sahibi ona zayi olmuş gözüyle bakabilir. Sınır ötesi taşımalarda bu süre otuz gündür.
(2) Hak sahibi, eşyanın zıyaı dolayısıyla tazminat alırsa, bunun ödenmesi sırasında,
eşyanın daha sonra bulunması hâlinde, derhâl kendisine haber verilmesini isteyebilir.
(3) Hak sahibi, eşyanın bulunduğu haberini aldıktan itibaren otuz gün içinde,
gerektiğinde giderler indirilmek suretiyle, tazminatı geri ödeyerek eşyanın kendisine teslimini
isteyebilir. Taşıma ücretini ödeme yükümlülüğü ile tazminat hakkı saklıdır.
(4) Eşya, tazminatın ödenmesinden sonra bulunmuşsa, hak sahibi bundan haberdar
edilmesini istemediği veya bulunma haberinden sonra eşyanın teslimine ilişkin istem hakkını
ileri sürmediği durumlarda, taşıyıcı, eşya üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir.
B) Taşıyıcının sorumluluğu
I - Zıya veya hasar ile gecikmeden doğan zarardan sorumluluk
Türk Ticaret Kanunu madde 619- nedir?
(1) Herhangi bir şekilde şirket yönetimine katılmış bulunanlar,
müdürlerin ibralarına ilişkin kararlarda oy kullanamazlar.
(2) Şirketin kendi esas sermaye payını iktisabına ilişkin kararlarda, esas sermaye
payını devreden ortak oy kullanamaz.
(3) Ortağın bağlılık yükümüne veya rekabet yasağına aykırı faaliyetlerde bulunmasını
onaylayan kararlarda ilgili ortak oy kullanamaz.
III - Karar alma
1. Olağan karar alma
Türk Ticaret Kanunu madde 408- nedir?
(1) Genel kurul, kanunda ve esas sözleşmede açıkça öngörülmüş
bulunan hâllerde karar alır.
(2) Çeşitli hükümlerde öngörülmüş bulunan devredilemez görevler ve yetkiler saklı
kalmak üzere, genel kurula ait aşağıdaki görevler ve yetkiler devredilemez:
a) Esas sözleşmenin değiştirilmesi.
b) Yönetim kurulu üyelerinin seçimi, süreleri, ücretleri ile huzur hakkı, ikramiye ve
prim gibi haklarının belirlenmesi, ibraları hakkında karar verilmesi ve görevden alınmaları.
c) (Değişik: 26/6/2012-6335/22 md.) Kanunda öngörülen istisnalar dışında denetçinin
seçimi ile görevden alınması.
d) Finansal tablolara, yönetim kurulunun yıllık raporuna, yıllık kâr üzerinde tasarrufa,
kâr payları ile kazanç paylarının belirlenmesine, yedek akçenin sermayeye veya dağıtılacak
kâra katılması dâhil, kullanılmasına dair kararların alınması.
e) Kanunda öngörülen istisnalar dışında şirketin feshi.
f) Önemli miktarda şirket varlığının toptan satışı.
(3) Tek pay sahipli anonim şirketlerde bu pay sahibi genel kurulun tüm yetkilerine
sahiptir. Tek pay sahibinin genel kurul sıfatıyla alacağı kararların geçerlilik kazanabilmeleri
için yazılı olmaları şarttır.
C) Toplantılar
Türk Ticaret Kanunu madde 762- nedir?
(1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete
ile üç defa yapılır.
(2) Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine
de başvurabilir.
IV - İade davası
Türk Ticaret Kanunu madde 938- nedir?
(1) Geminin ilk Türk maliki, gemiye dilediği adı vermekte serbesttir.
Şu kadar ki, seçilen ad karıştırılmaya yol açmayacak şekilde başka gemilerin adlarından farklı
olmalıdır.
(2) Gemi tasdiknamesi verilmiş olan bir geminin adı Ulaştırma, Denizcilik ve
Haberleşme Bakanlığının izniyle değiştirilebilir.
II- Gövde üzerine yazılma zorunluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 728- nedir?
(1) Poliçenin kısmen kabulünden sonra başvurma hakkının
kullanılması hâlinde, poliçe bedelinin kabul edilmeyen kısmını ödeyen kişi, ödemenin poliçe
üzerine yazılmasını ve kendisine bu hususta bir makbuz verilmesini isteyebilir. Bundan başka,
onun sonradan diğerlerine karşı başvurma haklarını kullanabilmesi için, hamil ona poliçenin
ve protestonun onaylı birer suretini vermek zorundadır.
VII - Retret
Türk Ticaret Kanunu madde 626- nedir?
(1) Müdürler ve yönetimle görevli kişiler, görevlerini tüm özeni
göstererek yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini, dürüstlük kuralı çerçevesinde,
gözetmekle yükümlüdürler. 202 ilâ 205 inci madde hükümleri saklıdır.
(2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemiş veya diğer tüm ortaklar yazılı olarak izin
vermemişse, müdürler şirketle rekabet oluşturan bir faaliyette bulunamazlar. Şirket sözleşmesi
ortakların onayı yerine ortaklar genel kurulunun onay kararını öngörebilir.
(3) Müdürler de ortaklar için öngörülmüş bulunan bağlılık borcuna tabidir.
3. Eşit işlem
Türk Ticaret Kanunu madde 48- nedir?
(1) Her şube, kendi merkezinin ticaret unvanını, şube olduğunu
belirterek kullanmak zorundadır. Bu unvana şube ile ilgili ekler yapılabilir.
(2) 41 ve 45 inci maddeler şubenin ticaret unvanı hakkında da uygulanır.
(3) Merkezi yabancı ülkede bulunan bir işletmenin Türkiye’deki şubesinin ticaret
unvanında, merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin ve şube olduğunun gösterilmesi şarttır.
6. Ticaret unvanının devri
Türk Ticaret Kanunu madde 170- nedir?
(Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
d) İnceleme hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 121- nedir?
(1) Belirsiz bir süre için yapılmış olan acentelik sözleşmesini,
taraflardan her biri üç ay önceden ihbarda bulunmak şartıyla feshedebilir. Sözleşme belirli bir
süre için yapılmış olsa bile haklı sebeplerden dolayı her zaman fesih olunabilir.
(2) Belirli süre için yapılan bir acentelik sözleşmesinin, süre dolduktan sonra
uygulanmaya devam edilmesi hâlinde, sözleşme belirsiz süreli hâle gelir.
(3) Müvekkilin veya acentenin iflası, ölümü veya kısıtlanması hâlinde, Türk Borçlar
Kanununun 513 üncü maddesi hükmü uygulanır.
(4) Haklı bir sebep olmadan veya üç aylık ihbar süresine uymaksızın sözleşmeyi
fesheden taraf, başlanmış işlerin tamamlanmaması sebebiyle diğer tarafın uğradığı zararı
tazmin etmek zorundadır.
(5) Müvekkilin veya acentenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi veya iflası sebebiyle
acentelik sözleşmesi sona ererse, işlerin tamamlanması hâlinde acenteye verilmesi gereken
ücret miktarına oranlanarak belirlenecek uygun bir tazminat acenteye ya da bu maddede yazılı
hâllere göre onun yerine geçenlere verilir.
II - Denkleştirme istemi
Türk Ticaret Kanunu madde 677- nedir?
(1) Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını,
sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan
kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan
etkilenmez.
II - Yetkisiz imza
Türk Ticaret Kanunu madde 8- nedir?
(1) Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir.
(2) Üç aydan aşağı olmamak üzere, faizin anaparaya eklenerek birlikte tekrar faiz
yürütülmesi şartı, yalnız cari hesaplarla her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç
sözleşmelerinde geçerlidir. Şu şartla ki, bu fıkra, sözleşenleri tacir olmayanlara uygulanmaz.
(3) Tüketicinin korunmasına ilişkin hükümler saklıdır.
(4) Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına aykırı olarak işletilen faiz yok hükmündedir.
2. Uygulanacak hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 1035- nedir?
(1) Alacak, malike karşı muacceliyet kazanır yahut borçlu borcunu
ödemek hakkına sahip olursa, malik borcu ödeyebilir.
(2) Malik, parayı tevdi veya takas etmek suretiyle de alacaklının hakkını yerine getirebilir.
bb) Alacağın malike geçmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 256- nedir?
(1) Süresiz şirketlerde ortaklardan biri şirketin feshi ihbarında
bulunduğu takdirde, diğer ortaklar feshi kabul etmeyerek, o ortağı şirketten çıkarıp şirketin
kendi aralarında devam etmesine karar verebilirler.
(2) Birinci fıkra hükmü, bir ortağın kişisel alacaklısının 248 veya 249 uncu maddeler
gereğince itiraz veya fesih hakkını kullanması hâllerinde de geçerlidir.
(3) Bu takdirde şirketin devam edeceğine ilişkin karar, alacaklıya tebliğ edilir ve
borçlu ortak faaliyet dönemi sonunda şirketten çıkarılır.
5. İki kişilik şirkette
a) Haklı sebeplerin varlığında
Türk Ticaret Kanunu madde 1099- nedir?
(1) Yolculuğun önemli olayları, özellikle kazalar ve zararın önüne
geçilmesi veya azaltılması için alınan önlemler tam ve açık olarak mahkemece veya
konsoloslukça tespit edilir.
3. Usul
Türk Ticaret Kanunu madde 525- nedir?
(Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
III - Özet finansal tabloları
Türk Ticaret Kanunu madde 606- nedir?
(1) Şirket sözleşmesiyle, şirketin işletme konusunun gerçekleşmesine
hizmet edebilecek yan edim yükümlülükleri öngörülebilir.
(2) Bir esas sermaye payına bağlı yan edim yükümlülüklerinin konusu, kapsamı,
koşulları ve diğer önemli noktalar şirket sözleşmesinde belirtilir. Ayrıntıyı gerektiren konular
genel kurul düzenlemesine bırakılabilir.
(3) Şirket sözleşmesinde açıkça belirtilmiş bir karşılığı veya uygun bir karşılığı
bulunmayan ve özkaynak ihtiyacını karşılamaya hizmet eden nakdî ve ayni edim yükümlülükleri,
ek ödeme yükümlülüğüne ilişkin hükümlere tâbîdir.
III - Sonradan öngörülme
Türk Ticaret Kanunu madde 1302- nedir?
(1) Bu Bölüm hükümleri, bir kurtarma sözleşmesi ile açıkça veya
zımnen değiştirilebilir.
(2) Kurtarma sözleşmesinin uyarlanması veya iptali hakkındaki hükümler ile, çevre
zararının önlenmesi ve sınırlandırılması için gerekli özeni gösterme yükümlülüğüne ilişkin
düzenlemeler sözleşmeyle değiştirilemez.
IV- Tarafların yükümlülükleri
Türk Ticaret Kanunu madde 614- nedir?
(1) Her ortak, müdürlerden, şirketin bütün işleri ve hesapları hakkında
bilgi vermelerini isteyebilir ve belirli konularda inceleme yapabilir.
(2) Ortağın, elde ettiği bilgileri şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi
varsa, müdürler, bilgi alınmasını ve incelemeyi gerekli ölçüde engelleyebilir; bu konuda
ortağın başvurusu üzerine genel kurul karar verir.
(3) Genel kurul, bilgi alınmasını ve incelemeyi haksız yere engellerse, ortağın istemi
üzerine mahkeme bu hususta karar verir. Mahkeme kararı kesindir.
I) Özkaynakların yerini tutan ödünçler
Türk Ticaret Kanunu madde 161- nedir?
(1) Tam ve kısmi bölünmede şirket payları ve hakları 140 ıncı madde
uyarınca korunur.
(2) Devreden şirketin ortaklarına;
a) Bölünmeye katılan tüm şirketlerde, mevcut payları oranında şirket payları veya
b) Bölünmeye katılan bazı veya tüm şirketlerde, mevcut paylarının oranına göre
değişik oranda şirket payları,
tahsis edilebilir. (a) bendindeki bölünme “oranların korunduğu”, (b) bendindeki bölünme
ise “oranların korunmadığı bölünme”dir.
2. Bölünmenin uygulanmasına ilişkin hükümler
a) Sermayenin azaltılması
Türk Ticaret Kanunu madde 921- nedir?
(1) Ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılmışsa,
taşıma işleri komisyoncusu, taşımaya ilişkin olarak, taşıyıcının veya taşıyanın hak ve
yükümlülüklerine sahip olur. Bu durumda komisyoncu, giderlerin ödenmesini, ancak bunun
olağan olduğu hâllerde isteyebilir.
V - Gönderenin alacakları
Türk Ticaret Kanunu madde 235- nedir?
(1) Haklı sebeplerin varlığı hâlinde temsil yetkisi, bir ortağın başvurusu
üzerine, mahkemece kaldırılabilir. Gecikmesinde tehlike bulunan hâllerde mahkeme temsil
yetkisini ihtiyati tedbir olarak kaldırıp bu yetkiyi bir kayyıma verebilir. Kayyımın atanmasını,
görevlerini, mahkemece verilen temsil yetkisini ve bunların sınırlarını, mahkeme resen tescil
ve ilan ettirir.
(2) Ticari mümessil, temsil yetkisini haiz ortakların tümü tarafından üçüncü kişilere
karşı geçerli olacak şekilde görevden alınabilir.
C) Şirket alacaklılarının durumu
I - Ortakların kişisel sorumluluğu
Türk Ticaret Kanunu madde 384- nedir?
(1) 382 nci maddenin (b) ilâ (d) bentleri ve 383 üncü madde
hükümlerine göre, iktisap edilen paylar, şirket için herhangi bir kayba yol açmadan devirleri
mümkün olur olmaz ve her hâlde iktisaplarından itibaren üç yıl içinde elden çıkarılırlar;
meğerki, şirketin ve yavru şirketin sahip oldukları bu payların toplamı şirketin esas veya
çıkarılmış sermayesinin yüzde onunu aşmasın.
g) Aykırı iktisap hâlinde elden çıkarma
Türk Ticaret Kanunu madde 951- nedir?
(1) 947 ilâ 950 nci maddelerde tanımlanan suçlar dolayısıyla cezaya
hükmolunabilmesi için, fiilin kasten işlenmesi gerekir.
2. Suçun işlendiği yer ve işleyenin vatandaşlığı
Türk Ticaret Kanunu madde 407- nedir?
(1) Pay sahipleri şirket işlerine ilişkin haklarını genel kurulda
kullanırlar. Kanuni istisnalar saklıdır.
(2) Murahhas üyelerle en az bir yönetim kurulu üyesinin genel kurul toplantısında hazır
bulunmaları şarttır. Diğer yönetim kurulu üyeleri genel kurul toplantısına katılabilirler. Denetçi
(…)58 genel kurulda hazır bulunur. Üyeler ve denetçiler görüş bildirebilirler.
(3) 333 üncü madde gereğince belirlenen şirketlerin genel kurul toplantılarında Gümrük
ve Ticaret Bakanlığının temsilcisi de yer alır. Diğer şirketlerde, hangi durumlarda Bakanlık
temsilcisinin genel kurulda bulunacağı ve genel kurul toplantıları için temsilcilerin
görevlendirilmelerine ilişkin usul ve esaslar ile bunların nitelik, görev ve yetkileri ayrıca ücret
tarifeleri Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. Bakanlık
temsilcisinin toplantıya katılma giderleri ve ücretleri ilgili şirket tarafından karşılanır.
B) Görev ve yetkileri
Türk Ticaret Kanunu madde 718- nedir?
(1) Kabul, poliçedeki bedelin bir kısmına özgülenmiş bulunup da, bu
yüzden protesto düzenlenirse poliçenin bir sureti çıkarılarak protesto bu suret üzerine yazılır.
e) Birden fazla kişiye karşı düzenlenen protesto
Türk Ticaret Kanunu madde 156- nedir?
(1) Birleşmeye katılan ve 155 inci maddenin birinci fıkrasında
öngörülen şartlara uyan sermaye şirketleri, birleşme sözleşmesinde, 146 ncı maddenin birinci
fıkrasının (a) ve (f) ilâ (i) bentlerinde gösterilmiş bulunan kayıtlara yer verirler. Bu sermaye
şirketleri, 147 nci maddede öngörülen birleşme raporunu düzenlemeye ve 149 uncu maddede
düzenlenen inceleme hakkını sağlamakla yükümlü olmadıkları gibi, birleşme sözleşmesini
151 inci madde uyarınca genel kurulun onayına da sunmayabilirler.28
(2) Birleşmeye katılan ve 155 inci maddenin ikinci fıkrasında öngörülen şartlara uyan
sermaye şirketleri, birleşme sözleşmesinde, sadece, 147 nci maddenin ikinci fıkrasının (a), (b)
ve (f) ilâ (i) bentlerinde gösterilmiş bulunan kayıtlara yer verirler. Bu şirketler 147 nci
maddede öngörülen birleşme raporunu düzenlemeye ve birleşme sözleşmesini 151 inci madde
gereğince genel kurula sunmaya da zorunlu değildirler. 149 uncu maddede öngörülen
inceleme hakkının, birleşmenin tescili için ticaret siciline yapılan başvurudan otuz gün önce
sağlanmış olması gerekir.
8. Alacaklıların ve çalışanların korunması
a) Alacakların teminat altına alınması
Türk Ticaret Kanunu madde 517- nedir?
(1) Konsolide finansal tabloları hazırlamakla yükümlü işletmeler ile
konsolidasyon kapsamına giren işletmelerin belirlenmesinde ve ilgili diğer konularda Türkiye
Muhasebe Standartları geçerlidir.
(2) Konsolide finansal tablolar 515 inci maddede öngörülen esas ve ilkelere göre çıkarılır.
II – Yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu