onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 1433- nedir?
(1) Primi etkileyen sebeplerde, rizikonun hafiflemesini gerektiren
değişiklikler meydana gelmişse, prim indirilir ve gereğinde geri verilir.
(2) Sözleşmede öngörülen yüksek primin, sigorta ettirenin, rizikoyu ağırlaştıran
sebeplere ilişkin olarak bildirdiği hususlardaki yanılmalardan kaynaklanması hâlinde birinci
fıkra hükmü geçerlidir.
ee) Temerrüt
Türk Ticaret Kanunu madde 74- nedir?
(1) Türkiye Muhasebe Standartlarında aksi öngörülmemişse, işletmenin
kuruluşu ve özkaynak sağlanması amacıyla yapılan harcamalar için bilançoya aktif kalem
konulamaz.
(2) Bedelsiz olarak elde edilmiş, maddi olmayan duran varlıklar için bilançonun aktifine
kalem konulamaz; meğerki, Türkiye Muhasebe Standartlarında aksi öngörülmüş olsun.
(3) Sigorta sözleşmelerinin yapılması için gerekli olan giderler aktifleştirilemez;
meğerki, Türkiye Muhasebe Standartlarında aksi öngörülmüş olsun.
4. Karşılıklar
Türk Ticaret Kanunu madde 553- nedir?
(1) Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları,
kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde,
(…)74 hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan
sorumludurlar.75
(2) Kanundan veya esas sözleşmeden doğan bir görevi veya yetkiyi, kanuna
dayanarak, başkasına devreden organlar veya kişiler, bu görev ve yetkileri devralan kişilerin
seçiminde makul derecede özen göstermediklerinin ispat edilmesi hâli hariç, bu kişilerin fiil
ve kararlarından sorumlu olmazlar.
(3) Hiç kimse kontrolü dışında kalan, kanuna veya esas sözleşmeye aykırılıklar veya
yolsuzluklar sebebiyle sorumlu tutulamaz; bu sorumlu olmama durumu gözetim ve özen
yükümü gerekçe gösterilerek geçersiz kılınamaz.
VI – Denetçinin sorumluluğu76
Türk Ticaret Kanunu madde 793- nedir?
(1) Protestonun düzenlenmesinden veya aynı nitelikte bir belirlemeden
veya ibraz süresinin geçmesinden sonra yapılan ciro, ancak alacağın temlikinin sonuçlarını
doğurur.
(2) Tarihsiz bir cironun, protesto veya aynı nitelikte bir belirlemeden veya ibraz
süresinin geçmesinden önce yapıldığı, aksi sabit oluncaya kadar karinedir.
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
Ödeme ve Ödememe
A) Ödeme
I - Aval
Türk Ticaret Kanunu madde 17- nedir?
(1) Tacire ilişkin hükümler donatma iştirakine de aynen uygulanır.
C) Tacir olmanın hükümleri
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 321- nedir?
(1) Ticari mümessil, ticari vekil veya seyyar tacir memuru olarak
hareket ettiğini açıkça bildirmeksizin, şirket adına işlemlerde bulunan komanditer ortak, bu
işlemler nedeniyle iyiniyetli üçüncü kişilere karşı komandite ortak gibi sorumlu olur.
(2) Şirket, ticaret siciline tescil edilmeden önce işlemler yapılmışsa, komanditer, bu tür
şirket borçları için, üçüncü kişilere karşı, sorumluluğunun sınırlı olduğunun onlar tarafından
bilindiğini ispat etmediği takdirde, komandite ortak gibi sorumlu tutulur.
(3) Alacaklı, komanditerin koyduğu sermayeye biçilen değerin, bu sermayenin
konulduğu andaki değerinin altında olduğunu ispat edebilir. Aradaki fark tutarınca komanditer
sorumludur.
(4) Komanditer ortak, koymayı taahhüt ettiği sermaye tutarınca, kendisinin şirkete
girmesinden önce doğan borçlardan da sorumludur.
(5) Komanditerin, şirket yönetimine karışması sonucunu doğurmayacak şekilde öğüt
vermesi, görüş açıklaması, olağanüstü iş ve işlemler ile şirketin iş ve işlemleri üzerinde haiz
olduğu denetleme haklarını kullanması, kanunda yazılı hâllerde yönetim işlerini gören
kimselerin atanmalarına, görevden alınmalarına katılması, şirket içinde ikinci derecedeki
hizmetlerde ve görevlerde çalıştırılması, komanditer sıfatıyla sorumluluğunu etkilemez.
III - Alacaklıların durumu
1. Takip imkânı
Türk Ticaret Kanunu madde 899- nedir?
(1) 882 nci maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki düzenlemeden
farklı olarak, zıya veya hasar sebebiyle taşıyıcının sorumluluğu, taşıma sözleşmesinin ifası
için gerekli olan yükleme hacminin metreküpü başına 1.500 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır.
G) Bildirim
Türk Ticaret Kanunu madde 1382- nedir?
(1) Türk ve yabancı bayraklı bütün gemilerin kesin haczinde, ihtiyati
hacze ilişkin 1364 ilâ 1368 inci maddeler uygulanır.
(2) Gemilerin icra yoluyla haczinde, alacağın 1352 nci maddede sayılan deniz
alacaklarından olması şartı aranmaz.
2. Paraya çevirme
Türk Ticaret Kanunu madde 335- nedir?
(1) Şirket, kurucuların, kanuna uygun olarak düzenlenmiş bulunan,
sermayenin tamamını ödemeyi, şartsız taahhüt ettikleri, imzalarının noterce onaylandığı veya
ticaret sicili müdürü yahut yardımcısı huzurunda imzaladığı esas sözleşmede, anonim şirket
kurma iradelerini açıklamalarıyla kurulur. (Ek cümle: 15/7/2016-6728/67 md.) Şirketin
kuruluşunda, esas sözleşmeyi ihtiva eden kâğıtlardan değerli kâğıt bedeli alınmaz.42
(2) 355 inci maddenin birinci fıkrası hükmü saklıdır.
II - Kuruluş belgeleri
Türk Ticaret Kanunu madde 555- nedir?
(1) Şirketin uğradığı zararın tazminini, şirket ve her bir pay sahibi
isteyebilir. Pay sahipleri tazminatın ancak şirkete ödenmesini isteyebilirler.
(2) Pay sahibinin açtığı davayı hukuki ve maddi sebepler haklı gösterdiği takdirde,
mahkeme, dava giderleriyle avukatlık ücretini, bu giderler davalıya yükletilemediği hâllerde,
davacı pay sahibiyle şirket arasında, hakkaniyete göre paylaştırır.
74 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “kusurlarının
bulunmadığını ispatlamadıkça,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
75 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “yükümlülüklerini”
ibaresinden sonra gelmek üzere “kusurlarıyla” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
76 Bu madde başlığı “VI - Denetçinin ve işlem denetçilerinin sorumluluğu” iken, 26/6/2012 tarihli ve
6335 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
II - İflas hâlinde
Türk Ticaret Kanunu madde 705- nedir?
(1) Görüldükten belirli bir süre sonra ödenecek bir poliçenin vadesi,
kabul şerhinde yazılı tarihe veya protesto tarihine göre belirlenir.
(2) Kabul şerhinde tarih gösterilmemiş ve protesto da çekilmemiş olursa poliçe, kabul
eden hakkında, kabule ibraz için öngörülmüş bulunan sürenin son günü kabul edilmiş sayılır.
II - Sürelerin hesabı
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 1298- nedir?
(1) Seyrüsefere elverişli sularda tehlikeye uğramış bulunan su aracı
veya diğer eşyanın kurtarılması için yapılan her fiil veya hareket, kurtarma faaliyeti oluşturur
ve onun hakkında bu Bölüm hükümleri uygulanır.
(2) “Su aracı” teriminin kapsamına, her türlü gemi ve seyrüsefere elverişli yapı girer;
“eşya” terimi ise, kıyıya sürekli ve iradi olarak sabitlenmiş olmayan her türlü şey ile hak
kazanılmış olmayan navlun alacağını ifade eder.
(3) “Eşya” terimine;
a) Deniz yataklarındaki mineral kaynakların keşfi, çıkartılması veya işlenmesi
amacıyla kullanıldıkları sürece sabit veya yüzer platformlar ile açık deniz sondaj birimleri,
b) Deniz yatağında bulunan prehistorik, arkeolojik veya tarihi değeri olan kültür
eserleri,
girmez.
(4) “Kurtarma faaliyeti” terimine;
a) Su aracının malikinin veya kaptanının yahut araçta bulunmayan ve bulunmuş
olmayan eşyanın malikinin açık ve makul olarak karşı koymasına rağmen yürütülen faaliyetler,
b) Tehlike altında bulunan araçta çalıştırılan kişiler tarafından yürütülen faaliyetler,
c) Tehlike doğmadan önce kurulmuş bir sözleşmenin ifası amacıyla yapılan veya
yapılması gereken hizmetler,
girmez.
II- Diğer hâller
Türk Ticaret Kanunu madde 1047- nedir?
(1) Birlikte gemi ipoteğinde borçlu, 1038 inci maddenin altıncı
fıkrasında yazılı hâlde, ipotekli gemilerden yalnız birinin malikine veya onun hukuki
seleflerine rücu hakkına sahip olursa, ancak bu gemi üzerindeki ipotek kendisine geçer; diğer
gemiler üzerindekiler düşer.
eee) Alacaklının gemi malikine karşı sahip olduğu istem hakkının zamanaşımına
uğraması
Türk Ticaret Kanunu madde 333- nedir?
(1) Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca yayımlanacak tebliğle, faaliyet
alanları belirlenip, ilan edilecek anonim şirketler Gümrük ve Ticaret Bakanlığının izni ile
kurulur. Bu şirketlerin esas sözleşme değişiklikleri de aynı Bakanlığın iznine bağlıdır.
Bakanlık incelemesi sadece kanunun emredici hükümlerine aykırılık bulunup bulunmadığı
yönünden yapılabilir. Bunun dışında hukuki konumu, niteliği ve işletme konusu ne olursa
olsun anonim şirketin kuruluşu ve esas sözleşme değişiklikleri herhangi bir makamın iznine
bağlanamaz.
2. Kamu tüzel kişilerinin yönetim kurulunda temsili
Türk Ticaret Kanunu madde 996- nedir?
(1) Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, bu Bölüm hükümleri yalnız
Türk Gemi Siciline kayıtlı bulunan gemiler hakkında uygulanır.
B) Sicile kayıtlı olmayan gemilere
Türk Ticaret Kanunu madde 623- nedir?
(1) Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesi ile düzenlenir.
Şirketin sözleşmesi ile yönetimi ve temsili, müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla ortağa
veya tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir. En azından bir ortağın, şirketi yönetim
hakkının ve temsil yetkisinin bulunması gerekir.
(2) Şirketin müdürlerinden biri bir tüzel kişi olduğu takdirde, bu kişi bu görevi tüzel
kişi adına yerine getirecek bir gerçek kişiyi belirler.
(3) Müdürler, kanunla veya şirket sözleşmesi ile genel kurula bırakılmamış bulunan
yönetime ilişkin tüm konularda karar almaya ve bu kararları yürütmeye yetkilidirler.
2. Müdürlerin birden fazla olmaları
Türk Ticaret Kanunu madde 423- nedir?
(1) Genel kurul tarafından verilen kararlar toplantıda hazır bulunmayan
veya olumsuz oy veren pay sahipleri hakkında da geçerlidir.
VIII - Bilançonun onaylanmasına ilişkin karar
Türk Ticaret Kanunu madde 242- nedir?
(1) Şirkete borçlu olan kimse bu borcunu ortaklardan birinden olan
alacağı ile takas edemez.
(2) Bir ortak da kişisel alacaklısına olan borcunu şirketin aynı kişideki bir alacağı ile
takas edemez.
(3) Buna karşılık şirketin bir alacaklısı aynı zamanda ortaklardan birinin kişisel
borçlusu ise 237 ve 240 ıncı maddeler gereğince ortağın şirket borcundan dolayı şahsen takip
edilebildiği andan itibaren hem şirket alacaklısı hem de ortak takas hakkını haizdirler.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Şirketin Sona Ermesi ve Ortağın Ayrılması
A) Sona erme
I - Sebepleri
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 153- nedir?
(1) Birleşme, birleşmenin ticaret siciline tescili ile geçerlilik kazanır.
Tescil anında, devrolunan şirketin bütün aktif ve pasifi kendiliğinden devralan şirkete geçer.
(2) Devrolunan şirketin ortakları devralan şirketin ortağı olur. Ancak bu sonuç,
devralan şirketin kendi adına fakat bu şirket hesabına hareket eden kişinin elinde bulunan
paylar ile devrolunan şirketin kendi adına fakat bu şirket hesabına hareket eden kişinin elinde
bulunan paylar için doğmaz.
(3) 7/12/1994 tarihli ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun hükümleri
saklıdır.
c) İlan
Türk Ticaret Kanunu madde 1495- nedir?
(1) Lehtarın, sigortacıya karşı, istem hakkını kazanamaması hâlinde,
bu hak sigorta ettirene, onun da ölmüş olması hâlinde, mirasçılarına geçer.
IX - Grup sigortaları
Türk Ticaret Kanunu madde 1320- nedir?
(1) Geminin malikine, kiracısına, yöneticisine veya işletenine karşı
doğmuş olan aşağıdaki alacaklar sahiplerine “gemi alacaklısı hakkı” verir:
a) Ülkelerine getirilme giderleri ve onlar adına ödenmesi gereken sosyal sigorta
katılma payları da içinde olmak üzere, gemi adamlarına, gemide çalıştırılmakta olmaları
dolayısıyla ödenecek ücretlere ve diğer tutarlara ilişkin istem hakları.
b) Geminin işletilmesi ile doğrudan doğruya ilgili olarak karada veya suda meydana
gelen can kaybı veya diğer bedensel zararlardan doğan alacaklar.
c) Kurtarma ücreti.
d) Liman, kanal, diğer su yolları, karantina ve kılavuzluk için ödenecek resimler.
e) Gemide taşınan eşya, konteynerler ve yolcuların eşyalarına gelecek olan zıya veya
hasar dışında, geminin işletilmesinin sebep olduğu maddi zıya veya hasardan doğan ve haksız
fiile dayanan alacaklar.
f) Müşterek avarya garame payı alacakları.
(2) Birinci fıkranın (b) ve (e) bentlerinde yazılı alacaklar;
a) Deniz yolu ile petrol veya diğer tehlikeli ya da zararlı maddelerin taşınması ile
bağlantılı olarak ortaya çıkıp da milletlerarası sözleşmelere yahut millî mevzuata göre
kusursuz sorumluluk ve zorunlu sigorta ile ya da diğer yollardan teminat altına alınması
öngörülen zararların,
b) Radyoaktif maddelerden veya radyoaktif maddelerin zehirli ya da patlayıcı
maddeler veya nükleer yakıt yahut radyoaktif ürünler ya da atıklardan oluşan diğer tehlikeli
maddeler ile bileşiminden kaynaklanan zararların,
sonucunu oluşturdukları veya bu zararlardan doğdukları takdirde, sahiplerine gemi
alacaklısı hakkı vermezler.
(3) Türkiye’de yargı yoluyla ileri sürülen bir alacağın gemi alacaklısı hakkı verip
vermediği, Türk hukuku uyarınca belirlenir.
B) Gemi alacağının verdiği kanuni rehin hakkı
I- Kapsamı
Türk Ticaret Kanunu madde 1325- nedir?
(1) Gemi alacağının devri veya intikali ile bu alacağın verdiği kanuni
rehin hakkı da devredilmiş veya intikal etmiş olur.
VI- Düşmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 545- nedir?
(1) Tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden
silinmesi tasfiye memurları tarafından sicil müdürlüğünden istenir. İstem üzerine silinme
tescil ve ilan edilir.
(2) (Ek fıkra: 15/7/2016-6728/69 md.) Bu Kanun hükümlerine göre tasfiye olunan
şirketlerde, 2004 sayılı Kanunun 44 üncü ve 337/a maddesi hükümleri uygulanmaz.
IV - Uygulanacak diğer hükümler
Türk Ticaret Kanunu madde 213- nedir?
(1) Kollektif şirket sözleşmesine aşağıdaki kayıtların yazılması zorunludur:
a) Ortakların ad ve soyadlarıyla yerleşim yerleri ve vatandaşlıkları.
b) Şirketin kollektif olduğu.
c) Şirketin ticaret unvanı ve merkezi.
d) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde şirketin işletme konusu.
e) Her ortağın sermaye olarak koymayı taahhüt ettiği para miktarı; para niteliğinde
olmayan sermayenin değeri ve bu değerin ne suretle biçilmiş olduğu; sermaye olarak kişisel
emek konulmuşsa bu emeğin niteliği, kapsamı ve değeri.
f) Şirketi temsile yetkili kimselerin ad ve soyadları, bunların yalnız başına mı, yoksa
birlikte mi imza koymaya yetkili oldukları.
(2) Ortaklar, emredici hükümlere aykırı olmamak şartıyla, şirket sözleşmesine diledikleri
kayıtları koyabilirler.
III - Noksanlıklar
Türk Ticaret Kanunu madde 166- nedir?
(1) Bir şirket, bölünme yoluyla, malvarlığının bölümlerini var olan
şirketlere devredecekse, bölünmeye katılan şirketlerin yönetim organları tarafından bir bölünme
sözleşmesi yapılır.
(2) Bir şirket, bölünme yoluyla, malvarlığının bölümlerini yeni kurulacak şirketlere
devredecekse, yönetim organı bir bölünme planı düzenler.
29 Bu üst başlık “3. Bölünme belgelerini denetleme ve inceleme hakkı” iken, 26/6/2012 tarihli ve 6335
sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(3) Hem bölünme sözleşmesinin hem de bölünme planının yazılı şekilde yapılması ve
bunların genel kurul tarafından 173 üncü madde hükümlerine göre onaylanması şarttır.
bb) Bölünme sözleşmesinin ve bölünme planının içeriği
Türk Ticaret Kanunu madde 480- nedir?
(1) Kanunda öngörülen istisnalar dışında, esas sözleşmeyle pay
sahibine, pay bedelini veya payın itibarî değerini aşan primi ifa dışında borç yükletilemez.
(2) Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden anonim şirketlerde esas sözleşme ile yönetim
kuruluna primli pay çıkarma yetkisi tanınabilir.
(3) Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına
ilişkin hakları saklıdır.
(4) Pay devirlerinin şirketin onayına bağlı olduğu hâllerde, esas sözleşmeyle pay
sahiplerine sermaye taahhüdünden doğan borçtan başka, belli zamanlarda tekrarlanan ve konusu
para olmayan edimleri yerine getirmek yükümlülüğü de yüklenebilir. Bu ikincil yükümlülüklerin
nitelik ve kapsamları pay senetlerinin veya ilmühaberlerin arkasına yazılabilir.
B) Ödemeye çağrı
Türk Ticaret Kanunu madde 1126- nedir?
(1) Kiracı, geminin iadesine kadar doğacak denizcilik ve sorumluluk
rizikolarına karşı sigorta yaptırmak ve sigorta sözleşmesinin kurulduğunu kiraya verene
önceden bildirmekle yükümlüdür. Sigorta sözleşmesinde ve poliçesinde, kiraya verenin ismen
bildirilmesi ve sigortanın “kimin olacaksa onun lehine” yaptırılması zorunludur.
VI- Gemi adamlarının çalıştırılması
Türk Ticaret Kanunu madde 539- nedir?
(1) Tasfiye memurlarına Kanunla tanınmış yetkiler devredilemez;
ancak, belirli uygulama işlemlerinin yapılabilmesi için, tasfiye memurlarından biri diğerine
veya üçüncü bir kişiye temsil yetkisi verebilir.
(2) Tasfiye memurlarının üçüncü kişilerle tasfiye amacı dışında yaptığı işlemler şirketi
bağlar; meğerki, üçüncü kişinin işlemin tasfiye amacının dışında olduğunu bildiği veya hâlin
gereğinden bilmemesinin mümkün olamayacağı ispat edilsin. Tasfiyenin sadece tescil ve ilan
edilmesi, bu hususun ispatı için yeterli delil değildir.
(3) Tasfiye memurları birden fazla ise, aksi genel kurul kararında veya esas sözleşmede
öngörülmemişse, şirketin bağlanabilmesi için imzaya yetkili iki tasfiye memurunun şirket
unvanı altında imza atması gereklidir. Tasfiye hâlindeki şirketi tasfiye ile ilgili konularda
mahkemelerde ve dış ilişkide tasfiye memurları temsil eder.
(4) Tasfiye memurunun görevini yerine getirdiği sırada işlediği haksız fiilden şirket de
sorumludur.
II - Tasfiye işleri
1. İlk envanter ve bilanço
Türk Ticaret Kanunu madde 475- nedir?
(1) Sermaye, ancak alacaklılara verilen sürenin sona ermesinden ve beyan
edilen alacakların ödenmesinden veya teminat altına alınmasından sonra azaltılabilir; aksi hâlde
alacaklılar şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde sermayenin
azaltılması işleminin tescilinin ilan edilmesinden itibaren iki yıl içinde sermayenin azaltılmasının
iptali davası açabilirler. Teminatın yetersizliği hâlinde de yargı yolu açıktır.
(2) Azaltma kararının uygulanabilmesi için, pay senetleri miktarının, değiştirme veya
damgalama yoluyla ya da diğer bir şekilde azaltılmasının gerekli olduğu hâllerde bu husus
için yapılan ihtara rağmen geri verilmeyen pay senetleri şirketçe iptal edilebilir. Tebliğde
şirkete geri verilmeyen senetlerin iptal edilecekleri yazılır.
(3) Pay sahiplerinin, değiştirilmek üzere şirkete geri verdikleri pay senetlerinin
miktarı, karar gereğince değiştirmeye yetmezse, bu senetler iptal olunarak bunların
karşılığında verilmesi gereken yeni senetler satılıp paylarına düşen miktar şirkette saklanır.
(4) Yukarıdaki fıkralarla, 473 ve 474 üncü maddelerde yazılı şartlara uyulmuş
olduğunu gösteren belgeler ibraz edilmedikçe esas sermayenin azaltılmasına dair karar ve
sermayenin gerçekten azaltılmış olması olgusu ticaret siciline tescil olunamaz.
ALTINCI BÖLÜM
Pay ve Sermaye Koyma Borcu
BİRİNCİ AYIRIM
Pay
A) Genel hükümler
I - Asgari itibarî değer
Türk Ticaret Kanunu madde 1100- nedir?
(1) Tespit için kaptan, bütün gemi adamlarının ad ve soyadlarını
gösteren bir cetvel, gemi jurnali ve olayla ilgili mevcut diğer belgelerle birlikte 1098 inci
maddede belirtilen mahkemeye veya konsolosluğa başvurur.
(2) Başvuru üzerine mahkeme veya konsolosluk, tespit için mümkün olduğu kadar
yakın bir gün belirler ve bunu uygun olan bir şekilde ilan eder. Ancak, gecikmesinde sakınca
görülen hâllerde ilandan vazgeçilebilir.
(3) Gemi veya yükle ilgili olanlarla kaza ile ilgili diğer kişiler, mahkemede veya
konsoloslukta bizzat bulunabilecekleri gibi, bir vekil de bulundurabilirler.
(4) Kaptan, gemi jurnaline dayalı olarak gerekli açıklamalarda bulunur. Gemi jurnali,
mahkemeye veya konsolosluğa getirilemiyorsa veya tutulması zorunlu değilse, bu hâllerin
sebepleri bildirilmelidir.
(5) Hâkim veya konsolos, gerek gördüğünde gemi adamlarından mahkemeye
gelmemiş olanları dinleyebileceği gibi, olayların yeterince anlaşılması için kaptan ve diğer
gemi adamlarına istediğini de sorabilir.
(6) Kaptana, diğer gemi adamlarına ve olayla ilgisi bulunanlara doğru söylemeleri
gerektiği ihtar olunur.
4. Tutanağın aslının saklanması
Türk Ticaret Kanunu madde 1439- nedir?
(1) Sigortacı için önemli olan bir husus bildirilmemiş veya yanlış
bildirilmiş olduğu takdirde, sigortacı 1440 ıncı maddede belirtilen süre içinde sözleşmeden
cayabilir veya prim farkı isteyebilir. İstenilen prim farkının on gün içinde kabul edilmemesi
hâlinde, sözleşmeden cayılmış kabul olunur. Önemli olan bir hususun sigorta ettirenin kusuru
sonucu öğrenilememiş olması veya sigorta ettiren tarafından önemli sayılmaması durumu
değiştirmez.
(2) Rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sigorta ettirenin ihmali ile beyan
yükümlülüğü ihlal edildiği takdirde, bu ihlal tazminatın veya bedelin miktarına yahut
rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre tazminattan
indirim yapılır. Sigorta ettirenin kusuru kast derecesinde ise beyan yükümlülüğünün ihlali ile
gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacının tazminat veya bedel ödeme borcu
ortadan kalkar; bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki
oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder.
fff) Caymanın şekli ve süresi
Türk Ticaret Kanunu madde 870- nedir?
(1) Taşıma ücreti, eşyanın tesliminde ödenir. Taşıyıcı, taşıma ücretinden
başka, eşya için yapılan, duruma ve şartlara göre gerekli olan giderleri de isteyebilir.
(2) Bir taşıma veya teslim engelinden dolayı, taşıma, süresinden önce sona erdirilirse,
taşıyıcı, taşımanın tamamlanan kısmıyla orantılı olarak taşıma ücretine hak kazanır. Engel,
taşıyıcının riziko alanına giren bir sebepten kaynaklanmışsa, taşıyıcı, ancak gönderenin
menfaatine olduğu ölçüde taşımanın tamamlanmış bulunan kısmı hakkında istemde bulunabilir.
(3) Taşımanın başlamasından sonra fakat teslim yerine ulaşılmasından önce bir
gecikme olursa ve bu gecikme gönderenin riziko alanına giren bir nedenden kaynaklanmışsa,
taşıyıcı, taşıma ücretinin yanında uygun bir bedel de isteyebilir.
(4) Taşıma ücreti eşyanın sayısı, ağırlığı veya başka ölçüyle gösterilen miktarına göre
kararlaştırılmışsa, taşıma ücretinin hesaplanmasında, bu konuda taşıma veya yük senedindeki
kayıtların doğru olduğu varsayılır. Bu varsayım, kayıtların doğruluğunu denetleme konusunda
uygun araçların hazır bulunmadığına ilişkin çekince konulmuş olması hâlinde de geçerlidir.
XVI - Gönderilenin hakları ve ödeme borcu
Türk Ticaret Kanunu madde 1151- nedir?
(1) Taşıyan, eşyayı güvertede taşıyamaz ve küpeşteye asamaz.
(2) Taşıyan, eşyayı ancak yükleten ile arasındaki anlaşmaya veya ticari teamüle
uygunsa ya da mevzuat gereği zorunluysa güvertede taşıyabilir.
(3) Taşıyan, eşyanın güvertede taşınması veya taşınabileceği hususunda yükleten ile
anlaştığı takdirde denizde taşıma senedine bu yolda yazılı bir kaydı düşmesi gerekir. Böyle bir
kaydın düşülmemesi hâlinde, güvertede taşıma hususunda bir anlaşmanın varlığını ispat yükü
taşıyana aittir; şu kadar ki, taşıyan, denizde taşıma senedini iyiniyetle iktisap eden gönderilen
dâhil üçüncü kişilere karşı böyle bir anlaşmayı ileri sürmek hakkına sahip değildir.
(4) Eşyanın güvertede taşınmış olması birinci veya ikinci fıkraya aykırı ise, taşıyan,
güvertede taşımadan ileri gelen zıya, hasar veya geç teslimden 1178 ve 1179 uncu maddelere
göre sorumlu olur. Taşıyanın sorumluluğunun sınırları hakkında, yerine göre, 1186 veya 1187
nci maddeler uygulanır.
(5) Eşyanın ambarda taşınması hakkındaki açık anlaşmaya aykırı olarak güvertede
taşınması, taşıyanın, 1187 nci madde anlamında bir fiili veya ihmali sayılır.
VI- Süreler
1. Hazırlık bildirimi
Türk Ticaret Kanunu madde 171- nedir?
(1) Bölünmeye katılan şirketlerden her biri, genel kurulun kararından
iki ay önce, merkezlerinde, halka açık anonim şirketler ayrıca Sermaye Piyasası Kurulunun
uygun gördüğü yerlerde;
a) Bölünme sözleşmesini veya bölünme planını,
b) Bölünme raporunu,
c) (Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
d) Son üç yılın finansal tabloları ile faaliyet raporlarını ve varsa ara bilançoları,
bölünmeye katılan şirketlerin ortaklarının incelemesine sunar.
(2) Tüm ortakların onaylaması hâlinde küçük ve orta ölçekli şirketler birinci fıkrada
öngörülen inceleme hakkından vazgeçebilirler.
(3) Ortaklar, bölünmeye katılan şirketlerden, birinci fıkrada sayılan belgelerin
kopyalarının kendilerine verilmesini isteyebilirler. Suretler için bedel veya herhangi bir gider
karşılığı istenemez.
(4) Bölünmeye katılan şirketlerden her biri, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde,
sermaye şirketleri ayrıca internet sitesinde, inceleme yapma haklarına işaret eden bir ilan
30 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “küçük” ibaresi
“küçük ve orta”şeklinde değiştirilmiştir.
yayımlarlar.
e) Malvarlığındaki değişikliklerle ilgili bilgiler