onderveli/ttkmevzuat huggingface dataset:
Türk Ticaret Kanunu madde 36- nedir?
(1) Ticaret sicili kayıtları nerede bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü
15 24/12/2024 tarihli ve 32762 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ticaret Bakanlığının 6102 Sayılı
Türk Ticaret Kanununa Göre 2025 Yılında Uygulanacak Olan İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliği
ile bu bentteki 1/1/2025 ile 31/12/2025 tarihleri arasında uygulanacak idari para cezası miktarı metne
parantez içinde siyah puntolarla işlenmiştir.
16 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tüzükte” ibaresi
“Kanunun 26 ncı maddesine göre çıkarılacak yönetmelikte” şeklinde değiştirilmiştir.
kişiler hakkında, tescilin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği; ilanın tamamı aynı
nüshada yayımlanmamış ise, son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren
hukuki sonuçlarını doğurur. Bu günler, tescilin ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak
olan sürelere de başlangıç olur.
(2) Bir hususun tescil ile beraber derhâl üçüncü kişiler hakkında sonuç doğuracağına
veya sürelerin derhâl işleyeceğine ilişkin özel hükümler saklıdır.
(3) Üçüncü kişilerin, kendilerine karşı sonuç doğurmaya başlayan sicil kayıtlarını
bilmediklerine ilişkin iddiaları dinlenmez.
(4) Tescili zorunlu olduğu hâlde tescil edilmemiş veya tescil edilip de ilanı zorunlu
iken ilan olunmamış bir husus, ancak bunu bildikleri veya bilmeleri gerektiği ispat edildiği
takdirde, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir.
2. Görünüşe güven
Türk Ticaret Kanunu madde 1024- nedir?
(1) İpotekli alacaklı, ipoteği sigortacıya bildirmişse, sigorta priminin
zamanında ödenmemesi ve bu yüzden sigorta ettirene bir ödeme süresi belirlenmesi
durumunda, sigortacının bunu gecikmeksizin alacaklıya bildirmesi gereklidir. Sigorta
priminin ödenmemesi nedeniyle sürenin sonunda sigorta sözleşmesinin feshedilmesinde de
aynı hüküm geçerlidir.
(2) Sigorta sözleşmesinin, feshin bildirimi, cayma veya diğer herhangi bir sebeple
süresinden önce sona ermesi durumunda, sigortacının ipotekli alacaklıya sigorta
sözleşmesinin sona erdiğini veya henüz sona ermemişse, sona ereceği tarihi bildirmesi
gerekir. İpotekli alacaklı hakkında sigorta sözleşmesinin süresinden önce sona ermesini
gerektiren sebepler, ancak bu bildirimden veya ipotekli alacaklının onları herhangi bir şekilde
öğrendiği tarihten itibaren iki hafta geçmekle hüküm ifade eder.
(3) Sigorta sözleşmesinin, sigorta priminin süresinde ödenmemesi yüzünden feshedilmesi
veya sigortacının iflası üzerine son bulması hâlinde ikinci fıkra hükmü uygulanmaz.
(4) Sigortacı, sigorta ettiren ile, sigorta bedelini azaltan veya sigortacının sorumlu
olduğu tehlikenin kapsamını daraltan bir anlaşma yaptığı takdirde, ikinci fıkranın birinci
cümlesi hükmü kıyas yoluyla uygulanır.
(5) Sigorta sözleşmesi, sigorta ettirenin, aşkın veya çifte sigorta sebebiyle
malvarlığında haksız olarak bir fazlalık elde etmek kastıyla kurulmuş olması dolayısıyla
geçersiz olursa, sigortacı, gemi ipoteğini bildirmiş olan ipotekli alacaklıya karşı geçersizlik
iddiasında bulunamaz. Bununla beraber, sigortacının ipotekli alacaklıya geçersizliği
bildirmesinden veya alacaklının bunu herhangi bir şekilde öğrenmesinden itibaren iki hafta
geçmekle sigorta ilişkisi ipotekli alacaklıya karşı da sona ermiş olur.
bbb) Birden çok sigortacının varlığında
Türk Ticaret Kanunu madde 1314- nedir?
(1) Kurtarılan şeyler 1303 üncü maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi
uyarınca teslim alınırken, borçlular, kurtaranın bu Bölümde düzenlenen alacaklarından kendi
paylarına düşen paraları ödemek veya kurtaranın istemi üzerine bu paralar için faizi ve
yargılama giderlerini de kapsayacak şekilde teminat göstermek zorundadır.
5. Rehin hakları
Türk Ticaret Kanunu madde 355- nedir?
(1) Şirket ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
(2) Tescilden önce şirket adına işlem yapanlar ve taahhütlere girişenler, bu işlem ve
taahhütlerden şahsen ve müteselsilen sorumludurlar. Ancak, işlem ve taahhütlerin, ileride
kurulacak şirket adına yapıldığı açıkça bildirilmiş ve şirketin ticaret siciline tescilinden sonra üç
aylık süre içinde bu taahhütler şirket tarafından kabul olunmuşsa, yalnız şirket sorumlu olur.
(3) Şirketçe kabul olunmadığı takdirde kuruluş giderleri kurucular tarafından
karşılanır. Bunların pay sahiplerine rücu hakları yoktur.
C) Kanuna karşı hile
Türk Ticaret Kanunu madde 554- nedir?
(Değişik: 26/6/2012-6335/29 md.)
(1) Şirketin ve şirketler topluluğunun yılsonu ve konsolide finansal tablolarını,
raporlarını, hesaplarını denetleyen denetçi ve özel denetçiler; kanuni görevlerinin yerine
getirilmesinde kusurlu hareket ettikleri takdirde, hem şirkete hem de pay sahipleri ile şirket
alacaklılarına karşı verdikleri zarar dolayısıyla sorumludur.
B) Şirketin zararı
I - Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 345- nedir?
(1) Nakdî ödemeler, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık
Kanununa bağlı bir bankada, kurulmakta olan şirket adına açılacak özel bir hesaba, sadece
şirketin kullanabileceği şekilde yatırılır. Taahhüt edilen payların, kanunda veya esas
sözleşmede öngörülmüş bulunan ve kanunda yazılı olandan daha yüksek olan tutarlarının
ödendiği, ticaret siciline yöneltilecek bir banka mektubu ile ispatlanır. Banka, bu tutarı,
şirketin tüzel kişilik kazandığını bildiren bir sicil müdürlüğü yazısının sunulması üzerine,
sadece şirkete öder.
46 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “,işlem denetçisi”
ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
(2) Şirket, 335 inci maddenin birinci fıkrasında öngörülen noter onayı veya şirket
sözleşmesinin ticaret sicili müdürü yahut yardımcısı huzurunda imzalanma tarihinden
itibaren, üç ay içinde tüzel kişilik kazanamadığı takdirde, bu hususu doğrulayan bir sicil
müdürlüğü yazısının sunulması üzerine, bedeller banka tarafından sahiplerine geri verilir.47
3. Halka arzedilecek paylar
Türk Ticaret Kanunu madde 107- nedir?
(1) Özel ve yazılı bir yetki almadan acente, müvekkili adına sözleşme
yapmaya yetkili değildir.
(2) Acentelere müvekkilleri adına sözleşme yapma yetkisi veren belgelerin, acente
tarafından tescil ve ilan ettirilmesi zorunludur.
IV - Yetkisizlik
Türk Ticaret Kanunu madde 428- nedir?
(Mülga: 15/2/2018-7099/23 md.)
c) Tevdi eden temsilcisi
Türk Ticaret Kanunu madde 464- nedir?
(1) Şartlı olarak artırılan sermayenin toplam itibarî değeri sermayenin
yarısını aşamaz.
(2) Yapılan ödeme, en az, nominal değere eşit olmalıdır.
3. Esas sözleşmedeki dayanak
Türk Ticaret Kanunu madde 491- nedir?
(1) Bedeli tamamen ödenmemiş nama yazılı paylar, ancak şirketin
onayı ile devrolunabilir; meğerki, devir, miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi
hükümleri veya cebrî icra yoluyla gerçekleşsin.
(2) Şirket, sadece, devralanın ödeme yeterliliği şüpheli ise ve şirketçe istenen teminat
verilmemişse onay vermeyi reddedebilir.
II - Esas sözleşmeyle sınırlama
1. İlkeler
Türk Ticaret Kanunu madde 1274- nedir?
(1) Müşterek avarya garame paylarının kişisel borçluları, garameye
girecek olan geminin müşterek avarya hareketinin meydana geldiği andaki donatanı, navlunun
boşaltma tarihindeki alacaklısı ve diğer eşyanın boşaltma tarihindeki malikidir.
(2) Garameye girecek eşyanın gönderileni, eşyayı teslim alırken bunlara bir garame payı
düşmüş olduğunu biliyor ise, bu pay için eşya teslim edilmiş olmasaydı o eşyanın paraya
çevrilmesi hâlinde garame payı ne oranda ödenecek idiyse o oranda eşyanın teslim zamanındaki
değerine kadar şahsen sorumludur.
II- Alacaklıların rehin hakları
1. Genel olarak
Türk Ticaret Kanunu madde 573- nedir?
(1) Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından
bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye
paylarının toplamından oluşur.
(2) Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas
sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim
yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.
(3) Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için
kurulabilir.
B) Ortakların sayısı
Türk Ticaret Kanunu madde 887- nedir?
(1) Taşıyıcının yardımcılarından birine karşı, eşyanın zıyaı, hasarı veya
geç teslimi sebebiyle, sözleşme dışı sorumluluktan doğan istemler ileri sürülmüşse, o kişi bu
Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma sebeplerine ve sorumluluk sınırlamalarına
dayanabilir. Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana
gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiille veya ihmalle sebebiyet verilmişse birinci
cümle hükmü uygulanmaz.
XII - Fiilî taşıyıcı
Türk Ticaret Kanunu madde 587- nedir?
(1) Şirket sözleşmesinin tamamı, kurucuların imzalarının ticaret sicili
müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalandığı tarihi izleyen otuz gün
içinde, şirketin merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesinde ilan olunur. Tescil ve ilan edilen şirket sözleşmesine, aşağıda sayılanlar dışında,
36 ncı maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanmaz:8687
a) Şirket sözleşmesinin tarihi.
b) Şirketin ticaret unvanı ve merkezi.
c) Esas noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış şekilde şirketin işletme konusu; şirket
sözleşmesinde bu konuda bir hüküm varsa, şirketin süresi.
d) Esas sermayenin itibarî değeri.
e) Gerçek kişi ortağın adı ve soyadı, yerleşim yeri, tüzel kişi ortakların unvanı,
merkezleri ve her ortağın üstlendiği esas sermaye payları.
f) Ayni sermayenin konusu ve bu tür sermayenin karşılığında verilecek esas sermaye
payları; bir aynın devralınması hâlinde ilgili sözleşmenin konusu, sözleşmenin karşı tarafı,
şirketin borçlandığı karşı edim; özel menfaatlerin içerik ve değeri.
g) Öngörülmüş ise, intifa senetlerinin sayısı ve bunlara sağlanan hakların içeriği.
h) Müdürlerin ve şirketi temsile yetkili diğer kişilerin adları, soyadları veya unvanları
86 15/7/2016 tarihli ve 6728 sayılı Kanunun 67 nci maddesi ile bu fıkraya “onaylanmasını”
ibaresinden sonra gelmek üzere “veya şirket sözleşmesinin ticaret sicili müdürü yahut yardımcısı
huzurunda imzalandığı tarihi” ibaresi eklenmiştir.
87 15/2/2018 tarihli ve 7099 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi ile bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan
“noterce onaylanmasını veya şirket sözleşmesinin ticaret sicili müdürü yahut yardımcısı” ibaresi
“ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin” şeklinde değiştirilmiştir.
ve yerleşim yerleri.
ı) Temsil yetkisinin kullanılma şekli.
i) Denetçinin yerleşim yeri, merkezi, varsa ticaret siciline tescil edilmiş şubesi (…)88
j) Şirket sözleşmesinde öngörülmüş bulunan imtiyaz, ek yükümlülük veya yan edim
yükümlülükleri, esas sermaye payları ile ilgili önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve
alım hakları.
k) Şirket tarafından yapılacak olan ilanların şekli, türü ve şirket sözleşmesinde bu
konuda bir hüküm bulunduğu takdirde, müdürlerin ortaklara ne şekilde bildirimde
bulunacakları.
III - Tüzel kişilik
Türk Ticaret Kanunu madde 78- nedir?
(1) Finansal tablolarında yer alan varlıklar ile borçlarla ilgili olarak,
aşağıdakilerle sınırlı olmamak ve Türkiye Muhasebe Standartlarında öngörülen ilkeler de
dikkate alınmak üzere şu değerleme ilkeleri geçerlidir:
a) Bir önceki dönemin kapanış bilançosundaki değerler ile faaliyet döneminin açılış
bilançosundaki değerler birbirinin aynı olmalıdır.
b) Fiilî veya hukuki duruma aykırı olmadıkça, değerlemelerde işletme faaliyetinin
sürekliliğinden hareket edilir.
c) Bilanço kapanış gününde, varlıklar ve borçlar teker teker değerlendirilir.
d) Değerleme ihtiyatla yapılmalıdır; özellikle de bilanço gününe kadar doğmuş bulunan
bütün muhtemel riskler ve zararlar, bunlar bilanço günü ile yılsonu finansal tablolarının
düzenlenme tarihi arasında öğrenilmiş olsalar bile, dikkate alınır; kazançlar bilanço günü
itibarıyla gerçekleşmişlerse hesaba katılır. Değerlemeye ilişkin olumlu ve olumsuz farkların
dönem sonuçlarıyla ilişkilendirilmesinde Türkiye Muhasebe Standartlarındaki esaslara uyulur.
e) Faaliyet yılının gider ve gelirleri, ödeme ve tahsilat tarihlerine bakılmaksızın
yılsonu finansal tablolarına alınırlar.
f) Önceki yılsonu finansal tablolarında uygulanmış bulunan yöntemler korunur.
(2) Standartlarda öngörülen hâllerde ve istisnai durumlarda birinci fıkradaki ilkelerden
ayrılınabilir.
2. Varlıklar ile borçların değerleme ölçüleri
Türk Ticaret Kanunu madde 128- nedir?
(1) Her ortak, usulüne göre düzenlenmiş ve imza edilmiş şirket
sözleşmesiyle koymayı taahhüt ettiği sermayeden dolayı şirkete karşı borçludur.
(2) Şirket sözleşmesinde veya esas sözleşmede bilirkişi tarafından belirlenen
değerleriyle yer alan taşınmazlar tapuya şerh verildiği, fikrî mülkiyet hakları ile diğer
değerler, varsa özel sicillerine, bu hüküm uyarınca kaydedildikleri ve taşınırlar güvenilir bir
kişiye tevdi edildikleri takdirde ayni sermaye kabul olunur. Özel sicile yapılan kayıt iyiniyeti
kaldırır.
(3) Sermaye olarak taşınmaz mülkiyeti veya taşınmaz üzerinde var olan veya
kurulacak olan ayni bir hakkın konulması borcunu içeren şirket sözleşmesi hükümleri, resmî
şekil aranmaksızın geçerlidir.
(4) Paradan başka ekonomik bir değer veya bir taşınırın sermaye olarak konulmasının
borçlanılması hâlinde şirket, tüzel kişilik kazandığı andan itibaren bunlar üzerinde malik
sıfatıyla doğrudan tasarruf edebilir.
(5) Taşınmaz mülkiyetinin veya diğer ayni bir hakkın sermaye olarak konulması
hâlinde, şirketin bunlar üzerinde tasarruf edebilmesi için tapu siciline tescil gereklidir.
(6) Mülkiyet ve diğer ayni hakların tapu siciline tescili istemi ile diğer sicillere
yapılacak tescillerle ilgili bildirimler, ticaret sicili müdürü tarafından, ilgili sicile resen ve
hemen yapılır. Şirketin tek taraflı istemde bulunabilme hakkı saklıdır.
(7) Şirket, her ortağın sermaye koyma borcunu yerine getirmesini isteyebileceği ve
dava edebileceği gibi, yerine getirmede gecikme sebebiyle uğradığı zararın tazminini de
isteyebilir. Tazminat istemi için ihtar şarttır. Şahıs şirketlerinde bu davayı ortaklar da açabilir.
(8) Ortaklarca, sermaye olarak konulması taahhüt edilen hakların korunması için,
kurucular tarafından ortaklar aleyhine ihtiyati tedbir istenebilir. Tedbir üzerine açılacak
davalar için, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda öngörülen süre ancak şirketin tescil ve
ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlar.
2. Temerrüt faizi
Türk Ticaret Kanunu madde 367- nedir?
(1) Yönetim kurulu esas sözleşmeye konulacak bir hükümle,
düzenleyeceği bir iç yönergeye göre, yönetimi, kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim
kurulu üyesine veya üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir. Bu iç yönerge şirketin
yönetimini düzenler; bunun için gerekli olan görevleri, tanımlar, yerlerini gösterir, özellikle
kimin kime bağlı ve bilgi sunmakla yükümlü olduğunu belirler. Yönetim kurulu, istem
üzerine pay sahiplerini ve korunmaya değer menfaatlerini ikna edici bir biçimde ortaya koyan
alacaklıları, bu iç yönerge hakkında, yazılı olarak bilgilendirir.
(2) Yönetim, devredilmediği takdirde, yönetim kurulunun tüm üyelerine aittir.
4. Ticari mümessil ve vekiller
Türk Ticaret Kanunu madde 1366- nedir?
(1) İhtiyati haczine karar verilen bütün gemiler, bayrağı ve hangi
sicile kayıtlı oldukları dikkate alınmaksızın, icra müdürü tarafından seferden menedilerek
muhafaza altına alınır. Geminin ihtiyaten haczedilerek seferden menedildiği, kaptana veya
malike ya da malik olmayan donatana yahut bunların bir temsilcisine tebliğ edilir. Gemi,
tebligat yapılan kişiye yediemin sıfatıyla bırakılır. Yediemine, görevi ve Türk Ceza
Kanununun 289 uncu maddesinden doğan cezai sorumluluk dâhil olmak üzere, kanuni
sorumlulukları hatırlatılır.
(2) Haczi uygulayan memurun düzenleyeceği ihtiyati haciz tutanağında, geminin
adıyla belirtilmesi yeterlidir; değerinin yazılması gerekmez. Taraflardan birinin istemi
üzerine, geminin değeri icra mahkemesince saptanır; bu saptamaya dosyadan anlaşılan
ilgililer çağırılır.
(3) İcra müdürü, ihtiyati haciz kararını derhâl, geminin bulunduğu bölgeden sorumlu
sahil güvenlik komutanlığına veya emniyet teşkilatına, liman başkanlığına ve gümrük
idaresine bildirir.
(4) İcra müdürü, ihtiyati haciz kararını, kararın uygulanmasını izleyen ilk iş gününde
geminin kayıtlı olduğu sicile ve yabancı bayraklı gemilerde, geminin bayrağını taşıdığı
devletin en yakın konsolosluğuna bildirir.
d) Geminin seferde olması
Türk Ticaret Kanunu madde 907- nedir?
(1) Sefer, taşıma sözleşmesinin yapılmasından sonra fakat hareketten
önce ortaya çıkan bir sebep dolayısıyla yapılmamışsa, aşağıdaki hükümler uygulanır:
a) Ölüm, hastalık veya bunun gibi bir mücbir sebep dolayısıyla sefer yapılamamışsa,
sözleşme, taraflardan hiçbirine tazmin yükümlülüğü doğurmaksızın kendiliğinden geçersiz olur.
b) Sefer, taşıma aracıyla ilgili olup taşıyıcı için kusur oluşturmayan, iki tarafın da
kusurundan doğup yolculuğa engel bulunan veya yolculuğu tehlikeli duruma sokan bir sebep
dolayısıyla yapılmamışsa, sözleşme, taraflardan hiçbirine tazmin yükümlülüğü doğurmaksızın
kendiliğinden geçersiz olur.
c) Sefer, taşıyıcının fiili veya ihmali sebebiyle yapılmamışsa, yolcu tazminat isteyebilir.
d) Sefer, herhangi bir sebeple yapılmamış ve yolcu da o sefer için saatinde gerekli
yerde bulunamamışsa, o seferi izleyen seferlerden birinde, aynı düzeydeki bir araçla ve aynı
düzeydeki bir yerde seyahat etme hakkını haizdir; meğerki, bu istemin yerine getirilmesi
taşıyıcı yönünden imkânsız olsun veya büyük bir mali yük oluştursun. Yolcuya sefer
öneremeyen taşıyıcı bilet ücretinin üç katı tutarında tazminat öder. Seferin yapılamamasında
taşıyıcının kusuru yoksa, yolcu aynı şartlarla kendisine önerilen seferi, haklı bir sebep
göstermeksizin reddederse taşıma ücretini öder.
e) (a), (b) ve (c) bentlerinde anılan hâllerde taşıyıcı, peşin almış olduğu taşıma ücretini
geri verir.
C) Seferin gecikmesi
I - Hareketin gecikmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 958- nedir?
(1) Türk gemisi olmayan gemilerle, yabancı bir gemi siciline kayıtlı
bulunan Türk gemileri, donanmaya bağlı harp gemileri, yardımcı gemiler ve Devlet, il özel
idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişilerine ait münhasıran bir kamu hizmetinin
görülmesine özgülenmiş gemiler Türk Gemi Siciline tescil olunamaz.
B) Geminin tescili
I- İstem
1. Şekli
Türk Ticaret Kanunu madde 713- nedir?
(1) Vadede poliçe ödenmemişse hamil, cirantalara, düzenleyene ve
poliçe dolayısıyla taahhüt altına girmiş olan diğer kişilere başvurabilir.
(2) Hamil;
a) Kabulden tamamen veya kısmen kaçınılmış,
b) Poliçeyi kabul etmiş olsun olmasın, muhatap iflas etmiş veya bir ilamla ispatlanmamış
olsa da sadece ödemelerini tatil etmiş veya aleyhindeki herhangi bir icra takibi semeresiz kalmış
veya
c) Kabul için arz edilmesi menedilen bir poliçenin düzenleyeni iflas etmiş,
olursa vadenin gelmesinden önce de aynı başvurma hakkını haizdir.
II - Protesto
1. Süreler ve şartları
Türk Ticaret Kanunu madde 203- nedir?
(1) Bir ticaret şirketi bir sermaye şirketinin paylarının ve oy haklarının
doğrudan veya dolaylı olarak yüzde yüzüne sahipse, hâkim şirketin yönetim kurulu,
topluluğun belirlenmiş ve somut politikalarının gereği olmak şartıyla, kaybına sebep
verebilecek sonuçlar doğurabilecek nitelik taşısalar bile, bağlı şirketin yönlendirilmesine ve
yönetimine ilişkin talimat verebilir. Bağlı şirketin organları talimata uymak zorundadır.
b) İstisna
Türk Ticaret Kanunu madde 615- nedir?
(Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Şirketin Organları
A) Genel kurul
I - Yetkiler
Türk Ticaret Kanunu madde 941- nedir?
(1) Bir Türk gemisi, kendilerine ait olduğu takdirde Türk Bayrağı
çekme hakkını kaybedeceği kişilere, en az bir yıl süreyle kendi adlarına işletilmek üzere
bırakılmış olursa, malikin istemi üzerine Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı,
bırakma süresince, o ülke kanunları buna imkân sağlıyorsa geminin yabancı bayrak
çekmesine izin verebilir. Bu izin sona ermedikçe veya kanuni sebeplerle geri alınmadıkça
gemi Türk Bayrağı çekemez.
(2) Türk gemisi olmayan bir gemi, ona Türk Bayrağı çekebilecek kişilere en az bir yıl
süreyle kendi adlarına işletilmek üzere bırakılmışsa, malikin rızası alınmış olmak, Türk
mevzuatının kaptan ve gemi zabitleri hakkındaki hükümlerine uyulmak ve yabancı kanunda
da bunu engelleyen bir hüküm bulunmamak şartıyla, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme
Bakanlığı geminin Türk Bayrağı çekmesine izin verebilir. Şu kadar ki, izin alan kişi, her iki
yılda bir, izin için gerekli şartların varlığını sürdürdüğünü ispatlamakla yükümlüdür.
(3) İkinci fıkrada belirtilen gemiler, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca
tutulacak özel bir sicile kaydolunur.
III- Türk Bayrağı çekme hakkının kaybedilmesi
Türk Ticaret Kanunu madde 485- nedir?
(1) Esas sözleşmede aksi öngörülmemişse, payın türü dönüştürme yolu
ile değiştirilebilir. Dönüştürme esas sözleşmenin değiştirilmesiyle yapılır. Dönüştürmenin
kanunen öngörüldüğü hâllerde yönetim kurulu gerekli kararı alarak derhâl uygular ve bunun
esas sözleşmeye yansıtılması girişimini hemen başlatır.
(2) Nama yazılı pay senetlerinin hamiline yazılı pay senetlerine dönüştürülebilmesi
için payların bedellerinin tamamen ödenmiş olması şarttır.
II - Pay senedi bastırılması
Türk Ticaret Kanunu madde 794- nedir?
(1) Çekte yazılı bedelin ödenmesi, kısmen veya tamamen aval ile
teminat altına alınabilir.
(2) Bu teminat, muhatap hariç olmak üzere üçüncü bir kişi veya çek üzerinde imzası
bulunan bir kişi tarafından da verilebilir.
II - Muacceliyet
Türk Ticaret Kanunu madde 845- nedir?
(1) Gümrük resmi ve diğer resim, harç ve vergilerle tevdi olunan mallar
için umumi mağaza tarafından yapılan giderler ve mağazanın ücreti satış bedelinden,
öncelikle ödenir.
(2) Birinci fıkrada yazılı paralar ve teminat altına alınan borç ödendikten sonra bakiye,
makbuz senedi hamiline ödenmek üzere mağaza sahibine verilir.
3. Başvurma hakkı
Türk Ticaret Kanunu madde 738- nedir?
(1) Hamil, vadede veya vadeden önce başvurma haklarını kullanabileceği
bütün hâllerde, araya girerek ödeme yapabilir.
(2) Araya girerek ödeme, lehine ödenecek kişinin ödemeye zorunlu olduğu tutarın
tamamını kapsar.
(3) Bu ödemenin en geç, ödememe protestosunun çekilmesi için belirli olan son günün
ertesi günü yapılması gerekir.
2. Hamilin ibraz yükümlülüğü
Türk Ticaret Kanunu madde 163- nedir?
(1) Devralan şirket sermayesini, devreden şirketin ortaklarının haklarını
koruyacak miktarda artırır.
(2) Bölünmede, ayni sermaye konulmasına ilişkin hükümler uygulanmaz. Bölünme
sebebiyle, kayıtlı sermaye sisteminde müsait olmasa bile, tavan değiştirilmeden sermaye
artırılabilir.
c) Yeni kuruluş
Türk Ticaret Kanunu madde 113- nedir?
(1) Acente, acentelik ilişkisinin devamı süresince kendi çabasıyla veya
aynı nitelikteki işlemler için kazandırdığı üçüncü kişilerle kurulan işlemler için ücret
isteyebilir. Bu ücret hakkı, üçüncü fıkra uyarınca önceki acenteye ait olduğu hâlde ve ölçüde
doğmaz.
(2) Acenteye belli bir bölge veya müşteri çevresi bırakılmışsa, acente, acentelik
ilişkisinin devamı süresince bu bölgedeki veya çevredeki müşterilerle kendi katkısı olmadan
kurulan işlemler için de ücret isteyebilir. Birinci fıkranın ikinci cümlesi burada da uygulanır.
(3) Acentelik ilişkisinin bitmesinden sonra kurulan işlemler için acente;
a) İşleme aracılık etmişse veya işlemin yapılmasının kendi çabasına bağlanabileceği
ölçüde işlemi hazırlamış ve işlem de acentelik ilişkisinin bitmesinden sonra uygun bir süre
içinde kurulmuşsa,
b) Birinci veya ikinci fıkraların birinci cümleleri uyarınca ücret istenebilecek bir
işleme ilişkin olarak üçüncü kişinin icabı, acentelik ilişkisinin sona ermesinden önce acenteye
veya müvekkile ulaşmışsa,
ücret isteyebilir. Bu ücretin, hâl ve şartlara göre paylaşılması hakkaniyet gereği ise,
sonraki acente de uygun bir pay alır.
(4) Acente, ayrıca, müvekkilinin talimatına uygun olarak tahsil ettiği paralar için de
tahsil komisyonu isteyebilir.
2. Ücrete hak kazanma zamanı
Türk Ticaret Kanunu madde 988- nedir?
(1) Tescil istemiyle birlikte aşağıdaki hususlar bildirilir:
a) Yapı hâlinde bulunan geminin türü ile adı veya numarası veya ayırt edilebilmesine
yarayan herhangi bir işareti.
b) Yapım yeri ve geminin yapıldığı tersane.
c) Maliki.
(2) 1054 üncü maddenin ikinci fıkrasında yapı üzerinde gemi ipoteği kurulması için
gerekli görülen şartların bulunduğu, yetkili gemi ölçme kurumunun vereceği bir belge ile
ispatlanır.
2. Tescil
a) Tescil edilecek hususlar
Türk Ticaret Kanunu madde 1376- nedir?
(1) İcra ve İflas Kanununun 264 üncü maddesinin birinci ve ikinci
fıkralarında öngörülen süreler, gemilerin ihtiyati haczinde bir ay olarak uygulanır.
II - Rehinli alacakların takibi
1. Fer’ilik ilkesi