唐蕃会盟碑

唐蕃会盟碑（，意为“大昭寺前之碑”），又名长庆会盟碑、甥舅和盟碑等，古代藏文文献称之为逻娑碑（，意为“拉萨碑”）《贤者喜宴》，黄颢 译，中国社会科学院民族研究所，1989年3月出版（原载于《西藏民族学院学报》），264页脚注19，是於823年树立在拉萨市大昭寺门前的一塊石碑，在當今中国的西藏自治区。唐朝长庆三年二月十四日，時為吐蕃王朝彝泰九年，纪念唐朝和吐蕃王朝兩國长庆会盟。当时正值唐与吐蕃双双衰败之际，为了各自集中精力应付國內严重危机，双方遂决定停止构兵。该碑被戴密微誉为“目前亚洲最重要的铭文纪念碑”。载保罗·戴密微：《巴黎的会议》, 巴黎, 1952年.

来历
唐朝长庆元年（821年），唐朝唐穆宗李恒登基，吐蕃赞普赤祖德赞先后2次派遣使臣前来祝贺，后又派人到唐朝首都长安请盟，唐穆宗同意会盟。长庆元年九月，唐穆宗命宰相及大臣共17人与吐蕃使团于长安西郊会盟。唐穆宗又派正使刘元鼎、副使刘师老与吐蕃使者论讷罗同赴吐蕃王朝首都拉萨，于长庆二年四月（822年）到达拉萨。长庆二年五月，双方在拉萨设盟坛会盟。长庆三年在长安、惹刹（即大昭寺）和唐蕃交界处（藏文史书记载为“梅如”地方）树立三块同样的石碑。唐朝派杜载为使臣，率领使团来到拉萨参加了长庆三年二月十四日在大昭寺前举行的该碑落成典礼。旧唐书·吐蕃列传其他两块同样的石碑已经湮灭，今只餘该碑。

碑文
该碑四面均有铭文。其中西面为碑阳，刻有盟约文本，为汉文和藏文两体文字，藏文为左半部分，横书，汉文为右半部分，自右至左竖排；北面为吐蕃参与此次会盟的官员名单，共17人，上为藏文，下为姓氏与职衔的汉字译音；南面为唐朝参与此次会盟的官员名单，共18人，上为藏文，下为汉文；东面为碑阴，全部为藏文盟词。

 西面（碑阳） 

以下依据王尧的《唐蕃会盟碑疏释》一文录入西面的汉文碑文及藏文碑文的汉文译本王尧：《唐蕃会盟碑疏释》，《历史研究》1980年第4期.。"
( 以下〔〕内字皆为王尧补出。）

 汉文 

标点本如下：

 藏文 

+ 唐蕃會盟碑文（西面）藏文 藏文  對應的漢文༅༎  བོད་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ   大蕃（王）འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙན་པོ་དང་ ༎   聖神贊普རྒྱའྀ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱ་རྗེ་ཧྭང་ཏེ །   大唐文武孝德皇帝དབོན་ཞང་གཉིས ༎  ཆབ་སྲིད   舅甥二主གཅྀག་དུ་མོལ་ནས ༎  མཇལ་དུམ་  商議社稷如一ཆེན་པོ་མཛད་དེ་གཅྀགས་བཅས   結立大和盟約པ ༎  ནམ་ཞར་ཡང་་མྱྀ་འགྱུར་པར །   永無渝替ལྷ་མྱྀ་ཀུན་གྱྀས་ཤེས་ཤིང་དཔང་བྱས་  神人俱以證知ཏེ་༎་ ཚེ་ཚེ་རབས་རབས་སུ་གཏམ་བརྗོད་   世世代代使其稱讚དུ་ཡོད་པའྀ་ཕྱིར ༎  མཇལ་དུམ་གྱི་གཅྀགས་  是以盟文節目ཀྱི་མདོ་རྡོ་རིངས་ལ་བྲིས་པའོ   題之於碑也༅།  །འཕྲུལ་གྱྀ་ལྷ་བཙོན་པོ་ཁྲི་གཙུག   聖神贊普獵贊ལྡེ་བརྩན་གྱྀ་ཞ་སྔ་ནས ༎  རྒྱ་རྗེ་   陛下 （從前） （大唐）བའུན་བའུ་ཧྭང་ཏེ་དང་ ༎ དབོན་  文武孝德皇帝 與 甥ཞང་གཉིས ༎ སྒམ་དཀྱེལ་ཆེན་པོས་   舅 二聖 濬哲鴻被ནི་༎  འཕྲལ་ཡུན་ཡུལ་གྱྀ་ལེགས་   曉今永ཉེས་ཅྀ་ཡང་བསྲུང་སྟེ ༎  ཐུགས་རྗེ་ ཆེན་   之屯亨པོས་ནྀ ༎   བཀའ་དྲྀན་གྱིས་དགབ་པ་   矜愍之情 恩覆ལ་ཕྱྀ་ནང་མྱེད་པར ༎   མང་པོ་ཀུན་བདེ   其無內外 務令萬姓安སྐྱིད་པར་བྱ་བ་ལ་ནྀ་དགོངས་པ་གཅྀག   泰 所思如一ཡུན་རྀང་པོར་ལེགས་པའྀ་དོན་ཆེན་པོ   成久遠大善ལ་ནྀ་བཀའ་གྲོས་མཐུན་ཏེ ༎   གཉེན་   商議葉同རྙིང་པའྀ་སྲི་ཞུ་ནྀ་དང་སྔའི་ཁྱྀམ་ཚེས་   再續慈親之情དགྱེས་པའི་ཚུལ་སླར་དུ་བརྩེགས་པར་   重申鄰好之義མོལ་ནས་ ༎  མཇལ་དུམ་ཆེན་པོ་ནི་  為此大好矣མཛད་དེ ༎   བོད་རྒྱ་གཉིས ༎   ད་ལྟར་  今蕃漢二國དུ་མངའ་བའྀ་ཡུལ་དང་མཚམས་སྲུང་  所守見管ཞིང་ ༎   དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནྀ་  本界 已東རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡུལ ༎  ནུབ་ཕྱོགས་ཐམས་  悉為大唐境土 已西ཅད་ནྀ་ཡང་དག་པར་བོད་ཆེན་པོའི་  盡是大蕃ཡུལ་ཏེ ༎   དེ་ལས་ཕན་ཚུན་དགྲར་མྱྀ་  境土 彼此不為寇敵འཐབ ༎   དམག་མྱྀ་དྲང ། ཡུལ་མྱྀ་   不舉兵革 不相侵謀མརྣམ་ ༎   ཡྀད་མ་ཆེས་པ་ཞྀག་ཡོད   封境或有猜阻ན ༎   མྱྀ་བཟུང་ཞིང་གཏམ་དྀས་ཏེ ༎   捉生 問事訖བརྫངས་ནས་ཕྱྀར་གཏང་ངོ ༎  給以衣糧放歸ད་ཆབ་སྲིད་གཅིག་ཅྀང ༎  མཇལ་  令社稷葉同如一དུམ་ཆེན་པོ་འདྀ་ལྟར་མཇལ་པས ༎  為此大和དབོན་ཞང་དགྱེས་པའི་བཀའ་ཕྲིནད་  然舅甥相好之義སྙན་པས་ཀྱང་འདྲུལ་དགོས་ཏེ ༎   善誼 每須通傳ཕན་ཚུན་གྱྀ་ཕོ་ཉ་འདོང་བ་ཡང་  ༎   ལམ་   彼此驛騎一往一來རྙིང་པར་བྱུང་ནས ༎   སྔ་ལུགས་བཞིན་  悉遵曩昔舊路 བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱྀ་བར ༎   ཙང་ཀུན་   蕃漢並於將軍谷ཡོག་ཏུ་རྟ་བརྗེས་ལ ༎  སྩེ་ཞུང་ཆེག་དུ   交馬 其綏戎柵རྒྱ་དང་ཕྲད་པ་མན་ཅད་ནྀ་རྒྱས་ ཕུ ་དུད་   已東 大唐祗應བྱ ༎   ཅོང་ཤུ་ཧྱན་དུ་བོད་དང་ཕྲད་པ་   清水縣ཡན་ཅད་ནྀ་བོད་ཀྱིས་ཕུ་དུད་བྱ་སྟེ ༎   已西 大蕃供應དབོན་ཞང་ཉེ་ཞྀང་གཉེན་བའྀ་ཚུལ་བཞིན་   須合舅甥親近དུ་ ༎   སྲྀ་ཞུ་དང་བཀུར་སྟྀའི་ལུགས་  之禮ཡོད་པར་སྦྱར་ཏེ་ ༎   ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་   使其兩界བར་ན་དུད་རྡུལ་ནྀ་མྱི་སྣང ༎  གློ་བུར་  煙塵不揚དུ་སྡང་བ་དང་དགྲའི་མྱྀང་ནྀ་མྱི་གྲག་སྟེ་  罔聞寇盜之名ས་མཚམས་སྲུང་བའྀ་མྱི་ཡན་ཅད་  （封人）復ཀྱང་དོགས་ཤིང་འཇིགས་པ་མྱེད་པར་ 無驚恐之患ས་ས་མལ་མལ་ན་བག་བརྐྱང་སྟེ ༎   བདེ་ 封人撤備བར་འཁོད་ཅྀང ༎   སྐྱིད་པའྀ་བཀའ་དྲྀན་  鄉土俱安ནི་རབས་ཁྲྀའི་བར་དུ་ཐོབ ༎   སྙན་པའྀ་  如斯 樂業之恩垂於萬代སྒྲ་སྐད་ནྀ་གཉི་ཟླས་སླེབས་སོ་ཆོག་ཏུ་  稱美之聲遍於日月所照矣ཁྱབ་སྟེ ༎   བོད་བོད་ཡུལ་ན་སྐྱིད་   蕃於蕃國受安རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་ན་སྐྱིད་པའྀ་སྲིད་ཆེན་པོ་  漢亦漢國受樂སྦྱར་ནས་གཙྀགས་བཅས་པ་འདྀ་ ༎ 茲乃合其大業耳ནམ་ཞར་མྱྀ་འགྱུར་བར ༎   དགོན་མཆོག 依此盟誓 永久不得移易གསུམ་དང་ ༎   འཕགས་པའྀ་རྣམས་དང་  然三寶及諸賢聖གཉི་ཟླ་དང་གཟ་སྐར་ལ་ཡང་དཔང་དུ་  日月星辰 請為知證གསོལ་ཏེ ༎   ཐ་ཚྀག་གྀ་རྣམས་པས་ཀྱང་  如此盟約 各自契陳བཤད ༎   སྲོག་ཆགས་བསད་དེ་མནའ་  刑牲為盟ཡང་བོར་ནས ༎   གཙིགས་བཅས་སོ ༎  設此大約གཙྀགས་འདྀ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་སམ ༎  儻不依此誓བཤྀག་ན ༎   བོད་རྒྱ་གཉིས་གང་གིས་སྡར་ཉེས 蕃漢君臣པ་ལ་སྡྀག་ཅིང ༎   ལན་དུ་དགུ་སྒྱུ་ཅྀ་བྱས་ཀྱང་  任何一方先為禍也 གཙྀགས་བཤྀག་པ་ལ་མ་གཏོགས་སོ །  仍須仇報 及為陰謀者 不在破盟之限འདི་ལྟར་བོད་རྒྱ་གཉྀས་གྱྀ་རྗེ་བློན་གྱིས་ཞལ་  蕃漢君臣 並稽告གྱྀས་བཤགས་མནའ་བོར་ཏེ ༎   གཙྀགས་  立誓 周細 ཀྱྀ་ཡྀ་གེ་ཞྀབ་མོར་བྲིས་ནས ༎   རྒྱལ་པོ་ཆེན་  為文 二君པོ་བཉིས་གྱྀ་ནི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ །   བློན་པོ་  驗證以官印གཙྀགས་འཛིན་པ་ལ་གཏོགས་པ་རྣམས་  登壇之臣ཀྱྀ་ནི་ལག་ཡྀག་ཏུ་བྲྀས་ཏེ ༎   གཙྀགས་ཀྱི་  親署姓名ཡྀ ་གེ་ཡང་སོ་སོའི་ཕྱག་སྦལ་དུ་བཞག་གོ ༎  如斯誓文 藏於玉府屬

北面
北面的使用汉、藏双文记载会盟中吐蕃官员的官位和名字：

 南面 

南面使用汉、藏双文，记载会盟中唐朝官员的官位和名字：

东面（碑阴）
东面碑文全部为藏文。汉文译本如下：

 参考文献 

Category:拉萨碑刻
Category:唐朝—吐蕃關係
Category:多语文本

Category:唐朝—吐蕃關係
Category:吐蕃政治
Category:唐朝外交
Category:第一批古代名碑名刻文物
Category:中文銘文