萨哈语

萨哈语（；），又称雅库特语（），同俄语并为俄罗斯联邦薩哈共和國（即雅库特）官方语言，属于突厥语族西伯利亚语支。

 书写系统 
雅库特语使用西里尔字母：现在雅库特语字母，在苏联由1939年建立，从俄语字母中加上五个额外的字母：、、、、。

西里尔字母  IPAА а/ɑ/Б б/b/В в/v/只用於俄语外来词Г г/g/Ҕ ҕ/ʁ/Д д/d/Дь дь/ɟ͡ʝ/Е е/e, je/只用於俄语外来词Ё ё/ju͡o/只用於俄语外来词Ж ж/ʒ/只用於俄语外来词З з/z/只用於俄语外来词И и/i/Й й/j, j̃/根據雅庫特語的正寫法，半元音的鼻音化不用標示К к/k/Л л/l/М м/m/Н н/n/Ҥ ҥ/ŋ/Нь нь/ɲ/О о/ɔ/Ө ө/œ/П п/p/Р р/r/С с/s/Һ һ/h/Т т/t/У у/u/Ү ү/y/Ф ф/f/只用於俄语外来词Х х/q, x/Ц ц/ts/只用於俄语外来词Ч ч/c͡ç/Ш ш/ʃ/只用於俄语外来词Щ щ/ɕː/只用於俄语外来词Ъ ъ?只用於俄语外来词Ы ы/ɨ/Ь ь?只用於俄语外来词Э э/ɛ/Ю ю/ju/只用於俄语外来词Я я/ja/只用於俄语外来词

 代詞 
萨哈语有六个人称代词：

+人稱代詞單數眾數薩哈語 (拉丁字母轉寫)中文薩哈語 (拉丁字母轉寫)中文 (min)我 (bihigi)我們 (en)你 (非正式) (ehigi)你們 (非正式) (kini)他/她/它 (kiniler)他們

 拉丁字母土耳其語  拉丁字母吉爾吉斯語 拉丁字母雅庫特語 西里爾字母吉爾吉斯語  西里爾字母雅庫特語 西里爾字母土耳其語 yıl Cıl  Sıl  жыл  Сыл  йыл   yağmur camgır Samıır  жамгыр  самыыр  яғмур   Yaka caka  Sağa жака   саҕа  яка   yalamak caloo Salaa жалоо  салаа   яламак   Yaş caş Saas жаш  саас  яш   yaşdaş caştaş  Saastıı kihi жашташ  саастыы киһи  яшдаш   Yat cat Sit- жат  сит  ят   yedi ceti  Sette жети  сэттэ  ети   Yel cel  Siel жел  сиэл  ел   yeni cañı  Saña жаңы  саҥа  ени   Yeniden cañıdan  Sañattan жаңыдан  саҥаттан енидең   yer cer  Sir жер  сир  ер   Yumak (yıkamak) cuu- Suuy- жуу  сууй  юмак(йыкамак)   Yıldız cıldız  Sulus жылдыз  сулус йылдыз   Yirmi  cıyırma  Süürbe жыйырма  сүүрбэ  йирми   Yok (hayır) cok  Suox жок  суох  ёк (хайыр)   Yol col  Suol жол  суол ёл   Yumurta cumurtka  Sımmııt жумуртка  сымыыт  юмурта   Yumuşak cumşak  Sımnağas жумшак  сымнаҕас  юмушак   Yüz cüz  Süüs жүз  сүүс  йүз  

 常用句子 
 问候和闲谈 
 你好 - Дорообо [doroobo]
 早安 - Үтүө сарсыарданан (ytyø sarsɯardanan)
 午安 - Үтүө күнүнэн (ytyø kynynen)
 晚安 - Үтүө киэһэнэн (ytyø kiehenen)
 謝謝 - Махтал (maxtal)
 謝謝 - Баһыыба (bahɯɯba)
 不客气/请 Баһаалыста (bahaalɯsta)
 歡迎光臨 - Нөрүөн нөргүй! (nøryøn nørguj)
 你叫什麽名字？ - Аатыҥ ким диэний? (aatɯŋ kim dienij?)
 我的名字是。。。 - Мин аатым... (Min aatɯm ...)
 再見 - Көрсүөххэ дылы (kørsyøxxe dɯlɯ)
 你是哪里人？ - Эн хантан сылдьаҕын?
 很高兴认识你 - Билсиһиинэн
 祝你好运 - Ситиһиини баҕарабын
 一路平安 - Дьоллоохтук айаннааҥ
 对不起 - Бырастыы гын
 这个多少钱？ - Бу хастааҕый?
 在哪儿上厕所？ - Туалет ханан баарый?
 祝你今天愉快 - Үчүгэй күнү баҕарабын
 早日康复 - Түргэнник үтүөр
 你想跳舞吗？ - Үҥкүүлүөххүн баҕараҕын дуо?
 我愛你 - Мин эйиигин таптыыбын

 语言困难 
 我不明白 - Өйдөөбөтүм
 我不知道 - Билбэтим
 请再说一遍 - Баһаалыста, өссө биирдэ хатылааҥ
 请说慢一点 - Баһаалыста, бытааннык саҥарыҥ
 请写下来 - Баһаалыста, итини суруйуҥ
 你怎么说...？ - ...диэни хайдах этиэххэ сөбүй?
 你会说汉语/英语/俄语吗？ - Эн кытайдыы/английскайдыы/нууччалы саҥараҕын дуо?
 这里有没有人会说汉语/英语/俄语？ - Манна кытайдыы/английскайдыы/нууччалыы саҥарар киһи баар дуо?

 特殊场合 
 新年快乐 - Саҥа дьылынан!
 生日快乐 - Төрөөбүт күндү күҥҥүнэн!

 数字 
 零 一 二 三 四 五 六 七 八 九 十 нуул (nuul) биир (biir) икки (ikki) үс (yc) түөрт (tyørt) биэс (bies) алта (alta) сэттэ (sette) аҕыс (aɣɯs) тоҕус (toɣus) уон (uon) 十一 二十 三十 四十 五十 六十 七十 八十 九十 百 千 万 百万 уон биир (uon biir) сүүрбэ (syyrbe) отут (otut)  түөрт уон (tyørt uon) биэс уон (bies uon) алта уон (alta uon) сэттэ уон (sette uon) аҕыс уон (aɣɯs uon) тоҕус уон (toɣus uon) сүүс (syys) тыһыынча (tɯhɯɯnʧa) уон тыһыынча (uon tɯhɯɯnʧa) мөлүйүөн (mølyjyøn)

 参考资料 

參考文獻


 Большой толковый словарь якутского языка / АН РС (Я). Ин-т гуманит. исслед. ; под общ. ред. П. А. Слепцова. — Новосибирск: Наука, 
 Том I. (Буква А) — 2004 г. — 680 с.
 Том II. (Буква Б) — 2005 г. — 912 с.
 Том III. (Буквы Г, Д, ДЬ,И) — 2006 г. — 844 с.
 Том IV. (Буква К — күөлэhиннээ) — 2007 г. — 672 с.
 Том V. (Буква К — күөлэhис гын — кээчэрэ) — 2008 г. — 616 с.
 Том VI. (Буквы Л, М, Н) — 2009 г. — 519 с.
 Том VII. (Буквы Нь, О, Ө, П) — 2010 г. — 519 с.
 Иванов Н. М. Монголизмы в топонимии Якутии / Ин-т гуманит. иссл. АН РС (Я). — Якутск, 2001. — 204 с.

 外部連結 

相關語言
Yakut Vocabulary List (from the World Loanword Database)
Yakut thematic vocabulary lists 

Comparison of Yakut and Mongolian vocabulary
Yakut texts with Russian translations – heroic poetry, fairy tales, legends, proverbs, etc.
Sakhalyy suruk  – Yakut Unicode fonts and Keyboard Layouts for PC
Sakhatyla.ru  – On-line Yakut–Russian, Russian–Yakut dictionary
Yakut–English Dictionary 
Sakha Open World  – mp3's of Sakha Radio

雅庫特語
Sakha Open World – Орто Дойду  – A platform to promote the Yakut Language on the web; News, Lyrics, Music, Fonts, Forum, VideoNews (in Yakut, Unicode)
Baayaga village website  – news and stories about and by the people of Baayaga (in Yakut)
Kyym.ru  – site of Yakut newspaper

Category:突厥語系
Category:元音和諧語言