Goes

Goes, ok wè Hoes, (Nederlands: Goes) is 'n stad en gemeênte in Zeêland, op 't eiland Zuud-Beveland. Buten de stad Hoes bestaet de gemeênte nog uut de durpen Èndewehe, Sraskerke, Sreinskinders, Kattendieke, Kloetehe, Oud-Sabbehe, 't Wulleminadurp en Wolfersdiek. De gemeênte ao in 2025 onheveer 40.000 inweuners, daer-an de meêste van in Stad weune (onheveer 30.000). Goes had toet 2021 ok een zusterstad, Panevėžys in Litouw'n. Goes stit bekend as Ganzestad. In 't waepen van de stad komt ok een ganze voo.

Stadsfuncties
Goes is 'n belangriek verzurgiengscentrum vò Zuud-Beveland en ok wè vo eêl Zeêland. Zoô is der Emergis gevestegd, de instellieng vò geêstelike gezondeidszurge, en staet der ok 'n psychiatrisch ziekenuus. De zendmaste zendt de landelike Nederlandse zenders uut. Goes eit 'n station an de lijn Vlissienge-Rozendael. Voe vee bedrieven is Goes antrekkeliker as Middelburg of Vlissienge, om-at 't vanuut de Randstad sneller te berieken is. Blikvanger van Goes is de televisiezendmaste in Goes-Noord en de Maria-Magdalenakerke in 't centrum. Groôste kerke is echter de Sionkerke an de Louise de Collignylaen. Bekend bin ok de tiejewaetermeule 't Soepuus en de waetertoren, de 'oôgsten van Nederland.

Het wienkelcentrum van Goes is het groôste van Zeêland.

Geschiedenisse
Goes oor vò 't eêrst vermolde in 976 as Curtagosum, wat-a vo "korte Gos" moe stae; gos is ierbie 'n waeternaem, de naem van de kreêke daer 't durpje an lag. Daenae ontwikkelt 't z'n eige lanksaem tot 'n plekke van betekenisse, en in 1420 kriegt 't stadsrechten.

Van Goes is 't volgende spotlie'ie bekend:
Wie wil stele en nie'ange,
Gae nae Goes en lae zich vange;
Want de'eeren van Ter Goes,
Bin zözacht as appelmoes.

Nae een groôte stadsbrand rond 1550 word de stad vrie snel 'erbouwd. Uut deze tied komt ok het 'uus van Karel V. Van de tweê wereldoôrlogen ei Goes nie vee mee gekregen. Tiejens de Eerste Wereldoorlog raekten 7 bommen Goes en Kloetehen; dit gebeurende bie ongelok deu een Iengels vliegtuug. In Kloetehen vielen 3 bommen, de schae viel mee. In Goes wier een 'uus aan de Magdalenastraete kapot gemikt, d'r kwam ok iemand bie om. Tiejens de Tweêde Wereldoorlog 'eit Goes nie vee gemerkt van het oorlogsgeweld dat toch vlak bie pleas vong (Slag om de Sloedam). 

Nae de oôrlog wor Goes uut'ebreid mee verschie weunwieken. In 1976 gebeurd d'r een groôte ramp bie Goes, zie 't artîkel: Treinramp bie Goes.

 Weunwieken 
 Goes Centrum (Centrum)
 Goese Meer (Noord)
 Goes Oost (Oost)
 Goese Polder (Noord)
 Goes West (West)
 Goes Zuud (Zuud)
 Nieuw West (West)
 Noord'oek (Noord)
 Oostmolenpark (Kloetige)
 Overzuid (Zuud)
 Ouverture (Zuud)

 Bedrieventerreinen 
 De Goese Poort (Noord)
 De Poel (I, II, III en IV) (Zuud)
 Klein Frankrijk (Centrum)
 Marconi (West)
 Stationspark (Zuud)

 Ongerwies 

 Baosisongerwies 
 't Noorderlicht
 CBS Princes Beatrix
 Prinses Irene Schole
 OBS De Zuidwesthoek
 R.K. Bisschop Ernstschole
 Montessorischole De Basis
 R.K Holtkampschole
 De Kohnstammschole
 Koelmanschole
 G.B.S. De Wingerd
 SO De Kring
 Stichting De Korre
 Odyzee College

 Middelbaor ongerwies 
 Edudelta College Goes
 Stichting Calvijn College
 Het Goese Lyceum
 Ostrea Lyceum

 Beroepsongerwies 
 Hoornbeeck College
 ROC Zeêland

 Verkeer en vervoer 
Goes liet an de A58, wa voo de bereikbaorheid vanuut wes'en (Vlissienge en Middelburg) en oôs'en (Berrehe op Zoom en Roosendaal) zurgt. Vanuut het noor'n (Zurrikzeê en Rotterdam) is Goes bereikbaar via de N256. Goes ao een stasjon an de Zeeuwse lijn.

 Stadskaert 
Kaertbeêld van de stad Goes in 2017:

 Politiek 

 Gemeênteraod 
De gemeênteraod sins 1990:nlverkiezingen

 Partij  2022  2018  2014  2010  2006  2002  1998  1994  1990PvdA-GL 5           PvdA    2  2 5  7  5 5  5  6GL   2  1 2  3  3 3  2  2Nieuw Goes (NG) 4  3         CDA 4  5  7 6  6  7 5  6  7VVD  4  4  3 5  4  4 4  4  3SGP-CU ¹ 4  4  4 3  4  4 4  3  3Partij voor Goes (PvG)  2  2  2        D66  2  2  3 2  1  2 2  3  2SP   1  3 2       Totaol 25  25  25 25  25  25 23  23  23Opkomst  52,0%  58,2%  58,1% 56,0%  57,2%  54,0% 56,0%  63,4%  60,4%

¹ 1990-1998: CU = GPV + RPF

 Burgemeêsters 

 Ambtsperiode  Naem burgemeêster  Partij of stroôming  Biezonderheên 1831 - 1843  Jan Hendrik Verschoor, heer van Nisse    1844 - 1852  J.C. van der Meer Mohr   1852 - 1879  M.P. Blaaubeen   1879 - 1897  J.G. de Witt Hamer   1897 - 1902  Jean Philippe Wesselink   1902 - 1911  J.E. de Koning Kooy   1911 - 1918  J.B. de Beaufort   1918 - 1934  G.A. Hajenius   1934 - 1940  R.M. van Dusseldorp  CHU  1940 - 1941  Warner Cornelis ten Kate  CHU  1941 - 1944  Cornelis Egbert Petrus Lenshoek  NSB  1944 - 1945  Anthonie de Roo  Vrie'eidsbond  waernemend 1945 - 1946  Willem Cornelis Sandberg   waernemend 1946 - 1958  Warner Cornelis ten Kate  CHU  overliejd 1958 - 1961  Hans Karel Michaëlis  CHU  1960 - 1961  Jan Willem Noteboom  ARP  waernemend 1962 - 1981  Ferry Huber  CHU / CDA  1981 - 1986  Pim Blanken  CDA  1989 - 1992  Taco Seinstra  CDA  ontslagen 1992 - 1992  Mans Flik  PvdA  waernemend 1993 - 2010  Dick van der Zaag  CDA  2010 - 2017  René Verhulst  CDA  2017 - 2018  Herman Klitsie  PvdA  waernemend 2018 - 2023  Margo Mulder  PvdA  2023 - 2024  Marcel Fränzel  D66  waernemend 2024 - noe  Cees van den Bos  SGP 


 'Eboorn in Goes 
 Menno de Bruyne (1957), SGP-spindoctor
 Siem Buijs (1944), huusarts en politicus
 Stefan de Die (1986), zwemmer
 Rinus Ferdinandusse (1931-2022), schriever, journalist en komiek
 Bas van Fraassen (1941), filosoof
 Isaäc Dignus Fransen van de Putte (1822-1902), politicus
 Jules Geirnaerdt (1964), weerman
 Joannes Antonides van der Goes (1647-1684), dichter, toneelschriever en -vertaeler
 Jacqueline van den Hil (1968), zurgmanager en politicus
 Frans den Hollander (1893-1982), president Nederlandse Spoorwegen
 Piet Leupen (1939), geschiedkundige
 Dinja van Liere (1990), ruter
 Piet Meeuse (1947), schriever en vertaeler
 Johannes van Melle (1887-1953), schriever
 Hannes Minnaar (1984), musicus
 Rik Mol (1985), trompettist
 Frans de Munck (1922-2010), voebalkeeper
 Erwin Nuytinck (1994), voeballer
 Pieter Adrianus Ossewaarde (1775-1853), politicus
 Hugo Polderman (1951), politicus
 Sanne de Regt (1982), Miss Nederland 2003/2004
 Theo Rietkerk (1962), politicus
 Gerard Rothuizen (1926-1988), theoloog en predikant
 Katinka Simonse (1979), kunstenaer
 Bernardus Smytegelt (1695-1735), predikant
 Myrna Veenstra (1975), hockeyinternational
 Hilda Verwey-Jonker (1908-2004), politica en sociologe
 Guus Vleugel (1932-1998), tekstschriever
 Bart van der Weide (1975), zanger van Racoon
 Jacob Adriaan de Wilde (1879-1956), politicus

 Bekende (voormaolige) inweuners van Goes 
 Jo-Annes de Bat, ongernemer en politicus (wetouwer)
 Huibert Jacobus Budding, dômenee
 Kees van Eersel (1944), orgaenist
 Roel Felius (1988), zanger
 Oek de Jong (1952), schriever
 Freek de Jonge (1944), cabaretier
 Frans Naerebout, loôds en mins'nredder
 Cees Pille, politicus (wetouwer)
 Peter Slager, zanger, liedjesschriever en basgitaerist (Bløf)
 Dick van der Velde, ongernemer en politicus (raedslid)

 Ouwe kaarten en prenten

 Noôten 

Lienks nae buten
 Gemeênte
 Plaatsengids
 AlleCijfers



Categorie:Stad op Zuud-Beveland