Greuniengs

't Greuniengs is 'n Friso-Saksische streektaele die a gesproke wor in de provincie Greunienge, 't noôrn en oôssen van de provincie Drenthe en 'n klein stikje in Friesland (gemeênte Kollumerland). In 't zuudwessen van 't Westerkwartier (westelijk in Greunienge), wor neffens 't Greuniengs ok nog Fries gesproke. 

't Greuniengs is 'n Nedersaksische variante mie 'n Fries substraot: in vroegere tieën wier ier Fries gesproke. 't Oôstfries, wat-an ze praote in 't anleiende Oôstfriesland in Duutsland, wor ier ok bie gerekend, omda 't et op dezelfde meniere is onstaene. Soms worn 't Greuniengs en 't Oôstfries dan ok saemen as eên streektaele genomen, 't Greuniengs-Oôstfries.

 Dialecten 
't Greuniengs wor inedeêld in 8 oôddialecten die-an vee gemeênschappelike kenmerken è.In vergliekienge mie de meêste aore streektaelen vurme de Greuniengse dialecten feitelik 'n groôte eên'eid.

 Stadsgreunings - stad Greunienge en Haren
 Vienkoloniaols - de Greuniengse en Drentse veenkoloniën
 Oldambtsters - in de Ommelanden Oldambt en Fivelingo
 Westerwolds - rond de durpen Sellingen, Onstwedde en Wedde
 Hoogelandsters - op 't Hoogeland, noord-Greunienge
 Noordenvelds - in de kop van Drente
 Westerkwartiers - an de westkante van 't Reitdiep - soms as apart dialect gezieë onder de naem Kollumerlands
 Kollumerpompsters - in 't Friese durp Kollumerpomp - soms als dialect gezieë van 't Westerkwartiers

 Verwantschap mee andere taelen 
't Greuniengs is nie allene verwant an 't Nederlands. Ieronder stae 'n tabelle mie 'n paer vòbeêlden iervan. Mie "Fries" wor ier Westerlauwers Fries bedoeld. Let op: 't Greuniengs ei deêze woôrden nie altied ontleênd an de taele daermee de vergliekienge getrokke wor; dikkels gaet 't om cognaoten.

Greuniengs woôrdCognaotTaeleZeêuwskoolsloacoleslawIengelskoolslaestevelstivale/StiefelItaliaons/DuutslaezeakseaxeIengelsbielevörrelViertelDuutskwart(ier)wazzenevokseneDeensvolwassenrad(Fahr)radDuutsfietstovvelKartoffelDuutsaerpel/petaotehimbeernHimbærDeensframbozeappelsienappelsinDeenssinesappel(ok appelsiene)schinkSchinkenDuutsammedörsketorskDeenskabeljauwbrikbrickIengelsbaksteênnoaberNachbarDuutsbuurmanpaartpartieFransdeêlstainSteinDuutssteên, pitmemmememFriesmoermaaitiedmaitiidFriesvòjaerwichtWuchtSaterfriesmisjelutjelittleIengelskleinvraauwFrauDuutsvrouwedoeduDuuts/DeensjiejoeyouIengelsjie (beleefd), julderliekligDeensrechtwiedweitDuutsvarredogdogIengelsondsteestattDuutsplekkeslikslikDeenssnoepgraimento grimeIengelssmossenzoepenbrijsûpenbrijFrieskarnemelksepapgrondschoulgrundschuleDuutsbaosisscholestoltstolzDuutsgroôs

Categorie:Taele
Categorie:Taele in Nederland
Categorie:Drenthe
Categorie:Friesland
Categorie:Greunienge