Noorwegen

Noorwegen is ìn van de Scandinavische lan'n in Noôrd-Europa. Ut land eet officieel Kongeriket Norge en de oôdstad van Noorwegen is Oslo. Are belangrieke steeden zien Trondheim, Bergen, Stavanger en Kristiansand. Noorwegen lig an de oôskant tehen Scandinavie en wor in t zuudn begrensd deur 't Skagerrak. In t noôrn en wessen grens tut an de Noordzeê, den Atlantische Oceaan en de Noordelijken Ieszeê. Op 't land grens Noorwegen an Zweden, Finland en Rusland. Voe de kust van Noorwegen lihhen de Lofoten, een eilan'nhroep en oengeveer 650 kilemeter in 't noorn lig Spitsberhen. Noorwegen is 10x zo hroôt as Nederland, van noord ni zuid is den afstand 1800 kilemeter. Mè 't land is echter mè smal.

 Lanschapp'n en Heohrafie 
Je kan Noorwegen indieln in 4 lanschapp'n. Ostlandet is t hebied bie de hroste bevolkiengsdichteid en de drukst bezochte vekansiehebieden. In dit hebied lihhen uitestrekte bossen. Vestlandet is 't hebied van de fjorden en de ohe mie sneeuw bedekte berrehen. Troendelag is 't minn van Noorwegen, un redeluk vlak en vruchtbaer hebied. Nordlandet besti uit berrehen, eilan'n en fjorden. Deur dit hebied lop ok de poôlcirkel. In dit hebied weun'n ok de traditionele Samen, ok wè bekend as de Lappen. De fjorden in dit hebied kunn'n tientalle kilemeters in t land deudrieng'n. De versen is 't Sognefjord, dat a 204 kilemeter in t land deu driengt.

't Hroste deêl van Noorwegen wor bedekt deur 't Scandinavisch Oohland. De oôgste bergen bevin'n zich tussen Oslo en Trondheim. Ier lihhen de Glittertind en de Galdhoepiggen, die an bie 2500 meter de oôgste toppen zien. Tussen de fjorden vin je vaak de fjells, da sien onbeweunde rotsige oôgvlaktes. Ok is Noorwegen beroemd om zun uutestrekte gletsjerhebieden. 't Hroste is de Jostedalsbreen, mie een oppervlak van 815 km2 t op in ni hroste van Europa. Noorwegen ei oengeveer 15.000 eilan'n, wivan der oengeveer 2.000 beweund worn.

 Provincies en inweuners 
Noorwegen besti uut 15 provincies Provincies (fylke) 2024 wivan an Oslo en Hordaland de dichs bevolkte zien. Ier even de provincies op un rijtje:

#Provincies 2024Administrative center3link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Oslo_komm.svg|alt=|tlo|28x28px OsloOslo11link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Rogaland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px RogalandStavanger15link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:M%C3%B8re_og_Romsdal_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|27x27px Møre og RomsdalMolde18link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Nordland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px NordlandBodø31link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Østfold_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px ØstfoldSarpsborg32link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Akershus_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px AkershusOslo33link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Buskerud_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px BuskerudDrammen34link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Innlandet_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px InnlandetHamar39link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestfold v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px VestfoldTønsberg40link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Telemark v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px TelemarkSkien42link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Agder_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px AgderKristiansand46link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Vestland_v%C3%A5pen.svg|alt=|tlo|28x28px VestlandBergen50link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Tr%C3%B8ndelag_v%C3%A5pen.png|tlo|28x28px TrøndelagSteinkjer55link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Troms våpen.svg|alt=|tlo|28x28px TromsTromsø56link=https://pl.wikipedia.org/wiki/File:Finnmark våpen.svg|alt=|tlo|28x28px FinnmarkVadsø
Noorwegen aj in 2017 5.267.146 inweuners, mie naeme in de regio's Oslo en Akershus steeg 't inweunertal snel. 't Hroste deêl van de bevolkieng is geconcentreerd an de kust in zuudn en de valleien in t zuudn. Ier lihhen ok de hroste steden as Oslo, Bergen, Drammen, Kristiansand en Stavanger. In 't noorn lihhen steedn as Hammerfest, Narvik, Tromsø en Bodø. De miste inweuners zien Noren, mè in t noôrn zien d'r ok de Samen en de Kvenen, un Finse mindereidshroep.

 Hodsdienst 
De staetskerke van Noorwegen is de Lutherse kerke, mè in Noorwegen is hewoon vrieheid van godsdienst dus bi j vrie om jen eihen hodsdienst te belijen. De konieng zelluf benoem de bisschoppen en are geêstelijken. Un strômieng die an in Noorwegen ontstaen is is die van de Noorse broeders.

 Tael 
De meerdereid van de Noren spreek Noors, mâ dineffen spreek de Samische mindereid, de Lappen, het Samisch en de Kvenen nibie de Finse grens spreekn Kveens. Der zien twi varianten van ut Noors, ut Bokmål en ut Nynorsk. Het Bokmål ontspriengt uut ut Deens en ut Nynorsk is evurmt uut Noorse dialek'n. 

 Nasjonale park'n 
Ier èj un pèr nasjonale park'n op un rijtje:
 1 Blåfjella-Skjækerfjella
 2 Børgefjell
 3 Dovre
 4 Dovrefjell - Sunndalsfjella
 5 Femundsmarka
 6 Forollhogna
 7 Gutulia
 8 Hardangervidda 9 Jostedalsbreen
 10 Jotunheimen
 11 Stabbursdalen
 12 Skarvan og Roltdalen
 13 Øvre Anárjohka
 14 Ånderdalen
 15 Øvre Pasvik

 Fjorden 
Ier ep je een rijtje mie ienkele bekende Noorse fjorden:
 1 Sognefjord
 2 Hardangerfjord
 3 Geirangerfjord
 4 Boknafjord
 5 Lysefjorden 6 Nærøyfjord 
 7 Boldafjord
 8 Trollfjord
 9 Trondheimfjord
 10 Varangerfjord

 Nasjonale beêst 
Ut nasjonale beêst van Noorwegen is de Noorse boskatte. De Noorse boskatte is alflangaerig en vin zun oorsprong in de Noorse bossen en rond de boedderieen. De Noren bin vreêd groôs op der katte.

 Noôten 

 Lienks nae buten 
 Landenweb
 Britannica
 World Factbook
 City Population
 AlleCijfers
 Klimaatinfo
 World Meteo. Org.
 Historiek


Categorie:Land