België

België of Belhië (Nederlands: België, Frans: Belgique, Duuts: Belgien), officieel ’t Konienkriek België, is 'n West-Europees land begrensd deu de Noôrdzeê in ’t noôrdwesten, Nederland in ’t noôrden, Duutsland in ’t oôsten, Luxemburg in ’t zuudoôsten en Frankriek in ’t zujen. 
België ei 11,8 meljoen inweuners (2025) op 'n totael oppervlak van bienae 30,7 duuzend km² waervan bienae 0,2 duuzend km² waeter. 't Land bestaet uut twee 'elften, 't noorden 'eêt Vlaonderen waer Nederlands wor geklapt, 't zuuden 'eêt Wallonië waer Frans (en in 't uuterste oôsten Duuts) wor geklapt. Vlaonderen is kleiner as Wallonië maer ei meer inweuners. 'Oôdstad Brussel leit in 't midden van 't land en vormt as 't Brussels Hewest mie omliggende gemeênten 'n eige rehio.

¹  groen = Nederlands (Vlaonderen)  blaeuw = Frans (Wallonië)  oranje = Duuts (Duutstaelige Gemeênschap, ok Wallonië)  groen-blaeuw = Nederlands-Frans (Brussels Hewest)

 Heschiedenisse 
De oôrsproenkelijke bevolkienge van Belhië bestoeng uut ienkele Keltische stamm'n. Deze wiern in de Romeinse tied binn'n 't hebied tussen de Noôrdzeê, de Rien, de Seine en de Marne ok aneduud as Belgae. 't Hebied maekn toen deêl uut van 't Romeinse Riek.

In de middeleêuwen wier 't 'udihe Belhië verdeêld onder Frankriek en 't Duutse Riek, wibie a de Schelde de hrens was. In de 15e eêuwe wier 't et 't bezit van de Habsburhers en op 't ènde van de 18e eêuwe kwam't in an'n van de Franse. In 1830 von de Belhische Rivvolutie plekke en wier Belhië 'n onafankelijke constitusjonele monarhie.

In den Eêste Waereldoôrlog wier Belhië bieni aelemille bezet deur Duutsland, behalve 't hebied achter de Iesder bleef in Belhische an'n. In de Twidde Waereldoôrlog haf 't Belhische leher nae achttien daehen de stried op en capituleern, winae a 't aele land wier bezet. In september '44 wier 't deur de heallieern bevried.

In 1960 reakende Belhië z'n voormalihe kolonie Konho kwiet. De laetere jaeren was 't land vaek vreed verdeeld deu de taelstried.

 Natuur 
Belhië ei, ondanks da 't 'n klein land is en 'n hroôte bevolkiengsdichteid ei, vee bos, onheveer 20%. Eên van de onherepste Belhische stikk'n natuur, binne d' Ardenn'n in 't zuudoôst'n mie 'n 'oôgte toet bienae 700 meter. Dit kom ok deur de laehe bevolkiengsdichteid in dit hebied. In Wallonië is 'n derde van 't oppervlak bebost.

Een belangriek Belhisch natuurhebied is de Oôhe Veen'n in de Oôstkantons. Deur de vele neerslag en de lange winters vi'j ier zelzaeme plantesoôrten die a'j in de rest van Belhië nie vin.

 Bestierlijke indeêlienge 
Belhië is sins 1993 'n bonsstaet en is federaol verdeêld in drie hewesten: 't Vlaoms Hewest (Vlaonderen 'enoemd), 't Waols Hewest (Wallonië 'enoemd) en 't Brussels (Oôdstedelijk) Hewest. Ok binne d'r drie taelgemeênschappen: de Vlaemse Gemeênschap (Nederlandstaeleg), de Franse Gemeênschap en de Duutstaelege Gemeênschap. Verder is Belhië onderverdeêld in 10 provincies, 43 arrondissement'n en 565 gemeênten.

Zie ok: Lieste mee hroste gemeênten in België

 Provincie / hewest Inweuners  (2025)  % Oppervlakte  % Dichteid Oôdstad Arr. Gem.  (2025) Antwerpen Vlaoms 1.921.000 16% 2.856 9% 673 Antwerpen 3 67 Limburg Vlaoms 905.000 8% 2.427 8% 373 Hasselt 3 38 Oôst-Vlaonderen Vlaoms 1.603.000 14% 3.027 10% 530 Gent 6 55 Vlaoms-Braebant Vlaoms 1.205.000 10% 2.118 7% 569 Leuven 2 63 West-Vlaonderen Vlaoms 1.232.000 10% 3.197 10% 385 Brugge 8 62 Enegouwe Waols 1.365.000 12% 3.813 12% 358 Bergen 7 69 Luuk Waols 1.123.000 9% 3.857 13% 291 Luuk 4 84 Luxemburg Waols 296.000 3% 4.459 15% 66 Aerlen 5 43 Naemen Waols 505.000 4% 3.675 12% 137 Naemen 3 38 Waols-Braebant Waols 415.000 4% 1.097 4% 378 Waover 1 27 Totael Vlaoms Hewest 6.865.000 58% 13.626 44% 504 Brussel 22 285 Totael Waols Hewest  3.705.000 31% 16.901 55% 219 Naemen 20 261 Totael provincies 10.570.000 89% 30.527 99,5% 346 42 546 Brussels Oôdstedelijk Hewest 1.256.000 11% 162 0,5% 7.753 Brussel 1 19 Totael Belhië 11.826.000 100% 30.690 100% 385 Brussel 43 565

 Demohrafie 
De Belhische bevolkienge besti uut drie hemienschapp'n: de Vlaomiengen, de Waolen en de Brusselaers. De eêste hroep is Nederlands spreek'nd en vurm de hroste hroep, de twidden spreek Frans en is de twidden. De Brusselaers zien een krusieng iertussen vanwehe de twideêlieng in 't oôdstedelijk hewest. Vadder is der 'n kleine hroep Duutstaelihen an de hrens mie Duutsland. Onheveer 'n derde van de bevolkieng is butenlands (afkomst of nationaliteit).Een derde van de bevolking ... van buitenlandse herkomst of ... nationaliteit, VRT NWS, 2021

De hroei van de Belhische bevolkienge neem of. Dit is ok te ziene in aore lan'n binn'n Europa en dus hin vreemd verschiensel. De vruchbaereid van de Belhische vrouwen lig in 2017 op 1,64 huus hemiddeld Geboortecijfer en vruchtbaarheidscijfer blijven dalen, Statbel wat a du op 'n verouwernde bevolkieng: in 2022 is ruum 19% van de bevolkieng ouwer dan 65. De levensverwachtieng voe de bevolkienge in 2021 is 82, voe venters 79 en die voe vrouwen 84.Sterftetafels en levensverwachting, Statbel

links|thumb|Taelen

 Bevolkiengsontwikkelieng 

 Bevolkieng (× 1.000) Structuur van de bevolking, Statbel (archief) Hewest 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Brussels Hewest 1.090 1.119 1.139 1.155 1.163 1.175 1.188 1.192 1.199 1.209 1.218 1.220 1.223 1.241 1.250 1.256 Vlaonderen 6.252 6.307 6.351 6.382 6.411 6.444 6.478 6.516 6.553 6.589 6.629 6.653 6.699 6.775 6.823 6.865 Wallonië 3.498 3.526 3.546 3.563 3.576 3.590 3.602 3.614 3.624 3.634 3.645 3.648 3.662 3.682 3.692 3.705 Totael Belhië 10.840 10.951 11.036 11.100 11.151 11.209 11.268 11.322 11.376 11.431 11.493 11.521 11.584 11.698 11.764 11.826

 Wieziging bevolkieng (× 1.000) Hewest 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 Brussels Hewest 29 20 16 8 12 13 4 7 10 9 2 3 18 9 6 opgeteld
| 29 49
| 65 73
| 85 98
| 102 109
| 119 128
| 130 133
| 151 160
| 166 Vlaonderen 55 44 31 29 33 34 38 37 36 40 24 46 76 48 42 opgeteld
| 55 99
| 130 159
| 192 226
| 264 301
| 337 377
| 401 447
| 523 571
| 613 Wallonië 28 20 17 13 14 12 12 10 10 11 3 14 20 10 13 opgeteld
| 28 48
| 65 78
| 92 104
| 116 126
| 136 147
| 150 164
| 184 194
| 207 Totael Belhië 111 85 64 51 58 59 54 54 55 62 28 63 114 66 62 opgeteld
| 111 196
| 260 311
| 369 428
| 482 536
| 591 653
| 681 744
| 858 924
| 986

 Plaetjes 

 Politiek 

 Kaemer van Volksvertegenwoôrdigers 
Verkiezinge van de federaole Kaemer van Volksvertegenwoôrdigers:DE KAMER.BEibzWaar staan de Vlaamse partijen voor?, VRT NWS, 2024

 Partie F/N 2024 2019 2014 2010 2007 2003 1999 1995 Volksunie ¹ / N-VA N 24 25 33 27 6 1 8 5 Vlaams Blok / Vlaams Belang N 20 18 3 12 17 18 15 11 PRL / MR F 20 14 20 15 20 21 16 16 PS F 16 20 23 26 20 25 19 21 PVDA-PTB F/N 15 12 2    PVDA N (7) (3)     PTB F (8) (9) (2)    PSC / cdH / LE F 14 5 9 9 10 8 10 12 SP / sp.a(-Spirit) ² / Vooruit N 13 9 13 13 14 23 14 20 CVP / CD&V N 11 12 18 17 24 21 22 29 VLD / Open Vld N 7 12 14 13 18 25 23 21 Agalev / Groen! / Groen N 6 8 6 5 4  9 5 Ecolo F 3 13 6 8 8 4 11 6 FDF / DéFI F 1 2 2 3 3 3 2 2 PP F  1 1  LDD ³ N (1) (1)  1 5  FN / DN F    1 1 1 2 Totael 150 150 150 150 150 150 150 150 Nederlandstaeligen 88 87 87 88 88 88 91 91 Franstaeligen 62 63 63 62 62 62 59 59

¹ VU-ID in 1999

² sp.a-Spirit in 2003 en 2007

³ In 2019 en 2024 as onafankelijke vò N-VA

 Reherieng 
Sins 3 feberwari 2025 is er de Reherieng-De Wever De federale regering, belgium.be onger leidieng van premier Bart De Wever (N-VA).

Deêze reherieng bestaet uut N-VA, CD&V, Vooruit, MR en LE.

 Premiers 
Premiers vanof 1938.De eerste minister, belgium.be

 Premier  Tied  Jaer  Partie Paul-Henri Spaak 1938-1939 1 POB-BWP Hubert Pierlot 1939-1945 6 Katteliek Blok Achille Van Acker 1945 0 PSB-BSP Paul-Henri Spaak 1945-1946 1 PSB-BSP Achille Van Acker 1946 0 PSB-BSP Camille Huysmans 1946-1947 1 PSB-BSP Paul-Henri Spaak 1947-1949 2 PSB-BSP Gaston Eyskens 1949-1950 1 PSC-CVP Jean Duvieusart 1950 0 PSC-CVP Joseph Pholien 1950-1952 2 PSC-CVP Jean Van Houtte 1952-1954 2 PSC-CVP Achille Van Acker 1954-1958 4 PSB-BSP Gaston Eyskens 1958-1961 3 PSC-CVP Théo Lefèvre 1961-1965 4 PSC-CVP Pierre Harmel 1965-1966 1 PSC-CVP Paul Vanden Boeynants 1966-1968 2 PSC-CVP Gaston Eyskens 1968-1973 5 PSC-CVP Edmond Leburton 1973-1974 1 PSB-BSP Leo Tindemans 1974-1978 4 CVP Paul Vanden Boeynants 1978-1979 1 PSC Wilfried Martens 1979-1981 2 CVP Mark Eyskens 1981 0 CVP Wilfried Martens 1981-1992 11 CVP Jean-Luc Dehaene 1992-1999 7 CVP Guy Verhofstadt 1999-2008 9 Open Vld Yves Leterme 2008 0 CD&V Herman Van Rompuy 2008-2009 1 CD&V Yves Leterme 2009-2011 2 CD&V Elio Di Rupo 2011-2014 3 PS Charles Michel 2014-2019 5 MR Sophie Wilmès 2019-2020 1 MR Alexander De Croo 2020-2025 5 Open Vld Bart De Wever 2025-noe 1 N-VA

 Belhië internationaol 
Belhië is onder aore lid van de Benelux, d' Europeêse Unie en de NAVO.

 Zie ok 
 Lieste mee hroste gemeênten in België

 Noôten 

 Lienks nae buten 

 Landenweb
 Britannica
 World Factbook
 City Population
 AlleCijfers
 Klimaatinfo
 World Meteo. Org.
 Europese Unie
 Fact File
 Belgium.be (overeid)
 VRT
 Statbel
 Rijksregister
 Bevolkingscijfers
 TopoMapViewer
 Historiek

Categorie:Land