Araobische Revolutie

De revoluties in de Araobische wereld (Araobisch الثورات العربية ath-Thawraat al-'arabiyyah 'de Arabische opstand'), ok we Araobische Lente 'enoemd, wazze een holf van revoluties, opstan'n en protesten in de Araobische wereld die-a behunnen op 18 december 2010 in Tunesië. Nie vee laeter wast ok onrustig in Ehypte, Libië en Jemen en vee aore lan'n.

As eerste mos de president van Tunesie 't veld ruume, nie vee laeter 'evolgt deu Mubarak van Ehypte in feberwari 2012. De protes'n opt Tahrirplein in Cairo wiere over de eêle weareld aedemloôs 'evolgt. Nie vee daernae kwam 't in Libië tot geweld. De oôsteleke stad Benghazi kwam in han'n van opstandelingen. Gadaffi greep arde in. Ie trok op nae Benghaozi, mae 't lukkende um nie de stad in te nemen. Deer mos overiges nog we de Naovo bie an de pas komme. Alverwege 't jaer trokke de opstandeliengen op nae Tripoli, mae Gadaffi bleek onvinbaer. Pas 't ende van 't jaer wier Gadaffi op'epakt en kwam ant geweld in Libië een ende. In de eerste en twidde helt van 2012 kwam Syrië in beeld. De burheroôrlog in dat land wier als mar bloediher. Assad weihert alleêne tot noe toe om te vertrekken. De opstandeliengen ao we groôte deêlen van 't land in han'n. In de aore lan'n kwam alles meer toe ruste.

In vee lan'n wiere in verkieziengen 'ehouwen, die vee 'ewonnen wiere deu de Moslimbroederschap, zoas in Ehypte, Lybië en Tunesië. Echt vee democraotischer wiere de lan'n nie. Vaek wiere ze vijandiger richting 't Wes'n en Israël, en de Araobische Lente wor deerom ok we de Araobische winter 'enoemd deu critici. Ehype bevobbeêld ao vrede 'esloten mee Israël, mae de Moslimbroederschap wast deer nie mie eêns. Ok de meerdereid van de bevolkieng nie, dus in die zin ister we spraoke van democraotie. 

Ongerstaende tabel geeft de ontwikkelieng van de maote van vrieheid an tussen 2010 en 2012. Dizze tabelle wor ielk jaer 'eplubiceerd deu Freedom House een Amerikaons ongerzoeksinstituut. Lan'n worren 'eclassificeerd as 'free, partly free of not free' (vrie, gedeêltelek vrie of nie vrie).http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=351&ana_page=342&year=2008 
 LandPolitiekerech'n2010Burgerrech'n2010Staotus2010Politiekerech'n2011Burgerrech'n2011Staotus2011Politiekerech'n2012Burgerrech'n2012Staotus2012 Alherije65Nie vrie65Nie vrie65Nie vrie Bahrein65Nie vrie65Nie vrie66Nie vrie Ehypte65Nie vrie65Nie vrie65Nie vrie Gazastroôke66Nie vrie66Nie vrie66Nie vrie Iran66Nie vrie66Nie vrie66Nie vrie Irak56Nie vrie56Nie vrie56Nie vrie Israël12Vrie12Vrie12Vrie Jeêm'n65Nie vrie65Nie vrie66Nie vrie Jordaonië65Nie vrie65Nie vrie65Nie vrie Koeweit44Gedeêltelek Vrie45Gedeêltelek Vrie45Gedeêltelek Vrie Libanon53Gedeêltelek Vrie53Gedeêltelek Vrie54Gedeêltelek Vrie Libië77Nie vrie77Nie vrie76Nie vrie Marokko54Gedeêltelek Vrie54Gedeêltelek Vrie54Gedeêltelek Vrie Oman65Nie vrie65Nie vrie65Nie vrie Qatar65Nie vrie65Nie vrie65Nie vrie Saoedi-Arabië76Nie vrie76Nie vrie77Nie vrie Syrië76Nie vrie76Nie vrie77Nie vrie Turkije33Gedeêltelek Vrie33Gedeêltelek Vrie33Gedeêltelek Vrie Tunesië75Nie vrie75Nie vrie34Gedeêltelek Vrie Vereênigde Araobische Emiraoten65Nie vrie65Nie vrie66Nie vrie Westelijke Jordaonoever66Nie vrie65Nie vrie65Nie vrie Westelijke Sahara76Nie vrie76Nie vrie77Nie vrie

 Noôten 

 Lienks nae buten 
 Onrust in de Arabische wereld, NOS Nieuws, 26 jannewari 2011
 Interview met prof. Sami Zemni over de protesten in de Arabische wereld, Vrede.be, 28 jannewari 2011
 Dossier Nu.nl
 Al Jazeera
 BBC News

Categorie:Geschiedenisse van Afrika
Categorie:Geschiedenisse van Azië
Categorie:Midden-Oôsten