Utrecht (gemeênte)

Utrecht is 'n gemeênte en stad in de gelieknaemige provincie. De gemeênte ei 377.000 inweuners, de stad 326.000. Tis de oôdstad van de provincie en de vierde stad van Nederland. 

De gemeênte onderscheit gin aore durpskernen, mae de ouwe durpen Vleuten, De Meern en Haarzuilens bin nog dudelik te erkennen.

Utrecht is in 1954 vergroôt mie de gemeênte Zuilen (groôtendeêls) en in 2001 mie de gemeênte Vleuten-De Meern en de plekke-polder Rijnenburg van de gemeênte Nieuwegein.

 Stadsfuncties 
Utrecht is as vierde stad van groôt belang in zoôwel andel as industrie. Deu zien centraole liggienge is 't 'n vreêd belangriek verkeersknoôppunt mee 'n groôt station. De Universiteit Utrecht is mee meer as 20.000 studenten de groôtste van Nederland. Ok is Utrecht zetel van de kattelieke aertsbischop. Utrecht ei 'n primaire verzurgiengsfunctie vo eel de regio en wat minder ok vò 't eêle land: zoô is ier de Jaerbeuze gevestegd.

 Geschiedenisse 
Utrecht is reeds deu de Romeinen esticht. Op en rond het huujege Domplein is de plekke weer de Romeinen rond 50 n.Chr. het castellum Traiectum van hout en aerde bouwende. Dit fort was ongerdeel van de verdedigingsgordel langs de noordgrens van het Romeinse Rijk, de zogenaemde limes. 

In 690 stichtende de Angelsaksische zendelieng Willibrord binnen de verlaete grenspost Utrecht twee kerreken, weer laeter nog een dorden an wier toe'evoegd.

 Gemeênteraed 
Saemenstellieng van de gemeênteraed sins 1990:nlverkiezingen

 Gemeênteraedszeêtels Partie 2022  2018  2014  2010  2006  2002 1998  1994  1990 GL 9  12  9 10  8  8 9  9  8 D66 8  10  13 9  3  1 3  9  8 VVD 5  6  5 7  5  5 6  6  4 PvdA 4  3  5 9  14  7 9  9  13 CDA 3  2  3 4  4  4 4  6  10 PvdD 3  2  1           Volt 3               Student & Starter 2  2  1           CU ¹ 2  2  2 1  2  1 1     DENK 1  2             BIJ1 1               EenUtrecht 1               SP 1  2  4 3  5  3 3  2  1 Stadsbelang Utrecht 1  1  2           PVV 1  1             Stadspartij  Leefbaar Utrecht      1          Trots op Nederland       1          Leefbaar Utrecht         3  14 9     Burger en  Gemeenschap        1  2      Nederlands Blok           1  1   Centrumdemocraten             3  1 Totael  45  45  45  45  45  45  45  45  45 Opkomst 56%  59%  54%  53%  54%  44%  57%  60%  54%

¹ 1998: GPV + RPF

 Burgemeêsters 
Dit is 'n lieste mee burgemeêsters sins 1891:Geni

 tied  burgemeêster  partie  opmerkienge 1891 - 1908 Bernardus Reiger liberaol 1908 - 1914 Alexander Frederik van Lynden  1914 - 1934 Joachimus Pieter Fockema Andreae liberaol 1934 - 1942 Gerhard ter Pelkwijk  1942 - 1945 Cornelis van Ravenswaay NSB 1945 - 1948 Gerhard ter Pelkwijk  1948 - 1970 Coen de Ranitz  1970 - 1974 Hans van Tuyll van Serooskerken VVD 1974 - 1980 Henk Vonhoff VVD 1981 - 1992 Lien Vos-van Gortel VVD 1992 - 1999 Ivo Opstelten VVD 1999 - 2007 Annie Brouwer-Korf PvdA 2008 - 2013 Aleid Wolfsen PvdA 2014 - 2020 Jan van Zanen VVD 2020 - 2020 Peter den Oudsten PvdA waernemend 2020 - noe Sharon Dijksma PvdA

 Trivia 
 Utrecht stoôt op plekke vuuf van vuulste lucht van Nederland.AD

 Bekende inweuners 
 Ismail el Abassi, voeballer, amtenaer en politicus (raedslid)
 Frans Andriessen, politicus
 Mirjam Bikker, politicus (raedslid)
 Dick Bruna, schriever-tekenaer
 Wim van Eekelen, diplomaet, amtenaer en politicus
 Wim van Gelder (PvdA), politicus (raedslid)
 Constantijn Jansen op de Haar, politicus (raedslid)
 Abraham Kuyper, predikant, journalist en politicus (premier)
 Yvonne van Mastrigt, pliesiefunctionaoris en politicus
 Wullem-Alexander der Nederlan'n, konienk
 Paus Adrianus VI
 Hans Spekman, bestierder en politicus (wetouwer)
 Jan Terlouw, kernfysicus, kinderboek'nschriever en politicus (raedslid)
 Cor de Vos, politicus
 Geert Wilders, politicus (raedslid)
 Jan van Zanen, politicus (wetouwer, burgemeêster)

 Noôten 

 Lienks nae buten 
 Gemeênte
 Plaatsengids
 AlleCijfers
 Historiek
 GeschiedenisExtra


Categorie:Stad in Utrecht