Surinaome

Surinaome (Nederlands: Suriname) is een land in Zuud-Amerika. Toet 25 november 1975 was Surinaome een land binn'n 't Konienkriek der Nederlan'n. Surinaome is dunbevolkt, tropisch en bestit grotendeêls uut oerwoud.

De gemiddelde temperatuur is 31° C dag en 23° C nacht.

Geschiedenisse
De eerste geslaegde Europese kolonisaotie vong vanof 1650 plaes deu de Iengelsman Francis Willoughby. Om planters an te trekkenne was vrieheid van godsdienst 'eregeld. In de Twidde Iengels-Nederlandse Oôrlog wier Surinaome in 1667 deu de Zeêuw Abraham Crijnssen veroverd op de Iengelsen. Bie de Vrede van Breda zagge de Nederlanders voorloôpig of van de teruggaeve van de deu de Iengelsen ingenomen Nederlandse kolonie Nieuw-Amsterdam ('t tehenwoordige New York); op ulder beurte eisten de Iengelsen nie da Surinaome meteen ontruumd zou worre. Meêstâ wor 'esproken van een "ruil" van beide gebieden. Crijssen bouwende Fort Zeelandia. De eerste gouverneur van Surinaome was Cornelis van Aerssen van Sommelsdijck. Hie ha één dorde van de rech'en op Surinaome an'ekocht. De stad Amsterdam en de West-Indische Compagnie (WIC) bezatte ielk ok een dorde. An 't ende van de 18e eêuw ging de WIC failliet; de femilie Van Aerssen had ulder bezit al eerder verkocht. Amsterdam was toe de eênige belanghebbende.

Ok 't naeburihe Berbice en Essequibo, ongeveer 't tehenwoordige Guyana, wier 'ekoloniseerd deu Nederlanders. Suriname, Berbice en Essequibo vurmende 't zogenaamde Nederlands Guiana. Nederlands Guyana wier in 1815 verdeeld in Surinaome, dat in Nederlands bezit bleef, en 't tehenwoordige Guyana, dat een Britse kolonie wier: Brits Guiana. De slaevernieje in Surinaome (en de Nederlandse Caraïben) wier op 1 juli 1863 op'eheven.

In 1954 kreeg Surinaome een semi-autonome status binn'n 't Koninkriek. Op 25 november 1975 wier Surinaome onafankelijk. Gouverneur Ferrier, premier Den Uyl en Konienginne Juliaona ongertekenden 't verdrag. Vuuf jaer laeter vong een staesgreep plaes onger leiding van Desi Bouterse.

Tussen 1975 en 2025 binne ruum een kwart meljoen Surinaomers nae Nederland 'ekomme.NOS

Nationaole feêstdaegen
 1 januari - Nieuwjaersdag
 1 maart (variërend) - Holi-Phagwa
 1 mei - Dag van d'n Arbeid
 5 juni - Hindoestaonse Immigraotie
 1 juli - Keti-koti
 8 augustus - Javaonse Immigraotie
 9 augustus - Dag der Inheêmsen
 25 november - Onaf'ankelek'eidsdag
 25 december - Eêste kossemissedag
 26 december - Twidde kossemisse

 President'n 
 Nr.  President  Tied  Partie 1  Johan Ferrier  1975-1980  NPS 2  Henk Chin A Sen  1980-1982  PNR 3  Fred Ramdat Misier  1982-1988  - 4  Ramsewak Shankar  1988-1990  VHP 5  Johan Kraag  1990-1991  NPS 6  Ronald Venetiaan  1991-1996  NPS 7  Jules Wijdenbosch  1996-2000  NDP 6  Ronald Venetiaan  2000-2010  NPS 8  Desi Bouterse  2010-2020  NDP 9  Chan Santokhi  2020-2025  VHP 10  Jennifer Simons  2025-noe  NDP

 Literature 
 Machtsbalans uitvoerende en wetgevende macht - Chander S. Mahabir / Parlementair, oktober 2005, redactie Ulrich Aron, pp. 64–68 / 2005
 Laatste gouverneur, eerste president: de eeuw van Johan Ferrier, Surinamer - John Jansen van Galen / KITLV Uitgeverij / Leiden, 2005
 Smeltkroes: Negen Politiek-Bestuurlijke Vruchten - Jules A. Wijdenbosch / Gopher B.V. / Utrecht, 2004
 Een machtsbalans tussen de uitvoerende en de wetgevende macht. De ontwikkeling van een alternatief model voor het politieke systeem in Suriname. - Chander S. Mahabir / MA Thesis / Vrije Universiteit Amsterdam, 2002
 Het Suriname-syndroom: de PvdA tussen Den Haag en Paramaribo - John Jansen van Galen / Bert Bakker / 2001
 Jopie Pengel 1916-1970; leven en werk van een Surinaamse politicus; biografie - Hans Breeveld / Schoorl: Conserve, 2000 (Dit is de handelseditie van een proefschrift in de maatschappijwetenschappen, vakgebied Public Administration aan de Anton de Kom Universiteit van Suriname.)
 Hetenachtsdroom: Suriname, erfenis van de slavernij - John Jansen van Galen; naar een idee en met medewerking van John Albert Jansen / 2000
 De toekomst van ons verleden: democratie, etniciteit en politieke machtsvorming in Suriname - Jules Sedney / Paramaribo: Vaco Uitgeversmaatschappij / 1997
 Onafhankelijkheid en Parlementair Stelsel: Hoofdlijnen van een nieuw en democratisch staatsbestel - Hugo K. Fernandes Mendes / Dissertatie / Zwolle: Tjeenk Willink / 1989
 Jagernath Lachmon. Een politieke biografie - Evert Azimullah / Uitgeverij Vaco-Press, Paramaribo 1986
 Het politieke stelsel van Suriname - Coen D. Ooft / 1980
 Rebel op de valreep: een analyse na de persconferentie van de heer J. Lachmon - Rudi F. Kross / Biswakon & Biswakon / 1972

 Noôten 

 Lienks nae buten 
 Landenweb
 Britannica
 World Factbook
 City Population
 AlleCijfers
 Klimaatinfo 
 World Meteo. Org.
 Historiek
 Parlement.com
 Fact File


Categorie:Geschiedenisse van Nederland
Categorie:Land