Vereênigde Staeten

De Vereênigde Staeten (Iengels: United States of America, afgekort USA of US), is een land in Noôrd-Amerika. Den oôdstad van 't land is Washington, D.C.. 't Land grens an de lan'n Mexico en Canada en vadder hrenst ut an d'n Atlantischen Oceaon, de Hrote Oceaen en de holf van Mexico.
De Vereênigde Staeten eit op tweê ni hroste aetal inweuner ni China en India en is 't op drie ni hroste land van de wereld. De oppervlakte is ruum 9,1 meljoen km² en 't antal inweuners ruum 333 meljoen (2022).
Groôste steê binne New York City, Los Angeles en Chicago.

 Geschiedenisse 
In de loôp van de 16e, 17e, 18e in 19e eêuwe is ut land 'ekoloniseerd deu Europeaonen. In 1776 wiere de kolonies onaf'ankeluk van Iengeland. Vooral in de 19e eêuw kwamme vreed vee Europeanen nae de VS om hier een nieuw leven te beginne. Rond 1900 weunde d'r al zo'n 70 meljoen mênsen. In de jaeren '60 van de 19e eêuw ontstong d'r een conflict over de slaevernieje. De zuujelijke staeten vurmde d'n Geconfedereêrde Staeten van Amerika. 'Ieruut ontstong de Amerikaonse burheroôrlog die deu de noôrdelijke staeten wier gewonne. In de Eerste weêreldoôrlog bleef de unie anvankelijk neutraol, in 1917 kooze ze de kant van Iengeland en Frankriek. Ok in de Twidde Weareldoôrlog bleeve ze tot 1941 neutraol, mae nae d'n anval van Japan op Paerl Harbor wiere ze in de oôrlog meegetrokke. Nae 1945 is de Vereênigde Staeten ut machtigste land op aerde. Tussen 1945 en 1990 voerende 't land de zogenaemde Kouwe Oorlog mee de Sovjet-Unie. De groôste in bekendste stad is New York. As gevolg van de slaeven'andel kennen de Vereênigde Staeten ok een groôt zwart bevolkiengsdeel. 'Ieruut is oud-president Barack Obama deels ofkomstig. 

Bie de verkiezingen van 2024 wier Donald Trump verkooze tot nieuwe president. Ie kreeg meer kiesmannen as z'n rivaol Kamala Harris.

links|thumb|'t Capitoôl in Washington, D.C.

 Staeten 
De vuuftig staeten binne de volgende:

 Alabama
 Alaska
 Arizona
 Arkansas
 California
 Colorado
 Connecticut
 Delaware
 Florida
 Georgia
 Hawaii
 Idaho
 Illinois
 Indiana
 Iowa
 Kansas
 Kentucky
 Louisiana
 Maine
 Maryland
 Massachusetts
 Michigan
 Minnesota
 Mississippi
 Missouri
 Montana
 Nebraska
 Nevada
 New Hampshire
 New Jersey
 New Mexico
 New York
 North Carolina
 North Dakota
 Ohio
 Oklahoma
 Oregon
 Pennsylvania
 Rhode Island
 South Carolina
 South Dakota
 Tennessee
 Texas
 Utah
 Vermont
 Virginia
 Washington
 West Virginia
 Wisconsin
 Wyoming

 Afankelijke hebied'n 
De VS beheerse varder nog de volgende eilan'n, die bute de indelieng in staet'n valle:

 Amerikaons Samoa
 Amerikaonse Maegdeneilan'n
 Baker Island 
 Goeam
 Howland Island
 Jarvis Island
 Johnston-atol Kingmanrif
 Midway-atol
 Navassa Island
 Noordeleke Mariane
 Palmyra-atol
 Puerto Rico
 Wake Island

 President'n 
President'n van de Vereênigde Staeten.
Historiek
Historia
Britannica
Fact File

 Nr.  President  Partij  Tied 1  George Washington  partijloôs  1789-1797 2  John Adams  federalist  1797-1801 3  Thomas Jefferson  democraot-rippeblikein  1801-1809 4  James Madison  democraot-rippeblikein  1809-1817 5  James Monroe  democraot-rippeblikein  1817-1825 6  John Q. Adams  democraot-rippeblikein  1825-1829 7  Andrew Jackson  democraot  1829-1837 8  Martin van Buren  democraot  1837-1841 9  William Henry Harrison  Whig  1841 10  John Tyler  Whig  1841-1845 11  James Knox Polk  democraot  1845-1849 12  Zachary Taylor  Whig  1849-1850 13  Millard Fillmore  Whig  1850-1853 14  Franklin Pierce  democraot  1853-1857 15  James Buchanan  democraot  1857-1861 16  Abraham Lincoln  rippeblikein 1861-1865 17  Andrew Johnson  democraot  1865-1869 18  Ulysses Simpson Grant  rippeblikein  1869-1877 19  Rutherford Birchard Hayes  rippeblikein  1877-1881 20  James Abram Garfield  rippeblikein  1881 21  Chester Alan Arthur  rippeblikein  1881-1885 22  Stephen Grover Cleveland  democraot  1885-1889 23  Benjamin Harrison  rippeblikein  1889-1893 24  Stephen Grover Cleveland  democraot  1893-1897 25  William McKinley  rippeblikein  1897-1901 26  Theodore Roosevelt jr.  rippeblikein  1901-1909 27  William Howard Taft  rippeblikein  1909-1913 28  Thomas Woodrow Wilson  democraot  1913-1921 29  Warren Gamaliel Harding  rippeblikein  1921-1923 30  John Calvin Coolidge  rippeblikein  1923-1929 31  Herbert Clark Hoover  rippeblikein  1929-1933 32  Franklin D. Roosevelt  democraot  1933-1945 33  Harry S. Truman  democraot  1945-1953 34  Dwight D. Eisenhower  rippeblikein  1953-1961 35  John F. Kennedy  democraot  1961-1963 36  Lyndon B. Johnson  democraot  1963-1969 37  Richard Nixon  rippeblikein  1969-1974 38  Gerald Ford  rippeblikein  1974-1977 39  Jimmy Carter  democraot  1977-1981 40  Ronald Reagan  rippeblikein  1981-1989 41  George H.W. Bush  rippeblikein  1989-1993 42  Bill Clinton  democraot  1993-2001 43  George W. Bush  rippeblikein  2001-2009 44  Barack Obama  democraot  2009-2017 45  Donald Trump  rippeblikein  2017-2021 46  Joe Biden  democraot  2021-2025 47  Donald Trump  rippeblikein  2025-noe

 Noôten 

 Lienks nae buten 
 Landenweb
 Britannica
 World Factbook
 City Population
 AlleCijfers
 Klimaatinfo 
 World Meteo. Org.
 Fact File
 Historiek
 vrt nws (uutbreidieng)


Categorie:Land