Taelkunde

Taelkunde of linguustiek is de studie van de natuurlijke taelen om ze vervolhens te beschrieven zoan de mensen ze in de werkelijkeid hebruuk'n. Natuurlijke taelen zien taelen die an mensen op een natuurlijke wieze as moedertael verwurven èn en worn onderscheien van kunsttaelen. Taelkunde wor zo vee meuglijk afankelijk bestudeêrd van vakk'n as antropolohie en sociolohie, die an, omda'n ze ok te maeken èn bie de mens, di zo vee meuglijk los van staene. Taeluutieng'n worn deur de taelkunde beschouwt as hesproken uutieng'n, opebouwd uut teksen, woôr'n, zinn'n, klank'n en morfemen, dus is de taelkunde ok hericht op 't beschrieven van hesproken taelen.

Theoretische taelkunde omvat de volhende deelhebieden:

 Fonetiek, de studie van klank'n
 Fonolohie, de studie van klankwett'n
 Morfolohie, de studie van morfemen
 Syntaxis, de studie van de interne structuur van zinn'n en zinsdeêln
 Semantiek, de studie van betekenis

Toehepaste taelkunde omvat onder mier de prahmatiek.

 Belangriekste taelfemieljes 
Dit zien de belangriekste taelfemieljes:
 Abchazo-Adygeïsche taelen
 Afro-Aziatische taelen
 Algische taelen
 Altaïsche taelen
 Andes-Equatoriaele taelen
 Arawaktaelen
 Austroaziatische taelen
 Austronesische taelen
 Caribische taelen
 Chibchataelen
 Dravidische taelen
 Eskimo-Aleoetische taelen
 Indo-Europese taelen
 Irokese taelen
 Khoisan-taelen
 Mayataelen
 Mixe-Zoque-taelen
 Nach-Dagestaânse taelen
 Na-Dené-taelen
 Niger-Congotaelen
 Nilo-Saharaânse taelen
 Oeraâlse taelen
 Otomangue-taelen
 Papoeataelen
 Salishtaelen
 Sino-Tibetaânse taelen
 Siouan-Catawbantaelen
 Tai-Kadaitaelen
 Tsjoektsjo-Kamtsjadaâlse taelen
 Tupitaelen
 Uto-Azteekse taelen
 Yuma-Cochimí-taelen
 Zuud-Kaukasische taelen