Osita Agwuna

Osita Agwuna (ọjọ kéjìlélógún oṣù kejìlá ọdún 1921 – ọjọ kéjìlélógún oṣù kejìlá ọdún 2007) jẹ ọmọ orílẹ-èdè Nàìjíríà ti o jẹ igbákejì Ààrẹ egbe Zikist ni ọdún 1947. O wa lára ẹgbẹ awọn ọmọ ẹgbẹ́ Zikist kan ti won fi atako onijagidijagan si ìjọba amunisin ti o si ro ìgbésẹ ajumọṣe lati borí ìjọba amunisin.  Agwuna to àwọn ènìyàn padà mọn si Eze ti Enugu Ukwu, sìn ilu náà pèlú ipo yẹn fun àádọta ọdun. 

 Ìgbésíayé 
Bibẹrẹ ni ọdún 1947, ẹgbẹ Zikist labẹ adari Raji Abdallah ati igbakeji rẹ, Agwuna tẹwọgba ilana ipilẹṣẹ kan ti a pe ni iṣẹ rere èyítí o ṣe ìwúrí fún aigbọran araalu lati mu àwọn ibi-afẹde orílẹ-èdè ṣẹ.  Àwọn iṣẹlẹ pàtàkì meji fi iná kún ìlànà yii, isẹlẹ iyasọtọ ti ẹda kàn si oṣiṣẹ alawodudu kàn ni hotẹẹli Bristol ati yí yín ìbọn fún awọn oṣiṣẹ ile-iṣẹ Nàìjíríà ni Burutu .  Ni ọdún 1948, ẹgbẹ naa ṣe atẹjade Ipe fun Iyika eyiti o pe fun ìgbọràn ti aráàlú ati kíkọ ni ọ̀nà lati munu bi awọn olupilẹṣẹ lati fopin si ijọba amunisin.  Nigba ti o n sọ ọrọ kan ni ọjọ kẹtàdínlọ́gbọ̀n Oṣu Kẹwa, Ọdun 1948, Agwuna jiyan pe orilẹ-ede naa jẹ ilu ọlọpa ati awọn igbese rere gẹgẹbi didasẹ́silẹ̀, ipadasẹhin ati aigbọran aráàlú jẹ pataki lati gba awọn ọmọ Naijiria láàyè kúrò ni ọwọ́ ìjọba amunisin ti ìlòkulò.  Ọjọ mẹta lẹhin ọrọ naa, Agwuna ni wọn fi ẹsun iṣọtẹ, ìgbésẹ kan ti o ti reti lori iṣiro pe àwọn atẹjade apanilẹrin ti ẹgbẹ naa, imuni ti awọn ọmọ ẹgbẹ ati idamu yoo mu ìgbésẹ ti o dara nipasẹ àwọn ọmọ orilẹ-ede Nàìjíríà ati ki o tun dari ifojusi si ọta ti o wọpọ. Bákannáà, wọn ti ṣe iṣiro pe wọn yoo mu Azikiwe . Sibẹsibẹ, wọn ko mu Azikiwe ati pe awọn ero wọn ko tii wọ ọpọlọpọ awọn ilu ati abúlé ní Nàìjíríà. Ni igbejọ, o sọ fun onídájọ́ pẹlú ìwà gbajúmò pe ko ni aṣẹ lati dan òun wo nitori pe o jẹ ọkan ninu awọn olufisun ati onídájọ́. Wọ́n dá a lẹ́bi, wọ́n sì fi í sẹ́wọ̀n fún ọdún kan.

Agwuna di Eze ti Enugu-Ukwu, ipinlẹ Anambra ni ọdún 1958 o si di Igwe ti Umunri ni ọdún 1960. O si da Obu Ofo Nri Museum gẹgẹ bi ibi ipamọ ti awọn ohun-ini aṣa ti Enugu-Ukwu ati awọn agbègbè Nàìjíríà míìràn. Ndibe, Okey (27 December 2015). "Igwe Osita Agwuna 111: Time We Honoured Greatness". Sahara Reporters. Ile-išẹ musiọmu ti dasilẹ ṣáájú Ogun Abele ati awọn apakan rẹ ti parun lakoko ogun náà.

 Awọn itọkasi 

 Awọn orisun 


Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2007
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1921