Abíọ́dún Dúró-Ládiípọ̀

Abíọ́dún Dúró-Ládiípọ̀ (abi ní ọdún 1941) jẹ́ òṣèrébìrin àti akọrin ọmọ ilẹ̀ Yorùbá . Ní ọdún 1963, ó darapọ̀ mọ́ ile-iṣẹ tíátà ti Duro Ladipo, ẹnití ó ṣe ìgbélọ́kọ pẹlú ní ọdún tí ó tẹ̀le. Ó kópa nínú àwọn eré oníṣe ti ọkọ rẹ̀, ó ṣe àṣeyọrí pàápàá fún ipa tí ó kó gẹ́gẹ́ bíi Ọya nínú Ọba Kòso àti ipa tí oko gẹ́gẹ́ bíi mọrèmi nínú eré Mọrèmi .  Nínú ọdún 1960 àti ìbẹ̀rẹ̀ 1970s, ó jọ káàkiri ilẹ̀ Yúróòpù láti kópa nínú àwọn ayẹyẹ àṣà ní àgbáyé. Lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀ ní ọdún 1978, Abíọ́dun ti farahàn nínú oríṣǐríṣǐ eré oníṣe ní orí ẹ̀rọ móhùnmáwòrán ti Nàìjíríà àti nínú àwọn eré tí ó ń gbé àṣà ilẹ̀ Adúláwọ̀ lárugẹ, lẹẹ̀kansii ní ọdún 2009 ó kó ipa Mọrèmi nínú eré àgbéléwò tí àkọ́lé rẹ̀ ń jẹ́ Mọrèmi.  

 Ìtàn Ìgbésí Ayé Rẹ̀ 
Ìlú Ìjan-Ekiti ní ìpínlẹ̀ Ekiti ní orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni wọ́n bí Abiodun sí nínú ìdílé ọba, èyí sì mú kó di Ọmọba ilẹ̀ Yorùbá. Ní ìbẹ̀rẹ̀ ayé rẹ̀ ó nifẹ lati ṣe iṣẹ́ ìṣègùn òyìnbo gẹ́gẹ́ bíi nọ́ọ̀sì, nígbàtí ó parí ẹ̀kọ́ gíga rẹ̀ ní ọdún1963, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ eléré orí ìtàgé M̀bárí M̀báyọ̀ ti Duro Ladipo jẹ́ adarí wọn, láaipẹ́ nínú ẹgbẹ́ nâ, ó di olórí ẹgbẹ àwọn obìnrin. Lọ́dún 1964, ó fẹ́ Ladipo àwọn méjèèjì sì di ọkọ àti ìyàwo. inú ẹgbẹ́ yǐ ni ó wà láti ìgbà náà, ó di gbajúgbajà òṣèré, ó sì ń kó ipa pàtàkì nínú gbogbo àwọn eré tí ilé-iṣẹ́ náà ṣe. Akyeampong, Emmanuel Kwaku; Henry Louis Gates (2012). Dictionary of African Biography. OUP USA. pp. 1–. ISBN 978-0-19-538207-5. 

Ní àárín ọdún 1960 ati 1970, ó ń ṣiṣẹ́ bí òṣèré tàbí akọrin ní àwọn eré orí ìtàgé àti àwọn ayẹyẹ àsà orin, pẹ̀lú Festspiele ti ìlú Berlin ní ọdún 1964, Àgbáríjọpọ̀ ayẹyẹ àṣà ti ìlú London ní ọdún 1965, Festival mondial du théâtre de Nancy (1973) àti ayẹyẹ àṣà Yorùbá ní Zurich ní ọdún 1973. Ó tún farahàn ní Belgrade, ni Iran Shiraz Arts Festival àti Ayẹyẹ àṣà ní ìlú Romu. 

Lẹ́yìn ikú ọkọ rẹ̀ ní ọdún 1978, Abiodun ṣàkóso ilé iṣẹ́ eré náà, iṣẹ́ tí kò wọ́pọ̀ fún àwọn obìnrin nígbà yẹn. Bótilẹ̀ jẹ́ wípé ó faramọ́ eré orì ìtàgé, ọ̀pọ̀ ìgbà ni wọ́n máa ń tǐ láti farahàn lórí ẹ̀rọ móhùnmáwòrán, ó kópa láti jùmọ̀kọ orin Ọya ní ọdún 1979 ati eré àgbéléwò B'Inaku ní ọdún1981. Àwọn ìṣẹ̀ móhùnmáwòrán mìíràn tí ó tì kòpa ni Òyìnbó Ajẹ́lẹ̀ ní ọdún 1986, Esentaye ní ọdùn 1997 àti Ayèlàégbé ní 1998, gbogbo wọn ni wọ́n fi ń gbé àṣà ìbílẹ̀ lárugẹ nígbà tí àwọn òyìnbó akónilẹ́rú ń halẹ̀ mọ́ wọnì. Àwọn ipa tí ó kò nínú eré orí móhùnmáwòrán níí ṣe pẹ̀lú ipa tí ó màa ń kó nínú eré orí ìtàge. Ara wọn lati rí Erelú nínú Àròpin n'Tènìyàn, Ìyá èwe nínú Ìjà Orugún àti, ju gbogbo rẹ̀ lọ, ipa àkọ́lé nínú eré Mọrèmi.  Ní ọdún 2017, ó ṣe olùdarí ẹ̀yẹ̀ tuntun fún eré Morèmi, eré tí a pe àkọ́lé rẹ̀ ní Mọrèmi Àjàsorò. 

Ó rí i dájú wípé wọ́n ṣe àkọsílẹ̀ àwọn iṣẹ́ tó ṣe pàtàkì, ó ní àwọn àkójọ àpilẹ̀kọ ìwé ìròyìn nípa bí a ṣe ń gbé eré oníṣe Yorùbá láti ìlú kan sí òmìràn àti ní pàápàá nípa Ilé Ìṣeré Duro Lapido láti ọdún 1964. Ó ní àkójọ àwọn nǹkan àṣà tí ó pọ̀ ati awọn nǹkan ìṣẹ̀ǹbáyé. 

Ó ti sọ tẹ́lẹ̀ nípa bí àwọn olùdarí Nàìjíríà ṣe máa ń "fi àwọn ìlérí tí wọ́n ṣe sílẹ̀", ṣùgbọ́n ní Oṣù Kẹta ọdun 2018, nígbàtí a ṣe àfihàn eré Ajagun Ńlá ti Duro Ladipo ní gbọ̀gàn àṣà ti ìjọba àpapọ̀ tí ó wà ní ìlú Èko, Abiodun dúpẹ́ lọ́wọ́ ìjọba fún àtìẹyìn wọn ó sì sọ fún àwọn obìnrin Nàìjíríà pé wọ́n nílò láti ní sùúrù gẹ́gẹ́ bí aya àti ìyá, kí wọ́n sì ni lọ́kàn pé "a gbọ́dọ̀ ṣe ìtọ́jú ati ìgbélárugẹ àṣà wa". 

 Wíwò síwájú si 

 Àkójọ àwọn òṣèré Yorùbá
 Àkójọ àwọn òṣèrébìrin ti ilẹ̀ Nàìjíríà

 Àwọn àlàyé 

 Àwọn ìjápọ̀ àgbáyé 

 Abiodun Duro-LadiponíÌpín Ìpín

Ẹ̀ka:Àwọn ọba àti ìjòyè ní Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1941