Bashir Tofa

Bashir Othman Tofa (Ogúnjọ́ oṣù kẹfà ọdún 1947 – ọjọ kẹta oṣù kínní ọdún 2022) jẹ olóṣèlú ará Nàìjíríà. Musulumi Kanuri kàn lati àríwá ipinlẹ Kano, Tofa ni ẹni tí National Republican Convention (NRC) fa kalẹ̀ gẹgẹbi olùdíje ninu ìdìbò ààrẹ Naijiria ti wọn fagile ni ọjọ kejìlá oṣù kẹfà ọdun 1993, eyiti ijọba ológun ti Gbogbogbò Ibrahim Babangida ṣètò. https://www.thecable.ng/a-personal-tribute-to-bashir-tofa/

 Ìgbésí ayé 
Tofa tí a bí ní Kano, Naijiria, lati ìdílé Kanuri ni Ogúnjọ́ oṣù kẹfà ọdún 1947. O kọ ẹkọ alakọobẹ̀rẹ̀ ni Shahuci Special Primary School, Kano lẹyìn náà o tẹsiwaju nínú ẹkọ ni City Senior Primary School ni Kano. Lati ọdún 1962 si 1966, o lọ si Ile-ẹkọ giga Provincial, Kano. Lẹhin ti o pari awọn ẹkọ rẹ ni ile-iwe Agbegbe, o ṣiṣẹ fun Royal Exchange Insurance ile-iṣẹ láti ọdún 1967 si 1968. https://archive.org/details/historicaldictio0000falo Lati ọdún 1970 si 1973, o lọ si Ilu London College . Iduro Tofa sinu òṣèlú bẹrẹ ni ọdun 1976 nígbàtí o jẹ igbimọ ijọba ibilẹ Dawakin Tofa, ni ọdún 1977, o jẹ ọmọ ẹgbẹ kàn si Apejọ Agbègbè. Lakokò Orile-ede Olominira Keji ti Naijiria, Tofa ni ọpọlọpọ ìgbà ni akọwe ti ẹka Kano ti NPN, lẹhinna o di akọwe ètò ìnáwó orílẹ-èdè ti ẹgbẹ https://www.thecable.ng/obituary-bashir-tofa-mko-abiolas-opponent-who-rejected-declaration-of-june-12-as-democracy-day o si jẹ ọmọ ẹgbẹ ti orilẹ-ede ti Igbimọ Orílẹ-èdè Green Revolution. 

Nígbà Ijọba àpapọ kẹta, o si wà lára àwọn Liberal Movement eyi ti o yípadà sí Liberal Convention nigba ti o ti kọ forukọsilẹ bi ẹgbẹ òṣèlú, Tofa darapọ mọn NRC ni ọdún 1990. Ni ọdún 1993, nígbà ti ijọba Babangida ṣe ifihan ìdíje option A4, aáyán Tofa gẹgẹbi olùdíje sípò ààrẹ láti Kano. Lakokò ìdíje àwọn ẹgbẹ alakọbẹrẹ, o ṣẹgun Pere Ajunwa, Joe Nwodo ati Dalhatu Tafida lati gba tikẹti NRC. O jẹ alabaṣepọ Halilu Akilu, olórí ààbò nígbà náà. Olùdíje rẹ nínú ìdìbò náà ni Sylvester Ugoh, ọmọ Igbo kan ati pe o ti jẹ gomina tẹlẹ ti banki aringbungbun ile-igbimọ Biafra ti wa ni bayii. Awọn méjèèjì jẹ ọmọ ẹgbẹ ti National Party of Nigeria ti o ti parẹ.

O han gbángba pe Tofa kọ jáwé olúborí ninu idibo aare lati ọdọ ẹnìkejì rẹ Moshood Abiola, ọrẹ kan fun Babangida  ati omo Yoruba kan lati gúúsù ìwọ̀-oòrùn Nàìjíríà, ṣugbọn esi ti ijoba Babangida ko jáde rárá. Babangida ti wọn fi tipatipa mu lati fi ipo silẹ ni Oṣu Kẹjọ ọdun 1993 lẹhin awọn ẹ̀hónú ti n pe fun esi ìdìbò naa.

Tofa jẹ oníṣòwò, oníṣòwò epo ati oniṣẹ ẹrọ. O jẹ alága ti International Petro-Energy Company (IPEC) ati Abba Othman ati Sons Ltd. https://en.wikipedia.org/wiki/Bashir_Tofa#cite_ref-:2_5-0 O tun jẹ ọmọ ẹgbẹ igbimọ ni Impex Ventures, Century Merchant Bank ati General Metal Products Ltd.

Ó kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwé ní èdè Hausa, díẹ̀ nínú wọn ni: 

 Tunaninka Kamanninka (Ọna ti o ro ṣe afihan ninu iwa rẹ)
 Sciencer Sararin Samaniya (Space Science) •Kimiyya da Al'ajaban Al-Kur'ani (The science and wonders of the Qur'an)
 Gajerun Labarai (Awọn itan kukuru)
 Amazadan a Birnin Aljanu (Amazadan in the land of the spirit)
 Amazadan da Zoben Farsiyas (Amazadan ati Farsiyas oruka),
 Igbesi aye Bayan Mutuwa (Laye after death), and Mu Sha Dariya (Jẹ ki a rẹrin)
 AREWA daga ina, zuwa ina?

Tofa ku ni Aminu Kano Teaching Hospital ni ọjọ 3 Oṣu Kini, ọdun 2022, ni ẹni ọdun 74. 

 Awọn itọkasi 

 Ita ìjápọ 

 Nigeria akoole
 Tiransikiripiti "Nigeria" (PBS)
 Profile 
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Ilé-Ìgbìmọ̀ Aṣòfin ilẹ̀ Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2022
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1947