Elizabeth Abimbola Awoliyi

Olóyè Elizabeth Abimbola Awoliyi, MBE, OFR tí ó tún ń jẹ́  Akerele, ni eọ́n bí ní  1910 ni ó sì papòdà ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹsàán , ọdún September 1971 ni ó jẹ́ obìnrin àkọ́kọ́ tí ó kọ́kọ́ jẹ́ oníṣègùn òyìnbó tí yóò ṣiṣẹ́ pẹ̀lú ìjọba ilẹ̀ Nàìjíríà. 
Òun náà tún ni obìnrin akọ́kọ́ tí yóò kọ́kó gbàwé ẹ̀rí ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí onímọ̀ nípa iṣẹ́ abẹ ní gbogbo apá ìwọ̀ Oòrùnilẹ̀ Adúláwọ̀ láti ìlú Dublin. Elizabeth di obìrin kejì ní gbogbo ilẹ̀ Adúláwọ̀ tí yóò di  onímọ̀ nípa ìṣègùn òyìbó ní ọdún 1938 tí ó sì gbàwé ẹ̀rí rẹ̀ lẹ́yìn arábìnrin Agnes Yewande Savage tí òun náà kẹ́kọ̀ọ́ gboyè jáde nílé ẹ̀kọ́ ìṣègùn ní ọdún 1929. Elizabeth ni Ààrẹ kejì fún ẹgbẹ́ National Council of Women's Societies ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà láàrín ọdún 1964 títí ó fi kú ní ọdún 1971. 

Ìgbé ayé rẹ̀
Bàbá rẹ̀ David Evaristo tí ó jẹ́ ọmọ Àgùdà tí ìyá rẹ̀ Rufina Akere 
bí Elizabeth Abimbola Awoliyi ní ìlú Èkó  ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.  Ó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Alákọ̀ọ́bẹ̀rẹ̀ ti St. Mary's Catholic School, ní ilú Èkó kí ó tó lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ Queen's College, Lagos.
Elizabeth gba ìwé ẹ̀rí ìṣègùn rẹ̀ ní ìlú Dublin ní ọdún 1938 láti ilé-ẹ̀kọ́ Trinity College Dublin, Cafreys College. ó jáde nílé ẹ̀kọ́ Dublin pẹ̀lú ìwé ẹ̀rí tó wà ní ipò kínní first class honors, tí ó sì tún gba àmì ẹ̀yẹ èyí tó lọ́lá jùlọ nínú ìmọ̀ ẹ̀yà ara ènìyàn. Ó di ẹni àti obìnrin akọkọ́ rí yóò kọ́ gba ìwé ẹ̀rí  licentiate of Royal Surgeon ní ìlú Dublin. Ó jẹ́ ìkan lára àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Royal College of Physicians  ẹ̀ka ti (United Kingdom) àti  Royal College of Obstetricians and Gynaecology pẹ̀lú ẹgbẹ́ iké-ẹ̀kọ́  Royal College of Paediatrics and Child Health.

Lẹ́yìn tí Awoliyi  padà sí orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, ó di òṣìṣẹ́ ìjọba akọ́kọ́ tí yóò gbajúmọ̀ itọ́jú ẹ̀yà ara obìnrin nílé ìwòsàn ìjọba nílé ìwòsàn Massey Street Hospital ní ìlú Èkó. Ó padà di aṣàyẹ̀wò àgbà nílé ìwòsàn  náà  lári ọdún 1960 sí ọdún 1969. nílé Ìwòsàn náà. Ní ọdún 1962,  wọ́n fi Elizabeth ṣe adarí àgbà  fún àwọn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ alátẹ̀wò nínú iṣẹ́ ìlera àwọn obìnrin ní Federal Ministry of Health.

Ìwé àpilẹ̀kọ ọlọ́rọ̀ geere tí ọmọ rẹ̀ Túnjí Awólíyì kọ tí ó pè ní  Return to Life, ni ó fi sọrí ìyá rẹ̀.
Wọ́n fi Awoliyi sínú ìwé kan tí wọ́n pè ní  Nigerian Heroes and Heroines: and other issues in citizenship education, láti ọwọ́ Godwin Chukwuemeka Ezeh gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan lára àwọn àkọni Obìnrin 20th century "Nigerian Heroine of the 20th Century".
Ilé ìwòsàn Dr. Abimbola Awoliyi Memorial Hospital wà ní erékùṣù Èkó, ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà.

Awoliyi ní ilé adìyẹ tí ó tún fi gbin ọsàn sí tí ó tó saare méjìdínlọ́gbọ̀  ní Agege, ní ìlú Èkó, Ó tún di adarí fún ìlé ìta oògùn gbogbo gbò tí ó wà ní Èkó.

NCWS
Awoliyi ni ó dá ẹ̀ka National Council of Women's Societies (NCWS) sílẹ̀ tí ó sì jẹ́ Ààrẹ wọn. Bákan náà ni ó jẹ́ ìkan lára àwọn ìgbìmọ̀ ti àpapọ̀ àjọ náà.  Òun ni ó bèèrè fún olú ilé-ègbẹ́ náà tí ìjọba apapò fún wọn sí in  Tafawa Balewa Square, òun ni ó sì jẹ́ dókítà fún òplọpọ̀ ìdílé tí ó wà níẹgbẹ́ náà. Arabìnrin Kofo Ademola ni ó gbapò náà lẹ́yìm rẹ̀ ní ọdún 1964.  .

 Àwọn àjọ tí ó ti jẹ́ aṣáájú 
 Ààrẹ àkọ́kọ́ fún Holy Cross Parish Women Council ní Holy Cross Cathedral in Lagos
 Motherless Babies Home Governing Council
 Business and Professional Women's Association (president)
 Child Care Voluntary Association (President)
 Lagos Colony Red Cross
 National Council of Women's Societies (Also became the first President of the Lagos branch)

 Ìgbé ayé rẹ̀
Elizabeth fẹ́ Dókítà S. O. Awoliyi, wọ́n sì jọ bí ọmọ méjì. Ọkùnrin kan obìnrin kan. Ọkọ rẹ̀ kú ní ọdún 1965, nígbà rí Dr Elizabeth Abimbola Awoliyi fúnra rẹ̀ kú ní ọjọ́ kẹrìnlá oṣù kẹsàn ọdún 1971 ní ọmọ ọdún mọkànlélọ́gọ́ta .

 Awards and honours 
 Member of the Order of the British Empire (MBE)
 Iya Abiye of Lagos
 Iyalaje of Oyo
 Nigerian National Honor – Officer of the Order of the Federal Republic (OFR).

Ẹ tún wo èyí náà
 Timeline of women in science
 Women in medicine

Àwọn itọ́kasí

External links

Category:1910 births
Category:1971 deaths
Category:Nigerian gynaecologists
Category:Women gynaecologists
Category:Nigerian women medical doctors
Category:20th-century Nigerian medical doctors
Category:Physicians from Lagos
Category:Alumni of Trinity College Dublin
Category:Queen's College, Lagos alumni
Category:People from colonial Nigeria
Category:Members of the Order of the British Empire
Category:Officers of the Order of the Niger
Category:History of women in Lagos
Category:20th-century Nigerian women
Category:20th-century women physicians