Inuwa Wada

Muhammadu Inuwa Wada (c. 1917 – ọjọ kẹẹdọ́gbọ̀n oṣù kọkànlá ọdún 2015) jẹ aṣòfin ati mínísítà ti iṣẹ àti iwadi labẹ ìṣàkóso ti Tafawa Balewa .  Ó jẹ́ ọmọ ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ogbó kan sí òpin Orílẹ̀-èdè Nàìjíríà àkọ́kọ́, ó sì fún ni ní ẹ̀ka ààbò ní ọdún 1965 lẹ́yìn ikú Muhammadu Ribadu . Wọn dibò yán lakọkọ ni ọdún 1951 gẹgẹbi   ọmọ ẹgbẹ ti asofin àríwá, wọn padà yán gẹgẹbi aṣojú ọmọ ilè ìgbìmò aṣòfin o sí padà di mínísítà láti ọdún 1951 to 1966. Inuwa Wada ni ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ̀ sí ẹni ènìyàn jẹjẹ, tó yàtọ̀ sí ìṣòro àti ìpèníjà tó wà nínú iṣẹ́ Minisita rẹ̀ ní Ẹ̀ka Ìṣẹ́, èyí tí ń gba àkókò àkúnya iṣẹ́ àgbéléwò ńlá gẹ́gẹ́ bí apá kan nínú ètò ọdún mẹ́fà ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1960s.

 Ìgbésí aye 
Ti a bi ni ọdún 1917 si ìdílé ti o ni ọlá ni ilu Kano, o jẹ ìbátan ti Malam Aminu Kano, Alhaji Aminu Bashir Wali ati baba olori ijọba tẹlẹ ri Murtala Mohammed, bàbá àgbà rẹ ni Oloye Alkali ni ibẹrẹ ọ̀rúndún ogún ati pe baba rẹ ṣiṣẹ gẹgẹbi oluyẹwo ilẹ̀ fun Kano Native Authority ṣáájú iku rẹ ni ọdún 1924. Wada ti lọ si ilé-ìwé Shuhuci Elementary ni ọdún 1938, o si kọ ẹkọ ni Middle School ni Kano, o si jáde ni Middle School. O tun tesiwaju lati kọ ẹkọ gẹgẹ bi olùkọ ni Katsina Higher College láti ọdún 1933 si 1938 lẹyìn náà o ti di olùkọ́ ni ilu Kano nibi to ti kọ itan, English ati geography ti o si tun se atunse iwe kan, 'Yadda Yake Yau'. Lẹhin ti o ti fi ọdún mẹsan ni ìkọ́ni, o fi iṣẹ náà silẹ fún àwọn ọfiisi ti Kano Native Authority o si ṣiṣẹ nibẹ bi akọwe, akọwe agba ati oṣiṣẹ alaye.

 Òṣèlú 
Wada bẹrẹ òṣèlú ni ọdún 1945 àti pe o jẹ ọmọ ẹgbẹ ti o da Ile-igbimọ Awọn eniyan Ariwa silẹ. Lakokò ti o wa ni NPC, o jẹ akọwe ẹgbẹ ati oluṣeto orílẹ-èdè. Ni awọn ọdun 1950, o ṣiṣẹ ninu igbimọ ti Ile-ẹkọ giga ti Iṣẹ ọna, Imọ-ìjinlẹ ati Imọ-ẹrọ, Ile-iṣẹ Coal Nigeria ati Ìgbìmọ̀ Titaja Groundnut Naijiria. Ninu idibo ọdún 1964, o ni lati koju omo ọ̀dọ NEPU to jẹ olùkọ ilé-ìwé ti orúkọ rẹ n jẹ Musa Said Abubakar Magami ati gomina ọjọ iwaju ti Kano, Abubakar Rimi to díje gẹgẹ bi olùdíje olómìnira ṣugbọn gbogbo wọn lo fàsẹhin nínú ìdíje náà ki wọn too díje.  Wada jẹ àbúrò baba ti Olóògbé Murtala Mohammed, Olori Orile-ede Naijiria tẹlẹ. O ṣe ìṣòwò irinna àṣeyọrí ti o ni aṣeyọri lẹhin igbimọ ijọba ọdún 1966 ti o pa ijọba olominira akọkọ run. O si tun jẹ ẹni iyì tí o gbajugbaja ni ẹkun Ariwa lẹhin ti wọn fipá gbà jọba.

 Iṣẹ iṣowo 
Wada gba àwìn kan lati Ile-ifowopamọ Ìdàgbàsókè Awọn iṣelọpọ ti Ilu Nàìjíríà lati bẹrẹ iṣẹ iṣelọpọ akọkọ rẹ, ile-iṣẹ ṣiṣe ìsáná. Lẹhinna o padà ni ànfàní láti ni ilè iṣẹ marun míìràn pẹlu ilé-iṣẹ́ ìrìn àjò kàn. Aṣeyọri rẹ ni ẹka irinna to wáyé nígbà ti o ra awọn ọkọ ayọkẹlẹ àádọta fun idogo kekere, àwọn ìṣòwò míìràn pẹlu Nigerian Spanish Engineering Company, Kanol Paints, Arewa Industries, Standard Industrial Industries ati Nigerian Enamelware Company.

 Itan idibo 
Idibo ile igbimọ aṣofin Sumaila 1959:

 Inuwa Wada NPC - 26.149
 Mohammed Achimolo Garba NEPU – 2,231
 Sule Baba AG – 456

 Awọn itọkasi 

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2015