Òṣun

Òṣun (tàbí Oshun, Ochún, àti Oxúm) jẹ́ òrìṣà Yorùbá tí o ni ibasepo pelu ìfẹ́, ìbálòpò̀, ìbímọ, abo, omi, ayànmọ̀, ìtúpalẹ̀ òrò, ìmòtótó, àti ẹwà, àti Odò Ọṣun, pẹ̀lú ọrọ̀ àti orire nínú ẹ̀sìn Yorùbá. Ó jẹ́ gbajúmò òshà ati orisha ti won gbori yin fún jùlọ laarin awọn ọ̀kàn lé ní ọgọ́rùn-ún orisha ilé Yorùbá.

Nínú ìtàn àròsọ, Òṣun jẹ́ ayaba Ṣàngó tí ń ṣe Ọba Ọ̀yọ́ nígbà kan rí, wọ́n sì sọ di óríṣà lẹ́yìn ikú rẹ̀, tí wọ́n sìn un bọ̀ fún ose méjì gbáko ní ọdọdún nínú Oṣù Kẹjọ.  Ohun elo orin olokun merin jẹ́ ọ̀kàn lara awon eto orin tí wọ́n má ń fín ṣe àjọyọ̀ àti ìdárayá fún òṣun ni Regla de Ocha.  Pẹ̀lú àwọn orin àtijó ti ile Europe ati awon orin ti o gbaju gbaja ni Cuba.

Itan Aye Atijo

Gegebi Ifa Literary Corpus, Oshun ni orisha-binrin kan soso ti Olodumare ran lati ran Shango lowo ni sise eda ile aye, Awon emi yoko ti Olodumare ran pa Oshun ti, eyi lo mun Oshun lo ba Shango fun itọnisọna. Apa kan ninu itan so wipe awpn emi ti o je obinrin fe gbiyanju lati seda ile aye ni owo ara won sugbon pabo ni o jasi laatari wipe won ko ni adari ti o je okunrin. Apa miran tun so wipe awon emi ti o je okunrin nan gbiyanju lati seda ile aye laisi ipa awon obinrin nibe, iseda ile aye laisi ipa awon obinrin nibe ni o fa ti sise eda ile aiye ko fi sese. Leyin gbogbo awon orisirisi apala itan aroso yi, itan nan pari pelu wipe Shango mun awon emi yoku ni tipatipa lati feran Oshun gegebi won se feran oun. Leyin iku Oshun, Olodumare fun Oshun ni agbara orisha.

Ijosin

Yoruba

Oshun ni orisha odo Osun ni orile-ede Naijiria. Orisun odo nan wa ni ipinle Ekiti ni apa ìwọ̀ oòrùn orile-ede Naijiria, odo nan san koja ni ilu Osogbo nibi ti Igbo Mimo Osun-Osogbo wa, nibiti a ti le ri orisha Oshun. Won ma un ye Osun si ni ayeye Osun-Osogbo, ayeye ti won ma un se fun ose meji ninu osu Ogun. 

Brazil

Oshun je gbigba wole sinu esin Afro-Brazilian gegebi orisha-binrin fun ife, ewa ati omi ati pelu agbara lori oro and orire. Awon omoleyin re ma un wa iranlowo lati odo orisha Osun. Gegebi ati mon Oshun fun orisha oro ati orire, a tun mon Oshun si "Arabinrin ti o ni Wura". Eyi tunmo si bàbà ni igba kan ri, bàbà je oun ti o niyelori julo ni igba kan ri. 

Candomble

Ninu Candomble Bantu, won un pe Oshun ni Nkisi Ndandalunda. Hongolo ati Kisimbi ni ibarajo mon Oshun. Ninu Candomble Ketu, Oshun je orisha omi; Oshun ma un gba adura awon obinrin ti won ko ri omo bi, o si tun ma un dabo bo awon alaboyun. Oshun tun ma un dabo bo awon omo kekere titi ti won yo fi bere si ni un soro; fun idi eyi, won ma un pe Oshun ni "Mamae". 

Ozun

Ozun je orisha kan gbogi ti o yato si Osun. Ni esin Santeria, won ma un pe Osun ni "Oshun" tabi "Ochun".

Awon Itokasi