2012 Nigeria iṣan omi

Ìkún omi ní Nàìjíríà ní ọdún 2012 bẹ̀rẹ̀ ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù Keje ọdún 2012. Ó pa ènìyàn 363 ó sì lé ènìyàn tó lé ní mílíọ̀nù 2.1 kúrò nílé ní ọjọ́ karùn-ún oṣù kọkànlá ọdún 2012. Gẹ́gẹ́ bí Ilé Iṣẹ́ Ìṣàkóso Pajawiri ti Orílẹ̀-èdè (NEMA) ti sọ, ọgbọ̀n nínú àwọn ìpínlẹ̀ mẹ́rìndínlógójì ní Nàìjíríà ni ìkún omi náà kàn, àwọn agbègbè méjì tó ní ìpalára jùlọ ni Ìpínlẹ̀ Kogi àti Benue.  Wọ́n pe ìkún omi náà ní èyí tó burú jùlọ láàárín ọdún ógójì.,  o si kan ifoju lapapọ ti eniyan miliọnu meje.  Iye owo ti a ṣe iṣiro fun ibajẹ ati awọn adanu ti o fa nipasẹ iṣan omi jẹ N2.6 ọkẹ aimọye 

 Awọn okunfa 
Nàìjíríà ń jìyà ìkún omi ìgbàlódé  ní àsìkò òjò ọdọọdún. Wọ́n máa ń pa ènìyàn nígbà míì, pàápàá jùlọ ní àwọn agbègbè ìgbèríko àti àwọn ilé àdánidá tí ó kún fún ènìyàn, níbi tí omi kò ti pọ̀ tàbí tí kò sí rárá. 

 Oṣu Keje 
Ní ọjọ́ kejì oṣù keje ọdún 2012, òjò rọ̀ gan-an fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ìlú etíkun àti àwọn ìlú tó wà ní àárín gbùngbùn orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, àwọn olùgbé ìlú Èkó sì ń “mí” nítorí ìkún omi náà.  Ni afikun, awọn ọna nla wa ni titiipa, ti o fa ki awọn eniyan fagile tabi da awọn ipade ti wọn le ti ṣe duro.  Ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn arìnrìn-àjò tí wọ́n ti pàdánù ní láti san owó ọkọ̀ tí ó pọ̀ sí i fún àwọn awakọ̀ bọ́ọ̀sì díẹ̀ tí wọ́n fẹ́ láti fi ara wọn wewu ìrìn àjò lójú ọ̀nà, àti pé kíkọ́ iṣẹ́ láti ọwọ́ ìjọba Nàìjíríà ní ojú ọ̀nà Oke-Afa gba “àkóbá ńlá.” 
Ní àárín oṣù Keje ọdún 2012, ìkún omi tó ṣẹlẹ̀ ní ìlú ńlá Ibadan mú kí àwọn olùgbé ní Challenge, Oke-Ayo, àti Eleyele sá kúrò ní ilé wọn kí wọ́n sì gba ẹ̀mí wọn là. IÌkún omi náà tún ṣe ìdíwọ́ fún àwọn Kristẹni kan láti máa lọ sí àwọn ìjọ ní òwúrọ̀, nígbà tí àwọn afárá díẹ̀ sì ya lulẹ̀. Ìjọba Nàìjíríà sọ pé wọ́n ní láti wó àwọn ilé kan lórí ọ̀nà omi palẹ̀ nítorí ìkún omi náà, nígbà tí Kọmíṣọ́nà fún Ìròyìn àti Ìtọ́sọ́nà, Bosun Oladele, kéde pé kò sí ẹnikẹ́ni tó kú láti inú ìkún omi náà. 

Ní ìparí oṣù Keje ọdún 2012, ó kéré tán ènìyàn 39 ló kú nítorí ìkún omi tó wáyé ní àárín gbùngbùn ìpínlẹ̀ Plateau ti Nàìjíríà.  Òjò líle mú kí omi Lamingo kún àkúnya nítòsí Jos, ó sì gba àwọn agbègbè kan ní Jos kọjá, àti pé nǹkan bí ilé igba ló rì sínú omi tàbí kí ó bàjẹ́.  Ni afikun, o kere ju eniyan 35 lo sọnu, nigba ti Manasie Phampe, olori Red Cross ni ipinle naa, kede pe awọn iṣẹ iranlọwọ n lọ lọwọ. Ikun omi naa sọ awọn eniyan 3,000 di alainile, ọpọlọpọ ninu wọn si n wa ibi aabo si awọn ile ijọba ni Jos. 

 Oṣu Kẹjọ 
Ní àárín oṣù kẹjọ, ìkún omi pa o kere ju eniyan 33 ni ipinlẹ Plateau, ati pe alakoso Ile-iṣẹ Iṣakoso Pajawiri Orilẹ-ede ni aarin Naijiria, Abdussalam Muhammad, sọ pe awọn ile ti wó lulẹ.  nígbà tí omi gbá àwọn ọ̀nà àti afárá lọ; ó sì dí àwọn ìsapá ìrànlọ́wọ́ lọ́wọ́. Ó lé ní ẹgbẹ̀rún méjìlá ènìyàn (12,000) ni ìkún omi náà kàn ní agbègbè mẹ́fà ní ìpínlẹ̀ náà, nígbà tí ọgọ́rọ̀ọ̀rún ènìyàn di aláìnílé. 

 Oṣu Kẹsan 
Omi tí wọ́n tú jáde láti inú Idá omi Lagdo ní Cameroon ló fa ikú ọgbọ̀n ènìyàn ní Ìpínlẹ̀ Benue. 

Ní Ìpínlẹ̀ Anambra, ìkún omi náà kan ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ àti àwọn agbègbè, pàápàá jùlọ àwọn tí ó wà ní agbègbè odò tí ó ní Ayamelu, Ogbaru, Anambra West àti Anambra East. Wọ́n ròyìn pé ìkún omi ti lé nǹkan bí mílíọ̀nù méjì ènìyàn kúrò ní Ìpínlẹ̀ Anambra ní ọdún 2012. Gómìnà, Peter Obi ṣètò fún àwọn ọkọ̀ àti ọkọ̀ ojú omi láti kó àwọn ará ìlú tí wọ́n há mọ́ ilé wọn jáde àti àwọn tí wọ́n sá lọ sí orí igi kí omi má baà gbá wọn lọ. Wọ́n fi àwọn ohun èlò ìrànlọ́wọ́ pajawiri ránṣẹ́ sí onírúurú àgọ́ tí àwọn tí ìkún omi náà ṣẹlẹ̀ sí wà.

 Oṣu Kẹwa 
Ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù kẹwàá, ìkún omi náà tàn kálẹ̀ sí ìpínlẹ̀ Delta àti ìpínlẹ̀ Bayelsa, ó sì sọ nǹkan bí ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́fà (120,000) ènìyàn di aláìnílé, gẹ́gẹ́ bí àwọn aláṣẹ ìpínlẹ̀ àti ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù pupa ti orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ṣe sọ.  Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ibi ìṣípòpadà fún ìgbà díẹ̀ tí wọ́n gbé kalẹ̀ ni omi tún kún tí ó mú kí àwọn ènìyàn sá lọ. Ní Yenagoa, ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ènìyàn ló ń sùn ní ilé eré ìdárayá  Ilé-iṣẹ́ Ere-idaraya ti Ìpínlẹ̀ Ovom.  Ní Ìpínlẹ̀ Delta, lára ​​àwọn ilé tí ìkún omi náà bàjẹ́ ni ogún ilé ìtọ́jú, ilé ìwòsàn márùn-ún, ọ̀pọ̀lọpọ̀ ilé ìwé, ṣọ́ọ̀ṣì àti ilé ìjọba. Àwọn ènìyàn tí wọ́n ti ilé ìwé náà pa tàbí àwọn tí wọ́n ti gbé ibẹ̀.  Omi naa tun tan kaakiri gbogbo Ipinle Benue nibiti odo kan ti kun fun omi ti o si fa awon eniyan ti o ju egberun mejidinlogun (25,000) kuro ni ipo. 

Ní ọjọ́ kẹsàn-án oṣù kẹwàá, Ààrẹ Nàìjíríà Goodluck Jonathan fi owó tó tó bílíọ̀nù 17.6 naira (US$111 mílíọ̀nù) sílẹ̀ fún onírúurú ìpínlẹ̀ àti àwọn ilé iṣẹ́ fún ìdáhùn sí ìbàjẹ́, ìrànlọ́wọ́ ìkún omi àti àtúnṣe.
Gẹ́gẹ́ bí olùdarí NEMA kan ṣe sọ, ìpínlẹ̀ Kogi ló ní ìṣòro tó burú jùlọ pẹ̀lú àwọn ènìyàn 623,900 tí wọ́n ti sá kúrò nílé wọn tí wọ́n sì ti pa ilẹ̀ oko tó tó 152,575 hektari run. Jonathan pe ìkún omi náà ní “àjálù orílẹ̀-èdè”.

 Wo tun 

 Ìkún omi ní Nàìjíríà ní ọdún 2022
 Àkójọ àwọn ìkún omi tó burú jùlọ ní Nàìjíríà

 Awọn itọkasi 

Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ