Abu Nuwas

Abu Nuwas tí a tún mọ̀ sí  Abū Nuwās al-Salamī ()}} (756-8) jẹ́ akéwì ewì ayébáyé  Àrábíkì, àti aṣojú àkọ́kọ́ ewì ìgbàlódé (muhdath) èyí tí ó di mímọ̀ láàárín àwọn ọdún àkọ́kọ́ ti Abbasid Caliphate. Ó tún wọ inú iṣẹ́ ìtàn èyí tó dá lé àṣà, ó sì fara hàn, lọ́pọ̀ ìgbà nínú One Thousand and One Nights.

Láti ìran Arab àti Persian ló ti wá, ó kẹ́kọ̀ọ́ ní Basra àti al-Kufah, ẹni àkọ́kọ́ lábẹ́ akéwì Walibah ibn al-Hubab, àti lábẹ́ Khalaf al-Ahmar nígbà tó yá. Ó tún kẹ́kọ̀ọ́ Qur'an, Hadith, àti gírámà. Ó rí ojúrere àwọn Abbasid caliphs Harun ar-Rashid àti al-Amin gbà. Ó di mímọ̀ fún àwọn ewì rẹ̀ lórí wáìnì àti ewì Diwan; àkójọ ewì tó ní dá lé ẹ̀sìn, ayé jíjẹ àti homoeroticism.

 Ìgbà Èwe 
A bí Abu Nuwas ní àgbègbè Ahvaz, àgbègbè ìgbàlódé ti Khuzestan Province lórílẹ̀ èdè Iran) ti Abbasid Caliphate, yálà nílùú Ahvaz tàbí ọ̀kan lára àwọn ìlú tí ó súmọ. Kò sí ìdánilójú pàtó fún ọjọ́ ìbí rẹ̀, wọ́n bi ní àkókò kan láàárín àwọn ọdún 756 àti 758. Bàbá rẹ̀ jẹ́ Hani, ara Árábù kan (láti ìlú Damascus), ọ̀kan lára àwọn ológun Umayyad caliph Marwan II (). Ìyá rẹ̀ jẹ́ ará  Persia, orúkọ rẹ̀ sì ni Gulban, Hani pàdé rẹ̀ nígbà tí ó ń ṣiṣẹ́ ọlọ́pàá ni Ahvaz. Nígbà tí  Abu Nuwas pé ọmọ ọdún mẹ́wàá, bàbá rẹ̀ kú. ; ìyá rẹ̀ jẹ́ télọ̀ Persian láti ìlú Ahwāz, orúkọ rẹ̀ sì ni Gulbān tàbí Gulnāz (Abū Hiffān, 108; Ibn al-Muʿtazz, 194; Ibn Qutayba, al-Shiʿr, 2/692; Ibn ʿAsākir, 4/279). Bàbá rẹ̀, Hānī kìí ṣe ará Persia (gẹ́gẹ́ bí al-Aṣmaʿī ti sọ) tàbí ará al-Shām, ó kàn jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ológun Umayyad caliph, Marwān II, tí ó gbẹ̀yìn

Nígbà èwe rẹ̀, Abu Nuwas tèlé ìyá rẹ̀ lọ sí  Basra ni ìsàlẹ̀ Iraq níbi tó ti lọ sílé kéwú , láti kọ́ Qur’an, ó sì padà di Hafiz nígbà tó ṣì kéré. Ẹwà ojú rẹ̀ àti ìgboyà tó ní fa ojú akéwì Kufan poet, Abu Usama Waliba ibn al-Hubab al-Asadi si lára, ó sì gbà Abu Nuwas sọ́dọ̀ gẹ́gẹ́ bí ọmọṣẹ́. Waliba rí ẹ̀bùn ewì tí Abu Nuwas ní, ó sì gbà níyànjú láti kọ́ iṣẹ́ náà. 

 Iṣẹ́ Rẹ̀ 
Abu Nuwas kọ ewì lábẹ́ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àkòrí; ẹ̀bùn ńlá tó ní di mímọ̀ nínú àwọn ewì lórí wáìnì àti iṣẹ́ ọdẹ tí ó kọ.last=Kennedy|first=Philip F.|title=Abu Nuwas : a genius of poetry|page=10|date=2012|edition=Oneworld Publications ebook|location=London}} Abu Nuwas ní diwan, àkójọ ewì rẹ̀, wà lábẹ́ àkòrí tó pọ̀: oríkì, ewì ọ̀fọ̀, ìfẹ́ láàárín àwọn ọkùnrin àti obìnrin, ewì lórí ẹ̀san, iṣẹ́ ọdẹ àti lórí wáìnì. Ó tún kópa nínú ewì ìfẹ̀dá-ṣẹ̀fẹ̀, àṣà Àrábíkì kan èyí tó ti fìdí múlẹ̀, àṣà yìí.last=Kennedy|first=Philip F.|title=Abu Nuwas : a genius of poetry|page=150|date=2012|edition=Oneworld Publications ebook|location=London}}
Ismail bin Nubakht, ọ̀kan lára àwọn akẹ́gbẹ́ Nuwas, sọ pé:
<blockquote>
"Ń kò rí ọkùnrin èyí tó kàwé tó Abu Nuwas rí, tàbí èyí tó lọ́pọlọ pípé bí tiẹ̀, tí kò sì ní ìwé púpọ̀. Lẹ́yìn ikú rẹ̀ tí a yẹ ilé rẹ̀ wò, ìwé kan ṣoṣo nìkan la bá, èyí tó jẹ́ àkójọ àwọn ọ̀rọ̀ tó ṣọ̀wọ́n àti àkíyèsí gírámà.

 Àkọsílẹ̀ 

 Àwọn Ìtọ́kási