Igi ìrókò

Igi Ìrókò jẹ́ ìkan lára àwọn igi tí ó tóbi dáa dáa tí tọ́n tún ń dàpè ní  baobabs ( or ) ní èdè Gẹ̀ẹ́sì. Ó jẹ́ igi tí ó wọ́pọ̀ tí ó sì gbajúmọ̀ ní ilé Adúláwọ̀ dáa dáa tí a tún lè rí ní àwọn orílẹ̀-èdè míràn bíi: Australia, àti Madagascar àmọ́ tí wọ́n tún ti mú u l9 sí àwọn ìlú mìíràn káàkiri àgbáyé bí ilẹ̀ Barbados àti bbl. Àmọ́ ilẹ̀ Adúláwọ̀ ni igi yí ti ṣẹ̀ kí wọ́n tó mu lọ sí àwọn agbègbè míràn lágbàáyé. Bákàn náà ni wọ́n tiú igi yìí lọ sí apá ilẹ̀ Asia pẹ̀lú. Àwọn onímọ̀ sọ wípé ilẹ̀ Madagascar gan gan ni igi náà ti kọ́kọ́ ṣẹ̀ wá lẹ́yìn tí wọ́n ṣe ìtọpinpin ìṣẹ̀dá àti ìwòye ojú-ọjọ́ nipa igi náà.

Orúkọ àdàpè tí wọ́n fún igi yìí ni "Adasonia" tí ó jẹ́ orúkọ onímọ̀ nípa ohun inú ilẹ̀ tí wọ́n ń pe ní Michel Adanson ọmọ ilẹ̀ Faransé kan tí ó fi sáyẹ́nsì ṣe ọ̀ríkininiwín àlàyé nípa igi náà. . Igi ìrókò jẹ́ igi tí ó doríkodò gẹ́gẹ́ bí ó ti rí tí ó sì jẹ́ igi tí ma ń yani lẹ́nu tí àwọn ìtàn mériyìírí oríṣiríṣi sì rọ̀ mọ ní ilẹ̀ Adúláwọ̀. Igi Ìrókò wà lára àwọn igi tí ó tóbi tí wọ́n nípọn, tí wọ́n sì ma ń pẹ́ jùlọ nínú gbogbo igi  lágbáyé. Bákan náà ni èsò igi yìí lè so láàri wákàtí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún.. 

Àpèjúwe igi Ìrókò
Igi Ìrókò jẹ́ igi tó ma ń pẹ́ láyé tí ó sì ma ń tóbi láti kékeré títí di àgbà pẹ̀lú ìwọ̀ ẹsẹ̀ bàtà bíi  tall, ó ma ń pẹ̀ka fifẹ̀ tí àwọn ẹ̀ka náa fi ma ń dàbí adé. Àwọn ìrókò kékèké sábà na ń orí tẹ́ẹ́rẹ́ nígbà tí wọ́n bá ń dàgbà tí àwọn ẹ̀ka wọn ma ń rí fàọ́fọ́ ìdí wọn á sì tóbi ju orí wọn lọ. Àmọ́, àwọn ìrókò tó ti dàgbà a máa ní àw9n ẹ̀ka tó gbórín tí wọ́n gùn tí wọ́n sì ma ń nawó sókò, ìrísí ìrókò tí ó tábi a má a dàbí  ìgò. Ìrókò ńlá a má a ptakò ńlá ńlá tí yóò fọ́n kálẹ̀. Bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé a kò lè fi títóbi tàbí fífẹ̀ ìrókò mọ iye ọjọ́ orí rẹ̀ síbẹ̀ igi ìrókó tó bá ti gbó a má a tóbi bákannáà ni èyí tó bá ti gbó a má a tóbi pẹ̀lú. Fífẹ̀ rẹ̀ a má yàtò síra bí òjò bá ṣe rọ̀ si tó pàá pàá jùlọ ìdí rẹ̀tí ó dàbí ẹni wípé ibẹ̀ ni omi ara rẹ̀ ń gbé. 

Ewé rẹ̀
Ewé jẹ́ nkan pàtàkì lára ẹ̀yà ara igi tí ó n fi irúfẹ́ igi tí ó jẹ́ hàn, igi a má a wọ́wé dànù á sì ma rúwé tuntun pẹ̀lú. Ewé tuntun a má a pọ̀ lórí igi nígbà tí igi bá ń rúwé bọ̀, bẹ́ẹ̀ náà lórí fún igi ìrókò. Ewé a má a ní tó ojú márùn ún sí mọ́kànlá lára ẹ̀ka ka, èyí tí ó tètè yọ ni yóò wà níbẹ̀rẹ̀ tàbí àárín bí ẹ̀yà igi kọ̀ọ̀kan bá ṣe rí. Ewé lè sàn lójú tàbí kí ó ma hani lọ́wọ́ wẹ́rẹ́ wẹ́rẹ́. Àsìkò ọ̀gbẹlẹ̀ ni púpọ̀ igi ma ń wọ́wé bẹ́ẹ̀ náà lórí fún igi Ìrókò pẹ̀lú. 

Àwọn ìtọ́kasí