Ipakupa Odi

Ipakupa Odi   jẹ ikọlu ti o waye ni ọjọ 20 Oṣu kọkanla ọdun 1999, lati ọwọ awọn ọmọ ogun Naijiria si ilu Odi ti o pọ julọ Ijaw ni Ipinle Bayelsa.  IIkọlu naa waye ni agbegbe ti ija ti nlọ lọwọ ni Niger Delta.  lori awọn ẹtọ abinibi si awọn orisun epo ati aabo ayika.  Wọ́n fojú bù ú pé àwọn aráàlú tó lé ní ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rún [900] ló pa nínú ìkọlù náà.

Lapapọ eniyan n sọ pe ipaniyan naa jẹ aṣẹ lati ọwọ ijọba ti aarẹ tẹlẹri Olusegun Obasanjo ati igbakeji aarẹ Atiku Abubakar.  [ <span title="Source does not mention Atiku Abubakar by name, nor the phrase &quot;vice president&quot;. If he is mentioned indirectly, please add a quote to this citation to clarify. (February 2025)">ifọwọsi ti kuna</span> ] Awọn ologun ti nigbagbogbo gbeja igbese rẹ ti o sọ pe wọn ba ni ọna rẹ si Odi. Bi abajade, awọn aifọkanbalẹ dide ṣaaju ki o to wọle si abule naa.

 Ipakupa 
Ṣaaju ki ipakupa naa, awọn ọmọ ẹgbẹ mejila ti ọlọpa Naijiria ni awọn ẹgbẹ okunkun pa nitosi Odi, meje ni ọjọ 4 Oṣu kọkanla ati awọn iyokù ni awọn ọjọ ti o tẹle.   Ni igbẹsan, awọn ologun pinnu lati gbógun ti abule naa. Awọn iroyin wa pe awọn ọmọ-ogun ti ba ni isunmọ si abule naa nitori naa wahala ti dagba; wọ́n já bọ́ sábẹ́ àgọ́ náà, wọ́n sì pàṣípààrọ̀ ìbọn pẹ̀lú àwọn ọmọ ogun tí wọ́n dìhámọ́ra ní abúlé tí wọ́n gbà pé wọ́n ń lo àwọn aráàlú gẹ́gẹ́ bí ìbora. Eyi ati imunibinu "ibùba" yori si ikọlu si awọn ara ilu ati awọn ile ilu naa. Gbogbo ile ti o wa ni ilu ayafi banki, ile ijọsin Anglican ati ile-iṣẹ ilera ti jona si ilẹ. Gbogbo eleyii sele ni Aare Olusegun Obasanjo.

 Iku iku 
Ọpọlọpọ awọn iṣiro ni a ti fun fun awọn nọmba ti awọn ara ilu ti o pa. Human Rights Watch pari pe "awọn ọmọ-ogun gbọdọ dajudaju ti pa awọn mẹwa ti awọn ara ilu ti ko ni ihamọra ati pe awọn nọmba ti awọn ọgọọgọrun ti o ku ni o ṣeeṣe patapata." Nnimmo Bassey, oludari agba ti Ayika Awọn ẹtọ Ayika, sọ pe o fẹrẹẹ jẹ awọn ara ilu 2,500 ni o pa.  Ijọba kọkọ sọ iye awọn iku si 43, pẹlu awọn ọmọ ogun mẹjọ. 

 Ẹjọ ile-ẹjọ 
Ni Oṣu Keji ọdun 2013, Ile-ẹjọ giga ti Federal paṣẹ fun Ijọba apapọ lati san isanpada N37.6 bilionu fun awọn eniyan agbegbe Odi ni ijọba ibilẹ kolokuma/Opokuma ni ipinlẹ Bayelsa.  Idajọ  paṣẹ pe ki o san owo sisan laarin ọsẹ mẹta.

Ninu idajọ rẹ, Adajọ Lambi Akanbi ti Ile-ẹjọ giga ti Federal, da ijọba lẹbi fun “aibikita ti awọn ẹtọ ipilẹ eniyan ti awọn olufaragba si gbigbe, igbesi aye ati lati ni ohun-ini ati gbe ni alaafia ni ile baba wọn.”

Ẹjọ naa lo mu ki wọn san biliọnu mẹẹẹdogun naira (N15bn) lọwọ ijọba Goodluck Jonathan gẹgẹ bi ipinnu ti kootu. Gegebi Ọjọgbọn Kobina Imananagha (Alaga ti Igbimọ Apejọ Ọran ti Iparun Odi (ODCPC)) sọ, "Ile-ẹjọ London ti gbejade awọn ihalẹ pe o yoo fi ipa mu idajọ kikun ti ile-ẹjọ (sanwo ti N37.6billion) ti o ba jẹ Oṣu Kẹwa 21, 2014, ijoba kuna lati ṣunadura ipinnu ati san owo sisan fun Odi. Eyi dabi ẹni pe o fi agbara mu Ile-iṣẹ ti Idajọ ti Federal ati awọn oludari ẹgbẹ agbẹjọro, ODCPC ati ọba Odi si tabili idunadura ni May 26, 2014 nibiti N15billion (gẹgẹbi isanwo kan ṣoṣo) funni gẹgẹbi isanpada fun Odi nipasẹ ijọba apapọ.” 

Leyin naa ni ijoba san owo bilionu 15 naira eleyii to mu rogbodiyan siwaju sii lawujo ati jinigbegbe Alaga igbimo Ojogbon Zibokere ti won tun tu sile.   

 Awọn itọkasi ni aṣa olokiki 
Ipakupa Odi ṣe atilẹyin orin kan ti akole "Dem Mama" lori awo orin Timaya's True Story.

O tun jẹ musiọmu fun ewi "Potpourri of Perdition" nipasẹ Aṣeyọri Akpojotor, ti a tẹjade lori Awọn Akewi Kika Awọn iroyin.

Ìpakúpa náà tún mú oríkì náà “Ṣé Òdì Ṣe Iṣẹ́ náà?”, tí Ibiwari Ikiriko kọ.

 Wo tun 

 Akojọ ti awọn ipakupa ni Nàìjíríà

 Awọn itọkasi 

 Ita ìjápọ 


 Africa Action (atilẹba)
 Odi: A ko ni jẹ ki o gbagbe (atilẹba)
 Ibora ti ipalọlọ: Awọn aworan ti ipaeyarun Odi ti a fipamọ ni 2022-09-01 ni Ẹrọ Wayback
 "Potpourri of Perdition": Oriki nipasẹ Aseyori Akpojotor

Ẹ̀ka:Ìpínlẹ̀ Bàyélsà
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ