Osun river

Odo Osun 

Odo Osun (ti a tun le kosile gegebi Oshun) je odo kan gboogi ni ile Yoruba ti orisun re wa ni ipinle Ekiti, odo yi san si apa iwo oorun ni Ipinle Osun ki o to kori si apa guusu iwo-oorun nibi ti o ti pade odo Erin-Ile ni tosi Ilu Ede, leyin nan Odo Osun san si apa guusu sinun Omi Asejire ti o san koja kakiri ipinle Osun ati Ipinle Ogun ni guusu iwo-oorun Naijiria ki o to san wo inu osa ti o wa ni lekki ni ilu Eko ati omi okun ni Gulf of Guinea. 

Oruko Odo Osun jeyo lati ara Orisha Osun, okan gboogi lara awon Orisha. Odun Osun ti o man un waye ni ododun ni ojubo Osun ni egbe Odo Osun ni ilu Osogbo ti di ilu mon ka kaakakiri gbogbo agbaye, eyi si je ikan ti oun fa opolopo ero kaakakiri orile-ede Naijira ati paapaajulo ni oke okun wa si odun osun ninu Osu Ogun.

Odo Osun je ikan lara awon odo orisha-binrin ni ile Yoruba, a mon orisha-binrin Osun fun pipese fun awon alaini. Osun je ikan lara awon aya Sango ti a mon si Orisha ara(thunder) ati mona mona(lightning). Osun je omo bibi Ilu Igede-Ekiti, ni ipinle Ekiti, nitori idi eyi, Orisun Osun wa ni Igede-Ekiti. Osun je omo eleketa ti o wa laarin Ake ti o je ode ati omo oba lati Ile-Ife ati Erindo (Iyawo Ake) ti o bi omo marundinlogun si leyin Osun, eleyi ti ilu moka odo Igbese ati Elemi wa lara awon omo Erindo. Osun, ti o je iyawo keji ti Alaafin Sango di Odo leyin ti o fidiremi ninu idije eni ti o ropo Ake ti o je baba re. Ni aye atijo ni igba ogun, ofo tabi ogede ni oun ija ti o daju julo. "Igede" jeyo jade lara "Ogede" ti o tunmo si Incantation ni ede geesi. Siwaju si, "Ile Ogede tabi Igede tunmo si Ile ofo. Igede-Ekiti je ile si odo to ju merindinlogun lo, ko si ti si enikeni ti o mu eri idaniloju pe awon odo san wa si Igede-Ekiti lati ibikibi. Dipo eyi, awon odo yi san lati ilu Igede-Ekiti lo si awon ilu ati ibomiran. O je igbagbo ti o ti pe wipe orisha odo osun ni agbara lati fun awon agan ni omo ati lati yi igbesi aye awon eniyan pada Siwaju si, opolopo itan lo wa nipa orisha-binrin Osun, apeere ni Itan ti Kolawole Michael ko ni Odun 2008 ti akole re je Shegun Coker and the cursed temple.

Ni Odun 2018, odo osun bere si ni pa awo da, iwadi lati owo Urban Alert fi munle wipe goolu wiwa ni onan aito ati onan ti ko boju mon ninu odo yi ati ni eti odo yi ni o fa ti awo odo non fi yato. Ise awon awakusa yi ti ko idoti ba odo osun pelu awon kemika orisirisi ti o ni agbara, eyi ti o si un se akoba fun odo osun ati Ojubo Osun ti o wa ni Ilu Osogbo.

Ibi Mimo Ojubo Osun-Osogbo
Igbo kijikiji ti o wa ni Ibi Mimo Ojubo Osun-Osogbo ti a un pe ni Osun Sacred Grove ni ede geesi wa ni owo ita ni Ilu Osogbo. Ibi Mimo yi okan lara awon igbo kijikiji ti o seku ni apa guusu ni Naijiria. Ibi Mimo yi je ile fun orisha-binrin Osun, okan pataki lara awon Orisha ile Yoruba, odo ati ala-ile ti o wa ni ibi mimo yi wa pelu orisirisi ojubo ati ibi mimo. Ibi mimo yi jasi nkan ti awon opolopo eniyan un ri gege bi aami idanimon fun gbogbo omo ile Yoruba, ati wipe o sese ko je aami ikehin ninu asa Yoruba. Eyi jeri si asa ati ise ti o gbaju gbaja ni igba kan ri nipa dida sile awon ibi mimo bi ojubo kaakaari gbogbo ileto.

Akojopo Ero ranpe
Ni Ogorun Odun seyin, opolopo ibi mimo ni o wa ni ile Yoruba: gbogbo ilu Yoruba ni o ni o kere ju eyokan. Pupo ninu awon Ibi mimo yi ni o ti di ikosile tabi ti o ti di kekere. Osun-Osogbo ti o wa ni arin ilu Osogbo, ti o je olu-ilu ipinle Osun je didasile ni bi irinwo odun seyin ni apa guusu iwo-oorun Naijiria, ni Ojìlénígba lé mewaa kilomita si ilu eko, o si tun je Ojubo Ibi mimo ti o tobi julo ti o si wa sibe titi di oni oloni.

Igbo kijikiji ti o wa ni Ibi Mimi yi je okan lara awon igbo kijikiji ti o seku ni apa guusu ni Naijiria. Laarin igbo yi ni odo osun wa, o si je ile fun emi orisha-binrin Osun. Ogoji ojubo lo wa ninu Igbo yi, awon ere ati orisirisi ise aworan ni o je gbigbekale ti a un fi bowo fun Osun ati awon Orisa Yoruba miran, opolopo eyi ti a da sile ni ogoji odun seyin, aafin meji, ibi mimo marun ati ojubo mesan ni o wa ni eti odo osun nan pelu awon alawo okunrin ati ibinrin ti a yan.

Awon ona tuntun ti won sese da sile ni ibi mimo yi jeki o yato gedengbe si awon igbo yoku. Ilu osogbo da yato gedengbe nipa nini awon opolopo ere ti a da sile ni 20th century lati kun ibasepo ti o wa larin awon eniyan ati pepe awon Orisha, ati onan ti awon Ilu Yoruba fi so idasile ati idagbasoke won po pelu awon emi ti o wa ninu igbo nan.

Irapada igbo yi nipase ise ti awon onise ona se ti fun igbo yii ni pataki tuntun: o si ti di ibi mimo fun gbogbo ile Yoruba ati wipe o duro fun amin idanimon fun awon omo ile Yoruba ti o wa ni oke okun. 

Igbon nan je ibi ti ijosin ti ma un waye ni ojoojumo, ni ose-se ati ni osoosu. Ni afikun, ajodun ododun ma un waye lati tun fi idi ajosepo ti o wa larin orisha-binrin ati awon eniyan ilu nan mule ni inun osu agemo si osu ogun ni ojo mejila gbako, eyi si je nkan ti o un mu asa ati ise ile Yoruba duro sinsin.

Igbo yii si tun je igbo ti o ni awon eroja agbo ibile, ninu igbo yii ni a ti le sawari awon eweko ti o le ni irinwo, di e ninu awon orisirisi eweko yi je eweko ti a le se awari won ninu igbo yi nikan, ati wipe a le lo ju igba eweko lo fun iwosan.

Awari Keji: Idagbasoke sise awari awon onise ona tuntun ati gigba wole Suzanne Wenger, ti o je onise ona ati omo bibi ilu Austria sinu awujo Yoruba je amoran gidi ti o soji Igbo Mimo yi.

Awari Keta: Igbo mimo yi je igbo mimo ti o tobi julo ati wipe oun nan tun ni igbo mimo ti o seku gege bi apeere ti oun se apejuwe gbogbo ibudo ile Yoruba. Igbo yi duro gege bi apeere fun awon igbo mimo yoku ati irisi orisun ati igbagbo awon Yoruba.

Awari Kerin: Igbo mimo ti o wa ni Ipinle Osun yi je eyi ti o un se afihan orisun ati igbagbo awon Yoruba . Ajodun olododun yi je ajodun ti oun gberu si ati wipe o tun je idahun si igbagbo awon Yoruba ninu asopo ti o wa laarin awon eniyan, awon adari ile Yoruba ati orisha-binrin Osun.

AWON ITOKASI.