Kọ́nsónántì èdè Yorùbá

Kọ́ńsónáǹtì Yorùbá ni ìró kọ́ńsónáǹtì ni ìró tí a pè tí ìdíwọ́ wà fún afẹ́fẹ́ tàbi èémí nínú káà-ẹnu. Kọ́ńsónáǹtì méjìdínlógún ló wà lédè Yorùbá. 
Àpẹẹrẹ kọ́nsónántì èdè Yorùbá ni: b, d, f, g, gb, h, j, k, l, m, n, p, r, s, ṣ, t, w àti y.

Ìlò kọ́nsónántì
Nínú èdè Yorùbá, kọ́nsónántì kìí dá dúró, ba kan náà ni we kìí b parí ọrọ̀ Yorùbá. Amọ́, wọ́n lè bẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀ kí wọ́n sí wà ní àárín ọrọ̀ tàbí gbólóhùn nítorí àfibọ̀ ni wọ́n ma ń fi kọ́nsónántì àti fáwẹ́lì ṣe nínú èdè Yorùbá. 
Àpẹẹrẹ: 
 Dòdò
Tafà-tafà 
Yẹ̀rì 
Apá 
Bàtà ati bbl.
A kìí fi Kọ́nsónántì méjì sí ẹ̀gbẹ́ ara wọn ní èdè Yorùbá, èyí tí ó ń jẹ́ (consonant cluster) ni èdè Gẹ̀ẹ́sì. Bí àpẹẹrẹ:

• Stove - Sítóòfù

• Blade - Búléèdì

Òfin kọ́nsónántì
Àwọn òfin ìsàlẹ̀ yí ni ó de kọ́nsónántì èdè Yorùbá: 
1. Kọ́nsónántì kìí da dúró: ofin yí sọ wípé kọ́nsóndntí kìí da dúró àyàfi kí ó fara pẹ́, rọ̀ mọ́ ìró fáwẹ́lì kí wọ́n tó lè wúlò nínú èdè Yorùbá,  amọ́ ó lè da dúró nínú èdè míràn. 

2. Kọ́nsónántì kìí tẹ̀lé ara wọn: èyí túnọ̀ sí wípé kọ́nsónántì méjì tàbí mẹ́ta kò lè tẹ̀lé ara wọn nínú ọrọ̀ kan ṣoṣo gegeẹ́ bí a ti ń ri nínú àwọn èdè míràn. Àpẹẹrẹ rẹ̀ ni:

 Shittu (t & t) ❌  ayafi kí ó jẹ́ 

 Ṣítù  ✅

3. A gbọ́dọ̀ ṣe àfibọ̀ kọ́nsónántì àti fáwẹ̀lì: òfin túmọ̀ sí wípé bí a bá fẹ́ ṣe afọ̀ tí ó yanrantí, a ní láti ṣe àfibọ̀ kọ̀nsónántì ati fàwẹ́lì papọ̀ kí èdè wa tó lè ní ìtumọ̀ tí ó ja gaara.
Àpẹẹrẹ ni: 

Ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rọ̀                   Àárín ọ̀rọ̀                     Ìparí ọ̀rọ̀

b = Bàbá  (father)    b = Àbádà (slap)         b = Ẹbẹdí                        

Àwọn Itọ́kasí

Ẹ̀ka:Gírámà èdè Yorùbá