Àìsàn ikú òjijì ọmọdé (SIDS)

Sudden infant death syndrome (SIDS) tí ó túmọ̀ sí àrùn Àìsàn ikú òjijì ọmọdé jẹ́ àrùn abàmì tí ó máa ń jásí ikú òjijì ọmọdé tí ọjọ́-orí kò ju ọdún kan lọ. Àwọn ikú òjijì báyìí ni a kì í mọ ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó fà wọ́n, kódà, bí àwọn onímọ̀ bá ṣe àyẹ̀wò ohun tí ó fà ìṣẹ̀lẹ̀ ikú òjijì náà. Àìsàn ikú òjijì ọmọdé, SIDS sáàbà máa ń ṣẹlẹ̀ láti ojú orun. Typically death occurs between the hours of midnight and 9:00 a.m. Kìí sáàbà máa ń sí ariwo tàbí ẹ̀rí ìjaporó. Àìsàn ikú òjijì ọmọdé, SIDS jẹ́ àrùn kan tí ó máa ń pa àwọn ọmọdé julọ àwọn orílẹ̀ èdè ńlá àgbáyé, ó kó ìdáméjì nínú ikú tí ó ń pa àwọn ọmọdé.

The exact cause of SIDS is unknown. Wọ́n tí ṣàlàyé àwọn nǹkan tí ó máa ń ṣokùnfà àrùn ikú òjijì ọmọdé, lára àwọn nǹkan náà ni àwọn àsìkò tí àrùn lè wora fún ènìyàn, àwọn àsìkò idagbasoke kan, àti àwọn nǹkan tí ó wà ní àyíká àgbègbè wa. Àwọn ìnira àgbègbè bẹ́ẹ̀ lè jẹ́ súnsùn sórí ikùn tàbí ẹgbẹ́, oru púpò lápọ̀jù, àti gbígbóòórùn sìgá. ìfúnrapọ̀ lórí ibùsùn tàbí ìjàmbá nípa pínpín ibùsùn lò máa ń fà á. Nǹkan mìíràn tí ó máa ń fà á ní bíbí ọmọ láìtò ọjọ́. Bí àpẹẹrẹ, bíbí ọmọ ṣáájú oṣù kẹsàn-án. SIDS makes up about 80% of sudden and unexpected infant deaths (SUIDs). Àwọn ìdá ogún tó kù tí ó máa ń fa àrùn ikú òjijì sáàbà máa ń jẹ́ àrùn àrànmọ́, àìṣedede ara òbí, àti àrùn ọkàn. Nígbà mìíràn ẹ̀wẹ̀, ṣíṣe àbùkù ọmọdé nípa híhá wọn gogo ni àṣìṣe àyẹ̀wò máa ń tọ́ka sí pé ó fà á, èyí kò sí rí bẹ́ẹ̀ rárá, èyí ni wọ́n gbà pé ó máa ń fa ìdá márùn-ún àrùn ikú òjijì ọmọdé.

Ọ̀nà kan tí ó dára jù lọ láti dẹkùn àrùn ikú òjijì ọmọdé ni rírí i dájú pé a tẹ́ ọmọdé tí ọjọ́ orí rẹ̀ kò tó ọdún kan láti sùn kàkà. Awon ọ̀nà mìíràn tún ni ibùsùn tìmùtìmù tó rọ̀ díẹ̀, tí ó sì jìnnà díẹ̀ sí olùtọ́jú ọmọ, tí ó gbọ́dọ̀ lápá tí kọ́ni fi jẹ́ kí ọmọ wo ṣubú, ní ibùgbé tó dára fún orun, èyí tí ọmọdé kò ní fi gbọ́ oòrùn sìgá. Breastfeeding and immunization may also be preventive. Lára àwọn ọ̀nà àbáyọ tí kò wúlò ni, àwọn nǹkan láti tẹ́ ọmọ sípò ibùsùn kan, àti baby monitors. Evidence is not sufficient for the use of fans. Ìbákẹ́dùn àwọn ìdílé tí ọfọ̀ àrùn ikú òjijì ṣẹ̀ pàtàkì, nítorí gbogbo wa là mọ̀ pé ikú òjijì ọmọdé kò dára rárá, tí kìí sáàbà máa ń ní ẹlẹ́rìí, síbẹ̀, tí ìwádìí sì máa ń wáyé.

Bí àrùn ikú òjijì ṣe máa ń pọ̀ tó máa ń yàtọ̀ ni ìlọ́po mẹ́wàá ni àwọn orílẹ̀ èdè tí wọ́n ti dàgbà sókè láti ókan nínú ẹgbẹ̀rún kan sí ókan nínú ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá. Káàkiri àgbáyé, àrùn ikú òjijì máa ń fà ikú ọmọdé tí ó tó 19,200 ọdún 2015, ó sì fa ikú ọmọdé tó tó 22,000  ọdún 1990. Àrùn ikú òjijì, SIDS jẹ́ àrùn kẹta tí ó burú jù lọ tí ó ń pa àwọn ọmọdé tí ọjọ́ orí wọn kéré sí ọdún kan lórílẹ̀ èdè Amerika lọ́dún 2011. Ó jẹ́ àrùn tí ó ń pa ọmọdé julọ, pàápàá ọmọdé tí ọjọ́ orí rẹ̀ jẹ́ oṣù kan sí ọdún kan. Ó tó ìdá àádọ́rùn-ún, (90%) àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ikú òjijì ọmọdé ló máa ń ṣẹlẹ̀ kí irú àwọn ọmọ bẹ́ẹ̀ tó tọ́ oṣù mẹ́fà, ó sáàbà máa ń ṣẹlẹ̀ sí ọmọ oṣù méjì sí mẹ́rin. It is more common in boys than girls. Iye tí ikú òjijì ọmọdé ti dín kù ní ìdá ọgọ́rin sí i ní àwọn agbègbè tí idanilekoo oòrùn àlàáfíà sísùn fún àwọn ọmọdé bá wà.

Àwọn Ìtọ́kasí