Ẹyọ Esua

Eyo Ita Esua (Wọ́n bi ní Ọjọ́ kẹrìnla Oṣù Kìíní Ọdún 1901, ó fi ayé sílẹ̀ ní Ọjọ́ kẹfà Oṣù Kejìlá Ọdún 1973. Ó jẹ́ Olùkọ́ ní Ìlú Nàìjíríà àti Oníṣòwò tó kọ ipá ní ìgbà  ìjọba Balewa ní Fẹ́dírá Ẹ̀lẹ̀tórá kọmíṣọ́nù ní Nigerian First Republic.

Esua jẹ́ Olórí àwọn Olùkọ́ àti ènìyàn tó wà lára àwọn olùdásílẹ̀ àjọ Nigeria Union Of Teachers. Òun ní ó kọ́kọ́ jẹ́ Gẹ́nẹ́rá-Sẹkẹ́tírí Àjọ náà láti ọdún 1943 títí di ìgbà tó fi iṣẹ́ sílẹ̀ ní  ọdún 1964. Ó Jẹ́ Ọmọ Efik, Arákùnrin Kàlàbá, tí àwọn ènìyàn mọ̀ ọ́ fún iṣẹ́ takuntakun rẹ̀.

Àwọn Àjọ tí Esua ṣíwájú ló ṣe ètò Ìdìgbò Oṣù Kejìlá ọdún 1964, tí ó jé àríyànjiyàn láàárín ọ̀pọ̀ àwọn ènìyàn. Àwọn ènìyàn méjì lára àjọ yìí ò gbà sí ohùn tí ọ̀gá wọ́n sọ, èyí ló fà á tí àwọn méjéèjì fi kúrò ní àjọ náà. Esua wà lára àwọn tó ṣètò ìdìbò Ìwọ̀-Òòrùn ìlú Nàìjíríà ní ọdún 1965, tó fa wàhálà àti wí pé àwọn páátí kejì tó jẹ́ United Party Grand Alliance ò gbà sí àbájáde ìdìbò yìí. kí ó tó di Ọjọ́ ìdìbò ni Esua ti sọ wí pé òun ò lè sọ wí pé ìbò tí àwọn fẹ́ ṣe máa jẹ ìbò tó ní òótọ́ nínú. Gbogbo ohun tó ṣẹlẹ̀ ní ìbò yìí lè jẹ́ ohun tó jẹ́ kí ìjọba Ológun gba ìlú Nàìjíríà ní Oṣù Kìíní Ọdún 1966 tí ó jẹ́ kí Ọ̀gágun  Johnson Aguiyi-Ironsi   gù orí oyè.

 References