Ejò

Kini Awon Ejò? 

Ejò lápapọ̀ jẹ́ ẹranko gúngùn afàyàfà, ri ó sì jẹ́ ọ̀kan lara àwọn ẹranko elégungun amọ́ tí egungun wọn kò lágbára, wọ́n sì tún j ẹ́ ẹranko tí ó lè jẹ ẹranko ẹgbẹ́ wọn. Púpọ̀ nínú àwọn ẹ̀yà ejò ni wọ́n ní agbárí àti àwọn oríkèé-ríkèé ara ju alángbá lọ, èyí ni ó fún wọn ní ànfaní láti lè gbé àwọn ẹranko ẹgbẹ́ wọn mì pàá pàá jùlọ ẹnu wọn lè fẹ̀ gbẹrẹgẹdẹ ju alàgbà lọ. Láti lè ri ara rẹ̀ gbé pẹ̀lú ihò tínrín ara wọn , ọwọ́ iwájú ní abẹ́ orí ni kíndìnrín wọn wà yàtọ̀ sí alángbá tí kíndìnrín wọn wà ní ẹ̀gbẹ́ ọ̀tún àti òsì. Amọ́ púpọ̀ ní ú wọn ni wọ́n kàn ní ọ̀fun lásán.  
Àwọn ejò tí wọ́n wà láàyè ni wọ́n wà ní oríṣiríṣi ibi ati ilẹ̀ ní gbogbo agbáyé yàtọ̀ sí agbègbè Antarctica, ati àwọn ilẹ̀ kéréje-kéréje bíi tìrẹ bíi Ireland, Iceland, Greenland, the Hawaiian archipelago, àti erékùṣù New Zealand.  Láfikún, àwọn ejò inú òkun ni a lè ri ní àwọn odò bíi Indian ati Pacific oceans. Lọ́wọ́lọ́wọ́ bayii, oríṣi ìran ejo tí ó ní orílẹ̀ agbáyé ju ogún lọ gẹ́gẹ́ bí àwọn onímọ̀ ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀, amọ́ tí wọ́n sì pín sí ọ̀nà ogún ó lé àádọ́ta (520) nígbà tí àyà wọ́n  sì jẹ́ 3,900 níye. Àwọn ejò tí a ń sọ nípa rẹ̀ yí yàtọ̀ síra wọn ní ìrísí láti orí tẹ́ẹ́rẹ́ de  ejòlá tí ó le gbé odidi ènìyàn mì  in length. Èrò àwọn onímọ̀ sáyéẹ́nsì aṣèwádí ni wípé ìran ejò ni wọ́n ṣẹ̀ láti ara ìran alángbá yálà ní orí ilẹ̀ ni tàbí inú omilásìkò jùrásíìkì tàbí 'Ma''.  
Púpọ̀ nínú àwọn ìran ejò ni wọn kò ní oró ejò, àwọn tí wọ́n sì ní nínú wọn ma ń sábà lòó láti pa nkan ni tàbí kí wọ́n fi da nkan lágara, amọ́ wọn kìí lo oró wọn láti fi gbe ara wọn níjà. Lara àwọn ejò olóró ni wọ́n lè lo oró wọn láti fi ìjàmbá tàbí kí wọ́n fi oró wọn pa pàá pàá jùlọ ọmọ ènìyàn. Àwọn ejò tí wọn kò ní oró ni wọ́n sábà ma ń gbà nkan mì tàbí kí wọ́n dì mọ́ nkan náà títí yóò fi kú.

 Se àwọn ejò je kiakia? 
Bee ni, ati rara, nitori pé, àwọn ejò le gbékuró pèlú iyara ti merinlelogun kilomita ni wakati ọkan (24km/w). O je iyara kiakia, sùgbón, o je die-die ninu àwọn èniyàn ti o le sáré kiakia ju be, dabi Usain Bolt ati awon èniyàn ti se rogodo àfẹsègbá.

Àwọn itọ́ka sí