Victoria Aguiyi-Ironsi

Victoria Nwanyiocha Aguyi-Ironsi (abi ní ọjọ̀ kọkànlélógún oṣù Kọkànlá Ọdùn 1923 tí ó sì jáde láyé ní ọjọ̀ kẹtálèlògùn Oṣù Kẹjọ ọdùn 2021) jẹ ẹnì kejì tí yó wà ní ipò obìrìn àkọ́kọ́ ní orílẹ̀ èdè Naijiria lati ọjọ́ kẹrìndìnlògún Oṣù Kíní ọdún 1966 sí ọjọ́ kọkàndínlọ́gbọ̀n Oṣù Keje ọdún 1966.

Ó jẹ́ opó ti Ọ̀gágun Johnson Aguiyi-Ironsi tí ó jẹ́ olórí ìjọba ológun Nàìjíríà àkọ́kọ́, apá ní Ìbàdàn  níbi ìdìtẹ̀gbàjọba tí ó wáyé nípasẹ̀ Murtala Muhammed èyítí ó sọ Ọ̀gágun Yakubu Gowon  di olórí orílẹ̀ èdè nàìjíríà.

 Ìtàn Ìgbésí Ayé rẹ̀ 
Ó wá láti Ohokobo Afara ni apá Àríwá ti Umuahia. Ó sì fẹ́ Johnson Aguiyi-Ironsi nígbàtí ó ṣì wà ní ilé-ìwé ti Holy Rosary Convent School,tí ó wà ní Okigwe ní ọdún 1953.

Lẹ́hìn ikú Samuel Ademulegun àti ìyàwó rẹ̀, ó gbé àwọn ọmọ rẹ̀ kúrò ní Kaduna wásí ìlú èkó láti máa tọ́jú wọn. 

Ó ní àwọn ọmọ mẹ́jọ tí a kówá sí, tí àwọn ìyá mẹ̀sìn sì ń tọ́jú ní ílẹ̀ Ibadan labẹ àṣẹ ti Adekunle Fajuyi lákòkǒ Ogun abẹ́lé ti Ìlú Nàìjíríà. 

Ó ṣiṣẹ́ bí alákòóso ìgbìmọ̀ tí ń ṣàkóso ìjọba abẹ́lé ní Umuahia. 

Iṣẹ́ ìjọba ti Obìrin àkọ́kọ́ ti Naijiria bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Ironsi. Aguiyi-Ironsi mú kí iṣẹ́ náà gbajúmọ̀. Ó máa ń wọ aṣọ ìbílẹ̀ ní gbogbo ìgbà àti pe a ṣàlàyé ìṣọwọ́ múra rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí eléyǐ tí ó "rẹwà jọjọ tí ó sì dùn-ún wò lójú". 

Aguiyi-Ironsi kú ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kẹjọ ọdún 2021, ní ọjọ́ orí ọdún mẹ́tàdínlọ́gọ́rùn-ún, lẹ́yìn tó jìyà àrùn rọpárọsẹ̀ àti COVID-19 lásìkò tí àjàkálẹ̀ Àrùn COVID-19 ní Nàìjíríà.

 Àwọn àlàyé 

Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2021
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1923