Eagle (Ẹyẹ Àṣá)

Kini àwọn ìdì tabi eye asa? 

Ẹyẹ Àṣá tabi ìdì jẹ́ ẹyẹ tí ó ma ń pa àwọn ẹranko  kékèké tàbí ẹja  inú omi jẹ gẹ́gẹ́ bí oúnjẹ. Àṣá jẹ́ ìkan ninú ìran àwọn ẹyẹ tí àwọn gẹ̀ẹ́sì ń pe ní  Accipitridae. Ẹ̀yà àwọn ìran ẹyẹ yí tó  68 tí wọ́npọ̀ sí àwọn agbègbè bíi Eurasia and Africa.del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1994). Handbook of the Birds of the World Volume 2: New World Vultures to Guineafowl. Lynx Edicions.  yàtọ̀ sí àwọn agbègbè tí a mẹ́nubà yí, ẹ̀ya mẹ́rìnlá  Outside ọ̀tọ̀ ni ó tún wà tí a sì lè rí méjì ní apá  North America, nígbà tí a lè rí ẹ̀yà orísi mẹ́sànán ni apá Central and South America, àti mẹ́ta ní  apá ilẹ̀ Australia.

Àṣá kìí ṣe ìran ẹyẹ kan bí kò ṣe gbogbo ẹyẹ tí ó bá ń pa ẹranko tàbí àwọn ẹyẹ ẹgbẹ́ rẹ̀ jẹ.
Idì (eagle), won le fo ninu orun. Won je ọdẹ dara. Àwon idi nigba gbogbo eranko won pamo ni iji lile, awon idì, won ma tesiwaju lati fo, ati fo ga. Inu won ko beru lati kankan! Àwon idì, je eranko dara gidigan, won je àwò igi ati won le je orisirisi àwò.https://yo.wikipedia.org/w/index.php?title=Id%C3%AC&veaction=edit

Áwon idì je ẹyẹ nla, won ni emu ti o tobi gan, won wa lati ebi ti "Accipitridae". Àwọn idì jo àwọn gúnugú nigba won fo ni orun ati ni ara pèlú..https://www.britannica.com/animal/eagle-bird Won ni ìyé ti o po lori ori re ati won ni ẹsẹ pèlú agbara pupo ati èkánná.

Àwọn idi le je láàyè fun asikò ti o ju o po ninu àwọn ẹyẹ. Won le je láàyè fun odun àádọrin (70).https://www.suecoletta.com/secret-life-of-eagles/

 Kini iyara ti idi? 
Awon idi le fo pelu iyara ti igba kilomita ni wakati okan (200 km/w) o je kiakia gidigan, kiakia ju amotekun.https://dinoanimals.com/animals/the-fastest-birds-in-the-world-top-10/

 Igbesi ayé titun ti idì! 
Lati dàgbà si odun yii, odun aadorin, idi o nilo lati se ipinnu ti o soro gidigan. Nigba o ni odun ogoji, won ko le lo ekanna ti ode won lati gba ati gbe ohun odẹ ti o je ounje fun won. Enu re ti o gun ati ti o je mimú o ma di itẹ. O ma di darugbo ati o ma ni iye apá ti o ma di wuwo nitori pé ìyé re won ma di nipọn ati won ma nilo lati se iye apa re lati lemó si aya (aiya) re, ati o ma soro lati fo ni orun. Idi, o ni nkan ipinnu meji, lati fi ku tabi lati tesiwaju ninu irora ti yipada ti o ma duro fun ojo àádójo. Nitori náà, idí, o nilo lati fo si òkè  ati jókòó ninu itẹ re. Nibẹ, idi o ma lu enu re lodi si apata lati enu re o ma yo kuró. Léyin náà, idì, o ma dúró, fun enu re, nitori pé, enu re o ma dàgbà, léyin náà o ma fà-yo ati fà-tu ekanna ti odẹ. Nigba àwọn ekanna ti odẹ re, won dagba, idi o ma fà-yo àwọn ìyé re ti o je darugbo. Nigba ti odun ọgbọn ti pari, idì o ma ni ìyè ati igbesi ayé ti o titun patapata! Idì yii o ma fo lẹẹkansi, o ma fo ni asikò keji ni orun dabi tele tele ati o ma je láàyè fun odun ọgbọn ti o poju!  https://archive.org/details/DictionaryOfTheYorubaLanguage/page/n59/mode/2up?view=theaterhttps://languagedrops.com/word/en/english/yoruba/translate/chest/https://www.bible.com/search/bible?query=nitori%20naa

 Orisirisi Idì 
idì apari, idì wura, idì dudu, idì ade, idi òkun, idì iru funfun

Àwọn itọ́ka sí