Akwaeke Emezi

Akwaeke Emezi jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà tí ó wá láti ẹ̀ya lgbo. Ó jẹ́ òǹkọ̀wé Tamil àti olórin orí ẹ̀rọ fídíò, ẹni tí wọ́n mọ̀ dára jùlọ fún ti debut novel Freshwater ti ọdún 2018.

 Ìgbésí ayé e rẹ̀  
Bàbá tí ó bí Emezi jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, nígbàtí ìyá rẹ wá láti Tamil ní orílẹ̀-èdè Indian. Ìlú Aba ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà ni Emezi dàgbà sí. Emezi àti arábìnrin rẹ̀, Yagazie ma ńlo ìtàn-àkọ́ọ́lẹ̀ láti sá fún àwọn ǹkan rúdurùdu tí ó ma ń ṣẹlẹ̀ ní ìgbà èwe wọn. Emezi ti bẹ̀rẹ̀ sí ní kọ àwọn ìtàn kúkúrú láti ìgbà tí ó ti wà ní ọmọ ọdún márún ún. Ó gba oyè ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ lóríi MPA láti ilé-èkó gíga Yunifásítì ti ìlú New York. 

Emezi má n lo àwọn ọ̀rọ̀ oyè bíi wọ́n/wọ́n/tiwọn.  Wọ́n ní ìrírí ìsọdipúpọ̀, nípa báyìí ni wọ́n ṣe ro ara wọn sí́ ọgbanje.  

 Omi tútù 
Omi tútù sọ ìtàn nípa ìtàn-àkọọ́lẹ̀ nípa Ada, ẹni tí  ó jẹ́  ogbanje. Emezi ṣàwárí àwọn ogún èyà Ìgbò ti ó jẹ mọ́ ti ẹ̀mí, ìwà àti ìṣe, lẹ́gbẹ́ẹ̀gbẹ́ pẹ̀lú ti apá ìwọ̀òrùn  láti pé kí àwọn olùgbọ wọn ronú jinlẹ̀ nípa àwọn nkan èmi yii. 

 Gbígbàwọlé 
Omi tútù yí gba iyì tí ó ṣe pàtàkì àti wípé wón tí ṣe àkọọ́lẹ̀ rẹ sílẹ̀ láti ọjọ́ tí ó tipẹ́ fún òpòlopò àwọn ẹ̀bún olókìkí. Emezi  tún wà lára àwọn tí wọ́n bu ọlá fún nígbà íbọláfún ti National Book Foundation fún àwọn tí ọjọ́-orí wọn jẹ́ ọdún márún ùn sí ọdún márùndílógójì tí wọ́n ṣe ní ọdún 2018vtun jẹ idanimọ bi 2018. 

Ní ọdún 2019, wọ́n yan omi tútù fún Ẹ̀bùn àwọn Obìnrin fún ìtàn. Èyí jẹ́ ìgbà àkọkọ tí wọ́n máa yan oǹkọ̀wé  transgender fún Ẹ̀bùn yìí. Ẹnití ó ṣe agbẹnusọ fún pínpín ẹ̀bùn àwọn obìnrin, Ọ̀jọ̀gbọ́n Kate Williams sọ wípé ìgbìmọ̀ tí ó ń darí ayẹyẹ yi kò mọ̀ pé Emezi kìí ṣe alákọméjì nígbàtí wọ́n yan ìwé yìí, ṣùgbọ́n ó sọ pé inú Emezi dún pé wọ́n yàn òun. Alásọyé tí kìí ṣe alákọméjì, Vic Persons kọ ìwé pé yíyán yí mú àwọn ìbéèrè kòrọrùn wá. Bí ó ti  sọ́ ọ́ nínú béèrè rẹ: "Ṣe òǹkọ̀wé tí kìí ṣe alákọméjì tí ó jẹ́ wípé  ọkùnrin ni nígbàtí wọ́n bíi ni wọ́n ti ṣe àkọọ́lẹ̀ rẹ? Mo se iyèméjì púpọ̀". Léhìn yíyàn, wọ́n kéde pé Ìgbìmọ̀ fún ẹ̀bùn àwọn obìnrin ń ṣiṣẹ́ lórí  àwọn ìtọ́sọ́nà tuntun fún àwọn transgender, àwọn tí kìí ṣe alákọméjì àti àwọn ònkòwé tí wọ́n ń pè ní genderfluid. Léhìn náà ni ẹ̀bùn fún àwọn obìnrin béèrè bóyá okùnrin ni Emezi ni tàbí obìnrin ni gégé bí òfin ti ṣe é lálàyé. Nígbàtí  ó bá fi ikú ti Vivec Oji sílè fún àfikún, Emezi yàn láti jáwọ́ kúrò nínú pípe  ìlànà tí transphobic ati ìyàsọ́tọ̀ pàtàkì sí àwọn trans tí ó jẹ́ obìnrin.

 Àwọn iṣẹ́ mìíràn 
Pet, èyi tí ó jáde ní ọjọ́ kẹwàá oṣù kẹsán án ọdún 2019, jẹ́ nípa ọ̀dọ́ transgender kan tí wọ́n ń pé ní Kan, ẹnití ń gbé ní àgbáyé níbití àwọn àgbàlagbà ti kọ̀ láti gbà wípé àwọn ohun ìbanilẹ́rù wa.

Emezi fi ọwọ́ sí àdéhùn pẹ̀lú ilé ìtẹ̀wé Riverhead lóríi àwọn ìwé méjì. Èkínní ni Iku ti Vivet Oji, èyí tí ó jáde ní ọjọ́ kẹrin oṣù kẹjọ ọdún 2020 tí ó sì jẹ́ èyí tí ìwé ìròhìn New York Times tà jùlọ. Èkejì jẹ́ ìwé àkọsílẹ̀ fún ìrántí tí àkọlé rẹ jẹ́ Dear Senthuran: A Black Spirit Memoir.

 Àwọn àmì ẹ̀yẹ àti yíyàn 
 Àwọn èyí tí ó borí wọn 
 2017 Astraea Lesbian Foundation for Justice Global Arts Fund Grant.
 2017 Commonwealth Short Story Prize for Africa.
 2019 Nommon Award for Freshwater.
 2019 Otherwise Award for Freshwater.
 2020 We Need Diverse Books water Honor Books, Teen Category.
 Àwọn tí wọ́n yàn án sí 
 Aspen Words Literary Prize.
 PEN/Hemingway award.
 Center for Fiction First Novel Prize.
 Carnegie Medal of Excellence.
 Ther Brooklyn Public Library litrary Prize.
 2019 Young Lions Fiction Award Finalists.
 2019 National Book Award for Young People's Literature Finalist.
 2019 Women;s Prize for Fiction|Women;s Prize for Fiction.]]
 2021 Dylan Thomas Prize.

 Ìwé ìtàn-àkọọ́lẹ̀ 
 Freshwater: A Novel, 2018.
 Pet, 2019.
 The Death of Vivec Oji, 2020.
 Dear Senthuran: A Black Spirit Memoir, 2021.
 Bitter, 2021.
 Àwọn ìtọ́kasí