Sunday Ìgbòho

Olóyè  tí orúkọ àbísọ rẹ̀ gan-an ń jẹ́ Sunday Adéníyì Adéyẹmọ (tí wọ́n bí lọ́jọ́ kẹwàá oṣù kẹwàá ọdún 1972 ) jẹ́ gbajúmọ̀ ajìjàgbara, olóṣèlú àti ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọ ènìyàn, ọmọ bíbí Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ó jẹ́ ajìjàgbara fún ìdásílẹ̀ orílẹ̀-èdè Oòduà àti ìṣọ̀kan àwọn ọmọ Yorùbá káàkiri Nàìjíríà. Òun ni alága àti olùdásílẹ̀ ilé-iṣẹ́ Adeson International Business Concept Ltd, bẹ́ẹ̀ náà wọ́n fi òye Akọni Oòduà ilẹ̀ Yorùbá dáa lọ́lá. Sunday di ìlúmọ̀ọ́ká lórí ìkànnì abánidọ́rẹ̀ẹ́ lósù kìíní ọdún 2021, nígbà tí ó fún àwọn darandaran Fúlàní ní gbèdeke ọjọ́ méje láti kúrò nílẹ̀ Ìbàràpá, nítorí ìpakúpa tí wọ́n fura pé àwọn Fúlàní wọ̀nyí ni ó pa Ọ̀mọ̀wé Abọ́rọ̀dé.

 Ìgbésí ayé rẹ̀ 
Wọ́n bí Sunday ní ìlú Igboho, lÓkè-ògùn ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ lórílẹ̀ èdè Nàìjíríà. Bàbá rẹ̀ tọ́ ọ dàgbà ní ìlú Mọdákẹ́kẹ́ ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Ó kọ́ṣẹ́ mọṣẹ́ nípa titún kẹ̀kẹ́ alùpùpù ṣe, èyí ló fi ń jẹun kí ó tó tún bẹ̀rẹ̀ titún ọkọ̀ se, lẹ́yìn èyí ló bẹ̀rẹ̀ sí ní ta ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kí ó tó dá ilé-iṣẹ́ Adeson business Concept sílẹ̀.

Ó bẹ̀rẹ̀ sí ní di gbajúmọ̀ ìlúmọ̀ọ́ká nípa ipa akọni tí ó kó nínú ogun Modákẹ́kẹ́ àti Ifẹ̀ láàárín ọdún 1997 sí 1998, níbi tí ó ti gbè lẹ́yìn àwọn ènìyàn Modákẹ́kẹ́. Lẹ́yìn èyí, ó padà sí Ìbàdàn, níbẹ̀ ló ti pàdé Gómìnà Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ àná, Lam Adesina nípa ìgbésẹ̀ akin tí ó gbé nílé epo kan láti gbèjà àti jà fún ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn níbẹ̀. Bákan náà, ó bá Gómìnà àná Ìpínlẹ̀ Ọ̀yọ́ mìíràn, Rasheed Ladoja ṣiṣẹ́, tí ó sìn di ọkàn nínú àwọn ìsọ̀ǹgbè olùfọkàntán rẹ̀.

Gẹ́gẹ́ bí Akọni Ilẹ̀ OòduàSunday gbajúmọ̀ nípa jíjà fún ẹ̀tọ́ Yorùbá nípa lílo oògùn àti agbára ìbílẹ̀ bákan náà ni ó ń sapá àti akitiyan láti lẹ̀ jẹ́ kí àwọn ọmọ Yorùbá ó da dúró gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè olómìnira lábẹ́ orúkọ "Orílẹ̀-èdè Oòduà.. Nitori naa ni o fe  je Akoni Oodua awon Yoruba.

Ni Oṣu Kẹwa Ọdun 2023, Sunday Igboho ti tu silẹ ni Ilu Benin nibiti wọn ti mu u lẹhin ti o salọ fun ọlọpa ni Nigeria ni ọdun 2021..

Àwọn ìtọ́kasí