Otan Ayegbaju

Ọ̀tan Ayégbajú (Òtan tabi Ọ̀tan Kòtò gẹ́gẹ́ bí  wọ́n  ṣe ń pe ni ìgbà ìwáṣẹ̀ ) jẹ́ ìlú ìtàn ní ilẹ̀ Yorùbá tí wọ́n jẹ́ ọmọ bíbí Odùduwà  tí wọ́n wá láti Ilé-Ifẹ̀ ní nǹkan bí ọdún ẹ̀ẹdẹ́gbẹ̀ta sẹ́yìn,Ó jẹ̣́ olú-ìlú tí ó wà ní Agbègbè Ìjọba Ìbílẹ̀ Bólúwadúró . Àwọn ìlú tí ó wà nítòsí rẹ̀  ni : Eripa, Ìrẹ̀sì, Ìgbájọ, Òkè-run àti Ọ̀yan. 

Ọwá ni oruko ti won n pe Ọba Ọ̀tan Ayégbajú. Ọwá ti Ọ̀tan Ayégbajú ni ó jẹ́  ọmọ ìkẹrìndínlọ̀gbọ̀n tí Odùduwà. Ọwá ti ó wà ní orí apèrè lọ́wọ́lọ́wọ́ ni Ọba Lukman Adéṣọla Òjó Fádípẹ́ Arẹ́níbíowó(Ọwá Ọlátànká III). O goróyè ní inú oṣù kẹfà ọdún 2009.

 Ìtàn 
Ohun tí ìtàn àtẹnudẹ́nu fi yé wa ni wípé àwọn ọmọ Odùduwà tí  wọ́n rin ìrìn-àjò wá sí Ọ̀tan ní ǹkan bí  ọgọ́rùn ún  márùn ún ọdún sẹ́yìn láti Ilé-Ifẹ̀  ni wọ́n tẹ̀dó sí Ọ̀tan-Ilé ṣáájú kí wọ́n tó lọ sí Ọ̀tan Kòtò tí ó di Ọ̀tan Ayégbajú lónì-ín. Ọ̀tan jẹ́ ìlú tí àṣà àti ìṣe Yorùbá ti  fìdí múlẹ̀ púpọ̀, tí púpọ̀ nínú àwọn  olùgbé ibẹ̀ yàtọ̀ sí àwọn ọmọ bíbí ibẹ̀ jẹ́ àwọn elédè Ìjẹ̀ṣà àti Ọ̀yọ́.

 Bí Ọ̀tan ṣe rí 
Ọ̀tan wà ní agbègbè àríwá Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, ó sì jìnà sí ìlú Òṣogbo  ní ǹkan bí ibùsọ̀ mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n. Àwọn ìlú  tí Ọ̀tan bá pààlà ni: Erípa, Ìrẹ̀sì, Òkè-run, Ìgbájọ àti Ọ̀yan. Lára àwọn ìlú tí ó yí Òtan ka ni Òkè-ńlá, Igbó Ńlá, Eweko àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.

 Àwọn ìtọka sí