Aderonke Kale

Aderonke Kale (ọjọ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù kẹfà ọdún 1939 - ọjọ kẹjọ Oṣu kọkanla ọdún 2023) jẹ oniwosan ọpọlọ ọmọ ológun Nàìjíríà ti o di obinrin akọkọ agba agba ninu Ẹgbẹ ọmọ ologun Naijiria .  O dide lati paṣẹ fun Ẹgbẹ ọmọ ologun Naijiria .

 Ìbẹrẹ Ìgbésí aye ati ẹkọ 
A bí Aderonke Kale ni ọjọ kọkànlélọ́gbọ̀n oṣù keje ọdún 1939 sinu idile Yoruba .  Bàbá rẹ̀ jẹ́ oníṣègùn nígbà tí ìyá rẹ̀ jẹ́ olùkọ́, wọ́n sì rí i dájú pé ó ní ẹ̀kọ́ rere. Kale lo si ile-iwe alakọbẹrẹ ni ilu Eko ati Zaria o si kọ ẹkọ girama ni St. Anne's School, Ibadan ati Abeokuta Grammar School.    Kale ti gba ikẹkọ bi dokita kan ni Ile-ẹkọ giga Yunifasiti, eyiti o padà di Ile-ẹkọ giga ti Ilu Ibadan. Kale lẹhinna ṣe amọja nínú ìmọ ìtọjú ọpọlọ ni University of London . O gbà ìgbìyànjú lati lépa imon ìtọjú ọpọlọ nipasẹ Thomas Adeoye Lambo, olukọ ọjọgbọn akọkọ ni Afirika. https://www.legit.ng/1173361-retro-inspiring-story-aderonke-kale-nigerias-female-army-general.html

 Iṣẹ ọmọ ologun 
Ó ṣiṣẹ́ fún ìgbà díẹ̀ ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ó sì padà sí Nàìjíríà ní ọdún 1971. https://web.archive.org/web/20190729140030/http://dawncommission.org/akinkanjuDetail.php%3Fid%3D146 Lẹ́yìn ọdún 1972, ó darapọ̀ mọ́ ẹgbẹ́ ọmọ ologun Nàìjíríà . Eyi jẹ ipinnu ti o ṣọwọn pupọ fun awọn obinrin ni awọn ìgbà náà, ni pàtàkì jùlọ awọn ti o wa ni iru ipele alamọdaju giga.  O jẹ Kononeli ati igbakeji apàṣẹ tí Nigerian Army Medical Corps ni ọdún 1990. Lẹhinna o rí ìgbéga si ipo brigadier-gbogboogbo, to o sí di obìnrin akọkọ apàṣẹ ológun ni Iwọ-oorun Afirika .  Kale lẹhinna tún ri ìgbéga si apàṣẹ ogún-gbogbo ni ọdún 1994 o si di obinrin Naijiria akọkọ lati ṣaṣeyọri ipo yẹn.   O tun jẹ obinrin akọkọ-gbogboogbo ni Iwọ-oorun Afirika. 

Ipa rẹ jẹ lakoko bi olori psychiatrist si ọmọ ogun.  Kale nigbamii di oludari ti gbogbo Nigerian Medical Corps ati ki o je awọn oniwe-Olori Medical Officer titi dì ọdún 1996.   Eléyìí jẹ igba akọkọ ninu awọn itan ti awọn ọmọ ológun láti fún obinrin sí ipò fun ìtọjú ilera ti gbogbo ọmọ ológun Nàìjíríà, ni gbogbo ipele ni igbaradi fun ati nígbà ogun. Ọdún 1997 ni o l fẹyinti. 

 Ìgbésí ayé ará ẹni 
Aderonke ni iyawo si Oladele Kale, olukọ idena ati oògùn awujọ. Kale ní ọmọkùnrin kan ni ọdún 1975, Yemi Kale, ti o di oniṣiro-gbogbo ile Naijiria.  O tun ni awọn ọmọ mẹrin míìràn. O pese ile fun idasile ijo Baptisti Bodija-Ashi ni Ibadan . https://web.archive.org/web/20190319210920/http://babcibadan.org/our-mission/ Kale ku ni ọjọ kẹjọ Oṣu kọkanla, ọdún 2023, ni ẹni ọdun merinlelọgorin.  Aarẹ Bola Tinubu ṣàpèjúwe rẹ gẹgẹ bi “aṣáájú-ọ̀nà nínú oko rẹ̀” ati “aláìgágun.” https://www.vanguardngr.com/2023/11/nigerias-first-female-major-general-aderonke-kale-dies-at-84/

 Wo tun 

 Abimbola Amusu

 Awọn itọkasi 

Ẹ̀ka:Àwọn ọ̀gágun ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2023
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1939