Sarah Alade

Sarah Alade jẹ́ ọmọ orílé èdè Nàìjíríà ti o jẹ adelé Gómìnà Bánkì àpapọ̀ orílè-èdè Nàìjíríà (Central Bank of Nigeria), ní àsìkò ti Lamido Sanusi wà ní ìdádúró kí saa rẹ̀ ó tó parí.http://www.cenbank.org/aboutcbn/TheBoard.asp?Name=Dr.+Sarah+Alade+(OON)&Biodata=alade. Ààrẹ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà náà, President Goodluck Jonathan ni o yan ní ogúnjọ́ oṣù Kejì ọdún 2014. 
Wọn yan Alade gẹgẹ bí adelé Gómìnà Bánkì àpapọ̀ orílè-èdè Nàìjíríà (Central Bank of Nigeria) láti ogúnjọ́ oṣù Kejì ọdún 2014 títí ti wọn fi padà yan Godwin Emefiele gẹgẹ bí Gómìnà ilé ìfowópamọ́ náà ní oṣù kẹfà ọdún 2014http://www.vanguardngr.com/2014/02/profile-godwin-emefiele-new-cbn-gov/. Sáájú àkókò yi, o ti wa bi igbákejì Gómìnà (Economic Policy), Bánkì àpapọ̀ orílè-èdè Nàìjíríà (Central Bank of Nigeria) láti ọjọ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹta ọdún 2007 títí di ọjọ kejìlélógún oṣù kẹta ọdún 2017.

 Ẹ̀kọ́ 
Alade kẹ́kọ̀ọ́ ní Yúnifásítì Ifẹ̀, Ilé-Ifẹ̀, níbi tí ó ti gba ìwé-ẹ̀rí B.Sc (Hons) nínú Ẹ̀kọ́ nípa Ètò Ọrọ̀ Ajé ní ọdún 1976https://www.thecable.ng/profile-alade-lecturer-just-one-slight-regret-24-year-cbn-career. Lẹ́yìn náà, ó gba ìwé-ẹ̀rí M.Comm ní Yúnifásítì Melbournehttps://web.archive.org/web/20181015192329/https://lifesciences.knect365.com/agra-innovate/speakers/sarah-alade-oon, Australia, ní ọdún 1983, ó sì tún gba PhD nínú Management Science (Operations Research) láti Yúnifásítì Ilorin ní ọdún 1991http://www.cbn.gov.ng/aboutcbn/TheBoard.asp?Biodata=alade%20Sarah%20Alade&Name=Dr.+Sarah+Alade+(OON).

 Iṣẹ́ ṣíṣe 
Alade bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ rẹ̀ ní ọdún 1977 pẹ̀lú Minisita Ìṣúná àti Ìdàgbàsókè Ọrọ̀ Ajé ní Ilorin, Ìpínlẹ̀ Kwara. Ní ọdún 1991, ó darapọ̀ mọ́ Yúnifásítì Ilorin gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ ní Ẹ̀ka Ìṣúná àti Ìṣàkóso Owó. Ní ọdún 1993, ó darapọ̀ mọ́ CBN gẹ́gẹ́ bí Igbákejì Olùdarí (Assistant Director) ní Ẹ̀ka Ìwádìí (Research Department), Ní ní Bánkì àpapọ̀ orílè-èdè Nàìjíríà (CBN), ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Olórí ọ́fìsì àmojútó owó ìjọba ìpínlẹ̀ (1993–1996),  Olórí ọ́fìsì àmojútó owó ìjọba àpapọ̀ (1996 - 2000), àti Olórí Fiscal Analysis Division (2000–2004)https://web.archive.org/web/20181015192329/https://lifesciences.knect365.com/agra-innovate/speakers/sarah-alade-oonhttps://www.thecable.ng/profile-alade-lecturer-just-one-slight-regret-24-year-cbn-career.

Ó kópa lọ́pọ̀lọpọ̀ nínú ìwádìí eto-ọrọ̀ ajé pàtàkì, ó sì nípa nínú pípèsè àbá ìlànà owó àti kirẹditi fún Bánkì àpapọ̀ orílè-èdè Nàìjíríà (CBN). Ó tún kópa nínú ìkọ̀wé Medium Term Economic Programme (MTP) fún Nàìjíríà àti nínú IMF Staff Monitored Programme/Standby Arrangement.

Ní ọjọ́ kẹtàlá Oṣù Kẹjọ, ọdún 2009, nígbà tí wọn kéde ìyọkúrò àwọn alákóso (CEOs) ilé-ifowopamọ́ márùn-ún ní Nàìjíríà, Alade wà nípò gẹ́gẹ́ bí Igbakeji Gómìnà. CBN sì yàn àwọn alákóso tuntun lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, lára wọn ni Olufunke Iyabo Osibodu fún Union Bank of Nigeria àti Suzanne Iroche fún FinBankhttp://www.vanguardngr.com/2009/08/cbn-sacks-5-banks-directors/. 

Ní Oṣù Karùn-ún, ọdún 2004, wọn yàn Alade sí Olùdarí Ẹ̀ka Banking Operations, níbi tí ó ti jẹ́ Alága Igbìmọ̀ Alákóso Nigeria Interbank Settlement System (NIBSS), àti Akọ̀wé National Payments System Committee (NPSC)https://www.thisdaylive.com/index.php/2018/05/21/efina-appoints-ex-cbn-deputy-governor-others-as-directors/amp/https://punchng.com/six-things-you-should-know-about-sarah-alade/.

Ó jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ imọ̀-ẹ̀rọ Vision ọdún 2010, ó sì tún jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ ìgbìmọ̀ Vision ọdún 2020, pẹ̀lú ìkópa nínú National Economic Management Team (EMT)http://thenationonlineng.net/sarah-alade-retires-deputy-governor-cbn/.

Gẹ́gẹ́ bí Igbakeji Gómìnà (Eto-ọrọ̀ Ajé), Alade ń darí Economic Policy Directorate, tí ó kún fún Ẹ̀ka Ìwádìí, Ilànà Owó (Monetary Policy), Ìṣòwò àti Paṣípààrọ̀ Owó, Ìṣirò, àti Ọjà Owó. Gẹ́gẹ́ bí Alága Monetary Policy Implementation Committee (MPIC), ó ń ṣọ̀kan iṣẹ́ àwọn ẹ̀ka ìṣiṣẹ́, ó sì ń ṣètò àfikún imọ̀-ẹ̀rọ fún Monetary Policy Committee (MPC). Alade jẹ́ ọmọ ẹgbẹ́ Nigerian Economic Society (NES), ó sì ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìtẹ̀jáde ìwádìí. Lónìí, ó ń ṣe ìwádìí lórí ìlànà oṣuwọn ìfẹ́ owó (interest rate policy) àti ìmúṣẹ ilànà owó ní Nàìjíríà. Ó tún jẹ́ Fellow ti Nigerian Institute of Operational Researchhttps://www.thisdaylive.com/index.php/2017/04/06/as-sarah-alade-bows-out/.

Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí Gómìnà àgbàtẹrù láti Oṣù Kẹta ọdún 2014 títí di Oṣù Karùn-ún ọdún 2014, nígbà tí Godwin Emefiele gba ipò náà. Alade fi iṣẹ́ sílẹ̀ ní CBN gẹ́gẹ́ bí Igbakeji Gómìnà lẹ́yìn ọdún mẹ́rìnlélógún tí o fi ṣiṣẹ́ ní ọjọ́ kejìlélógún Oṣù Kẹta ọdún 2017https://dailynigerian.com/buhari-appoints-sarah-alade-as-special-adviser-on-finance-economy/. Ní Oṣù kọkànlá, ọdún 2019, Ààrẹ Muhammadu Buhari yàn án gẹ́gẹ́ bí Olùdámọ̀ràn Pàtàkì lórí Ìṣúná àti Ọrọ̀ Ajéhttps://guardian.ng/news/buhari-names-sarah-alade-aide-on-finance-economy/https://fmic.gov.ng/president-buhari-appoints-sarah-alade-special-adviser-on-finance-and-economy/.

 Àwọn ìtọ́kasí 

Ẹ̀ka:Àwọn ènìyàn alààyè
Ẹ̀ka:Àwọn ọmọ Yorùbá
Ẹ̀ka:Àyọkà kúkurú