Seriki Williams Abass

Seriki Williams Abass ( 1870–1919) jẹ́ oníṣòwò ẹrú tẹ́lẹ̀ tí ó fìgbàkan jẹ́ ìkan lára àwọn ẹrú Abass ti Dahomey. Williams tí ó ń jẹ́ jẹ́ orúkọ olówó trẹ̀ tí ó ràá tí ó sì mu lọ sí orílẹ̀ èdè Brazil ní ibi tí ó ti kọ́ oríṣi èdè mẹ́rin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Abass jẹ́ mùsùlùmí tí ó sì jẹ oyè Séríkí àdínì ti ìlú Badagry. Gẹ́gẹ́ bí àkọsílẹ̀ Anago Osho tí ó jẹ́ aṣọ́bodè ilé ọnà Seriki Williams Abass, ọ̀gbẹ́ni Seriki Williams Abass jẹ́ ẹrú tí olówó rẹ̀ , Williams fẹ́ràn tí ó sì kọ̀ láti ta ẹrú yìí nítorí pé ó jẹ́ ẹrú tí ọpọlọ rẹ̀ pé tí ìwà rẹ̀ sí dára púpọ̀. Ọpọlọ ẹrú yìí pé tó bẹ́ẹ̀ gẹ́ tí ó sì gbọ́ èdè mẹ́rin ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, Gẹ̀ẹ́sì, Dọ́ọ̀ṣì, Àgùdà àti sípáníṣì. Nígbà tí ó yá, olówó rẹ̀ ní kí ó darapọ̀ mọ́ oun nínú òwò ẹrú. Olówó rẹ̀ yìí ni ó ṣokùnfa bí ó ṣe padà sí ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú. Nígbà tí ó dé orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ó kọjá sí ofin ní ègbẹ́ ìsàlẹ̀ èkó ní erékùṣù èkó.

Ìgbà èwe
Wọ́n bí Abass sí ìlú Ijoga Orile ní ìpínlẹ̀ Ogun, orúkọ àbísọ rẹ̀ sì ni Famerilekun. Oníṣòwò ẹrú, Williams ní ó ràá lọ́wọ́ Abass, tí ó sì múu lọ sí orílẹ̀ èdè Brazil. Nítorí ìwà rẹ̀ tó dára, ó kọ̀ láti tàá tí ̣rú yìí sì ń báa gbé. Olówó rẹ̀, Williams yìí ni ó ṣokùnfa bí ó ṣe padà sí ilẹ̀ aláwọ̀ dúdú, Áfíríkà. Nígbà tí ó dé orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ó gbé ní Erékùṣù Èkó kí ó tó  kọjá sí Ìlú Badagry.
Olówó rẹ̀, Williams àti àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ ní ó kọ́ Brazilian Barracoon tí wọ́n fi ọparun kọ́ ní ọdún 1840 fún. Abass fẹ́ ìyàwo ọgọ́rún-léméjìdínlọ́gbọ̀.
Ó jẹ oyè Seriki àdínì gbogbo ilẹ̀ Yorùbá.

Àwọn ìtọ́kasí