Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Gàbọ̀n

Àjàkálẹ̀ àrùn COVID-9 wọ orílẹ̀-èdè Gabon ní inú oṣù kẹ́ta ọdún 2020.

 Bí ó ṣe bẹ̀rẹ̀ 
Ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kíní ọdún 2020, Àjọ ìṣọ̀kan tí ó ń rí sí ìlera ní àgbáyé fìdí àrùn Kòrónà tí a tún ń pè ní Kofid-19 ní orílẹ̀-m àgbáyé ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kínní ní ọdún 2020. Tí wọ́n sì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé àrùn yí bẹ̀rẹ̀ ní ìlú kan tí wọ́n ń pè ní Wuhan, ní ẹkùn Hubei ní orílẹ̀-èdè China. Àmọ́ ó tó ọjọ́ Kẹtalélọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 2019 kí wọ́n tó fi tó àjọ ìṣòkan àgbáyé létí 
Wọ́n tún fìdí rẹ̀ múlẹ̀ siwájú si wípé bí àrùn yí bá ti mú ènìyàn, oun ni ó ń fa ìfúnpinpin ní ní inú káà ọ̀fun ati àyà, tí ó sì ma ń fa kàtá tàbí kí ènìyàn ó ma wú ikọ́ tàbí sín léra léra. Iye ìjàmbá tí àrùn Kòrónà ti fà lágbáyé kéré sí iye ìjàmbá tí àìsàn àrùn ọ̀fun SARS ti fà láti ọdún 2003. Àmọ́ iye àwọn ènìyàn tí wọ́n tó àrùn Kòrónà látàrí ríràn tí ó ń ràn kálẹ̀ ti.pọ̀ ju ti SARS lọ, bí ó ti lẹ̀ jẹ́ wípé ìtànkálé àrùn COVID-19 ń gbópọn si lójojúmọ́ tí ó sì ti ṣekú pa ọ̀pọ̀lọpò ènìyàn lágbáyé,{cite web |url= https://www.imperial.ac.uk/news/196137/crunching-numbers-coronavirus/ |title=Crunching the numbers for coronavirus |website=Imperial News|access-date=15 March 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200319084913/https://www.imperial.ac.uk/news/196137/crunching-numbers-coronavirus/|archive-date=19 March 2020|url-status=live}}

Àwọn àsìkò kọọ̀kan tí ó ṣẹlẹ̀

Oṣù kẹ́ta ọdún 2020
Wọ́n kéde akọsílẹ̀ àjakálẹ̀ àrùn Kòrónà tí a tún mọ̀ sí COVID-9 ní orílẹ̀-èdè  Gabon ní ọjọ́ Kejìlá oṣù kẹ́ta ọdún 2020, lára ìkan nínú ọmọ orílẹ̀-èdè  wọn tí ọjọ́ orí rẹ̀ kò ju mẹ́tadínlógbọ̀n lọ tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé láti orílẹ̀-èdè Faransé. Lẹ́yìn ọjọ́  mẹ́tin tí ó dé ni wọ́n tó fìdí àrùn náà múlẹ̀ lára rẹ̀.
Ní ọjọ́ Kẹtalélógún oṣù kẹta, wọ́n tún ṣàwárí àwọn méjì míràn tí wọ́n ti ní àrùn yí, tí ó fi mọ́ obìnrin kan tí ó ń ṣíṣe ní ilé-iṣẹ́ ìjọba tí ó ń rí sí ìbáṣepọ̀ orílẹ̀-èdè Gabon ní ilẹ̀ òkèrè. Lẹ́yìn tí ó ti lọ sí orílẹ̀-èdè bíi: Marseille àti Paris, ṣáájú kí ó tó padà wá sílé. ẹnìkẹ́ta jẹ́ ọlọ́pá tí ọjọ́ otí rẹ̀ kò ju ọdún mọ́kàndínlọ́gbọ̀n tí ó ń ṣiṣẹ́ ní pápákọ̀ òfurufú Léon-Mba International Airport. Òun ló yẹ ìwé-ìrìnà ẹni akọ́kọ́ tí kó àrùn náà wọ orílẹ̀-èdè Gabon nígbà tí ó ń bọ̀ láti orílẹ̀-èdè Faransé ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kẹ́ta ọdún 2010.

Ní ogúnjọ́ oṣù kẹ́ta, orílẹ̀-èdè Gabon ní akọsílẹ̀ ẹni akọ́kọ́ tí ó papò dà.

Ní ọjọ́ Kẹrìnlélógún, oṣù kẹ́ta, ilé-iṣẹ́ ìjọba tí ó ń rí ètò ìlera tẹpá mọ́ Ìṣàyẹ̀wò àrùn COVID-9 pẹ̀lú bí àrùn náà ṣe ń gbilẹ̀ si ní orílẹ̀-èdè Gabon. Lára rẹ̀ ni ẹni ọdún márùndínláàdọ́ta tí ó tún jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Togo, àmọ́ tí ó ń gbé ní orílẹ̀-èdè Gabon tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ darí dé láti orílẹ̀-èdè Senegal ní ọjọ́ kọkànlá oṣù kẹ́ta. Ẹlòmíràn náà tún ni ẹni tí ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Gabon, amọ́ tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé láti orílẹ̀-èdè Faransé ní ọjọ́ kọkàndínlógún oṣù kẹ́ta.

Láàrín oṣù yí, wọ́n ti ní akọsílẹ̀ méje mìíràn, ẹnìkan papò dà, bẹ́ẹ̀ ni ó ku àwọn mẹ́fà tí wọ́n kù. 

Oṣù kẹ́rin ọdún 2020
Nínú oṣù kẹrin, iye àwọn ènìyàn tí ó tó ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùún mẹ́fà ó lé mèsàán. Àwọn mẹ́ta péré ni wọ́n papò dà. Àwọn mètadínlọ́gọ́rin. Tí ó sì ku àwọn ọgọ́rún méjì ó lé mẹ́fà ní ìparí oṣù kẹrin. 

Oṣù karùún ọdún 2020
Nínú oṣù Karùún, wọ́n tún ní akọsílẹ̀ ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùún mẹ́ta ó lé mọ́kandílọ́gọ́jọ, tí ó mú iye àwọn tí ó ti kó àrùn Kòrónà l9 sí ẹgbẹ̀rún méjì ati ọgọ́rùún mẹ́fà ó lé márùndínlọ́gọ́ta. Iye àwọn tí wọ́ papò dà jẹ́ mẹ́tàdínlógún. Iye àwọn tí wọ́n rí ìwòsàn gbà jẹ́ ọgọ́rùún méje ó lé méjìlélógún.

Oṣù Kẹfà ọdún 2020
Nínú oṣù Kẹfà, wọ́n tún ní akọsílẹ̀ tí ó tó ẹgbẹ̀rún méjì ati ọgọ́rùún méje ó lé mọ́kandínlógójì. Iye àwọn ènìyàn tí wọ́n papò dà jẹ́ méjìlélógójì. Iye àwọn tí wọ́n rí ìwòsàn gbà jẹ́ ẹgbẹ̀rún méjì àti ọgọ́rùún mẹ́rin ó lé ogún.

Oṣù keje ọdún 2020
Nínú oṣù keje, orílẹ̀-èdè Gabon fòpin sí fífòntẹ̀ lu ìwé ìrìnà àwọn ènìyàn tí wọ́n fẹ́ láti wá sí Gabon láti àwọn orílẹ̀-èdè Europe àti àwọn orílẹ̀-èdè míràn tí àrùn náà  ti gbilẹ̀ jùlọ.

 Ẹ tún lè wo
 COVID-19 pandemic in Africa
 COVID-19 pandemic by country and territory

Àwọn Ìtọ́kasí

Gabon
ẹ̀ka:Gàbọ̀n