Àjàkálẹ̀-àrùn COVID-19 ní Tógò

Àrùn COVID-19 dé sí orílẹ̀-èdè Togo ni oṣù kẹta ọdún 2020.

 Bí ó ṣe bẹ̀rẹ̀ 
Ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kíní ọdún 2020, Àjọ ìṣọ̀kan tí ó ń rí sí ìlera ní àgbáyé fìdí àrùn Kòrónà tí a tún ń pè ní Kofid-19 ní orílẹ̀-m àgbáyé ní ọjọ́ Kejìlá oṣù Kínní ní ọdún 2020. Tí wọ́n sì fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé àrùn yí bẹ̀rẹ̀ ní ìlú kan tí wọ́n ń pè ní Wuhan, ní ẹkùn Hubei ní orílẹ̀-èdè China. Àmọ́ ó tó ọjọ́ Kẹtalélọ́gbọ̀n oṣù Kejìlá ọdún 2019 kí wọ́n tó fi tó àjọ ìṣòkan àgbáyé létí.  

Iye ìjàmbá tí àrùn Kòrónà ti fà lágbáyé kéré sí iye ìjàmbá tí àìsàn àrùn ọ̀fun SARS ti fà láti ọdún 2003, Àmọ́ iye àwọn ènìyàn tí wọ́n tó àrùn Kòrónà látàrí ríràn tí ó ń ràn kálẹ̀ ti.pọ̀ ju ti SARS lọ, bí ó ti lẹ̀ jẹ́ wípé ìtànkálé àrùn COVID-19 ń gbópọn si lójojúmọ́ tí ó sì ti ṣekú pa ọ̀pọ̀lọpò ènìyàn lágbáyé. 

 Bí ó ṣe ń ṣẹlẹ̀ láwọn àsìkò kọ̀ọ̀kan 
Ní ọjọ́ kẹfa oṣù kẹta, orílẹ̀-èdè Togo ní àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ àrùn COVID-19. Ẹni tí ó kó àrùn náà wọ orílẹ̀-èdè náà jẹ́ ọmọ orílẹ̀-èdè Togo tí ó jẹ́ ọmọ ọdún méjì lélógojì. Wọn fìdí rẹ̀ múlẹ̀ wípé aláàárẹ̀ náà ti ṣe ìrìn-àjò lọ sí àwọn ìlú bí Germany, France, Turkey àti Benin, ṣáájú kí ó tó dárí padà sí orílẹ̀-èdè Togo. 

Orílẹ̀-èdè Togo ti ní akọsílẹ̀ mẹ́jọ lápapọ̀ awon ti o ni àrùn náà nígbà tí yóò fi di ọjọ́ ogún oṣù Kẹ́ta ọdún 2020. Arábìnrin tí ó kọ́kọ́ kó àrùn náà sí ti rí ìwòsàn gba. 

Ní ọjọ́ kọkànlélógún oṣù kẹta, wọ́n ti àwọn pápákọ̀ òfurufú wọn pa láti tètè dẹ́kun ìtànkálẹ̀ àrùn náà lẹ́yìn tí wọn ríi awọn ẹ̀yán méje tí ó tún kó àrùn náà. Àwọn ará ìlú Lome, Tsevie, Kpalime àti Sokode wá ní ìgbélé fún ọ̀sẹ̀ méjì láti ọjọ́ ogún oṣù kẹta. 

Ní ọjọ́ kẹtàdínlógbon oṣù kẹta, ẹ̀yán kàn papò dà láti ara àrùn náà. 

Ní ìparí oṣù kẹta, wọn tí ríi àwọn èèyàn  mẹ́tàlélọ́gbọ̀n tí ó kó àrùn náà, tí èèyàn kan ṣoṣo sì papò dà, àwọn mẹ́wàá sì rí ìwòsàn gbà. 

Ní oṣù kẹrin, wọn ríi àwọn ẹ̀yán méjìlèlọ́gọ́rin tí ó tún kó àrùn náà, èyí sì jẹ ki gbogbo àwọn tó ti ko àrùn náà je 116. Àwọn ẹ̀yán mẹsan sì papò dá, àwọn ẹ̀yán 65 sì rí ìwòsàn gba.

Ní oṣù karùn-ún, àwọn èèyàn 326 tún kó àrùn náà, èyí sì jẹ ki gbogbo àwọn tó ti ko àrùn náà je 442. Àwọn ẹ̀eyán mẹ́rin kú ní oṣù náà, èyí sì jẹ ki gbogbo àwọn tí papò dá jẹ́ mẹ́tàlá, àwọn ẹ̀yán 211 sì rí ìwòsàn gba. 

Ní oṣù kẹfà, wọn ríi àwọn ẹ̀yán 208 tí ó tún kó àrùn náà, èyí sì jẹ ki gbogbo àwọn tó ti ko àrùn náà je 643. Èèyàn kàn kú ní oṣù náà, èyí sì jẹ ki gbogbo àwọn tí papò dá jẹ́ mẹ́rìnlá, àwọn ẹ̀yán 395 sì rí ìwòsàn gba. Awon èèyàn 234 síi ni àrùn náà ni ipari oṣù náà.

Ni Oṣu Kẹsan ọdun 2021, Togo n gbooro si ipo pajawiri ilera titi di Oṣu Kẹsan 2022 ni atẹle igbesoke ni awọn ọran tuntun ti coronavirus ni awọn ọsẹ to ṣẹṣẹ. Wiwọle si awọn ile iṣakoso jẹ koko ọrọ si igbejade ti ikọja ajesara Covid-19 kan.

Àwọn Ìtọ́kasí

Togo
Ẹ̀ka:Tógò