Àjẹsára ikọ́ọfe

Àjẹsára ikọ́ọfe jẹ̀ àjẹsára tí ń dáàbò bo ni lọ́wọ́ ikọ́ọfe. Àwọn oríṣi méjì pàtakì ni ó wà: àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì àti àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì. Àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì náà ní ìwọ̀n agbára àti ṣiṣẹ́ tó tó 78% nígbàti àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì ní ìwọ̀n agbára àti ṣiṣẹ́ tó tó 71–85%."Pertussis vaccines: WHO position paper - September 2015." Zhang, L; Prietsch, SO; Axelsson, I; Halperin, SA (Sep 17, 2014).  Agbára àti ṣiṣẹ́ àwọn àjẹsára náà a má a dàbí èyí tí ó dín kù pẹ̀lú ìwọ̀n 2 sí 10% lọ́dún, pẹ̀lú díndínkù tó pọ̀ jùlọ nínú àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì. Fífún ni ní àjẹsára nígbàtí ènìyàn bá ní oyún lè dáàbò bo ọmọ inú oyún náà. A ṣe ìṣirò pé àjẹsára náà ti dáàbò bo iye ẹ̀mí tó ju ìdajì mílíọ̀nù lọ ní ọdún 2002."Annex 6 whole cell pertussis" (PDF). 

Àjọ Ìlera Àgbáyé àti Ilé-iṣẹ́ Ìṣàkóso àti Ìdènà Àrùn gba ni nímọ̀ràn pé kí a fún gbogbo ọmọdé ní àjẹsára ìkọ́ọfe, àti pé kí a fikún àwọn àjẹsára tí à ngbà lóòrèkóòrè."Pertussis: Summary of Vaccine Recommendations".  Èyí sì kan àwọn tó ní àrùn kògbóògùn HIV/AIDS pàápàá. Ìwọ̀n egbògi mẹ́ẹ̀ta tí a bẹ̀rẹ̀ lọ́gán tí ọmọ bá ti pé ọmọ ọ̀sẹ̀ mẹ́ẹ̀fà ni a má a ń sábà dámọ̀ràn fún àwọn ọmọdé kékèké. A  lè fún àwọn ọmọ tó ti dàgbà díẹ̀ síi àti àwọn àgbàlagbà ní àfikún ìwọ̀n egbògi. Àjẹsára náà wà gẹ́gẹ́ bí àdàlù pẹ̀lú àwọn àjẹsára mìíràn nìkan.

Àwọn àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì ni a má a ń sábà lò ní àwọn orílẹ̀-èdè tó ti ní ìlọsíwájú nítorí àtúnbọ̀tán rẹ̀ tí kò ní ipá púpọ̀. Ibi ojú abẹ́rẹ́ lára iye àwọn ènìyàn tó tó 10 sí 50% tí a fún ní àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì a má a pupa yòò, wọn a sì má a ní ibà. Gìrì àti igbe-kíké fún ìgbà pípẹ́ a má a wáyé lára iye àwọn ènìyàn tó kéré sí ìwọ̀n kan nínú ọgọ́ọ̀rún. Pẹ̀lú àjẹsára aláìní sẹ́ẹ̀lì, apá-wíwú tí kò ni ni lára rárá lè wáyé fún àkókò díẹ̀. Àtúnbọ̀tán pẹ̀lú àwọn oríṣi àjẹsára náà méjèèjì, pàápàá jùlọ pẹ̀lú àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì, a má a kéré síwájú síi bí ọjọ́-orí ọmọ bá ti kéré sí. A kò gbọdọ̀ lo àjẹsára ẹlẹ́ẹ̀kún sẹ́ẹ̀lì fún ọmọ tí ọjọ́-orí rẹ̀ bá ti kọjá ọdún mẹ́ẹ́fà. Kò sí ìṣòro ọlọ́jọ́-pípẹ́ tó jẹ mọ́ àìsàn nínú iṣan ara pẹ̀lú èyíkéèyí nínú àwọn àjẹsára méjèèjì.

A ṣe àgbéjáde àjẹsára ikọ́ọfe ní ọdún 1926.Macera, Caroline (2012).  Ó wà lórí Àkójọ Àwọn Egbògi Kòṣeémáàní ti Àjọ Ìlera Àgbáyé, àwọn òògùn tó ṣe pàtàkì jùlọ tí a nílò fún ètò ìlera ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀ yòówù."WHO Model List of EssentialMedicines" (PDF).  Iye owó ẹ̀yà rẹ̀ kan tó tún ní àwọn àjẹsára àwàlù eyín, ikọ́ gbẹ̀fun gbẹ̀fun, àrùn rọpárọsẹ̀, àti ti ọ̀fìnkì oríṣi b nínú jẹ́ 15.41 USD fún ìwọ̀n egbògi náà kanṣoṣo ní ọdún 2014."Vaccine, Pentavalent" . 

 References