Iyán

Iyan( Yoruba  , Hausa  , Igbo   ) je oúnjẹ òkèlè tí a máa ń jẹ ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà . A máa ń ṣe ìpèsè rẹ̀ nípasẹ̀ gígún ìṣù tí pẹ̀lú Odó àti ọmọ odó ti   Iyán àti Ànàmọ́ tí a gún fẹ́ jọra ṣùgbọ́n ohun tó mú ìyàtò wà láàárín wọn ni bí iyán ṣe nípọn tó. Ó jẹ́ oúnjẹ aládùn tí a fi ọwọ́ jẹ. 

Àwọn ènìyàn Yorùbá máa ń pe iyán... Akpu laarin awọn eniyan tó ń gbé ní gúúsù orílẹ̀ èdè Nàìjíríà. A má ń jẹ ìyàn ni ìpínle Ondo, Ijesha, Ipinle Kogi, Okun, ìpínlè Edo, ìpínlè Benue ati ìpínlè Ekiti ni orílè èdè Nàìjíríà laarin awon miran. A le je ìyàn pẹ̀lú ọbẹ̀ egusi, ọbẹ̀ ewedu, efo riro tabi ọbẹ̀ ìlà okra, obe Ofe Akwu, ọbẹ̀ Ofe Nsala. 

 Ìpèsè rẹ 
A má ń ṣe ìpèsè nípa gígùn ìṣù tí àtiṣe pelu Odò àti ọmọ odò tàbí ká lọ èrò tí afin gùn ìyàn.  

 Iru iṣu ti o wa 
Iru iṣu ti a n lo fun ìyàn ni iṣu adúláwò tí àtin ń pè ní ìṣù ọlọ, iṣu  tuntun àti ìṣù fún fún .  Iṣu adúláwò je iṣu ti ko mú na ni owo, tí ó sì ní àwo ẹrùpé àti àwo tí kò funfun tán. Ìdí wọn rẹ fe jọ tí àná mo ti o wo pò bi ìwọ̀n ese marun. 
Iṣu ọlọ jẹ iṣu ti o wa ni gbogbo ọdun kò dá bí awọn irugbin miiran ti o da lori ìgbà tàbí asiko ti a wa. Iṣu adúláwò jẹ iṣu ti o kún fún èròjà a fà ra lókun . 

 Oriṣiriṣi ọbẹ̀ fun iyan 
A lè jẹ ìyàn pelu ọbẹ̀ ìlà, efo riro, ofe akwu(ọbẹ̀ igbó), ọbẹ̀ ọgbọ́no at ọbẹ̀ gbégiri   

 Orisirisi Iyán tí ó wa 
Irú ìyàn tí a ń jẹ ní llu Ile-Ife ni a mo si Iyan Gbere. Irú ìyàn yìí ni a ń ṣe pelu gbere( Treculia africana )  Lati ṣeto Iyan Gbere, a kò kọ ṣe gbere òun títí tí yọ fi rò. Lẹhin na ni a ó gùn gbere òun titi tó yọ fi ró papọ. Gbere tí a ti gùn yìí ni a ó dapo mo ìyàn tí a ti gùn láti pèsè oúnjẹ tí ó ní èròjà ó to   

Iyan Gbere ni a ń jẹ pelu orisirisi ọbẹ̀ ni orile-ede Naijiria bí ọbẹ̀ egusi tàbí ọbẹ̀ ìlà. Nípa dida gbere pomo iṣu, a má ń rí oúnjẹ tí òní èròjà tó sára lore àti oúnjẹ tí ó yàtò, èyí ló mú kó je oúnjẹ tí àwọn ènìyàn ìlú Ìfẹ́ nifẹ si. 

 Tún wo 

 Èba
 Fufu
 Amala
 Akojọpo oúnjẹ adúláwò 
 oúnjẹ orile-ede Naijiria 
 ojú we oúnjẹ  

 Awọn itọkasi