Ìrágbìjí

Iragbiji (tí a tún mọ̀ sí Ira-gba-iji) jẹ́ ìlú kan, àti olú ìlú àgbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Boripe ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun, Nàìjíríà, nítòsí Ikirun. Àwọn ọmọ Yorùbá ló ń gbé àgbègbè náà. Iye àwọn ènìyàn tó ń gbé níbẹ̀ wọ 164,172.

 Ìtàn àti ìṣe ìbílẹ̀ 

Gẹ́gẹ́ bí ìtàn ìbílẹ̀  ṣe sọ, orúkọ  'Iragbiji bẹ̀rẹ̀ ní nǹkan bí ẹgbẹ̀ta [600] ọdún sẹ́yìn, a ri gbọ́ pé àwọn tí wọ́n tẹ ilú yìí dó, abẹ́ igi IRA ni wọ́n ń kọ́lé wọn sí (Bradilier Thongy). ògbójú ọdẹ kan láti ìlú Ejió ní agbólé Moore, Ile Ife tí à ń pè ní Sunkúngbadé (Obebe) ló dá ilú náà sílẹ̀. Sunkungbade gba orúko rẹ̀ láti inú eré tó ṣẹ̀dá nígbà tó wà ní ọmọ kékeré. Wọ́n ní ó máa ń sunkún láìdáwọ́dúró, kódà wàrà ọmú ìyá rẹ̀ kò lè tù ú lára.  Gẹ́gẹ́ bó ṣe rí nígbà yẹn, wọ́n fọ̀rọ̀ wá ọ̀rọ̀ ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò wò láti mọ ìdí tó fí í sunkún tó bẹ́ẹ̀. Ifá gba àwọn òbí rẹ̀ nímọ̀ràn pé kí wọ́n ṣe adé kékeré kan, kí wọ́n sì gbé e lé e lórí nígbàkigbà tó bá sunkún.  Ìmọ̀ràn ọ̀rọ̀ náà ṣiṣẹ́, bẹ́ẹ̀ náà ni Sunkungbade (ẹni tí ó ké láti gba adé) sí orúkọ rẹ̀. Alufa Ifa, Ọladunjoye, sọtẹlẹ pé nígbà tí Sunkungbade bá dàgbà, òun yóò béèrè láti wá agbègbè tirẹ̀ àti pé kí wọ́n gba òun láàyè láti ṣe bẹ́ẹ̀. Bí ọmọ náà ṣe ń dàgbà, ó bẹ̀rẹ̀ sí í fi gbogbo ìwà tí àlùfáà ti sọ tẹ́lẹ̀ hàn. Ó jẹ́ onígboyà, olóyè, ó ní agbára àti paapaa ti o ni ibatan si aṣa. O jẹ ọdẹ ńlá kan tó lágbára ohun ìjìnlẹ̀. Ó fẹ́ obìnrin kan tí orúkọ rẹ̀ ńjẹ́ Oloyade. Laipẹ lẹhinna, o beere lọ́wọ́ àwọn òbí rẹ̀ pé kí wọ́n gba òun láàyè láti lọ àti pé o wa ibugbe tirẹ. Nígbà tí àwọn òbí rẹ̀ ń rántí ìmọ̀ràn Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run, wọ́n bù kún wọn.
 Àwọn alága ìjọba ìbílẹ̀ Boripe láti ọdún 1991 
Ọdún 1991 ni wọ́n ṣe ìdásílẹ̀ agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Boripem

 Prince Gboyega Famoodun
 Elder Bode Aremu
 Alhaji Kareem Adegboyega Afolabi
 Chief Adeniyi Aina
 Elder Ruben Ajayi
 Prince Bimbo Oyedele
 Hon. Kehinde Hassan Moronkeji
 Hon. Tajudeen Abiodun Ayantoye
 Hon. (Rev) Oyeyiola Adelani Adebayo
 Hon.  Adeyemi Fatai tayelolu

 Àwọn ilé-ẹ̀kọ́ ní ìlú náà 

Ìdàgbàsókè ń dé bá Iragbiji lọ́wọ́ lọ́wọ́ nípa iye àwọn ilé-ẹ̀kọ́ tí wọ́n ń ní;

 Àwọn ilé-ìwé alákòóbẹ̀rẹ̀ ti ìjọba 

 N. U. D School 1, Isale Oyo, Iragbiji
 N. U. D. School 2, Isale Oyo, Iragbiji
 St. Peters Anglican Primary School, Oloti Area, Iragbiji
 Baptist Primary School, Isale Oyo, Iragbiji
 C & S Primary School, Ajegunle Area, Iragbiji
 Oba Rasheed Ayotunde Olabomi Model Primary School, Orita Odan, Iragbiji
 C. A. C. Primary School, Idi-Isakaagba, Iragbiji
 L. A. Primary School, Popo, Iragbiji
 L. A. Primary School Eesade, Iragbiji
 Methodist Primary School, Otapete Area, Iragbiji
 Ajani Okin Memorial Primary School, Adugbo, IragbijiÈyí tí ò sí nígboro'

 C. A. C. Primary School, Idi-Ogungun
 Community Primary School, Oore
 Community Primary School, Odebudo
 Aderibigbe Memorial Primary School, Eleesun
 Agbeniga Community Primary School, Aro Ayedaade
 D. C. Primary School, Egbeda
 Community Primary School, Ayekale

 Àwọn ilé-ìwé girama ti ìjọba 

 Oke Iragbiji Grammar School, Iragbiji
 Baptist Secondary Grammar School, Iragbiji
 Unity School, Iragbiji
 Nawar-ud-Deen Grammar School, Isale Oyo, Iragbiji

 Àwọn ilé-ìwé alákòóbẹ̀rẹ̀ aládàáni 

 FOMWAN Nursery School, Adugbo, Iragbiji
 God Supremacy Nursery & Primary School, Iragbiji
 Our Lady of Fatimah Nursery & Primary School, Adikoko, Iragbiji
 Pace Setter Nursery & Primary School, Egbeda Road, Iragbiji
 Onward Nursery & Primary School, Iragbiji
 Gods Heritage Nursery & Primary School, Iragbiji
 Prince of Peace Nursery & Primary School, Iragbiji
 Ibad Rahaman Nursery & Primary School, Iragbiji
 Dunit Nursery & Primary School, Iragbiji
  Markaz Nursery & Primary School, Iragbiji
  A2 Group of Schools, Isale Oyo, Iragbiji

 Àwọn ilé-ìwé girama aládàáni 

 FOMWAN High School, Iragbiji
 Victory Scientific High School, Iragbiji
 A2 Comprehensive High School, Iragbiji
 Muslim Comprehensive High School, Iragbiji
 Pace Setter Group of Schools, Iragbiji

 Ilé-ẹ̀kọ́ gíga 

 Pathfinder College of Health Technology, Isanpa, Iragbiji.
 Proposed Bisola University, Egbeda Road, Iragbiji
 Osun State College of Education Ilesa Sandwich Centre, Oke-Iragbiji Grammar School, Iragbiji

Àwọn ìtọ́kasí