Stephen Keshi

Stephen Okechukwu Keshi (Ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kìíní ọdún 1962 – ọjọ́ keje oṣù kẹfà ọdún 2016) jẹ́ agbábọ́ọ̀lù àti akonimongba fun orile-ede Nàìjíríà.

Ní igba ti o je agbabọ́ọ̀lù, Keshi gba boolu si owo eyin, ó sì gba bọ́ọ̀lù ni igba ogota fún ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, èyí sì mú kí ó jẹ́ ẹni kejì tí ó gba bọ́ọ̀lù jùlọ fun orílẹ̀-èdè náà nígbà tí ó fẹ̀yìntì. Ó ṣojú fún orílẹ̀-èdè náà ní ìdíje FIFA World Cup ti ọdún 1994 àti African Cup of Nations ti ọdún 1994, ó sì jẹ́ olórí agbaboolu fun Super Eagles ni odun 1994 ni African Cup of Nations. Ó tún gbá bọ́ọ̀lù ní orílẹ̀-èdè márùn, pàápàá jùlọ ni orile-ede Belgium, níbi tí ó ti gba ìdíje Belgium league pẹ̀lú egbe agbaboolu RSC Anderlecht ní ọdún 1991. 

Gẹ́gẹ́ bí akonimongba, Keshi ṣe àṣeyọrí nípa gbigbe orile-ede Togo lo si idije FIFA World Cup kan ṣoṣo nínú ìtàn orile-ede nan ní ọdún 2006. Ṣùgbọ́n, ó fi ipò náà sílẹ̀ kí ìdíje ọdún 2006 tó bẹ̀rẹ̀, Otto Pfister sì rọ́pò rẹ̀. Lẹ́yìn náà, ó kọ́ orílẹ̀-èdè rẹ̀ ní Nàìjíríà, ó sì di ọ̀kan lára àwọn ènìyàn méjì péré, pẹ̀lú Mahmoud El-Gohary ti Egypt, láti gba Africa Cup of Nations gege bi agbaboolu ati akonimongba.

 Igba Aiye Re Gege Bi Agba Boolu 
Keshi bẹ̀rẹ̀ si ni gba boolu pẹ̀lú ACB Lagos ní ọdún 1979, ó sì dara pọ̀ mọ́n New Nigerian Bank ní ọdún kan lẹ́yìn náà, níbi tí ó ti gba ife eye WAFU méjì ní ọdún mẹ́rin. Ṣùgbọ́n, ní ọdún 1984, àjọ NFF fòfin dè lati ma kopa ninu ere bọ́ọ̀lù afesegba ní Nàìjíríà, nítorí náà ó lọ sí Stade d'Abidjan ni orile-ede Ivory Coast. Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ pẹ̀lú Stade d'Abidjan ló fa ìbínú NFF ní dídí Keshi lọ́wọ́. Lẹ́yìn tí ó ran Stade lọ́wọ́ láti gba ife Coupe Houphouët-Boigny méjì ní ọdún kan, ó lọ sí Africa Sports ti o je alábàádíje Stade d'Abidjan, níbi tí ó ti gba ife-ẹ̀yẹ league àti cup. Lẹ́yìn iṣẹ́ rẹ̀ ní pàtàkì pẹ̀lú àwọn ẹgbẹ́ Belgian, níbi tí ó ti gba ife-ẹ̀yẹ Belgian pẹ̀lú RSC Anderlecht ní ọdún 1991. Keshi lọ sí Amẹ́ríkà láti gba ẹ̀kọ́ nípa ìkọ́ni.

 Iṣẹ́ Akonimogba 
Ní ọdún 1996, Augustine Eguavoen, ẹni tí ó ti kọ́ ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà nígbà kan rí, dara pọ̀ mọ́ ọn. Wọ́n jọ gbá bọ́ọ̀lù ní California fún ẹgbẹ́ Sacramento Scorpions. Keshi ti jẹ́ ọ̀kan lára àwọn olùkọ́ni fún ẹgbẹ́ orílẹ̀-èdè Nàìjíríà, pàápàá jùlọ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni olórí fún àwọn ọmọ ẹgbẹ́ Junior Eagles ní ìdíje African Youth Championship ti ọdún 2001, èyí tí ó tún ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ìpele fún ìdíje FIFA World Youth Championship ti ọdún 2001, láìsí àṣeyọrí. 

Láàárín ọdún 2004 sí 2006, Keshi ni olùkọ́ fun orílẹ̀-èdè Togo, to si mún wọn wá sí ìdíje ife ẹ̀yẹ àgbáyé àkọ́kọ́ wọn, Germany 2006.

Leyin ti o se eyi, won fi olùkọ́ni ará Germany Otto Pfister rọ́pò rẹ̀ kí idije ife ẹ̀yẹ àgbáyé nan to bere, lẹ́yìn tí Togo kò lè tẹ̀síwájú sí ìpele quarter-final ninu ìdíje ife ẹ̀yẹ AFCON ní ọdún 2006 ní Egypt.

Ó ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí olùdarí ẹgbẹ́ agbábọ́ọ̀lù orílẹ̀-èdè Mali, lẹ́yìn tí wọ́n yàn nínu oṣù kẹrin ọdún 2008 pẹ̀lú àdéhùn ọdún méjì. Wọ́n lé Keshi kúrò nípò ní oṣù kíní ọdún 2010, lẹ́yìn tí Mali ti ko tesiwaju si ipele knock out ninu ìdíje African Cup of Nations ti ọdún 2010. 

 Ẹgbẹ́ Agba-Boolu Orílẹ̀-Edè Nàìjíríà 
Keshi di olukọni fun ẹgbẹ agbabọọlu orilẹ-ede Naijiria ni ọdun 2011. O dari Naijiria si ipele ti o yẹ fun idije ife ẹyẹ AFCON ti ọdun 2013, eyiti wọn tẹsiwaju lati ṣẹgun, ti wọn si ṣẹgun Burkina Faso 1–0 ni ipari. Ni ọjọ keji Keshi fi iṣẹ silẹ, ṣugbọn o yi ipinnu rẹ pada ni ọjọ keji.  Keshi ṣe itọsọna Naijiria si ife ẹyẹ Confederations ti ọdun 2013, ṣẹgun Tahiti 6–1, o si padanu 2–1 si Uruguay ni ere keji, o si tun padanu 3–0 si awọn ti o gba ife ẹyẹ Agbaye, Spain ni ere ẹgbẹ ikẹhin wọn.

Ní ọjọ́ kẹrìndínlógún oṣù kọkànlá ọdún 2013, orílẹ̀-èdè Nàìjíríà lo sí ìdíje World Cup ti ọdún 2014 nípa bíborí Ethiopia ní ayo merin si okan ní ìdíje play-off kan. Keshi ṣe àkọsílẹ̀ nínú bọ́ọ̀lù afẹsẹ̀gbá Áfíríkà nípa jíjẹ́ olùkọ́ni Áfíríkà àkọ́kọ́ tí ó gbe agbaboolu orile-ede meji lo si idije World Cup ni odun 2005 ati odun 2013, ó sì gba olùkọ́ni CAF ti o yege julo ni ọdun méjèèjì. Ó tún ran Nàìjíríà lọ́wọ́ láti gba àmì-ẹ̀yẹ African Cup of Nations àti lilo fun idije World Cup, ní ọdún 2013 ati ọdún 1994.

Nàìjíríà tẹ̀síwájú sí ìpele knockout nínú ìdíje World Cup 2014. Wọ́n bẹ̀rẹ̀ ìdíje náà pẹ̀lú ayo omin 0-0 pelu orile-ede Iran, lẹ́yìn náà ni wọ́n ṣẹ́gun Bosnia àti Herzegovina pẹ̀lú ayo kan si odo. Wọ́n pàdánù eré idje ìpele  ìkẹ́yìn sí Argentina pẹ̀lú ayo meta si meji, ṣùgbọ́n wọ́n tẹ̀síwájú sí ìpele knockout, nípasẹ̀ ìṣẹ́gun 3-1 láti ọwọ́ Bosnia àti Herzegovina lórí Iran. Àwọn Super Eagles pàdánù sí France ní ìpele ìkọlù àkọ́kọ́. Lẹ́yìn ìdíje náà, Keshi kéde ìfisílẹ̀ rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olùkọ́ni Super Eagles ṣùgbọ́n lẹ́yìn náà ó yí ìpinnu náà padà lẹ́yìn tí Nigerian Football Federation tún àdéhùn rẹ̀ ṣe. 

Ẹgbẹ́ agbaboolu rẹ̀ kò jáwé olúborí nínu eré ìdárayá kankan ni African Cup of Nations ní Morocco 2015, ó sì kéde pé òun yóò gba iṣẹ́ mìíràn tí wahala bá ń pọ̀ sí nítorí àwọn ènìyàn kan, tí òun kò dárúkọ, tí wọ́n ń gbìyànjú láti "ba" òun jẹ́. Síbẹ̀síbẹ̀, ó sọ pé òun yóò máa kọ́ Super Eagles nítorí pé òun fẹ́ràn ẹgbẹ́ agbaboolu náà, òun sì fẹ́ràn orílẹ̀-èdè òun.

Ní oṣù Keje ọdún 2014, lẹ́yìn tí Nàìjíríà fidi remi nínú ìdíje àgbáyé, àdéhùn Keshi pẹ̀lú Nigeria Football Federation (NFF) parí.

 Ìgbésí Ayé Ara Eni 
A bí Keshi ní ọjọ́ kẹtàlélógún oṣù kìíní ọdún 1962 ní Azare, Ìpínlẹ̀ Bauchi . Ó wá láti Illah ní agbègbè ìjọba ìbílẹ̀ Ariwa Oshimili ní Ìpínlẹ̀ Delta, ó sì jẹ́ ọmọ Igbo. Keshi lọ sí ilé-ẹ̀kọ́ kékeré rẹ̀ ní Saint Paul's Catholic Nursery and Primary School, Apapa, Ìpínlẹ̀ Eko. Ó lọ sí Saint Finbarrs' College, Akoka, Èkó ní ọdún 1976. Keshi fẹ́ Kate fún ọgbọ̀n ọdún. Ó kú ní ọjọ́ kẹwàá oṣù Kejìlá ọdún 2015, lẹ́yìn tí ó ti ń bá àrùn jẹjẹrẹ jà fún ọdún mẹ́ta. Wọ́n bí ọmọ mẹ́rin. Ọmọ wọn àgbà Kos Keshi je agba boolu.

Keshi ní àrùn ọkàn, ó sì kú lójú ọ̀nà sí ilé ìwòsàn ní ọjọ́ keje oṣù kẹfà ọdún 2016 ní ìlú Benin, nígbà tí ó pé ọmọ ọdún mẹ́rìnléláàádọ́ta. 

 Ipa Ti O Fi Lele 
Google fi aworan kan ranse ki Keshi ní ọjọ́ ìbí ọdún mẹ́rìndínlọ́gọ́ta rẹ̀.

 Àwọn Ola 

 Agbaboolu 
New Nigeria Bank

 West African Club Championship : 1983, 1984 

Stade d'Abidjan

 Coupe Houphoet Boigny : 1985

Africa Sports

 Côte d'Ivoire Premier Division : 1986
 Cote d'Ivoire Coupe: 1986
 West African Club Championship : 1986
 Coupe Houphoet Boigny : 1986

Anderlecht

 Belgain First Division: 1986–87, 1990–91 
 Belgian Cup : 1988–89, 1989–90
 Belgian Supercup : 1987
 European Cup Winners Cup: 1989-90 ( runners-up) 
 Bruges Matins : 1988 

Nàìjíríà

 Africa Cup of Nations : 1994

 Olùṣàkóso 
Nàìjíríà

 Ife Awọn Orilẹ-ede Afirika : 2013
 Àwọn Ẹgbẹ́ Agbábọ́ọ̀lù Áfíríkà – Olùkọ́ni Ọdún Áfíríkà ti Ọdún 2013. 

 Ami Eye 
Orders

 60x60px Commander of the Order of the Niger
Awon Itokasi
Ẹ̀ka:Àwọn olùkọ̀ bọ́ọ́lù-àfẹsẹ̀gbá ará Nàìjíríà
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́aláìsí ní 2016
Ẹ̀ka:Àwọn ọjọ́ìbí ní 1962
Ẹ̀ka:A kò tí ì ṣe àgbéyẹwò sí sí ojú-ewé ògbufọ̀ rẹ