Ilé-Ifẹ̀

Ifẹ̀ (, tabi  Ilé-Ifẹ̀) jẹ́ orírun gbogbo ọmọ Oòduà ní ilẹ̀ Yorùbá ní orílẹ̀-èdè Nàìjíríà. Ilé-Ifẹ̀ wà ní Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun. Ifẹ̀ sí ìlú Ìpínlẹ̀ Èkó je kilomita igba o le mejidinlogun (218) "World: Africa Arrests after Nigerian cult killings". BBC News. Monday July 12, 1999, Retrieved on October 31, 2011. tí àwọn tí wọ́n jẹ́ olùgbé ibẹ̀ lápapọ̀ jẹ́ 509,813 níye.
Gẹ́gẹ́ bí ìtàn ṣe sọ, Ilé-Ifẹ̀ ni wọ́n dá sílẹ̀ pẹ̀lú àṣẹ Olódùmarè nígbà tí ó pàṣẹ fún Ọbàtálá kí ó wá láti dá ayé kí ilẹ̀ sì bẹ̀rẹ̀ sí ṇ́ fẹ̀ láti ibẹ̀ lọ káàkiri àgbáyé; ìdí nìyí tí wọ́n fi ń pe Ilé-Ifẹ̀ ní Ifẹ̀ Oòyè, ibi ojúmọ́ ti ń mọ́ wáyé. Àmọ́, Ifẹ̀ yí ni Ọbàtálá pàdánù  rẹ̀ sọ́wó Odùduwà Atẹ̀wọ̀nrọ̀, èyí ni ó fàá tí fàá ká ja ṣe wà láàrín àwọn méjèèjì.Bascom, Yoruba, p. 10; Stride, Ifeka: "Peoples and Empires", p. 290. Odùduwà ni ó bẹ̀rẹ̀ ìjọba ní Ifẹ̀, ní èyí tí àwọn ọmọ rẹ̀ gbogbo náà sì di adarí àti olórí ìlú ní ẹlẹ́ka-ò-jẹ̀ka ibi tí wọ́n tẹ̀dó sí káàkiri orílẹ̀ Yorùbá lóní.Akinjogbin, I. A. (Hg.): The Cradle of a Race: Ife from the Beginning to 1980, Lagos 1992 (The book also has chapters on the present religious situation in the town). Gẹ́gẹ́ bí a ti kàá nínú ìtàn, Ọọ̀ni àkọ́kọ́ tí yóò kọ́kọ́ jẹ ní Ifẹ̀ ni ó jẹ́ ọmọ bíbí inú Odùduwà tí ó jẹ́ ọ̀kànlélógójì òrìṣà fúnra rẹ̀, nígbà tí Ọọ̀ni tí ó wà níbẹ̀ lọ́wọ́ lọ́wọ́ báyí jẹ́ Ọọ̀ni Adéyẹyè Ẹnìtàn Ògúnwùsì Ọ̀jájá Kejì(II) tí wọ́n jẹ ní ọdún 2015. Bákan náà ni Ilé-Ifẹ̀ ní ọ̀kànlélúgba òrìṣà tí wọ́n ma ń bọ ní ọjọ́ kọ̀ọ̀kan yípo ọdún.Olupona, 201 Gods, 94. 

Ilé-Ifè ìlú ńlá tí òkìkí rẹ̀ kàn jákè-jádò àgbáyé fún àwọn Iṣẹ́ ọnà wọn bíi ère orí Odùduwà àti àwọn ohun ọnà míràn tí wọ́n lààmì-laaka ní ǹkan bí ọdún 1200 àti 1400 A.D sẹ́yìn.

 Orin ìwúrí Ilé-Ifẹ̀ 

Ilé Ifẹ̀, Ifẹ̀ẹ tèmi 
Ilé Ifẹ̀, ìlú àwọn akọni 
Ibùgbé àwọn ènìyàn jàǹkàn 
Ibi ìfiṣolẹ̀ oríi Yoòbá 
Àbí bẹ́ẹ̀ kọ́, bí mo purọ́, ẹ sọ́			5
Ibẹ̀ nilé Àdìmúlà Ọọ̀ni Ifẹ̀
Àjàláyé Ọlọ́fin Oòduà
Ọ̀rànmíyàn ọba aláyé lu jára
Mọrẹ̀mi òǹgbà tíí gbará àdúgbò 
Ẹ̀là Ìwòrì, ikọ̀ àjàlọ́run 		           10
Òrìṣà bàmùtàtà bàmùtata tá a fi rọ́mọ ẹ̀dá padà
Ilé Ifẹ̀, ìlú àwọn olùdá ayé 
Ifẹ̀, ìlụ́ àwọn àtọ̀runbọ̀ 
Ifẹ̀ ni wọ́n gbé gbolúbi dúdú, funfun 
Ìyín lèèyàn òòṣà pàápàá forí rìn dé   15
Njẹ́ ìwọ Ifẹ̀ oòyè dabọ̀, olórí ayé gbogbo 
Mo rántí bíyàà mi àgbà ṣe mọ́-ọn ń fi ọ́ kọrin
Létí odò ẹ̀sìnmìrìn
N kò rí ọ rí ká sọ pàtó
Ṣùgbọ́n mo ríyà tó o jẹ lóríi wa      20
Ojúù mi kò ṣàìtéjẹ̀ẹ̀ rẹ
Ẹ̀jẹ̀ tó  o ta sílẹ̀ fún wa
Ẹ̀jẹ̀ tó tọwọ́ ìyà wá 
Ìyà tó tọwọ́ ìṣẹ́ wá
Ìṣẹ́ tó tọwọ́ ẹ̀gbin rọ̀ọ́lẹ̀		           25
Nígbà tọ́mọ tá a bí dé
Wáá fọwọ́ ọrọ̀ júweelée baba ẹ̀
Tí funfun dé wáá kó ọ lẹ́rú
Tó kó ẹ tọmọ tòòṣà
Ọ̀gọ̀rọ̀ òòṣàa wa la fi ṣàfẹ́ẹ̀rí	            30
Tá a firúnmọlẹ̀ ṣàwátì
Òsùpá Ìjió ti lọ tèfètèfè 
Ilé-Ifẹ̀, ǹjẹ́ sọ fún mi, Ifẹ̀ oòyè dabọ̀
Ṣ̣éwọ náà làwọn alára bátabàta ṣe báyìí ṣe?
Tí wọ́n dójú tì ọ́, tí wọ́n kẹ́gbin bá 
ọ láa  		          35
Ǹjẹ́ kí la ó ti sọ̀rọ̀ọ̀ wọn sí, ìwọ Ifẹ̀?
Ká sáà fi wọ́n sílẹ̀ máa wòye 
Ká fọ̀rọ̀ fúnrúnmọlẹ̀
Ká  fáwọn igbámọlẹ̀ lọ́rọ̀ sọ
Ká fọ̀rọ̀ ṣẹbọ ká fi ṣètùtù	            40
Kóhun rere tún lè padà sílé ifẹ̀
Ení bá ní kẹ́bọ má dà
Kó máa bẹ́bọ lọ réré ayé.

 Àwọn ìtọ́ka sí 

Ẹ̀ka:Ìpínlẹ̀ Ọ̀ṣun