Òrùn

Kini Oorun? 

Òòrùn ni ìràwọ̀ tó wà láàárín ètò òòrùn. Ilẹ̀-ayé àti àwọn ohun mìíràn (àwọn pílánẹ́ẹ̀tì yoku, oníràwọ̀, olókùúta, òkúta iná àti eruku) wọ́n ń yípo òòrùn, tó ṣe fúnra rẹ̀ nìkan ni ìtóbi 99.8% gbogbo Ètò Òòrùn. Okun láti inú òòrùn gẹ́gẹ́ bíi ooruntitan ń pèsè fún àwọn ohun ẹlẹ́mìí lọ́nà tí a mọ̀ sí ikommolejo (photosynthesis), bẹ́ẹ̀ ni òòrùn ló ń sọ bí ìgbà àti ojú-ọjọ́ ṣe ń rí.
Pelu wale, oorun gbe gbogbo aye, awon iràwo, ati awon planeti lati lo ni ayika oorun. Laisi wale, ko si kankan ki o le ye tabi je laaye ni agbayé tabi aàjoorawò wa!

Orun pèlú je nibo awon ẹyẹ won ma fo.

Oorun fẹẹrẹ ni igba ọgọrun ju aiye lọ ati ni iwọn igba mẹwa fifẹ ju Jupiter aye ti o tobi julọ lọhttps://science.nasa.gov/sun/facts/

Lati aaye aye wa lori Earth, Oorun le han bi orisun ina ati ooru ti ko yipada ni ọrun. Ṣugbọn Oorun jẹ irawọ ti o ni agbara, iyipada nigbagbogbo ati fifiranṣẹ agbara si aaye. Imọ ti ikẹkọ Oorun ati ipa rẹ jakejado eto oorun ni a pe ni heliophysics.

Oorun jẹ ohun ti o tobi julọ ninu eto oorun wa. Iwọn ila opin rẹ jẹ nipa 865,000 maili (1.4 milionu kilomita). Walẹ rẹ di eto oorun papọ, fifi ohun gbogbo pamọ lati awọn aye aye ti o tobi julọ si awọn ege idoti ti o kere julọ ni yipo ni ayika rẹ.

Paapaa botilẹjẹpe Oorun jẹ aarin ti eto oorun wa ati pataki si iwalaaye wa, irawọ aropin nikan ni awọn ofin ti iwọn rẹ. Awọn irawọ ti o to awọn akoko 100 tobi ni a ti rii. Ati ọpọlọpọ awọn eto oorun ni diẹ ẹ sii ju ọkan star. Nipa kikọ ẹkọ Oorun wa, awọn onimo ijinlẹ sayensi le ni oye diẹ si awọn iṣẹ ti awọn irawọ ti o jinna.

Apakan ti o gbona julọ ti Oorun ni ipilẹ rẹ, nibiti awọn iwọn otutu ti ga ju egbélégbè metadinlogbon °F ( egbélégbè meedogun °C). Apakan Oorun ti a pe ni oju rẹ - fọtoyiya - jẹ itura ti o jo egberun mewaa °F (egberun marun-ó-lé-eedegbeta °C). Ninu ọkan ninu awọn ohun ijinlẹ ti o tobi julọ ti Oorun, oju-aye oorun ti oorun, corona, n gbona diẹ sii ti o na lati oke. Korona de  egbélégbè meta ati ilaji °F (egbélégbè meji °C) - pupọ, gbona pupọ ju fọtoyiya lọ.

Oorun ti walẹ di eto oorun papọ, fifi ohun gbogbo pamọ - lati awọn aye aye ti o tobi julọ si awọn patikulu ti o kere julọ ti idoti – ni yipo rẹ. Asopọmọra ati awọn ibaraenisepo laarin Oorun ati Earth ṣe awakọ awọn akoko, awọn ṣiṣan omi okun, oju ojo, oju-ọjọ, awọn beliti itankalẹ ati awọn auroras. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ṣe pàtàkì gan-an fún wa, ọ̀pọ̀ bílíọ̀nù ìràwọ̀ ló wà bí oòrùn wa tí wọ́n fọ́n ká káàkiri ìṣùpọ̀ ìràwọ̀ Milky Way.

Oorun ni ọpọlọpọ awọn orukọ ni ọpọlọpọ awọn aṣa. Ọrọ Latin fun Sun jẹ “sol,” eyiti o jẹ ajẹtífù akọkọ fun ohun gbogbo ti o jọmọ Oorun: oorun.
 Itokasi 

Ẹ̀ka:Sáyẹ́nsì
Ẹ̀ka:Òrùn
Ẹ̀ka:Àwọn akórajọ inú Sístẹ̀mù Òrùn