Súlfúrù

Súlfúrù je elimenti kemika kan to ni ami-idamo S ati nomba atomu 16. O je elimenti alaije-metali afagbarapupodimu to po repete. Labe isele deede, àwon atomu sulfuru unda horo oniatomumejo yiyipo pelu afida kemika S8. Sufuru onielimenti je kritali alaralile pipon yanyan ni igbonasi inuyara. Bi kemika, sulfuru le darapo boya bi elimenti olusodioksidi tabi oluresile. O un so opo awon elimenti metali ati alaije-metali di oksidi, bi karbonu, to unfa agberu asodi re ninu opo awon adapo organosulfuru, sugbon o un se iresile opo awon olusodioksidi alagbara bi oksijin ati fluorini. 

Sulfuru wa nidaye gege bi elimenti ogidi (sulfuru abinibi) ati gege bi sulfidi ati bi awon alumoni sulfati. Awon kristali sulfuru onielimenti gbajumo gan larin awon olusayan alumoni fun ara won olojupupo to pon yanyan. Nitori pe o po repete ni ibinibi re, sulfuru gbajumo fun lilo re ni igba ayejoun, ni India ayejoun, Griisi ayejoun, Saina ati Egypti. Awon efin to unjade ti won ba jo sulfuru nina unje lilo bi apakokoro, be sini awon adalu ogun to ni sulfuru ninu je lilo bi amurun (balm) ati apaafomo. Sulfuru je didaruko ninu Bibeli bi okuta ina (brimstone) ni ede Geesi, awon iwe ti ki se sayensi melo kan si unlo oruko yi doni. O pondandan lati da etu-ibon dudu to dara. Ni 1777, Antoine Lavoisier sise gidi lati je ki o ye agbajo awon onimo sayensi pe sulfuru je elimenti ipilese pe ki i se adapo.

Sulfuru onielimenti ungbakan je titujade lati inu ebe iyo nibi to ti le wa bi ogidi, sugbon ona yi ko je lilo mo lati opin orundun 20k. Loni, bi gbogbo sulfuru onielimenti unje dida gegebi esoabawa iyokuro awon idoti toni sulfuru lati inu efuufu idanida ati petroliomu. Awon ilo osowo re je pataki ninu ajile, nitoripe awon ogbin nilo re daada, ati ninu sise sulfuriki kikan, kemika to se pataki ni awon ile-ise. Awon ibomiran fun lilo elimenti yi ni sise isana, apakokoro ati apaebu. Awon opo adapo sulfuru je oloorun, be sini oorun efuufu adanida, afin jijera, grapefruit, ati garlic je nitori awon adapo sulfuru ti won ni ninu. Sulfidi haidrojin to unjade latinu awon organisimu alaye loun fa ti ẹyin to ti jera fi unrun ati si awon igbese onibioloji miran.

Sulfuru je elimenti asekoko fun gbogbo elemi, be sinu o se pataki ninu opo igbese biokemika. Ninu awon idarapo metaboliki, awon adapo sulfuru unsise bi epoidana ati eroja imin fun awon organisimu tonto. Sulfuru bi ida organiki wa ninu awon fitamin biotini ati tiamini, teyin gba oruko re lodo oruko Griiki fun sulfuru. Sulfuru je apa kan to se pataki ninu awon afiho (enzymes) ati ninu awon horo olodi-olusodioksidi bi glutathioni ati thioredoksini. Sulfuru to dipo bi organi je ikan ninu ohun inu gbogbo proteini, bo se je fun awon amino kikan kisteini ati methionini. Awon asopo Sulfidiemeji ni won unfa agbara elero ati aileyo proteini to unje keratini, to wa ni ojude awo-ara, irun, ati ìyẹ́, be sini elimenti yi kopa ninu oorun won ti won ba unjona.

Idamo

Ida
Awon adapo
Itan
Imulo

 Itokasi 


Ẹ̀ka:Àwọn ẹ́límẹ̀ntì kẹ́míkà
Ẹ̀ka:Àwọn aláìjẹ́-mẹ́tàlì