חיים ביידער

חיים  ביידער (אוקראַיִניש : Юхим Бейдер, רוסיש : Хаим Бейдер, Ефим Бейдер, קופּעל, אוקראַיִנע – 2003, ניו-יאָרק) איז געווען אַ ייִדישער דיכטער, ליטעראַטור-קענער און זשורנאַליסט.

לעבנסגעשיכטע

חיים ביידער איז געבוירן געוואָרן אינעם שטעטל קופּעל (איצט – אינעם וואָלאָטשיסקער ראַיאָן פון דער כמעלניצקער געגנט פון אוקראַיִנע. אין 1933 האָט ער פאַרענדיקט די אָרטיקע ייִדישע זיבניאָריקע שול און אינעם קומענדיקן יאָר איז ער געוואָרן אַ סטודענט פונעם אָדעסער ייִדישן פּעדאַגאָגישן טעכניקום. דערנאָך איז ער אַריבערגעגאַנגען אויפן לעצטן קורס פונעם זשיטאָמירער ייִדישן פּעדאַגאָגישן אַרבפאַק. נאָכן פאַרענדיקן אים אין 1936 האָט ער אָנגעהויבן זיך לערנען אויפן פילאָלאָגישן פאַקולטעט פון דער ייִדישער אָפּטיילונג פונעם אָדעסער פּעדאַגאָגישן אינסטיטוט. 

אַלס דיכטער האָט חיים ביידער דעביוטירט מיט אַ ליד אין דער צענטראַלער ייִדישער קינדערשער צײַטונג "זײַ גרייט!" (כאַרקאָוו) אין 1933. דערנאָף האָט ער זיך געדרוקט אין די צײַטונגען האָט ער גוואַרדיע", "דער שטערן", "דער אמת", "אייניקייט", אינעם אַלמאַנאַך "סאָוועטיש", ווי אויך אין אַנדערע אויסגאַבעס. נאָך דער ליקווידאַציע פון דער אָפיציִעלער ייִדישער קולטור אין פססר האָט ער געאַרבעט אַךס זשורנאַליסט אין צײַטונגען פון אוקראַיִנע און טורקמעניע אויף אוקראיִניש און אויף רוסיש.  שפּעטער איז חיים ביידער אַריבערגעפאָרן קיין ייִדישער אויטאָמער געגנט און עטלעכע יאָר געאַרבעט אין דער צײַטונג "ביראָבידזשאַנער שטערן". אין 1973 איז ער געקומען קיין מאָסקווע און האָט אָנגעהויבן אַרבעטן אין דער רעדאַקציע פונעם זשורנאַל "סאָוועטיש היימלאַנד" – לכתחילה אַלס פאַרוואַלטער פון אַן אָפּטייל און דערנאָך אַלס שטעלפאַרטרעטער פונעם הויפּט-רעדאַקטאָר. 

אין 1991 איז חיים ביידער אַוועק פון דער רעדאַקציע און אין 1996 האָט ער עמיגרירט קיין פאַרייניקטע שטאַטן.  אין אַמעריקע איז חיים ביידער געווען דער רעדאַקטאָר פונעם זשורנאַל "די צוקונפט".

זײַנע ביכער
 חנוכת-הבית. לידער  און באַלאַדעס, מאָסקווע, "סאָוועטסקי פּיסאַטעל", 1979
 אויף ברייטע רחבתן, מאָסקווע, "ביבליִאָטעק פון "סאָוועטיש היימלאַנד"", 1981
 [צוזאַמען מיט אַנדערע מחברים] אלעפבייס, כאַבאַראָווסק, "כאַבאַראָווסקער ביכער-פארלאַג", 1982 
 צו דער מענדעלע פאָרשונג, מאָסקווע, ביבליִאָטעק פון "סאָוועטיש היימלאַנד,  1986 
 Программа по еврейскому (идиш) языку для начального обучения, מאָסקווע, "ביבליִאָטעק פון "סאָוועטיש היימלאַנד", 1989
 Еврейский загадки на идиш, Москва, «Малыш», 1990
 די וועגן, וואָס מיר אַנטדעקן. פאַרצייכענונגען, מאָסקווע, "סאָוועטסקי פּיסאַטעל", 1991
 Этюды о еврейских писателях, Киев, «Дух i лiтера», 2004

וועבלינקען
 לעאָניד שקאָלניק, [ http://www.jjew.ru/index.php?cnt=7267  "חיים ביידער: אונדזער ירושה איז פײַערפעסט"] (אויף רוסיש) 
קאַטעגאָריע:אוקראינער יידן
קאַטעגאָריע:יידישע דיכטער
קאַטעגאָריע:זשורנאליסטן