סטאניסלאוו לעם

סטאַניסלאַוו לעם (פּויליש: Stanisław Herman Lem; 1921, לעמבערג – 2006, קראָקע) איז געווען אַ גרויסער פּוילישער שרײַבער פאַנטאַסט פון דער ייִדישער אָפּשטאַמונג. ער איז געװאָרן װעלט-באַרימט צוליב זײַן ראָמאַן „סאָלאַריס‟, וואָס איז איבערזעצט געװאָרן היינט אף עטלעכע שפּראַכן פון דער וועלט. עס זענען אויך צוויי פילמען, װאָס באַזירן אויף דעם ראָמאַן.

 לעבנסגעשיכטע 
סטאַניסלאַוו לעם איז געבוירן געוואָרן אין לעמבערג (דעמלט – אין באַשטאַנד פון פּוילן, איצט – אוקראַיִנע) אין משפּחה פון אַ דאָקטער. ער האָט געלערנט מעדיצין אינעם לעמבערגער אוניווערסיטעט, אָבער זײַנע לימודים זײַנען איבערגעריסן געוואָרן דורך דער צווייטער וועלט-מלחמה. בעת דער דײַטשישער אָקופּאַציע האָט סטאַניסלאַוו לעם זיך געראַטעוועט אַדאַנק  פון פאלשע דאָקומענטן. ער האָט זיך געאַרבעט  װי אווטאָ-מעכאַניקער און איז געווען אין דער פּוילישער ווידערשטאַנד-באַוועגונג. אין 1946 האָט סטאַניסלאַוו לעם זיך איבערגעצויגן קייו קראָקע. אינעם דאָרטיקעם אוניווערסיטעט האָט ער פאַרענדיקט זײַנע מעדיצין-לימודים, אָבער ער האָט  זיך געווען מוסר נפש דער לטעראַטור און געוואָרן איינער פון די גרעסטע  שרייבערס אינעם װיסנשאַפֿט־פֿאַנטאַסטישען זשאַנער אין דער וועלט. זיינע ביכער  זענען איבערגעזעצט געווארן אין 37 שפּראַכן.

 זײַנע ווערק 
 Czlowiek z Marsa 1946

 Szpital przemienienia 1948

 Asronauci 1951

 Oblok Magellana 1955

 Sezam 1955

 Czas nieutracony 1955

 Dialogi 1957

 Inwazja z Aldebarana 1959

 Sledztwo 1959

 Eden 1959

 Powrót z gwiazd 1961 

 Solaris 1961

 Summa Technologiae 1964

 Niezwyciezony 1964 

 Cyberiada 1967

 Glos pana 1968

 Pamietnik znaleziony w wannie 1971

 Kongres futurologiczny 1971

 Opowiesci o pilocie Pirxie, 1973  

 Wielkosc urojona 1973

 Rozprawy i szkice 1974

 Wysoki zamek 1975

 Katar 1975

 Mortal Engines 1977

 Doskonala Próznia 1979

 Wisja Lokalna 1982

 Fiasko 1986

 Pokoj na Ziemi 1987

 וועבלינקען 
 "די אַכטע רײַזע", אַ דערציילונג פון סטאַניסלאַוו לעמס בוך "שטערן-טאָגביכער"  (אין העברעיִשער איבערזעצונג)
 אהרן האַופּטמאַן "דאָס אָפענע און דאָס באַהאַלטע אין סטאַניסלאַוו לעמס ווערק" (אויף העברעיִש)

קאַטעגאָריע:גאליציאנער יידן
קאַטעגאָריע:יידישע שרייבער