ახმეტაშ მუნიციპალიტეტი

მინი|250პქ|ცენტრალურ სკვერი
მინი|250პქ|ახმეტაშ მუნიციპალიტეტიშ რუკა
ახმეტაშ მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიულ ართულ ბჟაეიოლ საქორთუოს, კახეთიშ აკანს. ახმეტაშ მუნიციპალიტეტიშ ადმინისტრაციულ ცენტრ რე ნოღა ახმეტა.

 ისტორია 
1930 წანაშა ახმეტაშ მუნიციპალიტეტიშ ასეიან ტერიტორია თიანეთიშ მაზრაშა მიშმეშჷ, 1930 წანაშე — თელავიშ მაზრაშა, 1951 წანაშე გიშერთჷ ზოხო რაიონო, 1963-1964 წანეფს კჷნე თელავიშ რაიონიშ აკოდგინალუაშა მიშმეშჷ. 1964 წანაშ მარაშინათუთაშე ასეიან ხურგეფს კჷნე ზოხო რაიონო გჷმიქიმინუ. 2006 წანაშე მუნიციპალიტეტიშ სტატუს უღჷ.

 გეოგრაფია 
მუნიციპალიტეტის ბჟადალშე უხურგანს დუშეთიშ დო თიანეთიშ მუნიციპალიტეტეფი, ოორუეშე — ჩეჩნეთი, ბჟაეიოლშე — თელავიშ მუნიციპალიტეტი დო დაღესტანიშ ავტონომიურ რესპუბლიკა, ობჟათეშე — საგარეჯოშ მუნიციპალიტეტი.

ახმეტაშ მუნიციპალიტეტიშ ფართობ რე 2207,6 კმ². თაჸურეშე ოფუტე-ომეურნე ორგებუ 80 266 ჰა უკინებჷ, მუნიციპალიტეტიშ 91 200 ჰა — ტყათ რე ფორილი.

ტერიტორიულ ართულიშ დაბალ ზონას ზჷმიერო ლამე ჰეერი რე, ჩხე ზარხულით დო ზჷმიერო რგილი ზოთონჯით. ნოლექეფიშ წანმოწანური მუდანობა 770-820 მმ-იშ ფარგანეფს რე. ზუღაშ დონეშე 700-1200 მ ზონას გჷმოქიმინელ რე ზჷმიერო ლამე ჰეერი. ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მუდანობა 1200-2000 მმ-ია. წანაშ არძაშე რგილი თუთაშ, ღურთუთაშ, ოშქაშე ტემპერატურა რე (-)3 °C, კვირკვეშ — 22 °C. ზუღაშ დონეშე 1200-2000 მ-ს პატჷნენს ლამე ჰეერი, რგილი ზოთონჯით დო მორგილე ზარხულით; ნოლექეფიშ ოშქაშე წანმოწანური მუდანობა 1500-1700 მმ-ს ონჭუ.

მუნიციპალიტეტის ტერიტორიას ჰიდროლოგიურ რშვილ ძალამ შხირ რე. თე ადმინისტრაციულ ართულშო დჷმახასიათაფალ რე გვალაშ ბიწორ წყარმალუეფი. მუნიციპალიტეტიშ წყარმალუეფ წჷმორინელ რე პირიქითი ალაზანიშ დო თუშეთიშ ალაზანიშ ღანჩოთ.

 დემოგრაფია 
საქორთუოშ სტატისტიკაშ ერუანული ნინალაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, 2021 წანაშ 1 ღურთუთაშ დგომარობათ, ახმეტაშ მუნიციპალიტეტიშ მახორობაშ მუდანობა 28.9 ვითოშ ადამიანს აკმადგინანს. თაჸურეშე ნოღაშ ტიპიშ დოხორელ პუნქტის ოხორანს 6.4 ვითოში, ოფუტეშ ტიპიშ დოხორელ პუნქტის — მახორუეფიშ მუდანობა 22.5 ვითოშ ადამიან რე.

მახორობაშ 2014 წანაშ საარძო ეჭარუაშ მუნაჩემეფიშ მეჯინათ, სქესეფით დორთუალა ათეშნერ რე: ნოღაშ ტიპიშ დოხორელ პუნქტის ოხორანს 3 480 ქომოლკოჩი, ოფუტეშ ტიპიშ დოხორელ პუნქტის — 12 152. ნოღაშ ტიპიშ დოხორელ პუნქტის ოსურეფიშ მუდანობა 3625-ს აკმადგინანს, ოფუტეშ ტიპიშ დოხორელ პუნქტის — 12 204-ს.საქორთუოშ სტატისტიკაშ ერუანული ნინალა, ჭარილი N9-1847, 06/09/2021

ეჭარუაშ მუნაჩემეფი
 ეჭარუაშ წანა  მახორობა 1989  42 254 2002  41 000  2014  31 461  2021  28 900  

 ეკონომიკა 
მინი|250პქ|ალავერდიშ საკათედრო ოხიდა
მინი|250პქ|კვეტერა
ადმინისტრაციულ ართულიშ მახორობაშ მიშნაველიშ თარ წყუეფ რე: საქვარუა საბიუჯეტო ორგანიზაციეფს, ოფუტეშ მეურნობა, ჯა-ტყაშ გინომუშება დო მორჩილ ბიზნესი. მუნიციპალურ ბიუჯეტ აბანობურ მიშნაველეფიშ დო გომანგობურ ტრანსფერიშ მეკოროცხუათ 8 815 300 ლარს აკმადგინანს.

ახმეტაშ მუნიციპალიტეტიშ აბანობურ ეკონომიკა თარო წჷმორინაფილ რე ოფუტეშ მეურნობაშ, გინამუშებელ ხერეჭუაშ, ტურიზმიშ, ნინალუაშ დო ვაჭრუაშ სფეროეფით. საქორთუოშ სტატისტიკაშ ერუანულ ნინალაშ 2019 წანაშ 1 მესიშ მუნაჩემეფით, ახმეტაშ მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიას მუშენს 3 626 რეგისტრირებულ საწარმო, ნამუთ 5 შხუ, 30 ოშქაშე დო 448 მორჩილ საწარმოთ იკლასიფიცირებუ. მუნიციპალიტეტის 9 ფანიურ მორჩილ მარან რე. მახორობაშ უმენტაშობა, 336 საწარმო ვაჭრუაშ დო ნინალუაშ სექტორს მუშენს, მუნიციპალიტეტის სასუმაროშ ტიპიშ ნინალუას 83-შახ ობიექტ მუშენს.

ოფუტეშ მეურნობაშ დარგ წჷმორინაფილ რე 13 მორჩილ საწარმოთ დო 19 კოოპერატივით. ხერეჭუაშ დარგის მოქიმინჯე 34 მორჩილი, 3 ოშქაშე დო 1 შხუ საწარმო წჷმორინაფილ რე ღვინიშ ქარხანეფიშ, აკაგაფალ მასალეფიშ დო ჯა-ტყაშ გინამუშებელ ხერეჭუაშ, ხაბაკეფიშ საწარმოეფით.

ოფუტე-ომეურნე ორგებუს 830 კმ2 უკინებჷ. მაჸვენჯ დარგეფ რე მებინეხობა, მეყუბერობა, მებჟალე მეჩხოლარობა დო მეშხურობა. თაშნეშე მეჸუნა მეხილეობას, მეორტვინობასს, მეაბრეშუმეობას. ხერეჭუაშ დარგეფშე თარ რე ჯა-ტყაშ დამუშება დო ოჭკომალიშ ხერეჭუა. მუნიციპალიტეტიშ ტერიტორიას აბანობურ შანულობაშ შარეფ გინმურს.

ლიტერატურა

 მარუაშვილი ლ., საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია, თბ., 1964;
 საბაშვილი მ., საქართველოს სსრ ნიადაგები, თბ., 1965;
 უკლება დ., აღმოსავლეთ საქართველოს ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონება, თბ., 1968;
 უკლება დ., აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანი მხარეების ლანდშაფტები და ფიზიკურ-გეოგრაფიული რაიონები, თბ., 1974;
 Геоморфология грузии, ТБ., 1971.

რესურსეფ ინტერნეტის 

 კახეთიშ რეგიონის ოფიციალურვებ-ხასჷლა

სქოლიო

*
კატეგორია:საქორთუოშ მუნიციპალიტეტეფი
კატეგორია:კახეთიშ აკანიშ მუნიციპალიტეტეფი