ეხნატონი

ეხნატონი, მართუალაშ მახუთა წანაშახ ამენჰოტეპ IV — ეგვიპტეშ ფარაონი  ჯვ. წ. 1353-1336 წანეფს, შხვა ვერსიათ ჯვ. წ. 1351-1334 წანეფს, მავითობრუო დინასტიაშ მავითა წჷმმარინაფალი.

გამაგალაშ ბორჯის, ამენჰოტეპ IV-ქ ქიმიოტუ ჯვეშეგვიპტურ პოლითეიზმი დო ქუდარსხუ ატონიზმი. ამენჰოტეპიქ დო თიშ ალმასქუ ნეფერტიტიქ გინოჭყვიდეს გუჭყაფუდესკო ართ ღორონთიშ რწუმება. ფარაონქ ხუჯ ეურთუ არძო ეგვიპტურ ღორონთის, თინეფიშ სახელეფით მოშინაფა ხოლო ვეშინერუ. ატონქ გჷმოცხადებულქ იჸუ ხვალახე ღორონთო, ნამუსჷთ გჷმოხანტუნდეს ბჟაშ დისკოთ. ახალ ღორონთიშ პატჷოცემელო ამენჰოტეპიქ ჯოხო დითირუ დო ქიგიდვჷ ეხნატონი, ნამუთ ატონშო სარგებელს შანენს. თიქ აკაგჷ ახალ ნანანოღა, ჯოხოდვალათ ახეტატონი. მარა ჸათე რეფორმეფქ ვეჸუ საწმოხონოქ. ეხნატონიშ ღურაშ უკული, ქურუმეფქ კინ გენშეღეს ჯვეშ ღორონთეფიშ კულტი. ქურუმეფიშ ზოჯუათ, მოჯალაგეს ეხნატონიშ ნოჭახნაკუეფ დო თიშ ჯოხო ეგვიპტეშ გამაგე ფარაონეფიშ ერკებულშე ხოლო გეგშეღეს. ეხნატონიშ რელიგიურ რეფორმა, მონოთეიზმიშ გოჭყაფაშ პირველ ცადება რდჷ.

გალენურ პოლიტიკას, ახეტატონს მუთუნნერ საწმოხონო წჷმოძინეფიშა ვემუჭირინუაფჷ. დედაღარჷ ეგვიპტეშ ოურდუმე ჭყანაქ. სირია დო პალესტინა ოცადუდეს ეგვიპტეშე დუდიშულაშ მეჭირინაფას. ჯვ. წ. 1350-იან წანეფს, ეგვიპტექ მითანწკჷმა ლჷმათ, მიოდინუ ობჟათე სირია. ჯვ. წ. 1356-1355 წანეფს მითან ხეთეფქ დამარცხეს დო ეგვიპტეშ მეძობელეფო გჷნირთეს.

ლიტერატურა
 Aldred, Cyril (1973). Akhenaten and Nefertiti. London: Thames & Hudson
 Redford, Donald B. (1984). Akhenaten: The Heretic King. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. 

კატეგორია:ეგვიპტეშ ფარაონეფი