ალექსანდრე დუბჩეკი

ალექსანდრე დუბჩეკი (სლოვაკ. Alexander Dubček, დ. 27 გერგობათუთა, 1921 — ღ. 7 გერგობათუთა, 1992) — სლოვაკი პოლიტიკოსი, ჩეხოსლოვაკიაშ კომუნისტური პარტიაშ ცენტრალური კომიტეტიშ პრეზიდიუმიშ მაართა მელამოსე 1968-1969 წანეფს; ხავერდოვანი რევოლუციაშ უკულ, ჩეხოსლოვაკიაშ ფედერალური ასამბლეაშ დუდმახვენჯი 1989-1992 წანეფს.

დუბჩეკიქ ორდოიანი გონათაფა მიპალუ ყირგიზეთის, სოდეთ მუამუში, ჩეხოსლოვაკიაშ კომუნისტური პარტიაშ მაკათური, სტეფან დუბჩეკი მუშენდჷ. დუბჩეკეფიშ ფანიაქ ჩეხოსლოვაკიაშა დირთჷ 1938 წანას. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის, ალექსანდრე დუბჩეკი აწურედჷ გერმანალეფიშ ფაშისტური პოლიტიკას, ჩეხოსლოვაკიას. ლჷმაშ თებაშ უკულ მიპალუ პოპულარობა კომუნისტური პარტიაშ დინახალე. 1958 წანას გიშაგორილქ იჸუ ბრატისლავაშ რეგიონალური კომიტეტიშ მელამოსეთ დო გინირთჷ მუჭოთ სლოვაკეთიშ, თაშნეშე ჩეხოსლოვაკიაშ კომუნისტური პარტიაშ ცენტრალური კომიტეტიშ მაკათურო. 1962 წანას დუბჩეკიქ გინირთჷ ცენტრალური კომიტეტიშ პრეზიდიუმიშ რსული მაკათურო.

1967 წანაშ გჷმათუთას, ცენტრალური კომიტეტიშ აკოხვამილაფას, დუბჩეკიქ ქირგებუ პარტიული მაკათურეფიშ დო ეკონომიკური რეფორმატორეფიშ, თაშნეშე სლოვაკი ნაციონალისტეფიშ ალარინა, ანტონინ ნოვოტნიშ მეხჷ, ნამუქჷთ სუმი თუთაშ უკულ, 1968 წანაშ 5 ღურთუთას, პოსტიშე გეგნოდირთჷ. ჩეხოსლოვაკიაშ კომუნისტური პარტიაშ მაართა მელამოსეთ დუბჩეკიქ გინირთჷ.

მართუალაშ ბორჯის, დუბჩეკიშ სლოგანი რდჷ "სოციალიზმი ადამიერიშ სახეთ". დუბჩეკიქ ატარჷ ეკონომიკური ლიბერალიზაციაშ რეფორმეფი. პრესას ქიმეჩჷ გჷმოხანტუაშ დუდშულობა, რეპრესირებული ადამიერეფქ რეაბილიტირაფილქ იჸუ. დუბჩეკიშ პოლიტიკური ღანკი რდჷ შანულამი ეკონომიკური რეფორმეფი დო ჩეხოსლოვაკიაშ დემოკრატიზაცია (რეფორმეფიშ ჸათე პერიოდი შინელი რე პრაღაშ აფუნიშ ჯოხოდვალათ). დუბჩეკიშ ჸათე პოლიტიკური მიმალობა სხუნუეთის პოპულარული ვარდჷ. 1968 წანაშ 29 კვირკვე-2 მარაშინათუთას, სხუნუეთიშ დო ჩეხოსლოვაკიაშ წჷმმარინაფალეფქ ართიანს ქეშეხვადეს სლოვაკეთიშ ნოღა ჩიერნას. დუბჩეკიქ სხუნუეთიშ პოზიციეფს ვადაჸუნუ დო კომპრომისიშა ვედუ. 1968 წანაშ 20-21 მარაშინათუთას, სხუნუეთიშ დო ვარშავაშ პაქტიშ მაკათური სახენწჷფოეფიშ ჯარეფქ ჩეხოსლოვაკიაშა გემშეჭკირეს. ოკუპაციური ჯარეფქ ჩეხოსლოვაკია რსულას ქიდეკინეს, დუბჩეკი დო პრეზიდიუმიშ ხუთი შანულამი მაკათური ოჭოფეს დო მოსკოვშა მიდეჸონეს. ჩეხოსლოვაკიაშა დორთინაშ უკულ, 1969 წანაშ პირელს დუბჩეკი გეგნარინეს, ქუდატებაფეს ჩეხოსლოვაკიაშ კომუნისტური პარტიაშ მაართა მელამოსეშ პოსტი დო გეგნიჸონეს ფედერალური ასამბლეაშ (პარლამენტი) დუდმახვენჯო. 1970 წანას დუბჩეკი ქუდარინეს ჩეხოსლოვაკიაშ ელჩო თურქეთის. თე წანას დუბჩეკი გეგშაჸათეს კომუნისტური პარტიაშე.

1989 წანას, მუჟამსჷთ კომუნისტური პარტიაშ პოზიციეფქ დედაღარჷ, დო მიარე-პარტიული თარობაქ იფორმირჷ, დუბჩეკიქ გიშაგორილქ იჸუ ფედერალური ასამბლეაშ დუდმახვენჯო. 1992 წანაშო თიქ გინირთჷ სლოვაკეთიშ სოციალ-დემოკრატიული პარტიაშ ლიდერო. 1992 წანას დუბჩეკიქ ავტოავარიას ქუმოხვადჷ დო ძალამს დეღამაკჷ. თიშ უკულ ბრელ ხანს ვაუცხოვრებუ დო თე წანაშ 7 გერგობათუთას დოღურჷ, 70 წანერქ.

ქოძირით თაშნეშე
 პრაღაშ აფუნი
 ვარშავაშ პაქტიშ მიშაჭკირუა ჩეხოსლოვაკიაშა

ლიტერატურა
 ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1921
კატეგორია:ნაღურა 1992
კატეგორია:სლოვაკეფი
კატეგორია:სლოვაკი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ჩეხოსლოვაკიაშ კომუნისტური პარტიაშ მაართა მელამოსეეფი
კატეგორია:სახაროვიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:პრაღაშ აფუნი