მანუელ ნორიეგა

მანუელ ანტონიო ნორიეგა მორენო (ესპ. Manuel Antonio Noriega Moreno, დ. 11 ფურთუთა, 1934 — ღ. 29 მესი, 2017) — პანამარი ოურდუმე მოღალე დო დიქტატორი, პანამაშ დე ფაქტო მამართალი 1983-1989 წანეფს. ნორიეგას დღას ვაუკებუდჷ პანამაშ პრეზიდენტიშ პოსტი ოფიციალურო. ქიანას თინა მართუნდჷ მუჭოთ ოურდუმე დიქტატორი, მუში მარიონეტი პრეზიდენტეფიშ გიმორინაფათ. ნორიეგაშ დიქტატურა იხასიათებუდჷ კორუფციათ, რეპრესიული მეთოდეფით, მედიაშ ცენზურათ, პოლიტიკური ოპონენტეფიშ თხოზინით დო ნაციონალისტური იდეოლოგიათ.

ბიოგრაფია
დებადჷ ნოღა პანამას, ღარიბი ფანიას. გურაფულენდჷ ჩორილოსიშ ოურდუმე სკოლას (ლიმა, პერუ) დო ამერიკაშ სკოლას. გურაფაშ თებაშ უკულ, ქაკათჷ პანამაშ აკოანჯარაფილი ნძალეფს. პანამაშ არმიას ნინალაშ ბორჯის გეჩინებაფუ დო დეხოლჷ ომარ ტორიხოსის. ტორიხოსიქ, 1968 წანას მანწყუ ოურდუმე გინორთა დო ქუდახუ არნულფო არიასიშ მართუალა. ტორიხოსიშ თარობას ნორიეგაქ ქიდეკინჷ ოურდუმე-ოთოლორე ორგანოშ დუდმახვენჯიშ პოსტი. ტორიხოსიშ ღურაშ (1981 წ.) უკულ, ნორიეგაქ მუში პოზიციეფი განძალიერჷ დო 1983 წანაშო მუქ გინირთჷ პანამაშ დე ფაქტო მამართალო. 1950-იანი წანეფიშე ნორიეგა აქტიურო მუშენდჷ ამერიკაშ ოთოლორე ორგანიზაციეფიშო, გიშაკერზაფილო ცოს-შო, ნამუშ ართ-ართი უშანულამაში ოთოლორე-საინფორმაციო წყუთ გინირთჷ ნორიეგაქ.

ნორიეგაქ ქიშუ კაბეტი მუდანობაშ ფარა, უმოსო ნარკოტიკეფიშ დო ანჯარეფიშ ტრეფიკინგით. 1980-იან წანეფიშე გეუფრაშჷ ნორიეგაშ ურთიართალაქ ააშწკჷმა. ჸათეშ ბაძაძი შხვადოშხვა რდჷ. 1985 წანაშ ეკენიას ნორიეგაშ მოხუჯეეფქ კონწარო აწამეს დო დოჸვილეს პანამარი ექიმი დო პარტიზანი უგო სპადაფორა, ნამუთ ნორიეგაშ კრიტიკოსი რდჷ. ჸათე ინციდენტი ართ-ართი შანულამი ბაძაძი რდჷ ურთიართალაშ გაუფრაშებაშ ააშ-წკჷმა. 1988 წანას, ამერიკაშ ფედერალური დიდი ჟიურიქ ნორიეგას ქეკადვუ შხვადოშხვა დანაშურეფი: რეკეტი, ნარკოტიკეფიშ კონტრაბანდა, ფარაშ დარჩიალება. 1989 წანაშ მესის, პანამას იმანჯჷ საპრეზიდენტო  გიშაგორუეფქ, სოდეთ ოპოზიციური კოალიციაშ კანდიდატიქ გემერძგუ. ნორიეგაქ ვეჩინჷ გიშაგორუეფიშ შედეგეფი. 1989 წანაშ ქირსეთუთას, ამერიკაშ ჯარეფქ პანამაშა გემშეჭკირეს დო ქუდახუეს ნორიეგაშ ხეშულობა. ნორიეგა ოჭოფეს დო მიდეჸონეს ამერიკაშა, სოდეთ თის 40 წანათ ჯიხაშ დოხუნაშ განჩინება გეგშუღეს. ამერიკას, ნორიეგაქ 17 წანა გათუ. 2010 წანას თინა საფრანგეთის გეგნოჩეს, სოდეთ ხოლო ართიშა გასამართეს. 2011 წანას საფრანგეთიქ ნორიეგა პანამას გეგნოჩჷ. 2017 წანას ნორიეგას დედასურჷ ტვინიშ კიბოქ. მანუელ ნორიეგაქ ღურუ 2017 წანაშ 29 მესის, 83 წანერქ.

რესურსეფი ინტერნეტის
 ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:პანამარეფი
კატეგორია:პანამარი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:პანამაშ დიქტატორეფი