იოსისუკე აიკავა

იოსისუკე აიკავა (ვარ-და გისუკე აიუკავა; იაპონ. 鮎川 義介; დ. 6 გერგობათუთა, 1880 — ღ. 13 ფურთუთა, 1967) — იაპონარი მეწარმე, ბიზნესმენ დო პოლიტიკოსი. თინა რდჷ „Nissan“ (Nissan Group) ძაიბაცუშ დჷმარსხუაფალ დო პირველ პრეზიდენტი, ნამუთ მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ ბორჯის იაპონიაშ ართ-ართ არძაშე ჸონიერ ბიზნეს კონგლომერატ რდჷ.

ორდოიან რინა დო გონათუა
აიკავაქ დებადჷ ნოღა იამაგუჩიშ (იამაგუჩიშ პრეფექტურა) ართ-ართ რაიონს. დიამუშ მეიძიშ ბორჯიშ „გენროშ“ (უნჩაშ სახენწჷფო მოღალე) ინოუე კაორუშ დასქუა რდჷ. 1903 წანას თიქ გათუ ტოკიოშ იმპერიულ უნივერსიტეტიშ ოინჟინერე ფაკულტეტ დო მუშობა ქჷდიჭყუ კომპანია „შიბაურა სეისაკუშო“-ს (Shibaura Seisakusho), ნამუთ თეხანურ „ტოშიბაშ“ წიმოხონ რდჷ.Van Wolferen, The Enigma of Japanese Power, pp.268

თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და ძალამ დაბალ ხეშქირა უღუდჷნ, აიკავაქ მიხუჯუ ფარაშ შაყარუა დო ააშ-შა მიდართჷ, სოდეთ დიგურუ ჭკადურ თუნჯიშ ტექნოლოგია. იაპონიაშა დორთინაშ უკული, ინოუე კაორუშ დო ჩოშიუშ ჸოფირ პოლიტიკოსეფიშ ალარინათ, 1909 წანას კიტაკიუშუს ქჷდარსუ „ტობატაშ გინმაფუნალ ქარხანა“ (Tobata Foundry). თე კომპანია ასე ჩინებულ რე მუჭოთ Hitachi Kinzoku (Hitachi Metals Company Ltd).

კარიერა
1928 წანას, აიკავაქ „კუჰარაშ გვალამოპალუაშ კომპანიაშ“ (Kuhara Mining Company, ასეიან Nippon Mining & Metals Company) პრეზიდენტო გინირთჷ. თიქ თე პოსტის მუშ ალმასქუშ ჯიმა, ფუსანოსუკე კუჰარა დოთირუ დო ქჷდარსჷ ჰოლდინგურ კომპანია ჯოხოდვალათ „Nihon Sangyo“, ვარ-და კუნტას — ნისანი (Nissan). კუჰარაქ პოლიტიკას ქჷდიჭყუ მოღალობა დო მეჭედელ რსხუეფ გაჭყჷ მუმალ პრემიერ-მინისტრ გიიჩი ტანაკაწკჷმა დო შხვა ოურდუმე ლიდერეფწკჷმა, ნამუთ აიკავაქ მოგვიანეთ მუშ საჯგიროთ გჷმირინუ.Samuels, Rich Nation, Strong Army. pp.102

1931 წანაშ მუკდენიშ ინციდენტიშ უკულიან საფონდო ბირჟაშ ბუმით აიკავაქ ირგებჷ დო „ნისანიშ“ 132 სკუალაფირ კომპანიაშ საკონტროლო პაკეტეფ ქიჸიდჷ. თეშნერო თიქ აკოქიმინჷ ახალ ძაიბაცუ — ნისანიშ ბუნა (Nissan Group). თე ბუნაშა მიშმეშეს თიჯგურა ტექნოლოგიურო წჷმოძინელ კომპანიეფი, მუჭომეფით რე: Nissan Motors, Isuzu, NEC, Nippon Mining Holdings Company, Nissan Chemicals, Hitachi, Nichiyu, Nichirei, Nissan Marine Insurance დო შხვეფი.

1937 წანას, მუშ მოჯგირე ნობუსუკე კიშიშ მეპატჷჟებათ, აიკავაქ მანჯოუ-გოშა (მანჯურია) გეგნორთჷ. თიქ ხუჯ დუკინჷ კვანტუნიშ არმიაშ მეჯინას ცენტრალიზაფილ ინდუსტრიულ წჷმოძინაშ გეშა. „ნისანიშ“ შტაბ-ორენით მანჯურიაშა გეგნიღჷ, სოდეთ თინა „მანჯურიაშ ოინდუსტრიე წჷმოძინაშ კომპანიაშ“ (Manchurian Industrial Development Company) ლირეთ გინირთჷ.

აიკავა მანჯურიას არძა ინდუსტრიულ პროცესის დუდენდჷ დო 1930-იან წანეფს ჟირ ხუთწანურ გეგმა მანჯჷ, ნამუეფჷთ ოურდუმე იდეოლოგ ნაოკი ჰოშინოშ მეჯინას გეპონუდჷ. მორო, აიკავა ჰოშინოშე გინორთ მონოპოლიურ მერინას უკინანდჷ ხუჯის. თინა ანტკიცენდჷ, ნამჷ-და მანჯოუ-გოშ ეკონომიკურ დგომარობა დიო ხოლო პრიმიტიულ რდჷ დუდიშულ ბაზარიშ კაპიტალიზმიშო.Samuels, Rich Nation, Strong Army. pp.103 აიკავაქ ამერიკალ ბულათიშ მაგნატეფშე საბანკო სესხეფით მიღჷ, მუდგაქჷთ ააშ-ს კაბეტ ნირზ გჷმიჭანუ.

თიშ უმკუჯინალო, ნამჷ-და თიშ ეკონომიკურ მეჯინეფ არმიაშ პოლიტიკას უხუჯანდჷნ, პოლიტიკურო თინეფს ვადოჸუნდჷ. აიკავა სუმჸურენ პაქტიშ აწმარენჯ რდჷ დო უწმეხრაგადანდჷ, ნამჷ-და ბრიტანეთ დო საფრანგეთ საბოლათ გიმორძგუანდეს ნაცისტურ გერმანიაშან. თინა ხუჯის უკინანდჷ „ფუგუშ გეგმას“, ნამუთ მანჯურიას ურია ლტოლვილეფიშ დოხორინას ითოლწონენდჷ. 1942 წანას, კვანტუნიშ არმიაშ გაულათ, აიკავაქ პოსტ ქჷდიტუ დო იაპონიაშა დირთჷ.Young, Japan's Total Empire, pp.218

იაპონიაშ კაპიტულაციაშ უკული, ამერიკულ საოკუპაციო ხეშუულებაქ აიკავა ოჭოფჷ დო სუგამოშ ხვილიშას 20 თუთათ ქჷდახუნუ, მუჭოთ „A კლასიშ“ ოურდუმე ლჷმაშ დჷმაშებეშ ნაჩორთეფუ. თინა სასამართალოშახ გოუტეს, მარა თე ბორჯიშო „ნისანიშ“ ძაიბაცუ უკვე აკოცჷმილ რდჷ.

გადუდიშულებაშ უკული, აიკავაქ შანულამ როლ ილაჸაფჷ იაპონიაშ ლჷმაშ უკულიან ეკონომიკურ ეშაჸონაფას. თიქ ქიჸიდჷ კომერციულ ბანკ მორჩილ კომპანიეფშო სესხეფიშ ორგანიზებაშო. რდჷ კომპანიეფიშ — „Teikoku Oil“ დო „Japan Petroleum Exploration“ პრეზიდენტი. 1953 წანას იაპონიაშ პარლამენტიშ ელმაჩამალეფიშ პალატაშ მაკათურო გეგშაგორეს. მუშ მოჯგირეშ, ნობუსუკე კიშიშ პრემიერობაშის, თიქ მიხუჯჷ ეკონომიკურ კონტროლიშ პოლიტიკაშ მანჯება მორჩილ დო ოშქაშე ბიზნესეფიშ ინტერესეფშო.

იოშიშუკე აიკავაქ 1967 წანას ნაღმელიშ ბუშტიშ კონწარ ანთებათ (ქოლეცისტიტით) დოღურჷ. თინა ნთხორილ რე ტოკიოშ გოხოლუას, ტამაშ საფულას.

 რესურსეფ ინტერნეტის 
 ბიოგრაფია იაპონიაშ ერუანულ საპარლამენტო ბიბლიოთეკას


სქოლიო

კატეგორია:ნისანიშ პერსონეფი
კატეგორია:ავტომანქანეფიშ გიშმაშქუმალარ იაპონარ დჷმარსხუაფალეფი
კატეგორია:იაპონარ ავტომობილისტი-პიონერეფი
კატეგორია:ტოკიოშ უნივერსიტეტნათებუეფი
კატეგორია:იაპონიაშ ელმაჩამალეფიშ პალატაშ მაკათურეფი
კატეგორია:ურიეფიშ ისტორია იაპონიას
კატეგორია:XX ოშწანურაშ იაპონარ ბიზნესმენეფი
კატეგორია:XX ოშწანურაშ იაპონარ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ტამაშ საფულას ნთხორილეფი