ხაკობო არბენს გუსმანი

ხუან ხაკობო არბენს გუსმანი (ესპ. Juan Jacobo Árbenz Guzmán; დ. 14 ეკენია, 1913 — ღ. 27 ღურთუთა, 1971) — გვატემალარი ოურდუმე მოღალე დო პოლიტიკოსი, გვატემალაშ პრეზიდენტი 1951-1954 წანეფს, გვატემალაშ რევოლუციაშ ართ-ართი ცენტრალური ფიგურა.

არბენსიქ დებადჷ 1913 წანას, შვეიცარიალ-გერმანალი მუმაშ დო გვატემალარი დიდაშ ფანიას. 1935 წანას გათუ ოურდუმე აკადემია დო ქაკათჷ გვატემალაშ არმიას, სოდეთ 1944 წანაშახ ნინალენდჷ. არბენსი მუში თოლით ორწყედჷ ჸეთი რეპრესიული პოლიტიკას, ნამუსჷთ გვატემალაშ დიქტატორი ხორხე უბიკო აწარმენდჷ გვატემალარი მუშეფიშ მეხჷ. 

არბენსიქ 1938 წანას ოსურო ქიმიჸონჷ მარია ვილანოვა, ნამუქჷთ არბენსიშ არზუანობაშა კაბეტი იდეოლოგიური გოლინა იღვენუ. არბენსი მაჸალენდჷ კომუნისტი მოღალე ხოსე მანუელ ფორტუნიწკჷმა.

1944 წანაშ გჷმათუთას, ოჯარალე ბუნეფქ დო ოურდუმე ნძალეფქ, არბენსიშ დო ფრანსისკო ხავიერ არანაშ ხემანჯღვერობათ, ეარყეს უბიკოშ რეპრესიული რეჟიმიშ მეხჷ. პრო-დემოკრატიული ნძალეფქ უბიკო გეგთარაგვეს დო ქუდანიშნეს გიშაგორუეფი. ჸათე ბორჯიშე დიჭყჷ გვატემალაშ რევოლუციაშ პერიოდიქ, ნამუთ ვითი წანაშ გოძვენას იგინძარებუდჷ. გიშაგორუეფს გემორძგუ ხუან ხოსე არევალოქ დო გინირთჷ გვატემალაშ მაართა დემოკრატიულო გიშაგორილი პრეზიდენტო, 1945 წანას. არევალოშ ადმინისტრაციას არბენსის უკინებუდჷ დუდთხილუაშ მინისტრიშ პოსტი. არბენსიქ არსულჷ კაბეტი როლი 1949 წანაშ ოურდუმე გინორთაშ მოჯალაგუას. 

1950 წანაშ საპრეზიდენტო გიშაგორუეფს არბენსიქ გემორძგუ. თიქ, ოპონენტის მიგელ იდიგორას ფუენტესის ორჯგინუ დო ქიანაშ პრეზიდენტო გინირთჷ. არბენსიქ ატარჷ შანულამი სოციალური რეფორმეფი. ჸათე რეფორმეფიშე ეიოშანალი რე აგრარული რეფორმაშ კანონი, ნამუქჷთ 1952 წანაშ 17 მანგის დენტკიცინჷ დო ნამუშ ნძალათ, დიხეფქ, ნამუეფით დამუშებული ვარდჷ გლეხეფს გეგნაჩჷ. ჸათე კანონით სარგებელი მიღუ დოხოლაფირო 500,000 ადამიერქ. 

არბენსიშ პოლიტიკა ძალამს ვამოწონდჷ ხილით მოვაჭარე ამერიკული კომპანიას United Fruit Company-ის. თაშნეშე, არბენსით უკმაყოფილე რდჷ ააშ, მუშენდა არბენსიშ ადმინისტრაციას ბრელი კომუნისტი ოკათუდჷ. 1954 წანაშ 18-27 მანგის, ცენტრალური ოთოლორე სააგენტოქ მანწყუ ოპერაცია, კოდური ჯოხოდვალათ "PBSuccess" დო ქუდახუ დემოკრატიულო გიშაგორილი არბენსიშ თარობა. ხეშულობაშა ქუმორთჷ ოურდუმე დიქტატურაქ, ავტორიტარი კარლოს კასტილიო არმასიშ ლიდერობათ. არბენსიქ, მუში ფანიათ გვატემალა ქიდიტუ დო ურცხოეთიშა მიდართჷ. არბენსიქ ღურუ მექსიკაშ ნანანოღა მეხიკოს, 1971 წანაშ 27 ღურთუთას. ართ-ართი ვერსიათ თიქ დუდი დიჸვილუ.

რესურსეფი ინტერნეტის
 ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1913
კატეგორია:ნაღურა 1971
კატეგორია:გვატემალარეფი
კატეგორია:გვატემალარი ოურდუმე მოღალეეფი
კატეგორია:გვატემალარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:გვატემალაშ დუდთხილუაშ მინისტრეფი
კატეგორია:გვატემალაშ პრეზიდენტეფი