ბაბრაქ ქარმალი

ბაბრაქ ქარმალი (დარი/პუშტუ: بَبرَک کارمَل, დ. 6 ღურთუთა, 1929 — ღ. 3 ქირსეთუთა, 1996), დაბადებაშ ჯოხო სულთან ჰუსეინი — ავღანარი კომუნისტი რევოლუციონერი დო პოლიტიკოსი, ავღანეთიშ სახენწჷფო მადუდე, ავღანეთიშ ოკათე დემოკრატიული პარტიაშ (აოდპ) გენერალური მელამოსე 1979-1986 წანეფს.

დებადჷ ქაბულს, ტაჯიკეფიშ ფანიას. გურაფულენდჷ ქაბულიშ უნივერსიტეტის. სტუდენტობაშ პერიოდის დეინტერესჷ მეკვარჩხანე, მარქსისტული იდეეფით. ქარმალქ, ნურ მუჰამედ თარაქიწკჷმა ართო, 1965 წანას დარსხუ მარქსიზმ-ლენინისტური ავღანეთიშ ოკათე დემოკრატიული პარტია (აოდპ). უკულიანი ბორჯის, 1967 წანას, დინახალენი კონფლიქტიშ გეშა პარტიაქ გირთჷ ჟირი ფრაქციათ: ხალქი დო პარჩამი. ხალქი პარტიაშ რადიკალური ჸას წჷმარინუანდჷ. ქარმალი რდჷ პარჩამიშ ფრაქციაშ ლიდერი. ქარმალი მონაწილენდჷ 1965 წანაშ ავღანეთიშ საპარლამენტო გიშაგორუეფს, სოდეთ გემორძგუ დო პარლამენტიშ თუდონი პალატაშ მაკათურო გინირთჷ.

ბაბრაქ ქარმალიშ ხემანჯღვერობათ პარჩამიშ მაკათურეფი ალურდეს მუჰამედ დაუდის, ნამუქჷთ 1973 წანას მონარქია ქუდახუ დო ხეშუულება მუქ ქაშეჸოთჷ ხეშა. დუდშე დაუდის ჯგირი ურთიართალა უღუდჷ ქარმალიწკჷმა, მარა მუჟამსჷთ დაუდიქ მეკვარჩხანე ნძალეფს გამათხოზუნჷ, ჸათე ურთიართალაქ  დითირჷ. ქარმალიქ არსულჷ შანულამი როლი 1978 წანაშ საურიშ რევოლუციას. რევოლუციაშ შედეგო გეგთარაგვეს დო დოჸვილეს დაუდი, ხეშუულებაშა  აოდპ-ქ ქუმორთჷ. ქარმალქ გინირთჷ რევოლუციური სხუნუშ დუდმახვენჯიშ გამაკოჩო. მარა მალას დუდი ირჩქინჷ კონფლიქტიქ ხალქიშ დო პარჩამიშ მაკათურეფს შქას. 1978 წანაშ აოდპ-შ ცენტრალური კომიტეტიშ გინოჭყვიდირით ხალქიქ მიპალუ აბსოლუტური ხეშუულება პარტიაშ დინახალე. მალას ჰაფიზულა ამინიქ, ნამუთ ხალქიშ ლიდერი რდჷ, ქიდიჭყჷ რეპრესიეფი პარჩამიშ მეხჷ. ქარმალქ რეპრესიეფს გინუსქიდჷ, მარა პოსტი ქუდატებაფეს დო პრაღაშა გეგნახორეს. ჸათე ბორჯიშე ქარმალი ჩეხოსლოვაკიას ცხოვრენდჷ დო ვართ ულამუდჷ ავღანეთიშა დორთა. 1979 წანას სუკიქ მოსკოვშა მიდეჸონჷ. 1979 წანაშ ქირსეთუთას, სხუნუეთიშ ჯარეფქ ქიანაშ სტაბილიზაციაშ ღანკით ავღანეთიშა გემშეჭკირეს, დოჸვილეს ამინი დო ხეშუულებაშა ქარმალი ქიმიჸონეს.

1979 წანაშ 27 ქირსეთუთას ქარმალქ გინირთჷ რევოლუციური სხუნუშ დო მინისტრეფიშ სხუნუშ დუდმახვენჯო. მართუალაშ ბორჯის ქარმალქ წიმიჭყჷ შხვადოშხვა რეფორმეფი. 1980 წანას "ავღანეთიშ დემოკრატიული რესპუბლიკაშ ფუნდამენტური პრინციპეფი" კანონო გეგმაცხადჷ, გიშაშქჷ ამნისტია პოლიტ-პატიმარეფიშო, ხალქიშ შილა დოთირუ ომოსი ტრადიციული შილათ დო შხვა. მარა ქარმალი იშენით ვარდჷ პოპულარული ლიდერი ავღანეთის. არყებული მოჯაჰიდეფიშ დო ავღანეთიშ მახორუეფიშ თოლს ქარმალი რდჷ სხუნუეთიშ მარიონეტული ფიგურა. უკულიანი პერიოდეფიშო, სხუნუეთიშ მამართალეფი ხოლო უკმაყოფილე რდეს ქარმალიშ მართუალათ დო თის ფხშირას აკრიტიკენდეს. მიხეილ გორბაჩოვიშ სხუნუეთიშ ხეშუულებაშა მულაშ უკულ, გეგნარინეს ქარმალი დო თინა დოთირეს მუჰამედ ნაჯიბულათ. ქარმალი მოსკოვშა გეგნახორეს. ართი, ჭიჭე პერიოდიშ გოძვენას თიქ ავღანეთიშა დირთჷ მარა უკულ კინ მოსკოვშა გეგნორთჷ ოცხოვრებშა, სოდეთ 1996 წანაშ ქირსეთუთას დოღურჷ, ჩხონჩხიშ კიბოთ.

ლიტერატურა
 ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:ავღანარეფი
კატეგორია:ავღანარი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ავღანეთიშ პრეზიდენტეფი
კატეგორია:ავღანეთიშ პრემიერ-მინისტრეფი