კლემენტ ეტლი

კლემენტ რიჩარდ ეტლი (ინგლ. Clement Richard Attlee, დ. 3 ღურთუთა, 1883 — ღ. 8 გჷმათუთა, 1967) — ბრიტანალი სახენწჷფო მოღალე, გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრი 1945-1951 წანეფს დო ლეიბორისტული პარტიაშ ლიდერი 1935-1955 წანეფს. ეტლის 1942-1945 წანეფს უკინებუდჷ პრემიერ-მინისტრიშ გამაკოჩიშ პოსტი. სუმშა რდჷ ოპოზიციაშ ლიდერი 1935-1940, 1945 დო 1951-1955 წანეფს. ლეიბორისტული პარტიაშ ლიდერიშ პოსტი თიშ უმოს ხანს მითინს ვაუკებუდჷ. 

ეტლი გურაფულენდჷ ოქსფორდიშ უნივერსიტეტის. გურაფაშ თებაშ უკულ, მუშენდჷ ბარისტერო. თაშნეშე ლექციეფს კითხულენდჷ ლონდონიშ ეკონომიკაშ სკოლას. უკულიანი პერიოდის ეტლიქ კარიერა ქიმიოტუ, მეკვარჩხანე პოლიტიკური იდეეფით დეინტერესჷ დო ქაკათჷ დუდიშული ლეიბორისტული პარტიას. მაართა მოსოფელიშ ლჷმაშ მიმალობას, ნინალენდჷ ბრიტანეთიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფს. 1919 წანას გიშაგორილქ იჸუ სტეპნიშ მერო დო სუმი წანაშ უკულ 1922 წანას გიშაგორილქ იჸუ პარლამენტიშ მაკათურო. ეტლი მოღალენდჷ რემსი მაკდონალდიშ თარობას (1929-1931). 1935 წანას გინირთჷ ლეიბორისტული პარტიაშ ლიდერო. ჸათე ბორჯის, ეტლიქ ხუჯი დუკინჷ პაციფიზმის დო აპროტესტენდჷ რემილიტარიზაციას. ეტლი ნევილ ჩემბერლენიშ დარჩქალებაშ (Appeasement) პოლიტიკაშ აქტიური კრიტიკოსი რდჷ. 1940 წანაშე ეტლი კოალიციური თარობაშ მაკათური რდჷ დო 1942 წანაშე უკებუდჷ  უინსტონ ჩერჩილიშ გამაკოჩიშ პოსტი. 

1945 წანაშ საპარლამენტო გიშაგორუეფს ლეიბორისტული პარტიაქ მიპალუ გომორძგუა დო ეტლიქ პრემიერ-მინისტრო გინირთჷ. მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ თებაშ უკულ ბრიტანეთი სერიოზული პრობლემეფიშ წოხოლე გერდჷ. ჸათე პრობლემეფიშ გინაჭყვიდალო ეტლიშ თარობაქ ატარჷ შანულამი რეფორმეფი. ეტლი ესვარილი ეკონომიკაშ მოხუჯე რდჷ. ეტლიშ მართუალაშ ბორჯის იმანჯჷ ინდუსტრიაშ ნაციონალიზაციაქ, დირსხუ სინთელეშ ერუანული ნინალაქ (NHS) 1948 წანას, იმანჯჷ პროფესიული რსხუეფიშ რეფორმაქ, გიჭყჷ ერუანული პარკეფიშ სისტემაქ დო შხვა. გალენური პოლიტიკას, ეტლი მეთხოზუდჷ დეკოლონიზაციაშ პოლიტიკას. დუდიშულობა მიპალეს ინდოეთიქ, პაკისტანქ, მიანმარქ, შრი-ლანკაქ, გეუქვჷ ბრიტანეთიშ მანდატიქ პალესტინას დო ტრანსიორდანიას. რგილი ლჷმაშ მიმალობას, ეტლიქ ხუჯი დუკინჷ მარშალიშ გეგმას დო ნატოშ დორსხუაფას დო ბჟადალიშ ქიანეფიშ ართოიანი მოქმენდალას სხუნუეთიშ მეხჷ. 1950 წანაშ გიშაგორუეფს ლეიბორისტეფიშ გომორძგუაშ უკულ, ეტლიქ ქაჯღონჷ ბრიტანეთიშ ჯარეფი ობჟათე კორეაშ მახვარებელო (კორეაშ ლჷმა). 

ეტლიშ თარობაქ შანულამი წჷმოძინეფს მიოჭირინუ ეკონომიკური დო სოციალური პროგრამეფიშ შედეგო, მარა თარი პრობლემეფო იშენ სკიდუდჷ უმუშელობა, რესურსეფიშ ნარკებობა. 1951 წანას გიშაგორუეფს ლეიბორისტული პარტიაქ დემარცხჷ დო პრემიერ-მინისტრო კინ კონსერვატორული პარტიაშ ლიდერქ, უინსტონ ჩერჩილქ გინირთჷ. 1955 წანაშ გიშაგორუეფიშ უკულ, ეტლიქ პოლიტიკაშე მიდართჷ. ეტლი 1954, 1955 დო 1964 წანეფს ნომინირაფილი რდჷ ნობელიშ პრემიაშა თინჩალაშ დარგის, მარა პრემია ვემუღებჷ. 

კლემენტ ეტლი მერჩქინელი რე გოართოიანაფილი ომაფეშ ართ-ართი უდიდაში პრემიერ-მინისტრო.

ლიტერატურა
 ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:დუნაბადი 1883
კატეგორია:ნაღურა 1967
კატეგორია:ბრიტანალეფი
კატეგორია:ბრიტანალი პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ბრიტანალი სახენწჷფო მოღალეეფი
კატეგორია:გოართოიანაფილი ომაფეშ პრემიერ-მინისტრეფი