მორი არინორი

ვისკონტ მორი არინორი (იაპონ. 森 有礼; დ. 23 მარაშინათუთა, 1847 — ღ. 12 ფურთუთა, 1889) — მეიძიშ ბორჯიშ იაპონარ სახენწჷფო მოღალე, დიპლომატ დო იაპონიაშ თეხანური ოგონათუე სისტემაშ დჷმარსხუაფალი. 

მორი არინორი ნინალენდჷ იაპონიაშ პირველ გონათუაშ მინისტრიშ პოსტის იტო ჰირობუმიშ პირველ კაბინეტის. თიქ გინომაჭყვიდირე როლ ილაჸაფუ იაპონიაშ იმპერიაშ ოგონათუე სისტემაშ ფორმირებას. ინოუე კოვაშიწკჷმა ართო, თიქ 1886 წანაშე მუსხირენ ზოჯუაშ გიშაშქუმალათ გაჭყჷ იაპონიაშ გონათუაშ ოსხირი, ნამუთ ითოლწონენდჷ დაჭყაფური, ოშქაშე დო რსულ სკოლეფიშ სისტემაშ, თაშნეშე იმპერიულ უნივერსიტეტეფიშ სისტემაშ დორსხუაფას. თენა რდჷ გინმაჭყვიდირე ბიჯგი მეიძიშ ეპოქას იაპონიაშ მოდერნიზაციაშ შარას.

ორდოიან რინა
მორიქ დებადჷ საცუმაშ ჰანს (ამდღანერ კაგოსიმაშ პრეფექტურას), სამურაეფიშ ფანიას. გურაფა საცუმაშ ჰანიშ ბჟადალურ გურაფაშ სკოლა „კაისენჯოს“ მიღუ. 1865 წანას, თიქ სტუდენტო ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯშა (კაბეტ ბრიტანეთი) მიდართ, სოდეთ ბჟადალურ მათემატიკას, ფიზიკას დო ოზუღე საქმეშ რკვიებას გურაფულენდჷ. იაპონიაშა მეიძიშ რესტავრაციაშ დოჭყაფათ ხეთეშე დირთუ დო ახალ თარობას ანდა შანულამ სათარობო პოსტ დეკუ.

კარიერა
1871-შე 1873 წანაშა, მორი იაპონიაშ პირველ ჸენჯ რდჷ ააშ-ს. თექ რინაშ ბორჯის, თიქ ძალამ დეინტერესჷ ბჟადალურ გურაფაშ მეთოდეფით დო ჯარალობურ ინსტიტუტეფით. იაპონიაშა დორთაშ უკული, თიქ „მეიროკუშა“ გაჭყჷ — იაპონიაშ პირველ მენცარულ-ინტელექტუალურ ჯარალუა.

მორი „მეიძიშ გონათუაშ“ ყარაფიშ მაკათურ რდჷ. თინა გიშმეშუ რელიგიაშ დუდშულობაშო, ოერო (სეკულარულ) გურაფაშო, ოსურეფიშ ალმანგ ნებეფშო (ხონარიშ მეჩამაშ მეხჷ) დო ერეფოშქაშე სამართალიშ პატჷცემას. თიშ არძაშე გიშაკერზაფილ არზ იაპონურ ნინაშ ვარება დო ინგლისურიშ მეღება რდუ.

1875 წანას, თიქ „შოჰო კოსუჯო“ (იაპონიაშ პირველ ოვაჭარე კოლეჯი) დარსხჷ, ნამუთ ჰიტოცუბაშიშ უნივერსიტეტიშ წჷმოხონ რდუ. თეშ უკულ თინა რდუ ჸენჯ ცინიშ ჩინეთს, გალენუი საქვარეფიშ მინისტრიშ გამაკოჩი, ჸენჯ კაბეტ ბრიტანეთის დო გურაფაშ სამინისტროშ მაღალ პოსტიშ პიჯი.

იტო ჰირობუმიქ მუშ პირველ თარობაშა გურაფაშ მინისტრო ქუდარჷნუ. თე პოსტის თინა 1886-შე 1889 წანაშა მოღალენდჷ. თე ბორჯის თიქ იაპონიაშ გურაფაშ სისტემაშ „მორისიშ რეფორმეფი“ მანჯჷ, ნამუთ ითოლწონენდჷ 6-წანიან უციო ართობურ წოროგურაფა დო გაჭყჷ უმაღალაშ სკოლეფ ელიტურ კატეგორიაშ კათაშო. თიშ ხემანჯღვერალათ, სამინისტროქ კონტროლ გაჸონიერ სკოლეფიშ გეგმეფშა, სოდეთ წჷმი წჷმუკინ ზნეობრურ გურაფას დო ქიანაშ ართგულობას, მარა უმაღალაშ გურაფას ინტელექტუალურ დუდშულულა გაშქჷ.

 ღურა 
1889 წანას, ზუსტას მეიძიშ კონსტიტუციაშ გჷმოცხადებაშ დღას, მორის ულტრანაციონალისტიქ ხამუთ დოჭკირჷ. მორიქ მაჟირა დღას დოღურჷ. მაჸვილარ გადაჩხირებულ რდუ თიშ გეშა, ნამჷ-და მორი ჟირ წანაშ კინოხ ისეშ ოხვამერიშ რინაშის რელიგიურ წესეფშ უდუთხილუობაშ გეშა; სამანგათ, იჩიებჷდეს, ნამჷ-და მორის ოხვამეშა მინულაშის მადვალარ ვამუნწყუმუ დო ჯეგე ფარდას ლაჸუტით (ხეშკეტით) გინუკონჷნ.Smith 1997, pp. 87–88

 რესურსეფ ინტერნეტის 

 მორი არინორი | თეხანურ იაპონარ ისტორიულ პიჯეფიშ პორტრეტეფი (იაპონიაშ ერუანულ საპარლამენტო ბიბლიოთეკა)

სქოლიო

კატეგორია:XIX ოშწანურაშ სამურაეფი
კატეგორია:1880-იან წანეფს ჸვილირ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:კაბეტ ბრიტანეთის მახორუ იაპონარეფი
კატეგორია:იაპონარ ქირსიანეფი
კატეგორია:ჸვილირ იაპონარ პოლიტიკოსეფი
კატეგორია:ჸვილირ გუმანათებელეფი
კატეგორია:კაძოკუ
კატეგორია:მეიძიშ ეპოქაშ პიჯეფი
კატეგორია:ტოკიოს ჸვილირ პიჯეფი
კატეგორია:შიმაზუშ მათხილარეფი
კატეგორია:იაპონიაშ გონათუაშ მინისტრეფი
კატეგორია:იაპონიაშ ჸენჯეფ კაბეტ ბრიტანეთის
კატეგორია:იაპონიაშ ჸენჯეფ ააშ-ს
კატეგორია:ლონდონიშ ოუნივერსიტეტე კოლეჯნათებუეფი
კატეგორია:ჰიტოცუბაშიშ უნივერსიტეტი
კატეგორია:უნივერსიტეტეფიშ დო კოლეჯეფიშ დჷმარსხუაფალეფი
კატეგორია:აოიამაშ საფულას ნთხორილეფი