ვიტორიო ემანუელე II

ვიტორიო ემანუელე II (იტალ. Vittorio Emanuele II, დ. 14 მელახი, 1820 — ღ. 9 ღურთუთა, 1878) — სარდინიაშ (პიემონტ-სარდინია) მაფა 1849-1861 წანეფს დო იტალიაშ მაფა 1861-1878 წანეფს, სავოიარეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალი.

რდჷ სარდინიაშ მაფა კარლო ალბერტო I-შ დო თიში ალმასქუ მარია ტერეზია ავსტრიალიშ უნჩაში ქომოლსქუა. ვიტორიო ემანუელე მონაწილენდჷ იტალიაშ მაართა ლჷმას დუდიშულობაშო (1848-1849). 1849 წანას, მუამუშიშ ხვისტაშე გინორინაშ უკულ, გინირთჷ სარდინიაშ მაფათ. მალას, თიქ პრემიერ-მინისტრო ქუდარინუ კამილო კავური, ნამუქჷთ კაბეტი როლი არსულჷ იტალიაშ გოართოიანაფას (რისორჯიმენტო). ვიტორიო ემანუელექ განძალიერჷ მუში ხეშულობა დო მიოჭირინუ თიში კონსოლიდაციას, მეკვარჩხანეეფიშ ფლანგიშ დოდაღარაფათ. 1855 წანას, თიქ ხუჯი დუკინჷ საფრანგეთის დო ბრიტანეთის ყირიმიშ ლჷმას დო თინეფიშ ალმარენჯო იტალიური გარნიზონეფი ხოლო ქაჯღონჷ ყირიმიშა. ლჷმაშ მიმალობას, იტალიარი ჯარიშკოჩეფქ დუდი გიმირჩქინეს ჩიორნაიაშ ბურჯაფის (1855 წანაშ 16 მარაშინათუთა) დო სევასტოპოლიშ ქართას (ალყა). ვიტორიო ემანუელე II რდჷ საფრანგეთიშ იმპერატორიშ ნაპოლეონ III-შ პოლიტიკაშ მოხუჯე. ნაპოლეონიწკჷმა ალიანსით თინა ოცადუდჷ იტალიაშ გოართოიანაფაშ მეჭირინაფას. საფრანგეთიქ აქტიურო დუკინჷ ხუჯი სარდინიაშ ომაფეს 1859 წანაშ ლჷმას, სოდეთ საფრანგეთიქ დო სარდინიაქ ავსტრიას ორჯგინეს. ლომბარდიაქ ავსტრიაშ მართუალაშე გეგშართჷ დო თინა სარდინიაქ ქიმირსხუ. 

1860-1861 წანეფს ვიტორიო ემანუელე II-ქ ალარინა გეგმუცხადჷ ანთასიშ ექსპედიციას, ნამუსჷთ ჯუზეპე გარიბალდი ხემანჯღვერენდჷ. ჸათე ექსპედიციაშ შედეგო ქუდანთხჷ ჟირი სიცილიაშ ომაფექ. მარა უკულ ვიტორიო ემანუელექ გარიბალდის რომიშ ეჭოფუაშ ნება ვემეჩჷ, ნამუთ ჸათე ბორჯის პაპიშ ოლქიშ მართუალაშ თუდო რდჷ დო პაპიშ ოლქი საფრანგეთიშ პროტექციათ სარგებლენდჷ. 1860 წანას სარდინიაქ ქიმკირსხუ პარმა, მოდენა, ტოსკანა დო რომანია. 1860 წანაშ 18 ეკენიას, კასტელფიდარდოშ ლჷმას სარდინიაშ ჯარეფქ დამარცხეს პაპიშ ოლქიშ აკოანჯარაფილი ნძალეფი. უკულ, გომორძგვილი ვიტორიო ემანუელექ ტრიუმფით მიშელჷ მარკეშა დო უმბრიაშა. ჸათე მოლინეფიშ უკულ, ტეანოს, ართიანს ქეშეხვადეს ვიტორიო ემანუელექ დო ჯუზეპე გარიბალდიქ, ნამუქჷთ ვიტორიო ემანუელეს გეგნოჩჷ ობჟათე იტალიაშ კონტროლი. 1861 წანაშ 17 მელახის, თიქ გინირთჷ გოართოიანაფილი იტალიაშ მაართა მაფათ. 

1866 წანაშ ავსტრია-იტალიაშ ლჷმაშ უკულ, იტალიაქ ქიდეკინჷ ვენეტო. 1870 წანას, ვიტორიო ემანუელექ ქისარგებლჷ საფრანგეთიშ მარცხით პრუსიაწკჷმა დო ქიდიჸუნუ პაპიშ ოლქი. თე წანაშ 20 ეკენიას, თიქ რომიშა გემშართჷ დო 1871 წანაშ 2 კვირკვეს რომი გეგმაცხადჷ გოართოიანაფილი იტალიაშ ნანანოღათ.

ვიტორიო ემანუელე II-ქ ღურუ 1878 წანაშ 9 ღურთუთას, 57 წანერქ. დასაფულებური რე რომიშ პანთეონს. ვიტორიო ემანუელე II-ს იტალიარეფი მიშინუანა მუჭოთ "ოდაბადეშ მუმა"-ს. თიში პატიოცემელო, რომს ეგაფილი რე მონუმენტი ვიტორიანო.

ქოძირით თაშნეშე
 რისორჯიმენტო

რესურსეფი ინტერნეტის
 ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:იტალიარეფი
კატეგორია:იტალიაშ მაფეფი
კატეგორია:რისორჯიმენტო
კატეგორია:იტალიაშ ისტორია