ომაიანეფიშ სახალიფო

ომაიანეფიშ სახალიფო, ომაიანეფიშ იმპერია (არაბ. ٱلْخِلَافَة ٱلْأُمَوِيَّة) — რანწკით მაჟირა სახალიფო ნამუქჷთ დირსხუ მაჰმადიშ ღურაშ უკულ დო ნამუსჷთ მართუნდეს ომაიანეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფი. ომაიანეფიშ სახალიფოშ დო დინასტიაშ დჷმარსხუაფალო მერჩქინელი რე მუავია I, ნამუთ 639 წანაშე რდჷ სირიაშ მამართალი. თიქ, 661 წანას მაართა ფიტნაშ თებაშ უკულ, გინირთჷ ხალიფათ. მაართა ფიტნა ითვალუ მაართა ომენოღალე ლჷმათ ისლამური ოქიანუს. ჸათე კონფლიქტიშ შედეგო მეჭყორდჷ რაშიდუნეფიშ ხეშუულებაქ დო გიჭყჷ ომაიანეფიშ სახალიფოქ. 680 წანას დოღურჷ მუავიაქ დო ქიდიჭყჷ ლჷმაქ თიში მონძეობაშო. მაჟირა ფიტნა იგინძარებუდჷ დოხოლაფირო ეჩი წანაშ გოძვენას.

ომაიანეფიშ სახალიფოშ ხეშუულებაშ ცენტრი სირია რდჷ. ნანანოღას წჷმარინუანდჷ დამასკო. ომაიანეფი აწარმენდეს ექსპანსიური გალენური პოლიტიკას. თინეფქ გეჭოფეს დო ქიდეკინეს იფრიქია, მავერანაჰრი, სინდი, მაღრიბი დო ესპანეთი (ალ-ანდალუსია). ტერიტორიული ექსპანსიაშ პიკიშ ომაიანეფიშ სახალიფოს უკინებუდჷ დოხოლაფირო ვითაართი მილიონი კვადრატული კილომეტრიშ ტერიტორია. 750 წანას ომაიანეფი გეგთარაგვეს აბასიანეფქ დო ქუდარსხუეს აბასიანეფიშ სახალიფო. ომაიანეფიშ დინასტიაშ წჷმმარინაფალეფქ ქუდოსქიდეს ხვალე კორდობაშ მამართალეფო. თინეფიშ მართუალაშ ბორჯის, კორდობაშ საამიროქ გინირთჷ მოსოფელიშ შანულამი მენცარული, კულტურული დო ფილოსოფიური ცენტრო.

ომაიანეფიშ ხეშუულებაშ თუდო რდჷ  კაბეტი ტერიტორია მულტიეთნიკური დო მულტიკულტურული მახორობათ. მახორობაშ უმენტაშობას ქირსიანეფი წჷმარინუანდეს. ქირსიანეფს დო ურიეფს მუნეფიშ რელიგიური პრაქტიკაშ ნება უღუდეს, მარა გაფულენდეს ოგაფურს, ნამუსჷთ ჯოხოდჷ ჯიზია. ჯიზიას ვაგაფულენდეს მუსულმანეფი. მუსულმანეფი გაფულენდეს ოგაფურს ზაქათი. ომაიანეფიშ კარს ქირსიანეფს უკებუდეს შხვადოშხვა მაღალი პოსტეფი.

ხალიფეფიშ ერკებული
 ხალიფა  მართუალაშ პერიოდიდამასკოშ ხალიფეფი მუავია I  28 კვირკვე, 661 – 27 პირელი, 680 იაზიდ I  27 პირელი, 680 – 11 გერგობათუთა, 683 მუავია II  11 გერგობათუთა, 683 – მანგი, 684 მარვან I  მანგი, 684 – 12 პირელი, 685 აბდ ალ-მალიქი  12 პირელი, 685 – 8 გჷმათუთა, 705 ვალიდ I  8 გჷმათუთა, 705 – 23 ფურთუთა, 715 სულეიმან იბნ აბდ ალ-მალიქი  23 ფურთუთა, 715 – 22 ეკენია, 717 უმარ II  22 ეკენია, 717 – 4 ფურთუთა, 720 იაზიდ II  4 ფურთუთა, 720 – 26 ღურთუთა, 724 ჰიშამი  26 ღურთუთა, 724 – 6 ფურთუთა, 743 ვალიდ II  6 ფურთუთა, 743 – 17 პირელი, 744 იაზიდ III  17 პირელი, 744 – 4 გჷმათუთა, 744 იბრაჰიმ იბნ ალ-ვალიდი  4 გჷმათუთა, 744 – 4 ქირსეთუთა, 744 მარვან II იბნ მუჰამადი (მართუნდჷ ჰარანიშე)  4 ქირსეთუთა, 744 – 25 ღურთუთა, 750

ქოძირით თაშნეშე
 ომაიანეფიშ დინასტია
ლიტერატურა
 ენციკლოპედია ბრიტანიკა
 მოსოფელიშ ისტორიაშ ენციკლოპედია

კატეგორია:ომაიანეფიშ სახალიფო
კატეგორია:ომაიანეფი