რობერტ გრაბსი

რობერტ ჰოვარდ გრაბსი (ინგლ. Robert Howard Grubbs; დ. 27 ფურთუთა, 1942, მარშალი, კენტუკი, ააშ — ღ. 19 ქირსეთუთა, 2021, დუარტე, კალიფორნია, ააშ) — ამერიკალი ქიმიკოსი, კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტიშ პროფესორი. ოლეფინიშ მეტათეზისიშ პროცესიშ მენცარული რკვიებაშ გეშა გინოჩეს ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის 2005 წანას. გრაბსიქ პრემია მიპალუ ფრანგი ივ შოვენი დო ამერიკალი რიჩარდ შროკიწკჷმა ართო.

ბიოგრაფია
რობერტ გრაბსიქ დებადჷ 1942 წანაშ 27 ფურთუთას, კენტუკიშ შტატიშ მარშალიშ ოლქის. გურაფულენდჷ ფლორიდაშ უნივერსიტეტის. დუდშე დაინტერესებული რდჷ აგროქიმიათ. ფლორიდაშ უნივერსიტეტიშ პროფესორიშ მერლე ბატისტიშ ინიციატივათ,  გრაბსიქ ორგანული ქიმიაშ გურაფა ქიდიჭყჷ. 1963 წანას მიპალუ მენცარობაშ ბაკალავრიშ ხარისხი, 1965 წანას მაგისტრიშ ხარისხი. ფლორიდაშ უნივერსიტეტიშ უკულ გრაბსიქ გურაფა გაგინძორჷ კოლუმბიაშ უნივერსიტეტის, სოდეთ თხილუ ოდოქტორე დისერტაცია 1968 წანას, რონალდ ბრესლოუშ ხემანჯღვერობათ. გრაბსიქ 1968-1969 წანეფს იმუშუ სტენფორდიშ უნივერსიტეტის. 1969 წანას ომუშებუშა გინილჷ მიჩიგანიშ შტატიშ უნივერსიტიშა. 1969-1973 წანეფს რობერტ გრაბსი რდჷ ასისტენტ პროფესორი, 1973-1978 წანეფს ასოცირაფილი პროფესორი. 1975 წანას გრაბსიქ მიპალუ ალექსანდრე ჰუმბოლდტიშ სტიპენდია დო ოგურაფუშა დო ომუშებუშა მიდართჷ გერმანიაშ მაქს პლანკიშ ჯოხონობაშ ნოშქერიშ რკვიებაშ ინსტიტუტიშა. 1978 წანას გრაბსიქ მუშობა ქიდიჭყჷ კალიფორნიაშ ტექნოლოგიაშ ინსტიტუტის, სოდეთ რდჷ ქიმიაშ პროფესორი. რობერტ გრაბსიშ ომენცარე ინტერესეფიშ სფერო რდჷ: ორგანომეტალური ქიმია, სინთეტიკური ქიმია, გიშაკერზაფილო ახალი კატალისტეფიშ გოვითარაფა, ოლეფინიშ მეტათეზისიშო. 1998 წანას რობერტ გრაბსიქ პასადენას (კალიფორნია), დარსხუ კომპანია, ნამუთ გიშმაშქვანდჷ ოლეფინიშ კატალისტეფს. კომპანიაშ ჯოხოდვალა "მატერია" რდჷ. 2017 წანას მატერიაქ, კატალისტეფიშ ბიზნესი ქიმეჸიდჷ კომპანია Umicore-ს. 2021 წანაშე მატერიაშ მინჯე კომპანია ExxonMobil რე. რობერტ გრაბსი რდჷ შხვადოშხვა პრემიეფიშ დო ჯილდოეფიშ ლაურეატი. 2005 წანას მიპალუ ნობელიშ პრემია ქიმიაშ დარგის, 2000 წანას ბენჯამინ ფრანკლინიშ მენდალი, 2002 წანას ტოლმენიშ მენდალი დო არტურ კოუპიშ პრემია, 2005 წანას პაულ კარერიშ ორქოშ მენდალი. 2010 წანას გრაბსის ქიმიაშ ამერიკაშ ინსტიტუტიქ გინოჩჷ ორქოშ მენდალი. 2017 წანას გინოჩეს ირა რემზენიშ პრემია. რობერტ ჰოვარდ გრაბსი რდჷ ლონდონიშ ომაფე ჯარალუაშ, ამერიკაშ მენცარობეფიშ ერუანული აკადემიაშ, ამერიკაშ მენცარობეფიშ დო ხელუანობეფიშ აკადემიაშ, ინჟინერიაშ ერუანული აკადემიაშ დო შხვადოშხვა ომენცარე ინსტიტუტეფიშ დო ორგანიზაციეფიშ მაკათური. რობერტ გრაბსიქ ღურუ 2021 წანაშ 19 ქირსეთუთას, 79 წანერქ.

პუბლიკაციეფი
 Grubbs, Robert (2003). Handbook of Metathesis. Weinheim, Germany; Chichester, England: Wiley-VCH John Wiley distributor. ISBN 978-3-527-30616-9. OCLC 52485738.

რესურსეფი ინტერნეტის
 რობერტ გრაბსი Nobelprize.org-ის
 რობერტ გრაბსი ენციკლოპედია ბრიტანიკას

კატეგორია:ამერიკალეფი
კატეგორია:ამერიკალი ქიმიკოსეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ამერიკალი ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი
კატეგორია:ნობელიშ პრემიაშ ლაურეატეფი ქიმიაშ დარგის
კატეგორია:დუნაბადი 1942
კატეგორია:ნაღურა 2021