ჰაიტი (კოკი)

ჰაიტი (, , , Haiti , ტაინო „გვალათონა“, ესპ. La Española, ეპანიოლა) — სიკაბეტათ მაჟირა კოკი რე კაბეტი ანტილიშ კოკეფს შქას ვესტ-ინდოეთის, კარიბიშ ზუღას. კოკის ირთჷნა ჟირი ქიანა — ჰაიტი დო დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა. კოკის 1492 წანას მიოგორჷ ქრისტეფორე კოლუმბიქ დო თის გიოდჷ ჯოხო ესპანიოლა. კოლუმბიშ მაჟირა შარალუაშ ბორჯის თაქ დირსხჷ ახალი მოსოფელიშ პირველი ესპანური კოლონიაქ. კოკიშ ფართობი რე დოხოლაფირო 76,5 ვითოში კმ². მახორობა — 21 396 000 ადამიერი (2014)..

 ორთა 
კოკი იდვალუაფჷ, ბჟადალჸურე კუბაშ (ნამუშე გიშართილი რე ბორიამი საროტით) დო ბჟაეიოლჸურე პუერტო-რიკოშ (ნამუშე გიშართილი რე მონაშ საროტით შქას).

კოკიშ წყარპიჯი ძალამ დოწეწილი რე, უმენტაში ნორთი გვალათონა რე (ობჟათე-ბჟაეიოლი ნორთიშ მოხ), მუკი-მუკი ომძღჷ რაქეფი; ბჟადალაშე — გონავიშ დიდი ჸუჯი რე კჷნ თე კოხოდვალაშ კოკით. კოკიშ ნერჩის რე — კაინოზოური პერიოდიშ ვულკანური დო დონოლექი ქანეფი; დიხა იკათუანს ორქოს, ვარჩხილს, ლინჯის, რკინას, ქუაჯიმუს. კოკიშ რელიეფი გვალამი რე (თაურეშე მოჸურს ჯოხოდვალათ); ბჟადალშე ბჟაეიოლშე გჷნოზინდილი რე ოთხი გვალამი ქჷნდჷრი, ნამუეფშე უკაბეტაში რე — ცენტრალური კორდილიერა (კორდილიერა-სენტრალი) , სოდე იდვალუაფჷ ედომუშამი ვესტ-ინდოეთიშ უმაღალაში ჭურჭული — დუარტეშ პიჯი (3087 მ); თინა, მუჭოთ ჯოხოდვალაშე მოჸურსჷნ, კოკის ცენტრალურ ორენს იკენს დო ოორუე-ბჟადალი ნორთიშე გჷნოზინდილი რე დომინიკარეფიშ რესპუბიკაშ პბჟათე წყარპიჯიშა. კოკიშ ობჟათე ნორთის, სიბაოშ ლეხერიშ რზენიშ, ცენტრალური პლატოშ დო კულ-დე-საკიშ რღამილიშ გოხოლუას იდვალუაფჷ გეჸვენჯი ქჷნდჷრეფი — ოტი, სელი, სიერა-დე-ბაუროკო, ნამუთ კოკიშ ობჟათე წყარპიჯიშ მაჯგას რენა გჷნოზინდილი, თაშნეშე სიერა-დე-ნეიბა დო მატო. კოკიშ ოორუეშე — ოორუე ქჷნდჷრეფი (ცენტრალური კორდილიერეფიშ გაგჷნძორაფა), კორდილიერა-სეპტენტრიონალი (უმაჭალაშ ჭურჭული — 1249 მ.) დო ოშქაშე ზჷმაშ კორდილიერა-ორიენტალი (უმაღალაშ ჭურჭული — 701 მ.). კოკიშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე — ფართო რზენი რე.

კოკის შხირი რე დიხაშნწალუეფი.

წყარმალუეფი წყარხვეიანი რე, უმენტაშო მორჩილი სიგჷნძაში (უკაბეტაშ რე — არტიბონიტი კოკიშ ბჟადალაშე, იაკე-დელ-ნორტე კოკიშ ოორუეშე დო ოსამა კოკიშ ობჟათეშე). კოკის ანდა ტობა რე; არძაშე უკაბეტაში რე — ინოხვილირი ტობეფი რე ენრიკილიო დო სომატრი.

კოკიშ კლიმატი ტროპიკული პასატური რე; ბრელი ნოლექეფიშ მუდანობათ (ლამე სეზონი რე მანგიშე ქირსეთუთაშახ; ნოლექეფიშ ოშქაშეწანმოწანური მუდანობა ბორიამ ახრეფს — 2000 მმ-შახ, კოკიშ დინოხოლენ ლეხერეფს — 300—1000 მმ); მარაშინა-ეკენიანს კოკის შხირი რე წალიკონეფი.

კოკიშ ფლორა წჷმორინაფილი რე იროწვანე ტროპიკული ტყალეფით, სოდე ჩანს ანდაღებული გვარობაშ ჯალეფი (პალისანდრი, ბაყმიშ ჯა, პალმაშ შხვადოშხვა გვარობეფი დო თ.უ.); კორდილიერა-სენტრალიშ ახრეფს რე — ფიჭვამ-მანგარფურცელამი ტყალეფი; კოკიშ დინოხოლენ რაიონეფს უმენტაშო რე ფურცელამი ფურცელმაცჷმე ტყა დო ბართვონეფი. კოკიშ ფაუნა დაღარი რე ბჟაშუმუეფით (ფართოთ რე წჷმორინაფილი ხვალე სერიშ ჭუკეფი დო ქვერქუეფი); მახვამილაფარეფი ვა ხე. ანდანერი მაფურინჯეეფი დო ჭანდეფი რე. კოკის ხე ხვილარეფი დო ნიანგეფი.

 ოინტერესე ფაქტეფი 
სინანდულეს ჰაიტიშ დო დომინიკარეფიშ რესპუბლიკაშ მახორუეფს, თაშნეშე შხვა ქიანეფიშ უმენტაშობას, კოკიშა უჯოხონა ესპანიოლა, დო ვართ ჰაიტი.

 რესურსეფი ინტერნეტის 
 Hispaniola et le début de conquête espagnole au temps de Christophe Colomb  
 Google maps

სქოლიო

კატეგორია:ჰაიტი
კატეგორია:დომინიკარეფიშ რესპუბლიკა
კატეგორია:ჰაიტიშ გეოგრაფია
კატეგორია:დომინიკარეფიშ რესპუბლიკაშ გეოგრაფია
კატეგორია:ჰაიტიშ კოკეფი
კატეგორია:დომინიკარეფიშ რესპუბლიკაშ კოკეფი
კატეგორია:კოკეფიშ ერკებული ქიანეფიშ მეჯინათ
კატეგორია:ოორუე ამერიკაშ კოკეფი
კატეგორია:კაბეტი ანტილიშ კოკეფი
კატეგორია:კარიბიშ ზუღაშ კოკეფი