ტორონხაჯი

ტორონხაჯი () — ანდაწანიანი ჩანარი პოპოქიშობურეფიშ ფანიაშე. ბართვიშ სიმაღალა 0,5-3,5 მეტრიშახ ონჭუ. უღუ კიგა, ნარსხუამი ღერი, კუნტა დო ბირტყა პოპოქი, ფართოთ რე მოდვალირი. 

ჭყინტუ პოპოქის ოჭკომალო გიმირინუანა. მონდა ლაწკარი მაფურინჯეშ დო ჩხოლარიშ ჯგირი ოჩამური რე. თიში ოცადებელი ნარგუეფი რე უჩა ზუღაშ დო კასპიაშ ზუღაშ ობჟათე რაიონეფს, თაშნეშე მორჩილ აზიას.

 შანულობა დო გჷმორინაფა 
ტორონხაჯი — ძალამ ჯვეში კულტურული ჩანარი. რე თიშ მუნაჩემეფი, ნამჷ-და თე ჩანარი მოყუნდეს ეგვიპტეს დიო ხოლო ჩქ. ეე-შახ 2000 წანაშ კინოხ.{книга|автор =Vaughan J. C., Geissler C. A. |заглавие =The new Oxford book of food plants ||место =New York |издательство =Oxford University Press |год =2009|страницы =42 |страниц =249 |isbn =978-0-19-954946-7}}

ტორონხაჯიშ თასეფი იკათუანა 16—22% ცილეფს, 62%-შახ ნოშქერწყარეფს დო 8%-შახ ცჷმუეფს{книга|заглавие =Мир культурных растений. Справочник |ссылка =https://archive.org/details/isbn_5244004948 |ответственный =Баранов В. Д., Устименко Г. В. |место =М. |издательство =Мысль |год =1994 |страницы =59 |страниц = 381|isbn = 5-244-00494-8}}.

ტორონხაჯიშ ჭყინტი პოპოქეფს დო თასეფს გჷმირინუანა სუპეფს, კაკალეფს აკონსერვენა მუჭოთ წვანე ბარდონი. ხომლა თასიშე ინდოეთის აკეთენა ტორონხაჯიშ ქაშის (დჰალი), ტორონხაჯიშ ქვირს გჷმირინუანა შხვადოშხვანერ გიშაჭუალეფშო. კანკალე ქიანას ხვარენა თაშნეშე ჩანარიშ ჭყინტი გუმნაფალეფს დო ფურცელეფს, მარა შხირას ჩანარიშ წვანე მასას ორინჯიშ ოჩამალო გჷმირინუანა.

ლიტერატურა

რესურსეფი ინტერნეტის

 Decoding of the Pigeonpea (Arhar) Genome by Indian Scientists, Indian Council of Agricultural Research

 ICRISAT-led global team cracks pigeonpea genome , Indian Council of Agricultural Research
 Pigeonpea a wonder crop for women farmers in Rajasthan, India , Indian Council of Agricultural Research

კატეგორია:პოპოქიშობურეფი
კატეგორია:ტროპიკული მეურნალა