დიონ კასიუსი

დიონ კასიუსი (ბერძ. Δίων Κάσσιος, ლათ. Lucius Claudius Cassius Dio Cocceianus; დ. დოხოლაფირო 165 — ღ. დოხოლაფირო 235) — რომალი ისტორიკოსი დო სენატორი, "რომიშ ისტორია"-შ ავტორი.

დიონ კასიუსიქ დებადჷ ბითინიაშ ნოღა ნიკეას. დიდა ბერძენი ჸუნდჷ. დიონ კასიუსის მუში პოლიტიკური რინაშ გოძვენას უკინებუდჷ შხვადოშხვა პოსტეფი. იმპერატორი კომოდუსიშ ბორჯის რდჷ სენატორი. ლუციუს სეპტიმიუს სევერუსიშ ღურაშ უკულ, რდჷ სმირნაშ გუბერნატორი. დოხოლაფირო 205 წანას გინირთჷ კონსულო. თაშნეშე მუშენდჷ პროკონსულო აფრიკას დო პანონიას. იმპერატორი ალექსანდრე სევერუსიქ 229 წანას დიონი კინ ქუდანიშნჷ კონსულო. რინაშ ეკონია წანეფს დიონ კასიუსიქ ბითინიაშა დირთჷ, სოდეთ დოღურე დოხოლაფირო 235 წანას.

დიონ კასიუსი რე ავტორი მონუმენტური ნახანდიშ "რომიშ ისტორია", ნამუთ იკათუანს 80 წინგის დო ჭარილიე ბერძენული ნინაშა. კასიუსი ვითი წანაშ გოძვენას შაყარანდჷ ინფორმაციეფს, წყუეფს, დოკუმენტური მასალას დო უკულ 12 წანას ჭარუნდჷ რომიშ ისტორიას. წინგი ეთმოჭარუნს რომიშ 1,400 წანიანი პერიოდის. იჭყაფჷ მითოლოგიური თხობელუეფით, ენეასიშ იტალიაშა მულათჷ. წინგის მოჩამილი რე რომიშ დორსხუაფა (ჯვ.წ. 753 წანა), რომიშ რესპუბლიკაშ ფორმირაფა (ჯვ.წ. 509), იმპერიაშ დორსხუაფა (ჯვ.წ. 27). წინგი ითებუ იმპერატორი ალექსანდრე სევერუსიშ მართუალათ.

კასიუსიშ რომიშ ისტორიაშ ბრელი ნორთიქ ჩქინი ბორჯიშა თელო მაჭირინუ, მარა კანკალე ნორთიშე ხვალე ფრაგმენტეფი რე ასქილადირი.

რომიშ ისტორიას კაბეტი შანულობა უღჷ საქორთუოშ ისტორიაშ რკვიებეფიშო ხოლო.

აკოდგინალუა
რომიშ ისტორიაშ წინგეფი 
 წინგი  ეჭარუა 1 რომიშ დორსხუაფა 2 რომიშ შკვითი ლეგენდარული მაფა დო მონარქიაშ გინორაგვაფა, რესპუბლიკაშა გინულა 3 რომიშ რესპუბლიკაშ ორდოიანი პერიოდი 4 დინახალენი კონფლიქტი პლებეეფს დო პატრიციეფს შქას, რომიშ დიქტატორიშ პოსტიშ დორსხუაფა 5 პლებეეფიშ დო პატრიციეფიშ პოლიტიკური ლჷმა, რომიშ ლჷმეფი ვოლსკეფიწკჷმა, ეტრუსკეფიწკჷმა, ეკვეფიწკჷმა დო საბინეფიწკჷმა, კორიოლანუსიშ გითოჩამა. ვითოჟირი ტაბულაშ კანონეფი 6კონსულური ტრიბუნიშ დო ცენზორიშ პოსტეფიშ დორსხუაფა. ლჷმეფი ეტრუსკეფიწკჷმა, ფალისკეფიწკჷმა დო ვეიწკჷმა 7 ლჷმეფი გალეფიწკჷმა დო ლათინეფიწკჷმა. კამილუსიშ დიქტატორობა 8ლჷმეფი სამნიტეფიწკჷმა დო კაპუაწკჷმა. ტრიბუნეფქ ხარხის ვალეფი გუნულეს 9 ლჷმეფი ტარანტოწკჷმა დო ეპიროსიწკჷმა. ეპიროსის მართუნდჷ მაფა პიროსი ეპიროსალი 10 რომი ორჯგინანს ტარენტოს დო ეპიროსის 11მაართა პუნიკური ლჷმა. რომიშ ფლოტიშ დორსხუაფა 12რომიშ გომორძგუა მაართა პუნიკური ლჷმას. რომიშ ლჷმეფი გალეფიწკჷმა, ფალისკეფიწკჷმა, ლიგურიაწკჷმა, კორსიკაწკჷმა დო სარდინიაწკჷმა. რომი იჭყანს ბერძენული საქვარეფიშა ინტერვენციას  13მაჟირა პუნიკური ლჷმაშ დოჭყაფა 14მაჟირა პუნიკური ლჷმა, კვინტუს ფაბიუს მაქსიმუსიშ დიქტატორობა  15მაჟირა პუნიკური ლჷმაშ გაგინძორაფა. კანეშ ლჷმა. რომი ეთმეჭოფუნს კაპუას. არქიმედეშ ღურა 16მაჟირა პუნიკური ლჷმაშ გაგინძორაფა. სციპიონი ესპანეთის 17 მაჟირა პუნიკური ლჷმაშ დათებუ დო რომიშ გომორძგუა  18ლჷმა ფილიპე V მაკედონარიწკჷმა, კინოსკეფალეშ ლჷმა. კატონი დო თიში ჭარალუა 19ლჷმა ანტიოქიწკჷმა. ჰანიბალიშ ღურა 20ლჷმა დალმაციაწკჷმა. პოლიტიკური ურთიართობა როდოსიწკჷმა, კაპადოკიაწკჷმა დო ეგვიპტეწკჷმა 21მასუმა პუნიკური ლჷმა. კართაგენიშ დო კორინთიშ მოჯალაგუა 22‑29ბაკქანალიაშ სკანდალი. ლჷმეფი ესპანეთის, ლჷმეფი კიმბრეფიწკჷმა დო მარსიალეფიწკჷმა. დისკუსია ტიბერიუს გრაკქუსიშ გეშა 30‑35მითრიდატული ლჷმეფიშ დოჭყაფა. რომიშ ომენოღალე ლჷმა ჯვ.წ. 83–82 წანეფს 36სომეხური ოურდუმე კამპანიეფი. პომპეუსიშ ლჷმა პირატეფიწკჷმა 37გნეუს პომპეუს მაგნუსიშ კარიერა. ოურდუმე კამპანიეფი იბერიას, სირიაშ დო ფინიკიაშ ანექსია დო მაართა ტრიუმვირატი (კრასუსი, იულიუს კეისარი, პომპეუსი) 38 ციცერონიშ გინოხორაფა. იულიუს კეისარიშ მაართა კონსულობა 39გალიური ლჷმეფიშ გაგინძორაფა. იულიუს კეისარიშ მიშულა ბრიტანეთიშა 40გალიური ლჷმეფიშ გაგინძორაფა. კეისარიშ მაჟირა მიშულა ბრიტანეთიშა. კრასუსიშ ჸვილუა. კონფლიქტი იჭყაფჷ კეისარიშ დო პომპეუსიშ შქას 41 კეისარი გინმოკვათჷნს რუბიკონს. დირაქიუმიშ ლჷმა, ფარსალოსიშ ლჷმა, პომპეუსიშ მარცხი 42 პომპეუსიშ ღურა 43 კეისარი ორჯგინანს სციპიონს დო გნეუს პომპეუს უკულაშის. კეისარიშ ტრიუმფი. კეისარიშ ფორუმიშ პროექტიშ დოჭყაფა. იულიუსიშ კალენდარიშ რეფორმა 44კეისარიშ კულტი. კეისარიშ ჸვილუა 45იულიუს კეისარიშ მონძე ოქტავიანე. თიში დოხასიათაფა. მაჟირა ტრიუმვირატი (ოქტავიანე, მარკუს ანტონიუსი, ლეპიდუსი) 46ოქტავიანე ორჯგინანს ანტონიუსის 47 მასუმა ტრიუმვირატიშ ხეშულობა. ფილიპიშ ლჷმა. ბრუტუსიშ დო კასიუსიშ მარცხი 48მასუმა ტრიუმვირატი. ოქტავიანე დო ანტონიუსი ორჯგინანა სექსტუს პომპეუსის 49ოქტავიანე ორჯგინანს სექსტუს პომპეუსის, თაშნეშე არმიას დო ხეშულობას გილმანწყუნს ლეპიდუსის. ანტონიუსიშ მარცხი პართიალეფიწკჷმა. ოქტავიანე ეთმეჭოფუნს პანონიას. მავრიტანიაშ მიშულა რომიშ აკოდგინალუაშა 50ოქტავიანე დო ანტონიუსი ოლჷმუნა ართიანს. აქციუმიშ ლჷმა დო ოქტავიანეშ გომორძგუა  51ანტონიუსი დო კლეოპატრა. ანტონიუსი იჸვილუნს დუდის. ოქტავიანე ეთმეჭოფუნს ეგვიპტეს  52ოქტავიანე ინწყუაფუ რომიშ ხვალახე მამართალო  53ოქტავიანე გინმირთუ რომიშ ხვალახე მამართალო. იმპერიული პერიოდიშ დოჭყაფა 54ოქტავიანე ავგუსტუსიშ ხეშულობაშ კონსოლიდაცია.  55ოქტავიანეს უღურუ ჟირი ახალნორდი მონძე. ანტონიუსიშ ალმასქუშ ლივია დრუზილაშ გოლინაშ გოფართინაფა  56ოქტავიანე ავგუსტუსიშ ღურა 57ტიბერიუსიშ იმპერატორობა. თიში მართუალაშ დოხასიათაფა. დრუსუსიშ ღურა 58სეიანუსიშ კარიერა. ტიბერიუსიშ ხეშულობაშ კონსოლიდაცია. ტიბერიუსიშ ღურა 59გაიუს კეისარი, კალიგულა 60-61კლავდიუსიშ იმპერატორობა. ბრიტანეთიშ ოკუპაცია. კლავდიუსიშ ღურა (წამალანს მუში ალმასქუ აგრიპინა). იმპერატორო გინმირთუ ნერონი 62აგრიპინაშ ღურა. ბოუდიკაშ არყება, რომიშ დიდი დაჩხირი. გნეუს დომიციუს კორბულონი ეთმეჭოფუნს სომხეთის. სენეკაშ სუიციდი 63ნერონიშ სუიციდი. ვესპასიანე იჭყანს იუდეარეფიშ მაართა ლჷმას. გალბაშ დო ოტონიშ კუნტა მართუალა 64ვიტელიუსიშ იმპერატორობა  65ვესპასიანეშ ხეშულობა. ვესპასიანეშ სქუა ტიტუსი ეთმეჭოფუნს იერუსალიმს, იმორძგვენს მაართა იუდეარეფიშ ლჷმას 66ვესპასიანეშ ღურაშ უკულ, იმპერატორიშ ხვისტაშა ეშმურს ტიტუსი. ვულკანი ვეზუვიშ ეშაგორგოთი დო პომპეიშ მოჯალაგუა 67დომიციანეშ მართუალა დო თიში დოხასიათაფა  68ნერვაშ კუნტა მართუალა. ტრაიანეშ მართუალა. რომიშ გომორძგუა დაკიური ლჷმეფს. რომიშ ოურდუმე კამპანიეფი სომხეთის დო პართიას. მუთმოხვადუ კაბეტი დიხაშნწალუა ანტიოქიას. ტრაიანეშ ღურა 69იმპერატორიშ ხვისტაშა ეშმურს ტრაიანეშ სქუალაფირი ადრიანე. ადრიანეშ დოხასიათაფა. ბარ-კოხბაშ არყებაშ მარცხი. ადრიანეშ ლახარა დო ღურა 70ანტონინუს პიუსიშ იმპერატორობა  71მარკუს ავრელიუსიშ იმპერატორობა . ლჷმეფი სომხეთის.  72ლჷმეფი მარკომანეფიწკჷმა დო იაზიგეფიწკჷმა. კასიუსიშ არყება სირიას. მარკუს ავრელიუსიშ დოხასიათაფა  73მარკუს ავრელიუსიშ სქუაშ კომოდუსიშ იმპერატორობა. კომოდუსიშ ჸვილუა 74პერტინაქსი დო თიში ჸვილუა. დიდიუს იულიანუსი დო თიში ჸვილუა 75ლუციუს სეპტიმიუს სევერუსიშ იმპერატორობა  76 სევერუსი ორჯგინანს ალბინუსის. ლჷმეფი კალედონიას  77ვეზუვიშ ეშაგორგოთი. სევერუსიშ ღურა 78კარაკალაშ იმპერატორობა დო თიში ლჷმეფი. ალექსანდრიალეფიშ მასიური ჸვილუა 79მაკრინუსიშ ხეშულობა. მაკრინუსიშ პოლიტიკა ომენოღალე ლჷმეფს. მაკრინუსის გითმარაგუანს ჰელიოგაბალუსი 80ჰელიოგაბალუსიშ ხეშულობა დო გინორაგვაფა. იმპერატორიშ ხვისტაშა ეშმურს ალექსანდრე სევერუსი

ლიტერატურა
 Millar, Fergus (1964). A Study of Cassius Dio. Clarendon Press.
 Lange, Carsten Hjort; Madsen, Jesper Majborm, eds. (2016). Cassius Dio: Greek Intellectual and Roman Politician.

რესურსეფი ინტერნეტის
 ენციკლოპედია ბრიტანიკა

კატეგორია:რომალეფი
კატეგორია:რომალი ისტორიკოსეფი
კატეგორია:რომალი სენატორეფი
კატეგორია:რომალი კონსულეფი
კატეგორია:დუნაბადი 165
კატეგორია:ნაღურა 235