ცარი

ცარი (რუს. царь, ბულგ. цар, სერბ. цар) — ზიტყვაშ ფართო სმებათ შანენს სახენწჷფოშ ართპიჯულ მამართალს. თიმა მონარქიშ ტიტული რე. XIX ოშწანურაშ რუსულ ისტორიოგრაფიას თე ტიტული კანკალეშა იმპერატორიშ სინონიმოთ გიმირინუაფუდჷ. სამანგ.: ცარი უჯოხოდეს მაკედონიაშ დო ბულგარეთიშ მეფეფშა, იაპონიაშ დო ჯვეში რომიშ იმპერატორეფშა.

ზიტყვაშ ინწრო სმებათ „ცარი“ (მოურს ლათ. Caesar, რუს. Цезарь-შე) რუსი მონარქეფიშ თარი ტიტული რდჷ 1547-1721 წანეფს.

„ცარი“ რდჷ თაშნეშე ბულგარეთიშ (893-1014, 1085-1396, 1908-1946) დო სერბეთიშ (1346-1371) მართუალაშ ოფიციალური ტიტული.

1547 წანაშახ მოსკოვიშ სახენწჷფოს დუდენდჷ დიდი კნიაზი. ტიტული „ცარი“, მუჭოთ შხვა რუს კნიაზეფშა უზენაშალაშ სიმბოლო მაართაშე მიღჷ ივანე კონწარქ. „ცარიშ“ ტიტულით რუსი მონარქეფი ღოზის უსვანდეს თინეფიშ ბჟაეიოლ რომიშ იმპერიაშ იმპერატორეფიშ „მონძალას“. 

1721 წანას პეტრე I-ქ მუშ თარ ტიტულო იმპერატორიE ტიტული მიღჷ. ვაოფიციალურო, კათეფიშ მასეფს ტიტული „ცარი“ აგჷნძორენდჷ გჷმორინაფას 1917 წანაშ ფურთუთაშახ.

ცარიშ ფანიაშ ტიტულეფუ
 ცარიცა (Царица) — ცარიშ ალმასქუ ვარ-და მამართალი ოსური.
 ცესარევიჩი (Цесаревич) — ქომოლი მონძე. რსული ტიტული რე «მონძე ცესარევიჩი» (Наследник Цесаревич).
 ცარევიჩი (Царевич) — ცარიშ ვარ-და ცარიცაშ ქომოლსქუა. გიმირინუაფუდჷ თაშნეშე მოთალეფშოთ.
 ცარევნა (Царевна) — ცარიშ ვარ-და ცარიცაშ ცირასქუა.
 ცესარევნა (Цесаревна) — ცესარევიჩიშ ალმასქუ.

ქოძირით თაშნეშე
რუსეთიშ ცარეფიშ ერკებული
ცარიზმი

 ლიტერატურა 
 John V.A. Fine, Jr., The Early Medieval Balkans, Ann Arbor, 1983
 John V.A. Fine, Jr., The Late Medieval Balkans, Ann Arbor, 1987
 Robert O. Crummey, The Formation of Muscovy 1304–1613, New York, 1987
 David Warnes, Chronicle of the Russian Tsars, London, 1999
 Matthew Lang (Editor),  The Chronicle - $10 Very Cheap, Sydney, 2009/10

 რესურსეფი ინტერნეტის 
 Detailed List of Roman and Byzantine Rulers 
 Detailed List of Bulgarian Rulers 
 Detailed List of Russian Rulers 
 Detailed List of Serbian Rulers 
 Detailed List of Georgian Rulers 
 The entry on tsar 

კატეგორია:წოდებეფი
კატეგორია:ტიტულეფი