ფიყჰი

ფიყჰი (; გაგება) — ისლამური სამართალი.
ფიყჰიშ ნორთეფი
ფიყჰი გეჸვენჯი ჟირ ნორთო ირთუ:
 ფიყჰ ალ–'იბადათ (; დუდიშ დიხაშა დოჩანაფაშ ფიყჰი), ნამუთ იკათუანს ადამიერიშ დო ღორონთიშ ურთიართობაშ ოკითხირეეფს.Ибада  Али-заде, А. А.; 2007
 ფიყჰ ალ–მუ'ამალათ (; ფიყჰი ადამიერულ საქმეეფწკჷმა მერსხილი), თაქ მოჸონაფილი რე ირფელი დოსქილადირი,Муамала  Али-заде, А. А.; 2007 მორო კანაკლეშა თაურეშე გიშმართჷნა გურგინუაშ (; ფიყჰ ალ–მუნაქაჰათ) დო საჯეფიშ (; ფიყჰ ალ–'უყუბათ) ოკითხირეეფს.Укуба  Али-заде, А. А.; 2007

ფიყჰიშ გემაჸვენჯობეფი

ისლამური სამართალი ნებას ირზენს არზეფიშ შხვადოშხვარობაშ რსებას ფიყჰ ალ–მუ'ამალაათის. თაურეშე გიშნაველი რსებენს მაზჰაბებფი, ნამუეფით ცადენა ართიანიშ კანონიარაფას. სამანგათ ისლამიშ თარ გემაჸვენჯობას, სუნიტურ ისლამს ხუთი მოქიმინჯე რე – ჰანაფი, მალიქი, შაფი'ი, ჰანბალი, ზაჰირი დო ოთხი ისტორიული – ავზა'ი, ლაისი, საური დო ჯარირი – მაზჰაბი. თინეფი ართიანშე გინორთელი რენა სამართალობური ოკითხირეეფწკჷმა მერინაშ დო პრობლემაშ გინოჭკირუაშ მეთოდოლოგიათ. თინეფი კანკალეშა შხვადოშხვა წყუეფს მიხვარუანა ნამდგაინი სამართალობური კაზუსიშ გინაჭკირალო დო შილებე თინეფიშ გჷნოჭყვიდირეფქ გინორთელ ორდასჷნ.Мазхаб  Али-заде, А. А.; 2007

ფიყჰიშ წყუეფი
ფიყჰიშ უმაართაში წყუეფი რე ყურანი დო სუნნა. უკული მაზჰაბიშ მეთოდოლოგიაშ მეჯინათ, მოურს შხვადოშხვა ოკითხირეეფი, თიჯგურა სამართალობური ოკითხირეეფიშ გჷნაჭყვიდირალო, ნამუთ ყურანს დო სუნას კონკრეტულო ვა რე მეწურაფილინ. სამანგათ, თეჯგურა შილებე ორდას ყიასი – ანალოგიური სხუნუა, ვარდა იჯმა'ი – მუსლიმეფიშ ოართე აპიჯალა.

საქვარეფიშ კატეგორიზაცია
ფიყჰის ირ ადამიერული საქვარი დორთილი რე კატეგორიეფო,მუჭომით რე:
 ფარდი () — ოვლადვალე ყურანიშ ოსხირშა, სამანგათ ხვამა. თიშ რსულებაშ გეშა ჯილდო რე, გარძახ ურსულებუაფაშ გეშა – საჯი (თექიანური ვარდა თიქიანური).Фард  Али-заде, А. А.; 2007
 ვაჯიბი () — ოვალდვალე სუნაშ ოსხლირშა, სამანგათ ბჟაკეშ გოტება. თიშ რსულებაშ გეშა ჯილდო რე, გარძახ ურსულებუაფაშ გეშა – საჯი.Ваджиб  Али-заде, А. А.; 2007
 მუსთაჰაბბი () — მოსაწონი ქციება, სამანგათ კიბირეფიშ წიმინდუა მისვაქით. თიშ რსულებაშ გეშა ჯილდო რე, გარძახ ურსულებუაფაშ გეშა საჯის ვეთოლიშწორენს.Мустахаб  Али-заде, А. А.; 2007
 მუბაჰი () — ნეიტრალური ქციება, სამანგათ გილულა. თინაშე ვართ ჯილდო რე დო ვართ საჯი.Мубах  Али-заде, А. А.; 2007
 მაქრუჰი () — ოწონებელი, გაჯოგალი ქციება. სამანგათ, ჩხოლარიშ ჸვილუა შხვა ცხოლარეფიშ თოლიშ წოხოლე. თიშე დუდიშ მოკინება ჯილდო რე, მმარა თიშ კეთება საჯის ვეთოლიშწორენს.Макрух  Али-заде, А. А.; 2007
თე ოთხი კატეგორია ჰალალ () ნებამეჩამილ საქვარეფშა მიშმურს.Халал  Али-заде, А. А.; 2007
 ჰარამი () — ვაშინერევული ქციება, სამანგათ ხირუა. ნამუშ ქიმინუაშ შვანს ადამიერს საჯი (თექიანური ვარდა თიქიანური) ომურქუ.Харам  Али-заде, А. А.; 2007

სქოლიო

კატეგორია:ისლამი
კატეგორია:სამართალი