ქუვეითი

ქუვეითი (  ვარ-და ; ოფიციალურო ქუვეითიშ სახენწჷფო (, ) — სახენწჷფო ბჟადალ აზიას დო გეოპოლიტიკური რეგიონს, ნამუთ ჩინებული რე მუჭოთ არხო ბჟაეიოლი. იდვალუაფუ არაბეთიშ ჩქონიშ ოორუე მუხურს სპარსეთიშ ჸუჯიშ დუდს, სოდე ოორუეშე უხურგანს ერაყი დო ობჟათეშე — საუდიშ არაბეთი. ქიანაშ წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷნძა მეხოლაფირო  რე, თაშნეშე ქუვეითის ოზუღე ხურგი უღჷ ირანწკჷმა სპარსეთიშ ჸუჯიშით. ქუვეითი რე ნოღა-სახენწჷფო,El-Katiri, Laura, Bassam Fattouh and Paul Segal. 2011 Anatomy of an oil-based welfare state: rent distribution in Kuwait. Kuwait City: Kuwait Programme on Development, Governance and Globalisation in the Gulf States  სოდე ქიანაშ მახორობაშ უმენტაშობა ოხორანს ნანანოღა დო უკაბეტაში ნოღა ელ-ქუვეითიშ აგლომერაციას. 2024 წანაშ დგომარობათ, ქუვეითიშ მახორობა აკმადგინანს 4.82 მილიონ ადამიერს, თინეფშე 1.53 მილიონი რე ქუვეითიშ მენმოღალე, მუჟანსჷ 3.29 მილიონი — 100-შე უმოსი შხვა ქიანაშ მენმოღალე რე. ქუვეითი მოსოფელს მასუმა აბანს იკენს შხვაშ თური მენმოღალეეფიშ მუდანობათ მუნეფიშ მახორობაშ პროცენტული ელაზჷმაფათ, სოდე მახორობაშ ედომუშამი მუდანობაშე ქიანაშ მენმოღალეეფი რენა 30%-შე მერკე.UN_MigrantStockTotal_2019

თეხანური ქუვეითიშ ტერიტორია ადამიერეფით დოხორელი რდჷ დიო ხოლო ჯვეში ბორჯიშე, კერზოთ თიში სტრატეგიული დვალაუშ გეშა სპარსეთიშ ჸუჯიშ დუდს, წყარმალურეფი ტიგროსიშ დო ევფრატიშ ინოკათაფუშ გოხოლუას. XVIII ოშწანურაშ დაჭყაფუს, ასეიანი ქუვეითიშ ტერიტორია ბანი ხალიდიშ კლანიშ გამაგალაშ გიმე რდჷ; უკული ტერიტორია ჩინებული რდჷ მუჭოთ ქუვეითიშ საშეიხო დო 1899 წანას — ბრიტანეთიშ პროტექტორატი. 1938 წანას, ნაფთობიშ ოზირუეფიშ მეგორუაშახ, ასეიანი ქუვეითიშ ტერიტორიას რეგიონალური ოვაჭრე ონიშოლი რდჷ. გოართოიანაფილი ომაფეწკჷმა პროტექტორატიშ აპიჯალეფქ 1961 წანაშ მანგის გეთუ, მუჟანსჷთ ქუვეითიქ ოფიციალურო ზოხორინელი სახენწჷფოთ გჷნირთუნ.

1946 წანაშე 1982 წანაშახ, ქუვეითის მასშტაბური მოდერნიზაცია მიშჷ, ნამუთ თარო ნაფთობიშ მოპალუაშე მენაღებუ მიშნაველს გერსხუდჷ. 1980-იან წანეფს ქუვეითი გეოპოლიტიკური ვაასტაბილურალაშ დო საფონდო ბირჟაშ ეშანთხაფაშ უკული ეკონომიკური კრიზისის რდჷ. ირან-ერაყიშ ლჷმაშ მალობაშის, ქუვეითიშით ერაყიშა ფინანსური ალარჷნაშ შედეგო, ქუვეითის პრო-ირანული გენთხაფეფქ მოხვადჷ. 1990 წანას, ნაფთობიშ მოპალუაწკჷმა მერსხილი დებეფიშ უკული, ქუვეითიშ სახენწჷფოს ერაყიქ გემნაკათჷ, მარიონეტული რეჟიმი ქუდარჷნუ დო უკული სადამ ჰუსეინიშ დუდალათ ერაყიქ ანექსია იქჷ. ქუვეითიშ ერაყიშე ოკუპაციაქ 1991 წანაშ 26 ფურთუთას გეთჷ, თიშ უკული, მუთ ააშ-შ დო საუდიშ არაბეთიშ დუდელი ერეფოშქაშე კოალიციაქ ერაყიშ ნძალეფი ქიანაშე გეგშარაჸუ სპარსეთიშ ჸუჯიშ ლჷმაშ მალობაშის."OPEC pressures Kuwait to moderate quota demand", New Straits Times, 7 June 1989 

სპარსეთიშ ჸუჯიშ შხვა არაბული ქიანეფიშ მოგვენო, ქუვეითი რე საამირო; ამირა რე სახენწჷფოშ მადუდე, გამაგე ფანია ალ საბაჰი ქიანაშ პოლიტიკურ სისტემას დომინირენს. ქუვეითიშ ოფიციალური სახენწფო რელიგია რე ისლამი, კერზოთ სუნიტური ისლამიშ მალიქიტეფიშ სკოლა. ქუვეითი რე მაღალმიშნაველამი ეკონომიკა, ნამუსთ მოსოფელს მაამშვა უკაბეტაში ნაფთობიშ ოზირუე უღჷნ. ქუვეითი მერჩქინელი რე პიონერო რეგიონს ხელუანობას დო პოპულარულ კულტურას დო შხირას მიშინუანა მუჭოთ „სპარსეთიშ ჸუჯიშ ჰოლივუდი“; ქიანაქ გაჭყჷ თეხანური ხელუანობაშ ჯვეშობური ყარაფი არაბეთიშ ჩქონს დო ჩინებული რე რეგიონიშ მაჸვენჯი ხანტუეფით. ქუვეითური პოპულარული კულტურაშ თეატრი, რადიო, მუსიკა დო სატელევიზიო სერიალეფი სპარსეთიშ ჸუჯიშ არაბული ქიანეფიშ წოროხანდაშ სხუნუშ მეძობელ ქიანეფშა რე ექსპორტირებული. ქუვეითი თე ეკონია ორგანიზაციაშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი რე, თაშნეშე ოკათუ გეჸვენჯი ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფს: გოერო, არაბული ქიანეფიშ ლიგა დო OPEC.

ეტიმოლოგია
ჯოხოდვალა „ქუვეითი“ მოურს  ქუვეითური არაბული ზიტყვაშ  ( ვარ-და ) დაკუნტარებული ფორმაშე, ნამუთ შანენს „წყარპიჯწკჷმა აკოგაფილი ჯიხას“. 1961 წანაშე ქიანაშ ოფიციალური ჯოხოდვალა რე „ქუვეითიშ სახენწჷფო“.

 მონძალა 
ელ-ქუვეითი (პარლამენტი, აკოცჷმილი ერუანული მუზეუმი, ტარეკ რაჯაბიშ მუზეუმი), ალ-ჯაჰრა (რედ ფორტი, რჩქინელი რე 1920 წანაშ ეშაკილუაშ გეშა).

 ლიტერატურა 

 რესურსეფი ინტერნეტის 

 Kuwait Information Portal 
 Kuwait Social Networking 
 Kuwait Free Classifieds and Business Directory 
 Country Profile

 სქოლიო 

*
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:არხო ბჟაეიოლიშ ქიანეფი
კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი