ლიბანი

ლიბანი, ოფიციალურო ლიბანიშ რესპუბლიკა, — სახენწჷფო ლევანტიშ რეგიონს, ბჟადალ აზიას. იდვალუაფუ სქირონაშქა ზუღაშ ღანჩოშ დო არაბეთიშ ჩქონიშ აკართაფუს,ოორუეშე დო ბჟაეიოლშე უხურგანს სირია, ობჟათეშე — ისრაელი დო ბჟადალშე ომძღჷ სქირონაშქა ზუღა; კვიპროსი იდვალუაფუ ქიანაშ წყარპიჯიშე კუნტა მეძენას. ლიბანიშ მახორობაშ მუდანობა ხუთი მილიონშე უმოსი, ფართობი — 10 452 კმ2. ბეირუთი — ქიანაშ ნანანოღა დო უკაბტეში ნოღა რე.

ლიბანს ადამიერიშ ხორუეფი ითარიღებუ ჯვ. წ. 5000 წანათ. ჯვ. წ. 200 წანაშე ჯვ. წ. 539 წანაშახ, სქირონაშქა ზუღაშ ღანჩოს მადვალუ ოზუღე ცივილიზაციაშ, ფინიკიაშ ნორთი რდჷ. ჯვ. წ. 64 წანას. რეგიონქ გენშართჷ რომიშ იმპერიაშ აკოდგინალუაშა, უკული — ბიზანტიაშ იმპერიაშა. მაშკვითა ოშწანურაშ უკული, შხვადოშხვა ისლამური სახალიფოშ კონტროლიშ გინე რდჷ, თინეფს შქას: რაშიდუნეფი, ომაიანეფიშ დო აბასიანეფიშ სახალიფოეფი. XI ოშწანურას გიჭყჷ ქირსიანი ჯვაროსანეფიშ სახენწჷფოეფქ, ნამუეფქჷთ აიუბიდეფიშ დო მამლუქეფიშ მენტებეფით ქჷდანთხეს. XV ოშწანურაშ დაჭყაფუს ლიბანქ ოსმალეთიშ იმპერიაშ კონტროლშა გეგნორთჷ. ოსმალეთიშ სულთანი აბდულმეჯიდ I-იშ გამაგალაშ ბორჯის, ტანზიმატიშ რეფორმეფიშ დინახალე, გიჭყჷ პირველი ლიბანური პროტო სახენწჷფოქ — გვალა ლიბანიშ მუტასარიფატი, მუჭოთ მარონიტი ქირსიანეფიშ ორენი. 

პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშ შედეგო ოსმალეთიშ იმპერიაშ აკოცჷმათ, ლიბანქ გჷნირთუ სირიაშ დო ლიბანიშ სამანდატო ტეროტრიათ, ნამუსჷთ გამაგენდჷ საფრანგეთი, ნამუქჷთ გაჭყჷ კაბეტი ლიბანი. 1943 წანაშო, ლიბანქ ზოხორინალა მიპალჷ დუდიშული საფრანგეთიშე დო გეგმაქიმინჷ კონფესიონალური გამაგალაშ უნიკალური ფორმა, ნამუშ ბორჯისჷთ სახენწჷფოშ თარი რელიგიური ბუნეფქ მიღეს გოთანჯილი პოლიტიკური ხემანჭუაფეფი. ახალი ლიბანური სახენწჷფო ელაზჷმაფათ სტაბილური რდჷ, მარა საბოლათ თე ირფელქ აკოციუ ლიბანიშ ომენოღალე ლჷმაშ (1975–1990) დოჭყაფთ. თაშნეშე ლიბანი ჟირშა რდჷ ოურდუმე ოკუპაციაშ გიმე: 1967 წანაშე 2005 წანაშახ სირიაშით დო 1985 წანაშე 2000 წანაშახ ისრაელიშით. ქიანას ისრაელწკჷმა ანდა კონფლიქტი უღუდჷ, ნამუეფშე მიმალი ლჷმა ისრაელიშ მაანთხა მინოკათუა რე 1978 წანაშე.

ლიბანი რე წუმმაძინე ქიანა, ნამუთ ადამიერიშ გოვითარაფაშ ინდექსის 112-ა აბანს იკენს. იკლასიფიცირებუ, მუჭოთ ოშქაშე მაღალი მიშანველიშ მოღვენი სახენწჷფო. ლიბანიშ ლიკვიდურობაშ კრიზისიქ ართამერუანული კორუფციაქ დო თიჯგურა კატასტროფეფქ, ნამუეფჷთ რდჷ 2020 წანას ბეირუთისჷნ, დაჩქარჷ ლიბანური ვალუტაშ გაფარჩაკება დო გეგმიჭანჷ პოლიტიკური ვასტაბილურალა, რესურსეფიშ უბაღერობა, უმუშერობაშ დო სიდაღარაშ მაღალი დონე. მოსოფელიშ ბანკიქ ლიბანიშ ეკონომიკური კრიზისი გოთანჯჷ, მუჭოთ მოსოფელს XIX ოშწანურაშე არძაშე უსერიოზულაში. ქიანაშ მორჩილი ზჷმაშ უმკუჯინალო,ლიბანური კულტურა ჩინებული რე მუჭო არაბული ოქიანუს, თეშ ედომუშამი მოსოფელს, უპირველაშე კაბეტი დო გაულამი ლიბანური დიასპორაშ ჭყოლოფუათ.Abdelhady, Dalia. The Lebanese Diaspora: The Arab Immigrant Experience in Montreal, New York, and Paris. NYU Press, 2011, page 130 ლიბანი რე გოეროშ დო არაბული ლიგაშ ართ-ართი დჷმარსხუაფალი სახენწჷფო, თაშნეშე რე გეჸვენჯი ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფიშ მაკათური: უგინობირაფუობაშ ყარაფი, ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია, ფრანკოფონია დო ბუნა 77.

 რესურსეფი ინტერნეტის 

 UNESCO - მოსოფელიშ მონძალეფი ლიბანს

კომენტარეფი

სქოლიო


კატეგორია:არხო ბჟაეიოლიშ ქიანეფი
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:არაბულნინამი ქიანეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი