ომანი

ომანი (არაბ. عُمان; ოფიციალურ ჯოხოდვალა — ომანიშ სასულთანო) — სახენწჷფო ობჟათე-ბჟადალ აზიას, არაბეთიშ ჩქონიშ ოორუე-ბჟაეიოლ ნორთის, არაბეთიშ ზუღაშ წყარპიჯის. ქიანაშ მოხურგე სახენწჷფოეფ რე: საუდიშ არაბეთი, არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფი დო იემენი. ნანანოღა დო უკაბეტაშ ნოღა რე მასკატი. 2024 წანაშ მუნაჩემეფით, ქიანაშ მახორობა დოხოლაფირო 5.28 მილიონ ადამიერს აკმადგინანს, ნამუქჷთ 2023 წანაშე 4.60%-ით მიძინჷ. დო თე მაძირაფალით, მოსოფელიშ 123-ა ქიანა რე. ობჟათე-ბჟაეიოლშე ომძღჷ არაბეთიშ ზუღა დო ოორუე-ბჟაეიოლშე ომანიშ ჸუჯი. მადჰაშ დო მუსანდამიშ ექსკლავეფ გოღობილ რე არაბეფიშ გოართოიანაფილ საამიროეფიშ სქირონ ტერიტორიეფით, ჰორმუზიშ სატორით (ნამუსჷთ გითმირთჷნს ირანწკჷმა) დო ომანიშ ჸუჯით მუსანდამიშ წყარპიჯიშ ხურგეფს აკმოკათჷნა.

17-ა ოშწანურაშე, ომანიშ სასულთანო რდჷ იმპერია, ნამუთ ობურჯუდჷ პორტუგალიაშ დო ბრიტანეთიშ იმპერიეფს სპარსეთიშ ჸუჯშა დო ინდოეთიშ ოკიანეშა გაულაშ მოპალუაშო. 19-ა ოშწანურაშ კონკას, ომანიშ გაულა დო კონტროლ ონჭუდჷ ჰორმუზიშ საროტის ირანშახ დო პაკისტანშახ, ობჟათეშე — ზანზიბარშახ. 20-ა ოშწანურას, სასულთანოქ გოართოიანაფილი ომაფეშ გაულას ქათაჸუნჷ. 300 წანაშე უმოს განწეხანს, ჟირ იმპერიაშ შკას გოჭყაფილ ურთიართობეფ ურთიართრგებულობას გერსხჷ. გოართოიანაფილ ომაფექ აღიარჷ ომანიშ გეოგრაფიულ შანულობა მუჭოთ ოვაჭრე ნოსქვი, ნამუთ სპარსეთიშ ჸუჯის დო ინდოეთიშ ოკიანეს უნარღელჸუენს ბრიტანულ ოვაჭრე რზეფიშ უშქურანჯობას დო თხილანს ლონდონიშ ინტერესეფს ინდოეთიშ სუბკონტინენტის. ომანი რე აბსოლუტურ მონარქია, ნამუსჷთ დუდენს სულთანი, ნამუშ ხემანჭუაფა მონძეობათ გინმაჩამუ ქომოლ ღოზის. ქაბუს ბინ საიდ ალ საიდი ქიანაშ სულთან რდჷ 1970 წანაშე ღურაშახ, 2020 წანაშ 10 ღურთუთაშახ. ქაბუსიქ, ნამუქჷთ უსქუეთ დოღურჷნ, მუშ ბიძისქუა, ჰაითამ ბინ თარიქ ალ საიდი, დუნაჩინას მუშ მონძეთ მიშინჷ, შედეგო მაზოჯუ ფანიაქ თინა დანტკიცჷ ომანიშ ახალ სულთანო.

ჸოფირ ოზუღე იმპერია, ომან რე უჯვეშაშ იროიან ზოხორინელ სახენწჷფო არაბულ ოქიანუს.Royal Air Force Museum, A History of Oman. Retrieved 19 November 2020 ქიანა გეჸვენჯ ერეფოშქაშე ორგანიზაციეფიშ მაკათურ რე: გოერო, არაბულ ქიანეფიშ ლიგა, სპარსეთიშ ჸუჯიშ არაბულ ქიანეფიშ წოროხანდაშ სხუნუ, უგინობირაფუობაშ ყარაფი დო ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაცია. ქიანას ნაფთობიშ ოზირუეშ მეჯინათ, მოსოფელს 22-ა აბან უკებჷ. 2010 წანას, გოეროშ გოვითარაფაშ პროგრამაქ ომან აღიარ ქიანათ, ნამუქთ ეკონია 40 წანაშ განწეხანს წუმოძინაშ არძაშე უმოს პროგრესის მიოჭირინჷნ. ქიანაშ ეკონომიკაშ ნორთ იკათუანს ტურიზმის დო ჩხომით ვაჭრუას, ფინიკის დო შხვა ოფუტე-ომეურნე პროდუქციას. მოსოფელიშ ბანკი ომანს მიშინუანს, მუჭოთ მაღალმიშნაველამი ეკონოიკათ დო 2024 წანაშ მუნაჩემეფით, ომანი მოსოფელიშ 37-ა უთინჩალაშ ქიანა რე გლობალური თინჩალაშ ინდექსიშ მეჯინათ.

 ეტიმოლოგია 
„ომანიშ“ გეშა უჯვეშაშ ჩინებულ ნაჭარა მიშინაფა მეგორაფილ რე არაბეფიშ გოართოიანაფი, საამიროეფს, მლეიჰაშ არქეოლოგიურ ცენტრის მადვალ ონთხორეშის.
იკოროცხუ, ნამჷ-და ჯოხოდვალა „ომანი“ რდჷ ქიახანით უწოხოლე, სოიშახ პლინიუს უნჩაშ ოშინუანდჷ „ომანს“ დო პტოლემე ოშინუანდჷ „ომანონსჷნ“ ().Ptolemy, Claudius. Geography. VI.7.36. ჟირხოლო თე ჩინება, ორჩანიეთ, უჯვეშაშ ნოღა სოჰარს ორხველუ.

არაბულო ნოღაშ ვარ-და რეგიონიშ ჯოხოდვალა, მუჭოთ წესჷნ, ეტიმოლოგიურო მოურს ზიტყვეშე ʿāmin ვარ-და ʿamūn, ნამუთ შანენს „დოხორელ“ კათას, გეგია ბედუინეფშე გინორთ. 

კომენტარეფი

რესურსეფი ინტერნეტის
ტურიზმიშ სამინისტრო თარობაშ ოფიციალურ საიტი
ინფორმაციაშ სამინისტრო თარობაშ ოფიციალურ საიტი

 სქოლიო 

*
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:არაბულნინამი ქაინეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი