კუჩხბურთიშ წესეფი

კუჩხბურთიშ წესეფი — თი წესეფიშ დო ნორმეფიშ ართიანობა, ნამუშ მეჯინათ მეურს კუჩხბურთიშ ლაჸაფი დო ომორჩილჷ არძა მაკათური სუბიექტი. მუჭოდგათ ჩინებული რენ, მაართაშა ათეჯგურა წესეფით კემბრიჯის, დიდი ბრიტანეთის ილაჸაფეს.
http://www.bbc.co.uk/cambridgeshire/content/articles/2006/06/09/cambridge_football_rules_parkers_piece_feature.shtml [BBC Cambridge... the birthplace of football] შინელი წესეფი იდგინუაფუ კუჩხბურთიშ საირქიანო ფედერაციაშე.
ოლაჸაფე მოედანი
ზჷმეფი
ოკუჩხბურთე მოედანს უღჷ მართკუნთხულიშ ფორმა. მოედანიშ კუნტა ხასჷლეფი (პარალელური) ოკო იჸუას კარიშ ღოზიშ ძეკვენქ.

 სიგირძა: მინიმუმ 90მ (100 იარდი), მაქსიმუმ 120მ (130 იარდი).
 სიგანა: მინიმუმ 45მ (50 იარდი), მაქსიმუმ 90მ (100 იარდი)

ზოხი კარიშ ძეკვენეფიშ დინოხლენ განშე 5.5მ (6 იარდიშ) გოძვენას მართობულო კარიშ მოედანიშ შქაგურ ჸურე, ილუაფუ ჟირი ღოზი. 5.5მ სიგირძას ათე ღოზეფი იზგუმონჯუ მასუმა ღოზით, ნამუთ კარიშ ღოზიშ პარალელური რე. ზონას, ნამუთ იხურგუ ჟი შინელი ღოზეფით დო კარიშ ღოზითჷნ, ჯოხო კარიშ მოედანი.

ოერეფოშქაშე მატჩი.

 სიგირძა: მინიმუმ 100მ, მაქსიმუმ 110მ
 სიგანა: მინიმუმ 64მ, მაქსიმუმ 75მ

ფართი

ოლაჸაფე მოედანიშ ფართი იხურგუ ღოზეფით. ათე ღოზეფი მიშურს ფართიშა, ნამუეფსჷთ თინეფი მუკოხურგანა. ჟირი გირძე ღოზი, ნამუთ ხურგანს მოედანსინ იჯოხობუაფუ ძგალეფიშ ღოზეფო, დო ჟირი კუნტა ღოზი - კარიშ ღოზო. ღოზიშ სიბსქა ნამდგა მოხვალამას ვაძინუდას ოკო 12 სმ (5 დიუმი). ათეშ უკული მოედანი ირთუ ზუსტას შქაშა, ძგაშ ღოზეფიშ შქა ჭურჭულეფი არცხუაფუ ართიანწკჷმა ღოზით. ათე ღოზიშ შქა ჭურჭულს იღოლინუაფუ მოედანიშ ცენტრიშ შანი. თიშ მუკ-მუკი მიშიღოზუაფუ ქართა რადიუსით 9.15მ (110 იარდი).

ოჯარიმე მოედანი რე მოედანიშ ჟირხოლო გვერდის დო ეიჭარუაფუ ათაშნერო: კარიშ ჟირხოლო ძეკვენიშ დინოხლენ განშე 16.5მ (18 იარდი) სიგირძას, კარიშ ღოზიშ მართობულო, მოედანიშ სიტომბას ილუაფუ ჟირი ღოზი. 16.5 მ სიგირძას იზგუმონჯუაფუ მასუმა ღოზით, ნამუთ კარიშ ღოზიშ პარალელური რე. ზონა, ნამუთ ათეფერო იხურგუნ, რე ოჯარიმე მოედანი. ზოხი ოჯარიმე მოედანიშ დინახალე იღოლინუაფუ 11 მეტრამი შანი. - კარიშ ძეკვენეფიშ შქა ჭურჭულშე 11 მეტრაშ სიტომბას მოედანიშ შქაგურ ჸურე. ოჯარიმე მოედანიშ გალე იღოზუ გორგალი რადიუსით 9.15 მ, ნამუშ ცენტრით რე 11 მეტრამ შანი.

კარიშ მოედანი იშანუ, მოედანიშ ზოხი გვერდიშ ბოლოს.

მოედანიშ ზოხი კუნთხუს არარგენა შილას, ჭიჭე ძეკვენს, ნამუსჷთ უღჷ წვანდამი დუდი, სიმაღალე მაქსიმუმ 1.5მ. შილაშ ძეკვენეფქ შილებე დამარგებულქ იჸუას მოედანიშ შქაღოზიშ ჟირხოლო ბოლოს 1 მეტრაშ მოშორაფათ ძგალეფიშ ღოზეფშე.

ზოხი კუნთხუშ შილაშე ოლაჸაფე მოედან ჸურე იღოლინუაფ ქართაშ ნაანთხალი რადიუსით 1მ.

კარეფი ოკო რდას კარიშ ღოზიშ შქას. თინეფი აკოდირთუ ჟირი ვერტიკალურ ძეკვენშე, ნამუეფით კუნთხურიშ შანიშე მოშორაფილი რე ართ მანგო, დო ჟიმოლეშე მერცხუაფილი რე ჰორიზონტალური ძეკვით. კარიშ ძგალეფიშ ძეკვენეფშქას გოძვენა რე - 7.32 მ (8 იარდი), სიმაღალა 2.44მ (8 ფუტი). ჟირხოლო ძეკვენიშ სიბსქა ვაძინუდას ოკო 12 სმ-ს. კარიშ ღოზიშ სიბსქა ძეკვენეფიშ სიბსქაშ მანგი რე. ძეკვენეფიშ უკახალე დო გრუნტის დამარგებული რე ბადე, ნამუთ ოკო რდას ოიმენდეთ დამარგებული დო ოკო რდას თეშ ნამდა ვაცილუდას მეკარეს. ძეკვენეფი დო ჭირთი ოკო რდას ჩე ფერიშ. კარიშ ძეკვენეფი ოკო რდას ოიმენდეთ დამარგებული გრუნტის. გინაღალარი ძეკვენეფიშ გიმორინაფა დოშქუმალირი რე ხვალე თი შვანს, მუჟამსჷთ თინა მანგი რე თი მოთხუალეფიშ.

ბურთიშ ხარისხი დო პარამეტრეფი
ბურთი
უღჷ სფეროშ ფორმა;

 ხაზირაფილი რე ტყებშე ვარდა შხვა ათე თანჯიშ მანგი მოღეშე;
 მატჩიშ დოჭყაფაშ მომენტის თინა იწონუ არძშე უმოსი 450 გრამს დო არძაშე უკლაშ 410 გრამს;
 თის ჰეერიშ წნევა რე 0.6 - 1.1 ატმოსფერო.

დაღამაკებული ბურთიშ გუმოთირუა

ბურთიქ ლაჸაფიშ ბორჯის გოხორცქჷ, ვარდა მიღჷ შხვა სახეშ ღამაკუა-და, თიმწკჷმა ლაჸაფი მეჭყორდუ დო გეახალებუ ორეზერვე ბურთიშ მატჩის ონირზე ეჸოთამაშ უკული ეთი აკანს, მუ აკანსჷთ რდჷ ნჩალუაშ მეღებაშ მომენტისჷნ. ბურთიქ გოხორცქჷ, ვარდა ვარდა დეღამაკჷ ეთი მომენტის, მუჟამსჷთ თინა ვარდჷ ლაყაფისჷნ-და - დაჭყაფური გეშქუმალას, კარშე გეშქუმალას, კუნთხურიშ გეშქუმალაშახ, ოჯარიმეშ გეშქუმალაშახ, დუდიშულ გეშქუმალაშახ, ვარდა 11 მეტრამ გეშქუმალაშახ დო რდჷ საართოთ მოედანიშ გალე, თიმწკჷმა მატჩი იახალებუ მანგო. ბურთიქ შილებე თირელქ იჸუას საჯუშ მეწურაფათ.

ოფიციალურ ნირზეფს გიმირინუაფჷ ხვალე თიჯგურა ოკუჩხბურთე ბურთეფი, ნამუთ რე მაქსიმალურ ტექნიკური მოთხუალეფიშ წორი, ნამუთ წჷმორინაფილი რდჷ ჟინ.  ფიფაშ მატჩეფს დო ეთი ტურნირეფს, ნამუსჷთ ორგანიზაფას ურთჷ კონფედერაციან, დოშქუმალირი რე ხვალე ეთი ბურთეფით ლაჸაფი, ნამუეფით უღჷ ართართი თუდო გუმოკოროცხელი მარკირებეფშე:

 ოფიციალური ლოგოტიპი "FIFA APPROVED" ("დოშქუმალირი რე ფიფა"); 
 ოფიციალური ლოგოტიპი "FIFA INSPECTED" ("ინსპექტირებული ფიფა");
 ზიტყვა "INTERNATIONAL MATCHBALL STANDARD" ("ბურთი მანგი რე ოერეფოშქაშე სტანდარტეფიშ").

ბურთიშ ათეჯგურა მარკირაა მიოწურუანს, ნამდა ბურთიქ მიკილჷ ოფიციალური გომორსაფა დო თიშ შედეგო თინა რე ტექნიკურ მოთხუალეფიშ წორი, ნამუთ გინორთელი რე არძა ზოხ-ზოხულ კატეგორიეფშო დო ნამუეფით ეიოფშანა მინიმალურ ტექნიკურ მოთხუალეფს, ჟიმოლეშე გიმოკოროცხელეფშე. გიმოკოროცხუაქ გეძინელი მოთხუალეფეფიშ კატეგორიაშ მეჯინათ ოკო დენტკიცას ოერეფოშქაშე სხუნუშე. ფიფა ანტკიცენს მანგი ორგანიზაციეფს, ნამუეფით აწარმენა ბურთეფიშ გომორსააფს. ერუანულ ფედერაციეფს უღუნა ნეება მითხუან, ნამდა თინეფიშ ტურნირეფიშ ბორჯის გიმორინაფილქ იჸუას ნამდგაიჸინ ჟიმოლე გიმოკოროცხილი მარკირებაშ მაღვენჯი ბურთიქ. არძა დოსქილადირ შვანს ბურთი ოკო რდას ჟიმოლე გჷმაკოროცხილი მოთხუალეფიშ მანგი.

ფიფაშ ეგიდიშ მატჩეფს დო ეთი მატჩეფს, ნამუთ ორგანიზაფილი რე კონფედერაციაშ ეგიდით დო ერუანული ფედერაციეფიშ ეგიდითჷნ, ვედიშქუმალუ მუთუნნერი კომერციულ რეკლამა ბურთის, ტურნირიშ ემბლემაშ მეტი, ტურნირიშ ორგანიზატორიშ დო ბურთიშ მაწარმებელიშ ოვაჭარებელ მარკაშ. ზჷმა დო მუდანობა ათეჯგურა შტამპეფიშ შილებე რდას გაკინებული ტურნირიშ რეგლამენტით.

მობურთეეფიშ მუდანობა
მობურთეეფი


მატჩი იჸონაფუ ჟირი ბუნაშ კათინით, ზოხის მალაჸაფეეფიშ მუდანობა რე არძაშე უმოსი 11 მეკარეშ მეკოროცხილო. მატჩიქ ვეშილებე დიჭყასინ, ნამდგაიჸინ ბუნაშ მაკათურობას ქორ ხვალე 7 მობურთე-და.

ოფიციალური ნირზი

ნამდგა იჸინ მატჩის ოფიციალურ ტურნირიშ, ნამუშ ორგანიზება რენ ფიფაშ ეგიდითჷნ, კონფედერციაშ დო ერუანულ ფედერაციაშ, დოშქუმალირი რე არძაშე უმოსი სუმი მობურთეშ თირუა. ტურნირიშ რეგლამენტის ოკო რდას მორაგადაფილი ოწკარული მობურთეეფიშ მუდანობა - სუმშე შკვითშა. მარა ვარდას ოკო 7-შე უმოსი.

შხვა მატჩეფი

შხვა მატჩეფს შილებე მოხვადას 5-შახ თირუაქჷნ. ეთი პიჯალათ ნამდა:

 მალაჸაფე ბუნეფი მირაგადუანა მაქსიმალური მუდანობაშ თირუეფშენ;
 საჯუქ ათეშენ ინფორმირებულქ ოკო იჸუას მატჩიშ დოჭყაფაშახ;
 საჯუქ ვეჸუ ინფორმირებულქ ათეშენ მატჩიშ დოჭყაფაშახ-და, თიმწკჷნა დოშქუმალირ იჸი ხვალე 3 თირუა.

არძა მატჩი

ნამდგაიჸინ მატჩიშ დოჭყაფაშახ საჯუს ოკო ეჩინებაფუას ონწკარულ მობურთეეფიშ გვარეფქ. შხვა მობურთეეფს ვეშიალებენა კათინი.

თირუაშ წესი

ჯინჯიერი მიშაკათინიშ მობურთეშ თირუაშო ონწკარულ მობურთეთ ოხვილური რე გეყვენჯი წესეფიშ სრულება:

 ნამდგა რდასჷნ თირუაშ გეშა ოკო აჩინებაფუას საჯუს ოწოხოლეშე;
 ორანწკული მობურთე მოედანშა გიშურს ხვალე თიშ უკული, მუთ ოთირალი მობურთე დიტენს მოედანს, დო ხვალე საჯუშ სიგნალიშ უკული მიშმურს მათირალი;
 ონწკარული მალაჸაფე მიშმურს მოედანშა ხვალე მოედანიშ შქა ღოზშე გაჩემებულ ლაჸაფის;
 თირუა ითებუ ონწკარული მალაჸაფეშ მოედანშა მიშულათ;
 ათეშ უკული ონწკარული მობურთე გინირთუ ჯინჯიერი კათინიშ მობურთეთ, დო თირელი მობურთე ანწი ვარე ჯინჯიერიშ მოლაჸაფე; 
 თირელი მობურთე ანწი ვაკათუ მატჩიშ დოსქილადირ ნორთის;
 არძა ონწკარული მობურთე დოჸუნს საჯუს, თიშ უმიკუჯინუო, ოკათუნანო დო ვარი თინეფი მატჩის;

მეკარეშ თირუა

ნამდგაჸინ მობურთექ შილებე ითირუას მეკარეშა, გეჸვენჯი პიჯალას:

 საჯუ ინფორმირაფილი რე საქვარიშ ჸუჯის თირუაშახ;
 თირუა მეურს გაჩემებულ ლაჸაფის;

დარღვიებეფი დო საჯუა

ონწკარული მობურთე გიშურს მოედანშა საჯუშ ნებაშ უმშო:

 მატჩი ჩენდუ;
 ონწკარული მობურთე იღენს გართხილებას ჸვინთელ ბარათით დო მიარზიენა მოედანიშ დოტებას;
ლაჸაფი იახალებუ ონირზე ბურთიშ ეჸოთამათ ეთი აკანს სოდეთ ბურთი რდჷ ლაჸაფიშ მეჭყოლადაშა.

მობურთე უთირანს მეკარეს აკანს საჯუშ გართხილუაშ უმშოდა:

 ლაჸაფი იგინძორებუ;
 მუჟამსით ბურთი უხოლაში მომენტის გიშურს ლაჸაფშენ, ეთი მოლაჸაფეეფი მიღენა ჸვინთელ ბარათის.

ნამდგაინ შხვა სახეშ დარღვიებაშო ჟიმოლე შანელ წესეფშენ:

 ეთი მობურთე მიღენს ჸვინთელ ბარათის;

ლაჸაფიშ გინოახალება

ლაჸაფი გაჩემებულ ქორე საჯუშე მობურთეშ გათხილებერო-და:

ლაჸაფი გეახალებუ დუდიშული გეშქუმალათ, ნამუთ ისრულებუ ეთი მობურთეშე, ნამუთ რე აწმარენჯ ბუნას დუმარღვიებელიშ, ეთი აკანშე სოდეთ ბურთი რდჷ მატჩიშ გაჩემებაშ მომენტის.

ჯინჯიერი დო ორანწკე მობურთეეფიშ გიშაჸოთამა

მობურთე, ნამუთ გიშაჸოთამილი რე მოედანშენ, მაართა გეშქუმალაშ სრულებაშახ, თინაქ შილებე ითირუას ონწკარე მობურთეთ. თირუა მატჩიშ პროტოკოლს მიშაჸონაფილი ონწკარული მობურთეშ, ვარდა გიშნაჸოთემუ დაჭყაფური გეშქუმალაშახ, ვარდა მატჩიშ დოჭყაფაშ უკული, ვედიშქუმალუ.

ერუანულ ფედერაციეფს უღჷნა ნება, მუნეფიშ თოლარზით გოხურგუან მობურთეეფიშ მინიმალური მუდანობან. მიკუჯინუო ათეშ, სხუნუს მიოჩქჷ, ნამდა მატჩიქ ოკო ვეგეგინძორას, ნამდგაიჸინ ბუნას 7 მობურთეშე ნარკები ოკათჷ-და.

მატჩიშ მალობას მაწვართალს უღჷ ნეება მეჩას ბობურთუეფს ინსტრუქციეფი, თის დო დოსქილადირ ოფიციალურ პიჯეფს ოვალჷნა რდან ტექნიკურ ზონას. თინეფი ვალგედვალირეფი რენა მირჯან კორექტულო დო წორი გამაშგაფათ.

მობურთეეფიშ ეკიპირება
უშქურანჯობა

მობურთექ ოკო ვეგმირინუას თიჯგუა ეკიპირება, ვარდა ვამკიქუნას ოკო თიჯგუა მუდგარენი, მუთ წჷმარინუანს ოშქურანჯობას მუშ დუდიშ ვარდა შხვა მობურთუეფშო (თენეფ შქას ნამდგაიჸინ სახეშ ოიუველირე ნაწარმი).

ეკიპირება
სავალდვალო ელემენტეფი ეკიპირებას მობურთეეფშო რე:
 ოსარე;
 ნოჭკი - გიმირინუაფუ ნოჭკიშგიმეიან მიკაქუნალით, თიმწკჷმა ოკო რდას კინ თი ფერიშ, მუ ფერიშით რე ნოჭკი, თათმანეფი, შიტეფი, მადვალარი. შიტეფი ედომუშამო იფორუ თათმანეფით, ნამუთ მოხაზირელი რე თიშ წორი მოღეშე (რეზინა, პლასტიკი ვარდა ანალოგური მოღე);
 ეჯუმალა უშქურანჯობაშ დასაბაღ დონეშა;

მეკარეეფი

მეკარეშ ფორმეფი ოკო გიშეგორუდას თინეფი შხვა მობურთეეფიშ ფორმეფშე, საჯუშე დო მოხვარე საჯუეფშე.

დარღვიეფეფი/საჯუეფი
ჟიმოლე შინელი წესეფიშ დარღვიებაშ მოხვალამას

 მატჩიშ გაჩემებაშ უციობა ვარე;
 საჯუ ავალდვალენს თი მობურთეს დიტუას მოედანი მუში ეკიპირებას იეონწყუალო;
 მობურთე იტენს მოედანს, მუჟამსჷთ ბურთი მაჟირაშა გინურს მოედანშე, ათე ხანიშ გოძვენას თის დიო ხოლო ვამუჸონაფუ ეკიპირება წკარუაშა-და;
 ნამდგარდას მობურთე, ნამუთ დიტენს მოედანს საჯუშ მოთხუალათ თიშენ, ნამდა წკარუაშა მიყონას მუში ეკიპირებან, ვეშეიალებე დირთას მოედანშა საჯუშ ნებაშ უმშო;
 თეიშა, სოიშა ნებას მეჩანა დირთას მოედანშა, საჯუ ამორსენს თიშ ეკიპირებას;
 მობურთეს შეულებუ დირთას მოედანშა ხვალე თიშ უკული, მუჟამსჷთ ბურთი გინმურს ლაჸაფშე.

მობურთეს, ნამუთ გუტეს მოედანშე მოჩამილი წესეფიშ უთხილუობაშ გეშა დო მობურთე, ნამუთ მინურს მოედანშა (ვარდა ნამუთ კინ მინურისნ) საჯუშ ნებაშ უმშო, მიაჩამუ გარხთილება ჸვინთელი ბარათი.

ლაჸაფიშ გინოახალება
საჯუ გაჩემენს ლაჸაფის განარჩქინიშ გიშაღალშა-და:

 ლაჸაფი გინეახალებუ დუდიშული გეშქუმალათ, ნამუსჷთ ასრულენა ეთი ბუნაშ აწმარენჯი მობურთეეფი, ნამუ ბუნაშ მობურთეშ გეშა გაჩენდჷ ლაჸაფიქჷნ, დო ეთი აკანშე, სოდეთ რდჷ ბურთი მატჩიშ გაჩერებაშ ბორჯისჷნ.

საჯუეფი
საჯუეფიშ ნებეფი

არძა მატჩი იკონტროლებუ საჯეფიშე, ნამუსჷთ უღჷ არძა მუში ნება თხილუას წესეფი ხვალე ეთი მატჩის, ნამუსჷთ დორინაფილი რე თინა. საჯუშ ნებეფი დო ვალდდვალეფი:

 ლაჸაფიშ წესეფიშ თხილუაშ ეჯუმალა;
 აკონტროლას მატჩიშ ულა მოხვარე საჯუეფწკჷმა ართო, დო ოხვილურქქ ქიჸუდა, ონწკარე საჯუწკჷმათ;
 მიკაჯინას არძა გჷმორინაფილი ბურთიშ მანგო რდას სტანდარტეფწკჷმა;
 მიკოჯინა მობურთეეფიშ ეკიპირებაშ წორო რდას წესეფწკჷმა;

მოხვარე საჯუეფი

მოვალება
ირინუაფუ საჯუშ ჟირი ალმახვარე, მისჷთ ოვალჷ (საჯუშ გინოჭყვიდირშა მიკობუნაფილი) სიგნალიშ მეჩამა:

 მუჟამსჷთ ბურთი ედომუშამო გინურს მოედანშე;
 ნამდგაიჸინ ბუნაქ იშუ კუნთხურიშ მიშაჸოთაშ, კარშე გეშქუმალაშ, ვარდა ბურთიშ ეჸოთამაშ ნება;
 მუჟამსჷთ მობურთექ შილებე ოსაჯებელი რდას ლაჸაფგალენ ინორინაშო, მუჟამჷთ რე მობურთეშ თირუაშ თხუალა;
 უდისციპლინე რჯებაშ მოხვალამაშ ბორჯის ვარდა ნამდგაჸინ შხვა ინციდენტის, ნამუთ მოხვადუ თარი საჯუშ ძირაფაშ გალე.

ლაჸაფიშ ხანგინძალა

ოლაჸაფე ბორჯი

ლაჸაფიშ ხანგინძალა რე 2 მანგი 45 წუნამ ტაიმი (საჯუ დო ჟირხოლო მაკათურ ბუნაქ ვემირაგადეს შხვა ვარიანტშა-და). ნამდგაიჸინ მორაგადაფა ხანგინძალაშ თირუაშა (მაგალითო, ზოხი ტაიმიშ 40 წუნშახ მორკება გოსინთუაშ დაბალ დონეშ გეშა) ოკო რდას მენჭაფილი ლაჸაფიშ დოჭყაფაშახ დო ვარდა ოკო მეურედას ტურნირიშ წესეფს.

მოსვანჯა ტაიმეფს შქას

მობურთეეფი ისვანჯუნა ტაიმეფს შქას 15 წუნს. მოსვანჯაშ ბორჯიქ შილებე დითირას საჯუწკჷმა მორაგადაფათ.

გეძინელი ბორჯი

ნამდგაჸინ ტაიმს გიაძინუ გოხურგელი ბორჯი, ნამუთ დინუ:

 თირუას (თირუეფს)
 მაობურთეეფიშ ტრავმეფიშ სერიოზულობაშ ოფასებელო;
 წყუნაფილი მობურთეეფიშ ტრანსპორტირადას მოედანშე ონჭუაფუ მოხვარაშო;
 ბორჯიშ ხელუანურო გოზინდუაშო;
 ნამდგაიჸინ შხვა სამანჯელიშ გეშა;

გეძინელ ბორჯიშ ხანგირძორუას გოხურგანს ხვალე საჯუ.

11 მეტრიანი გეშქუმალა

11 მეტრიან გეშქუმალაშ ოსრულებერო, ნამუთ დორინელი რე ნამდგაჸინ ტაიმიშ ბოლოს ჯინჯიერი ვარდა გეძინელი ტაიმიშ უკული, გიშერთუ გეძინელი ბორჯი.

გეძინელი ბორჯი

ტურნირიშ რეგლამენტის შილებე რდას გოთოლწონაფილი გეძინელი ტაიმიშ შელებუა.

 სქოლიო 

წესეფი