რუსეთიშ ფედერაციაშ რესპუბლიკეფი

რუსეთიშ ფედერაციაშ აკოგინალუაშა მიშმურს 89 სუბიექტი: თინეფს შქას - 21 რესპუბლიკა, 46 ოლქი, 1 ავტონომიური ოლქი .4 ავტონომიური ოკრუგი, 2 ფედერაციული ნოღა. 2000 წანაშე, რუსეთი ირთუ 7 ფედერაციულ ოკრუგო. საართოთ რესპუბლიკეფს რუსეთიშ ტერიტორიაშ 28,6% უკებუნა, სოდეთ ქიანაშ მახორობაშ 16,9% ოხორანსრუსეთიშე ოკუპირაფილ ყირიმიშ რესპუბლიკაშ მოხ.

რესპუბლიკეფი, ოლქეფშე დო მხარეეფშე გიშაკერძაფილო, ნაციონალურ-სახენწჷფობური წჷმნაქიმინა რე, ანუ თე თუ თი კათაშ (კათეფიშ) სახენწჷფობური ფორმა რუსეთიშ აკოდგინალუას. ფედერაციაშ შხვა სუბიექტეფშე გიშაკერძაფილო, რესპუბლიკეფ ღებულენა მუნეფიშ კონსტიტუციეფს დო უღუნა ნება მართან მუნეფიშ სახენწჷფო ნინეფი.

ალმახანურ რესპუბლიკეფიშ უმენტაშობას, სხუნუური პერიოდის, ავტონომიური სხუნუეფიშ სოციალისტური რესპუბლიკეფიშ სტატუს უღუდეს, კანკალე რდჷ ავტონომიური ოლქი.

 რუსეთიშ ფედერაციაშ რესპუბლიკეფიშ ერკებული 

 № ფედერაციაშ სუბიექტეფი შილა გერბი ფართობი (კმ²) მახორობა 2002 წანაშ 9 გჷმათუთა ადმინისტრაციული ცენტრი    რესპუბლიკეფი 01  ადიღე  45x45px|  45x45px  7.600  447.000  მაიკოპი  02  ალთაი  45x45px|border  45x45px  92.600  203.000  გორნო-ალტაისკი 03  ბაშკირეთი  45x45px|border  45x45px  143.600  4.103.000  უფა  04  ბურიატეთი  45x45px|border  45x45px  351.300  981.000  ულან-უდე  05  დაღესტანი  45x45px|border  45x45px  50.300  2.584.000  მაჰაჩყალა  06  ინგუშეთი  45x45px|border  45x45px  4.000  469.000  მაგასი  07  ყაბარდო-ბალყარეთი  45x45px|border  45x45px  12.500  901.000  ნალჩიკი  08  ყალმუხეთი  45x45px|border  45x45px  76.100  292.000  ელისტა  09  ყარაჩაი-ჩერქეზეთი  45x45px|border  45x45px  14.100  440.000  ჩერკესკი  10  კარელია  45x45px|border  45x45px  172.400  717.000  პეტროზავოდსკი  11  კომი  45x45px|border  45x45px  415.900  1.019.000  სიქტივკარი  12  მარი-ელი  45x45px|border  45x45px  23.200  728.000  იოშქარ-ოლა  13  მორდვეთი  45x45px|border  45x45px  26.200  889.000  სარანსკი  14  სახა  45x45px|border  45x45px  3.103.000  948.000  იაკუტსკი  15  ოორუე ოსეთი  45x45px|border  45x45px  8.000  710.000  ვლადიკავკაზი  16  თათარეთი  45x45px|border  45x45px  68.000  3.780.000  ყაზანი  17  ტუვა  45x45px|border  45x45px  170.500  306.000  კიზილი  18  უდმურტეთი  45x45px|border  45x45px  42.100  1.571.000  იჟევსკი  19  ხაკასეთი  45x45px|border  45x45px  61.900  546.000  აბაკანი 20  ჩეჩნეთი  45x45px|border  45x45px  15.300  1.100.000  გროზნო  21  ჩუვაშეთი  45x45px|border  45x45px  18.300  1.314.000  ჩებოქსარი 

 რესპუბლიკეფიშ ნინეფი 
მინი|ნოღეფიშ ჯოხოდვალა რუსეთიშ რესპუბლიკეფიშ ნაციონალურ ნინეფშა

რესპუბლიკეფიშ სახენწჷფო ნინეფი, რესპუბლიკეფიშ კონსტიტუციეფიშ დოჸუნათКонституции и Уставы субъектов Российской Федерации, რე:
 ადიღე — რუსული დო ადიღეური (ბირგული 5)
 ალთაი — ალთაური დო რუსული (ბირგული 13)
 ბაშკირეთი — ბაშკირული დო რუსული (ბირგული 1)
 ბურიატეთი — ბურიატული დო რუსული (ბირგული 67)
 დაღესტანი — რუსული დო დღესტანიშ კათეფიშ ნინეფი (ბირგული 11)
 ინგუშეთი — ინგუშური დო რუსული (ბირგული 14)
 ყაბარდო-ბალყარეთი — ყაბარდოული, ბალყარული დო რუსული (ბირგული 76)
 ყალმუხეთი — ყალმუხური დო რუსული (ბირგული 17 სტეპური რანწკიშ)
 ყარაჩაი-ჩერქეზეთი — აბაზინური, ყარაჩაიული, ნოღაიური, რუსული, ჩერქეზული (ბირგული 11)
 კარელია — რუსული (ბირგული 11),კარელიურ ნინაშ სტატუს ვარე გოთანჯილჷ
 კომი — კომი დო რუსული (ბირგული 67)
 მარი-ელი — მარიული (გვალური დო ველური) დო რუსული (ბირგული 15)
 მორდვეთი — რუსული დო მორდვული (მოქშანური, იერზიანული) (ბირგული 12)
 სახა — სახა დო რუსული (ბირგული 46)
 ოორუე ოსეთი — ოსური (ირონული დო დიგორული დიალექტი) დო რუსული (ბირგული 15)
 თათარეთი — თათარული დო რუსული (ბირგული 8)
 ტუვა — ტუვური დო რუსული (ბირგული 5)
 უდმურტეთი — უდმურტული დო რუსული (ბირგული 8)
 ხაკასეთი — ხაკასური დო რუსული (ბირგული 69)
 ჩეჩნეთი — ჩეჩენური დო რუსული (ბირგული 10)
 ჩუვაშეთი — ჩუვაშური დო რუსული (ბირგული 8)

 რუსეთიშ რესპუბლიკეფიშ ნაციონალური აკოდგინალუა 

კათა სატიტულო (%)რუსეფი (%)შხვეფი (%)რესპუბლიკა  1979 წ. 1989 წ. 2002 წ. 2010 წ.http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm || 1979 წ.  1989 წ.  2002 წ.  2010 წ.  1979 წ.  1989 წ.  2002 წ.  2010 წ.ადიღე 21,3 ▲ 22,1 ▲ 24,1  ▲ 25,2 70,8 ▼ 68,0 ▼ 64,4  ▼ 63,6              ალთაი ▲29,1 ▲ 31,0 ▲ 33,4  ▲ 33,9 ▲63,3 ▼ 60,4 ▼ 57,4  ▼ 56,6  5,6 ▲ 5,9 შხვეფი  ▲ 6,2ბაშკირეთი 24,3 ▼ 21,9 ▲ 29,7  ▼ 29,5 40,3 ▼ 39,2 ▼ 36,3  ▼ 36,1 24,5 ▲ 28,4 ▼ 24,1 შხვეფი  ▲ 25,4ბურიატეთი ▲23,0 ▲ 24,0 ▲ 27,8  ▲ 30 ▼72,1 ▼ 69,9 ▼ 67,8 ▼ 66,1              დაღესტანი 86,0     11,0 ▼ 9,2 ▼ 4,6  ▼ 3,6     ინგუშეთი ▼11,7 ▲ 12,9 ▲ 77,2  ▲ 94,1 ▼31,7 ▼ 23,1 ▼ 1,1  ▼ 0,8     ყაბარდო-ბალყარეთი 45,6 ▲ 52,2 ▲ 55,3  ▲ 57,2 35,1 ▼ 31,9 ▼ 25,1  ▼ 22,5 9,0 ▲ 9,4 ▲ 11,6  ▲ 12,7ყალმუხეთი ▲41,4 ▲ 45,3 ▲ 53,3  ▲ 57,4 ▼42,7 ▼ 37,6 ▼ 33,5  ▼ 30,2          ყარაჩაი-ჩერქეზეთი 29,7 ▲ 31,2 ▲ 38,5  ▲ 41 45,0 ▼ 42,4 ▼ 33,6 ▼ 31,6 9,3 ▲ 9,7 ▲ 11,2  ▲ 11,9კარელია ▼11,1 ▼ 10,0 ▼ 9,2  ▼ 7,4 ▲71,3 ▲ 73,6 ▲ 76,6  ▲ 82,2          კომი ▼25,3 ▼ 23,3 ▲ 25,1  ▼ 23,7 ▲56,7 ▲ 57,7 ▲ 59,5  ▲ 65,1      მარი-ელი ▼43,6 ▼ 43,3 ▼ 42,8  ▲ 43,9 ▼47,6 ▼ 47,4  ▲47,5  ▼47,4    მორდვეთი ▼34,2 ▼ 32,5 ▼ 31,9  ▲ 40 ▲59,7 ▲ 60,83 ▲60,84  ▼ 53,4    სახა ▲36,9 ▼ 33,4 ▲ 45,5  ▲ 49,9 ▲50,5 ▼ 50,3 ▼ 41,1  ▼ 37,8     ოორუე ოსეთი ▲50,5 ▲ 52,9 ▲ 62,7  ▲ 65,1 ▼34,0 ▼ 29,9 ▼ 23,1  ▼ 20,8    თათარეთი ▼47,7 ▲ 48,4 ▲ 52,9  ▲ 53,2 ▲44,0 ▼ 43,2 ▼ 39,4  ▲ 39,7     ტუვა ▲60,4 ▲ 64,3 ▲ 77,0  ▲ 82 ▼36,2 ▼ 32,0 ▼ 20,1  ▼ 16,3     უდმურტეთი ▼32,2 ▼ 30,9 ▼ 29,3  ▼ 28 ▲58,3 ▲ 58,9 ▲ 60,1  ▲ 62,2     ხაკასეთი ▼11,4 ▼ 11,1 ▲ 11,9  ▲ 12,1 ▲79,5 ▼ 79,4 ▲ 80,2  ▲ 81,7     ჩეჩნეთი 52,9 ▲ 57,8 ▲ 93,4  ▲ 95,3 31,7 ▼ 23,1 ▼ 3,6 ▼ 1,9           ჩუვაშეთი ▼68,4 ▼ 67,7 ▼ 67,6  ▲ 67,7 ▲26,0 ▼ 26,6 ▼ 26,5  ▲ 26,9     

 რესპუბლიკეფიშ დორსხუაფაშ ცადებეფი 
1990-იან წანეფს, ახალ რესპუბლიკეფიშ დორსხუაფაშ ვარდა არსებულ სუბიექტეფიშ სტატუსიშ რესპუბლიკაშ სტატუსიშა ეჸონაფაშ ცადებეფი რდჷ, ნამუეფსჷთ ვემიაჭირინეს მუნეფიშ ღანკეფშა:
 ობჟათე-ურალიშ რესპუბლიკა
 ურალიშ რესპუბლიკა 
 ჟილენ-ყუბანური კაზაკეფიშ რესპუბლიკა
 აბაზინეთიშ რესპუბლიკა
 ყარაჩაიშ რესპუბლიკა
 ნენეციშ რესპუბლიკა"Няръяна вындер" 191-192 (18736-18737)
 პრიმორიშ რესპუბლიკაЪ-Газета - Создается Приморская республика
 ნემცევ ვოლგაშპიჯეთიშ რესპუბლიკაOffene Tribüne/Открытая трибуна - Журналистские рас-следования / BNS-Ermittlungen - D.Kurier/Russlanddeutsche Allgemeine 
რუსული რესპუბლიკა, ელცინშე წჷმორინელი.

 თაშნეშე ქოძირით 

 რესპუბლიკაშ დღა
 სეპარატიზმი რუსეთის

 სქოლიო 




კატეგორია:რუსეთიშ ფედერალური მონწყუალა