არალიშ ზუღა

არალიშ ზუღა, თაშნეშე არალიშ ტობა (; ; ) — ჯიმუამი ტობა ცენტრალურ აზიას, ყაზახეთიშ დო უზბეკეთიშ ხურგას. ასე ტობაშ დიდი ნორთი ესქირაფილი რე; დოსქილადირი რე ხვალე თიში ოორუე დო ობჟათე ნორთეფიშ მორჩილი ნოსქილედეფი, ნამუთ თე ბორჯიშო ართიანს წყარით ვეთმიარსხუაფჷნა. არალიშ ტობაშ ესქირაფა თით რე გჷმოჭანაფილი, ნამჷ-და ტობაშა ინმალი ცენტრალური აზიაშ ჟირი უდიდაში წყარმალუ სირდარია დო ამუდარია 1960-იანი წანეფშე გჷმირინუაფუ ყაზახეთის დო უზბეკეთის ბამბეშ ჸვანეფიშ ოწყარალო, მუშ შედეგო წყარმალუეფიშ წყარი ტობაშა პრაქტიკულო ვემიოჭირინუანს. 1960-იანი წანეფშე დოჭყაფილი ტობაშ ესქირაფაშ პროცესი ასეშა ადამიერიშით გჷმოჭანაფილი ართ-ართი უდიდაში ეკოლოგიურ კატასტროფათ მირჩქინუაფუ. ესქირაფაშახ ტობაშ ფართობი დოხოლაფიორო 68 000 კმ²-ს აკმადგინანდჷ დო თე მუნაჩემით თინა მაანთხა ტობა რდჷ მოსოფელს; სიდიდაშ გეშა გიადჷ არალიშ ტობას „ზუღაქ“.

წყარიშ მალასიან ესქირაფას ხეს უნწყჷნს თი ელმოლ ხოლო, ნამჷ-და წანმოწანაშ გოძვენას თაქ ნოლექეფიშ მუდანობა ძალამ მერკე რე, ხვალე 100 მმ. აორქაფირი წყარი მეღებულშე 12-შახ უმოსი რე. აორქაფაქ გჷმიჭანუ ზუღას ჯიმუანობაშ ძინა, ნამუქჷთ მუშჸურე გჷმიჭანუ ფლორაშ დო ფაუნაშ მიარე ჯიშიშ ეშალაფა-მოჯალაგუა. ჩხომიშ ეშალაფაშ უკული მეჭყორდჷ თეიშახ ტობას გოფაჩილი მეჩხომალაქ. ესქირაფილ ტერიტორიას დჷთმოსქიდუ ჯიმუშ ფსქელი ფალეფი. ესქირაფაშ შედეგო 1989 წანას ტობაქ ჟირო გირთჷ: ოორუეშ დო ობჟათეშ არალიშ ზუღეფო. 2003 წანაშ ზუღაშ ჟინპიჯიშ ფართობი დუდმაართა ფართობიშ ნაანთხალს აკმადგინანდჷ, წყარი - დუდმაართაშ 10%-ის.
 თაშნეშე ქოძირით 
 მოსოფელიშ უდიდაში ტობეფიშ ერკებული

 რესურსეფი ინტერნეტის 
 არალიშ ზუღაშ ფონდი
 არალიშ ზუღაშ კრიზისი 
 არალიშ ზუღაშ რეაბილიტაციაშ პროექტი 
 Water-related vision for the Aral Sea basin for the year 2025

კატეგორია:ყაზახეთიშ ტობეფი
კატეგორია:უზბეკეთიშ ტობეფი