ტამილნადუ

ტამილნადუ, ვარდა ტამილ-ნადუ, ტამილნადი (; ; ზტყვზტყვ. — „ტამილეფიშ ქიანა“) — შტატი ინდოეთიშ ობჟათეშე. შტატიშ მახორობა 72 138 958 ადამიერი (7-ა აბანი ინდოეთიშ შტატეფს შქას; 2011 წ.). შტატიშ ნანანოღა და უდიდაში ნოღა — ჩენაი (ჸოფირი მადრასი), ინდოეთიშ სიდიდათ მაანთახა ნოღა. შტატიშ შხვა დიდი ნოღეფი — მადურაი, კოაიმპუტური (კოიმბატური), ტირუჩირაპალი, კუდალორი, ტირუნელველი, სალემი.

 გეოგრაფია 
190px|left|thumb|შტატი ტამილნადუშ რუკა
შტატიშ ფართობი 130 058 კმ² (11-ა აბანი). ტამილნადუ უხურგანს კარნატაკაშ, კერალაშ დო ანდჰრა-პრადეშიშ შტატეფს, თანეშე - მორსხუე ტერიტორიას პონდიშერი (პუდუჩერი). ბჟაეიოლშე ომძღჷ - ბენგალიშ ჸუჯი. შტტიშ შანულამი წყარმალუ — კავერი.

შტატიშ ბჟადალი, ობჟათე დო ოორუე-ბჟადალი — ქჷნდჷრამი რე. ტამილნადუ — ინდოეთიშ აკა შტატი რე, ნამუშ ტერიტორიას იდვალუაფუ მუჭოთ ბჟადალი, თეშ ბჟაეიოლი გჰატეფი. შტატიშ ბჟაეიოლი ნორთი — ჸოფიერი რზენი რე, ოორუე ნორთი წჷმორინელიე მუჭოთ რზენამი, თეშ ქჷნდჷრამი ტერიტორიეფით. ტამილნადუშ ცენტრალური რაიონეფი ძალამი სქირე რე დო მერკე ნოლექი გჷნმურს, ვინდარო შხვა რაიონეფს.
ტამილნადუშ წყარპიჯიშ ღოზიშ სიგჷრძა 910 კმ რე. 2004 წანას, შტატიშ წყარპიჯიშ გოხოლუაშ რაიონეფს, მუჭოთ აზიაშ მეძობელ სახენწჷფოეფქ, შანულამო დეზარალეს, ინდოეთიშ ოკიანეს წჷმოქიმინელი ცუნამიშ გეშა. შტატის, თე მოლინეფიშ შედეგო 7 790 ადმ-შე უმოსიქ გოჭყორდჷ.
რეგიონიშ კლიმატი მუკობუნელიე მუსონეფშა, ბრელი რაიონი გოლოფაშ თუდო რე. ნოლექიშ ოშქაშეწანმოწანური მუდანობა აკმადგინანს 945 მმ.-ს.

 ეკონომიკა 
220px|left|thumb|Hyundai-იშ ქარხანა ჩენაიშ გოხოლუას
ტამილნადუ — ინდოეთიშ მაჟირა შტატი წარმებაშ სინძალიერეშჸურე (მაჰარაშტრაშ უკული). თაშნეშე, ართ-ართი ურბანიზაფილი შტატი რე (47 %, 2005 წანშ ფასებათ). ქიანაშ უმენტაში შტატეფშე გოშხეებათ, საწარმეეფი ძალამი წოროთ რე გოფაჩილი შტატიშ ნთელ ტერიტორიას. ტამილნადუ — ინდოეთიშ მაჟირა შტატი რე,  IT-ინდუსტრიაშ გოვითარაფაშ დონეშჸურე (კარნატაკაშ უკული), კერზოთ, ჩენაი თე მაძირაფალით ხვალე ბანგალორს კჷნასქიდუ (ინდოეთიშ უშხუაში IT-პარკი, ბანგალორს, კარნატაკაშ შტატის იდვალუაფუ). თაშნეშე შანულამი გოვითარაფა ეჭოფჷ ბიოტექნოლოგიაქ (გჷშაკერძაფილო ჩენაის დო მადურაის). გოვითარაფილიე მანქანეფიშკოგაფა (შტატის გჷშმეშქუმალუაფუ ინდოეთიშ ავტომობილეფიშ 40%, უმენტაში ნორთი Hyundai-იშ კორპორაციაშ ქარხანას; 2008 წანაშე იწარმებუ უჩა მეტალურგია (ქარხანა სალემს), ენერგეტიკა (აეგ კალპაკამს, კუდანკულამიშ აეგ); ელექტროენერგიაშ შანულამი ნორთის, მეძობელი შტატეფს მითმიოჭირინუანს. ტრადიციულო, თარი როლს ლაჸაფენს ტექსტილური (გჷშაკერძაფილო ტრიკოტაჟი) წარმება, ნამუშ შანულამი ცენტრ ტირუპური რე (კოიამპუტურიშ არხოს).

გოვითარაფილი რე ტურიზმი; თარი ცენტრეფს შქასი რე — კანჩიპურამი, მამალაპურამი (მაჰაბალიპურამი), ტირუჩირაპალი, კანიაკუმარი დო რამეშვარამი. პლიაჟი მარინა ჩენაის — სიგჷრძათ მაჟირა აბანს რე მოსოფელს, ბანგლადეშიშ ნოღა კოქს-ბაზარიშ პლიაჟიშ უკული.

 ოფუტეშ მეურნობა 
220px|left|thumb|ბრინჯიშ ჭალე, კანიაკუმარიიშ ოლქის
შტატიშ ეკონომიკას შანულამი როლი უკებჷ ოფუტეშ მეურნობას. ტამილნადუ, ინდოეთიშ ბრინჯიშ მოსალიჭჸურე მახუთა აბანს იკენს, თაქ მოჸუნა ედომუშამი ინდური ხილიშ დოხოლაფირო 10% დო ორტვინობაშ დოხოლაფირო 6%. წყარმალუ კავერიშ დელტა რჩქინელიე მუჭოთ „ობჟათე ინდოეთიშ ბრინჯიშ ფინჯალი“. ხილეფიშე დოხოლაფირო 87%, ნამუთ შტატის მოჸუნა, მანგოშა დო ბანანშა მოურს. შტატი — ბანანიშ დო პეულეფიშ უშხუაში მაწარმებელი რე, მაჟირა უშხუაში მაწარმებელი რე გეჸვენჯი ხილეფიშჸურე: მანგო, კაუჩუკი, არაქისი, ქოქოსი; ყავაშ მასუმა უშხუაში მაწარმებელი რე. შანულამი აბანი უკებჷ ჭაშანქარიშ წარმებას. გოვითარაფილიე მეჩხოლარობა, ტამილნადუ — ბჟაში ართ-ართი უშხუაში მაწარმებელი რე.

ტამილნადუ — მ. ს. სვამინატჰანიშ ჸუდე რე,თი მენცარიშ, ნამუსჷთ „ინდოეთიშ წვანე რევოლუციაშ მუმა“ ჯოხონ.

 ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დორთუალა 
250px|right|thumb|ტამილნადუშ ოლქეფიа
ტამილნადუშ შტატიშა მიშმურს 32 ოლქი:
 არიალური — დირსხუ 2000 წანასIndia Districts
 ველურუ
 ვილუპურამი — დირსხუ 1993 წანას
 ვირუდუნაგარი — დირსხუ 1985 წანას
 დინდუკალი — დირსხუ 1985 წანას
 დჰარმაპური — დირსხუ 1965 წანას
 კანჩიპურამი
 კანიაკუმარი — დირსხუ 1956 წანას
 კარური — დირსხუ 1995 წანას
 კოიმბატური
 კრიშნაგირი — დირსხუ 2004 წანას
 კუდალორი
 მადურაი
 ნაგაპატინამი — დირსხუ 1997 წანას
 ნამაკალი — დირსხუ 1996 წანას
 ნილგირი პერამბალური — დირსხუ 1995 წანას
 პუდუკოტაი — დირსხუ 1974 წანას
 რამანატჰაპურამი
 სალემი
 ტანჯავური
 ტირუვალური — დირსხუ 1999 წანას
 ტირუვანამალაი — დირსხუ 1989 წანას
 ტირუვარური — დირსხუ 1997 წანას
 ტირუნეველი
 ტირუპური — დირსხუ 200 წანას
 ტირუჩირაპალი
 ტუტიკორინი — დირსხუ 1986 წანას
 თჰენი — დირსხუ 1996 წანას
 ჩენაი
 შივაგანგა — დირსხუ 1985 წანას
 იროდუ — დირსხუ 1979 წანას 

 ოქინაფუეფი 
 ოხიდური ნოღა კანჩიპურამი, ვითოში ოხიდათ რჩქინელი ნოღა, ნამუშ უმენტაშობა ოშქაშეოშწანურაშ ინდური არქიტექტურაშ შედევრი რე.
 პალავური სახენწჷფოშ ნანანოღა მამალაპურამი (მაჰაბალიპურამი), ასეიანი ბორჯის სკულპტორეფიშ ნოღა რე.
 მადურაი — ართი შრი მენაქში სუნარეშვარი მანდირაშ ოხიდაშ ნოღა, ნამუთ აკიგჷ ღორონთი შივაშ დო თიშ ჩილიშ პარვატიშ პატიოცემელო.
 შრირანგამი — დიდი ოხიდური კომპლექსი, ღორონთი ვიშნუშ ჯოხონობაშ, ნამუშათ მიშმურს 6 გოპურამამი კიდალა (ჭიშკარ-მინალიშ ჟინი ჸორშეფით).
 კანიაკუმარი (კომორინიშ კოდე) — ინდოსტანიშ ობჟათე ძგოპი, აბანი, სოდეთ ართიანს აკმოსვარუნს ბენგალიშ ჸუჯი, არაბეთიშ ზუღა დო ინდოეთიშ ოკიანე.

 სქოლიო 

 რესურსეფი ინტერნეტის 
 Tamil Nadu Portal on The Indian Analyst


*