თურქეთი

თურქეთი, ოფიციალურო თურქეთიშ რესპუბლიკა, — სახენწჷფო, ნამუთ იდვალუაფუ ანატოლიას, ბჟადალი აზიას, თაშნეშე მორჩილი ნორთი იდვალუაფუ ბჟაეიოლი თრაკიას, ევროპაშ ობჟათე-ბჟაეიოლშე. ოორუეშე ომძღჷ უჩა ზუღა; ბჟაეიოლშე უხურგანს საქორთუო, სომხეთი, აზერბაიჯანი დო ირანი; ობჟათეშე — ერაყი, სირია დო სქირონაშქა ზუღა; ბჟადალშე საბერძნეთი, ბულგარეთი დო ეგეოსიშ ზუღა. თურქეთის ოხორანს 85 მილიონი ადამიერშე უმოსი; თინეფიშ უმენტაშობა ეთნიკურო თურქი რე, მუჟანსჷთ ეთნიკურო ქურთეფი რენა უკაბეტაში ეთნიკური უჭიჭაშობა. ოფიციალურო სეკულარული სახენწჷფო თურქეთის ჸუნს მუსლიმი უმენტაშობაშ მახორობა. ქიანაშ მაჟირა უკაბეტაში ნოღა დო ნანანოღა რე ანკარა. სტამბოლი უკაბეტაში ნოღა დო ეკონომიკური ცენტრი რე. შხვა კაბეტი ნოღეფი რე: იზმირი, ბურსა, დო ანთალია.

თეხანური თურქეთიშ ტერიტორიას ადამიერეფქ პირველი ხორუა გაჭყეს დიო ხოლო გვიანი პალეოლითის, ასეიანი თურქეთი რდჷ შხვადოშხვა ჯვეში კათეფიშ ოდაბადე. : "Göbekli Tepe's close proximity to several very early sites of grain cultivation helped lead Schmidt to the conclusion that it was the need to maintain the ritual center that first encouraged the beginnings of settled agriculture—the Neolithic Revolution"

  პროტოხეთეფი ასიმილირაფილეფი რდეს ხეთეფიშით დო შხვა ანატოლიაშ კათეფიშით. : "Turkey's diversity is derived from its central location near the world's earliest civilizations as well as a history replete with population movements and invasions. The Hattite culture was prominent during the Bronze Age prior to 2000 BCE, but was replaced by the Indo-European Hittites who conquered Anatolia by the second millennium. Meanwhile, Turkish Thrace came to be dominated by another Indo-European group, the Thracians for whom the region is named."
 : "By the time of the Old Assyrian Colony period in the early second millennium b.c.e . (see Michel, chapter 13 in this volume) the languages spoken on the plateau included Hattian, an indigenous Anatolian language, Hurrian (spoken in northern Syria), and Indo-European languages known as Luwian, Hittite, and Palaic"


 ალექსანდრე მაკედონარიშით ეჭოფუაშ უკული, კლასიკური ანატოლიური პერიოდი დოთირჷ კულტურული ელინიზაციაქ დო მოგვიანეთ რომანიზაციაქ რომიშ დო ბიზანტიაშ იმპერიეფიშ ბორჯის. : "The sudden disappearance of the Persian Empire and the conquest of virtually the entire Middle Eastern world from the Nile to the Indus by Alexander the Great caused tremendous political and cultural upheaval. ... statesmen throughout the conquered regions attempted to implement a policy of Hellenization. For indigenous elites, this amounted to the forced assimilation of native religion and culture to Greek models. It met resistance in Anatolia as elsewhere, especially from priests and others who controlled temple wealth."
 : "Subsequently, hellenization of the elites transformed Anatolia into a largely Greek-speaking region"



  XI ოშწანურას, თურქ-სელჩუკეფქ მიგრაცია ქჷდიჭყეს ანატოლიაშა, ნამუშით გიჭყჷ თურქიზაციაშ პროცესიქ. : "So the Seljuk sultanate was a successor state ruling part of the medieval Greek empire, and within it the process of Turkification of a previously Hellenized Anatolian population continued. That population must already have been of very mixed ancestry, deriving from ancient Hittite, Phrygian, Cappadocian, and other civilizations as well as Roman and Greek."
  სელჩუკეფიშ რუმიშ სასულთანო განაგენდჷ ანატოლიას 1243 წანაშა, მონღოლეფიშ მინოკათუაშახ, ნამუშ უკულით აკოცუეს თურქული სათაროეფქ. 1299 წანაშე, ოსმალეფქ აკოკათეს სათაროეფი დო ტერიტორიულო გიძინჷ. 1453 წანას, მეჰმედ II-ქ გეჭოფჷ კონსტანტინეპოლი (ასეიანი სტამბოლი). სელიმ I-შ დო სულეიმან I-შ მართუალაშ ბორჯის, ოსმალეთიშ იმპერიაქ გჷნირთუ გლობალურ ნძალათ. 


1789 წანაშე მოჸუნაფილი, იმპერიას მოხვადჷ ანდა კაბეტი თირუაქ, რეფორმაქ, ცენტრალიზაციაქ დო ნაციონალიზმიშ ძინაქ, თეწკჷმა ართო თაშნეშე თიში ტერიტორიაშ რკება. 

  ოსლამეთიშ პირველი მოსოფელიშ ლჷმაშა კათაფას მაჸუნჷ მარცხიქ დო დორთუალაქ. ოსმალეთიშ იმპერიაშ დათებუს ალათხოზუდჷ მასობური გინოყარაფი დო ქვერსემი ადამიერული ოკიბირალი. თურქეთიშ ლჷმას ზოხორინალაშო მაჸუნჷ სასულთანოშ გოუქვაფა დო ლოზანოშ ოთინჩალე ხეკულუაშ მოჭარუაქ. თურქეთიშ გჷნირთუ ართგამათ ერუანული სახენწჷფოთ. 1923 წანაშ 20 გჷმათუთას, რესპუბლიკათ გეგმიცხადჷ ქიანაშ პირველი პრეზიდენტი მუსტაფა ქემალ ათათურქიშით ინიცირებული რეფორმეფიშ მეჯინათ. თურქეთი მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ მალობაშის უმოსო ნეიტრალურობას გეთხოზუდჷ, მარა ოკათუდჷ კორეაშ ლჷმას. მუსხირენი ოურდუმე ინტერვენციაქ ხე ვეშუნწყჷ ანდაპარტიული სისტემაშა გინულას.

თურქეთი რე ოშქაშეშე მაღალი მუშნაველამი დო წუმმაძინე ქიანა; თიში ეკონომიკა რე მოსფელიშ 17-ა უკაბეტაში ნომინალიშ დო 12-ა უკაბეტაში ედპ-შ ჸიდირიშ უნარიშ პარიტეტიშ მეჯინათ. ქიანა რე უნიტარული საპრეზიდენტო რესპუბლიკა. თურქეთი რე გეჸვენჯი ორგანიზაციეფიშ წოროდჷმარსხუაფალი ქიანა: OECD, G20 დო თურქული სახენწჷფოეფიშ ორგანიზაცია. ქიანა მუში გეოგრაფიული დვალუაშ ჭყოლოფუათ რე წჷმმაძინე ჟისახენწფო დო NATO-შ ორდოიანი მაკათური. თურქეთი რე ევროპაშ რსხუშა კათაფაშ კანდიდატი, თაშნეშე ოკათჷ ევროპაშ რსხუშ საბაჟო რსხუს, ევროპაშ სხუნუს, ისლამური წოროხანდაშ ორგანიზაციას დო TURKSOY-ს.

თურქეთის უღჷ წყარპიჯიშ რზენეფი, მაღალი ცენტრალური პლატოეფი დო შხვადოშხვა გვალაშ ქჷნდჷრეფი; ქიანაშ კლიმატი რე ზჷმიერი დო დინოხოლენი რაიონეფს უმოსო კონწარი რე. სუმი ბიოანდაკორობამობაშ ჩხე ჭურჭულიშ ორენი, თურქეთის უჩქუ შხირი დიხაშნწალუეფი დო ძალამი უთხილუ რე კლიმატიშ თირუაშოთ. 

  თურქეთის უღჷ უნივერსალური ჭყანთხილუაშ სისტემა, გონათუაშა მაძინუ ჭირინაფა დო მაძინე ინოვაციურობა. 

  თურქეთი სატელევიზიო კონტენტიშ მაჸვენჯი ექსპორტიორი რე. იუნესკოშ ანდამუდანობამი მოსოფელიშ მონძალაშ დო ვამატერიალური კულტურული მონძალაშ ობიექტეფიშ ჭყოლოფუათ, თაშნეშე დინდარი დო ანადანერი საგექსუოთ, თურქეთი რე მოსოფელიშ მახუთა არძაშე ძირაფონი ქიანა.

 ქიანაშ ჯოხოდვალა 

 ოფიციალური — თურქეთიშ რესპუბლიკა;
 ოდაბადური — Türkiye Cumhuriyeti.

 ისტორია 

თურქეთი მილარე ჯვეში ბიზანტიაშ ტერიტორიას. 1299-1923 წანეფს მუშ ტერიტორიას მილარე ოსმალეთიშ იმპერია.

1923 წანაშ უკული თურქეთი რე რესპუბლიკა. მუშ მაართა პრეზიდენტი ორდ მუსტაფა ქემალ ათათურქი

 დემოგრაფია 

თურქეთის ოხორანს 68,1 მლნ კოჩი (2003 წანაშ მუნაჩემეფი). 80% თურქეფი, 18% ქურთეფი.

 გალერეა 

 რელიგია 

თურქეთიშ ოფიციალური რელიგია რე ისლამი. 

 დიდი ნოღეფი
 სტამბოლი
 ანკარა
 იზმირი
 ტრაპიზონი
 ზონგულდაკი
 სივასი
 ბურსა
 ადანა
 გაზიანთეფი
 კონია
 ანტალია

სქოლიო

კატეგორია:თურქეთი
კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:ხოლო ბჟაეიოლიშ ქიანეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი