მტკვარი

მტკვარი (აზერ. Kür; თურქ. Kura) — მოლენკავკაციაშ უდიდაში წყარმალუ, ოდუდე უღჷ თურქეთის 2742 მ-ს, ყიზილ-გიადუკიშ გვალაშ ელახ კართეს. აკათუ კასპიაშ ზუღას აზერბაიჯანიშ ტერიტორიას. სიგჷნძა რე 1364 კმ (185 კმ თურქეთის, 390 კმ საქორთუოს, 789 კმ აზერბაიჯანს), ღანჩოშ ფართობი 188 ვითოში კმ.კვ. ტკვარიშ ღანჩოშა მიშურს: სომხეთიშ ტერიტორია გვალო, აზერბაიჯანიშ დო საქორთუოშ ტერიტორიაშ დიდი ნორთი, თურქეთიშ დო ირანიშ ტერიტორიეფიშ ჭიჭე ნორთი. ტკვარიშ ანტიკური ჯოხო რე Cyrus, თურქეფი დო აზერბაიჯანელეფი  Kür-ს უძახჷნა.

მტკვარი ოდუდეს დიო ვულკანურ ქანეფშა ინოჭკირილი ცორქო ლეხერს მეურს, უკული გოფაჩილი ლეხერს. საქორთუოშა ვარძიაშ გოხოლუას მუშურს დო ჯავახეთიშ დო ერუშეთიშ ვულკანურ გვალონეფს შქას ტომბა კანიონს მეურს (თმოგვიშ ჯიხაწკჷმა კანიონი 400-500 მ სიტომბაშ რე).

მტკვარიშ მარძგვანი ნადუეფი რე: ფარავანი (სიგჷრძა 74 კმ), ბორჯომულა (სიგრძე 29 კმ), გუჯარეთისწყალი (სიგჷრძა 43 კმ), ძამა (სიგჷრძა 42 კმ), ტანა (სიგჷრძა 39 კმ), თეძამი (სიგჷრძა 51 კმ), ალგეთი (სიგჷრძა 108 კმ), ქცია-ხრამი (სიგჷრძა 201 კმ), აღსთაფა (სიგჷრძა 121 კმ), თოუზჩაი, შამქორჩაი, განჯაჩაი (სიგჷრძა 99 კმ), ტერტერი (სიგჷრძა 184 კმ), ხაჩინჩაი, არაქსი (სიგჷრძა 1072 კმ); კვარჩხანი: ფოცხოვისწყალი ნადუ ქვაბლიანით (სიგჷრძა 64 კმ), ლიახვი (სიგჷრძა 115 კმ), ქსანი (სიგჷრძა 84 კმ), არაგვი (სიგჷრძა 112 კმ), იორი (სიგჷრძა 320 კმ) და ალაზანი (სიგჷრძა 390 კმ);
მინი|მარცხნივ|270პქ|მტკვარიშ ღანჩოშ ფოტო კოსმოსშე
მტკვარიშ გიმნაულა წყარი სეზონეფიშ მეჯინათ ათეჯგურა რე: აფუნს გიმურს წარმოწანური გიმნაველიშ  48,5 %, ზარხულს — 26,9 %, დამორჩილს —13,7 %, ზოთონც — 10,9 %. მტკვარიშ დო მუშ მიშმაკათე წყარეფით საქორთუოს იწყარუ 315 ვითოშ ჰა-შე უმოსი ფართობი, აზერბაიჯანიშ ტერიტორიას — 1 მლნ. ჰა. მტკვარს უღჷ ჰიდროენერგეტიკული რესურსი. მტკვარს ეგაფილი რე ჩითახევჰესი, ზაჰესი, ორთაჭალჰესი, მინგენჩაურჰესი. მტკვარი დიდარი რე ჩხომეფით. მტკვარიშ პიჯის ეგაფილი რე ნოღეფი: ბორჯომი, გორი, მცხეთა, ქართი, რუსთავი, მინგეჩაური, ევლახი, საბირაბადი, ალი-ბაირამლი, სალიანი დო შხვეფი.

გჷმორინაფილი ლიტერატურა 
 აფხაზავა ი., ქორთული სხუნუეფიშ ენციკლოპედია, ტ. 7, ხს. 186-187, ქართი, 1984 წანა

კატეგორია:საქორთუოშ წყარმალუეფი
კატეგორია:თურქეთიშ წყარმალუეფი
კატეგორია:აზერბაიჯანიშ წყარმალუეფი