ბჰუტანი

ბჰუტანიშ ომაფე (ძონგ. - འབྲུག་ཡུལ་ (zhuk yü) დრუკ იუ) — სახენწჷფო აზიას, ჰიმალაის, იდვალუაფუ ინდოეთიშ დო ჩინეთიშ შქას. ნანანოღა — თიმფუ. მუშ ჯოხოდვალა — დრუკ იული ვარდა დრუკ ცენდენი —  „დაჩხირიშ მაფუთქალი დრაკონიშ ომაფე“.

ართართი ვერსიათ, ჯოხოდვალა „ბჰუტანი“ მოჸურც ბხუ-უტტან-შე (Bhu-Uttan), ნამუთ სანსკრიტშე გინოთანგუათ „მაღალ გვალეფს“ ვარდა „გვალამი ქიანას“ შანენს. შხვა ვერსიათ, ჯოხოდვალა მოურს ბჰოტ-ანტ-შე (Bhots-ant), ნამუთ „ტიბეტიშ კუნთხუს“ (ბოლო) ვარდა  „ტიბეტიშ ობჟათეს“ შანენს.

ბჰუტანიშ ომაფეს ოორუეშე უხურგანს - ჩინეთი, ბჟადალშე - ინდოეთი.

 გეოგრაფია 

 ტოპოგრაფია 
ბჰუტანიშ ტერიტორიას ოორუე-ბჟადალშე დო ოორუეშე მოუძჷ დიდი (ბჟაეიოლი) ჰიმალაიეფი. დიხეფიშ 50%-იშ მეტი 3000 მეტრაშ სიმაღალას იდვალუაფუ, 20% — ფორილიე ჯიშთით დო იროიანი თირით. ბჰუტანს დიხაშნწალუეფი უჩქჷ. ჰიმალაიეფშე ქიანაშ ობჟათეშა წყარდიდარი დო ჩქარი წყარმალუეფი მეხჷრჩანა — ბრახმაპუტრაშ ნოჸელეფი.

ბჰუტანს შხუ ჰიდროენერგეტიკული რესურსეფი უღუ, შანულამი მუდანობაშ სასარგებლე დინოხურიშეფი — რკინაშ მადენეფი, ლინჯი, ტყვია, თუთია, ნოშქერი, მარმარილო დო შხვ.

 კლიმატი 
мини|300px|ბჰუტანიშ ჯიშთეფი

 ჯიშთეფი 
ბჰუტანიშ ოორუეს რე ჯიშთეფი, ნამუთ ქიანაშ ნთელ ტერიტორიაშ 10%-ის იკენს, ბჰუტანიშ წყარმალუეფიშ შანულამი წყარეფიშ წყუ რე. თე ჯიშთეფს, დოხოლაფირო, მილიონი ტონა ოშუმალი წყარი მიშადგჷ, ზარხულს, ნდღულუაშ ბორჯის, ქიანაშ მახორობაშო სტიქიური უბადობაშ მუმაღალარიე.

 ადმინისტრაციული გორთუალა 

ბჰუტანი დორთილიე 4 ძონგდეიო (dzongdey), ნამუშ აკოდგინალუაშათ 20 ძონგხაგიშე (ძონგხა - རྫོ་ཁག། , dzongkhag). ირი ძონგხაგი ირთუ გევოგო (gewog), ნამუთ მინშახ, გოართიანაფილიე დუნგხაგეფს (dungkhag).

 ბუმტანგი
 ჩუკხა
 დაგანა
 გასა
 ხაა
 ლხუნცე
 მონგარი
 პარო
 პემაგაცელი
 პუნაკხა<li>სამდრუპ-ჯონგხარი
<li>სამცე
<li>სარპანგი
<li>თხიმპხუ
<li>ტრაშიგანგი
<li>ტრაშიანგცე
<li>ტონგსა
<li>ცირანგი
<li>ვანგდი-პხოდრანგი
<li>ჟემგანგი

1988 წანას, ბჰუტანიშ ძონგხაგეფი გოართოიანაფილი რდჷ 4 ძონგდეით.ბჰუტანიშ რაიონეფი (აკანეფი)

 ძონგდეი(ზონა)  ადმ. ცენტრი  ფართობი,კმ²  მახორობაშმუდანობა,(2005) ადმ.  მახორობაშ მეჭედალა,ადმ./კმ²  ძონგხაგეფიშმუდანობა ბჟადალური თხიმპხუ834528124433,705 ცენტრალური დამპხუ11023888558,065 ობჟათე გელეპხუ84998972010,564 ბჟაეიოლური მონგარი1094917516316,006 ბჰუტანი, გვალო  თხიმპხუ 3881663498216,3620

 ოინტერესე ფაქტეფი 

2004 წანაშ 17 ქირსეთუთაშე, ბჰუტანც თუთუმიშ პროდუქციაშ გჷმოჩამა დო გჷმორინაფა სრულას ვეშილებე (აკრზალულიე). ქიანაშ ხურგაშ დინოხოლე ვეშილებე სიგარეტეფიშ მიშაღალა. სიგარეტიშ შუმაშე ჯარიმა €175-ს აკმადგინაანს. ურცხოალ ტურისტეფშო, დიპლომატეფშო დო ვასათარობე ორგანიზაციაშ მახანდეეფშო თე გოუქვაფა ვა მოქმედენს. ურცხოალეფს ვეშულებუნა აკანური მახორობას სიგარეტი ქიმეჸიდანინ. ბჰუტანი — მოსოფელიშ მაართა ქიანა, ნამუთ სიგარეტიშ შუმაშე დუდიშულერიე!.

 ლიტერატურა 
 მიშელ პასელი. შარალუა მუსტანგშა და ბჰუტანშა. ვილნიუსი ვაგა 1982
 Gisela Bonn. Bhutan. Kunst und Kultur in Reich der Drachen. DuMont Kunst Reiseführer. DuMont, Köln, 1988
 M. Aris - Bhutan. The early History of a Himalaya Kingdom, Washington 1979
 Aris M. - View of Medieval Bhutan. The diary and drawing of Samuel Davis 1783. London/Washington 1982
 Stan Armington, Bhutan. Lonely Planet travel guide.

 რესურსეფი ინტერნეტის 
 ბჰუტანიშ თარობაშ ვებ-ხასჷლა 
 ბჰუტანიშ ტურიზმიშ დეპარტამენტიშ ოფიციალური ვებ-ხასჷლა 
 გაზეთი Kuensel ბჰუტანც მიმალი ახალი ამბეეფი


კატეგორია:აზიაშ ქიანეფი
კატეგორია:გოეროშ მაკათური სახენწჷფოეფი