ბორჩხა

ნოღაბორჩხაბორჩხა / BorçxaBorçka250პქბორჩხა250პქ250პქკოორდ   41°21′45″N 41°40′48″Eქიანა  25px თურქეთირეგიონი  უჩა ზუღაფართობი  762 კმ²მახორობა  10,410 (2010)ბორჯიშ ორტყაფუ*ზარხულიშ EET (UTC+2)EEST (UTC+3)ოფოსტე კოდი  08
ბორჩხა (ლაზურო ბორჩხა / Borçxa, ქორთულო ბორჩხა, თურქულო Borçka) — ნოღა დო რაიონი თურქეთიშ ართვინიშ პროვინციას, ქიანაშ ოორუე-ბჟაეიოლს, ისტორიულ კლარჯეთის. 

 ეტიმოლოგია 
ბორჩხაშ ეტიმოლოგია გურიწჸულო კილასხუნილი ვა რე, მარა მენცარეფი ოალუნა არზის, ნამდა ტოპონიმიშ ეგაფილობა ქორთულ-ზანური რენი. ორდო თე აბანს „ფორჩხა“ ნოჯოხობუე.

 გეოგრაფია 
ბორჩხა გვალამ აკანს რე გოფაჩილი. ჰავა ტიბჷ დო ლიბჷ რე. ბორჩხაშ რაიონს ულუანს წყარმალუეფი: ჭოროხი, ჩხალა, მურღული, დევისკეტი. არძოშ უმოს მაღალი ჭურჭულიე კარჩხალიშ გვალა - 3414 მ. ბორჩხაშ რაიონს ბჟადაალშე უხურგანს ხოფა, ბჟაეიოლშე შავშათი, ობჟათეშე მურღული დო ართვინი, ოორუეშე — საქორთუო. 

 ისტორია 
ბორჩხა დიაოხიშ ომაფეს ორხველუდჷ, უკულ ტაო-კლარჯეთის დო სამცხე-საათაბაგოს. უკული აკოშქუმალირ ქორთულ სახენწჷფოშ ნორთი რდჷ. რეგიონშა სელჯუქეფიშ მუკორჩქინაშ უკულ ოსმალეთიშ ხეშა გინილჷ. 1918 წანას საქორთუოშ დემოკრატიულ რესპუბლიკაშ დორხველობას რდჷ, მარა 1921 წანაშ 9 ფურთუთას, ბოლშევიკეფიშ ოკუპაციაშ დო საქორთუოშ რესპუბლიკაშ დოხუაფაშ უკულ თურქეთშა იჸუ გინოჩამილქ.

 მახორობა 
2011 წანაშ ეჭარუათ ბორჩხაშ რაიონს სქიდუდჷ 23 693 კოჩი, თაჸურეშე 10 551 ნოღას. მახორუეფიშ 70% მუსულმანი ქორთუეფი რენა, დოსქილადირი ლაზეფი დო ჰემშინეფი.

 ისტორიული ობიექტეფი დო ოქინაფუეფი 
 ებრიკაშ ოხვამე — ოშქარ ოშწანურეფს ბაგრატიონეფიშ ეგაფილი ჯვეში ოხვამეშ აკნაცჷმეფი 
 მაკარეთიშ ოხვამე — ჯვეში ოხვამეშ აკნაცჷმეფი

 შინელი ბორჩხალეფი 

 ბაიარ შაჰინი (გუნდარიძე) — თურქეთის პოპულარული ქორთუ მობირე 
 ისმეთ აჯარი — მილიარდერი 
 ჰუსეინ აიდინი — შინელი ბანკირი 
 აიქუთ ქოჯამანი — მოკუჩხბურთე, თურქეთიშ ნაკორობაშ ჸოფირი მაკათური, ფენერბახჩეშ ჸოფირი მოლაჸაფე, ფენერბახჩეშ ტექნიკური დირექტორი. 
 დავუთ დურსუნი — პუბლიციტი დო მოღალე.

 ტერიტორიული მონწყუალა 

ბორჩხაშ ნოღა 4 მაჰალეშე (განობაშე) აკმოდირთუ: 

 მერქეზი
 აქსუ
 გიუნდოღდუ
 იენიიოლი

ბორჩხაშ რაიონი 36 ოფუტეშე აკმოდირთუ, თაჸურეშე 4 ოფუტეს მიშმეკოროცხანს ლაზური თემი „ჩხალა / ჩხალაზენი“. 

 ადაგიული (ადაგული/ ახალდაბა)
 აქფჷნარი (არხვა)
 ალაჯა (შუახევი)
 ამბარლჷ (დამპალი)
 არალჷქი (ქვედა კლასქური)
 არქაქიოი (არჩვეთი)
 ათანოღლუ (ზედა კლასქური)
 ავჯჷლარი (ავანა)
 ბალჯჷ (ბაგენი)
 ჯამილი (ხერთვისი)
 ჯივანი (ჯვარი)
 ჩავუშლუ (კატაფხია)
 ჩაილჷ (ჯგირიაზენი)
 ჩიფთექიოფრუ (ჟურხინჯი / წკარყა ) - ლაზური თემიშ ოფუტე 
 დემირჯილერი (ხანდუზი) - ლაზური თემიშ ოფუტე
 დიუზენლი (ზედვაკე) 
 დიუზქიოი (ჩხალა / ჩხალაზენი) - ლაზური თემიშ ოფუტე
 ეფელერი (ეფრატი)
 ფჷნდჷქლჷ (სახანდრო) - ლაზური თემიშ ოფუტე
 გიუნეშლი (?)
 გიურეშენი (ბეღლევანი) 
 გიუზელიურთი (?)
 იბრიქლი (ებრიკა)
 ქალე (მაკარეთი)
 ქარშჷქიოი (ხება)
 ქაიადიბი (ზედა მარადიდი)
 ქაიალარი (ქვაბისთავი)
 ქაინარჯა (დევისკეტი)
 მარალქიოი (მინდიეთი)
 მურათლჷ (მარადიდი) 
 ორუჯულერი (ცოცხობანი / მურკივეთი)
 შერეფიე (ოხორდია)
 თარაქლჷ (ტირაბენი)
 უღურქიოი (აკრია)
 იეშილქიოი (მონასტერი)
 ზორლუ (ტჷხლაზორი)

 რესურსეფი ინტერნეტის 
 ადმინისტრაციაშ ვებ-ხასჷლა
 მუნიციპალიტეტიშ ვებ-ხასჷლა

კატეგორია:თურქეთიშ ნოღეფი