ამაზონი (წყარმალუ)

ამაზონი  (, ) — წყარმალუ ობჟათე ამერიკას. წყარმალუ უდიდაში რე მოსოფელს ღანჩოშ დო წყარხვეიანობათ. წჷმოქიმინელი რე მარანიონიშ დო უკაიალიშ ესვარუათ. წყარმალუშ სიგჷნძა მარანიონიშ ოდუდეშე 6400 კილომეტრი რე, უკაიალიშ ოდუდეშე — 7025 კმ. ღანჩოშ ფართობი — 7180 ვითოში კმ². ამაზონიშ უდიდაში ნადუეფი რე: რიუ-ნეგრუ, მადეირა, ტოკანტინსი. წყარმალუშ დელტას იდვალუაფუ კოკი მარაჟო, ნამუსჷთ დუდიშულო გინტირედჷ თიჯგურა ქიანა მუჭოთ რე ბელგია.

ამაზონიშ ღანჩოშ დიდი ნორთი იდვალუაფუ ბრაზილიას, ობჟათე-ბჟაეიოლ დო ბჟაეიოლი ნორთი — ბოლივიას, პერუს, ვენესუელას, ეკვადორს დო კოლუმბიას. ამაზონი ეკვატორიშ გოხოლუას ინმაკათუ ატლანტიშ ოკიანეს.

ჯოხოდვალას მეთმურსხუანა წყარმალუშ ნადუს მორიათ გჷმოჭანაფილი რეღმეფიშ ჯოხოს — პოროროკას, ნამუსჷთ ტუპი-გუარანიშ ინდიარეფიშ დიალექტშა „ამაზუნუ" ჯოხო. ინდიარეფს ამაზონშა უჯოხონა პარანა-ტინგა (ჩე წყარმალუ), პარანა-გუასუ (დიდი წყარმალუ).

წყარმალუ ოდუდეს პერუშ მაღალგვალამ რეგიონს ეთმეჭოფუნს დო ბრაზილიაშ ტერიტორიაშიტ მაკაპაშ წყარპიჯშახ მეურს. წყარმლაუს დო თიშ ნადუეფს მუკი-მუკი ომძღჷ ტროპიკული ლამე ტყალეფი. თე ტყალეფს ჯალეფი 20-სართულამი დგჷმილეფიშ სიმაღალაშახ ირდჷნა. ამაზონიშ ჯუნგლეს მოსოფელს არძაშ უმოსი გვარობაშ ჩხოლარი ხე, ტყალეფს დოხოლაფირო 1500 გვარობაშ  მაფურინჯე ბუდენს, ამაზონიშ წყარეფს 3000 გვარობაშ ჩხომი გილანჩურუნს. ხვილარეფი დო გვერეფი სქირონას გილერსირგოლჷნა. ამაზონიშ ტყალეფს 800-შე უმოსი ტიპიშ ბჟაშუმუ ჩხოლარი (თინეფს შქას მოსოფელს არძაშე უმოსი მესერია) დო უკოროცხუ ჭანდით ხე.

რესურსეფი ინტერნეტის
 Bibliography on Water Resources and International Law Peace Palace Library
 Information on the Amazon from Extreme Science 
 Information and a map of the Amazon's watershed 
 Amazon Alive: Light & Shadow documentary film about the Amazon river 
 Amazon River Ecosystem

კატეგორია:ბრაზილიაშ წყარმალუეფი
კატეგორია:პერუშ წყარმალუეფი
კატეგორია:კოლუმბიაშ წყარმალუეფი