ტყვარჩელი

40პქ 

ტყვარჩელი (აფხ. Тҟәарчал) — ნოღა საქორთუოს, აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ოჩამჩირეშ მუნიციპალიტეტის. იდვალუაფუ წყარმალუ ღალიძგას. ნოღაშ სტატუსი მეჩეს 1942 წანას. ნოღაშ მაჸვენჯი ინდუსტრიეფი რე ქუანოშქერიშ, ოკიდალი მოღეეფიშ დო შხვა საწარმოეფი. ჯოხოგოლაფირი რე ბალნეოლოგიური კურორტით.

 ეკონია ისტორიული მოლინეფი 
ტყვარჩელი ნოღათ გჷმაცხადეს 1942 წანას. ქუანოშქერიშ მოპალაფაქ თე აბანს დიჭყჷ 1935 წანაშე დო მაჟირა მოსოფელიშ ლჷმაშ პერიოდის დონბასიშ  გერმანალეფიშ ხეშა აშალაფაშ უკული დიდი შანულობაქ აშუ.

1990-იანი წანეფიშ დაჭყაფუს აფხაზეთიშ ლჷმაშ პერიოდის ნოღა ქორთული ჯარიშ ქართას რდჷ მოხვალამირი დო თიშ დოსქილადირი მახორობა მონკა ჰუმანიტარული კრიზისიშ თუდო რდჷ. ნოღას ოჭკუმალეფით, ანჯარით დო დაქირებული მალიმორეფით რუსული ვერტფურინჯეფი აკმონაზირანდჷ.http://www.hrw.org/reports/pdfs/g/georgia/georgia953.pdf : Human Rights Watch. VIOLATIONS OF THE LAWS OF WAR AND RUSSIA'S ROLE IN THE CONFLICT, page 39  ლჷმაშ ეკონია ეტაპის, ტყვარჩელშე სისტემატურო იბომბუდუ კოდორიშ ლეხერი. ნოღა, ქორთული მახორობაქ ლჷმაშ დაჭყაფუშე დიტუ. ტყვარჩელიშ მუკე-მუკე ოფუტეეფს დოსკილადირი ქორთუ მახორობა რჯალიშ დგომარებას რდჷ.

1995 წანაშე ნოღა თე ჯოხოთ ფორმირებული რაიონიშ ცენტრი რე.

 ინდუსტრია 
ქუანოშქერიშ მოპალაფა ნოღაშ თარი ინდუსტრია რდჷ გოჭყაფაშე, მორო ასე სხუნუეფიშ პერიოდიშ მაღაროეფი კილერი რე დო ქუანოშქერს მიპალუანს ხვალე თურქული კომპანია „თამსაშ“ (Tamsaş) ღილე მეთოდით. თე კომპანიაშ გინაგაფალეფი ნოღაშ ხაზინაშ მუშნალიშ 75 % აკმადგინანს, მორო თის ეკოლოგიაშ უგურელჸოფას აბრალენა.თურქულ ტამსაშიშ ქუანოშქერიშ წარმებაშ გოგინძორაფა შეულებჷ აფხაზეთის დოთხილანს ეკოლოგიაშ მოთხუალეფს და  09/11/2006 18:00, აფხაზეთიშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური საიტი

ნოღას რდჷ ცემენტიშ დო ანგურაშ ქარხანეფი, ნამუეფით ასე გაჩერებულიე ტექნიკური სიჯვეშაშ გეშა. გეგმას რე ახალი ცემენტიშ ქარხანაშ კიდუა, ნამუშ პროდუქციას ოეგებიეთ სოჭიშ ოლიმპიური კომპლექსიშ კიდუას გჷმირინუანა.Ткуарчал отметил 65-летний юбилей 20/04/2007 18:13, აფხაზეთიშ პრეზიდენტიშ ოფიციალური საიტი 

ნოღას დო ოჩამჩირეშ რაიონს სხუნუეფიშ პერიოდის ელექტროენერგიათ ახაზირენდჷ ტყვარჩელიშ ქუანოშქერიშ ელექტროსადგჷმი, ნამუთ 1980-იანი წანეფიშ ლიას ქუანოშქერიშ ნოზირიშ მორკებაშ გეშა გაზშა გეგნიჸონეს.

 დემოგრაფია 
1989 წანას ნოღაშ მახორობა რდჷ 21 744 ადამიერი. სუმი თარი ეთნიკური ბუნა რდჷ აფხაზეფი (42,3 %), რუსეფი (24,5 %) დო ქორთუეფი (23,4 %).აფხაზეთიშ ცენზიშ სტატისტიკა (რუს.) ლჷმაშ გეშა ნოღაშ ინდუსტრიაქ გაჩენდჷ დო მუში მახორობაქ შანულამო მირკჷ. 2004 წანას მახორობა ნამთინე მუნაჩემეფით 4800-შახ რე მორკებული.Отчет миссии ПРООН по изучению возможностей Гальского района и смежных с ним территорий Абхазии, Грузия, Апрель 2004   2003 წანაშ მახორობაშ ეჭარუაშ გეშა ნოღას 4786 მახორუ რდჷ.

 რესურსეფი ინტერნეტის 
 ტყვარჩელი.com

 სქოლიო 

კატეგორია:აფხაზეთი
კატეგორია:აფხაზეთიშ ავტონომიური რესპუბლიკაშ ნოღეფი
კატეგორია:საქორთუოშ ნოღეფი