Краснодар балһсн

Краснодар —  Орсин Ниицәнә  хотол балһсан, Краснодарин зах улс. Москвас 1340 километр бәәдг.

1793 җилд балhсан тосхугдасын билә. 

Кечывалвел да йӱдвел кавказ федерал йырвел кугу ола-влак, историй-влак рӱдер-кубань кундемыште географий. Рӱдӧ неофициально лӱмдалтын кугарнян, тыгак российын рӱдолаже. 

Олан калыкчотшо — 1 154 885 (2025) еҥже-влак, олан калыкчот шотышто российыште латкумшо.

 Экономике 
Лушмара — российыште ик эн кугу рӱдержылан шотлалтше европышто эн кушшан рейтинг индешымше ола. Тиде годым, утларакше кугу олаш подавляющий деч ойыртем, экономика Лушмара постиндустриальный семын сӱретлалтеш. Кугу потребитель-влак секторышто ужына негызлалтын, суаплыкым сферыште, экономикыште сектор кугу структурлан мсп лушмара уждымо улыда.

 Транспорт 
Лушмара — кугу транспорт российыште. Территорий ныл направлений ола кӱртньӧ корно вончаш, кок зеленодольск федеральный значениян, грузовой транспорт да эҥер пӧртшӧ лийын. Аэропортышто чоҥештен ола российыште гыч шукыжо шукталтын, лишыл да мӱндыр йотэлла эл. Лушмара тыгай транспорт пашам ыштеныт: южыштак, кӱртньыгорно, эҥерысе, автобус, оласе электротранспорт — да трамвай троллейбус.

Лушмара йогын почеш транспорт эскерыше видеокамерым январь 2012 ийлаште 117 йодмашыже кугу. Лушмара олаште камера дене кучем верч чот кугемдаш шонен улмаш обстановкышто 2014 ий марте 117 видеонаблюдение 380 единица.

Мер троллейбус транспорт пуа Лушмара (12 маршрутыш), трамвай (16 маршрут), автобус (93 кушкеш, нунын кокла гыч оласе 55, 26 турысо, турысо тургымжым 12). Мер транспорт ак олаште — 30 теҥ (ий гыч 12 май 2021). 2021 декабрь частный шупшыктышо автобус маршрут-влак дене возалтме ак 35 теҥге.

Лушмара ола элыште лийме пытартыш ончычсо СССР, могай поезд дене кок машинам кучылтын дене троллейбус 1992 ий гыч шогышо владимир 2013 веклич ЗиУ-682.

Автобус ден маршрутко обслуживатлыше кузе олаште, тыгак корно тӱрысӧ.

Ончыкылык электрон системым ышташ. Мер транспорт системым виян навигация спутникысе шыҥдаралтеш. Ола гыч автобусыш икмыняр игорьевич 2010-2012 ий йӧршан (экобус), конденсатор электрохимический пойдарен. 2 вара мӧҥгӧш колтат гыч нуно заводышто «Тролза», а молышт депо тошкемыште шогышо.

Каҥашымаш метрополитен олаште чоҥымо йӧн, монорельс, тыгак каныш вапш корно.

Кубань эҥер ола адыгей республикын деч ойыро район. Эҥер гоч кӱварым ыштыме кум (Тургеневский, Яблоновский, кӱртньыгорно), тыгак семын кучылталтше автодорожный вӱдаралымверла краснодар плотина куснен. Эше кок тын кӱварым чоҥа.Лушмара кӱвар петырен гын тургеневский

 Олн-күмн 
2025 җилд балhснад байдаг күүнә то 1 154 885 курсан билә.

 Заалт 

 Линкс 
 Официальный сайт городской администрации
 Екатеринодар// Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.

Әәшл:Краснодарин зах улс