Arniye

ArniyeS117 (Arnîe, ArnîyPapî Doppagne; fr: Hargnies), c' est on ptit ban del Walonreye di France (Bote di Djivet).

thumb

 Mwaissès dnêyes 
 Limeros diyalectolodjikes
 ALW: Ar 2 (mwaisse pont)
 Ricwerances da Doppagne: G 9
 Ricwerances da Bruneau: Br 16
 Dipårtumint des Årdenes
 Lingaedje do payis: walon (puvite del troke del Basse Årdene).

 Toponimeye 
 Arniye (toponimeye)

 Tuzance walone 
 Diccionairaedje 
C' esteut onk des mwaisses pont di l' ALW.

Gn a on foirt sipepieus motlî did la, ki l' tite, c' est: Patouè des vies djins d'Harnies (Patwès des viyès djins d' Arniye).

 Motlî 
Kékes mots tipikes did la:
 amin (dandjreus on forcoridjaedje di amon, tot l' erîlant so l' nén definixhant årtike omrin in (dabord k' a Djivet, c' est on).

 Croejhete 
Ene piceure di croejhete a pårt
Li suddjonctif prezintrece des rwaitants si fwait avou l' cawete -aye (come al Grande Boursegne, mins nole pårt d' ôte e l' Walonreye).Pont Ar 2 del Bote di Djivet sol mape ALW «qu'elles gèlent».
 i fåt k' il alaye'' vey zels deus u troes.
Li pronon des cåzants, c' est dji (et nén «nos»), come pattavå e l' Basse Årdene.

 Kékès fråzes 
‒ Dji ‘nn’ aurons co !Dj' ô bén : dj' årans co del plouve.
‒ Oyi ! I fwét toudi mwés. Les awènes sont dja djaurnéyes, savouz !

‒ Û çk’est Locadiye ? 
‒ O ! dj’é l’idéye k’èlle è co stî avau l’ vîye. Èle ni sét dmërer al mwéja.

Les afants sont a scole èt mi, dji m’ va fwé l’ buwéye aprës-non.ne.

‒ Vous vérez a chîje al nute ?
‒ Oyi, dji sayrons. Mês Mariye ni sét pus router.

Dimègne qui vièt, ça srë l’ dicauce, èt les valets èt les couméres ‘nn’ alat roûler pou payî l’ muzike.

Dji rviè d’awè stî sègnî amin Tchantchès.
Dj’aurë binn vlu qu’ les afants vinaye bauquer al mwéja.sicrîte aprume pa André Vincent, rimetowes e sistinme Feller po les scoles di Bive, do 25 di nôvimbe 2025.

 Eredjistrumints 
  Ciddé, vos ploz schoûter èn eredjistrumint del fåve do vî vî tins «Li bijhe et l' solea» ratournêye pa André Vincent avou l' accint d' Arniye pol Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la

 Sociolinwince 
Li dzindjnaedje do walon a cmincî al Revolucion francesse. Mins l' walon a co bén rezisté ey esteut co djåzé des efants dins les anêyes 1920.On sait lére vaici li tecse di l' eredjistrumint

Divins les papîs del comene, on trouve les mots «septante» et nonante disk' ås anêyes 1800.
thumb
Dji di ki li patwès a Arniye aveut rezisté a bråmint des evenmints. Gn aveut yeu l' Revolucion, e l' France, et on aveut dit: «on cåze li francès, e l' France». Et a Arniye, on djheut «septante, nonante». Dins les cayés del comene, dj' a rtrové, disk' e 1800, on scrijheut «septante, nonante». Mins après, li francès a impôzé swessante- et cwatru-vint-dijh.

 Sourdants 

Categoreye:Walonreye di France
Categoreye:Veyes et viyaedjes di France