Cristofe Colombe

thumb

Cristofe Colombe ( Cristoforo Colombo,  Cristóbal Colón,  Christophorus Columbus) a vnou å monde e 1451 a Djinne (Genova), e l' Itåleye d' asteure (mins k' esteut adon ene dislaxheye republike) .

Il a morou li 20 di may 1506.

C' est lu ki, sins l' voleur, discovra l' Amerike.avou des grandès consecwinces, ca Leif Ericson, on Vikigne, î aveut ddja stî sacwants siekes divant, mins sins enonder des mouvmints d' peuplåcion d' Urope viè l' Amerike.

Il est rindjî å limero 9 des djins les pus inflouwinnes di l' Istwere dins l' djivêye Michael Hart.

 Vicåreye 
Tot djonne il a divnou on captinne di batea et on naivieu foirt capåbe.

I creyeut moirdicusse k' i gn aveut moyén d' endaler direk e l' Inde på Coûtchant, shuvant l' idêye ki l' Tere esteut ronde. L' idêye n' esteut nén co acceptêye pa tertos a ç' moumint la. 

Il a parvinou a-z atourner l' royinne Zabele di Castile, di lyi payî ene espedicion. I cwita l' Espagne li 3 d' awousse 1492 avou troes bateas ås vweles, lomés Nina, Pinta eyet Santa Maria (li batea amirå). 

I s' aresta kékes djoûs dins les Iyes Canareyes, pus rprinde si voyaedje li 6 di setimbe, tot naiviant tot droet viè l' Coûtchant. 

Come i n' veyît nole tere des djoûs å long, ses maclots volît ratourner. Mins i s' leyît adire po porshure li voyaedje. Et, al difén, trover ene tere li 12 d' octôbe 1492.

I fjha co troes ôtes voyaedjes, trevåtchant l' Atlantike et rivni, todi e pinsant vini e hant avou des Chinwès u des Djaponès.

Al fén, i fourit lomé govierneu des teres k' il aveut discovrou. Mins çoula lyi guerôda må, pår k' i s' mostra foirt waeraxhe avou les Indyins. Ça fwait : i fourit revoyî e l' Espagne.live Michael Hart,  p. 77-81.

Avou Zabele et  Ferdinand

 Dins l' lingaedje walon 
Li lingaedje walon a ritnou d' lu ene rapoitroûle cwand il esteut ki forbateut avou ses maréns. Il lzî åreut dmandé s' i polént fé tni èn oû tot droet so ene tåve, dabôrd ki l' batea hossive et blonçner. Nouk ni sepa kimint fé. Lu purda l' oû, spotcha ene miete li ptit dbout, et l' oû tna dressî. Did la, li ratourneure e walon «c’ est come Cristofe avou l’ oû» (c' est simpe, mins il î faleut sondjî).

 Sourdant 

Colombe
Categoreye:Raspepyîs årtikes