Ène niût di tous lès diâles (novele)

Ene niût d' tos les diåles (Ène niût di tous lès diâles), c' est ene novele sicrîte pa Anne Blampain, ey eplaideye pal Federåcion Walonreye-Brussele come pitit livret k' a rexhou pol campagne «Araedjisté po lére» (Fureur de lire) l' an 2025.

Gn a on ratournaedje e francès vizon-vizu, sol pådje di gåtche.

ISBN 978-2-39074-015-5

 Tinme 
Li tinme del novele n' a måy sitî aboirdé e walon. I s' adjixh d' èn ekipaedje di troes maréns d' on batea ås vweles, et ki l' captinne, c' est ene comere. Les deus ôtes, gn a on valet ey ene båshele.

I naiveynut dilé l' Moritanreye, et resconternut… dji n' vos dit nén cwè.

Aprume, i gn a yeu ene sôre di fwebe bruteymint ki Mardjo, k' esteut al rowe, s' a dmandé kimint k' ele l' aveut savou etinde, adon ki l' vint chîléve eyet ki l' batea lyi sketéve les orayes tchaeke côp k' ele li leyive taper dins les wagues. (…)El bruteymint a rcomincî on côp, deus côps… I divneut pus foirt. Mardjo esteut ddja dins les bateas ås vweles dispu lontins (…) mins ele n' aveut nén co etindou çoula.Adon, elle a prindou l' gros fåre electrike k' esteut-st a tapêye, et l' a pormoenné sol mer alintoû do batea : rén !(…)Tot d' on côp, l' adviertance a fwait «tîtt». Mitchî et Tanteche, les deus aspaleus, ki doirmént, ont rexhou dewôr, sins minme s' abiyî, télmint k' il avént peu.(…)- L' adviertance n' a nén fwait «titt», elle a fwait «tîtt»; c' est don on gros pexhon : gn a do dandjî.p. 3.
— Metoz vos haernas et purdoz l' canapexhe eyet l' poujhete. Nos estans padzeu ene bindlêye di pexhons.Il estént co a ranxhner dins les cofes el côp k' on a etindou on grand shofla «choû-oû-oû».p. 5.

 Corwaitaedje do walon 
Po s' houwer des epronts å francès, l' otoresse saye di mete des mots tipicmint walons, minme si c' est nén pår leu prumî sinse.
+ Egzimpes di ratournaedjes Mot francès  Epront possibe(rifondou)  Mot do tecse walon(rifondou) à la barre (batea)  al båre  al rowe équipier  ekipî  aspaleu banc (pexhons)  banc  bindlêye alarme  alåme  adviertance

Po les noûmots, di tecnike u d' zolodjeye, ele sieve èn epront simpe, pacô scrît e clintcheyès letes, avou l' esplikêye dins ene pî-note.

+ Egzimpes d' epronts Mot francès  Epront (ortografeye do live)  Ricopiaedje, riwalnijhaedje u rortografiaedje possibe (rifondou) loch  loch  loch plancton  plancton  plancton fanon  fanon  fanon mérou  mérou  merou cétacé  cétacé  cetacî rorqual  rorqual  rorcal cachalot  cachalot  catchalot flash (fotografeye)  flash  flach

Mins pacô elle erwalnijhe l' epront:
esco-sondeu (isco sondeû)

 Dinêyes eciclopedikes 
On sait trover sacwants dnêyes eciclopedikes dins l' tecse walon:
 so les merous (p. 3)
 so les balinnes (p. 5, 7, 13)
 so les catchalots (p. 7)
 so les dåféns (p. 9)
 so les rorcals (p. 11)

 Sourdant 

Categoreye:Noveles e walon
Categoreye:Mers et oceyans