Aiwe-e-cour (maladeye des roemiants ås riketseyes)

L' aiwe-e-courRatournaedje di l' inglès «heartwater» , c' est ene maladeye des vatches, les berbis et les gades, et les såvadjes roemiants, avou come mwaisse damadje, di l' aiwe plin l' saetch do cour.

Li maladeye si rescontere e l' Afrike eyet dins les Iyes carayibes.

 Cåze 
Li cåze, c' est ene riketseye (pitit microbe, pus fråjhûle k' ene bactereye), lomêye asteure Ehrlichia ruminantium (davance Cowdria ruminantium). 

On l' pout trover dins les celules do cervea.

 Minêyolodjeye 
Li microbe mousse e coir pa on hagnaedje di tiket del sôre des Amblyomma. Ci boschet la vike dins les climats frexhs et tchôds, aprume s' i gn a des bouxhnisses.

Li maladeye est inzotike dins tote l' Afrike a Nonne do Sara, ey eto a Madagascar.Anonime Handbook on Animal Diseases in the Tropics, British Veterinary Association, Londe, 1976, ISBN 0 901028 10 X, p. 85-86. On l' voet ossu dins les Iyes carayibes.

Mins i shonne k' on l' pôreut rtrover eto, plicplok, e l' Afrike bijhrece.Tuzaedjes da Lucyin Mahin so des cas a pårt di sûnante pericardite, sins senes di coir etrindjir, veyous tenawete e Marok, aprume dins les Douccala, di 1980 a 2023.

 Senes del maladeye 
Gn a del five ådzeu d' 40°C. Li biesse respire pus rade.

Les glandes al linfe sont-st houzêyes et moles. Sacwants musses tronnnut. On pout awè des senes nierveus: mawiaedje al vude, cablonçaedje, sorsintaedje (iperestezeye).

Li cour si rimplit d' aiwe so troes cwate djoûs. A ç' moumint la, les bruts do cour shonnnut lon erî di l' aschoutrece. 

Li tess di splincaedje del voenne hatelrece est pôzitif (cisse-ciale dimeure rimpleye djus do pôce ki tchôke dissu å mitan do hatrea.

Gn a sovint ossu del sonnante et flairante schite.

 Damaedjes d' otopseye 
Å discopeçaedje dl curêye, on trove do sûnaedje dins l' saetch do cour, mins eto didins l' cadje coistrece et l' peritoenne. Gn a eto li l' aiwlinne divins les peumons et dins l' cervea. https://www.sciencedirect.com/topics/immunology-and-microbiology/ehrlichia-ruminantium 

 Médiaedje 
Come les ôtes riketseyes, li maladeye pout responde binamêymint ås tetraciclenes. Mins come di djusse, i fåt k' ça fouxhe tot å cminçmint. Cwand l' saetch do cour est rimpli d' aiwe, c' est trop tård.

 Sourdants 

Categoreye:Maladeyes des bovrins
Categoreye:Maladeyes enindjeyes des boschets
Categoreye:Raspepyîs årtikes