Payis Haha

Li payis Haha u les Hahas (e-n amazir, ⵃⴰⵃⴰ , e-n arabe حاحةLes deus mots s' prononçnut avou l' H foirt shoflé (ⵃ e-n amazir, ح e-n arabe).) c' est ene contrêye do Marok metowe inte Essawira et Agadir, so les pîmonts bijhreces et nonne-coûtchantreces do Grand Atlasse.

Lingaedje do payis : amazir chleu.

 Dimorants 
Les «Hahatîs»noûmot do walon avou l' cawete -î des dmorants si lomnut e-n amazir chleu «ⵉⵃⴰⵃⴰⵏ, iHaHan»  (omrin pluriyal). L' omrin singulî, c' est «ⵉⵃⵉⵃⵉ, iHiHi» . Li femrin singulî, c' est «ⵜⵉⵃⵉⵃⵉⵜ, tiHiHit» . Ci mot la est cnoxhou e Marok, do no d' sinne da Fatima Tihihit.

Å dierin rcinsmint francès, li payis Haha contéve 83.700 djins.Guide bleu Hachette du Maroc, 7inme ed., 1950, p. 178.

 Istwere 
Dins les prumîs siekes di l' islam, les set omes (sints Regraga) k' årént apoirté l' islam d' Arabeye å Marok avént fwait des dicipes e Payis Haha. Les cis d' Tassourte]] avént islamijhî les pexheus d' Mogador ki siervént «Sidi Magdoul», dandjreus on fås sint, do no fenicyin do prumî pôrt, «Amogdoul».Clips around Essawira, Atlante Diffusion, Essawira, djun-djulete-awousse 2017

Dinltins, c' esteut ene contrêye do passaedje des caravanes vinant d' Afrike dizo l' Sara, k' apoirtént des martchandijhes eviè l' pôrt di Swira, li pus grand do payis, di ces trevéns la.

Adon, gn aveut totès ptitès veyes foirt ritches, ki plént awè disca 5000 dimorants, ki Leyon l' Afrikin eyet Marmol ont discrît. Vola çou k' i scrijhît :
 Tadnaste, ki les Almoravides î avént basti ene grande moskêye
 Tagourte, ahivêye pa les Mesmoudas
 Atkisse, la k' åreut yeu les pus belès cmeres did par la
 Assourharhane, la k' les djins estént foirt waeraxhes
 Tijoute, la k' gn aveut co des liyons dins l' cotoûs
 Tassegdelte, ene ritche veye k' ascoyive voltî les etrindjirs
 Tagtezza, peuplêye di hapeus d' boûsse
 Ayites Dawede, k' årént stî djwifs divant
 Qeliat el Mouridine, ene fôrturesse dressêye å 16inme sieke pa on lomé Es-seyyaf, èn eretike
 Irhil m Ghilghil 

Ces cités rotént come des frankès veyes. Leus dinrêye estént ramexhnêyes divins on rafoirci gurnî (irhrem, agadir), la k' i s' rassåvént si on les vneut ataker. 

Mins sins unité politike, elle ont tourné a rén a cåze di tchîfs (cayides) kinoxhous po leu waeraxhté. I spoujhént les djins des viyaedjes todi dpus, tantea ki les djins s' ont purade ratroplé dins des hameas avou des meurs et ene tour d' awaite. 

L' istwere a ritnou l' no da Weld Bihi, å cmince do 19inme sieke, eyet Anflousse å tournant 19inme 20inme sieke.

Ci-ci ki vna ataker Swira e 1905. I fjha baguer les ritches martchands djwifs viè l' mellah. Adonpwis, i aresta kékes bribeus, lezî côpa l' tiesse k' i pinda al «poite des Liyons».

 Djeyografeye 
Il est bråmint sol province di Swira. Mins l' pårteye nonnrece (li cene des Ayites Tamer) est metowe sol province d' Agadir Ida Outtanane.

Li pus hôte cresse des Hahas, c' est l' Mont Amsitten (912 metes). 

Les aiwes ki trevåtchèt l' payis Haha sont sovint a setch, mins ttafwait si pout raverdi cwand i ploût e l' ivier. Ces ouweds la egolinèt dins l' aiwe di Tensif u vont direk e l' Oceyan atlantike.

Gn a pont d' veyes e payis Haha, mins kékes gros viyaedjes come Tamanar u Smimou. 

Des viyaedjes kinoxhous : Ida Ouguerd (ancyinne soucreye), Ayites Dawoude, Ayites Beyyoude

 Economeye 
Aclevaedje di gades et d' bedots foirt courts so pate.

Les gades savnut griper so les arganîs, po betchter.

 Pî-note 

Categoreye:Marok