Berdouxha d' Wed Zem

Li berdouxha d' Wed Zem u macsådaedje di Wed Zem, ci fourit on berdouxha di Marokins (del veye et des tribus vijhenes) disconte des colons francès et ds ôtes uropeyins ki dmorént a Wed Zem (Marok).

I s' passa li 20 d' awousse 1955.

Po s' rivindjî, les tropes francesses ont rtouwé des meyes di djins e l' veye et dins les viyaedjes did ttåtoû.El Mati Belhadri, La tragédie d'Oued Zem, Le Haut Commissariat aux Anciens Résistants et Anciens Membres de l'Armée de Libération, Rabat, Marok, 2015, ISBN 978-9954-522-73-8, p. 87

 Cotoû 
Li 20 d' awousse 1953 (deus ans pus timpe), les Francès avént egzilé li zultan do Marok, Mawoumet V viè Madagascar. Tos les mouvmints d' rezistance s' avént prometou di fé des metingues di rclamaedjes pol deujhinme aniviersaire di si egzil. Les ocupants francès avént sogne des disdus dins les veyes, mins pinsént ki les campagnes estént coetes. Did la, li waire di policîs ni d' sôdårds a Wed Zem ci djoû la.

Pus timpe dins l' anêye, Alla El Fassi (tchîf do pårti marokin pol dislaxhaedje, l' Isticlal) aveut rescontré Ahmed Ben Bella et Mohamed Boudiaf (deus tchîfs des rezistants aldjeryins) e l' Swisse. Les Aldjeryins avént prometou di fé des metingues disconte do colnijhaedje francès li minme djoû (li 20 d' awousse 1955). Onk des rotaedjes a miné å macsådaedje di Skicda.El Mati Belhadri, come ådzeu, p. 87

Les Marokins estént ki forbatént avou les Francès pol dislaxhaedje do Marok. Les bates di dvizes kimincît podbon a Aix-les-Bains li 22 d' awousse (deus djoûs après l' bardouxha).

 Disrôlmint 
Li 18 d' awousse, troes revinteus do payis s' avént rashonné dins l' pitite veye vijhene di Boujaade po-z imprimer des traks po les djins roter a Wed Zem li 20. Les papîs ont stî cossemés li 19 d' awousse al nute. Li 19 del djournêye, Boujaade s' aveut sorlevé (3 moirts des ene dijhinne di coixhîs dins les metingueus).

Li 20 d' awousse, al dimeye di nouv (8e.30), les roteus, on meye di djins, avancixhît viè l' corin-veye, la k' les Uropeyins dmorént. I fourît rafoircis pa les djins des coulots marokins del veye, et pa des cis des troes tribus vijhenes, les Smaalas, les Bni-Xhiranes et les Bni-Smirs. Gn aveut nole rezistance, å cminçmint, ca les aides-djindåres marokins («moxhasnis») estént evoyes a Boujaade. Li gårnizon francesse aveut stî rilevêye li 20 di may 1955.

Les responsåves ni savît espaitchî li flouxhe di djin di touwer tos les etrindjîs k' i rescontrént. Å 23 d' awousse, on è contéve 93.Li lisse des nos est dins l' live da El Mati Belhadri (ciddé ådzeu) p. 119-122. End åreut yeu di 160 a 200.

Des dijhinnes di roteus ont stî touwés pa on militaire francès k' esteut ene djipe ki patrouyive li coulot uropeyin. Ene ôte intrêye a stî disfindowe pa on djindåre marokin  dimoré fidele ås francès, k' a touwé ene dijhinne di djins. Al mene di fier d' Ayites Aamar, gn a yeu on cint d' revinteus d' touwés pa les disfindeus do buro do directeur.

A pårti del dimeye di troes (14e.30), les tropes francesses ont-st arivé avou des tanks, et tirer so totes les djins, so les voyes et dvins les måjhons. Des paratchutisses ont stî evoyîs po refoircî les tropes. Gn a yeu eto des avions d' tchesse ki tirént so tos les rabindlaedjes di djins. Tos ces rtouwaedjes la pås militaires francès (inte di zels des tirayeus senegalès) ont fwait des meyes di moirts.El Mati Belhadri, come ådzeu p. 81.

 Sourdants 

Categoreye:Revintreyes
Categoreye:Colnijhaedje
Categoreye:Marok
Categoreye:Istwere do Marok