Froedeur

Li froedeur, c' est l' sintåcion vinowe do coir d' ene djin, cwand k' ele trouve k' i fwait froed.

 Mwaissès dnêyes 
Teyoricmint, ene djin ni sait rsinte del froedeur a 22 digrés Celsiusse ni ådzeu. Ôtrumint, c' est k' elle a del five.

Li rsinta del froedeur dipind del crouweur di l' air. Pus çk' i fwait crou, pus çk' on rsint l' froed a ene metowe timperateure.

Divant l' ouxh, li sintåcion d' froedeur dipind ossu del foice di l' air. Pus n a-t i do vint, pus rsint on l' froed (a minme timperateure divant l' ouxh).

 Efets del froedeur sol coir 
On dit k' on a froed. On pout awè adon l' tchå d' poye. On tronne di froed; dj' ô bén k' on a des frumjhons.

On tchake des dints.

On a les pîs froeds. Ça s' dit sovint «dj' a mes pîs come des grognons d' tchén». Oubén: «dj' a mes pîs come del glaece.»  Ou co: «dj' a må mes pîs d' froed».

Ôtes temonaedjes :
<blockquote><poem>I fwait si télmint froed ki l' froedeur mi fwait må.
Dji frumjhive di froed dispoy les pîs disca l' tiesse.
Dj' a rivnou del campagne e criyant d' må d' mes mwins.
Li froedeur mi pice.</poem></blockquote>

Li pea dvént setche. On a des crevådes. Ene pitite blene pout tourner a crevåde. C55 pp. 66-67.

 Dins les doûcès creyances 
Li froed a ses crodjambots. Gn a insi:
 Colåd Rodje Betch
 li pépé Djan BijhonGaston Lucy

 Lûtes conte li froedeur 
On s' mousse di tchôds mousmints. Cwand on è radjoute on dit : «dj' a metou troes dobes, cwate dobes». On s' rafûle dins ses lokes.

On s' reschandit tot bevant ene sacwè d' tchôd. 

On fwait do feu. On s' racoulote dilé li stouve. On ôt pacô «Dji m' ashireu bén l' cou so li stouve, télmint k' dj' a froed ».

Cwand i cmince a fé frisket al nute, après l' esté, on dit «on edurreut ddja bén on ptit feu », oudonbén «on sofrixh bén ene blamêye cwand c' est a l' anuti, k' i fwait pus froed dins l' måjhone.»

 Sourdants 

Categoreye:Fizike
Categoreye:Meteyo
Categoreye:Fiziolodjeye