Ouy

L' ouy ou l' iy, c' est l' organe ki sieve a vey clair, ås djins et å biesses.

C' est ene bole sititchêye dins les oxheas del tiesse et raloyeye å cervea på nier del vuwe.

Gn a èn ouy di tchaeke costé.

Pårteyes di l' ouy
Gn a les pårteyes di l' ouy metowes dins l' bole ouyrece et des ôtes ådfoû, mins dins l' cåvleure ouyrece.

Bole ouyrece
thumb
Li bole ouyrece est retourêye po ene sitocaesse toele : li blanc d' l' ouy. Sol divant, cisse-ciale divént claire come do veule, po leyî passer l' loumire. C' est l' coirnêye.

Dirî l' coirnêye: li tchambe-divant rimpleye avou l' aiwe di l' ouy (claire oumeur).

Dirî leye: li tchambe-dirî avou li spesse oumeur. 

Inte les deus, come ene ronde toele trawêye à mitan ki si stind et s' rastrinde : li toele do poupåd. Li fniesse k' ele leye å mitan, c' est ça l' poupåd d' l' ouy.

Divins gn a ene lintile, li crustalin (lintile di l' ouy).

Li fond del bole ouyrece est racovrowe d' on texhou k' atcheteure li loumire: li rixhene. Li rixhene est fwaite di deus sôres di celules: les copales et les roketes. Les fis sinsiûles di ces celules la si vont rdjonde al miyôle di l' ouy (macula). C' est la k' atake li nier di l' ouy.

Ôtes organes del cåvleure ouyrece
 musses mineus d' l' ouy
 fene pea d' l' ouy
 troejhinme påpire
 nier ouyrece

Organes foû del cåvleure
 påpires (dizeutrinne, dizotrinne)
 cis
 sorcis
 glandes ås låmes
 tchenå ås låmes

Rotaedje di l' ouy
Li vuzion rote insi:

Li loumire djond l' coirnêye et passer houte. Li poupåd si drouve ou s' rastrinde sorlon l' foice del loumire. Passe les tchambes divantrinne et drîtrinne et l' crustalin, k' est inte les deus , ki rashonne li loumire sol rixhene, a môde d' ene lintile ås deus vôsses.

Li rixhene analize li loumire. Metans ele pout vey u n' nén vey les coleurs. Pu evoyî l' messaedje å cervea hanetrece, pol voye do nier di l' ouy.

Les musses moteurs di l' ouy sont cmandés pa deus nier crånyins a pårt, li dvintrin et l' difoûtrin.

Li drovaedje ou l' rastrindaedje do poupåd et cmandé po sistinme nierveus otonome.

Maladeyes di l' ouy
senes des maladeyes
 aveulté avou ou sins damadje e l' ouy
 boignté
 djontivite, coirnêyite, coirnêyidjontivite
 breya
 midriyåze et miyozisse
 tchichåds ou catches

intités malårdieuses
 catarake
 miyopeye et presbisreye
 glocome
 magnant må e l' ouy
 morance del miyôle di l' ouy (dégénérescence maculaire)

Categoreye:Antomeye
*