Bwès (d' åbes)

On bwèsmot calké do francès, mins la ddja bele ådje (ALW 6 p. 82). u on bosdo bodje tîxhon *bosk-, c' est ene sitindêye avou toplin des åbes.

Ene foirt lådje sitindêye avou des åbes si lome on «grand bwès» u on grand bos.ALW 6, notule 28 (forêt).

Li mot "bwès" (u "bos") a dnè bråmint des nos d' plaeces el Walonreye.

 Istwere 
E 13inme sieke, e l' Urope coûtchantrece, on-z a distrîxhné timpesse les bwès d' adon, po fé des sårts.

 Biyonaxhes des bwès  
Les bwès d' åbes ås toumantès foyes leyèt sovint des plantes et des bouxhons crexhe dizo les grands åbes. Les sapinires u les bwès d' ucaliptusse, nén.

Les bwès leyèt crexhe totes sôres di tchampions.

 Sôres di bwès 
 hé (bwès d' bouxhons dins on tiene)
 pitit bwès u boschet: retouré d' tchamp.
 Bwès d' åbes ås toumantès foyes des payis timperés
 Bwès ås åbes sapinreces (Sapinires, pinetes…) 
 Grand bwès bijhrece
 Grand bwès tropicå

 Uzaedje des bwès 
 boskiyonaedje, po des côpes a vinde, u po des taeye (virêyes) a dner ås åyant-droet
 paxhaedje des biesses dins les cmognes: hiede cominåle, sonre (pourceas)
 produjhaedje di fruts: fayenes (po fé d' l' ôle), cascagnes, glands d' tchinne-lidje, noejhes.
 produjhaedje di plantes; fleurs d' avri, passe-rôze, rinne des bwès (po fé do maitrank), magnåves boloes.
 tchesse å gros djibî
 tourisse: porminådes dins les bwès

 Rascråwes des bwès 
 målfeu d' bwès
 dibwejhlaedje
 timpesse råyant les åbes
 Maladeye des åbes
 Surès plouves
 scolites des hesse et des sapéns
 maladeye di l' intche (cascagnî)
 pourixheure rodje do cede

 Assonraedje des bwès 
 nåyes 
 pazeas d' porminåde
 clôzeure ås djibîs avou baye a drovi et rclôre pa les uzeus.

 Sourdants 

*