Lutî

On lutînoûmot atåvlé cial so Wikipedia e 2014., ene lutresse, c' est ene djin ki fwait ou rfé des instrumints d' muzike ås coides piceyes ou frotêyes. 

Ça pout esse on mestî ou on pasmint d' tins, ki s' lome li lutreye.

 Bwès ki polnut siervi a on lutî 
Pol coir di l' instrumint, on s' pout siervi di sacwants åbes : poerî, pronnî (biyokî), do cerijhî, do såvadje cerijhî (såvadje tchersî, grintchî), do gaeyî, di l' ayåbe, copurade l' ayåbe plaene. Et aprume ene sôre di bwès k' on lome li crolé bwès d' cok.

Po les refoircixhaedjes, do sapén, di l' ayåbe, ou do tiyoû.

Po l' tåve d' årmoneye, on prind todi on bwès k' a do colifon (hårpixh) : do sapén do Nôr ou do cede do Liban.

Pol gårnixhaedje di l' instrumint - çou k' on lome li marketreye - : do cerijhî, do djaeyî, do påkî, ey eto des bwès d' foû-payis : palissande (ki crexhe å Braezi) ou di l' ebinne (ki vént d' Afrike).

 Placaedje des pîces 
On s' sieve di cole d' oxhea et nén di cole di mnujhreye. Metans, del cole di pea d’ robete. L’ avantaedje di cisse cole la, c’ est k’ ele ridvént deure come do bwès. Dabôrd ki les blankès coles di mnujhî, ele dimornut ene miete moflasses. Adon, les vibråcions ni pasnut nén come dins do bwès.

Avou ça ki, avou del cole di biesse, on pout rdrovi l’ instrumint cwand i bodje ene miete. Et avou l’ tins, ça bodje todi on pô, don. On va ddins avou on fier ki rshonne a on coutea tot plat, k’ on a trimpé dins l’ tchôde aiwe. Insi, i va fé fonde li cole.

 Usteyes des lutîs 
 pitits rabots (noejhes)
 coutea djaponès
 canif di lutî
 soyetes ås fenès lames.

 Alére 
Willy Marchal «Dins l’ ovroe d’ on lutî»,  70, esté 2014.

 Sourdant 

Categoreye:Mestîs
*