Basse (lingaedje)

Li basse ou euscara, c' est l' lingaedje dilérece do Payis basse espagnol, do Payis basse francès ; ces-ci eshonne k' on lome ossu Euscalreye ; ey eto d' ene pårteye del Navare.

C' esteut on foirt mancî lingaedje al kimince do 20inme sieke, mins k' a bén raviké, e l' Espagne, todi. Li Basse, eshonne avou l' galicyin, li catalan, l' occitan eyet il liyonès, li bable asturiyin, eyet l'aragounès, sont les lingues ricnoxhowes pa l' Espagne.

Lomaedje des djåzeus : baskicåzeu(se), baskidjåzeu(se), baskidvizeu(se)

 Provnance 
On n' sait nén did dou çk' i dvént.

Mins, sapinse a on lomé K. Mixhelena, li mistere do basse, ci n' est nén di wice k' i provént, mins kimint s' fwait i k' i vike co å djoû d' enute.

 Spårdaedje 
 tote l' Euscadeye (contrêye otonome)
 dipårtumints tot å Sud-Ouwess del France
 Coûtchant del Navare.

 Prononçaedje 
 Li lete Z corespond å son S (/s/)
 Li lete S dene on son etur li son S (/s/) eyet l' son CH (/ʃ/); noté [s̺] sol wiccionaire basse
 Li lete X si lét todi avou l' son CH (/ʃ/)
Ces troes letes la si prononcèt diferinnmint, eyet fjhèt des pwaires minimoms; pol moens dins l' diyaleke li pus consecant, eyet e l' batua.

Po les cossounes tz, ts, tx, li diferince di prononçaedje est pus tene.Pablo Sarachaga, copene sol Wiccionaire

 Veyåvisté 
Gn a des scrijhaedjes e basse so les otovoyes e l' Espagne ey e l' France.

 Politike linwistike 
Tchaeke contrêye otonome a s' prôpe politike linwistike.

E l' Euscadeye, gn a des facteurs sociolinwistikes foirt ecoraedjants.
 les djins d’ avår la sont-st a pô près tertos d’ acoird ki c’ est ene langue a raprinde, et çoula dilé l’ castiyan. Ca gn a pus nouk ki djåze foû k’ el basse, pol djoû d’ ouy. Les baskicåzeus sont tertos bilingues. 
 Pa trintche d’ ådjes, c’ est dins les pus djonnes la k’ i gn a l’ pus grand porcintaedje di djins ki dviznut basse. Et c’ est dins les 30-50 ans k’ i gn a l’ moens. Dj’ ô bén k’ après on discrexhaedje sins låtche disk’ al fén do 20inme sieke, li baskidjåzaedje s’ a rmetou a rgriper.Patxi Baztarrica, El caso de euskera : avances y nuevos retos, 24inme raploû del Soce po les mancîs Lingaedjes et Tuzances d' Urope, Wesca, 27-04-2015.


Icastola


 Eciclopedeye Wikipedia e basse
 (sol Wiccionaire)
 Mwaisse pådje do basse sol Wiccionaire walon
 Mots basses dedja studyîs e walon sol Wiccionaire
 Sacwants mots walons ratournés e basse 
  Candjmint do nombe di cåzeu dins les troes contrêyes ås politikes linwistikes diferinnes, di 1991 a 2011

 Sourdants 

Categoreye:Lingaedjes