Bracnaedje

thumb
thumb
Li bracnaedje (on dit eto: l' afutaedje), c' est l' apiçaedje di djibî foû des lwès ey åjhminces d' on metou payis.

 Motlî 
El djin ki bracnêye, c' est on bracnî u ene brakinressenoûmot do walon, sol piceure mangon / manguinresse, 2019.; u on bracneu ou ene bracneuse; eto èn afuteu ou ene afuteuse. On trouve ossu «såvadje tchesseu»dins Piêre al bousséye, da Jean-Luc Fauconnier p. 19 u «såvadje tchesresse».

Po dire li veur, c' esteut purade on «mestî» d' ome. Mins on a cnoxhou des båsheles di bracnî k' avént-st aprins l' mestî.

 Bracnaedje po viker 
Li bracnaedje po viker n' est nén veyou evi pås cminåltés des viyaedjes metou dé les grands bwès. C' est puvite les gåres k' estént rwaitîs d' cresse.

Paski les gåres polént saetchî so les bracnîs et lzès touwer.

 Istwere 
Li bracnaedje a stî rapoirté dispu l' 13inme sieke, dins l' roman di Rnåd.Henri Matterne, shijhe do Coirneu, e moes d' måss 2003.

El France, i s' ont dné on sint patron, k' est sint Viyåte.

El Walonreye, li bracnaedje po magnî a egzisté disk' ås anêyes 1960. Après çoula, gn a cmincî a-z awè des bracneus industriyels. Ey adon, li refoircixhaedje do Sint-Houbert club.

 Rilomés bracnîs 
El France, li pus rlomé bracnî, ci fourit dandjreus Laurent Labruyère (moirt li 22 d' decimbe 1798), k' a divnou gåre di tchesse pol conte di Clermont.H. Matterne, come cial ådzeu.

 Dins les belès letes e walon 
C' est cisse sôre di bracnaedje la k' est discrît dins les belès letes e walon, la ki l' bracnî a todi l' bea role.
 Li bracnî (roman e walon da Joseph Calozet).
 Colas l' bracnî (novele e walon da Serge Fontaine).
 Conferince da Hinri Matterne sol bracnaedje; eredjistré på Coirneu d' Hu, et réndjolijheye pa Lucien Mahin po Jacques Desmet eyet Jean-Pierre Dumont e 2017.

 Li bracnaedje des biesses ki pôrént disparexhe 
Li bracnaedje des indjes di biesse ki pôrént disparexhe (olifants, rinocerosses) a divnou ene plåye po l' Afrike, la l' les bracnîs sont bråmint mî ustiyîs k' les gåres.

 Sourdants 

Categoreye:Lwès
Categoreye:Mezuzes