Lete

Ene lete, c' est on sene eployî po li scrijhaedje d' ene metowe langue, et ki fwait pårteye di l' abécé di ç' lingaedje la.

 Lete modele 
Ene lete, dins l' bon droet, ni divreut responde k' a èn oyon do lingaedje.

 Grandè letes 
Dins l' alfabet latén, tchaeke lete a deus scrîtès fôme. Gn a l' pitite lete, ordinaire et l' grande lete, metowe al tiesse del fråze eyet dins les nos prôpes.

Ni alfabet arabe ni l' alfabet tifinar n' ont di grandès letes.

 Voyales et cossounes 
Dins l' alfabet latén, gn a des letes ki rprezintnut les cossounes (19 letes), des cenes les voyales (5 letes), et des cenes les dmeyès cossounes (W et Y, çou i fwait deus letes). E l' alfabet arabe, gn a k' les longuès voyales ki sont rprezintêyes pa des letes. Les coûtès voyales sont metowes, si on vout, ådzeu do scrijhaedje, a môde di faflotes.

 Faflotêyè letes 
Dins bråmint des lingaedjes sicrîts avou l' alfabet latén, on-z a dvou radjouter des faflotes (senes diyacritikes) ådzeu ou ådzo des letes po rinde les sons del langue.

 Letes d' imprimreye et letes sicrîtes al mwin 
E l' alfabet latén, les letes d' imprimreye ont des cognes diferinnes des letes do scrijhaedje corant. 

Dins li scrijhaedje al mwin, gn a ene manire årtistike di scrire les letes : l caligrafeye.

 Cognes d' ene minme lete a l' imprimaedje 
Ene minme lete sait esse imprimêye di troes façons:
 ezès caracteres normås: a, b, c, d…
 come clintcheye lete: a, b, c, d…
 come cråsse lete: a, b, c, d…

On sait minme maxhî ces deus la; ça fwait des cråssès clintcheyès letes: a, b, c, d…

 Sacwants letes 
 alfabet latén
a, A, b, B, a, c, C,… g, G, h, H,… k, K,… q, Q, r, R,… u, U, w, W, x, X, y, Y, z, Z
 alfabet cirilike
 alfabet grek
 alfabet arabe
…اب ت ث ج ح خ
 alfabet ebreu
 alfabet tifinar
ⴰ, ⴱ, ⴳ, ⴷ, ⴹ… ⴼ, ⴽ… ⵃ… ⵉ… ⵍ, ⵎ, ⵏ, ⵓ, ⵔ, ⵖ, ⵙ, ⵛ, ⵡ, ⵢ, ⵣ


 Les letes dins li ptite croejhete da Hendschel
  Les letes dins li grosse croejhete da Hendschel

Categoreye:Sicrijhaedje
Categoreye:Alfabets