Nosse comene dit OYI (label)

Nosse comene dit OYIRiwalnijhaedje di «Ma commune dit oui», avou l' prezintoe «nosse» rissintou come nén si grandiveus ki «mi»; l' adviebe «oyi» est pus respondant ki l' ôtes (ây, awè, siyè), la k' c' est l' minme tcherpinte ki l' francès «oïl» (langues d'oïl). (e-n alzacyin JA fer unseri Sproch, e-n occitan Òc per l'occitan, e burton Ya d'ar brezhoneg)li no do label est ratourné dins l' lingaedje oficir («ma commune dit OUI», «OUI à la langue bretonne»), ou halif halof («ma commune dit OYI», «ma commune dit JA»)., c' est ene operåcion ki dene ene ricnoxhance oficire a ene comene ki fwait toplin des accions po fé rviker on lingaedje dilérin djåzé so si stindêye di tere.

Po sacwants lingaedjes, gn a eto des soces ki pårticipèt.

 pol walon 
 Istwere 
L' idêye a stî enondêye e 2016 pa Nadine Vanwelkenhuyzen k' aveut ddja oyou djåzé d’ on sfwait label el France (pol burton, l’ alzacyin, l’ occitan u l' galo). 

Ele li prezinta å comitî del soce «Fiesse ås lingaedjes walons», dizo l' cogne d' on label come li ci des pus beas viyaedjes del Walonreye, metans.

Di l’ apinse teyorike, l’ enondaedje do pordjet va passer pa on tuzoe avou Marius Gigot, Jean-Luc Fauconnier, Baptiste Frankinet, Michel Francard et Alix Dassargues. l° 85, bontins 2018 

Li label serè lomé e francès «Ma commune dit OUI aux langues régionales».

 Contnou des egadjmints 
Po-z awè l' label, tchaeke comene si doet-st egadjî a fé 15 diferinnès accions pol walon dins 5 dominnes. Tchaeke accion rapoite 5 u 10 ponts. Po-z awè l’ acertineure, les comenes divèt awè, al boune, 100 ponts.

Dominnes
 Dominne 1 : atôtchance
 mete on tecse e walon dins tos les limeros del gazete del comene (10 ponts)
 mete so pî on pris po riscompinser des djins del comene ki boutnut po les lingaedjes do payis (10 ponts)
 fé ene inkete sol kinoxhance des lingaedjes do payis pa les djins ki vicnut dins l' comene (avou ene aidance do Siervice des Lingaedjes do Payis) (10 ponts)
 siner li « tchåte des spotchîs lingaedjes d’ Urope » (10 ponts)
 cåzer walon a l' atake des spitchs (5 ponts)
 fé des papîs d' priyaedje dins les deus lingaedjes (5 ponts)
 mete do walon (ou èn ôte lingaedje do payis) so les papîs a lete del comene (5 ponts)
 fé ene modêye walone del mwaisse pådje del waibe del comene (5 ponts)
 dner des cwåte di vizite dins les deus lingaedjes ås mimbes do consey comunå (5 ponts)
 mete on spot e lingaedje do payis al difén des emiles oficirs del comene (5 ponts)
 Dominne 2 : tuzance (culteure)
 pruster ene såle ås soces di waloneus (10 ponts)
 tos ls ans, mete so pî on spectåke al aisse del tuzance (10 ponts)
 mete des lives e walon dins l' bibioteke del comene (10 ponts)
 tos ls ans, mete so pî ene animåcion al bibioteke del comene (5 ponts)
 mete so pî des animåcions dins les måjhons po s' ripoizer del comene (5 ponts)
 aidî l' amontaedje d' èn ocupaedje e walon (u sol walon) tos ls ans (5 ponts)
 mete do walon (ou èn ôte lingaedje do payis) dins les fiesses del comene (cwarmea, evnd) (5 ponts)
 Dominne 3 : scolaedje
 fé on ptit live sol walon a dner ås parints des scolîs (avou ene aidance do Siervice des Lingaedjes do Payis) (10 ponts)
 fé pårticiper les scoles del comene a l' operåcion d' discovraedje des lingaedjes do payis metowe so pî pal Federåcion Walonreye-Brussele (programme Langues et Cultures régionales en classe) (10 ponts)
 tos ls ans, mete so pî ene animåcion po les scoles del comene (10 ponts)
 aidî l' amontaedje di tåvlêyes po cåzer les lingaedjes do payis (pruster ene såle, fé do zûnaedje…) (10 ponts)
 mete so pî ene bate di tchanson ou d' recitaedje (10 ponts)
 mete so pî ene sicole di walon (ou aidî ès amontaedje) (10 ponts)
 Dominne 4 : veyåvté, Tourisse et economeye (*) plakes di rowes e walon (10 ponts); (*) plakes d’ esplicaedje e walon dins sacwants monumints (5 ponts) (*) porminådes guidêyes e walon (10 ponts); riclame po rén sol waibe del comene ås comieces k’ åront des essegnes e walon, u des mots walons dins leu botike (5 ponts).

 Prumîs sinaedjes 
Les dijh prumirès comenes k' ont siné po l’ awè, li prumî d' måss 2018, a Nameur, dins les waibes del vice-prezidinte del Walonreye, Alda Greoli.

Vola les comene k' on-z a dit, (inte di zeles les troes grandès veyes del Walonreye):
 Blegné
 Chevri-Rance
 Derbu
 Djerpene 
 Djeve
 Hu
 Lidje
 Måmdey
 Nameur
 Tchålerwè

 Avançmint 
Al fiesse ås lingaedjes walons 2018, cwate mayeurs u mayoresse, les cis di Blegné, Hu (ki djåza walon), Djeve (ki djåza ene miete walon) et Nameur (ki préjha l' walon) vinît dire leu-z avizance sol pordjet. I respondît a Alix Dassargues, novele responsåve do cayet.

Les shuvants fourît: Bive, Fosse-li-Veye, Hesta, Nivele, Walin (payis strictumint walon-cåzants), Bruniau (payis picård), Aterte (payis lussimbordjwès-cåzant) eyet Biaumont, Chimai et Fritchapele (Bote do Hinnot, aschates walon-picård).Lucien Mahin,  86, esté 2018.

Al fiesse ås lingaedjes walons 2023, gn ava cénk novelès comenes a dire «oyi».

 Accions pol veyåvté do walon 
Dins les manires di «mete do walon divant les ouys des djins», on a metou des plakes di rowe e walon (sovint dizo l' francès); ciddé padzo, a Bive et a Nameur.

Gn a eto des plakes a l' intrêye des viyaedjes (mins nén so ene grand-rote), avou li såvadje no des dmorants, come a Sint-Houbert.

Ou adon, des plakes e walon e l' veye po les fiesses del Walonreye.

 Djivêye des comenes k' ont rçû l' label 
E 2023, les comenes k' avént rascodou l' label riprezintént on Walon so troes.Spitch da Julien Noël, Fiesse ås lingaedjes walons, 2025.
 Aiwêye
 Åjhô-Préle
 Andene
 Anhêye
 Ater
 Bive
 Blegné
 Bôvetchén
 Bruniau
 Chevri-Rance
 Chili
 Cînè
 Clavir
 Courcele
 Crusnêye
 Dålem
 Djalhé
 Djerpene
 Djiblou
 El Lovire
 Elziele
 Erezêye
 Fosse-li-Veye
 Fraine-dilé-Anvegn
 Hesta
 Ite
 Les Bons Viyés
 Li Bork
 Li Noûpré
 Lidje
 Måmdiy
 Mont
 Nameur
 Perwé
 Plombire
 Ramiêye
 Spå
 Stoumont
 Tchålerwè
 Tcheslet
 Teu
 Timister-Clairmont
 Tiniveye
 Tornè
 Troes-Ponts
 Vierton
 Vizé
 Walcoû
 Walin

Gn a eto sacwants comenes k' ont yeu l' label mins k' i n' l' ont nén wårdé après les troes prumirès anêyes :
 Esneu
 Derbu
 Djeve
 Hu
 Manhé


  Totes les racsegnes sol waibe do Mwaisse Siervice des Belès-letes et do Live
  Papî do "Swer"
  sol wikipedia e francès, minmès sôres d' operåcion
 Minme operåcion e burton
 Minme operåcion e galo

 Sourdant 

Categoreye:Lingaedje walon
Categoreye:Politike
Categoreye:Rifondaedje et linwe-ehåyaedje
*
Categoreye:Federåcion Walonreye-Brussele