Assimilaedje di lete

Èn assimilaedje di lete, c' est cwand ene di deus cossounes metowes ene dilé l' ôte, piede si son prôpe, et prinde li son d' l' ôte.

 Sôres d' assimilaedje 

 l' assimilaedje dirîtrin u assimilaedje del deujhinme cossoune (Fr. assimilation progressive) : c' est l' cossoune k' est padrî l' ôte, dins l' mot, ki rcandje: 
TCH + V = tch f (loukîz a : dobe son DJ V)
on tchvå => on tchfå, ou: on djvå
N + D = nn
endè = ènnè

 l' assimilaedje divantrin u assimilaedje del prumire cossoune (Fr. assimilation progressive) : c' est l' cossoune k' est padvant l' ôte, dins l' mot, ki rcandje:
D + M = n m 
on dmande => /ɔ̃ nmãt/; admete => [anmɛt]
D + N = n npo dner => [po nne]; di dnêye: /di nnɛ:y/; ridner /ʀinne/
S + B = zb
sbarer, Hesbaye, disbene => /zba.re/, /Hez.baj/, /diz.bɛn/
B + /s/ = psabcès, abshuvant => /ap.sɛ/ /ap.ʃyː.vã/
V + T = ft
havter, covtoe => /haf.te/ /kɔf.twɛ/

 <>  

 li dobe assimilaedje: les deus cossounes ricandjnut :
DJ + N = gngn 
on djno => on gngno /ɲɲo/des djniesse => des gngnièsses /ɲɲɛs/
dizindjner => dizingngner /dizẽɲɲe/a Djnape => a Gngnape /ɲɲap/
a Djnefe e Condroz => a Gngnefe /ɲɲef/dj' nd a touwé setGn n' ê touwé sèt’ (Dj'_a_stî_al_tchesse_ås_ptits_oujheas_(tchanson)#Modêye_di_Viyance) => Gngn a touwé sèt’ /ɲɲa/
dj' n' årans pus dandjî d' boûsGnaurans pus dangi d'boûs  => Gngn aurans… /ɲɲɔːʀã/

 Ôtes assimilaedjes dins les accints do walon 
 E payis d' Lidje, li shuvion TCH + V s' assimile divantrinnmint:on tchvå => on djvå (loukîz a : dobe son DJ V)
 Todi e payis d' Lidje, li shuvion V + N divént MN :Invna => Inmna; il a vnou => il a mnou
 E payis d' Tchålerwè, li shuvion N + D divént a môde d' assimilaedje del prumire cossoune :
i nd a = i dd a.
 E payis d' Djodogne, li shuvion N + M divént mm :
Ene miete: om mièt.Loukîz l' notåcion foirt fonetike da Jean-Jacques Gaziaux dins ses studias.

 Assimilaedje di lete dins des ôtes lingaedjes 
 neyerlandès 
E neyerlandès, c' est a pô près l' minme djeu.
het volk (li peupe) => het /folk/
 espagnol 
Gn a eto des assimilaedjes e castiyan.
un poco (ene miete) => /om poko/
 arabe 
Èn assimilaedje rimarcåve, c' est l' ci ki s' passe avou l' årtike divant ene sôre di cossoune lomêye «solrece»
 Croejhete_di_l'_arabe#Prononçaedje

 arabe marokin 
Minme sacwè k' èn arabe classike, mins co avou ene u deus cossounes di pus.
 Croejhete di l' arabe marokin#Årtike

 kimon amazir marokin 
Les mots d' arabe marokin sont calkés e cmon amazir marokin avou leu-z årtike assimilé, riscrît foneticmint.

Metans: arabe al-djadida (El Djadida, veye do Marok) => arabe marokin l-jdida avou assimilaedje divantrin, çou ki dene: j-jdida (prononcî, mins måy ortografyî), ralfabetijhî «jjdida» (ⵊⵊⴷⵉⴷⴰ).

Li djeu d' assimilaedje k' on voet al resconte d' ene vuzlêye cossoune avou ene divuzlêye dins toplin des lingaedjes shonne roter eto e cmon amazir marokin.
nekki d keyyi (mi et vos) => /nəkki t kəjji/

 Sacwants mots do walon avou èn assimilaedje di lete (dedja studyîs sol Wiccionaire)

 Sourdants & pî-notes 

Categoreye:Linwince
Categoreye:Sons et letes do walon
Categoreye:Pådjes loyant a des documints odios e walon