Boliveye

Li Boliveye, c' est on dislaxhî payis di l' Amerike nonnrece.

 Mwaissès  dnêyes 
Sitindowe : 1 098 581

Preficse pol telefone : 591

Mwaisse veye : Sucre (Soucré).

 Lingaedjes 
 Mwaisse lwè di 2008 
Lingaedjes oficires : Sorlon l' mwaisse lwè di 2008 (ki rote dispu l' moes d' djanvî 2009), li castiyan est l' lingaedje oficire a costé des 26 ptits lingaedjes do payis, inte di zels, l' aymara eyet li ketchwa.

 Mape diyalectolodjike 
Sacwants lingaedjes ont stî eredjistrés pa Flipe Boula pal voye do ratournaedje del fåve «Li bijhe et l' solea»

I sont-st rschoûtåves sol mape veyåve droci. 

 Istwere 
Dispu l’ 15inme s., des Espagnols, des Djwifs Sefarådes, des Libanès, des Almands et des Crowates ont-st abagué sol Boliveye. 

Il ont fwait bouter les Indyins dins les fosses et les haswès (grandès cinses, haciendas).

Ça n’ a waire candjî å dislaxhaedje do payis e 1835. 

Mins e 1952, al revintreye (revolucion) da Victor Paz Estensoro, les Aymaras et les Ketchwas s’ ont lomé les «payizans» (c' est on montaedje e gråde). I cminçnut a-z aler a scole, i polnut vôter et i rdivegnnut mwaisses-tinants di leus teres. 

Portant, culturelmint, gn a rén ki bodje : l’ espagnol est l’ seul lingaedje do payis et li seu modele di tuzance et d’ vicance, c’ est l’ ci do monde coûtchantrece. 

Portant, dispu les anêyes 1970, gn a askepyî sacwants pårtis indyins « intelectuwels » C’ est zels k’ ont fwait passer les lwès di 1994 ki ricnoxhèt les droets des cminåltés indyinnes di s’ govierner zeles-minmes et d’ eployî leus langues. Cesses-ciales divrént esse acsegnêyes e scole. Mins, come tofer, li scolaedje des langues do payis n’ a waire roté, paski les mwaisses di scole n’ avît nole håsse di l’ apliker.

E moes d’ octôbe 2003, li prezidint Gonzalo Sanchez de Losada vout vinde do gaz ås Estats Unis tot passant på Tchili (l’ innmi istorike del Boliveye). Les Indyins ni fjhèt ni ene ni deus : i dmandnut li fén do forpoujhaedje des ritchesses minreces. Et roter sol palå do prezidint ki dva såperter e-n elicoptere.Jacqueline Michaux, Boliveye, èn egzimpe pol tuzance walone ?, Li Rantoele, esté 2009.


Djåzant atlasse des lingaedjes do payis

 Sourdants & pî-notes 

Categoreye:Payis
Categoreye:Amerike nonnrece