Greve

Ene greve, c' est cwand des ovrîs dimorèt a djoke estô d' bouter, po ene råjhon ou ene ôte.

 Mwaissès racsegnes 
Li ci ki fwait greve si lome on grevisse. Li ci ki rfuze on "batisse" u on "djaene".

Dispu li 20inme sieke, li droet di fé greve est ricnoxhou dins bråmint des payis. Mins e sacwants redjimes, les tribunås djudjèt sovint les greves "foû lwè".

Divant d' fé greve, il est rekis ås sindicats di rmete on preyavis d' greve.

E 19inme sieke, les greves n' estént nén ricnoxhowes des patrons. Ele minént sovint a des bardouxhas, et l' årmêye esteut houkeye.

C' est ces greves la k' ont fwait tuzer Marx et Engels, a-st askepyî l' Eternåcionåle socialisse.

C' est l' mouvmint des greves el Walonreye k' a fwait askepyî li POB, avou l' declaraedje del Tchåte di Cargnon (1893). 

 El Walonreye, al fén do 19inme sieke 
 1868 : greve di shijh samwinnes dins l' Borinaedje, sotnowe pa les mutuweles et les coperatives di Tchålerwè.
 1886
 li 18 di måss, a Lidje, les ovrîs fiestixhnut les ans del "Comene di Paris" di 1871. Dins l' dispetronaedje avou l' Gåre civike, gn a deus omes di touwés.
 Li leddimwin, les houyeus di Djmepe-so-Mouze fijhèt greve po esse rihåssîs. Leu mouvmint si ståre pattavå l' Bassin lidjwès.
 Li samwinne d' après, Tchålerwè, el Borinaedje eyet l' Cinte ont shuvou. 
 Li 25 di måss, les fosses di Fleuru eyet d' Djili djocnut.
 Li 26 di måss, les pikets fwaiynut serer les aminwers, les fondreyes et les verreyes do vijhnåve.José Schoovaerts; Li Rantoele l° 55, ahan 2010.
 Les fuziyådes do Rou-dlé-Tchålerwè (26 et 27 di måss) vont fé 19 moirts et beacôp des coixhîs.divins «Recueil des chansons de feu Adolphe Hoyaux», sins leu sins date.
 li 17 d' avri 1893 : po dmander l' droet d' vôter, 3000 grevisses rotnut so Mont. I sont ratindous pa troes cpagneyes di gåres civikes Gn a do bardouxha : les houyeus bôrnut so les gåres, et lezî råynut leus bayonetes foû d' leu fizik. Adon, les gåres saetchèt so les grevisses. Gn a 7 moirts et ene peclêye di coixhîs.
 A Ougrêye, on a fwait peter del dinamite
 A Lidje, on atake les sôdårds di gåre, a Couyet eto.
 A Ptit-Wame, li dinamite fwait sôter e l' air el poite di l' eglijhe.

 Dins l' vijhnaedje del Walonreye, e 19inme sieke 
 E Nôr del France 
A Renaix, on grevisse a morou d' on côp d' bayonete dins s' vinte.
 E l' Flande 
A Anverse, on tire des côps d' fizik.
A Wetren, les lancîs a tchvås fwaiynut rescouler les grevisses.
A Gant, tos les reverberes sont tapés djus. El police saetche dissu les djins.
A Borgerhout, n a 6 moirts dizo les bales.

 Dins les belès-letes e walon 
Les greves del fén do 19inme sieke ni shonnnut nén awè stî foirt comintêyes dins l' payis d' Lidje, la k' les scrijheus e walon sont purade del bordjoezreye.

Årvierdimint, e Payis del Lovire, gn a des scrijheus e walon, sovint des ovrîs, ki screynut po les grevisses, come Afolphe Hoyaux.Willy Burgeon, divins Vint-cénk escrijheus e walon ås deus Inne, pp. 177-185.

 Sourdants 

Categoreye:Ovraedje
Categoreye:Droet