Live d' Urope

Li live d' Urope, c' est on live ki vike e l' Urope ey e l' Afrike bijhrece, Moyén Levant et Mîtrinne Azeye. Mins end a pont e l' Irlande.

Il a stî eminé pås djins e l' Ostraleye, Amerike nonnrece, evnd.

Li live do Cap est rwaitî, dispu 1965, come li minme indje ki li live d' Urope.Dieter Burckhardt & Paul Barruel Mammifères d' Europe, Ed. Artis, Brusele, 1971. 

 Lepus europaeus

 Robtidîs 

 Discrijhaedje 
Il a on blanc cou.

Il a des grandès longowès orayes, did la li lomaedje "orayes-di-live" a bråmint des plantes.

Les pates di drî sont bråmint pus longues ki les cenes di dvant.

 Mopliyaedje 
 Tcholeurs 
Cwand les måyes ricwerèt les frumeles, on dit k' i sont-st al tchôde u å bokinaedje.

A-st arivé, dins les trimblenes, k' on robtê porshuvaxhe on ptit tchén, contant k' c' esteut ene frumele.

 Poirtêye 
Li poirtêye deure 42 djoûs.

Sorraplinnixhaedje : li bokin pout potchî ene håze plinne sacwants djoûs divant k' ele ni djonnlêye. Adon, ele pôrè resse plinne on deujhinme côp après l' djonnlaedje, sins raler avou l' måye.Heini Heidiger, do djårdén zolodjike di Zurich. 

 Vicaedje 
Li live vike pus voltî dins les plins la k' i gn a des coûteures.

Li coûtche do live d' Urope est del longueur d' on solé d' 44.

Ses innmis magneus d' lives, c' est les bråmint les rnåds. El Walonreye, cwand on-z aveut vlou dzindjner les rnåds di cåze do må d' araedje, gn aveut yeu des lives a hotche. 

Cwand end a bråmint, on les towe cobén al nute tot rôlant dsu avou ene oto.

Et les tchesseus, come di djusse. Did la li spot "la k' i gn a des lives, i gn a des tchesseus".

 Tchesse 
I dmeure ascwati disk' å dierin moumint, et steper evoye … come on live (a grande felesse). Li live pout fé do 70 a l' eure, pus rade k' on tchvå ki galope. A tot moumint, i biyairdêye d' on plin côp, et leye ses shuvant aler tot droet. 

On l' pout tchessî :
 a l' afut, tot les leyant aprotchî. Li meyeu moumint, c' est cwand i sont-st al tchôde.
 al bricole : li bricole si doet mete troes doets ådzeu d' tere, e-n on pazea.
 avou des tchéns levrîs. Fåt k' ça soeye après l' awousse et k' i gn åye pont d' bouxhons ni d' hôtès waides.

 Aclevaedje 
Li live n' est nén aclevåve. Si i nd apice onk, et l' mete dins ene cadje ås robetes, i va aveur l' air di s' etraityî sacwants djoûs, pu on bea côp, on l' ritrouvrè crevé.

 Maladeye des lives d' Urope 
 tularemeye
 stafilomicôze
 pasteurelôze
 fåsse tuberculôze
 coccidiôze
 tocsoplasmôze
 viers solitaires (Cittotaenia pectinata, Cittotaenia ctenoides, Andrya spp.)
 kisse idatike
 ronds viers
 brontchite viermineuseR. Wetzel & W. Rieck, Krankheiten des Wildes, Paul Parey, Berlin, 1962

 Responda d' on bracnî ås lives

 Sourdants 

Categoreye:Djibîs del Walonreye
Categoreye:Robtidîs