Les Chtroumes (binde d' imådjes)

thumb
Les ChtroumesOrtografeye acontant li scrijhaedje do son /ʃ/ foû d' on betchfessî scrijha, eyet li displouctaedje des trokes di cossounes å coron, cial MPF (Schtroumpfs) divnou on simpe M. (e francès, les Schtroumpfs, e neyerlandès, de Smurfen), c' est ene binde d' imådjes askepieye pa Peyo e 1958.

C' est l' istwere di ptits bleus nûtons ki vikèt-st e-n on grand bwès.

 Sacwants personaedjes 
 li Grand Chtroume, li tchîf do viyaedje, li seu k' a ene rodje bonete.
 li Chtroumfete, seu personaedje femrin.
 Gargayel, li macrea et s' tchet, Azrayel, ki croxhe voltî les Chtroumes 
 li Chtroume båbimene u Chtroume Grosse Biesse.
 li Chtroume Djouweu d' kéntes.
 li Chtroume Buzikeu, u Chtroume Tchipoteu.

 Eplaidaedjes 
Les saze prumîs lives ont stî eplaidîs pa Peyo lu-minme. Après s' moirt, e 1992, c' est s' fi, Thierry Culliford k' acviernêye les noveas eplaidaedjes.

Les personaedjes des Chtroumes avént ddja aparexhou dins sacwants alboms di Djihan et Pire-Louwis.

 Les Chtroumes et l' tuzance walone 
Li vicaedje des Chtroumes corespond å ci des nûtons. Insi les femes echtroume sont bråmint pus råles (gn a k' ene echtroumfete po tot l' viyaedje di chtroumes). Come po les nûtons, gn a k' ene nûtonete po 10 nûtons.

Li viebe chtroumfer, po replaecî on viebe k' on n' tome nén dsu, c' est tipicmint l' uzaedje walon do viebe chôzer.

Les caracteres di tchaeke echtroume ont surmint stî tuzés des caracteres des set nûtons do floriconte di Blanke Nive.

 Ratournaedjes 
thumb
 dins toplin des lingaedjes 
Ont calké les cossounes do francès: li slovinne (Štrumpfovi) eyet l' izlandès (apus ki l' dierin "f"): Strumparnir

Bråmint des lingaedjes ont rprins li cogne do neyerlandès (de Smurfen): inglès: the Smurfs; norvedjin: Smurfene, polonès: Smerfy, suwedwès: Smurfarna

Des ôtes ont edvinté on novea no ki va avou l' prononçaedje (motoit ene gote drole) dins l' metou lingaedje.
 almand: die Schlümpfe
 daenwès: Smølferne
 espagnol: los Pitufos; itålyin: Puffi
 catalan: els barrufets
 basse: Pottokiak
 arabe: السنافر, es-sanâfer
 trouk: Şirinler

  e walon 
Li mot egzistêye dedja so l' esplicant motî do walon (2000-2004) dizo scrijha «chtroumfe». Dins l' Wiccionaire, on a co rdisploucté l' coron po divni Chtroume. Li «f» rispite dins l' parintêye: Chtroumfete

Kékès coûtès istweres ont stî ratournêyes e walon pa Lucyin Mahin et emantcheyes dins les bouyotes pa Fabian Beghin e 2018.

Li prumî albom ratourné pår e walon, «Les chtroumes et les berikes emacralêyes» a vudî e 2021 dizo deus accints walons, li ci d' Lidje eyet l' ci d' Nameur, eplaidî a «Noer Dessén».


Ene plantche e walon

 Pî-notes 

Chtroumes
Chtroumes
Chtroumes