Noerès plokes

thumb
Les noerès plokes ou noerès vexhotes ou noerès ploketes volantes ås djins, c' esteut ene maladeye des djins, foirt prindåve.

On-z atrapéve des ptits botons sol pea, ki s' rinplixhént d' matire, pu souwer a crape, pu toumer. Si on ls aveut sol vizaedje, on dmoréve gravé ou frezé. Les malådes les pus griyeuzmint acsûts morént.

Li maladeye a stî dzindjnêye totavå l' Daegne e 1977. 

C' est ç' maladeye la k' a permetou a Louis Pasteur d' edvinter l' eploctaedje po totès sôres di maladeyes cåzêyes pa des microbes.

Moltî
Sinonimeye
On lome eto l' maladeye 
 plokes, noerès plokes, pokes, noerès pokes, poketes, noerès poketes, ploketes, noerès ploketes; vexhetes; noerès vexhotes (vèchètes, wahètes, wahyètes, wachètes) G215 pp.287-289 

 lomaedje d' onk ki les markes lyi ont dmoré so s' vizaedje.
 gravé, fraezé, grelé  G215 p.289-292 

Tos ces addjectifs la divnèt voltî des såvadjes nos d' djins.

Cåze
Les noerès plokes estént cåzêyes pa on plocvirûsse.

Espaitchance
Edward Jenner, l' an 1796, aveut rilevé ki les modeuses k' avént stî enindjeyes pa les ploketes di vatches ni ramassént nén les noerès plokes. Did la, l' idêye di «mete les plokes» ås djins, por zels èn nén esse rascråwés. Ci serè li cmince di l' eploctaedje po toplin des maladeyes.

 Istwere 
Sacwants minêyes ont stî racontêyes pa les scrijheus e walonlijhoz Mariette Chinon, Tante Mareye,  l° 84, djanvî 2012, p. 16-18, inte di zeles li cene di 1858.

On-z a ataké a vacciner les efants diviè 1900  l' Urope coûtchantrece et l' Amerike bijhrece. Pus ezès ôtes continints. Li dierin cas del maladeye a stî rapoirté d' Etiopeye li 26 d' octôbe 1977.

Les dierins cas avår ci serént arivés dins l' canton d' Mondjoye, e l' Efel, e 1962. On disfinda adon les cwarmeas, eto do costé d' Måmdiy.E165, p. 59

Sourdants

Categoreye:Medcene
Categoreye:Maladeyes ås virûsses des djins