Stoum, peket et des rawetes (emission)

Stoum, peket et des rawetes, oficirmint Stoemp, pèkèt... et des rawettes !, c' est ene emission d' tévé sol walon, askepieye e 2019.

Ele deure 20 minutes ey esse veyåve li dimegne après l' djournå del nute, et divant l' fime.Les emissions e walon di dvant vinént tins del samwinne, et a des eures ki nolu — foû des waloneus — n' elzès loukéve (metans: 11 eures al nute).

 Compôzucion 
Amon les djins ki prindnut pårt a l' emission radio, on-z ertrouve Tamara Payne. Ci comere ci erprind, tchaeke samwinne, des tchansons francesses k' ont stî ratourné e walon padvant. On-z ertrouve eto Martin Charlier. L' afwaire da Guy Ribant, c' est l' patwès d' Brussele, tins k' el ci da Stéphanie Delepaux, c' est l' picård.https://www.rtbf.be/article/le-wallon-carolo-a-l-honneur-dans-stoemp-peket-et-des-rawettes-11362789

 Esplikêyes do tite 
Li stoumLi mot est dné come walon aene resconte da Lucyin Mahin, dins èn ospice a Waterlô, avou des Walons, adjinçné pa Olivier Esnault diviè 2005., ki vént do marolyin stoemp (sicrijhaedje come ci sereut e neyerlandès), c' est des canadas spotchîs avou totes sôres di verdeures.

Li peket, c' est del blanke gote (teyoricmint, avou des poes d' pectî vraiy). Li mot est cnoxhou totavå l' Walonreye. Li scrijhaedje pèkèt, c' est l' ortorafeye e sistinme Feller.

Li mot rawete est eto cnoxhou totavå, volant dire ene sacwè k' on a ådzeu do conte (cwand on atchtêye åk).

 Djudjmints 

 Erdite 
Les waloneus ont sovint critiké l' emission, come estant minêye pa des djins ki n' mwaistrixhént nén l' walon assez : metans, Jean-Luc Fauconnier.Jean-Luc Fauconnier, «Ci n' est vraiymint pus k' ene rawete !», El Bourdon l° 746, moes d' may 2022, p. 30-31. Minme son d' clotche do costé des scrijheus d' Èl Mouchon d' aunia, ki rwaitnut l' emission ene sacwè po balter les lingaedjes coinreces del Waloneye.https://www.dhnet.be/regions/centre/2022/09/15/les-scriveus-du-centre-lemission-stoemp-peket-et-des-rawettes-est-nuisible-a-la-pratique-du-wallon-V4YE2HAKAVHQJOET4VUZY7JZJE/

 Préjhaedje 
Gn a yeu ossu des louwandjes so sacwants rpoirtaedjes, come onk avou èn acleveu di tchvås, ey onk al catedråle di Nivele.

Les kesses so des mots a des efants permetnut di mostrer k' i gn a co ene pitite kinoxhance do motlî walon emey les pus djonnes. Come ça passe a ene eure ou çki toplin des djins waitnut l' tévé, ça permete di fé sawè ki l' walon egzistêye.Idêye di puzieurès djins  (nén des waloneus) rascodowes pa Uzeu:Lucyin ezès moes d' avri et may 2023. Et gn a des efants ki loukèt l' emission.So 229 responses a ene inkete di sociolinwince dilé des scolîs di 12-14 ans, 25 (10,5 åcint) deynut k' il ont oyou djåzer do walon pal tévé (et c' est dandjreus pa ciste emission la). (Lucien Mahin, avri 2023, rizultats nén eplaidîs.)

 Sourdants 

Categoreye:Emissions e walon