Alofôme

Ene alofômenoûmot atåvlé cial sol Wikipedia e 2012 (dizo disfondowe «alofoûme», c' est ene ôte fôme d' on minme morfinme (mots, cawetes, bodjes).

 Sôres d' alofômes 
Gn a d' l' adire inte :
 les alofômes libes, inte di zeles les dobès rfondowes.
 les alofômes oblidjeyes ou alofômes cotourreces, ki candjèt l' mot oblidjeymint, sormon l' cotoû (voyale ou cossoune padrî, a l' atake ou å mitan d' ene fråze ou d' on boket d' fråze, vitesse do cåzaedje).

 Egzimpes d' alofômes libes e walon 
 dobe rifondowe
 gaeye & djaeye
 pårticipes erireces courts et longs : shût & shuvou.
 betchetes (nén spotcheyès cognes) : ri- & er, ki- & co-
 sacwants pronos : nos & ns (divant on viebe ki cmince pa ene voyale).
 fômes des mots ki cminçnut på betchfessî sch: a pîs dschås & a pîs dischås, schoûter & aschoûter

 Egzimpes d' alofômes oblidjeyes 
 i & il; ele & ele.
 cwate & cwatre
 dji &  dj’
 definixhant årtike li, el u l’

Ene troke d' egzimpes, c' est les dvancetes ki pudnut on coron -r divant on prono (ou pacô èn ôte mot) d' on seu pî :
 pa / par
 avå / avår
 po / por
 so / sor
 dizeu / dzeur
 dissur / dsur


  Sicole so les alofômes avou R di sacwans dvancetes  

 Sourdant 

Categoreye:Linwince
Categoreye:Lingaedje walon
Categoreye:Croejhete walone