Molén a l' aiwe

On molén a l' aiwe, c' esteut on molén ki rote avou ene rowe enondêye a l' aiwe.

C' est des pareys ki vont co el Walonreye. A Ferire, a Holindje, a Ôdegne (aléve co e 2014), a Djentene, et a Djerpene (rimetou e-n alaedje e 2014).

 Did dou vént l' aiwe 
L' aiwe k' on s' e sieve pout vni d' ene rivire, d' on rixhot ou co d' ene astantche ki rascod des ptits   sourdants dins ene basse. 

L' aiwe do ri est rashonnêye dins l' bî. 

Cwand l' moumint est di s' endè voleur siervi, on va drovi l' vinta (li ptite sicluze ki stope l' aiwe do tchenå d' aminaedje).

L' aiwe pout esse aminêye ådzeu del rowe pa on batch esprès.

 Sôres di rowes 
 a l' après di l' arivêye d' aiwe :
 rowes ås pales (arivêye di l' aiwe pa padzo, dins les payis foirt plats, come el Gåme.
 rowes ås pots ((arivêye di l' aiwe pa padzeu, a pårti d' on bî ki poujhî e-n amont dins ene corante aiwe d' on payis ås tienes, come e l' Årdene.
 a l' après do materio
 rowes di bwès
 rowe di metå

 Fonccionmint d' on molén a l' aiwe 
El molén a l' aiwe trouve si foice dins l' passaedje di l' aiwe k' ehinonde si rowe. 

Si c' est ene rowe å pales (« do dzo »), el rindmint est di 30 åcint. Si c' est ene rowe « do dzeu » (ki l' aiwe î tchait sol rowe), li rindmint del foice est di septante a nonante åcint.

Tot rixhlant dissu l' rowe, l' aiwe fwait tourner èn aessi, k' enonde des egurnaedjes et mete e-n alaedje li pire tournante.


 Vizite do molén d' Ôdegne (videyo)  & 

Categoreye:Mônreye
Categoreye:Bastimints