Padrî li schoice (noveles)

Padrî li schoice (Padrî li scwace), c' est ene ramexhnêye di noveles e walon sicrîtes pa Chantal Denis. Li live a stî eplaidî dins l' coleccion Somme Denis e 2008.

Des noveles, end a cénk. Mins li deujhinme est e troes tchaptrês, avou èn adrovaedje.

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "schoice", alez s' vey e splitchant motî.

 Rascourti des cénk noveles 
 Djudas 
Li prumire novele, « I n' fåt måy djudjî l' åbe al pelake », raconte, d' ene façon foirt radaptêye, li vicåreye da Djuda Iscariote.

 Èn ome et deus femes  
Li deujhinme, « On dé a todi shijh faces, mins on n' les voet djamåy tertotes », c' est ene miete li minme tinme ki dins «On n' candje nén s' planete». Ene viye djonne feye sol céncwantinne, Caroline, croet ås babuzes d' èn ome maryî... ki n' si vout nén dismaryî. 

Mins cial, on va-st aveur eto l' avuzion des deus ôtes personaedjes : l' ome, Vinçant, eyet si feme Elise.

Elize n’ a k’ on mot el boke, leye : li Caroline, ci n’ est k’ ene poufiasse, ene bizåde, ene gårce, ene loke, ene chamo, ene mannete araegne ! Dayeur, ele lyi a peté å nez… dins l’ telefone. (C’ est avou cisse sinne la kel novele aveut cmincî.)

Et Vinçant, lu, dins tot çoula ? Al fén, c’ est a lu k’ on nd a ! Cwè pinse-t i, ô, lu, å djusse ?  Bén dji n’ vos l’ dirè nén, na ! Ôtmint, vos è sårîz ostant k’ mi, et vos n’ atchtêyrîz nén l’ live.

 Twenete sins tchveas 
« Cwand on l’ vout bén dischafioter », ça s’ passe djusse après l’ guere di 40. Twenete, ene comere di Nameur, rishonne ostant a on valet k’ a ene båshele, todi avou s’ calote, sins tchveas ki pasnut, et roter a baxhete. Oyi, elle a coûtchî avou les Boches. Adon, on l’ a raezé al liberåcion. Ene vindowe, dabôr, nén ene djin a håbiter ! Portant,  si on vôreut dischafioter l’ cayet…

 Djowele li riyåde 
« Ça n’ vout nén todi dire tcherete », c’ est l’ portrait da Djowele, ene comere ki reye come ele pixhe, et fé xhaxhler tote si binde di soçons, come d’ ene minêye. C’ est k’ ça lyi va å pair des pôces. Ureuse come Batisse, dandjreus, nosse Djowele ! Ebén nonna, la ! Ca rire et djiper a tot côp bon, ça n’ vout nén dire tcherete !

 E l' an 2345 
« Bråmint do vint, waire di plouve », c’ est ene paskeye ki s’ passe e deus meye troes cint toubak. Di ces trevéns la, veyoz, gn årè sol Daegne pus nén èn åbe, pus nén ene biesse, pus nén ene djin. Les sincieus l’ avént bén dit, dispu l’ 21inme sieke. Les politikîs avént prometou… dipus d’ boure ki d’ froumadje. Bråmint do vint, waire di plouve ! 

Mins e 2345, n a pus ki l’ Bon Diu po-z esse disbåtchî di çou ki s’ a passé. Anoyeus, mi Ome, di vey li Tere, si tchîf d' ouve, k' aveut tourné a cou d' poyon ! Va-t I rfé l’ minme biestreye k’ e moens catoize miyårds ? I ratake a rmete del loumire, todi. (Davance, les spessès nûlêyes anoerixhént tot li stoelî). Adonpwis, I rseme des plantes, et raskepyî des biesses po lzès magnî. Mins ç’ côp ci, åw, la, Ti, valet ! Ti n' vas nén tolminme rifé Adan ey Eve...

C’ est adon k’ il oya braire…

Categoreye:Ramexhnêyes di noveles e walon