Durant Indicatif Erirece

thumb
Li Durant Indicatif Erirece (D.I.E.; on dit eto: imparfait), c' est on tins di l' Indicatif ki codjowe li viebe å passé, po djåzer d' ene accion ki deure lontins (årvier do Nén Durant Indicatif Erirece).

 Cawetes di codjowaedje e rfondou walon 

 å singulî 
Å singulî, les cawetes di codjowaedje do D.I.E. candjèt sorlon les trokes di viebes (c' est l' seul cas avou les pårticipes erireces).
 -éve, -éves, -éve po les viebes del prumire troke 
dji tchantéve come on råskignoû, ti passéves, il aléve, ele dimandéve.
 -ive, ives, ive  po les viebes del deujhinme et troejhinme trokes.
dji magnive, dji waitive bén a mi, dji tcheryive co å bwès avou on ptit begnon, ti tcheryives, i waitive, ele loukive.
 -eu, -eus, -eut: po les viebes del cwatrime et cénkinme trokes.
 dji finixheu, dji prustixheu po dijh pwins, dji meteu e coleur, ti rodjixheus, ti bateus co å flayea, il esteut, ele tineut, ele ratindeut famile

 å pluriyal 
Å pluriyal, ele sont les minmes dins totes les trokes.
 ås djåzants : -ans 
nos (dji) tchanténs, rwaiténs, spepyéns, finixhéns, esténs.
 ås atôtchîs : -îz 
 vos tchantîz, rwaitîz, nos spepyîz, dji finixhîz, nos codîz.
 ås rwaitants : -ént 
il alént, ele riwaitént, i spepyéns, i finixhéns, il avént.

 Dins les walons coinreces 
 cawetes coinreces singulires 
Å singulî, les cawetes candjèt bråmint d’ on payis a l’ ôte.
Nameur : i tchanteûve (cawete -eûve)
Lidje : i tchantéve (cawete -éve)
Vervî : i tchanteût (cawete -eût)
Dinant, Cînè : i tchanteut (= i tchantët) (cawete -eut)
Metet, Sint-Houbert : i tchantèt (cawete -èt) (minme son k’ e francès d’ asteure cawete -ait)
Li Viye Såm : i tchantût (cawete -ût)
Libråmont, Vå-dlé-Rozire, Ôrdjô : i tchantét (cawete -ét)
Bietris, Bive, Libin, Djodogne : i tchantot (cawete -ot)
Fumwè, El Lovire : i tchantoût : (cawete -oût)

Ci n’ est nén pattavå ki l’ cawete candje sorlon l’ troke di viebe. On trouve çoula e Roman Payis (Djodogne, Perwé) (-ot + -éve), sins spepieuse rîle. 

So l’ Årdene nonnrece (Bouyon, Bive, Libin) : todi -ot : i tchantot + i waitot + i r’nètchot + i finichot + i batot s’ feme

 e picård 
E picård di Beldjike : i cantwat (k’ egzistéve dinltins e francès : il estoy = il èstwat).

Gn a eto l' cawete -ot e picård.

Categoreye:Tins d' codjowaedje