Jacques Desmet

Jacques Desmet (k' esteut sovint houkî Jacky, mins riwalnijhåve Djåke Desmete), di s' no d' pene «Maujni»Måjhnî, veyanmint k' il a crexhou a Måjhone-do-Bwès, on hamtea d' Mélin, c' est on scrijheu e walon k' a skepyî li 24 di decimbe 1943.

Di s' mestî, il esteut bankî.

 Mwaissès dnêyes 
Il a crexhou a Måjhone-do-Bwès, èn ecårt di Mélin-el-Hesbaye.

Des bokets tchoezis foû d' ses scrijhaedjes ont parexhou dins "Les cahiers wallons" a Nameur et "Lë sauverdia d'aviè Djodogne" eyet Li Rantoele.

Il est rprins dins l' antolodjeye Fleurs diyalectåles.

Il a eto eplaidî des videyos so Youtube.


 Scrijhaedjes 
 Powezeyes : rashonnêyes dins des ramexhnêyes avou les tites : 
 Lë timps (Li tins) (1972)
 Veûy Volti (Vey voltî) (2007)
 Lë vôye quë min.ne aus stwèles (Li voye ki moenne ås stoeles (2007)
 Amèn (Åmen) (2007)
 Dérênes bates (2014)
 Dérêne bate dèl vî cinsî (nén eplaidî).
 Homo sapiens (powinmes) (2025)
 Noveles : 
 Noveles di Mélin (2010).
 Gueuyes di Walons : 23 portraits (2015), avou on gros motlî, eplaidî sol Wikipedia walon (Motlî Desmet des Gueuyes di Walons).
 Lès sov'nances dè l' comëssaire Djan Pouria : dès noveles di djindåres (nén eplaidî).
 Noveles et binde ås desséns (2020).
 Romans
 Dëscomèladje d'on nwêr poyon foû sqwaire : roman policî (2010).
 On Sånî a pårt (2014)
 Adjint Mwasse (2019)
 Pîces di teyåte
 Lë brëne dë Mélin : pîce di teyåte e troes akes :  ene comere, des eleccions, et del bire ! (nén co creyeye)
 T' enonde nén, Popo : pîce di teyåte e walon (2015).
 Les trecins : pîce di teyåte e troes akes (nén co creyeye)
 Tchansons
 14 tecses dins l' ramexhnêye di tchansons a mete e muzike pol Fiesse ås lingaedjes walons 2025

 Pris d' belès letes 
Il a wangnî les pris di belès letes ki shuvnut :
 1î Pris Paul Moureau del veye di Tcheslet, avou "Lë timps", diviè 1970.
 1î Pris del veye d' Åve (diviè 1971)
 Pris Joseph Durbuy 2008 (avou "Veûy volti").

 Corwaitaedje 
 Tinmes 
Onk des tinmes prumîs di ses powezeye, c' est l' amour. 

C' est kécfeye onk des prumîs scrijheus e walon k' a oizou aboirdé l' amour fizike :
Adon, t' as stî da mi,T' as seré tes pougns so mes rins,
T' as greté m' pea so mes spales,T' as porminé tes doets dins mes tchveas.
Adon, t' as stî da mi ! 

 Stîle 
Les powezeyes då Djåke Desmet, c' est del powezeye imådjrece dins li stîle edåmé pa Jean Guillaume et Georges Smal dins les anêyes 1950.T' es come on bwès d' sapéns
Rimpli d' vevîs.Ti cour, tes ouys, c' est des miroes ;
Ki dj' î vôreu bagnî !

 Croejhete 
Jacques Desmet est onk des råles sicrijheus k' eploye voltî des codjowas di l' atouwance dimandrece avou l' cawete -ssCompudress on djoû / Dins l' rouwale / Tos mes frumjhons / Ki moennnut ås stoeles ?
Dins t' vwès, n a come èn eco / C' est l' tchanson do bouneur ! / Mi l' aveuss prometou ? / Dji mel dimande asteure ! Tes lepes rishonnnut / Ås yebes les pus tinres ; / On s' î vôreut rpoizer ! / Mins, m' î lairess trimper, / M' î rtrimper å matén ?

I n' a nén rovyî les dobes erî-tins
''Cwand l' Bon Diu a yeu metou nos prumîs parints å pas, i n' a nén distrût l' paradis (Noveles di Mélin, p. 111).





  Eredjistrumints odio
 Vaici, vos ploz schoûter èn eredjistrumint del fåve do vî vî tins «Li bijhe et l' solea» ratournêye pa Jacques Desmet avou l' accint d' après Djodogne pol Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la.
 Lisse des 150 mots Boula-Mahin

 Sicrijhaedjes :
 Sicrijhaedjes avou l' mwaisse accint 
 Sacwants d' ses bokets (e rfondou so l' Berdelaedjes)
 Moude a Wayindje (novele e rfondou) 

 Videyos so Youtube
 Ene istwere del guere léjhowe pa li scrijheu
 Fén do tecse di dvant
 Arimé so Mélin
 « Rin n' va », on boket lî pa Joëlle Spierkel (sol tchinne del SLLW)

 Videyos so l' ancyinne waibe Gôgueule des mancîs lingaedjes (schapé pal waibe d' egurniyaedje des waibes, web.archive.org)
 Responda da Lucyin Mahin (par lu)

 Videyos so les Cmons
 minant on responda da Clôde Marneffe (2020)

 Gaztaedje sor lu
 On papî e francès sor lu

 Pådjes Facebook
 Ses scrijhaedjes

 Sourdants 

Desmet
Desmet
Desmet