Moyinådje

Li Moyinådje ou Mîtrinne Ådjenoûmot do walon atåvlé e 2012 dins l' roman Gabriyel & Gabriyel., c' est ene termene istorike des payis d' Urope, ki va d' a pô près l' an 500 a l' an 1500.

 Mwaissès dnêyes 
Li sistinme politike del Moyinådje, c' esteut des estats foirt kitaeyîs, avou ene djustice sovint ås mwins des signeurs. Ene des pus grande intité, ci fourit, sins manke, l' Impire Romin Djermanike, kel Principåté d' Lidje esteut dvins.

Li lingaedje d' atôtchance e l' Urope del Moyinådje, c' esteut l' latén.

A Nonne, gn a-st askepyî, so ces trevéns la, ene sitårêye culturelmint diferinne, l' Impire arabe, ki rascovreut ene pårteye di l' Urope (Nonne di l' Espagne, Sicile, Male). Li lingaedje d' atôtchance låvå, c' esteut l' arabe. Inte l' Urope del Moyinådje eyet l' Impire arabe, gn aveut l' Impire bizantin.

Bråmint des dujhances del Moyinådje ont continouwé tins des trevéns modienes.

 Climat tins del Moyinådje 
Gn a yeu on restchåfmint del planete do 9inme å 12inme sieke, adonpwis on rafroedixhmint disk' al fén del Moyinådje.

 Dins les belès-letes e walon 
vignette|Les tchesteas, c' est onk des simboles erprezintant l' Moyinådje. Sol foto, c' est l' ci del Cité dås Sires di Coucy.
On roman e walon ki s' passe del Moyinådje: Et mi, dji vs ratindeu, da Chantal Denis.

 Hårdêyes divintrinnes 
 Djustice
 djubet
 privot
 Pårtixhaedje do teritwere :
 fî
 alou
 signeurreye, conteye, ducheye, markizat

 Sourdant 

*