Chantal Denis

Chantal Denis (ki scrît des côps sol no d' pene di Marie Binauche), c' est ene sicrijheuse e walon k' a skepyî li 6 di fevrî 1952. 

C' est eto ene fene ricwereuse sol walon come diccionairresse do payis d' Nameur. Ey ene bouteuse pol walon.

 Ovraedjes pol walon 
Ele kiminça a raprinde li walon sol tård (1995), amon les Relîs Namurwès, copurade avou Lucien Somme, k' elle a coplé dins si "Live di mots d' après Nameur et avår la", et dins li Coleccion Somme Denis di romans e walon. 

Chantal Denis a raddimint-st avnou al copete del schåle, aprume come sicrijheuse di romans.

Elle a rascodou tos les grands pris di scrijhaedjes e walon avou ces  lives la :
 li pris do Coirneu di Hu avou "Ene måjhone sins finiesse".
 li pris del Federåcion Walonreye-Brussele avou "Dji vôreu k' i ploureut".
 li pris del Veye di Lidje (2005) avou "Et mi, dji vs ratindeu".


Mins c' est purade come diccionairresse k' i gn a nouk a lyi prinde, tot veyant si Dictionnaire français-wallon d' après Nameur et avår la (2001). Ci ovraedje la est l' prumî ki dene des fråzes d' egzimpe, et manaedjî eto les mots ki rivnèt tofer dins l' francès d' asteure, metans problème. 

Come sicoleuse do walon, elle a-st eplaidî “Li walon pate a pate” (1998), pu enonder li prumire rivuwe po ls efants e walon, “Cou dzeu cou dzo” (1997-2000). Et ratourner e walon des tchansons d' efants (1998). Elle a dné scole ås efants d' Lignè (1999-2002). Elle a eto eplaidî des sillabusses po ses scoles di walon a Nameur.

A stî rçûte ås Relîs Namurwès e 1995, et come SLLW-resse e 2002.

Ele sicrît dins on walon rfondou namurwès, dins li stîle “Relîs 1990” (coûtès fråzes, croejhete et motî sognîs), sins aconter l' accint di si viyaedje. Elle a spårdou, pa onk di ses tecses, li rwalonijhaedje del cawete inglesse “-ing” e “-igne”. 

A dater d' 2005, ele va scrire dins des ôtes accints come li walon d' Djiblou. Adonpwis, a cmincî d' 2006, ele va diswalper, avou Joseph Daffe et Geneviève Coulon, èn ehåyî walon do Mitan. Mins cisse saye la n' a nén tcheryî lontins.

E 2010, elle eplaide li gros spès live di spots et ratourneures Denis.

Come acsegnante ås scoles di walon d' Nameur, ele lait ouve diviè 2015 po monter ene copinreye a Djiblou. Ele ni shonne pus scrire di lives dispu don, mins, 13 ans å long (djusk' e djanvî 2025), elle a manaedjî l' coirnêye Shijhes et paskeyes dins L'Avenir.A.DEB., « Chîjes èt Pasquéyes. Notre rubrique en wallon a 90 ans », dins L'Avenir, modêye namurrece, li 4 di djanvî 2025, p. 19.

E 2024, avou Jacques Desmet, ele mete so pî on grand raploû del SLLW po rinde bon dvwer a André Henin.

 Djivêye di ses romans 
 “Ene måjhone sins finiesse” (2001)
 “On byin bråve ome” (2002)
 “L' ouxh å lådje” (2003)
 “Et mi, dji vs ratindeu !” (2005)
 “Kî çk’ a touwé JFK ?” (2006)
 “On n' candje nén s' planete” (2007)
 “Padrî li schoice (noveles” (2008)
 “Dji vôreu k' i ploureut” (2009)
 “Boignes contes, ou... ?” (2009)
 “Ene sacrêye pitite arsouye” (2010)

 Chantal Denis veyowe pa ses soçons 
 li scabén del culteure di Djiblou 
Come si mwaisse personaedje di Et mi, dji vs ratindeu, Chantal Denis a l' dår di rtrover ses raecinêyes. Tot rcwerant, ele pårtixh avou vos çou k' elle a ddja ramexhné, pal voye di ses romans, åd triviè des scoles di walon a Nameur, des emissions å posse, et si boutaedje avou l' dramatike di Lignè. 

Tantea k' elle a divnou - sins ene barbôjhe di grandiveusté - ene des fenès cnoxheuses do lingaedje di nos tåyes. 

Come escabén do Patrimoenne et do Tourisse di Djiblou, dj' a-st atôtchî sacwants côps l' Chantal, po ene racsegne u l' ôte. Tchaeke côp, dji l' a trové come pindowe å clå et dj' a discovrou ene fene kinoxheuse del sicolodjeye des djins d' nos djins. 

Kéne aweure ! 

Marc Bauvin, ratourné di l' adrovaedje di "Et mi, dji vs ratindeu".

 Hårdêyes difoûtrinnes 
 Pådje di ses scrijhaedjes 
  Si pådje sol waibe di l' SLLW
 Ès pådje sol waibe del soce d' årt e d' istwere di Djiblou
  Videyo d' onk di ses cours al sicole di walon d' Nameur  



Denis, Chantal
Denis, Chantal
Denis, Chantal
Denis, Chantal
Denis, Chantal