Tunizeye

Li Tunizeye  (en arabe: تونس‎‎, Toûniss), c' est on dislaxhî payis d' Afrike bijhrece, metou sol Mîtrinne Mer.

 Mwaissès dnêyes 
Ele n' a des frontires daegnreces k' avou deus ôtes payis : li Libeye å Levant et l' Aldjereye å Coûtchant.

Mwaisse veye : Tunisse

Ôtès veyes : Sousse, Bizerte, Monastir, Gafsa

Manoye : dinar tunizyin.

Rilidjons: Islam (sunite, cåzu tertos); Djwifs (sacwants djins do payis, bråmint evoye eviè l' France ey Israyel, mins ki rivnèt cobén e pelrinaedjes); crustins (etrindjirs, bråmint des Itålyins et des Francès, dinltins).

Lingaedjes: arabe (oficir); arabe tunizyin (cåzé); pupont (u foirt waire) d' amazir-cåzants.

Dimorants : 4 gros miyons (Tunizyins).

 Istwere 
C' est so ç' payis la k' i gn aveut les Cartadjinwès, des Fenicyins metous sol mer,  ki s' ont dispetroné des anêyes å long avou l' Impire romin. Ey esse vinki, al difén (diviè l' 3inme sieke divant Dj.C.). Po-z ocuper l' erî-payis, les Romins ont dvou adon fé l' guere disconte des Numides, on peupe berbere.

Bén pus tård, c' est l' dierin pont la k' les Vandales ont-st avnou e l' Afrike do Nôr (diviè l' 6inme sieke après Dj.C.. Et did la, rataker et bate çou ki dmoréve di Rome.

Abrocance des Arabes e 7inme sieke k' apoirtèt leu lingaedje et leu novele rilidjon, l' islam.

Li dinasteye fatimide k' a ringnî so l' Edjipe, provneut d' Tunizeye.

Colnijhaedje des Trouks, pu des Francès.

Dislaxheye e 1956, et divni ene republike. Li prumî prezidint, Habib Bourguiba, come toplin d' ôtes noveas tchîfs d' estat e l' Afrike ee e Moyén Levant, si lome prezidint a veye. Divnou vî et rovyisse, i s' fwait disdjoker pa si aidant, Zine El Aabidin Ben Ali (1987). Ci-cial serè eto fotou a l' ouxh pa ene revintreye do peupe e 2011 (li revintreye å djasmin).

 Djeyografeye 
Grand plin, cåzu sins tienes. 

Dezert do Sara a Nonne.

 Economeye 
Agricoûteure del Mîtrinne Mer avou, inte d' ôte tchoi, des olivîs et on fel produjhaedje d' ôle d' olive. Les anêyes di plouve, foirt bounès dinrêyes (frumint, oidje); c' esteut li "gurnî å dinrêyes" di l' Impire romin). Bedots et gades. Raeces di bedots å crås cawî (barbarin); c' est l' pont li pus Ccoûtchantrece di ces raeces la.

Ene miete di petrole el mer, mins nén assez po-z ahessî tot l' payis.

Tourisse: 8 miyons d' tourisses po 4 miyons d' djins. Foirt bonmartcheyès vacances, mins les tourisses sont "parkés" dins des clubs, sins waire d' atôtchance avou les djins do payis.

Payis co avanciveus po les nouvès tecnolodjeyes.

*
Categoreye:Payis del Mîtrinne Mer
Categoreye:Afrike bijhrece
Categoreye:Afrike
Categoreye:Payis del Ligue arabe
Categoreye:Payis