Betchfessî ô

Li betchfessî ô, c' est on betchfessî scrijha ki rascovere des prononçaedjes ô (/oː/), ôⁿ (/õ/), on (/ɔ̃/) eyet oû (/uː/) et ou (/u/).

Li betchfessî oy rote a pô près come li betchfessî ô.

 Egzimpes di mots 
Les mots les pus corants, c' est trô, cô, côp, sô, sôle (k' a bevou dtrop), ôre : dj' ô bén, il ôt deur, ôte, hôt, sôre, tchôze, ôte.

 Spårdaedje des accints 
Li prononçaedje est foirt naziålijhî e l' Årdene (cåzu on, a té pont ki sacwants scrijheus scrijhèt "ON") eyet al bijhe di Tchålerwè eyet di Nameur (cåzu tot l' walon Braibant).

A Nameur, il est prononcî come on long O. Dabôrd, il est omofone des mots avou l' betchfessî å dins l' minme payis. Il a stî lontins scrît "au" (on trau, on "aute cau"). Il a stî rmetou dizo li scrijhaedje "ô" pa Jean Guillaume. Les mots k' el  contnèt fourît-st eplaidî insi dins l' Motî namurwès da Lucyin Léonard.

Dins l' Payis d' Nivele eyet d' Vå-addé-Rozire, il est todi prononcî "oû" a tot côp bon.

E l' Årdene nonnrece, po sacwants mots, il est prononcî come e francès (coup, trou).

Li betchfessî ô si pout vey al tiesse d' on mot (ôre), come åy å coron (Wikt:trô).

 Prononçaedje zero-cnoxheu 
Li prononçaedje zero-cnoxheu si note sol Wiccionaire e AFE avou l' sene /õ/ metou po on rastrindou long O.

Egzimpes di prononçaedje:
 fô 
 rôzî 
 sô eyet sôz 
 sprôte 
 tchôd 

 Istwere do betchfessî ô 
C' est onk des prumîs betchfessîs. Il aveut ddja stî atåvlé oficirmint dins l' franwal Walo + pa Jean Germain eyet Lorint Hendschel (1992).

 Etimolodjeye 
Å pus sovint, li betchfessî ô provént d' on longou  "o".
 bôre (erî-rfwait "bora")
 cô (latén collum)
 côp (grek colaphos)
 fô (latén follis)
 ôre (latén audire divnou odire : dins l' vî latén "au" si dijheut "aw", mins radmint, on a dit "o")
 sô, sôle, sôlêye (latén "satullus" divnou saol)
 sô, sôdård (latén solidus)
 trô (gålwès  tnoc, troc)
 vôte (latén volvita)

Gn a kékès foû rîles, ki vnèt etimolodjicmint d' on bodje avou l' shuvion "AL" k' a fornaivyî : divni "au" (aw), adon "o", adon "ô"...
 hôt (vî vî tîxhon *hauhaz × latén altus)
 ôte (latén alter)
 pô (latén paucu-)
 tchôd (caldus)
 tchôkî (latén calc-)


Sacwants disfondowes «ou» (scrîts da Adelin Lebrun).

 Hårdêyes difoûtrinnes 
 Des esplikêyes sol betchfessî ô (e francès)
 Sicole po ls efants avou l' betchfessî ô (e walon)
 Mots avou l' betchfessî ô dedja studyîs sol Wiccionaire

O
Categoreye:Sons et letes do walon
Categoreye:Diyalectolodjeye walone