France

Li France, c' est on payis del Urope coûtchantrece, ki s' mwaisse veye c' est Paris. 

 Lingaedjes 
Li lingaedje oficir, c' est l' francès. C' est l' seu lingaedje k' on pout djåzer dins totes les plaeces oficires (Pårlumint, evnd.)

Gn a bén ene septantinne di lingaedjes do payis. I sont ricnoxhous come "patrimoenne" del France pa l' årtike 75-1 del nouve mwaisse lwè vôtêye e moes d' djulete 2008. On les pout rindjî come çoula :
 Romans lingaedjes d' oyi
 galo
 lorin
 normand
 picård
 pweturlin
 tchampnwès
 walon (Bote di Djivet)
 Ôtes romans lingaedjes :
 arpitan
 occitan
 côsse
 Lingaedjes nén romans
 alzacyin
 basse
 burton
 flamind
 lussimbordjwès
 Ezès teritweres djudla-mer
 canake

 Istwere del France 
Après les gueres France Espagne, gn a yeu l' Påye di Nîmegue, la kel Bote di Djivet, walon-cåzante, a passé des Bas Payis espagnols al France.

Après l' revolucion francesse, les Francès abrokît el Beldjike. Et fote ene dobleur ås Otrichyins al troejhinme batreye di Fleuru.

Après, i divnît les mwaisse del Walonreye (et rashonner li Principåté d' Lidje et les estats walons k' estént Bas Payis otrichyins). C' est çou k' on lome li Redjime francès.

Do côp après, c' est Napoleyon Bonapåre ki prind l' povwer. Bråmint des Walons si vont egadjî dins si årmêye. I serè vinké pol dierin côp al Batreye di Walerlô.

Pus tård e 19inme sieke, gn årè Napoleyon III ki va fé l' guere di Crimêye pu l' guere di 1870.

Sol tournant do 19inme et l' vintinme sieke, on djåzrè mo di l' Afwaire Dreyfus.

Li France fourit ene des prumirès pouxhances a esse emacralêye dins l' Prumire pu l' Deujhinme guere daegnrece.

C' est onk des Estats askepieus do Traité d' Rome (1957).

 Djeyografeye 
 Viyaedjes di France metous djusse astok del Walonreye 
 Viyaedjes del Bote di Djivet
 Ôtès viyaedjes do Dipårtumint des Årdenes
 Les Rivires
 Ôtès viyaedjes do Dipårtumint do Nôr

 Aiwes di France 
 Ki passèt eto el Walonreye
 Esco
 Mouze
 Sambe
 Simwès
 Tchiere
 Virwin

 Ôtès aiwes
vignette|Li tchestea d' Montsoreau.

 Rilomêyès djins 
 Rilomés Francès 
 Napoleyon Bonapåre
 Napoleyon III
 Claude Debussy
 Charles De Gaulle
 Emile Zola

 Rilomés Walons k' on dmoré lontins el France 
 Georges Ista
 Georges Simenon
 Renkin Sualem
 Terwagne di Marcour

*
Categoreye:Payis