Picård (lingaedje)

lingaedjes > indo-uropeyin > italike > galo-roman >
lingaedje d' oyi > picård

Li picård, c' est on lingaedje d' oyi cåzé dins l' pus grand boket del Picårdeye di France et el mitan coûtchantrece del Province do Hinnot, e l' Walonreye.

300px|right|thumb|picård

Côdes ISO 639-3: pcd 

 Egzimpe di tecse 
 e picard: O volons bailler à tous chés gins du monne intieu qu'i varont vir chés pages lo, un froumionnemint d'informations à rapport éch picard et pi s'vie. A sro cangè, rapassè pi ractualisè rédjuyéremint.
 ratournaedje e walon: Nos vlans bayî a tos les djins do monde etir ki vénront vir ces pådjes ci, on froumixhmint d' informåcions rapoirt å picård et pu s' veye. Ele seront tchandjeyes, coridjeyes et metowes a djoû regulirmint.

(tecse di prezintåcion sol waibe di «Ch'Lanchron»)

 Picård et walon 
Li walon s' a schåyî do picård a pårti di l' an 1000, et les deus lingaedjes estént pår diferins a pårti di 1200-1300. 

Nerén, li picård a kécfeye dimoré li lingaedje nôbe pol walon lontins après. Metans :
 Sititchaedje d' on CH picård dins les scrijhaedjes oficires di des plaeces avou on son S e walon :
 Mårcin : F. Marchin.
 Djåçlete F. Jauchelette
 li betchfessî SH a stî atuzlé po tni conte di prononçaedjes CH ki s' avançnut foirt ådvins del Walonreye linwistike.
 Sacwants spårdaedjes des disfondowes e walon mostere des disfondowes a môde picård bråmint pus avanceyes k' i n' divreut. 
 candjî (pus lådje oyowe) : c' est ene disfondowe come tchandjî k' åreut dvou esse dispårdowe totavå.
 li G di gaeye (dobe rifondowe) ki va disk' å payis d' Hu, et ki n' divént "djaeye" ki pus lon.
 On rtrouve des disfondowe picådes dins des tote pitites coines del Hôte-Årdene, on payis foirt wårdiveus pol walon (çou ki pôreut mostrer ki ces disfondowes la estént pus corantes la sacwants siekes). Insi po "diele" (mape A.L.W. 15.20), nos avans ene disfondowe djèfe foirt sipårdowe el Hôte Årdene, avou des sorcoines (Solwåster) ki diynut guèfe.

Loukîz eto : calcaedje do picård

 Linwince 
 Ortografeyes 
Li picård n' est nén podbon rfondou, ni ehåyî.

Sacwants rcwereus, come Fernand Carton, ont atåvlé del riscrire dins l' sistinme Feller (sistinme Feller-Carton).Carton, F. (2009) Pourquoi et pour qui on transcrit ? : les graphies du picard moderne. In. La Linguistique, Vol. 45, n° 1. Presses Universitaires de France. pp. 113-123   Il egziste d' ôte sistinme, metans les cis askepyîs sorlon l' fonetike : li sistinme Mahieu u l' ci da Lefèvre.https://www.cairn.info/revue-ela-2004-4-page-487.html Avou ça k' Alain Dawson boute so on sistinme di mîtrins scrijhas (graphie-pivots) et mete des tecses so ene båze di dnêyes. Li seule ortografeye atåvlêye djondante do rfondou walon el picård, c' est l' sistinme Lévèque-Braillon. K' on lome, el picård, « grafie uniformisante ».

 Motîs do picård 
 Motî picård da Gabriel Hécart (rahouca e Wiccionaire : PiF1)
 Motî picård da Sigart  (rahouca e Wiccionaire : PiB3)
 Motî do picård del Chonwé da Louis Vindal (rahouca e Wiccionaire : PiB1)
 Motî picård d' Âte da René Huvelle (motoit on replaidaedje do Motî do picård del Chonwé , d' ewou l' rahouca e Wiccionaire : PiB1b)
 On coplemint do Motî picård d' Âte a stî metou so les fis pa Jean Stamanne diviè 2011 (rahouca e Wiccionaire : PiB6), ki contént des mots scrît avou l' accint di Mévergnies ; on trove eto on motî da lu so Freelang ki rashonne les deus motîs dizo l' no francès  (2007 — 2014).
 Motî do picård di Wiyere da Jules Renard (rahouca e Wiccionaire : PiB2)
 Diccionaire so les fis avou tos les motlîs do Hinnot bedje: (rahouca e Wiccionaire : PiB4)
 Motî francès-borén da Georges Larcin: (rahouca e Wiccionaire : FPiB1)

 Croejhete 
E picård, li sudjet del troejhinme djin est todi repeté pa on prono.
A l’ preumière goute, èl pièrot, i-a rassi ét i-a rincafougnî s’ tiéte d’dins ses plumes (Al prumire gote, li pierot,  il a rashid et  il a racafougnî s’ tiesse dins ses plomes) (J.M. Kajdanski).

Gn a on definixhant årtike tipike, avou ene divanceye voyale : éch : éch lanchron ( plante =  60px )
Gn a toplin des dvanceyès voyales :
 des cenes come e rfondou walon (ki vnèt ddja do Coûtchant walon) 
el pierot, ès tchot, 
 des cenes k’ i gn a nén (u foû waire) e walon :èd mémoire d’ oisiau (di memwere d’ oujhea)
èj veu pôs (dji n’ vou nén)

 Morfolodjeye 
 Cawete picåde -iau

 Djins do picård 

 Bindes al muzike 

 El Jeann'Elizabètt Schrapnèl Binde

 Scrijheus 
 Bruno Delmotte
 Armel Depoilly
 Christian Derycke
 Fernand Dessart
 Joseph Dufrane
 Rose-Marie François
 Jean-Marie Kajdanski
 René Lemur
 Charles Letellier
 Géo Librecht
 Paul Mahieu
 Geneviève Pittellioen
 Adolphe Prayez
 Henri Raveline
 Marius Staquet
 Roland Thibaut
 Maximilien Vanolande

 Bouteus et rcwereus 
 Jean-Marie Braillon
 André Capron
 Fernand Carton
 Alain Dawson
 Bruno Delmotte
 Jean-Michel Éloy
 Michel Lefèvre
 Olivier Ongelaer
 Jean Stamanne

Ratourneures e picård vinant do djeu d' cråwe

 so les waibes Wikipedia :
 Mots et ratourneures picådes so Wiccionaire walon
 Wikipedia e picård
 Ortografeye do picård (e picård)
 Sistinme Feller-Carton (e picård)
 å dfoû des wikis
 Sistinme Feller-Carton (e francès)
 Waibe del rivuwe "Ch'Lanchron"
 waibes di cåzaedjes
 http://ches.diseux.free.fr/sons/d85.mp3
 http://ches.diseux.free.fr/diri/dir85.htm
 Centre de Ressources pour la Description de l'Oral'' (CRDO) (https://web.archive.org/web/20110811103713/http://www.language-archives.org/language/pcd)

 Referinces eyet sourdants 

*
Categoreye:Lingaedjes d' oyi
Picard