Sorwalonde

Ene sorwalonde, c' est on mot k' on n' rescontere ki dins ene sitroete coine do payis, mins k' est pus diferin do mot francès k' el pus lådje oyowe. Eto, sacwantès sorwalondes ont stî ritnowes come rifondowes, shuvant li rîle del fôme li pus tipicmint walone.

Li sorwalonde n' est nén on forcoridjaedje. Mins les forcoridjaedjes polèt prinde les minmès voyes ki les sorwalondes. 

 Rîlêye lidjwesse avou cw- 
 cwand
 cwareme, cwarmea.
 foû scwere
 cwårt, cwårtî, des cwårs, sicwårer, cwåte.
Cisse rîlêye la aveut stî acceptêye å raploû d' Tchålerwè so li rfondaedje (1995).

Dipus d' racsegnes so li spårdaedje di ces sorwalondes la e 20inme sieke  : Mape PALW : I. 3

 Rîlêye pwai- / pwin- & mwai- / mwin- 
Cisse rîlêye s' astoke so des pus lådjes oyowes : dimwin, fwin, pwin, samwinne.
 mwaisse, 
 ene pwaire di solé, on limero pwair.
 ene mwaiye (po prusti l' påsse).
 On cuzén djermwin.
 si rapwairi
 Codjowas eyet parints di fé : i fwait bon; totafwait, sifwait.
 sint Åbwin.
Cisse rîlêye la aveut stî acceptêye å raploû d' Tchålerwè so li rfondaedje (1995).

Dipus d' racsegnes so li spårdaedje di ces sorwalondes la e 20inme sieke : Mape ALW 1.57  (mwaisse).

  Sorwalondes avou -IN- del rîlêye fr. -AN- --> wa. -AN- 
S' astoke so des pus lådjes oyowes : Flamind, sins, dins (F. Flamand, dans, sans)
 etrindjir (F. étranger).
 ingue, inglêye, triyingue (F. angle).
 rindjî, disrindjî, arindjî (F. ranger).
 binde, bindaedje (F. bande').
 Tchimpion

Riloukîz eto li cawete -inot.

 Sorwalonde di l' oyon AN/ON 
L' oyon an/on si rfond å pus sovint dizo l' fôme AN. Mins gn a sacwantès sorwalondes avou ON e rfondou :
 sonk
 bloncî
 Meyon
 Havlondje
 Tîhondje
 Wonze

 Sorwalondes di l' oyon O/OU 
Sorwalondes di l' oyon O/OU :
 boune, abounmint, bouneur
 bounet, bounete
 Couvén
 Froumiêye
 moumint
 moustî (F. monastère).
 personaedje
 poumåde.
 rezouner
 soumey, soumter, assoumer
 souner, cossoune, assounance.

  Sorwalondes di l' Eter-Sambe-et-Mouze avou -U- (fr. et pus lådjès oyowes avou -I-) 
 amonucion
 bubron
 djubet 
 lumçon
 munute
 murer, muroe
 ossu
 pupe
 Umiêye
 vuzion, avuzion, forvuzion, televuzion

Sacwants atåvlas nén ritnous
 lugnî => lignî
 Nuvele => Nivele

Ôtes disfondowes rmarcåves, nén passêyes e rfondou
 fu (fi)
 comufåt (comifåt)

 Cawete -aye 
Cawete -aye, sorwalonde del cawete -eye
 botaye
 oraye

 Sorwalondes avou -OU- del rîlêye fr -UI- --> wa. -U-/-Û- 
 pousse (pus lådje oyowe: pus' )
 coujhene (pus lådje oyowe: cûjène, cûhène'').

Categoreye:Rifondaedje do walon
Categoreye:Diccionairaedje