Tcherowe

Ene tcherowe, c' est ene usteye di cinsî, po tcherwer les tchamps.

Al diferince di l' eraire, li tcherowe ritoûne li tere, et nén fok schaver dvins. S' i gn a do waezon, i s' ritrouve les raecinêyes e l' air, et les yebes ricatcheyes. 

Li tcherowe est saetcheye d' on tchvå, purade ki d' on boû, come l' eraire.

 Istwere 
Les prumirès tcherowes estént montêyes come des eraires, mins avou des novelès pîces k' i s' ont vnou emantchî. Mins, bén sovint on ls a co lomé "eraires". Come elle est mostrêye a Tchonveye e 1960, les pîces di l' eraire estént : 
 li håye u bwès : c' est l' londjron d' wès ki totes les ôtès pîces sont-st après. 
 li cawe : c' est l' montant d' bwès, metou padrî, et ki tént l' pî et l' håye; å dzeu, gn a ene pougneye po tni l' eraire cwand on tcherwêye.
 li schî : li mwaisse pîce del tcherowe, ki va fougnî l' pus fond dins tere.
 li ptit schî u peloe u ptit fier : si ovraedje, c' est d' peler l' tere, on doet spès, po rtourner les crouwôs.
 li crama 
 li coûte 
 li rîsse u livwere
Totes ces pîces la sont metowes sol schî, et maintnowes avou des brides.J. Boulard, Motlî d' Tchonveye p. 48-50

Po èn ôte modele, vos ploz eto aler vey so Motî d' Bastogne.

Cwand ces tcherowes la avént ene håye di bwès, on lzès loméve co todi des eraires. Mins cwand elle ont yeu stî avou totès pîces di fier, on ls a lomé des brabants (do no del måjhon k' els aveut standårdijhî). Mins les marixhås dins les viyaedjes endè fabriként eto.

Diviè 1930, el Walonreye, on-z a veyou ariver les dobes brabants, ki tos les cinsîs ont-st atchté. I s' siervént co des simpès tcherowes, djusse po-z aroyî (disk' e 1950). Mins les pus gros dobes brabants, i faleut bén deus tchvås po-z ovrer avou. Les ptits cinsîs divént fé ene soce po les mårsaedjes.

Mins, adon, les tracteurs ont-st arivé on pô pattavå (anêyes 1950 e l' Hesbaye, 1960 e Condroz, 1970 e l' Årdene. On-z a radapté les tcherowes po ls emantchî so les rlevaedjes des tracteurs. On-z a minme fabriké des tcherowes especiåles po les tracteurs sins rlevaedje (del marke Brenning).

Mins adon, gn a yeu ene cåkêyes di markes k' ont-st arivé. Les marixhås n' ont pus seu shuve, ey il ont divnou marchands d' machines di cinse.

Diviè les anêyes 1980, gn a yeu des tcherowes bisoks (avou deus schîs), pu des trisoks (troes schîs) pu des cwadrisoks (cwate). Pu des multisoks. E minme tins, on veya ponde les tcherowes ås disses.

 Sacwantès markes di tcherowes 
 Brabant (divnowe on cmon no)
 Brenning (po les prumîs tracteurs)
 Mélotte, Drago, Hert, Huard, Baecke, International, De Greef, Sténo, Demblon, Dethy, Viaud, Lemken (tcherowes po-z aler so les rlevaedjes).Roland Georges, On côp d' ouy so l' agricoûteure å 20inme sieke, e l' Årdene, p. 


Tecse so l' diferince inte li simpe tcherowe et l' dobe brabant

 Sourdants 

Categoreye:Tcherwaedjes et mårsaedjes
Categoreye:Viyès usteyes