Bulgareye

Li Bulgareye, c' est on payis å sud-ouwess di l' Urope; il a des coisses sol Noere Mer a l' Ess, li Grece eyet l' Tourkeye å Sud, li Serbeye eyet l' Macedoneye a l' Ouwess, eyet l' Roumaneye å Nôr.

L' aiwe di Danube fwait l' frontire inte li Bulgareye eyet l' Roumaneye.

+Republike di Bulgareye
Република България
(Republika Balgariya)   (Detays) (Detays)Divize nåcionåle: Съединението прави силатаL' union fwait l' foiceLocationBulgaria.pngLingaedje oficir  BulgåreMwaisse-veye  SofiaPrezidintRumen Radev (Румен Радев)Prumî minisseNikolai Denkov (Николай Денков)Sitindêye
 - Totåle 
 - % aiweClassé 102inme
 110.994 ;km²
 2,16% Populåcion 
 - Totåle (2021) 
 - DinsitéClassé 88inme
 6.875.040 ;dimorants
 63 ;djins/km²Indepindince
 - Declarêye 
 - Ricnoxhowedi l' Impire Otoman
3 d' måss 1878
22 d' setimbe 1908Manoye  Euro (€)Coisse d' eureye  UTC +2Imne nåcionå  Mila rodino(binamêye patreye)Dominne Internet  .BGIndicatif telefonike  359

 Istwere 

Les Bulgåres, on peupe di nindje turke di l' Azeye cintråle, s' ont vnou maxhî avou les dmorants slåves viè l' fén do 7inme sieke eyet askepyî l' prumî Estat bulgåre e 681. 

Dins les siekes shuvants, li Bulgareye a stî e margaye avou l' Impire Bizantin åd fwait di leu plaece dins les Balkans, mins al fén do 14inme sieke li payis a passé dzo mambornance di l' Impire Otoman.

Li Bulgareye ridivna-st indepindinte e 1878, come ene principåté otonome, et fourit rclamêye on royåme plinnmint indepindint e 1908. 
Di 1912 a 1913 li Bulgareye ourit-st a vey avou l' Guere des Balkans, ene shûte di conflits avou ses vijhéns, ki fjha candjî l' sitindêye do payis sacwants côps.
Tins del prumire guere daegnrece et pus tård del deujhinme guere daegnrece, li Bulgareye si bata do costé des pierdants.

Li Bulgareye touma dzo mambornance di l' Union sovietike après l' deujhinme guere daegnrece eyet divni ene Republike Populaire e 1946.
Li minance comunisse finixha-st e 1990, cwand l' Bulgareye rifjha des vôtaedjes multi-pårtis. 

E 2003 li payis si meta do costé des Estats Unis ey evoyî des sôdårds pol guere siconte di l' Irak.
E 2004 elle radjonda l' OTAN, eyet vôreut radjonde l' Union Uropeyinne po 2007.

 Politike 

Li prezidint del Bulgareye est tchoezi pa des eleccions direkes po ene termene di 5 anêyes, eyet l' droet di s' riprezinter po on deujhinme mandat.
Li prezidint est li tchîf di l' Estat eyet li cmandeu e tchîf di l' årmêye.
C' est eto li tchîf do Consey Consultatif pol Såvrité Nåcionåle, eyet, mågré k' i n' pout nén prinde l' iniciative pol fijhaedje des lwès, i pout tofer ritourner on propôzaedje di lwè po pus di discutaedje, mins nerén li pårlumint pout passer houte do veto do prezidint avou on vôtaedje al madjorité simpe.

Li pårlumint unicamerå, lomé l' Assimblêye Nåcionåle (Народно събрание, Narodno sabranie), a 240 deputés ki sont tchoezis po cwatre ans pa vôtaedje populaire. Les vôtaedjes sont po des pårtis ou des cowalicions di candidats, avou des djivêyes di vôtaedje diferinnes dins tchaeke des nouv pårtixhaedjes administratifs.
On pårti ou ene cowalicion doet aveur on minimom di 4% d' vôtaedjes po-z aveur des sidjes å pårlumint.
Li pårlumint vôte les lwès, decide do budjet, do calindrî des eleccions prezidinciåles, tchoezixh et dismete li prumî minisse eyet ls ôtes minisses, fwait les declaråcions d' guere, decide do disployaedje di sôdårds åd foû do payis, eyet l' ratifiaedje des acoirds eyet påyes eternåcionås.

 Redjons 

Imådje:NUTS BG Level 1 and 2.pngRedjons di Bulgareye

Dispoy 1999 li Bulgareye est pårteye e 28 redjons (области, oblasti; singulî област, oblast), après aveur sitî pårti e 9 provinces dispoy 1987. 
Totes les redjons sont lomêyes d' après leu mwaisse-veye, avou l' mwaisse-veye do payis ki fwait ene redjon da sinne (София-град, Sofiya-grad, Sofia-veye):

Imådje:Bu-map.jpg
Mape del Bulgareye

 Blagoevgrad
 Burgas 
 Shumen
Dobrich 
 Gabrovo 
Kurdzhali 
 Khaskovo 
 Kyustendil 
 Lovech 
 Montana 
 Pazardzhik 
 Pernik 
 Pleven 
 Plovdiv 
 Razgrad 
 Ruse 
 Silistra 
 Sliven 
 Smolyan 
 Veye di Sofia
 Redjon d' Sofia 
 Stara Zagora 
 Turgovishte 
 Varna 
 Veliko Turnovo 
 Vidin 
 Vratsa 
 Yambol

 Djeyografeye 

Li Bulgareye comprind les redjons classikes di Trace, Mizeye eyet Macedône. 
Li sud-ouwess do payis a bråmint des monts, avou li pus hôt mont des Balkans, li Mont Moussala, 2.925 metes hôt.
Li coirdea d' Monts des Balkans trevåtche li payis do levant å coûtchant, å Nôr del fåmeuse Vå d' Rozov.
Å sud-ess do payis, c' est des tienes et des vås, åd dilong del Noere Mer a l' ess, eyet åd dilong del mwaisse aiwe di Bulgareye, l' aiwe di Danube (lomé Дунав, Dounav e bulgåre) a Bijhe.
Des ôtès grandès aiwes sont l' aiwe di Strouma eyet l' Aiwe di Maritsa å Sud.

Li climat del Bulgareye est inte-deus, avou des iviers froeds et frexhs, et des estés mediteraneyins tchôds et setchs.

Les Balkans si lomèt inla do no del tchinne di monts lomêye Balkan (Балкан) ou co Stara Planina (Стара планина), ki trevåtche li cinte del Bulgareye disk' a l' pårteye levantrece del Serbeye.

 Economeye 

L' economeye del Bulgareye a bråmint sofrou après 1989 eyet l' piete do martchî sovietike, ki l' economeye bulgåre end esteut foirt aloyeye.

Li livea d' vicaedje tcheya di 40%, mins rivna-st å livea di dvant 1990 viè l' fén d' 2003.

 Djins 

D' après l' ricinsmint di 2001, li populåcion c' est bråmint des bulgåres (83,9%), avou deus minorités impôrtantes, di Trouks (9,4%) eyet di Djipsyins (4,7%).
Les 2% ki dmorént si rpårtixhèt inte des Årmenyins, Rûsses, Roumins, Oucrinnyins, Greks eyet Djwifs.
84,8% del populåcion do payis cåze li bulgåre, on lingaedje del famile des lingaedjes eslåves, k' est l' seu lingaedje oficir, mins ds ôtes lingaedjes sont cåzés, pa les djins des diferinnes minorités.

Ene grosse pårt des Bulgåres (83,9%) sont rashious come mimbes di l' Eglijhe Ortodosse bulgåre.
Les ôtès rlidjons sont l' Islam (12,1%), les catolikes romins (1,7%), li djudayisse (0,8%), eyet ds ôtes (1,6%)

 Culteure 
 Muzike 
 Boris Hristoff
 Anna-Maria Ravnopolska-Dean


fiesses
Date
No e walon
No so plaece
Rimåkes
dateXxxxx

 Difoûtrinnès hårdêyes 
 History art and music in Bulgaria
 Bulgaria Pictures
 Bulgaria Map
 EasyBulgarian.com - Le cours pour apprendre la langue bulgare - Learn the Bulgarian Language
 Waibe do govienmint bulgåre
 Waibe del prezidince do payis
 Waibe do pårlumint
 Antarctic Place-names Commission of Bulgaria
 Essential History of Bulgaria in Seven Pages

*