Simwès

Simwès (dirî voyale : Smwès; fr: Semois, Semoy, de: Sasbach, lussimbordjwès d' après Årlon  Setzbaach), c' est ene grosse aiwe del Walonreye, 210 km longue.


Ele prind sourd e Payis d'  Årlon pu passe el Gåme pu e l' Årdene, pu endè va so France, la k' ele si tape e Mouze a Montermé.
gauche|vignette|Les Alinnes, on ri ki s' egoline didins.

 Motlî 
E Payis walon, les viyaedjes metous al dilongue di Smwès sont lomés li Rivadje. Les cis metous pus hôt, c' est les Hôteurs (la-minme, les Yôteurs).

 Coraedje di Smwès 
Ele prind sourd nén lon erî d' Årlon, pu va e payis Gåmet, et cori a Etale, Tintni, Djamogne, Tchini, Floravile, Tchespire). Drola, ele si lome Simwès somrinne (Hôte Simwès). 

Adonpwis, d' Arbûmont, Dôhan a Bouyon, ele fwait frontire inte li payis walon eyet l' payis Gåmet. 

Djus d' Bouyon, on djåze del Simwès djuzrinne (Basse Simwès). Ele raiwe Pouphan (droete erive), Rotchô (d.), Frôhan (hintche erive), Yåle (h.), Mouzaive (h.), Li Foret (h.).

Après l' Foret, ele passe e payis tchampnwès: Vresse, Mimbe, Bôhan, wice k' ele mousse e France ås Rivires. Après, ele bagne co Nohan et Tîlai, po s' aler egoliner e droet costé d' Mouze a Montermé, 10 km djus del frontire.

 Aiwes ki s' maxhèt a Smwès 
Les aiwes ki vnèt agoliner e Smwès:
 Rule (so droete erive, a Tintnî)
 Viere (so droete erive, a Djamogne).
 Rixhea Sint-Djhan (so droete erive, ås Rivires).

Categoreye:Aiwes di France
categoreye:Aiwes del Walonreye
Categoreye:Aiwes d' Urope