Årlon (veye)

Årlon (so plaece Arel, F. Arlon), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye, divnou intité. 

 Foclore et spotaedjes des djins 
 Foclore 
 Cwarmea d' Årlon avou l' broûlaedje des bosses des "fôs" (les dguijhîs, les Areler Gekken), al nute.
 Sôre di peltaedje des djonnes maryîs, avou l' muzike.

 Sipotaedjes des djins 
 les Choumakes. Divinltins, on n' pleut aprinde li coibjhî k' a Årlon, et les coibjhîs d' Årlon fijhént des tournêyes dins tot l' Payis Gåmet. Li dierin choumake d' Årlon a bouté disk' e 1918.
 les cis del Knipchen (do ptit tiene). Eto dins l' tchanson: Zu Arel op der Knipchen / Do sin die Weiber froo / Si drénke gier eng schlipchen / Eng rift der aaner zoo (A Årlon, sol tiernea, / drola, les cmeres sont binåjhes / Ele boevnut voltî on goirdjon / et s' priyî eto mon ene u l' ôte). Zu Arel op der Knipchen, c' esteut, avou, l' essegne del coirnêye sol Payis d' Årlon e l' Avni do Lussimbork.
 les Hetschegaass (ene des rowes d' Årlon).
 les Areler Gekken (les fôs d' Årlon = les dguijhîs å cwarmea). On traitéve les cis d' Årlon insi: Dù, Areler Geck, du hos, du huos an der Girscher Pets gekukt) Ti, po on fô d' Årlon, ti t' a stî rwaitî dins l' pousse di Guiyisch.
 les Heireksfreisser (golafeus d' sorets); les djins des viyaedjes ni magnént pont d' pexhons, et trovént ça drole.
 les Biergerkleppel (Grosse biesse di bordjoe). Les djins des viyaedjes traitént les cis d' Årlon avou ene tchanson: Biergerkleppel / Chêss an 't Deppen / Chêsse deck, chêss denn / Chêss de Giével nit mat em (Grosse biesse di bordjoe / Tcheye …(?) / Tcheye sipès, tcheye tene / Ni tcheye nén li … (?) avou.

 Djeyografeye 
Sourd di Smwès.

 Istwere 
Li cazere Leyopôl a cmincî a esse basteye e 1838, cwand li province do Lussimbork esteut co avou l' Grande Dutcheye d' asteure. 

Li cazere s' a bråmint diswalpé inte 1870 et 1905, pask' on-z aveut stî seré di cåze del guere di 1870, la k' les Francès avént stî esserés pås Prûsyins a Sdan, fok 10 km lon del frontire bedje. Li 11inme di Lene s' î astale.

E 1880 on-z a emantchî li tchamp d' tir di Lagland. On-z a basti ene pourreye ådzo del plinne des Manouves et èn ospitå militaire.

Categoreye:Ancyins ptits bans del Walonreye