Motlî des etimolodjeyes gayeles do walon

Cisse pådje cial est on ptit motlî des etimolodjeyes gayeles do walon, ki rashonne les mots walons dedja studyî so l' eciclopedeye Wikipedia (ezès hagnons sol gålwès, sol fornaiviaedje linwistike et so l' etimolodjeye gayele), dins l' Esplicant motî do walon, adonpwis, dins l' Wiccionaire.

I sont-st assonrés pa bodje gålwès, bråmint rashious sol rîlêye da Jean Degavre.

 Co a mete e plaece 
 reyan (royinne), rix (rwè).
 Lome

 A 
 bodje alo (pire) 
 Ales (montinne)
 Yåle (viyaedje)

 bodje arno-, arwo- (corante aiwe) 
 waernu, waerneus.
 waermaye (bodje gayel + bodje latén vermis).
 Ermeton (bodje gayel + cawete -ton).

 B 
 erî-rfwait bodje barros (copete, tiesse) 
 bardaxhe
 berå
 erî-rfwait bodje bebro (li brun) 
 bive
 Bive
 Berwinne
 Bevurcé

 erî-rfwait bodje becco (betch di poyon, mot po mot : pitit) 
 betch
 boke, boutche

 erî-rfwait bodje bedu (bî d' molén) 
 Wikt:bî, bîsson.
 erî-rfwait bodje belgo- (fir) 
 Bedje, Beldjike.
 sinte Bedje.
 no d' deyesse Belisama (li pus rglatixhante) 
 Bieme
 Biemrêye 
 erî-rfwait bodje bok (infleure) 
Parintêye dins les lingaejdes d' ouy :
 irlandès bocain : dj' infele.
 walès bogail : botroûle.
 avou adoûcixhaedje del cossoune 
 bôgyî
 avou ridaedje G = D 
 bodé
 bodene
 bodet
 bodinguet
 bidinne
 bodou
 rabodrou
Ces mots la ni sont nén raitîs come etimolodjeye celtike på FEW, mins revoyîs a on mot-brut "bod".
 avou ridaedje K = T 
 botroûle
 bodje boios (bouxheu, broyeu) 
Sinse do mot : sôdård ki s' bate bén, ki broye tot.
 bouxhî
 Bouxhe
 cabouxhî
 erî-rfwait bodje bona (cinse, hamtea, viyaedje) 
 Ebem
 erî-rfwait bodje boxo- (bwès) 
 bouxhon, bouxhnisse 
 bodje braca (bråyes) 
 bråye, bråyete, bråye-di-tchet.

 bodje braces 2 (frexhe oidje, brå) 
 brå.
 erî-rfwait bodje -breto- (djudjmint, tribunå) 
 aberteke (la k' on-z afitchive les djudjmints, et mostrer les codånés).
 ebertaker (må prin, come onk ki va å tribunå), 
 erî-rfwait bodje -bretra- (brete, margaye) 
 brete. 
 bardouxhî cabardouxhî 
 caberdouxhe
 bardaxhe
 berdaxhî
 berdeler (bråmint des sinses a vey avou des cåzaedjes u des côps d' baston).

 erî-rfwait bodje britula 
 brele

 C 
 bodje caballus (tchivå) 
 tchivå
 cavale
 erî-rfwait bodje caito- (boket d' bwès) 
 cayet (pitit bwès), caytresse
 erî-rfwait bodje curmi- (bire) 
 cervoejhe (noûmot)

 erî-rfwait bodjes caljo (ronde pire) et callio (coyon, tiesticule) 
 cayô, cawiea, cawyî (tourner come ene ronde pire)
 caye (pitite pire po djouwer avou); ca (minme djeu, avou des oxheas)
 coye
 couyon, couyoner, couyonåde
 cayî
 cayet (sacwè),  cayet (mousmint), ecayter, recayter.
 erî-rfwait bodje cambo (cron) 
 tchame (di rowe), tchamlou.
 tchame (crawieus boulome, ki fwait rire).
 Cambron-Tchestea (catoû d' l' Escô).
 erî-rfwait aplacaedje cand-ara (blanke aiwe) 
 Hedreye (hamtea & aiwe)
 erî-rfwait bodje carro- (tchår ås cwate rowes) 
 tchår
 tcherete
 tcheryî
 erî-rfwait bodje cassanos (tchinne) 
 tchinne

 bodje clon (fesse, cawî) 
 clon, ecloneure, si discloner.
 betchete com- (pår, totafwait, etirmint) 
 betchete walone k(i)- / c(o)-, bråmint pus addlé l' sinse gålwès ki l' sinse del betchete latene con- (fé avou).
 erî-rfwait bodje conno (sûti) 
 Cugnon (Congidunus, viyaedje).

 D 
 erî-rfwait bodje "dergila" 
 diele (blancåsse årzeye)
 erî-rfwait bodje "derveta" 
 diele (ronde plake malåde sol pea)
 erî-rfwait bodje "diuona" (aiwe di Diu) 
 Dion (viyaedjes et aiwes)
 Dwecea (aiwe et viyaedje)
 erî-rfwait bodje dragenos (sipene) 
 fordene 
 bodje dunon 
Li mot vout dire: grosse måjhon avou des meurs di disfinse, metowe so ene hôteur.
 Cugnon (Congidunus, viyaedje).
 Glon (Glanno-dunum, viyaedje)
 Grune (motoit l' minme mot, viyaedje avou l' eglijhe tot dzeu, co lomêye moustî)
 Ton (dunon, li fôrturesse sol Sanson, viyaedje)

 G 
 erî-rfwait bodje gaba (goidje, gozî) 
 gave, gavêye, gaviot, gaviote.
 djaive, djavea. 
 djawe.

 erî-rfwait bodje ganeta (båshele, kimere) 
 djinixhe

 erî-rfwait bodje gansko (coxhe, tcherowe) 
 djouxhire, djouxhler

 erî-rfwait bodje gena (deus-aiwes) 
Sinse do mot : boke, plaece do maxhaedje di deus aiwes.
 djambe, Djambe, Djamblene, Djambijhoûle.
 Djimbe, Djimbrêye, Djimbrê.
 Djinape
 Djimele
 Djimepe

 kimon no glastum (waisse u caclindje) 
do bodje glasto- (bleuw, vete, gris).
 waisse

 erî-rfwait bodje gobbo (boke) 
 gober
 gobeye, gobieus

 bodje gayel geusiae (gozî) 
 gorea, gorlî (geusiae => goxhrê => gorea)
 djoixhe
 gozî, sigoziyî 
 goyî

 erî-rfwait bodje bodje gayel grava (graevetes) 
 graevî
 graevete, graevleus

 erî-rfwait bodje bodje gayel gulbo (betch) 
 goupe.

 H 
 bodje Hoyo (wache) 
 Hoyou
 Houye
 Hu
 hougne
 hoye

 I 
 rapititixhante cawete –ino, -ina 
 cawete –in : lapén
 cawete –ene : halene

 erî-rfwait bodje iverno- (corante aiwe) 
 Ive
 Îne
 Live

 J 
 erî-rfwait bodje jouga (djonkea) 
 djonkea, djon
 erî-rfwait bodje jugo (djeu po-z ateler les boûs) 
 djeu 
 erî-rfwait bodje jutta (boleye, cråxhe) 
 djote, djotlî

 L 
 lecia (aiwe avou des pires) 
 Lesse, Lessive, Liswer

 erî-rfwait bodje gayel liga (mwints sinses) 
 leyes

 M 
 bodje marga (måle, blanke tere) 
 måle
 mårlire
 Mårloye (viyaedje), Mårloyea (sipotaedje).
 erî-rfwait bodje maro (grand) 
  Maron no d' famile

 N 
 erî-rfwait bodje nemo- (cir) 
 Nîme
 Nîmi

 O 
 cawete –ona (nos d’ aiwes) 
 Djerone

 R 
 erî-rfwait bodje redo- (lisse, rade, coûsse di tchår)   
 rider, ridoe

 S 
 erî-rfwait bodje sudia- (soûfe, sûne)  
 soûfe

 T 
 bodje tazgo (taesson) 
 taesson, taesnire
 bodje tnoc u troc 
 trô, trawer

 U & V 
 erî-rfwait bodje uluos (poûssire) 
 houf, houfou
 erî-rfwait bodje uxso (ådzeu, metou å hôt) 
 Orcîmont (ridoblete: "mont d' å hôt").
 Ucîmont (ridoblete: "mont d' å hôt").
 betchete 'ver-' (sor-) 
 for- (sor-, avou ene idêye d' aler trop lon).
 verbok (teribe bok).

Sacwants mots walons d' etimolodjeye gayele (dedja studyîs sol Wiccionaire)

Motli des etimolodjeyes gayeles do walon
Categoreye:Monde celtike
Categoreye:Gayel