Ratournaedje (langue)

On ratournaedjeNoûmot spontané, eplaidî motoit pol prumî côp dins Ene båke so les bwès d' l' Årdene (1984) (on dit eto on rashiaedje, on tradujhaedjeParint avou l' cawete -aedje 1 do viebe «tradure»., on translataedje, u traduccion on rmetaedje e…), c' est l' passaedje d' on lingaedje a l' ôte, po des scrîts tecses. Po les cåzaedjes, on djåze purade d' eterpretåcion.

 Kékès dnêyes 
Li ci ki fwait çoula di s' mestî si lome ratourneu(se) (tradujheu(se), translateu(se)).

Li lingaedje k' on cmince avou, c' est l' lingaedje-sourdant; li lingaedje k' on î fwait l' ratournaedje, c' est l' lingaedje-adierça.

 Rujhes dins les tradujhaedjes 
Come dit li spot «Tradure, c' est trayi», on ratournaedje n' est måy li djusse rashiaedje do mwaisse tecse.

Ene des rujhes classikes cwand on ratoûne eviè ene langue del minme famile k' el lingaedje sourdant, c' est les fås amisses.

 Sôres di ratournaedjes 
 li ratournaedje mot po mot
 li ratournaedje tot «tournant åtoû do pot» po respecter les piceures les pus tipikes do lingaedje-adierça. On l' lome voltî ratournaedje ås belès letes u tradujhaedje literaire.
 li redjårbaedje, ki n' est ddja pus on simpe translataedje, mins ene miete on scrijhaedje a pårt.

 Istwere do ratournaedje 
Divinltins, les ratourneus eployént purade les motîs.

Dispu les anêyes 2000, on-z a apontyî des programes di ratournaedje.

Gn a eto toplin des waibes di ratournaedje, ou ki polnut esse eployeyes po çoula, come les wiccionaires.

 Sacwantès rujhes des ratournaedjes do walon u aviè l' walon 
gauche|vignette|Èn egzimpe di ratournaedje d' on boket di « Les satires », èn ovraedje di Nicolas Boileau, k' est lome riprezinté padzeu. Dit-st i : « Ki vint côps sol mestî, vos rmetoxhe vost ovraedje ! Et l' amidrer tofer, et pu l' co ramidrer ! ([FR] Vingt fois sur le métier remettez votre ouvrage. Polissez-le sans cesse, et le repolissez.) ».

 Ratournaedjes francès walon 
Çou k' est l' pus målåjhey, c' est di n' nén trop eployî di francijhas.

I fåt eto prinde asteme åzès diferinces inte li croejhete francesse eyet l' walone.

So sacwants ponts, li walon a dipus d' piceures kel francès, metans dins les dvancetes. Vocial èn egzimpe classike. Dins on ratournaedje oral, "Les enfants de Saint-Hubert (de sint Hubert)" n' est nén clair e francès. Il divént e walon :
Les efants d' Sint-Hubert (Les enfants de Saint-Hubert)
Les efants da sint Houbert (Les enfants de saint Hubert)

 Ratournaedjes walon francès 
Li kesse k' on dmande sovint po mostrer li ritchesse do walon, c' est di ratourner francès :
Ça brotchive foû tocosté.


 ratournaedje mot po mot
 ratournaedje odiovizuwel
 ratourneu

 Pî-notes 

Categoreye:Lingaedjes
Categoreye:Linwince