Feu d' li

Li feu d' li (on scrît eto : feu-d'-li; on dit ossu fleur di sint Djôzef u lisse), c' est ene fleur des cortis, po gårni, avou des grandès fleurs di sacwantès coleurs, mins ki c' est les blankes les pus rlomêyes.

No e sincieus latén Lilium spp.

Famile : feudlissêyes.

 Discrijhaedje del plante. 
Come les ôtes feudlissêyes, c' est ene plante avou èn agnon. Gn è vént cénk a shijh fleurs so tchaeke bodje, e moes d' djun, djulete (el Walonreye). 

Li feu d' li crexhe voltî ezès clairès plaeces, et voet evi l' crouweur.

 Sôre di feus d' li 
 blanc lisse (ås blankès fleurs).
 djaene lisse (ås djaenès fleurs).
 bonet d' Trouk (F. Lis Martagon, almand Türkenbund).

 Uzaedje come yebe ås maladeyes 
 Po les agaesses, on spate èn agnon d' feu d' li tot crou, et on l' mete disso l' må.
 Po fé meuri les clås et les boignes clås, on cût èn agnon d' feu d' li direk so les braijhes, et l' mete bén tchôd sol må.
 fé d' l' ôle di lisse, tot leyant distrimper des petales di feu d' li dins l' ôle d' olive. On stind cisse ôle la so les broûleures et schôdeures.
 Li djus d' agnon d' feu d' li pout aidî a n' nén aveur des pleus.

 Li feu d' li dins les fåves do vî vî tins 
 Eve åreut planté on feu d' li cwand elle a stî tchesseye evoye do paradis.
 Venusse, deyesse di l' amour ni veyeut nén voltî les feus d' li. C' est leye k' elzî emantcha on djaene pisti.
 On rprezinte sovint sint Djôzef avou on feu d' li e s' mwin. Did la, li no e walon "fleur di sint Djôzef".

 Li feu d' li dins les belès letes e walon 
Li feu d' li est l' essegne del purté et d' l' enocince. I fourit sovint tchanté pås fjheus d' arimés e walon. Joseph Vrindts li lome li "sins taetches". Et Henri Simon, dins "li ptit rôzî", scrît :
I n' florixha k' ene rôze ossu blanke k' on feu-d'-li.

Categoreye:Fleurs des cortis
Categoreye:Yebes ås maladeyes
Categoreye:Feudlissêyes