Sara coûtchantrece

Li Sara coûtchantrece (on djheut, davance, li Rio de Oro; pol Marok, c' est l' Sara marokin), c' est l' boket do Sara metou tot å Coûtchant. Il a stî colnijhî pås Espagnols disk' e 1975.

Gn a la, oficirmint, 341.000 djins (å 1î d' djulete 2005).

 Mwaisse-veye : Laayoun
 Ôtès veyes: Daxhla, Smara, Boujdour, Lagwirate.

 Istwere 
Les peupes do Sara Coûtchantrece ricnoxhént li suzrinnté (el beyaa) des rwès do Marok, dispu Hassan Prumî (diviè 1890-1910). Des ôtes tribus estént purade riloyeyes a des suzrins metous el Moritanreye. Mins après, les loyéns ont stî côpés do tins del colnijhance espagnole. 

E 1975, li tribunå eternåcionå del Håye ricnoxhe les årgumints istorikes do Marok et del Moritanreye. Mins i rclame eto li droet des djins d' låvå di decider di leu-z avni. Adon, e ratindant k' i djhénxhe cwè, i pårtixh li Sara coûtchantrece e deus: les deus tîces bijhreces seront administrés på Marok et l' tîce nonnrece pal Moritanreye.

Adon, les Espagnols ont rexhnut foû do teritwere e moes d' fevrî 1976, après li “Vete Måtche”, on rotaedje di civils marokins disk' al frontire inte les deus payis.

Li mouvmint "Polissario" (Frente por la liberacíon del Sahara y del Rio de Oro) a stî askepyî adon, po-z espaitchî les Marokins et les Moritanyins di s' rinde mwaisse do payis. Li Polissario edjîstrêye si cmandmint a Tindouf (Aldjereye), pask' il est sotnou pås Aldjeryins.

E 1979, li Polissario vinke li Moritanreye, ki rnonce a s' boket.

Li guere kimince adon pus felmint inte li Marok eyet l' Polissario. A pårti di 1980, li Marok ocupe cåzu tot l' Sara coûtchantrece, po-z espaitchî les ôtes di s' astaler podbon sol teritwere kel Moritanreye s' end a rsaetchî evoye. Les Marokins bastixhèt des meurs di såvlon po fé limotche. I dmeure ene pitite xhirlêye di dezert, a Nonne et å Levant, kel Polissario administere lu-minme, et k' i lome "Dislaxhîs Teritweres". C' est la, a Tifariti, k' il ont fiesti, e 2006, leu 30inme aniversaire.

 Sayes di racmoirdaedje 
Gn a yeu ene peclêye di sayes di l' ONU po racmoirder li Marok eyet l' Polissario, mins les deus pårteyes candjnut d' idêye come di tchmijhe. Adon, on-z a todi fwait berwete.

Les pus nouvès sayes, c' esteut l' plan Baker I et II (2004, 2005). Li Marok les a rfuzé.

Li dierinne saye a stî enondêye pa ene rezolucion d' l' ONU do 30 d' avri 2007. Elle est rashiowe so deus atåvlas riçûs å Consey di Såvrité djusse divant, onk do Marok et l' ôte do Polissario. Ele dimande ås deus margayeus di s' ashir a ene tåve, et di djåzer cwè et kesse, direk inte di zels, mins avou les Aldjeryins et les Moritanyins ki sont la come priyîs.

 Peupes do Sara coûtchantrece. 
 Les tribus des Rguibates, et bråmint des ôtes ocupèt des lådjès stindêyes. I djåzèt arabe hassaniya.
 Li tribu des "Ayit Ba Aamrane" (20 åcint del djin) ki paxhèt al Bijhe, djåzèt amazir del sôre techelheyt.

 Economeye 
 Djîsmints d' fosfates a Boucraa.
 Pexhe so tote li binde di l' Oceyan atlantike.
 Gn a dandjreus del petrole dins tere et sol boird di mer.

*
Categoreye:Afrike bijhrece