Les Cahiers Wallons (gazete)

Les Cayés Walons (kel tite a todi stî scrît e francès : Les Cahiers Wallons, tite pacô racourti a CW), c' est ene rivuwe di belès letes pår e walon k' a cmincî e 1937, askepeye pa Eugène Gillain. 

 Istwere et discrijhaedje del gazete 
Ahotêye pal guere 1940-1945, elle a ricmincî e 1947, rimetowe en erote pås Relîs Namurwès, adon ki Joseph Calozet esteut prezidint eyet Paul Maréchal, penleu. 

Elle a tcheryî disk' å djoû d' ouy, tot-z eplaidant, tos les moes, des arimés et del prôze al leccion, bråmint do Payis d' Nameur, mins eto di des ôtès coines del Walonreye. 

Pacô, li limero est pår po on seu scrijheu. Co mo sovint, on va rcweri des tecses di des bons vîs oteurs. 

Les covietes des limeros des troes prumirès anêyes (1937, 1938, 1939) ont stî dessinêyes på spiroutî Joseph Gillain (Jigé), çou k' endè fwait des pîces di colleccion.

Dispu li cminçmint, gn a yeu del riclame po les lives e walon, mins cisse-ciale s' a todi fwait e francès.

Les CW ni shuvént waire li scrijhaedje Feller, disk' ås anêyes 1970. A pårti d' adon, il ont eployî on rcandja do scrijhaedje Feller, apontyî pa Jean Guillaume et Lucien Léonard, k' eploye des viyès dobès letes come au, en eyet aî, wårdêyes del viye ortografeye namurwesse da Léopold Godenne, ey eto li pont sol roye (n.n, n.m).

Tot on tins, l' essegne des CW, c' esteut ene passete, la k' on va scramer les tecses, po n' leyî coler k' les meyeus. Did la li spot essegnrece del rivuwe : "Waire mins bon".Did la eto, li no del rivuwe éndjolike "Rabulèts", k' eplaidive des raboulets, dj' ô bén des tecses ki n' årént nén yeu passé al passete des CW. 

Les CW ont pacô publiyî des sacwès e francès a vey avu l' walon, come les Propos d'un archiviste sur la littérature dialectale à Namur, udonbén Wallonie, connais-toi toi-même.

Dispu les anêyes 2000, gn a eto di tenawete des scrijhaedjes ki polèt esse riwaitîs come del proze nén racontrece, come l' istwere do lingaedje walon pa Chantal Denis u les studias des viyès dujhances del Hôte Hesbaye da Paul Gilles.

Foirt diyalectolodjikes dins leu tuza, les Cayés Walons sicrijhnut di ké viyaedje ki li scrijheu est, et li tecse eplaidî divreut scrire l' accint mostré dins l' ALW po ç' viyaedje la. Eto, li rvuwe n' a måy rén publiyî e rfondou walon. Sacwants scrijheus k' ont passé e rfondou, come Lucyin Mahin et Lorint Hendschel, n' ont pus stî eplaidîs dins li rvuwe après 1998.

Portant, les scrijhaedjes da Chantal Denis et Lucien Somme a pårti des anêyes 2000, ni sont pus scrît dins on walon coinrece (li ci d' Florefe po les prumîs tecses da L. Somme), mins e "rfondou namurwès".

Ene ricwirrece po trover tos les tecses des Cayés walons, pa oteur, ou pa anêye a stî metowe e-n alaedje pa Georges Puissant et rapontieye e 2014.

 Egzimpes des scrijheus do dijhinme limero (1937)  
 Albert Robert
 Louis Loiseau (Nameur)
 H. Hanquet (Torebåy)
 J. Gilson (Nameur)
 Henri Van Cutsem (Tchålerwè)
 Eugène Gillain (Li Sårt-Sint-Lorint)
 Jean de Lathuy
 Ernest François (Li Bwès-d'-Viyé)
 Georges Tondeur (Brinne-li-Conte)

 Limeros a pårt 
Gn a ene djivêye des limeros a pårt dins l' vudaedje d' octôbe 1997 (adon di 1940 a 1996).

Sacwants ouves k' ont vudî come limero a pårt des Cayés walons :
 Gabrielle Bernard, Do vète, do nwâr
 Émile Gilliard, A shijhes trawêyes
 Émile Gilliard, Come des gaeyes so on baston ey ôtes powinmes
 Émile Gilliard, Crexhinces
 Émile Gilliard, Del Ruwane å Bwès Djilèt
 Émile Gilliard, N' alez nén dire k' i båre !
 Émile Gilliard, Pårt et rvindje
 Émile Gilliard, Veas d' måss
 Pierre Lazard, Letes di guere d' on piyote
 Ouves da Simone del Golete
 Désiré Preud'homme, So l' astantche
 Georges Puissant, Li croejhete do ptit Guek
 Georges Smal, Vint d' Schoice

 Hårdêyes difoûtrinnes 

 Sol waibe «revues.be»
 Pådje des Cayés Walons
 Djivêye des limeros speciås
 Ricwirrece po rtrover des årtikes des Cayés walons (avou droet di rcweraedje)
 Riscanaedjes aberwetåves

 Pî-notes 

Cayes Walons