Atake di Mers-el-Kebir

Categoreye:Guere di 1940-1945
Mers-el-Kebir
L' atake di Mers-el-Kebir, c' est ene atake k' i gn a yeu a Mers-el-Kebir dilé Waradinne (Oran). 

L' aviåcion inglesse î a vnou distrure li flote francesse, paski les Francès avént siné ene årmistice avou les Almands, ki markéve å 8inme hagnon :

Li flote francesse serè rashonnêye dins des pôrts k' on dirè po-z î esse dimobilizêye et dzårmêye dizo l' controle des Almands u des Itålyins.E. Pècheur, Deus Frés et céncwante sicolîs so les voyes di France.

L' atake a stî decidêye pa Winston Churchill. Elle a touwé 1.297 maréns francès.

 Cåzes di l' atake di Mers-el-Kebir 
Churchill aveut peu ki les troes flotes almande, itålyinne et francesse metowes eshonne, alénxhe ataker l' Inglutere. Li 17 di djun, il a dmandé a Pétain, a Weygand a l' amirå Darlan di raminer tote li flote francesse dins les pôrts inglès. On lyi aveut respondou ki l' flote ni serè djamåy dinêye ås Almands.

 Consecwinces di l' atake 
Ça va s' fé recrester l' Inglutere, k' on dnéve dedja come batowe pås pouxhances di l' "Aessi". Et ça lyi va rinde li mwaistrixhe des mers.Memweres da Churchill, p. 457, cité pa E. Pècheur, come cial ådzeu.

Les Francès, zels, sont disbåtchîs pår. Li 5 di djulete, Pétain côpe les "rlåcions diplomatikes" avou l' Inglutere.

Li 9 di djulete, l' assimblêye nåcionåle dene å djenerå Pétain li tite di "Chef de l' Etat Français" avou TOS les droets, såf li ci di declarer l' guere. Li no "republike" n' est pus prononcî. On fwait saveur å prezidint Lebrun k' i n' est pus rén di tot. Les ancyins, Paul Reynaud, Edouard Daladier, Georges Mandel, li djenerå Maurice Gamelin, Léon Blum... sont metou el cadje a Chazeron et seront djudjîs. De Gaulle est codåné a moirt. Ça vou dire ki nosse vî marixhå Pétain va prinde e mwin li destinêye do payis.E. Pècheur, come cial ådzeu. C' est li cminçmint do Redjime di Vichy.

 Sourdants & pî-notes