Scrijheu e walon

On scrijheu, ene sicrijheuse e walon, c' est ene djin ki scrît, po s' plaijhi, des tecses pår e walon.

Les scrijheus e walon polnut fé pårteye d' ene soce di scrijheus. Ces-la shuvnut les rîles di croejhete walone, et sayî di fé come ezès Belès Letes dins tolminme ké lingaedje.

Mins end a sacwants ki scrijhnut tot seus, et aprinde les rîles di scrijhaedjes di zels-minme. I scrijhnut l' walon k' i cnoxhnut d' nexhance, u k' il ont oyou åtoû d' zels.

Sacwants scrijheus sont, e minme tins des rcwereus sol walon.

 Pocwè scrire e walon 
Sovint, les scrijheus e walon si dmandèt pocwè k' i scrijhèt dins ç' lingaedje la, dabôrd k' i gn a waire di djins ki les liront. Eco pår k' i pôrént sovint scrire e francès. Vocial ene response da Jean Bosly, pal voye d' onk di ses personaedjes, on scrijheu e walon:
On scrît e walon po passer s' tins. On n' wangne nén ene dimeye çanse. Å contraire, on nd alowe. Les Walons n' loukèt a rén po-z aler å teyåte, fé bate leus coks, djouwer ås beyes, etertini ene trûlêye di colons, boere do peket. Mins po sotni l' lingaedje di leus tåyes, les nouv dijhinmes di zels ni dinrént nén ene deutche. Nozôtes, les scrijheus, nos ndè riyans, et çoula n' nos espaitche nén di fé oneur al tcheyance di nos vîs parints. Nos savans k' c' est nosse clair divwer. Pus tård, il est possibe k' on ricnoxhe li bén k' nos avans fwait a nosse payis. Mins çoula n' sereut nén minme, nos årans apoirté nosse pitite pårt al glwere del Walonreye.Li molén då Pré Bolet p. 30. 30  

 Djivêyes di scrijheus e walon so Wikipedia 
Gn a deus djivêyes di scrijheus e walon, so l' eciclopedeye Wikipedia :
 li djivêye des grands scrijheus e walon, k' a relî les pus rlomés nos emey zels.
 li djivêye des ptits scrijheus e walon, ki n' sont nén tant cnoxhou, mins k' ont scrît dins des rvowes, des ptitès gazetes u des antolodjeyes coinreces. Ubén k' ont des fråzes did zels k' ont stî ritnowes dins l' esplicant motî do walon.
 li djivêye des (gros diccionairîs, fijheus d' motîs et di rcwerances viyaedje pa viyaedje, foclorisses, cacheus so les nos d' plaece et les nos d' djins, evnd.)

 Sicrijheus e walon avou des nos k' ont vnou d' ôte pårt 
Rén k' e veyant leu no d' famile, sacwants scrijheus avént des parints u des tåyes k' ont vnou d' ôte pårt. S' il ont-st aprins l' walon  al leccion, ça vout dire ki c' esteut li mwaisse langue dins l' cotoû la k' il avént setlé.

 no d' famile ki provént d' Flande 
 Jacques Desmet
 Franz Dewandelaer
 Charles Geerts
 Hubert Haas
 Richard Joelants
 Odile Uyttebrouck
 Henri Van Cutsem
 Robert Vanorlé
 Marcel Van Splunter
 Fernand Vannuffel
 Auguste Vermer

 no d' famile ki provént des Bas Payis u do Limbork 
 Lambert de Ryckman
 François Nyns
 Marcel Slangen
 Joseph Vrindts

 no d' famile ki provént del Grande Dutcheye 
 Arthur Schmitz

 no d' famile ki provént d' Itåleye 
 François Gianolla
 Nadine Modolo

 no d' famile ki provént d' Pologne 
 Yvette Juskowiak

 no d' famile ki provént d' Almagne 
 Marguerite Frevelhausen
 Laurent Hendschel
 Louis Wesphal

 no d' famile ki provént d' Roumaneye 
 Georges Sfasie

 Scrijheu(se)s e walon, d' après leu mestî 
 Scoleus
 Mwaisses di scole : Loukîz cial
 Prof di sgondaire
 Prof d' unif
 Salårî
 Ovrî
 François Barillié
 Eployî
 Curé
 Indepindant
 Cinsî
 Comierçant
 Mestî liberå
 Medcén
 Årtisse (veterinaire)
 Pårlî
 Årtchiteke
 Årtisse
 Tchanteu
 Scrijheu di s' mestî
 Ôtes
 Feme e s' manaedje
 Rintî
 Tchômeu

 Hårdêyes divintrinnes 
 Sicrijheus e picård
 Sicrijheus e gåmès
 Sicrijheus del Walonreye ki scrijhnut e francès

 Hårdêyes difoûtrinnes 
 Djivêye des scrijheus k' ont scrît u k' ont stî rashious e rfondou walon
 Indecse des scrijheus e walon prezintés a l' espôzucion d' Brussele e 1910
 Waibe avou sacwants tecses di scrijheus e walon
  Ronde tåve avou des scrijheus e walon (al Fiesse ås lingaedjes walons 2017) 

 Sourdant 

*