Aiwe di Lesse

L' Aiwe di Lesselomaedje a Transene (S17) (ossu : li LesseSicrijhaedjes da André Henin a Han, u biesmint l' Aiwea Houyet (Les cours d'eau du bassin de la Lesse et de la Lomme, Aux Source de la Lesse, 2013, p. 16)), c' est ene corante aiwe ki sourd inte Ôtchamp et Rcogne, foû do Platrê d' Libråmont. 


 Coraedje 
 Mwaissès dnêyes 
L' Aiwe-di-Lesse si pormoenne e l' Årdene tot rascodant les surès aiwes k' ont arozé les teréns d' edjåjhe. 

Pu, ele disvale sol Fåmene, eyu çk' ele rascontere les pires castinnes, pus doûces, k' elle a hagnî å long des ans et des siekes.

Ele rifrè parey a toplin d' ôtès plaeces, come li Trô d' Tchaleu, li Trô des Nûtons et co l' Trô do Frontå a Furfô. Bråmint di ces trôs la sont des sites arkeyolodjikes impôrtants.

 Hôte Lesse 
Ele prind sourd dins les bwès d' Belegne et Contranhé, inte Ôtchamp et Rcogne.

Ele disvale a Ôtchamp la k' on l' lome li «mere d' aiwe», pu cori viè Anloe (dilé l' trô des nûtons d' Cwî).

Docô après, ele riçût l' gros bî ki vént d' Glaireuse et del Basse Libin.

Ele lait Viyance so s' droete erive) passe dizo l' Pont Mareye-Tereze divant d' raiwer Maissin so s' gåtche erive), Transene so s' droete erive) pu Lesse. La k' ele riçût Our a ene plaece k' on dit «ås deus aiwes».

On pô pus lon, so Dåvdisse, elle riçût li bî d' Tchitchron, pu l' Almaxhe. Tot ç' payis la si lome li Hôte-Lesse.

 E l' Fåmene 
Ele dischind adon sol Fåmene, ås Noûponts, pu a Almå, Tchanlî, Stegne, Belvå.

Ele mousse e tere å Trô d' Belvå, tot s' distournant di s' vî vî lét, k' on lome li Schavêye. Ele va cåvler les grotes di Han et rexhe på Trô d' Han.

Après aveur rexhou d' tere a Han-so-Lesse, ele ripasse pa Epråve (l' Aiwe di Lome s' î vént maxhî), Lessive, Viyé-so-Lesse (Wimbe î agolene), Ciergnon, Wanlin, 

 Sol Condroz 
Tot tournicant pa Liswer (Hour), Houyet, Furfô, Hu-ls-Ôneas, Cele-dilé-Dinant vo l' la-st evoye so Mouze a Ansreme åd triviè d' ene vå di blankès rotches. Dins les pus beles, on n' pout nén passer a costé des Aweyes di Tchaleu (Chaleux), sins vs les mostrer.

 Sourdants 

Lesse
Categoreye:Aflouwants d' Mouze