Nwêr Boton (gazete)

Li Noer Boton (ki si scrît Nwêr Boton), c' est ene gazete e walon askepieye e 1971 pal Coirporåcion des Romans Scrijheus avou l' aidance des Relîs Namurwès.

Ele s' a djoké e 1983, å limero 116, ey esse replaeceye på Såverdea.

Elle a raviké e 2023, avou come tite «Lë Noer Boton», a môde di troemoetî, après l' «moirt» do «Sauvèrdia» e 2022.


 Esplikêye do tite 
Li no vént d' ene pûnicion des mwaisses di scole po les efants ki djåzént e walon.

Come ça sôrtixheut e noer et blanc, gn aveut on gros noer boton avou cwate trôs so on fond djaene-cocu.Esplikêyes da Jacques Desmet li 23 d' djun 2020.

 Istwere 
Lë Nwêr Boton à vèyu l’ djoû à Auve lë 27 sètimde 1969. Lucien Léonard présidint dès Rèlis Namurwès èt l’ doyén Gids d’Auve, on yë è l’ëdéye dè mète së pîds one soce dë scrîjeûs walons dè l’ « Brabant Wallon » : dès Brèdonîs. Dj’èsto onk dès scrîjeûs quë l’on pwârté à batème ; quéquefîye lë seûl avou Jean-Jacques Gaziaux, quë vëke co audjoûrdë. Së r’vasî, c’èstot « rén sins pwin.ne. » Lë prëmî scrîjadje dè l’ nëmèrô onk : c’èst më quë l’a scrît.Le prëmis présëdint : Jules Flaba dè Rou-Merwè, (Roux-Miroir),le sècrètaîre Marcel Evrard dè Saut-Monsieû-Djame (Sart Mèsîre Guillaume)

Ël à drovë sès pâjes à tote one chîléye dë scrîjeûs d’amon nos-ôtes dëvant dè yèsse rëprins pa lès « Sauvèrdia d’avaurcë » è 1995.Ë-n-a co branmint dès djins quë compëdenèt co l’ Walon. Po ç’ qu’ènn’èst dè l’ causer, c’èst d’djà one ôte paire dë mantches. Èt po l’ sëcrîre : ë-n-a pës waîre po l’ fé. On n’è pout rén, nos n’avans ni stî à s’cole po ça. Nos-alans sâyî dë r’trover on r’méde à ça. Èt nos-aroutëner aus moyéns d’asteure : lès-indjoles d’informatëques, èt l’ twèle, èwou qu’ lès djon.nes sont todë d’ssës. Nos pëdrans l’ walon dè mëtan. Tot l’ monde pout l’ comprinde aujiyemint, dë Nëvèle, à Ôr Grand, tot passant pas Auve, Beauvètchén, Djodogne èt tot d’tchindant pas Pèrwez, Djiblou, Namëur, Dinant, djësqu’à Dinant èt Couvin.Li (novea) Noer Boton, l° 504, djanvî-måss 2023.

 Sacwants scrijheus do Noer Boton 
 Scrijheus do prumî limero 
 Adrovaedje e francès da Willy Bal
 Jacques Desmet p. 3
 Albert Rousseau p. 4
 Charles Scops p. 4
 André Dewelle p. 6
 Jules Flabat p. 8
 Marcel Evrard (k' a trové l' no del gazete) p. 8-10
 A. Godfriaux p. 12
 Henri Lerutte p. 12
 Gabriel Paul p. 14
 Jean-Pierre Surkol p. 16
 Paul Van Drise p. 16-18
 S. Tèladi p. 18
Li prumî limero, c' est tos arimés, apus ki l' dierin tecse da «Tèladi» (ki shonne awè stî rprins do Bourdon). Tos les tecses sont ratournés e francès.

 Ôtes sicrijheus 
 Claire Delbrassinne-Matthieu
 Émile Evrard
 Marguerite Frevelhausen
 Andrée Flesch
 Jean Flesch
 Robert Vanorlé
 Jean Volant

 Scrijheus do novea Noer Boton 
Li novea Noer Boton (2023-) est eplaidî pa Jean Hamblenne. Li mwaisse sicrijheu, c' est Djåke Desmet.
 Joseph Dawagne
 Jean Dechamps (ki scrît e patwès di Djalhé)Li Noer Boton, , avri-djun 2023
 Chantal Denis
 Françoise Evrard
 Raymond Evrard
 Jean Hamblenne
 Lorint HendschelLi Noer Boton, , avri-djun 2025
 Léon Minsart
 José Schoovaerts
 Claude Snaps
 Joëlle Spierkel
 Bernard Vanorlé

 Replaidaedje des tecses 
Jean-Jacques Gaziaux a eto bråmint poujhî dins les scrijhaedjes do Noer Boton po relére les bokets di ses deus antolodjeyes a tinmes :
 Nos campagnes, sol tinme do vicaedje dins les cinses (1998).
 Vey voltî, sol tinme des hantaedjes et do mariaedje (2002).

 Sourdants 

Noer Boton