Xhiltea

On xhilteanoûmot atåvlé pa les scrijheus lidjwès diviè 1900, dizo disfondowe «hiltê» (E175)., ancyinnmint on sounetdizo vî scrijha «sònè», Houbiet Ora, «Sounet lidjwès å minisse (xhiltea)», 1622., c' est èn erîlé powinme di 14 vers, e cwate sitrofes, deus d' cwate vers (catlins) shuvowes di deus ôtes di troes vers (tîçlets).

 Tcherpintaedje 
Gn a sovint nén bråmint des rimes, kécfeye djusse cwate. Les deus cwatlins polnut esse adjinçnés al betchfesseye môde (ABBA), al croejhlêye (ABAB), u esse plats (AABB). 

Gn a båmint des xhilteas ki s' fwaiynut avou des zandrins, mins ci n' est nén oblidjî.

 Sicrijheus d' xhilteas e walon 
Onk ki scrijheut voltî des xhilteas e walon, c' esteut l' Georges Willame.

Gn a eto Hinri Colete k' a scrît ene ramexhnêye di xhilteas, «Plomes do cok».

 Egzimpes di xhilteas 
 da Houbiet Ora 
 «Sounet lidjwès å minisse (xhiltea)»

  da Djôr Wiyame 
Vinoz, m' pitit colon...

Vinoz, m' pitit colon, vos ashir so mi schô.
Fwait a fwait ki dj' distchai, vos crexhoz : ça doet esse
A çki, did dins m' fåtûle, dji vs ravize pa l' finiesse :
Vos n' sondjîz k' a cori dsu l' rowe djouwer vosse sô.

El minme veye edoirmowe ki m' a veyou tant d' côps
Prinde les amdjoûs d' ivier po des dimegnes di fiesse,
Vos voerè fé l' djonne ome eyet rdressî vosse tiesse,
Paski l' feye do vijhén s' årè rtourné dsur vos.

Dispu ç' tins la, mi ami, dj' l' a yeu deur, ey abele
Si dj' sai k' å pus sovint l' bouneur est a scabele;
Adon, les bresses å lådje, dj' el ratindeu todi.

Mins vos sclidez d' mes djnos: vos djambes sont tchamosseyes ?
Coroz, drovoz vos bresses, n' aschoûtez pus çki dj' di;
Årdans ! m' pitit colon, prindoz l' monde a bresseyes. Georges Willame; arimé parexhou pol prumî côp divins La Vie Wallonne (t. 2, Lidje, 1922, p. 357.), pu rprins dins l' grosse antolodjeye da Piron.

 da Hinri Colete 
 «Plomes do cok (arimés)#Egzimpe di xhiltea»

 da Bernard Louis 
divins Les sints e leus viyaedjes 

 da Jacques Desmet 

 Hårdêyes difoûtrinnes 

 On xhiltea da Lucyin Mahin
 On xhiltea da Félix Duval
  (pådje di tos les xhilteas eplaidpis so Wikisourd)

 Sourdants 

Categoreye:Powezeye