Crodjambot

On crodjambot ou crocmitinne, c' est on forveyou tolu (motoit ene djin, motoit ene biesse), edvintêye po fé sogne ås efants.

 Les crodjambots del Walonreye. 
 Crodjambots des aiwes 
 L' Ome å havet.
 Djihan Djambot (Djihan l' crodjambot); Disfondowe: Jan Djambon (Chieve) ki vs apice pal djambe et vs ahaetchî e l' aiwe.
 Madlinne, Madlinne-ås-grands-tchveas. Ele tournéve Nameur, aprume åd dilong d' Mouze, do tins k' i gn aveut co bråmint des aiwes avå les voyes. Foû d' Nameur, ele si rmeteut cobén dé les fosses å purea, et addlé les basses. Les cis k' avént sogne di dire li no des sorcires, i l' ont rbatijhî Sinte Madlinne.
sourdant: Léon Pirsoul.
 Li Boerlåd ki dmeure dins les vivîs et les fagnes; disfondowe: lë Borlaud (Élessene).
 Les Må-bouwés u Må-lavés (Tuyî), ki vikèt dins les sourds et les ris.
 Les Grimåds i sont catchîs dirî les djonkeas; i vnèt taper des tchofes ås cis ki leu djaive nelzî rvént nén. Li ci k' a atrapé ene bafe, i dmeure avou des bleus et on houzé vizaedje sacwants djoûs å long. On lzès rescontere a Orcîmont et Mûno.

 Crodjambot del  noereur et del sipexheur 
 Brouheur et anuti. 
 Li Spetin
 Noerès cåves.
 Li Rawia.
 tchiminêye, montêyes :
 Li Båbô (Babou). I s' tént dins les plaeces wice k' i fwait noer, copurade les montêyes. Il s' tént eto dins les tchminêyes. Dinltins, les ptitès coides di soûfe ki pindént après l' båre d' crama, on les loméve les coides do Båbô. Si les efants alént rwaitî padzo li tchminêye des feus a l' aisse, li Båbô lezî spitéve del soye ås ouys po les apicî et les magnî tot crous. 
 Mazagrawe (dandjreus po Mareye-z-ås-grawes, e sacwantès plaeces : Mazagrawe, Magrawe, Mizagrawe, Magrå, Mareye Magrau). Ele håbite li Fåmene, li Condroz, li Roman Payis eyet l' Picardeye. Leye eto, ele apice les efants avou ses grawes.
 trôs : Mareye Sacatrape

 Les crodjambots des airs 
 les Marluzenes : C' est des femes k' on-z ôt shofler dins les tchminêyes u dizo les craeyes des ouxhs el Hesbaye. Ele hapèt les efants ki n' sont nén vayants. 
 Djan då Vint et Djene del Bijhe, ki håbitèt li Fåmene et so on boket d' l' Årdene djondant. 
 Les crodjambots del bijhe.

 Les Crodjambots del plouve 
 Li Feme å Caban (Nivele)
 Gargotea (Godårveye)
 Les Margazoutes (Forveye)
 Li Troye ås Verts Coshets (Hesbaye)

 Crodjambots did pattavå 
 L' Ome ås rodjes dints. Ci divreut esse on près-parint di l' Ome å havet (on l' rescontréve purade dé les vîs pousses). 
 L' Ome al rodje bonete, li Rodje Bonete, li Rodje Bonet (la-minme Rodje Bonet, Rodje Bonete): (Fåmene). I sont bråmint moens metchants.A. Doppagne, Live so les tolus del Walonreye

 Crodjambots des cåves 
 Li gade di fier (crodjambot)
 Li Rawia (crodjambot)

 Crodjambots did foû del Walonreye 
 E l' Almagne 
 li Rwè des ôneas (ki hape les efants ki vont tot seu dins les bwès et åd dilong des aiwes).
 El France 
 Li Croquemitaine ki croxhe les efants.
 E Marok 
 arabe marokin 
 Baaou, ki hape les efants ki n' vlèt nén schoûter, u ki tchoûlèt tofer.
 Xhoxhoblaa, foirt laid (li chafou, i-txhlaa: li ci kel voet, end a peu).
 El Xhouwan'' (li hapeu), ki hape les efants ki vont djouwer lon d' leu måjhon.
 amazir 
 Tamza (ṭamza, ⵟⵎⵣⴰ), feme avou des tchvea come li caime del biesse di Staneu ki vikéve dins les trôs d' rotches do costé d' Tawrirt.

 Hårdêyes difoûtrinnes 
 Les crodjambots, on passaedje ratourné e walon do live Au pays de mon père da Omer Marchal.
 "Li rwè des ôneas", èn arimé da Goethe, ratourné pa Leyon Bukens

 Sourdants 

Categoreye:Fåves do vî vî tins
Categoreye:fåves do vî vî tins del Walonreye
Categoreye:Forveyowès djins
*