Fumwè

- Walon NonnreceNo dès dimorantsFumacyinsSipotaedjesLes Gades, les Miams.MwaireMathieu Sonnet (dispoy 2020)Eplaeçmint  - Canton di Rivin

- Arondixhmint di Rocroyî

- Dipårtumint des Årdenes

- Grand Est

- FranceSitindêye37,56 km²Peuplåcion 3 151 dimorants (2021)Dinsité 84 dimorants/km²

Fumwè (Fr. Fumay), c' est ene veye del Walonreye di France.

 No di des plaeces di Fumwè 
 Hamteas 
 El Bati

 Ôtès plaeces 
 A vey avou des tchamps, des prés et des sårts:
 Al Pîçale (Piècèle, pitite pîce di tchamp, pitit boket)
 el Trî Guidård
 A vey avou des åbes et des bwès :
 Ås Bôlons (aus Boulons)
 El Bwès Catwer (l' bwas Catwâr)
 A vey avou des ôtès plantes et des biesses :
 li Trô des Soris.
 A vey avou des aiwes :
 A Mouze
 li ri d' Alîsse
 A vey avou les tienes et les vås :
 El Bele Montagne
 A Bele Vuwe; li pî-sinte del Bele Vuwe
 A l' Iviesmont (a l' iversmont)
 A vey avou des rotches :
 al Falijhe (al Falîye)
 li Rotche di l' ouve (di Lûf, di l' ûve)
 li Trô Nankete; å vî Trô Nankete; li Trô des Soris.
 A vey avou des dmorances et l' ovraedje des djins.
 å Tchestion (a Chestion)
 al Cinse
 Broûlé Måjhea (Mwêja brûlé)
 A vey avou l' vijhnaedje
 Divant Rvin
 A vey avou l' istwere
 å Tonkin
 Ôtès sacwès et målåjhminces
 Ås Manijhes (aus Manîches) inte Fumwè et Aibe.
 Les Ôrins.A. Doppagne Enquête dialectale sur la toponymie des villages wallons de France, Les dialectes belgo-romans, n° 7.

 Djeyografeye 
Veye metowe so Mouze

 Industreyes 
 schaytires

 Rilidjon et doûcès creyances 
 Åbe ås clås : gn aveut on vî stok di tiyoû al tchapele Sint-Rok sol Bati. Les båsheles ki s' vlént maryî î plantént on clå, eyet l' båjhî. Il esteut griblé d' clås. Cwand li stok fourit pouri, les dmandeuses di galant rabressît on clå d' l' ouxh. On ndè cåze dins èn arimé da Ghislaine Gaussin :
E preparant l' trousso, on cåzéve do galant,
Et l' cene k' end aveut pont, schoûtéve e s' dimandant
Si c' n' esteut nén l' moumint di cori a l' tchapele,
Rabressî l' clå so l' ouxh ou broûler ene tchandele,
Po trover dins l' anêye, on valet å bråve cour
Et k' åreut tot çki fåt po basti l' vraiy bouneur...
 Les tchapeles Sint-Rok, Sinte-Båbe, et Notru-Dame des Divermonts.René Limbourg Li vraiye istwere do clå di l' ouxh del tchapele Sint-Rok, Cayés walons 42 (1), 1979. 

 Tuzance walone 
 Sicrijheus e walon 
 Jean-François Brackman : si mame provneut d' Fumwè; si a-t i sayî di scrire avou l' accint d' Fumwè.
 Ghislaine Caussin : î a lontins dmoré.
 René et Claire Limbourg (eplaidîs dins les Cayés walons 42 (1), 1979)

 Accint do walon 
Accint walon d' Fumwè :
 sons on, o, å => wè bwè (bon), dèsbwètchî (disbåtchî), cwède (code).
 oyon AN/ON dizo disfondowe "on" : Djon (Djihan), ostont (ostant).
 sorwalondes avou W dirî M & P et divant AI & IN : mwésse (mwaisse); mwéjo (måjhon); fwére, i fwét, il è fwét,  i fwéreut (fé; i fwait, il a fwait, i freut); jamwés (djamåy); Fumwè (Fumay).
 riwaitants di l' indicatif prezintrece avou l' cawete -at, come e l' Årdene nonnrece : i choûtat, i fjat (i schoûtèt, i fjhèt).
 atôtchîs di l' indicatif prezintrece avou l' cawete -ouz : Avouz ? (avoz ?)
 betchfessî én dizo cogne "è" : bè, nè (bén, nén).
 Y di beloyance (todi come e l' Årdene nonnrece) : yåk, yène (åk, ene)
 sorwalondes del rîlêye AN/IN : tint ki (tant ki).

 Diccionairaedje 
Sacwants motlîs
 Motlî des schaytons d' Fumwè ramexhné pa Jean-François Brackman a cmincî des dnêyes des Limbourg (papîscrît).
 mots d' Fumwè spepyî dins l' Bruneau todi pa J.F. Brackman, et radjoutés al båze di dnêyes "Rasgoutaedje".
 René & Claire Limbourg, Termes ardoisiers, Cayés walons 42 (1), 1979, p. 21-23.

 Hårdêye difoûtrinne 
Bates di dvize et tecses e walon d' Fumwè

 Sourdants 

Categoreye:Walonreye di France
Categoreye:Veyes et viyaedjes di France