Cwate costés del Daegne

thumb
Les cwate costés del Daegne (on dit eto: les cwate ponts cardinås), c' est les cwate direccions ki permetèt di rtrover s' voye sol Daegne, et ki sont lomés d' après les plaeces kel solea s' leve, et s' coûtchî.

 Li costé kel solea s' leve si lome li "Levant" ou Ess.
 Li costé kel solo est metou al mitan del djournêye si lome "Nonne" ou "Midi" ou "Sud"
 Li costé kel solea s' coûtche si lome li "Coûtchant" ou "Ouwess".
 Li costé kel solea n' î va måy si lome "Bijhe" ou "Nôr".

So ene mape, Bijhe est metou å dzeu, Nonne å dzo, li Levant a droete, li Coûtchant a hintche.

Les costés del Daegne siervèt eto po lomer les vints.

Sacwants nos d' plaeces del Walonreye ont-st a vey avou les cwate costés del Daegne

 Sinonimeye do Levant 
On dit :
 å Levant.
 a solea levant u a slo levant.
 a l' Ess.
 å Ponant.
 å prumî solea.
 a solo boutant.
Sacwants d' ces mots la polnut esse eployî po lomer l' pikete do djoû. "Ponant" et "solo boutant" ni sont waire boutåves, ca c' est des emacralés mots.

 Sinonimeye di Nonne 
On dit :
 a Nonne.
 å Sud
 å Midi

Les nos d' plaeces sont-st assoçnés avou des teréns metous a Nonne :
 a Solin.
 Å Congo.

 Sinonimeye pol Coûtchant. 
On dit : 
 å Coûtchant.
 a solea coûtchant, a slo coûtchant.
 a Solea-djus. 
 a l' Ouwess.
 a slo moussant.
 a slo boutant.
 a slo ombrant.
Sacwants d' ces mots la polnut esse eployî po lomer l' pikete do djoû. "A slo boutant", c' est des emacralé mot (e sacwantès plaeces, i vout dire li Levant, a ds ôtès plaeces li Coûtchant).

 Sinonimeye po Bijhe. 
On dit : 
 a Bijhe.
 å Trô al Bijhe.
 a Vucir.
 å Nôr.

D' ene måjhon metowe avou l' divanteure u l' volé a Bijhe, on dit k' elle est evierlûwe.
Les nos d' plaeces sont-st assoçnés avou des teréns metous a Nonne : 
 Sibereye (a Boufiou).

 Les ponts dléreces 
 so Bijhe levantrce (on dit eto : å Nôr-Ess, so Hôte Bijhe).
 so Bijhe coûtchantece (on dit eto : å Nôr-Ouwess, u so Schoice).
 so Nonne levantrece (on dit eto : å Sud-Ess u so Lorinne).
 so Nonne coûtchantrece (on dit eto : å Sud-Ouwess u so France).

 Hårdêye difoûtrinne 
 Sicole po ls efants so les cwate cosés del Daegn

Categoreye:Djeyografeye