Yesse

Les yessesmot ramexhné do costé do Noû Lovén, respondant dandjreus a «guèsses» (C106) eyet djèts (O0) (on dit eto les leyeslîyes (C8, S36, S109)., les leveures, les lidjes), c' est des tchampions a ene celule ki candjèt l' souke e-n alcol, ou ki fjhèt lever les påsses di farenes. 

C' est, dabôrd, onk des mwaisses ingredyints pol fabricaedje del bire et do pwin. 

 Sincieus lomaedjes 
 No e sincieus latén : Ascomycetae
 Mwaisse djinre :  Sacharomyces spp

 Yesses a pårt et lewin 
 «leyes di bire»
El leveure di bressene, ki sieve a fé del bire.

 «yesses di boledjî»
Pol pwin, i s' adjixh di stoks a pårt di Saccharomyces cerevisiae, diferins des cis k' on prind po fé del bire.

 «lewin»
Todi pol pwin, si on wåde on ptit boket del dierinne cûtêye, i pout rsiervi pol påsse k' on va prusti sacwants djoûs après, paski les yesses s' î åront mopliyî : c' est çou k' on lome li lewin.

 No dins des ôtes lingaedjes 
 almand: Hefe.
 flamind: gist minme sitok etimolodjike kel walon guesse?).
 francès: levure (minme sitok etimolodjike kel walon leveure).
 inglès: yeast (minme sitok etimolodjike kel walon yesse).
 arabe: xhamira.

 Nos e walon 
 guesse
 leveure: ki fwaite lever; c' est si stok etimolodjike la ki l' pupårt des lingaedjes romans eploynut.
 leye (prononcî lîye a Forire)
 lidje: djeu d' mots: «Ké novele a Lidje? A Lidje c' est des bounès lidjes mins ele sont foirt tchires» (omonimeye avou l' no del veye di Lidje; li mot est eto omonime avou lidje (=libe).
 yesse

 Sourdants 

Categoreye:Micolodjeye
Categoreye:Tchampions microscopikes