Jean Sibelius

Hiel Johan Julius Christian („Jean“ ü „Janne“) Sibelius (1865 dekul 8 — 1957 setul 20) äbinom noatädan Suomiyänik musiga klatädik ä balan noatädanas küpädikün fina tumyela 19id e prima tumyela 20id. Musig omik älabon rouli veütik pö daved e volfam netäla Suomiyänik.

El Sibelius pämotom pö famül Svedänapükik in Hämeenlinna, in Leplinän Suomiyik, ettimo dil Lampöräna Rusänik. Do pänemom „Janne“ fa famülans okik, äprimom dü studayels okik ön flun zioma okik ad gebön fomi Fransänapükik nema at: „Jean“. In Suomiyän sevädom jünu as Jean Sibelius.

Yumedü daved e volfam mufa: Fennoman e notodam Netima Romatik ona, famül omik äsludon ad sedön omi lü jul Suomiyänapükik: ävisitom eli Hämeenlinna Normal-lycée de 1876 jü 1885. Netim Romatik poso äflunon levemo vobotemi e dunis bolitik omikis.

Dil veütikün vobotema ela Sibelius binädon me sümfons vel (u jöls, if el Kullervo palelogon as sümfon). Äs hiel Beethoven, el Sibelius ägebom sümfoni alik ad völfön plu stüli noatädik lönik oka. Vobots at ai nog paplösenons e paregistarons suvo.

Näi sümfons, noatädots sevädikün ela Sibelius keninükons eli Finlandia, eli Valse Triste, Viälakonsärti, eli Karelia Suite e Svani di Tuonela (bal mufas fol ela Lemminkäinen Suite). Vobots votik binons musigots fa el Kalevala peflunöls, lids plu tums pro vög e pianod, musig pro dramats 13, lop: Jungfrun i tornet (Jivirgan in Tüm), cämamusig, pianodamusig, pübots 21 koramusiga, äsi musig pro el Maçonnerie. El Sibelius änoatädom mödikosi jü degyel 1920. Suno pos finükam Sümfona Velid (1924) e Musigapoedota: Tapiola (1926) ye no plu äprodom vobotis gretik ün yels kildeg dö fin lifüpa okik. Do pesagos, das istopädöm noatädami, veräto ästeifülom ad noatädön plu, nen benoseks gretik. Jü fin lifüpa okik äbleibom nitedälön dö volfam musiga, do no ai ätikom göniko tefü musig nulädik.

Klad:Moteds ün 1865
Klad:Deadams ün 1957
Klad:Noatädans Suomiyänik
Klad:Yegeds vipabik