Leonardo da Vinci

Leonardo di ser Piero da Vinci (1452 prilul 15 - 1519 mayul 2) äbinon mödatälenan se Toscana, in Litaliyän: nolavan, matematan, kaenal, datuvan, naatoman, pänan, skulturan, bumavan, planavan, musigan, poedan ä lautan. Pämotom in Vinci, in topäd di Firenze, as son negitöfik notarana: Piero da Vinci, e jifeilan yunik: Caterina. Pädugälom in voböp pänana benorepütik di Firenze: Verrocchio. Dil gretik vobalifa omik äpasetikom dünü hiel Ludovico il Moro in Milano, kö ans vobotas veütikün oma päjafons. Ävobom id in Roma, Bologna e Venezia, ed älifom dü yels lätik oka in Fransän, in dom, keli reg: François I igivom ome.

El Leonardo suvo pebepenom as pated „Dönulifofikaman“ u „letälenan valemik“: men, kela nuläl jiniko nenfinik äleigon te ko datuväl e jafafäg okiks.Garnder, Helen. 1970. Art through the Ages. Harcourt, Brace and World. Palecedom fa mödikünans as balan pänanas legretikün e ba as pösod labü tälens distöfikün jenotema valik.Vasari, Boltraffio, Castiglione, "Anonimo" Gaddiano, Berensen, Taine, Fuseli, Rio, Bortolon e r. Logolös saitotis patädik in diläd: "Leonardo: konäd e miteod".

Ab el Leonardo äfamikom e nog famom ledino as pänan. Se vobots onsik, els Mona Lisa e Säned lätik labons pladi balik as pöträt e pänot relik famiküns ä suvüno pekopiedöls; te el Jafam hiela Adam: pänot hiela Michelangelo, labon fami sümik. I däsinot: man di Vitruvius hiela Leonardo evedon sümbol neglömovik. Ba pänots te degluls omik nog dabinons, kodü sperimäntam suvo negönik oma tefü metods e kaens nulik, ed i zögäl omik pö vob. Ab vobots nemödik at, kobü penetabuks omik (kels ninädon däsinots, magods nolavik äsi tikods omik dö pän e lekan), fomons keblünoti lekananamenädes posik, ko kel te ut timakompenan omik: Michelangelo kanon paleigodön.

As kaenal, el Leonardo älabom tiketis e tikamagotis, kels ästadons föfü timäd okik: tovaskrubian, bländ, geb solanämeta, numian e votiks. Te nemödiks disinas onik ye pämekons, ud igo äkanons pamekön, dü lifüp omik. As nolavan, äprogedükom levemo nolastadi jäfüdas äs: naatom, kaenalav sifik, litav e vatamufav.

 Päns fa el ,Leonardo da Vinci’ 

 Literat 

Klad:Moteds ün 1452
Klad:Deadams ün 1519
Klad:Nolavans Litaliyänik
Klad:Pänans Litaliyänik
Klad:Bumavans Litaliyänik
Klad:Naatomans Litaliyänik
Klad:Yegeds vipabik