Dora d'Istria

Jiel Dora d'Istria (1828 yanul 22 - 1888 novul 17, magälanem jidüka: Helena Koltsova-Massalskaya, pämotöl Elena Ghica ü Elena Gjika) äbinof lautan romatik Lalbanänik-Rumänik e vomiman.

 Lifajenäd 
Pämotof in Bucureşti as limaf famüla: Ghica (äbinof daut hiela Mihai Ghica) ed as jinef plina areigöl: Grigore IV Ghica). Ägetof dugäli legudik, keli äfövof in foginän: primo in Dresden (Deutän), poso in Wien (Lösterän), Venezia (Litaliyän) e fino in Berlin (Deutän), kö äblöfof noli okik dö Vöna-Grikänapük hiele Alexander Von Humboldt. 

El d'Istria ägetävof lü lomän okik ün 1849, kö ämatof ko dük Rusänik: Alexander Koltsov-Massalski. Älödof dü yels anik in Rusän Lampöränik, ledino in Sankt Peterburg, ab neai äplidof lecedi Rusäna-netimik himatana okik e bümicödi lortodoxik kura Lampörana Rusänik: Nikolay I. Ven saun ofik äbadikumon sekü klimat in Sankt-Peterburg, el d'Istria älasumof konsäli himatana okik ed ätävof lü Zänoda-Yurop, primo lü Jveizän, kö äblibof dü yels anik, poso lü Grikän e Smala-Siyop. Fino ägetävof lü Litaliyän ad lödön in dom gretik in Firenze. Pos atos nog ätävof lunomiko lü Fransän, Lireyän e Lamerikän.

As lautan (ön nem: „d'Istria“, äpenölo ledino in Fransänapük), päküpedof balidnaedo ün 1855. Äpübof lautotis mödik, kels äjonons sevi gretik ofa noe tefü püks Rumänik, Litaliyänik, Deutänik, Fransänik, Rusänik, Lalbanänik, ed i latin e Vöna-Grikänapük, abi tefü yegäds nolavik; äjonons i veitacedi ofik tefü yegäds bolitik e reliks, e täleni ofik pö plän e blöfäd lecedas ofik. Stanöp valemik ofa äbinon kosmopolik, ab älelogof as cifabligäds okik gebidükami fonätas kuliva Vesüdänik Yurope Lofüdik, äsi vobi gönü sipam e libükam vomas.

Ädeadof in Firenze.

 Vobots 
Lautot balid ofik äbinon La vie monastique dans l'Église orientale („Kleudalif in Glüg Lofüdänik“) (Brussel, 1855; dab. 2id, Paris \ 1858), in kel äpläidof pro finid kleudarodas. Äsökon vobot tiädü La Suisse allemande („Jveizän Deutänik“) (Genève, 1856, toums 4; dabükot 2id in Deutänapük, Zürich, 1860, toums 3): bepenam läna e pöpa Jveizänikas, labü i diläd äbepenölo grämami sui sömit eleda Mönch. 

In vobot: Les femmes en Orient („Voms in Lofüdän“; Zürich, 1859, toums 2), äpläidof libükami vomas in Lofüdän; in vobot votik: Des femmes, par une femme („Dö voms, fa vom“; dab. 2id: Brussel, 1869), äleigodof stadi vomas in Yurop latinik ed in Yurop germik, ed äflagof me vöds nämöfik leigaträiti vomas e manas. Bü lautot at, äpübof eli Excursions en Rouméllie et en Morée („Lespats in Rumelän ed in Moreän“; Zürich, 1863], toums 2), in kel ätöbidof ad jonön, das Vöna-Grikän älabon bligädi kulivüköl ot, keli Deutän älabon ün tim ofik.

Äpübof i konoti: Au bord des lacs helvétiques („Jolü Laks Jveizänik“) (Genève, 1861), lekoendis: Fylétia e Arbenoré prèj Kanekate laoshima (Livorno 1867) e Gli Albanesi in Rumenia („Lalbanänans in Rumän“), jenotemi dükas: Ghica de tumyel 17id lü 19id (Firenze, 1873, dabükot 2id), ed i lebuki: La poésie des Ottomans („Poed Porta Sublimik“; Paris, 1877, dab. 2id), äsi lautots mödik dö literatajenav, poedav, säkäds bolitik, sogädik e reliks, jenav, lekan e r., kelis äpübons gaseds Fransänik famik (pato el Revue des Deux Mondes: „Gased Volas Tel“), el Libre Recherche („Vestig Libik“) Belgänik, els Diritto („Gitav“), Antologia Nuova („Lautotem Nulik“), Rivista europea („Timapenäd Yuropik“) e r. Litaliyäniks, ed i gaseds Jveizänik, Rumänik e Lamerikäniks.

El D'Istria äbinof i pänan. Äbinof liman klubas nolavik mödik, soäs Kadäm Litaliyänik (Accademia Nazionale dei Lizei). Zuo päbenodistükof as stimasifan fa Dail Grikänik ed i fa zifs Litaliyänik mödik.

E fino äbinof vom balid, kel ägrämof sui sömit eleda Mont Blac, tü 1860 yunul 1.

 Literat 
Meyers Konversations-Lexikon. In literatalised siklopeda at pamäniotons:
 Pommier, Armand. 1863. Madame la comtesse Dora d'Istria. Bruxelles.
 Yriarte, Charles. 1870. Portraits cosmopolites. Paris.
 Cecchetti, Bartolomeo. 1873. Bibliografia della Principessa Elena Ghika, Dora D’Istria. Firenze (dabükot 6id).
 Buloz, François. 1875. Revue des deux mondes. Brekots. 

Klad:Moteds ün 1828
Klad:Deadams ün 1888
Klad:Lautans Lalbanänik
Klad:Lautans Rumänik
Klad:Vomimans