Sparre

E sparre is e boom van 't geslacht Picea   1995 : Sunset Western Garden Book, 606–607 e geslacht van oengevêer  35 sôortn koniefeern uut de famielje van de Pinaceae, gevoenn in de nôordlikke warmgemoatigde en boreoale tajgas van de weirld. Sparrn zyn grôote boomn, van oengevêer 20-60 meetres oogte o ze rype zyn, en ze zyn gekenmerkt deur in e krans stoande takkn en deur undre vorm lik e keegle. De noaldn, of bloarn, van sparreboomn stoan per êen spiroalsgewyze geschikt ip  de takkn, iedre noalde ip e bladkussentje dat weetschapplik e  pulvinus êet. De noaldn voln of o ze  4–10 joar oed zyn, de takkn bluuvn dan oeneffn deur de bluuvnde bladkussentjes (e gemakklijk kenmerk vor undre t' oendrescheidn van andre glykoardige geslachtn, woa dat de takkn reedlik  effn zyn).

Sparrn wordn gebruukt lik voedslplantn deur de larvn van sommigte sôortn schubvleuglign. Ze zyn ook gebruukt deur de larvn van Adelges-sôortn (insektn die galln verôorzoakn).

In de bergn van West-Zweedn ên de weetnschapprs e geweune sparre gevoenn, bygenoamd "Oede Tjikko", die zyn eign ê vôortgeplant deur ofleggers, en die 9 550 joarn oed is. 't Zoe 't oedste leevnde weezn ip eirde zyn da gekend is  Swedish Spruce Is World's Oldest Tree: Scientific American Podcast.

Indêelienge
DNA analyzn  Jin-Hua Ran, Xiao-Xin Wei, Xiao-Quan Wang 2006 : Molecular phylogeny and biogeography of Picea (Pinaceae): implications for phylogeographical studies using cytoplasmic haplotypes, Molecular Phylogenetics and Evolution, 41/2, p. 405–419 Aðalsteinn Sigurgeirsson & Alfred E. Szmidt 1993 : Phylogenetic and biogeographic implications of chloroplast DNA variation in Picea, Nordic Journal of Botany, 13/3, p. 233–246] ên angetôond da de tradiesjonêele indêeliengn gesteund ip de morfologie (lêer van de vorm) van noaldn en keegles kunstmoatig zyn. E stuudje van nie lange geleen  voend da Picea breweriana e groend-poziesje ad, gevôgd deur Picea sitchensis, en de andre sôortn wierdn voddre ipgedêeld in drie kloadn. Da alles lat ziene dat de sparrn in Nôord-Amerika oenstoan zyn.

Sôortn
Dr zyn vuufendertig sôortn in de weirld.


Groend-sôorte:
 Picea breweriana – Brewer-sparre, Klamath-gebergte, Nôord-Amerika; platslikke endemiesche sôorte

Groend-sôortn
 Picea sitchensis – Sitka-sparre, Paciefieke kuste van Nôord-Amerika; de grotste sôorte, toe 95 meetrs ooge; belangryk in de bosbow

Kloade  I
 Picea engelmannii – Engelmann-sparre, westlike gebergtn van Nôord-Amerika; belangryk in de bosbow
 Picea glauca – Witte sparre, nôordlik Nôord-Amerika; belangryk in de bosbow

Kloade  II
 Picea brachytyla – Sargent-sparre, zuudwestlik China
 Picea chihuahuana – Chihuahua-sparre, nôordwestlik Mexico (zeldzoam)
 Picea farreri – Farrer-sparre, nôordôostlik Birma, zuudwestlik China (gebergte)
 Picea likiangensis – Likiang-sparre, zuudwestlik China
 Picea martinezii – Martinez-sparre, nôordôostlik Mexico (hêel zeldzoam, bedreigd)
 Picea maximowiczii – Maximowicz-sparre, Japan (zeldzoam, gebergte)
 Picea morrisonicola – Tajwaneesche sparre, Tajwan (ooggebergte)
 Picea neoveitchii – Veitch-sparre, nôordwestlik China (zeldzoam, bedreigd)
 Picea orientalis – Kaukoaziesche sparre, Kaukasus, nôordôostlik Turkeye
 Picea purpurea – Purpre sparre, westlik China
 Picea schrenkiana – Schrenk-sparre, gebergtn van of centroal Oazje
 Picea smithiana – Smith-sparre, westlikke Himalaja, Ôostlik Afghanistan, Nôordlik en Nôordwestlik Indië
 Picea spinulosa – Sikkim-sparre, nôordôost Indië (Sikkim, Ôostlikke Himalaja)
 Picea torano – Tygresteirt-sparre, Japan
 Picea wilsonii – Wilson-sparre, westlik China

Kloade III
 Picea abies – Geweune sparre, Europa; belangryk in de bosbow, de originêele kerstboom
 Picea alcoquiana – ("P. bicolor") Alcock-sparre, centroal Japan (bergn)
 Picea alpestris – Alpn-sparre, Alpn in Europa; zeldzoam, dikkers bekeekn lik e variant van P. abies (en kruust ermee) verschillnde keegls
 Picea asperata – Droake-sparre, westlik China; verschillnde varieteitn
 Picea crassifolia – Vetplantige sparre (China)
 Picea glehnii – Glehn-sparre, nôordlik Japan, Sakhalien
 Picea jezoensis – Jezo-sparre, nôordôostlik Oazje Boreoale busschn van Sakhalien, Kamtsjatka Beikn en dinne gezoajde busschn van Kamtsjatka en de Koerieln, Boreoale busschn van Kamtsjatka en de Koerieln en noa 't zuudn ook in Japan
 Picea koraiensis – Koreoansche sparre, Korea, nôordôost China
 Picea koyamae – Koyama-sparre,  bergn van Japan
 Picea mariana – Zwarte sparre, nôordn van Nôord-Amerika
 Picea meyeri – Meyer-sparre, nôordlik China (van Binn-Mongoolje toe an Gansu)
 Picea obovata – Sibeeriesche sparre, nôordlik  Skaninoavje,  Sibeerje;  dikkers bekêekn lik e variant van  P. abies (en kruust ermee)  mo mê verschillnde keegles
 Picea omorika – Serviesche sparre, Servië en Bosnië; platslik endeemiesch; belanryk in de tuunbow.
 Picea pungens – Blowe sparre,  Rotsgebergte,  Nôord-Amerika; belanryk in de tuunbow.
 Picea retroflexa – Groene Droake-sparre,  China
 Picea rubens – Rôo sparre, nôordôostlik Nôord-Amerika; belangryk in de bosbow, gekend lik Adirondack by 't moakn van muziekinstrumentn.

Verwyziengn
<references>

Categorie:Pinaceae
Categorie:Bôom