Huus Wittelsbach

't Huus Wittelsbach is een oude Duutsche dynastie. De Wittelsbachs leeverdn lange tyd groavn, hertoogn en keuniengn van Beiern en vormdn loater een Europeesche keunienklikke familie.

't Hoofd van de familie is siddert 1996 Franz, hertog van Beiern.

Deurda de verschillige takkn dikwils gedêeld en tegoare gevoegd wierdn, en under land ton an den overleevndn tak kwam, giengn under bezittiengn bykan nôoit verloorn.

Leedn van de familie regeerdn als hertoogn, keurvorstn en keuniengn van Beiern (1180–1918), Paltsgroavn an de Reyn (1214–1803 en 1816–1918), markgroavn van Brandenburg (1323–1373), en groavn van Holland, Zêeland en Henegouwn (1345–1432)

Ze leeverdn ook twi keizers van 't Hillig Rôoms Ryk (1328–1347/1742–1745) en êen Rôoms-Duutsche keunienk (1400–1410),  twi Anti-keuniengn van Boheemn (1619–20/1742–43), êen keunienk van Hongareye (1305–1309),  êen keunienk van Denemarkn, Noorweegn en Zweedn (1440–1447),  keuniengn van Zweedn (1654–1720) en êen keunienk van Grieknland (1832–1862).

 Geschiedenisse 
In 't joar 1180 gaf keizer Frederik Barbarossa et hertogdom Beiern in lêen an groaf Otto VI van Wittelsbach, achter dat ie 't ofgepakt haad van Hendrik de Leeuw, den hertog van Saksn en Beiern. 

Otto was den êestn hertog van Beiern van 't Huus Wittelsbach en je liet hem van ton Otto I van Beiern noemn. Zyn noakommeliengn blêevn nog tout in 1918 hertog en loater keunienk van Beiern.

Zyn zeune Lodewyk de Kelheimer trouwde me de weeuwe van de groaf van Boogn. Van doa komt et blow-wit geruut woapn van Beiern. 

Achter 'n dôod van paltsgroaf Hendrik VI van Brunswik in 1214, kwam Lodewyk ook paltsgroaf an de Reyn. Je wierd in 1231 vermôord en zyn zeune Otto II volgdeg hem ip. 

Ounder zyn bewiend kwoamn de domeinn van de groavn van Boogn, Andechs en Ortenburg in handn van 't hertogdom Beiern, omda de platselikke dynastien doar uutgestorvn woarn in 1242. 

Achter zyn dôod in 1253 wierd Beiern ipgedêeld in Ipper-Beiern en Neder-Beiern.
 Keuniengn en keizers van 't Huus Wittelsbach 

 Keizers van 't Hillig Rôoms Ryk. 

 Portreit Noame Titel Regeerperiode Nota's80px  Lodewyk IVLodewyk den Beier <small>(Ludwig der Bayer)<small>Keunienk Keizer  1314-1347  1328-1347   Margaretha van Holland en Henegouwn was zyn twidde vrouwe. Achter 'n dôod van heur broere Willem IV kwam 't groafschap Holland ounder 't gezag van Beiern. Met die ipvolgienge begostn de Hoekse en Kabbeljowse ruuzjes100px|center Karel VII<small>(Karl VII)  Keunienk Keizer 1742-1745  1742-1745  Schonzeune van keizer Jozef I   Keurvorst van Beiern. Antikeunienk teegn Maria Theresia binst 'n Ôostnryksche Successieoorloge 
  Rôoms-Duutsche keunienk

 Portreit Noame Regeerperiode Nota's100px|center  Ruprecht I <small>(Ruprecht von der Pfalz) 1400-1410   Je was als Paltsgroaf êen van de vier keurvorstn die keunienk Wenceslaus ofgezet haan en in 1400 wierd ie zelve verkoozn  

  Anti-keuniengn van Boheemn
 Portreit Noame Regeerperiode Nota's80px<center>Frederik V van de Palts 1619-1620In 1618 kwoamn de protestantsche Boheemn in ipstand teegn keizer Ferdinand II, die vo de contrareformoasje was, en begost in Praag de Dertigjoarign Oorloge. De Boheemschn oadel wilde Frederik V van de Palts ip de trôone. Je wordt de wienterkeunienk genoemd omdat ie moar e wienter keunienk was. Keizer Ferdinand II kost zyn gezag were herstelln achter dat 't Boheems leger versleegn wierd binst de Slag ip de Wittn Berg (8-11-1620). 100px|centerKarel VII 1741-1743 Ook keizer van 't Hillig Rôoms Ryk (1742-1745)
  Keunienk van Hongareye
 Portreit Noame Regeerperiode Nota's100px|center Béla V <small>(Otto III van Beiern)1305-1307 Hertog van Neder-Beiern  (1290-1312)

 Keunienk van Denemarkn, Noorweegn en Zweedn (1440-1448)
 Christoffel III van Beiern
 Keuniengn van Zweedn (1654-1720)
 Karel X Gustaaf van Zweedn
 Karel XI van Zweedn
 Karel XII van Zweedn
 Ulrike Eleonora van Zweedn

 Keunienk van Grieknland (1832–1862)
Otto I van Grieknland

 Andere belangryke leedn van 't Huus Wittelsbach 
 Groavn van Holland, Zêeland en Henegouwn:
 Willem V (ook Willem I van Beiern en Willem III van Henegouwn)
 Albrecht I van Beiern 
 Willem VI 
 Jacoba van Beieren

 Sophie van Beiern, vrouwe van eirtshertog Frans Karel van Ôostnryk en de moeder van keizer Frans Jozef I
 Elisabeth Amalie in Beiern (Sisi), hertoginne in Beiern, prinsesse van Beiern, en deur heur huwelik me keizer Frans Jozef I keizerinne van Ôostnryk. Ze was ook keuniginne van Hongareye.
 Elisabeth Gabriele, hertoginne in Beiern, prinsesse en keuniginne van België deur heur huwelik me keunienk Albert I van België