Zwitserland

Zwitserland (Duuts: Die Schweiz, Frans: la Suisse, Italioans: la Svizzera, Reto-Romoans: Svizra, Latyn: Confoederatio Helvetica), officieel de Zwitsersche Boundsstoat of Zwitsersche Confederoasje is e land in 't middn van Europa met Duutsland in 't nôordn, Frankryk in 't westn, Italië in 't zuudn, Ôostnryk en Liechtnstein in 't ôostn.

Administratief gezien is 't e federoale republiek die bestoat uut 26 kantongs. Zwitserland hèt e geschiedenisse van neutraliteit: in 1815 is deur 't Congres van Weenn d'êeuwige neutraliteit van 't land deur d'Europeesche grôotmachtn erkend. 't Is gin lid van d'Europeesche Unie, moar economisch wel styf afhankelyk van de EU.

D'n hoofdstad (de facto) is Bern. Andere grôote steedn zyn Zürich, Genève, Bazel, Lausanne, Luzern en Lugano.

 Bevolkienge 
Zwitserland is gin noatiestoat. Der bestoat gin 'Zwitsersche etniciteit'. In plekke doarvan is Zwitserland e soamnlevienge van surtout vier inhêemsche etnische groepn: Zwitserduutschers (65%), Romandiërs (18%), Italioans-Zwitsers (10%) en Reto-Romoann (1%).

 Toaln 
De nationoale en officiële toaln van Zwitserland zyn:
 Duuts, ols hoofdtoale geklapt deur 63,7% van de bevolkienge
 Frans, 20,4% 
 Italioans, 6,5% 
 Reto-Romoans, 0,5%

9,0% van de bevolkienge in Zwitserland sprikt nog een andere êerste toale lyk Albanees, Servo-Kroatisch, Portugees, Spoans, Iengels, Turks, Tamil, Arabisch en Nederlands.

't Duuts dat deur de Duutstoalige Zwitsers gesprookn wordt is Zwitserduuts, dat ip vele puntn verschilt  van 't Hoogduuts. 't Zwitsers Frans wykt in details ook of van 't officiëel Frans. 't Reto-Romoans wordt gesprookn in e dêel van 't kantong Graubünden.

 Administratieve indêlienge 
't Besteur van 't land is decentroal geregeld, mè vele autonomie vo de gemêentes en de kantongs. 't Land telt officieel 26 kantongs. 
24px AG Aargau24px GR Graubünden 24px SO Solothurn 24px AR  Appenzell Ausserrhoden 24px JU  Jura24px TG  Thurgau 24px AI  Appenzell Innerrhoden 24px LU  Luzern 24px TI  Ticino (Duuts: Tessin)24px BL  Basel-Landschaft24px NE  Neuchâtel 24px UR  Uri 24px BS  Bazel-Stad24px NW  Nidwalden24px VS  Wallis (Frans: Valais) 24px BE  Bern 24px OW  Obwalden24px VD  Vaud 24px FR  Fribourg (Duuts: Freiburg) 24px SG  Sankt Gallen 24px ZG  Zug 24px GE  Genève (Duuts: Genf) 24px SH  Schaffhausen 24px ZH  Zürich 24px GL  Glarus 24px SZ  Schwyz 

Van al die kantongs zyn de mêeste Duutstoalig. Genève, Vaud, Neuchâtel en Jura zyn Franstoalig, Wallis, Fribourg en Bern zowel Frans- ols Duutstoalig, Ticino Italioanstoalig en Graubünden Duuts-, Italioans- en Retoromoanstoalig.

Ip 't lêegste administratief niveau stoat de gemêente, woarvan dan der circa 2500 in Zwitserland zyn.