Jozef Cardijn

Jozef Cardijn (Schoarbeek, 13 november 1882 - Leuvn, 24 juli 1967) wos e Belgischn kardinoal en stichter van de KAJ.

Leevn
Joenk leevn
Cardijn is ebôorn in Schoarbeek, mor e verhuusde ol vroeg me zyn familie no Halle. Doa dei ze voader in kooln en ze moeder hadde e cafeetje. E gerakt ol zêre ounder 'n indruk van de triestige verhoaln dan de werkmenschn a 'n toog vertelln en at 'n twove is, verergert dadde nog deur dat 'n Daens hôort. Buutn Daens is ouk de encycliek Rerum Novarum van paus Leo XIII e grôte inspiroaschebronne.

E beslist van paster te kommn, mo ze matjes verwytn nem doavôorn en zeggn dat 'n meidoet met de ryke, etwot dat 'n styf erg viendt. A ze voader bykan dôod is, vroagt 'n an ze zeune voun paster te kommn voun de sukkeloars, voun de werkmenschn.

Paster in Loakn
At 'n paster ekommn is, moet 'n e bitje teegn ze goeste ounderpaster kommn in Loakn. Doa gienk 'n no d'huuzn van de werkmenschn en begunt 'n me groupn noaisters tope te briengn voun over nunder probleemn te koutn. Teegn nunder zeidt 'n: "Gyder zyt evenvele weird of die prinsesse in 't paleis van Loakn". Olles is upebouwd voogns zien-ôordêeln-handeln, de methode die nu nog ossan gebruukt is binn de KAJ. E kôos die methode omda ze simpel t'ounthoudn en te gebruukn is. 

Beistn 'n Êestn Weireldôorloge hadde Cardijn zyn mound ol te vele eroerd no de gouste van de Duutschers en vlôog 'n in 'n bak. Ezô had 'n ol 'n tyd van de weireld voun En nu vooruit te schryvn, 't handbouk van de kajotters.

Erkennienge van de KAJ
De KAJ krêeg in 1925 erkennienge en de bewegienge groeide zêre. Cardijn kwam algemêen prôost. E wos e goed redenoare die vele gesticuleerde en die vele vook kuste overtuugn. Up zyn hogtepunt (in de joarn '50) hadde de KAJ tusschn de 50 en 100 000 leedn in Vloandern.

In 'n Twiddn Weireldôorloge vliegt Cardijn were in 't gevang, juuste lik vele aar kajotters. E dêel van de leedn van de KAJ neemn beistn 'n ôorloge dêel an 't gewoapnd verzet, mo 't zyn der ouk die no Duutsland ezoundn zyn voun doa in de werkkampn e oundergrounsche bewegienge te begunn. De kajotters doa verkenn makoar deur 't kajotterslied te schufeln.

Achter 'n ôorloge grakt de KAJ were zêre organiseerd en Cardijn wult toogn dat de bewegienge nog ossan styf vievig is. E lat e congres deuregoan up 'n Heizel, die hêlegans vul grakt.

Internationoale KAJ
Oundertusschn begunt 'n me te reizn no verre landn (in Azië, Afrika en Zuud-Amerika) voun doa de bewegienge uut te bouwn (doavôorn bestoeg de KAJ oek wel ol in e dêel landn, byvôorbeeld in Vrankryk, woadat Mardyck (romang en kajottersbybel van Maxence van der Meersch over e kajotter in Roubaix) nem ofspeelt). 't Zyn ouk e masse vrywilligers die die de toake van missionoaris van de KAJ up nunder enoomn henn. In 1957 richt 'n de internationoale koepel up (JOCI, Jeunnesse Ouvrière Chrétienne Internationale) met mêer of 80 landn die uutendelik lid gon kommn.

Erkennienge
Cardijn het ossan teegn de scheenn bluuvn schuppn, mor in 1965 krêeg 'n egliek 'n êretitel van kardinoal. Beistn de vierienge zei 'n: Ik krijg hier de decoraties, maar gij bouwt de beweging op en alleen gij kunt de beweging opbouwen! 

In de Vlamsche verkiezienge van 'n Grotstn Belg is Cardijn 'n drieëntwientigstn endigd.

Dôod
Uuteindelik goat 'n dôod in 1967 en begroavn ze nem in de kerke van Loakn. In Halle stoat er e standbeeld. 't Zyn ouk e masse stroatn in hêel Vloandern die no nem vernoemd zyn.

Uutsproakn
En nu vooruit!
Iedere jonge arbeider is meer waard dan alle goud van de wereld
Als het moet, zal ik mijn leven geven voor de redding van de arbeidersstand
Wij zijn geen slaven, geen lastdieren, geen machines
Door eigen werk sterk
Toun at er e kajotter vroeg an Cardijn met oevele daj moeste zyn voun met e KAJ te begunn, zeidt 'n: "Met hoeveel moet ge zijn om een stad in brand te steken?"

Varia
Zyn chauffeur, André Synaeve, die 20 joar voun nem ereen et, wos ofkomstig van Leisel. Oek zyn vrouwe wos van in 't geburte. Cardijn zei teegn niemand dat 'n ze chauffeur meihadde, mo wel da ze moat meiwos. 't Is etwot die nem typeert, en is ossan e geweunn mens ebleevn. 

Externe koppelienge
Artikel up 'n site van 'n Grotstn Belg
Site van de KAJ

Categorie:Vlamsche gêestelikke