Beaufortschoale

De Beaufortschoale is een empiriesche maniere vô wiendsnelheid te beschryvn, en is voarol gebasèrd up d' omstandigheedn up zêe ounder verschillende wiendsnelheedn. 

 Geschiedenisse 
De schoale was in 1805 deur Sir Francis Beaufort, een Ierschgeboorn admiroal, ingevoerd. Zyn ôorsprounkelike schoale was mêer gebasèrd up de kracht die de wiend up de zilln van een bôot uutoefende. Toet da Beaufort zyn schoale invoerdigde was ter moa winnig standardisoasje in de maniere woarup dan verschillende kapitings de wiend beschreevn: den êne mens zyn "zochtn bries" kost een anderen zyn "styvn bries" zyn. Beaufort dêelde zyn schoale up in dertien wiendsterktn, woavan dan d' êeste vuve (0-4) beschryven hoe dat een zilbôot goat met ol zyn zilln up, de volgende vuve (5-9) hoeveel zil dat een bôot moe voern voar een bepoalde wiendkracht, en de latste drie (10-12) hoe dat een bôot een zwoare storm of een orkoan moe probeern t' overleevn. 

Vanof 1838 was een beschryvienge van de wiendkracht volgens de Beaufortschoale verplichtend in 't logboek van ieder bôot van den Iengelse Navy, en vanof de joarn 1850 wierd het ook in de burgervoart toegepast. In 1906, met de groei van 't antol stoombôotn wierd de schoale angepast voa d' omstandigheedn up zêe in plekke van de toestand van de zilln te beschryvn.

In 1946 wierd de Beaufortschoale uutgebrêed met wiendkracht 13 toet 17, vô de beschryvienge van tropische stormn, en wierd de schoale een wiendsnelheidschoale die gebasèrd is up d' ôorsprounkelike wiendkrachtschoale met gebruuk van de volgende empirische formule :

 v = 0.836 B3/2 m/s

woarda v de wiendsnelheid is 10 meters boovn 't woater en B is 't nummer van de Beaufortschoale

 De moderne schoale 
 Beaufortnummer  Beschryvienge  Wiendsnelheid (km/h)  Golfhoogte (m)  Omstandigheedn up zêe  Omstandigheedn up land  Foto up zêe  0 Wiendstille   < 1  0  Plat gelik een spegel.  Kalm. Rook stygt vertikoal.  150px 1 Flauw en stille  1.1 – 5.5  0 – 0.2  Klêne golftjies  Wiendrichtienge zichboar van den rook  150px 2 Flauwe bries  5.6 – 11  0.2 – 0.5  Klêne, korte golvn  Wiend voelboar up jen oanzicht, bloarn ritseln  150px 3 Lichte koelte  12 – 19  0.5 – 1  Klêne golvn mè schuumkoptjies  Bloarn en twygstjies beweegn gedeurig  150px 4 Moatige koelte  20 – 28  1 – 2  Langere golvn, mêer schuumkoppn  Stof en papier wordn gebloazn  150px 5 Frisschn bries  29 – 38  2 – 3  Moatige golvn, veel schuumkoppn, upwoaiend schuum  Klêne boomn beginn'n te beweegn  150px 6 Styvn bries  39 – 49  3 – 4  Grôte golvn, veel upwoaiend schuum  Probleemn mè paraplu's en hoedn  150px 7 Harte wiend  50 – 61  4 – 5.5  Hogere golvn, schuumstreepn  Hêle boomn beweegn, 't wor moeilik van teegn de wiend te goan  150px 8 Stormachtig  62 – 74  5.5 – 7.5  Redelik hoge golvn, schuumstreepn  Twygn brêekn van de boomn, wiend rukt an d' otto's  150px 9 Storm  75 – 88  7 – 10  Hoge golvn, brekers, schuumvlaagn  Takkn breekn of, tydelike verkêerstêkens bloazn omverre, schoa an tentn  150px 10 Zwoare storm  89 – 102  9 – 12.5  Vrê hoge golvn, met oversloande brekers, de zêe is wit van 't schuum  Boomn woain omverre, schoa an daakn en gebouwn  150px 11 Vrê zwoare storm  103 – 117  11.5 – 16  Uutzounderlik hoge golvn, zichboarheid moeilik  Zwoare schoa an bussn en gebouwn  150px 12 Orkoan  ≥ 118  ≥ 14  Lucht vul mè verwoaid woater, zêe hêelteganstn wit, gin zichtboarheid  Olgemêne verwoestienge  150px

Categorie:Wiend