Rome (stee)

Rome (Italioans: Roma) is 'n oofdstee van Italië, van de regio Lazio en van de provinsche Rome. 't Is me ze twi meljoen 'n oof iweuners oek de grotste stee van Italië.

Binn Rome ligt Vaticaanstad, en autonome stoat woavan dat 'n paus 't stoatsoofd is en woa dat 'n oofdzetel van de Rooms-katholieke kerke is.

In Rome koutn de menschn Italioans, ol zyn der oek nog vele die 't platselikke dialect (Romanesco) gebruukn.
 Geschiedenisse 
 Mythe 
In de Ab Urbe Condita moestn de dichters Vergilius en Livius van keizer Augustus vertelln oe da Rome ountstoan is. 't Moeste dudelik zyn dat Rome deur de goodn esticht wos.

Ezô schreevn ze 't veroal van Romulus en Remus, 'n twilienk van Mars en Rhea Silvia, die deur e wolvinne ezoogd zyn. 't Is uutendelik Romulus die in 753 v.Chr. Rome sticht up de 7 euvels van Rome (Palatyn, Aventyn, Capitool, Quirinoal, Viminoal, Esquilyn en Celio). 
 't Echte veroal 
De geschiedenisse van Rome begunt round 1000 vôorn Christus, toune an de Latynn, en Itoalisch vook, gienkn goan weunn up 2 euvels (Palatyn en Esquilyn) an de riviere 'n Tiber. Doarachter zyn der nog 3 foazn ewist. Round 800 v.Chr. kwaamn der nieuwe dorptjes by up die twêe euvels en oek up e derdn, 'n Celio. Toune en ze oek voe 'n êeste kêe e meur ezet round de Palatyn. In de zesde êeuwe vieln d'Etruskn binn en ze kustn olle dorpn overneemn en ze verênigdn ze toet e stee. In de 4de êeuwe wos er byebouwd up de vier aar euvels en kwamt er e meur round olle 7.

Doarachter is Rome uutegroeid van e stee tout e grôotmacht die ounder de keizers olle gebiedn round de Middellandsche Zêe veroverd adde en zest toet teegn Schotland kwame. Oek de verschillige Keltische stammn (Menoapiërs, Morienn) in nuze streekn moestn nunder overgeevn.

In 330 wundn der in Rome mêer of 1 meljoen menschn, etwot die mor in de twientigste êeuwe were 't geval wos.
 Beziensweirdigeedn 

 Colosseum: oude en grotste arena van Rome. Hêle stikkn zyn deruut oald voun de Sient-Pietersbasilieke te bouwn.
 Sient-Pieterspling en -basilieke: oofdkerke van 't Rooms-katholieke geloof, met en indeliks pling dervôorn, woa dan der mêerder kêern 't joar e poar duusd menschn kommn voun 't ortn no 'n paus.
 Sixtynsche Kapelle: in Vaticaanstad, surtout ekend deur de fresco's van Michelangelo (oundermêer de Scheppieng van Adam) 
 Pantheong: bekendstn tempel, olle goodn an der e plekke
 Forum Romanum: 't bekendste en belangrykste martpling van 't antieke Rome
 Circus Maximus: in 'n tyde populair voun ze peirdekoersn
 Theoaters van Marcellus en Pompeius 
 Thermn van Caracalla: baduus uut de derde êeuwe
 Iengelnburcht: ôorsprounkelik mausoleum van keizer Hadraianus
 Trevifounteine: founteine woa daj geld meugt insmytn 
 Triomfboogn: ebouwd ter êre van belangryke keizers (de bekendste zyn de boogn van Constantyn, Titus en Septimus Severus)
 Museums

 Sport 
In 1960 zyn de Olympische Speeln in Rome ewist.

In Rome is surtout 't foetbol populair, met AS Roma ('n ploeg van 't centrum, surtout lienksche supporters) en Lazio Roma (de buutnwykn, met idder reksche supporters). Ze speeln olletwêe in 't Stadio Olimpico en oek olletwêe in de Serie A.

 Bekende Romeinn 
 Francesco Totti (1976) - footbolliest byn AS Roma en Italië
 Eros Ramazzotti (1973) - zanger

 Externe koppelienge 
 Wikivoyage - Rome


Categorie:Plekke in Lazio
Categorie:Weirelderfgoed in Itoalië