Typische West-Vlamsche woordn

Deelonderwerp 


Sommigste typische West-Vlamsche woordn zyn hêel lokoal gekend en nie (mêe) courant in 't AN, zôda ze en wordje uutleg verdienn. We kunn ôok nie vô iedr wordje 'n artikel goan schryven. Doarom stoat er ieronder un alfabetisch listje van ol de worden die zoen kunn typisch zyn.

Woordn die geweune een verbasterienge zyn van courante AN worden, of woa datter gêen deudelikke streke biestaot woa dazze gebruukt zyn goan vroeger of loate van de lyste gezwierd wirden. Fransche worden zyn interessant om te kyken oeverre dazze in 't binneland deuredriengen. Me zoen geirne ein dajje julder streke byschryft, liefst alfabetisch.

De gedetailleerde lyste van streekgebonden woorden geevn een zicht vanuut nen andrn oek ip oes Vlams.

Voen e lyste met uutdrukkiengn, moej up Wikipedia:Typische West-Vlamsche uutdrukkiengn zyn.

Invoern van woordn en gemêenten 
Iedrêen es g’inviteerd om lokoale woordn of streken by te zettn. We zoen geirne ein dajje:
 per sectie editeert, dus nie boven ip bewerkn duwen,
 de gemêenten alfabetisch zet, voe lange lysten es da’t gemakkelikste vô iedrêen
 de punctuoatie volgt (ne komma en ne blank achtre iedre gemêente)

A
Abrie
Bunker

Dat komt van het frans ‘se mettre a l’abri ´ wat wil zeggen ‘zich schuilen’ 
Abrie: Kortemark, Kortryk, Mêende

Achterdoen, achterdoender
Nadoen, nabootsen, imiteren, naäper, copy-cat; Je zyt en achterdoender gy: je oapt olles noa, oapn oapn olles  noa  
Achterdoen: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Lichtervelde, Môoslee, Ostende, Roeseloare, Wervik, Yper, Poperienge 

Achtergeloop
Moeite
Achtergeloop: Roeseloare

Achtergetrek
Remorque  
Achtergetrek: Wiengne

Achternoene, achternoende
Achter de noene, AN namiddag; vgl. Engels afternoon
Achternoene: Kortryk, Yper, Wervik, Mêende, Poperienge
 Vanachternoene

Adjoen
ajuin --> Kykt noa andjoen

Affeseren, avveseern, avanseern (affesoasie, avvesoasje)
Vlug vooruitgaan, vlug voortdoen, snel opschieten
Vôorutgaan, voart in zitten. Van 't Fransche "avancer". Zie ook Foetern.
Affeseren: Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Mêende Poperienge, Wervik
Avveseern: Blanknberge, Brugge, Roeseloare, Wervik
Avanseern: Blanknberge, Linsele, Wervik 
Affesoasie: Kortryk
Avvesoasje: Roeseloare

Afseit, afzijds, afseits
Buitenspel. Voetbalterm, van 't Iengelsche "offside".
Afseit: Brugge, Kortemark, Wervik
Afseits: Kortryk, Yper
Ofseid: Ostende

Akkelgat, oakelgat, akkelgoat, akkelweire, akkelère
Eén die hakkelt, die onbegrijpelijke taal brabbelt 
Valle, iets dat slecht gedoan es en gevoarlik (misverstanden, onenigheden, complicaties)
 (Komt van "hakkelgaren", een vangnet dat gebruikt werd bij de patrijzenjacht)
Akkelgat, akkelgoatn: Wiengne
Oakelgat: Kortryk
Akkelweire: Wevelgem
Akkelère: Woaregem, Kortryk
Akkelgaeries: Wortegem, Woaregem

Akkelweiren, oakelweiren, oakeweiren
Ruze moakn, in 't skeir liggn met iemand
Oakelweiren: Kortryk
Oakeweiren: Roeseloare

Akkerbuk, ukkepuk, netebuk, akrol, neutebuk
1. Klein ventje, kleine deugniet, kykt ôok noa Pernukkel, fernukkel
2. Pestkop, geniepigoard, nydigoard: kykt noa Nete, netekop, netebuk
1. Akkerbuk: Môoslee, Roeseloare
1. Ukkepuk: Blanknberge, Kortemark, Ostende
1. Netebuk (klêenn deugniet): Kortemark, Kortryk, Langemark
1. Neutebuk (klêenn, oltemets droef): Yper, Poperienge
1. Akrol: Bellegem, Lichtervelde

Aker, oakre
Emmer --> Kykt noa sulle Seule

Akketesse, aketisse
Hagedis --> Kyk noa hakketesse 
een plaagstaart, in negatieve zin [Brugge]

Akkevietje
klênigheidje
Akkevietje: Blanknberge, Brugge, Kortryk

Akster, aster, astre, okstre
Ekster
Akster: Blanknberge
Astre: Kortemark
Aster, aaster, oaster: Frans-Vloandern
Okstre: Woaregem

Alcolieker
Alcoholist

Aleevn, leevn, leevne
Lawoai; Stop ne kee mei aleevn te moakn, ---> kikt noa Leevn, 
Leevn: Mêende, Poperienge, Wervik
Lawaait: Woaregem

Algelyk, olgelyk, oolgelyk, ooglik, olgelik, eglyk, ollik, oglyk
1.Toch. "Je goat algeliek mee". "'t Is egliek gin avanse: het brengt toch niets op"
2.Om 't even
Algelyk: Blanknberge
Eglyk: Yper
Oglik: Kookloare, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Ooglik: Wervik
Olgelik, olglik (om 't even): Kortryk, Mêende
Olgelyk: Brugge
Ollik: Kortryk
Oolgelyk: Roeseloare
Ogliek: Kortemark, Poperienge
Allijk: Woaregem (toch)
Olgelijk: Woaregem (om 't even)

Allabadinne
Arm in arm (allabadinne goan)
Allabadinne: Wervik

Allee, pallier
1. Overloop van e trap
2. Aanloop/uitloop trap, traphal
1. Allee (overloop): Blanknberge, Poperienge, Roeseloare, Wervik
1. Pallier (overlôop): Kortryk
1: Overlôop: Kortryk
2. Allee (traphal): Kortryk

Aloam, alaam
Werktuig, gereedschap
Aloam: Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Wervik, Yper, Mêende
Alaam: Nieuwpôort, Ostende

Alsan
zie Olsan

Altemets, oltemets, ooltemets, otemets
Toevallig, by toeval, soms (Ei je oltemets myne bril nie gezien ?)
Altemets: Blanknberge
Oltemets: Kortemark, Kortryk, Langemark, Môoslee
Ooltemets: Roeseloare
Otemets: Wervik, Yper, Poperienge

Altope, oltôpe, ooltôpe, oltegoare
Allemaal tesamen, alles samen, alles ineens, in totaal
Ollemoale tesoamen (van al te hope), zie ôok Tope, tôpe
Altôpe: Kortryk   
Oltôpe: Brugge, Kortryk, Mêende
Oltope: Wervik, Yper
Ooltôpe: Môoslee, Roeseloare
Oltegoare: Kortemark, Kortryk, Woaregem, Wervik
Ollemolletuûpe: Woaregem

Altroatie, antroatie, ontroatie
Consternoatie, ontsteltenis, ontroering ('k Kostn nie me klappn van altroasje)
Altroasje: Blanknberge
Oentroasje: Ostende

Amballeern
Inpakkn, verpakkn (Van 't Fransche "emballer")
Amballeern: Blanknberge, Wervik, Mêende, Poperienge

Ambetant
Verveelnd
Ambetant: Brugge

Ambras
Ruzie
Ambras: Wervik, Mêende, Kortryk

Ambrasseern
Omhelzn (Van 't Fransche "embrasser")
Ambrasseern: Blanknberge, Poperienge

Ames
Soort kapmes (van houwmes?), hakmes
Ames: Môoslee, Yper
Omes: Woaregem  

Ammeloaken
Toafelklêed
Ammeloaken: Kortryk
toafelloaken: Kortryk

Anhouder, anouwre, anoudstre
Lief, vrijer, bijzit, minnaar, minnares
Anouwre, anoudstre: Woaregem, Kortryk

Anoedn
Vrimd goan
Anhouden, anhoudn: Blanknberge, Roeseloare

Anhoudinge
Minnaar/minnares

Anhoudn
Vulhouden
Den anhouder wint

Andoenienge
1. Emotie, angesloagen, van AN aangedaan Je kosttige nie mêe klappn van d'andoenienge
2. Ziekte, dikkers ertinfarct sedert zyn andoenienge est'n dezelfdn nie mêe
1. Andoenienge (emotie): Kortryk
2. Andoenienge (ziekte): Kortryk, Wervik 

Andjoen, adjoen, adjuun, azuun   
Ui, ajuin   
Andjoen: Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Wervik, Yper, Mêende
Adjoen: Blanknberge
Adjuun: Blanknberge
Azuun: Brugge, Oelem
Andzjoen: Woaregem

Andoave (handhoave)
AN handvat (vgl. Duuts: Handhabe)
Andoave: Roeseloare, Yper, Wervik
Antove: Woaregem

Anfel, anfulle, pôotje, en pôte
Êentige (AN: handvol), en pôotje 
Anfel: Yper
Anfulle: Môoslee
Pôotje: Kortryk
En Pôte: Kortryk
Poôtse: Woaregem

Angesiengeld
Ipgedirkt, belachelik geklid
Angesiengeld: Blanknberge
Annetoereld: Woaregem

Anjoagn (wederkerend), ipjoagn, upjoagn
Zich haasten
Anjoagn: Yper, Poperienge
Ipjoagn: Kortryk, Roeseloare
Upjoagn: Lichtervelde, Môoslee, Wervik, Mêende

Ankern, (h)ankern
Hunkeren, hevig naar iets verlangen, watertanden
Styf noar etwa verlangn, verwoatern. Gif da kiend e spekke, 't zit 't ankern, nen ankeroare of enkereire
Verwant mè AN: hunkeren, Engels:  to hanker (for/after)
Ankern: Kortryk, Lichtervelde, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Mêende, Poperienge
Ankren, ankrère: Woaregem

An 'n ols, an d'n ols
Kapot (entwodde an 'n ols elpen = entwodde no de wup elpen), naar de knoppen, naar de vaantjes, om zeep (ols = AN hals) 
An 'n ols: Môoslee
An d'n ols: Lichtervelde
Andnoalsbrienger : kapotmaker: Ostende

Anschartn, aftrapn, anzettn, antertn, zilzettn
Onmiddelijk vertrekken, zich uit de voeten maken 
Iphoepelen, ofbollen, "skart et moar an"
Anschartn: Lichtervelde, Yper
Anskartn: Kortryk, Wervik
Antertn: Kortryk, Ostende
Anzettn: Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Yper

Anterneern, antreneern
Trainen
Anterneern: Yper
Antreneern: Blanknberge, Kortryk, Wervik

Antydn, antyn
Ip of vô tyd, niet te loate (vgl: Iengels on time)
Antydn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Poperienge
Antynis/Antynes: Wervik
Antijds: Woaregem

Antoud, ontoud, memoorje, memorie
Geheugen
Antoud: Môoslee, Roeseloare
Ontoud: Kortryk, Yper, Poperienge
Memorie: Kortryk, Yper

Apeupri, appepri
Ongeveer (Van 't Fransche: à peu près), by benoaderienge, min of meer 
Apeupri: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Yper
Appepri: Brugge, Roeseloare, Wervik, Poperienge
Appuprè: Ostende

Apostels   
Gladiolen   
Apostels: Kortryk, Wervik

Appareil
Beugel (tandheelkunde)
Appe, byle
Soort bijl (happe), hakbijl
Appe: Kortryk, Môoslee, Yper, Wervik, Mêende, Poperienge
Byle: Kortemark
Bille: Kortryk

Arlôozje, Orlôoizje, Orlôoize, orloozje, orlozzje, mo(e)nter
Horloge, uurwerk - kik ôok ne kje noar Roape
Arlôozje Yzegem, Môoslee
Orlôoizje: Kortryk
Orlôoize: Kortryk
Orloozje: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare
Orlozzje, monter: Poperienge, Wervik, Mêende
Arloeizje: Woaregem
Moenter: Yper

Assing
Frans enseigne
uithangbord
Assing: Môoslee

Assorti met
Frans bijvoeglijk naamwoord "assorti"
In harmonie met
Assorti met: Roeseloare, wellicht algemeen

Astrabansje, asterbansie, estrabangsje, strabansje, rommultienge
Franse uitdrukking "extra ambiance"
Ruzie, oproer, rumoer, ophef, wanorde 
Astrabansje: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Asterbansie: Kortryk, Lauwe, Wakkn
Estrabangsje: Blanknberge
Strabansje: Kortemark
Rommultienge: Kortemark

Avance
Zin, nut, baat, boat (in context: 't Es ol gin avance, het heeft allemaal geen zin). Van 't Fransche "avance".
Avance: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Wervik, Yper, Mêende

Averechts
Links, verkeerd, tegendraads (cfr. keri-aafs).

Avizig
Slim (Van 't Fransche avis)
Avizig: Kortryk?

Azyl
Azyn
Azyl: Kortryk, Yper, Poperienge
Azaail: Woaregem

B
Baai
---> Kykt noa Boai 

Babbe
gezwel, kwab aan de wang
AN Bof (ziekte woavan da je koakn dikke kommn)
Babbe: Yper, Kortemark, Poperienge

Babelutte
Soort Karamel, snoep
Babbelute: Blanknberge, Diksmude, Kortryk, Yper
Babbelutte: Môoslee

Bachtn
achter, achteraan, toilet, WC
1. Achter iets (ploatse, gêen tid), vb Bachtn de Kupe
2. k Goa na bachtn = noa 't vertrek (WC) goan
1. Bachtn (achter): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Poperienge
2. Bachtn (WC): Kortryk, Roeseloare, Wervik, Poperienge

Bakkn
1. Olle betêkenissn van AN bak/bakken
2. Toafelvoetbol speeln
1. Bakkn: Yper
2. Bakkn (toafelvoetbol): Brugge, Yper, Wervik

Bakndoe, jakndoe, benink, banink
Maar ik toch niet (Engels: but I don't) "Ge zyt te dikke. Bakndoe."
Bakndoe: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Poperienge
Jakndoe: Môoslee, Roeseloare, Poperienge
Benink: Blanknberge, Brugge, Yper, Wervik
Banink: Wervik

Bakdoe, bakkedoe
Jawel, ik doe het wel (Engels: but I do) "Da keundje nit. Bakdoe, 'keune da wel."
Bakdoe: Kortryk
Bakkedoe: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Poperienge

Ballesjiere, renne, rennekookre, toekter, toektre, toeter, rietse, jutekoekre, rudekokke, kaletoekter, ...
Schommel.  Van het Fransche balançoireBallesjiere: Wervik (sjiere letterlik uutspreekn) Van het Fransche balançoireBallesoire: Yper
Ballesôre: Langemark, Yper, Poperienge
Jutekakote: Lô
Jutekoekre: Kookloare
Jutekako: Nieuwpôort
Jutekakoker: Diksmude, Koksyde, Veurn
Kaletoekter: Oelem
Rendel: Zunnebeke
Render: Gilleveld, Passchendoale
Rendre: Wevelgem
Renne: Yzegem, Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Rennekookre: Roeseloare, Kortemark
Rietse: Waregem
Rudekokke: Poperienge
Toekter: Blanknberge
Toektre: Beirnem
Toeter: Brugge

Barberine, barberite
Muskuseend (man=mascheloare, vrouw=doandinne)
Barberine: Yper
Barberite: Kortryk, Môoslee

Barcadère, barcadaine
Loskoaie, AN: aanlegsteiger (van 't Fransche: débarcadère)
Barcadère: Blanknberge
Barcadaine: Ostende

Barriere, barêele
Spooroverweg met slagbomen
Pôorte van ne wêi (weide) (gin Fransche uutsproake - uutgesprookn met iere ip 't ende)
Ofsluutinge van nen yzerweug
Barriere: Kortryk, Lauwe, Yper, Wervik, Poperienge
Barêele: Kortemark

Barze, barzje (barge)
1. Binnvoartschip
2. Gildig vrouwmens
Barge (schip): Blanknberge, Ostende
Barge (vrouwe): Blanknberge, Ostende 
Barze (vrouwmensch): Legem

Barvoets, barrevoets, berrevoets, barvoete
Blootvoets
Op blôte voetn, (zie t Iengelske bare = blôot)
Barvoets: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Berrevoets: Poperienge, Wervik, Yper
Barvoete: Kortemark

Basche, basse, bastiere
Zeil, dekzeil, zeildoek
Basche: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper, Poperienge
Basse: Kortemark
Bastiere: Yper (nie vele gebruukt)

Baskule, basschuul
Weegschaal, weegtoestel, weegbrug
Baskule: Yper (oek de noame van e kruuspunt in Yper), Poperienge
Baskulle: Kortryk
Baskuul: Môoslee
Baschuul: Kortemark

Bassn
Blaffen, luid hoesten
1. Blaffn
2. Ard oesten (figuurlik)
1. Bassn (blaffn): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Poperienge
2. Bassn (oesten): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik, Poperienge
3. Basten (blaffen) : Brugge

Bassatse, bazatse, bazasse
(Rug)tas om te goan werkn, pak en zak, knapzak. Van 't Fransche "besace" (knapzak)
Bassatse: Kortryk, Wervik
Bazatse: Langemark, Môoslee, Roeseloare, Yper, Poperienge
Bazasse: Oelem

Bassing, bassieng
van 't Frans : Bassain
Kuip, waskuip, teil, bekken (in plastiek, voun woatre of lôge in te doen)
Bassing: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Yzegem, Poperienge

Batje
Koopje (batjes ook solden)
Batje: Brugge, Oyenkerke, Roeseloare, Yper, Poperienge

Batoet, battendoet, betoet
Jawel (Engels: Yes it does) ("Da goa ni. Batoet, da goat.)
Batoet: Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Poperienge
Battendoet: Brugge
Betoet: Yper (vele in combinoasche me mo)

Battaklang
Santenboetiek, santenkraam, hebben en houden
Rommel, ebben en ouden, ôok santeboetiek, Van 't Fransche "bataclan"
Battaklang: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Kortemark

Battavieren
Lawoai moaken, uitbundig feesten
Battavieren: Oyenkerke, Roeseloare, Poperienge
Bazzeviern: Môoslee

Battern (bat'ren)
Vechten, ruziën, slaan,  - Van 't Fransche "se battre"
Battern: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Oarelbeke, Ostende, Roeseloare, Yper, Wervik

Batsn
Vryen, sex en
Batsn: Kortryk

Bavette, kwiellap, kwiellebabbe
Slabbetje, morsdoekje
Spillement voen oender je kinne voen aj swanselt (AN Slabbetje)
Bavette: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Wervik, Roeseloare, Yper, Poperienge
Zêverlap: Kortryk, Môoslee
Kwiellap: Kortemark, Yper
Kwiellebabbe: Brugge, Kortemark

Bazerong, boesjerong
Visscherskiel
Bazerong: Blanknberge
Boesjerong: Ostende

Beddezêker, beddezêekre, peirdeblomme, pisseblomme, beddepisser
Paardenbloem 
Beddepisser: Langemark, Môoslee, Roeseloare
Beddepissr: Kortryk, Poperienge
Beddezêekre: Roeseloare, Kortemark
Beddezêker: Yper, Poperienge
Pissebedde: Wervik (vgl. Frans pissenlit)
Pisseblomme: Blanknberge, Kortryk, Brugge

Bedebbeln
1.AN Verwennen
2.AN Langs alle kanten vastpakken
1.Bedebbeln (verwennen): Yper, Poperienge
2.Bedebbeln (vastpakken): Poperienge, Yper

Bedekt, gesloten
Bedekken lik AN bedekken
Bedekt doene = geheimzinnig doene "j'es bedekt over zyn wirk"
Gesloten zyn is refuseren entwadde mee te dêlen
Bedekt (geheimzinnig): Kortryk
Gesloten (geheim): Kortryk

Bedeinsn --> kyk noa Beisn
Ondertussen
Bedeinsn: Poperienge

Bedervn
Verwennen (en is bedorvn, 't is e bedorvn stroent, bedorvn stienkre)
Bedervn, bedorvn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Bedrichtn
Bewerken/exploiteren van landbouwgrond
Bedrichtn: Kortryk

Bêesterieë, bêesterie
Ongedierte, insektn --> kyk noa Fernient
Bêesterieë: Roeseloare
Bêesterie: Kortrijk, 

Bêetn, bête
Bêetn: et ankommen (bie 't vollen van de duven, 't toekommn van nen invité)
1. Bête: biet
2. Bête: de planke woarip de duve landt bie 't were kêren noa eur kot
3. Lêek mische of wuuf
Bêetn (ankommn): Kortryk
1. Bête (biet): Kortryk
2. Bête (duve): Kortryk
3. Bête (wuuf): Yper

Befoazeln
AN Bepotelen
Befoazeln: Roeseloare

Begoarn, geboarn
Begoarn: metathesis van geboarn (verplatsienge van klankn in e woord)
Doen alsof, gebaren
Begoarn: Blanknberge, Brugge, Langemark, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Poperienge
Geboarn: Kortryk

Beier, beze, beize, beire
Bes (broambeier: braambes)
Beier: Blanknberge, Brugge, Poperienge, Roeseloare, Yper, Wervik
Beze: Kortryk, Roeseloare
Beize: Lauwe

Beirdejonkskes
jonkskes van nen beird deur nen pieper te krign van ne vint me nen beird
Beirdejonkskes Lauwe

Beisn, binst, beisndien, bestille
Tijdens, terwijl
Beisn: Yper
Beisndien: Yper
Binst: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Bestille: Wervik

Bekeppn, keppe, keppedoen
Vertroetelen, verwennen
Bekeppn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Keppe: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Poperienge
Keppedoen: Kortemark

Bekukkeln
AN Verwennen
Bekukkeln: Yper, Poperienge

Bêle
1. Krukasse van ne moteur of en massine
2. 't Es an bêle: et vôortidig afspriengen/vastlôpen van en akkôord, verlovienge of nen trouw. Vb 't Kartel tussn CD&V en NVA wos en bêle.
Bjeile: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Belettn
Opmerken 
Belettn: Kortryk, Poperienge, Roeseloare, Yper

Bemokkeld, bemocheld
Beduimeld, bevuild, bevlekt
Bemokkeld: Môoslee, Roeseloare
Bemocheld: Kookloare

Bendig
Spaarzaam, zuinig
Spoarzoam, ip 't gierige of (bendig en profytig zyn) 
Bendig: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Benne 
Grôte mande
Benne: Blanknberge
Benne (zeldzoam gebruk): Kortryk

Benoawd
Bang: Yper, Poperienge, Kortryk

Berechtn (AN)
Latste sacramentn toedienn
Berechtn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Berling
Koolmynkarreke
Berling: Kortryk

Bertelôot, barzjelote, berzjelote
Sôorte vis, AN: zee-engel
Bertelôot: Blanknberge, Heist
Barzjelote, berzjelote: Ostende

Beschienk, beschienkienge
AN drink, receptie
Beschienk: Yper, Poperienge
Beschienkienge: Kortemark

Beslagmoakn, spelmoaken, blagoaimoaken (Beslagmoaker, spelmoaker, blagoaimoaker, blagoai, blageur)
Stoer doen, opscheppen, bluffen, snoeven, ol den oandacht ipeisen
Beslagmoakn (beslagmoaker): Blanknberge, Môoslee
Spelmoaken (spelmoaker): Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik
Blagoaimoaken: Môoslee
Blagoaimoaker: Wervik
Blagoaimoakre: Roeseloare
Blagoai: Blanknberge, Kortryk, Wervik
Blageur: Kortemark

Bestid
't Is wel bestid, z'n verdiende loon
Bestid: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Betikketakt, getikketakt
Betikketakt zyn om (...): op vinkeslag liggen om iets te doene, bykans onweerstoanboare dwang om iets te doene
Betikketakt: Poperienge, Yper
Getikketakt: Blanknberge, Brugge, Kookloare, Kortryk, Môoslee, Wervik

Betroapn, betrappn
Besmetten
Betroapn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Betrappn: Blanknberge

Betroaplik, betrappelik, roaplik
Besmettelijk
Betroaplik: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Betrappelik: Blanknberge
Roaplik: Kortemark

Bette 
Franke vrouwe
Bette: Roeseloare

Beureln, burrelen, burreln
 Roepen, schreeuwen, tieren, brullen (vermoedelik metathesis van brullen), loeien
 (lelik) lawoai moaken omda je ofziet of nie akkoard zit, lik van en koe die beurelt van mezerie 
 Beureln (brullen): Roeseloare, Wervik, Yper, Poperienge
 Burrelen (brullen): Blanknberge
 Beureln (koe): Kortryk, Roeseloare
 Burreln: Kortemark

Beuze
--> kikt noa Buzze

Beuzegevn
Iets snel doen (bv. snel rijden) --> kikt noa Buzze

Bezigoudinge
Tijdverdrijf
Bezigoudinge: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Poperienge

Biberong
Zuugflossche

Biechtewoa, biechtewoareid
Echt waar
Biechtewoa: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Biechtewoareid: Yper, Wervik

Bieze, bizze
Bui, 'n rinnevloage
Bieze: Môoslee, Poperienge
Bizze: Kortryk

Bikans, bykans, bikan, bina
Bijna
Bikans: Brugge, Kortryk, Roeseloare
Bykans: Wervik, Kuurne
Bikan: Blanknberge, Langemark, Môoslee, Yper, Poperienge
Bina: Brugge

Biende
Hagewinde (wiet die stief zêre groeit me witte bloemn in de vorme van e kelke)
Biende: Yper

Biersleutre, biersloter
Kroontjeswipper
Biersleutre: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Biersloter: Blanknberge, Yper, Poperienge

Bilk
Weide, weiland
Bilk: Blanknberge, Brugge

Bille
1. AN-betêkenisse
2. Stiksje van e sinappel (of fruut van dezeste familie)
1&2: Bille: Yper

Bing
1. Vint, keirel
2. Lief (mannelijk)
3. Tussenwerpsel, bijvoorbeeld in de uitroep Ja, bing!4. Bad, wastobbe
1. Bing (vint): Roeseloare
2. Bing (lief): Poperienge, Roeseloare, Yper
3. Bing (tussenwerpsel): Poperienge, Roeseloare, Yper
4. Bing (bad): Blanknberge, Kortryk

Binnenbuk
Iemand die in zichzelf gekeerd is, die alles opkropt

Binst--> kyk noa Beisn

Bissenwyne--> kyk noa Beisn
Ondertussen
Bissenwyne: Poperienge

Bitje, bikke, lytje
Beetje
Bitje: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Lauwe, Môoslee, Yper, Poperienge
Bikke: Kortryk, Wervik
Lytje: Stêenvôorde (uut gedicht van Jean-Noel Ternynck oald)

Blaffeteure
Veisterluuk --> Kikt noa plaffeture

Blamot
Etwien ferme up zyn mule sloan (ollêne in de vaste construuksje etwien blamot sloan)
Blamot: Yper

Blauwn
Smokkeln, illegoale verkôop en activiteiten.  Was vroegre ne sport voer ol die nie te verre van de schreve weunde. (--> Karel de Blauwer van Oarienge) 
Bv. "Ie smôorde allene moar geblauwdn toebak". Kyk ôok ne kêe noar Kommizn
Blauwn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Yzegem, Poperienge

Bleitn, schrêmen, schrêeuwn
Schrêmen, AN wenen
Bleitn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Poperienge
Schrêmen: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Kortryk
Schrêeuwn: Yper

Bleitekoese, bletkoese
Etwien die vele bleit
Bleitekoese: Blanknberge, Yper, Poperienge
Bleitekoesse: Kortryk
Bletkoese: Môoslee, Roeseloare
Bleêtzak: Brugge

Blèkken
1. Lêlik kyken omda je kwoad zyt ip iemand (mokken)
2. Zôdoanig blienken dat 't zêer doe an jen ôgen, AN schitteren
3. Zeer hard schijnen (van de zon): de zunne blèkt
1. Blèkken (lêlik kyken): Kortryk
2. Blèkken (blienken): Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik
3. Blèkken (zunne): Blanknberge
3. Blekkn (zunne) : Kortryk, Poperienge

Blekkerstifte
AN Fluostift, markeerstift
Blekkerstifte: Yper
Blekkersift: kortryk

Blinken, blienken
1. AN blinken
2. Op een niet-noagekoomn ofspraak stoan wachten "Ze stond doa te blinken"
2. Blinken: Poperienge
2. Blienken: Blanknberge, 
2. Blinkn : Kortryk

Blinne, bleine, boelinne, bloeblinne, bloenepe
Bloare, bloedbloare (veel mensn verwarrn de geweune bleine me en bloebinne)
Blinne, bloeblinne: Kortryk, Roeseloare
Blêne, bloeblêne: Kortryk
Bleine: Blanknberge, Lauwe, Môoslee, Wervik, Yper
Boelinne: Kookloare
Bloenepe: Poperienge, Yper

Bloaze
Blaar: Yper
Stoefer, geste
Bloaze: Roeseloare

Bloedvienke, bloevienke
E sôorte vienke met e rôodn boog (Pyrrhula pyrrhula, AN Goudvink)
Bloevienke: Yper

Bloelienk
Bloedworst
Bloelienk: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik, Poperienge
Bloelink: Kortryk

Bloemeirde, blomeirde
Potgrond, potaarde
Bloemeirde: Yper, Poperienge
Blomeirde: Blanknberge, Brugge

Bloempot, blompot
Bloempot
Bloempot: Yper, Poperienge
Blompot: Brugge, Kortryk

Blokjoarn
Joarn woarin da je uutzet, dikker (en grôter) komt
Blokjoarn: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare

Blokzwyn
Etwien die vele blokt
Blokzwyn: Blanknberge, Roeseloare, Poperienge
blokzwin: Kortryk

Blutsekakkre, blutsekakker
Veugeljounk die nog gin pluumn et
Blutsekakker: Yper, Poperienge
Blutsekakkre: Môoslee, Roeseloare

Boai
1. Trui
2. Latste rounde binst een koartspel
1. Boai (trui): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Boai (Koartn): 

Boeffer
1. Beroepsmilitair
2. Entwiene die vele en/of rap eet. Vermoedelyk >Frans: bouffer
1. Boeffer (militair): Kortryk
2. Boeffer (Veeleter): Kortryk, Wervik

Boefn
Vele eten.  Vermoedelyk >Frans: bouffer
Boefn: Roeseloare, Wervik

Boeie
1 Opgebloazen band (reddingsboeie)
2 Kot (In den of e 'k ik nen boeie staan vor al myn alloam.)
1. Boeie (reddingsboei): AN
2. Boeie (kot): Blanknberge, Brugge

Boeksje
Sôorte tartje me crême tusschn twêe arte koeksjes, vaboovn ligt er gesmookn suker up (AN: Tompoes)
Boeksje: Moaln, Yper

Boelietjes
stampers of stovers. Dus patattepuree me kèremek.
Boelietjes: Mjinde 

Boendje (bondje), bussel(tje), bussel(ke)
Bundeltje ( 'n boendje karootn)
Boendje: Blanknberge, Môoslee
Bussel(tje): Yper
Bussel(ke): Kortryk

Boffn
1. Stoefn. Dien blagoai boft were over z'n zelven2. Positief uitlaten over (E bofte nog e bitje mi men otto, wi!)
3. Chance ein. AN Boffen Ei je were gewonn? Ge boft gie toch oessan hè4. Nie content zyn. Ja amai je bofte wei dat je gie nie ofgekommn zit, oud joe moa gereed! (voe up joen dunder te krign)1. Boffn (stoefn): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Boffn (positief uitlaten): Kortryk, Môoslee, Poperienge, Yper
3. Boffn (AN boffen): Kortryk, Wervik
4. Boffn (nie content zyn): Kortryk, Môoslee, Wervik

Bokken
1. Kloppen "bokt ne kê ip de deure, meur"
2. Werekatsen "den bol bokte ne kêe of drie", "j'eit ip zyn ôofd bleuven bokken"
3. Uutouden: "je koste et niemêe bokn"
1. Bokken (kloppen): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
2. Bokken (katsen): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
3. Bokken (uutouden): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Bokker
Auto 
Bokker: Roeseloare

Boksotto
Ottootje met dikke barchocs van up de kerremesse, voun teegn makoar te boksn (AN: botsauto)
Boksotto: Yper, Wervik, Poperienge , Kortryk

Boksn
Teegn etwot loopn, ryen,... (AN: botsen)
Boksn: Yper

Bollekette
Grote knikker, marbel
Bollekette: Blanknberge, Brugge
Bollekète: Môoslee, Roeseloare, Poperienge
Bolleket: Kortrijk

Bolloarde, bollôorde, buloorde
Versuft, verdoofd, balorig, 'k komme bollôorde van 't leevn
Bolloarde: Poperienge, Yper
Bollôorde: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Buloorde : Kookloare

Bolloard
1. AN Knotwilg
2. AN Bolder, meerpaal: bolvormige stoake vor e schip an vaste te moakn
Bolloard (knotwilg): Poperienge, Roeseloare, Yper
Bolloard (bolder): Blanknberge

Boog, bolg, bowg
Buuk, pense (AN balg = buik, pens)
k Ei myn boog vul gegeetn 'k Ei gegeetn tot da'k nie mee koste
k Ei myn boog vul zottigeid gehed 'k Ei d'r van langs gekreegn
Boog: Lauwe, Wervik, Yper, Poperienge
Bolg: Kortryk
Bowg: Kookloare
Buuk: Ichtegem, Môoslee

Boogvulder, boogvuldre, bolgvuldre, bowgvuldre 
1.Kaffiekoeke, après-midi, broodpudding (Kikt ôok noa Buukvuldre)
2.Nen veelvroat of en twie die vele it of die stif vele kan eetn. Kan ôok wiln zegn dat entwie is die oltid komt eetn, moar die joe nôoit were vraagt.
1. Boogvulder (Koeke): Wervik
1. Boogvulder (broodpudding): Kortryk
2. Boogvulder (Veelvroat): Wervik, Yzegem
2. Boogvuldre (veelvroat): Roeseloare
2. Bolgvuldre (Veelvroat): Kortryk

Bôos
Sluw, slim, lêep
Bôos: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Bootje, bode
Facteur, postbode
Bode: Yper
Bootje: Kortryk

Bordeure
Stoeprand
Bordeure: Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik, Poperienge
Borduure: Kortryk

Botn, botjes
Laarzen
Botn: Ardôoie, Poperienge,Kortryk

Bôte, boite
1. Boot (AN)
2. Vitessebak
3. Brievenbus
4. Disco, danscafé, woa dat de leute is (Fr boite)
5. Bedryf
2. Bôte (vitessebak): Kortryk, Yper
2. bwoote : kortryk
3. Bôte (brievenbus): Kortryk, Roeseloare, Wervik
3. Boite: bwatte (brievenbus): Blanknberge
4. Bôte (disco): Kortryk, Roeseloare
5. Bôte (bedryf): Kortryk

Bottel, flasse, flassche, flaske, flossche, flosjke
Bottel: Fles (cfr. 't Iengelsche bottle, deur Ostensche visschers meegebrocht uut Iengeland)
Bottel: Ostende
Fles varianten van 't oude Vlamsche flesschen
Flasse, flaske: Kortryk, Lauwe
Flassche; Blanknberge, Kookloare, Yper
Flossche: Roeseloare
Flosjke: Wervik
Floske: Môoslee, Slyps, Yzegem

Bougiern, boegêern
Van je plekke goan, in gank schietn, verschuuvn,... (Die kasse bougiert ier nie, wi!)
Bougiern: Yper
boegêern: Roeseloare,Kortryk
Bouvre
Paardekar bestuurder
Bouvre: Kortryk

Bout
1. Vor e moere op te droain. 
2. Geslachtsdêel van e vent ("'t is koud an 'n bout").
3. E peirdesteirt in jen oar.

Brakke
--> Kikt noa knechtebrakke

Branzjelee, branzelee, brazzelee
Armband, van 't Fransche bracelet
Branzjelee: Blanknberge, Roeseloare
Brasselee: Kortryk
Brazzelee: Wervik
Braslee: Môoslee, Poperienge, Yper

Brêen, breen, brêen
1. Smeiren van en stute
2. Brede van AN breed
1. Brêen, gebrêed (smeiren): Kortryk, Lauwe, Slyps
1. Breen, gebrid (smeiren): Wervik
1. Brêen, gebrid (smeiren): Roeseloare
1. Brêen, ebrid (smeiren): Yper
2. Brêen (brede): Kortryk

Brêfel
Mond (plat), snoater
Brêfel: Blanknberge, Brugge

Briekeljong
Stêenofvol, mêestal van bakstênen (brieken) Van bricaillon
Briekeljong: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Poperienge

Briel, brol
Rommel, kikt ôok noa Bucht
Briel: Kortryk, Roeseloare, Yper, Poperienge
Brol: Blanknberge, Kortryk

Brieln, brielpot, brielkonte
Morsen, knoeien, (brielpot: iemand da vele brielt, brielkonte: vromins da vele morst), kikt ôok bie Moosjn Môschen, môsken, môsker en mè daj toch bezig zit, kiekt wok nekji bie sturtn, want da past doa eigulluk feitulluk wok wel bie
Brieln: Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper, Poperienge
Brielpot: Kookloare, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Brielkonte: Kortryk, Wervik
Brielkoente: Slyps

Brieslam
Golfbreker - van 't Fransche brise-lames
Brieslam: Blanknberge, Knokke-Heist

Brobbelen
1. Zêvern, klappen zonder vel ip unen buuk
2. Borrelen van woater, brobbelbad
1. Brobbelen (zêvern): Kortryk
2. Brobbeln (borrelen): Kortryk, Poperienge
2. Broebeln: Môoslee

Broekschyter
 bangerd
Broekschyter: Blanknberge, Brugge, Roeseloare, Wervik, Poperienge

Broekvager
 etwien dat er em nie vele van antrekt
Broekvager: Brugge

Brol
1. Rommel
2. Moandstoundn
1. Brol: Brugge
2. Brol: Brugge

Brôodmessinne
AN: Broodmachine
1. Betêkenisse sedert +- 2000: AN Broodbakmachine
2. Betékenisse in twêedn'ilft vôrige êeuwe: êest een manuele brôodsnymachine, loater en electrische (allessnijder, keukensnijmachine) die ôok gebreukt werd voer andre diengn te snyen.
2 Brômessinne (broodsnyder): Kortryk

Brokkeloare
Knoeier
Brokkeloare: Roeseloare, Poperienge

Brokkeverschêen
Rats vanêen, uutêengevollen in brokken
Brokkeverschêen: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Brokkeverskêen: Kortryk

Brombeier, broambeier
Braambes
Brombeier: Blanknberge
Broambeier: Yper, Wervik, Poperienge
Broambeze: Kortryk

Bruuslinge, breuslienge
Krumelienge van brôod en gebak
Breuslienge: Kortryk
Bruuslinge: Roeseloare

Bucht
1. Rommel, woardeloze spulln
2. Regels (z'e neur bucht)
1. Bucht (rommel): Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Kookloare, Poperienge
2. Bucht (regels): Blanknberge, Kortryk, Yper, Poperienge

Buk
1. Vintje van bêestn lik keuns en gêetn
2. Vint, lief
1. Buk (bêeste): Yper ,kortryk, Poperienge
2. Buk (vint): Yper

Bukepit
AN Navel
Bukepit: Yper, Poperienge

Bukkn
Kiekt wok nekji bie StuuknDe liefde bedryvn (vulgair)
Bukkn: Koanegem, Kortryk, Yper, Poperienge

Bus
1. lik AN (autobus)
2. bos
1. autobus Ardôoie
2. bos: Wervik, Ardôoie, Poperienge

Busjekappn
Nie noa schole goan (AN Spijbelen)
Busjekappn: Blanknberge, Brugge

Busseboom
Struke woa dan ze up Pomezundag taksjes van ofsnyen (AN buxus)
Busseboom: Yper

Butstekker
AN: Aalscholver
Butstekker: Vlamsche kust

Butter, beuter, beutre
Boter
Beuter: Blanknberge, Kortryk, Yper, Veurne, Wervik
Butter: Ostende, Poperienge (ook Frans-Vlams, is oorsprounkelik Vlams, dus nie geïmporteerd uut Iengeland)
Beutre: Roeseloare, Slyps, Yzegem

Buukvuldre, potieng, oazepattee
Broodpudding, "puddienge" gemakt van oed brood.
Buukvuldre Môoslee
Potieng: Lauwe, Oarelbeke, Yper, Poperienge
potink: Kortryk
brôpotink: Kortryk
Oazepattee: Wervik

Buukziek, lot, vôos
Gezeid van pèèrn die vanbinn beginn slicht te kommn (AN beurs, voos)
Buukziek: Brugge, Poperienge
Lot: Kortrijk, Môoslee
Vôos: Kortrijk

Buus, beus
Lude of luwen knal
Buus: Môoslee, Roeseloare, Yper
Beus: Kortryk, Wervik

Buuschn, beuschn
1. Volln
2. Stuuvn, knalln. t Goa ier beuschn!3. Sloan (up 'n toafel buuschn, oek figuurlik)
4. Dundern (Ja bing, 't kykt zwort, 't go verzeker buuschn!)
1, 2, 3 & 4 Beuschn: Wervik, Poperienge
1, 2 & 3 Beussen, beusken: Kortryk, Poperienge
1, 2, 3 & 4 Buuschn: Roeseloare, Yper, Poperienge
1, 2 & 3 Buusn: Môoslee

Buusbing
Boemeloare
Buusbing: Môoslee, Roeseloare

Buzestove
Soort kachel: Vlamertinge

Buzze, beuze
1. Ne zak ôok wel 'n bazatse genoemd.
2. "Gif mo buzze!" "gif moa sjette", "gif mo goaze" "Geef maar gas"
3. AN beurs: "je speelt ip de buzze"
4. Chance: "Ie è were buzze" = hij heeft weer geluk
5. Chansard, gelukzak
6. Zak aan een broek, hemd, draagtas,... (niet bazatse)
7. E Pinte ut de buzze
1. Buzze (bazatse, zak): Blankenberge, Kortryk, Roeseloare
2. Buzze (sjette geven): Blankenberge, Kortryk, Roeseloare
3. Buzze (beurs): Kortryk
4. Buzze (chance): Kortryk
5. Buzze (chansard): Kortryk
6. Buzze (bierflosche): Langemark
7. Beuze (zak): Veurne, Yper

C
Cajoutchou, catsjou
Rubber (Frans: caoutchouc)
Bv. Un cajoutchoutne tsjoepelke
Cajoutsou: Oelem
Cajoutchou: Brugge, Kortryk, Wervik, Yper, Yzegem
Catsjou: Kortryk, Roeseloare
Kajetchou: Kortrijk
Caoutchou: Blanknberge
Kalletchou: Yper, Zandvôorde

Caba, Cabo
Boodschappentas (Van 't Fransche cabas)
Caba: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare, Woomn
Cabo: Wervik

Caduc
Bouwvallig, versleten (Van 't Fransche caduc)
Caduc: Blanknberge, Kortryk

Calote
Stravven katholiek, ip het fanatieke of, soms ôok vo de CVP of CD&V an te duden
Calote: Blanknberge, kortryk, Wervik, Yper

Calping(sje)
Zakboeksje (Van 't Fransche calepin)
Calping: Blanknberge, Roeseloare

Capo
Moteurkappe (Van 't Fransche capot)
Capo: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper

Capote
1.Condoom (Fr.: capote (anglaise))
Capote: Blanknberge, Yper, Wervik
2.Mantel met kappe : Yzegem

Casjot
Gevang (zied ook Kasjot)

Carnachiere
schooltas boekentas: Ostende
Carnachiêre: Kortryk

Center foar
E footbollist die in 't middn vavôorn speelt (Iengels: centre forward)
Center foar: Yper

Chambrang
AN Deuromlijsting, kozijn (Frans: chambranle)
Chambrang: Roeseloare, kortryk

Chambrère
Binnenband: Vlamertinge

Charbillie
Asbrokken in kachel: Vlamerting

Chargebuuzze, chapment, échappement
Chargebuuze: Knalpot (van voertuug me ountploffiengsmoteur). Onbekenden ôorsproeng.
Chapment: idem (Van 't Fransche Pot d'échappement)
Chargebuuzze, chapment, chapmang: Kortryk, Roeseloare
Chargebeuze, échappement: Wervik
Sargebeuze: Lauwe
Chapment: Yper

Chepape
een ventiel, van 't Fransche Soupape --> Soupape

Chikong
Witloof, witlof (Van 't Fransche chicon, kik noa  Chikong vô details van 't wordgebruk)
Chikong: Blanknberge, Brugge, Roeseloare, Wervik, Yper
Chikong, chikoeng: Kortryk

Chkutteldoek, skeuteldoek, schutteldoek, scheuteldoek
Schotelvod
Chkutteldoek: Wervik, Stoan
Skeuteldoek: Kortryk, Lauwe
Schutteldoek: Blanknberge, Yper
Scheuteldoek: Brugge

Chokkelavint
Homosexueel
Chokkelavint: Brugge

Cimang
Cement
Cimang:

Coentroarië, controarie ==> Kontroarie

Coboy
1. Bêesteboer (koein) in de Verênigde Stoatn (=AN cowboy)
2. Wildn chauffeur
1&2. Coboy: Yper, kortryk

Coljee
Halssnoer (Van 't Fransche "collier")
Coljee: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik

Colle
Lijm (Van 't Fransche "colle")
Colle: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper, Ichtegem, Wervik

Commere ==> kommeern
1. Kletskoese (Van 't Fransche: commère)
2. Kookpot van apeupri ênen litr vô melk in te koken (meugliks uutgerust me en système da laweit makt oat de melk kokt)
1. Commere (Kletskouse): Blanknberge, Kortryk, Wervik, Yper
2. Commere (Kookpot): Kortryk

Commissie(s), commisje 
1. Boodschap (sertoe in 't meervoud: commissies/commisjes/commusjes): "j'es commissies goan doen"
2. Percent ip verkôop, winstdêelnoame
1. Commissie (bôodschap): Kortryk, Ôoigem
1. Commisje (boodschap): Blanknberge, Roeseloare, Yper, Wervik 
1. Commusje (bôodschap): Oostende 
2. Commissie (percent): Kortryk
2. Commisje (percent): Ichtegem

Compassie, compasse, compasche, compasje
Medelijden
Compasche: Yper, Wervik
compasse: Kortryk
Compassie: Brugge
Compasje: Blanknberge, Roeseloare

Complimentn 
Groetn (Goa je de complimentn doen? 't Goa nie mankiern)
Complimentn: Blanknberge
Complementn: Kortryk, Wervik

Content, contentement
Content = AN content, tevreden (Van 't Fransche ""Content)
Contentement: tevredenheid
Content, contentement: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
Conten: kortryk

Contrefort
Rechtipstoand dêel van den iele van ne schoe, versterkienge van den achterkant van de schoe
Contrefort: Kortryk

Corbeure
Carbide (gasafgevende brokken): Vlamertinge

Cornet
Kegelvormig koeksje vor e crème (e plat roend of rechthoekig koeksje is e galette)
Cornet: Blanknberge

Corniesche, cornisse
Dakgoot (eigenlijk bakgoot, goot is dus niet zichtbaar)
Corniesche: Kortryk, Toeroet, Yper
Cornisse: Blanknberge, Môoslee

Cornisjong
Augurk (Van 't Fransche cornichon)
Cornisjong: Blanknberge
Cornishjong: kortryk, Wervik

Coschenetje
Klêen bolletje voen achter te smytn by't petankn
Coschenetje: Yper

Couche, (Koosse)
1. E loage materioal of stoffoasie (meestol verve) (Van 't Fransche couche)
2. E sjieke voiture (Van 't Spoanse coche), meugeliks verbasterienge van koetse
1. Couche (Loage): Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
1. Cousse (loage): Môoslee
2. Couche (Voiture): Wervik

Crayong
Potlôod
Crayong: Blanknberge, Brugge, Wervik

D
Dabbn
Eroaldelik mee de vôorpôotn klêne lichte duwkes geevn (zie da kattejoenk zittn dabbn up de tettn van de kattinne)
Dabbn

Dageure
Loon, wedde
Dageure: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Daglucht, dagluchtn
TL lampe, en lampe die lucht gift lik da't overdag zoe zyn, AN: fluorescentiebuis
Modern dialect - oorsproeng en gebruuk in andere provincies nie bekend
Daglucht, dagluchtn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Daglug Kortryk

Dam
Trottoir, plankier --> Kik noa Plankier
Dam: Wervik, Kortryk

Dampkappe
AN. Afzuigkap
Dampkappe: Blanknberge, Roeseloare, Wervik, kortryk

Dè (fonetisch [dε]), tè
Tussenwerpsel "es 't koud dè ?", "wuk skèlt er dè ?"
Dè: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Tè: Wervik, Yper

Dêel
1. Stik, AN Deel, gedeelte
2. Erfenisse (Meugliks van 't Iengelse deal): ne dêel doene
3. Beurte, vooral bie 't roenddêeln van de speelkoartn: wien ister an dêel?
1. Dêel (stik): Kortryk, Roeseloare, Wervik
2. Dêel (erfenisse): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
3. Dêel (koartn): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper

Deirlik
Zwak (En is ziek: e ziet er moa deirlik uut)
Deirlik: Poperienge, Yper, Kortryk

Dêrajeur
Een soarte vitesse up een villo (van 't Frans dérailleur)
Dêrajeur: Brugge, Wervik, Kortryk

Desschn, dessn, desschn
1. Volln (En et doar up ze mule edescht)
2. Me vulle geweld ip iets kloppn, vgl AN dorsen, pikdesser
1. Desschn (volln): Yper
1. Dessn (volln): Kortryk
2. Dessn (kloppn): Kortryk
2. Desschn (kloppn): Wervik

Dessink, dessing, dessieng
Tekening, motief (Van 't Fransche "dessin")
Dessink, dessieng: Kortryk, Lauwe
Dessing: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Deuredroaien
1. Nie by z'n verstand zyn
2. Geld verkwistn
Deuredroaien: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Deureduwer
Ne simplen vélo zonder pioeng of verzet, met rechtstreekse koppelienge zôda de pedoalen altid meedroaien oat de vélo beweegt. Vroeger courant, nu allêne nog ip acroboatevélos en êenwielers. 
Deureduwer: Kortryk, Môoslee (of ôok geweune 'piong' by oes)

Deuresjassen
1. Toilet deurespoelen, deurejoagen, van 't Fransche chasser
2. Ongecontroleerd (rap en veel) geld uutgeven, vgl deuredroaien
1. Deuresjassen (WC): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Deuresjassen (geld): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Deuresloan, deuredroain
Nie mêe bie'j verstand zyn, tenn komn
Deuredroain: Wervik, Yper
Deuresloan: Blanknberge, Kortryk, Lauwe, Wervik

Dibbe, dibbetje
Kwezel, meisje of vrouwe mè kwezelmanieren
Dibbe: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare

Dievlienge
Stiekem
Dievlienge: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Die(r)zn
Dierder kommn
Diezn: Blanknberge, Roeseloare

Dikkers, dikkels, nilfantyd ('n elft van de tyd)
AN Dikwijls
Dikkers: Wervik, Yper
Dikkels: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare
Dikkens: Môoslee
Nilfantyd: Môoslee, Zunnebeke, Kortryk

Dilt, dil
Tussenverdiepienge (mezzanine) in e schure of en open uus (vb "'t ôoi ligt ip den dilt")
Dilt: Kortryk
Dil: Wervik
Dilte: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Dimstern
Schemeren, dounker kommn
Dimstern: Blanknberge

Djassn
AN drummen
Djassn KortrykDjentuch, DjentigNiks speciaal, eenvoudig, triestig

Djok, dok, djuuk
Duw, fermen duw (bina slag)
Dok: Blanknberge, Roeseloare
Djok: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Djuuk: Yper

Djokkn, dokkn, djuukn
Stuukn, duwen, ne stuuk geven
Djokkn, dokkn: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Djuukn: Yper

Djole
Broave vint (e goe djole van e vint)
Djole: Blanknberge

Djooren
West-Vlamsche vorm van de noame Joris, Georges
Djooren: Blanknberge

Doavanswege
Vanwege dat, AN betreffende, doarom 
Doavanswege: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Doendig, doenderik
Levendig, bezig
Doendig: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Doenderik: Kortryk, Wervik
Doendigoard: Môoslee, Roeseloare

Doenienge
1. Grôot of (hoeve), erf of uus/villa met veel koterieën en ne grôten lochtieng
2. Zyn doenienge: zyn maniere van doen en reageren (J'es nie in zyn geweune doenienge (zijn sas))
1. Doenienge (erf): Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
1. Doeninge (erf) : Kortryk
2. Doenienge (maniere van doen): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper

Dommekoente, dommekonte
Domme vrouwe
Dommekoente: Môoslee, Roeseloare, Wervik
Dommekonte: Kortryk

Dôoddoen, ofleggen
Uutdoene, ofleggn van en appareil (Doet ekê 't lucht dôod.)
Dôoddoen: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Ofleggen: Kortryk

Dooft
Doof (J'is dooft ip zyn êen ôre, z'is pottedooft)
Dooft: Blanknberge, Brugge, Wervik, Rubrouck (Frans-Vloandern)

Doom, dôom
1. Woaterdamp en de condens ervan (vb. op ruutn)
2. Dauw
1. Doom (damp): Wervik, Yper
1. Dôom (damp): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
2. Doom (dauw): Yper

Do(o)psuker, kiendjekak, kiendjeskak, kienetjeskak, sjeukkerbatèmes, kakmente
Suikerboon
Doopsuker: Brugge, Môoslee, Yper
Doopsuukre, dopsuukre: Môoslee, Roeseloare
Dopsjeukker: (korte o en korte eu) Wervik
Dôopsukkr: Kortryk
Kiendjekak: Yper
Kiendjeskak: Kortryk
kienetjeskak: Brugge
Kintjekak Kortryk
Sjeukkerbatèmes: Wervik → van 't Fransche baptême (doopsel)
Sukerbatèmes: Mêende
Kakmente: Kortryk

Doppn
1. Onder vloeistof dompelen, soppen (stute in kaffie)
2. Stempelen als werkloze (hêel Vloandern)
3. Iemand betroapn, vangen, stekkn (J'es gedopt van de flikken)
1. Doppn (Vloeistof): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Doppn (stempelen): Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
3. Doppn (betroapn): Kortryk

Doppe
Doppe d'rip: direct ernoa
Doppe: Kortryk

Dorre
Eierdooier
Dorre: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Dowtjes, dootje, dodootje.  
Vermoedelyk >Frans:  "faire dodo."
Sloapn (kiendertoale, mêestol dowtjes doen)
Dowtjes: Yper
Dootje: Môoslee
Dodootje: Blanknberge, Kortryk
Dodoke: Kortryk

Drêeln
Strelen
Drêeln: Môoslee, Roeseloare

Dreil (dril), dreilpandr (drilpandr)
Dreil (dril) op zwier (of tocht) zyn
Dreilpandr: iemand die stif vele van n'ênen noa den andren goat
Nie verwant met 't AN dril: tucht en dril in 't leger (ABL)
Dreil (dril): Kortryk
Dreilpandr (drilpandr): Kortryk

Dreitern
Slenteren, loaten anslepen
Dreitern: Kortryk

Drendel
Lange sliert
Drendel: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare

Drendeln
Slenteren, ook rounddrendeln
Drendeln: Blanknberge, Ostende
Dreitern: Kortrijk

Dretsn
Doelloos rondlopen. (Van 't êne no 't andere dretsn), ôok ronddretsn
Dretsn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Dreupel, druppel
Een glas sterke drank, e bitje kortndrank voun in je kaffie te doen
Dreupel: Kortryk, Roeseloare, Wervik
Druppel: Yper

Drienkgeld, drinkgeld
Zakgeld
Drienkgeld: Brugge, Wervik
Drinkgeld: Ardôoie

Droage
Barenswee, mv droagn
Droage: Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper

Droake
1. Vlieger
2. Boosaardige vrouw
1. Droake (vlieger): Môoslee, Roeseloare, Wervik
2. Draoke (vrouwe): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Droef, droevoard, droeven
1. Stout, stouterik, onhandelboar
2. Gevoarlik (enkel droef zelf); entwa met n klêne kanse
1. Droef, droevoard: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper
1. Droef, droeven: Kortryk, Wervik, Yper
2. Droef (gevoarlik): Môoslee, Yper

Droenke
1. Duizelig, vgl AN dronken
2. Zat
1. Droenke (duizelig): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Droenke (zat): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Dukker, deuker
1. Gemetsd brugske over nen dyk (te lande) vo te zorgn dat den boer ip z'n land kan roakn.
2. an: duiker
1. Deuker (brugge): Ardôoie

Dul, dulle
1. Kwoad, nie content, in zyn gat gebeetn
2. Moedig, courageus, arte werker: t Es ne dulln.
1. Dul (kwoad): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Dul (courageus): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Dumeloat, dumelôot
Dume
Dumeloat: Môoslee (dumeloat, lekkepoat, lange roape, korte knoape en klêen perluute da 't ol vertelt)
Dumelôot: Yper (dumelôot, kattepôot, lange roape, korte knoape, klêen petietje, kietje, kietje, kietje)
Domzak: kortrijk

Dunderbêeste
AN trips (klêne, smolle, zworte bêestjes die uutkommn in de zomer)
Dunderbêeste: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper 

Duts
Etwien die te bekloagn is
Duts: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Dutsekop, totsekop
Schedel, lik up e piroatevlagge
Dutsekop: Blanknberge, Yper; Kortryk
Totsekop: Roeseloare, Wervik

Duukn, wegduukn, verduken, (ver/weg)deukn
Verstoppn, verbergen
Duukn: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper
Deukn: Kortryk, Wervik

Duvel
1. Soorte werktuug voun d'eirde oopn te trekkn met 'n and (de messns zyn in de vorme va 'n steirt va 'n duvel).
2. Outspie vô outverbindiengen te moaken
1. Duvel (werktuug): Yper
2. Duvel (outspie): Kortryk

Dwareern
Roundgoan (De ploage dwareert, olleman in 't geburte is ziek)
Dwareern: Poperienge

Dyk, dik
Olle AN dijk betêkenissen
Gracht (E kud eetn lyk e dykedelver, J'eit in 'n dik gereen)
Dyk: Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik
Dik: Kortryk

Dykedelvere, dykedelver
Etwien da vele kut eetn
Dykedelver: Blanknberge, Kortryk, Yper
Dykedelvere: Brugge, Môoslee, Roeseloare

E
Ebbelik, ebbelikkn
Verzekers ofkomstig van 't AN hebbelijk, de twêede e es dikkers ipgeten (ebb'lik)
1. Ebbelik - bywoord styf (straf), bv. Ie was ebbellik content me zynen cadeau
2. Ebbelikkn - zelfstandig noamwoord: ne specioalen, bv. t es nen ebbelikkn
1. Ebbelik (styf): Kortryk, Wevelgem
2. Ebbelikkn (specioalen): Kortryk

Een(h)andig
Verlegen tegenover vreemden, eenkennig
Eenandig: Roeseloare

Êenbolg
Egoist
Êenbolg: Brugge

Êentige
En oeveeleid (AN enkele, enige)
Êentige: Kortryk, Yper

Êketesse 
Salamander --> Kykt noa Hakketesse

Effort, efforke
Moeite, inspannienge (bv. nen hêeln effort, een hele inspanning), van het Fransche effort
Effort: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik

Ei
Nevens het AN ei van d'enne, es Ei vele gebruukt als directe ansprekienge, Vb zeg, Ei, kom nekêer îer ?
Verwant an Hei (AN), Hi (GB), Hej (scandinoavisch), moa in 't WVL mêer direct en dwiengend
Ei es deur vele als te familiair gevondn en ze proberen dad'in schole ôok of te lêren. Zô goan der vele die me ei angesproken wirden, reageren in de zin van Ei ? Myn moedr was gêen kiekn
Ei: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Eigenrechtsweirts, eigenrechtsweire
1. Rechtstreekse erfgenaam
2. Eigen koozn of nichte
1. Eigenrechtsweirts: Kortryk
2. Eigenrechtsweire: Wiengne

Eirekedeire, errekederre
Overôop, totoale wanorde, overtreffenden trap van overende 
Eirekedeire: Kortryk
Errekederre: Kortryk

Eirn, eirdlik
Eirn, Eirdn: Verdroagen, bv. je kostte da gebleit nie mêe eirn. (Uut et Frans "avoir l'air de" :lijken, schijnen, er uitzien)
Eirdlik: te verdroagnn, verdroagboar, bv. zyn gezoag es nie eirdlik
Eirn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Eirdlik: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper (?)
Eirdn: Kortryk, Lauwe, Roeseloare

Eisems, eirsens
AN Hersenen
Eisems: Roeseloare, Wervik
Eirsens: Kortryk

Eisn
Ooit
Eisn: Yper

Eite (èète), eitje (èètje), ete (etje)
Foei, wat vies, ajakkes
Eite: Roeseloare
Eitje: Blanknberge
Ete: Yper, Wervik
Ète: Kortryk

Ekê, eki, nekê, neki
Eens,  ne kê, AN: een keer
Ekê (nekê): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Eki: Blanknberge, Yper

Elder, uldre
AN Uier
Elder: Yper
Uldre: Roeseloare

Eletriekebèntje, illetriekebêentje
Een gevoelig plekje aan de elleboog dat je, wanneer je je eraan stoot, schijnbaar een kleine elektrische stoot geeft.  
Eletriekebèntje: Poperienge
Illetriekebêentje: Kortryk
Illetriekebintje: Yper, Wervik

Elks
Elk (pakt er moa van elks tweê)

Elletute, elleteute, ellekeute, kutje
Elleboge (mêestol et topke dervan)
Elletute: Roeseloare, Môoslee
Elleteute: Kortryk
Ellekeute: Wervik
Kutje: Brugge

Emelbêestje
Lieveheersbeestje
Zie Piempaljoentje bie de P

Ende(ke)
1. AN einde, an zyn ende koomn
2. An bitje, en ende wachten, en endeke lôopn
1. Ende (einde): Kortryk
2. Ende(ke) (bitje): Kortryk, Wervik

Endeklokke
Dood => an zyn endeklokke geroaken = doodgaan 
Endeklokke: Kortryk, Môoslee, Yper

Enstens, van ensen tens
Over de ganse lengte, langs
Enstens: Wervik
Enstens - langs: Kortryk, Môoslee
Van ensen tens: hele lengte: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper

E(n)twien
Iemand
E(n)twien: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare
Etwien: Knokke, Yper, Wervik, Brugge

E(n)twoasschn, etwoasn, twoasn, twoasns, etwoa
Ergens
Etwoasschn: Roeseloare, Wervik, Yper
Twoasn, twoasns: Kortryk
Etwoasn, etwoastn: Blanknberge, Brugge
Entwoasn: Môoslee
Etwoa: Blanknberge, Roeseloare, Yper

Entwodde, etwodde, etwadde, etwo(t), etwa, etwuk
Iets (vergelyk Duuts: etwas)
Entwodde: Môoslee, Roeseloare
Etwo, etwodde: Wervik
Etwadde: Blanknberge, Kortryk
Etwa: Brugge
Etwot, etwuk: Poperienge, Yper

Enzjolliveur
Un affaire voer ip de jante van't wiel te steken, omdat un bitje skoonder zoe zyn (AN sierdop of wieldop). Van 't Fransche enjoliveur
Enzjolliveur (styf oud): Yzegem

Eptelle, uptel
Overschot (ten eptelle = in overschot)
Eptelle: Kortryk
Uptel: Yper ('n uptel)

Erpel
Onnozeloare, ambetanterik
Erpel: Knokke, Kortryk, Yper

Errewete, erwete, eirwete
Erwt
Eirwete: Kortryk, Slyps
Errewete: Kortryk, Oyenkerke, Yper
Erwete: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Ertefretter
Zoage(vint), pezewever die oltid over 't zelfde zoagt, êen die jen erte uutfret
Ertefretter: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Ertefrettery 
Ambetante zoagerie 
Ertefrettery: Wervik, Wiengne

Espres, èsprès, ekspres
Vôorol, ipzettelik, accent/benoadrukkienge van de è's afankelik van streke tot streke
Espres: Knokke, Kortryk, Yper
Ekspres: Wervik

Estuukt
Kloek ebouwd, brêed (nie ossan dikke), vele gebruukt voun te lachn (vgl. Iengels: big boned)
Estuukt: Yper

Etebuk
Roare, achterbakse vint, verzekers verbasterienge van netebuk
Etebuk: Môoslee

E(n)twoar
Ergens
Etwoar: Brugge

Evinnement
Gebeurtenisse
Evinnement: Brugge

Ewelere, welêre
Ocharme (e wel here), "welêre toch"
Ewelere: Kortryk, Wervik
Welêre: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Expert
Dierenarts
Expert: Yper

Ezeljoager
Ezeid a 't hêeln dag nat is, mo nôois echt deurerint
Ezeljoager: Yper

F
Fabrees, fabrien, faverienn
Bakkebaarden (Fr.: favori)
Fabrees: Brugge
Fabrien: Kortryk, Roeseloare
Faverienn: Yper, Wervik

Fakke, fak
1. Klompe, klute (gas/gesfakke), e fakk' oar
2. Leeg/lui persôon (e lege fakke)
3. Fak - tof, verzekers "modern" dialect
1. Fakke (kluut): Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik
1. Fak (kluut): Kortryk, Yper
2. Fakke (lui): Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Fak (lui): Kortryk
3. Fak (tof): Kortryk

Falaar
 Ne doek vor up je kop vor ot reegnt (reint), verbastering foulard, sluier

Fatse
Gezicht
Fatse: Wervik

Fenteneel
Veisterluuk
Fentenèèl: Brugge
Fekneeln: Môoslee

Ferchette, fersette, forchette, vorkette
Vorke, dêel van eetbestek (Van 't Fransche fourchette)
Ferchette: Blanknberge, Kortryk, Wervik
Fersette, ferchette: Brugge, Môoslee, Roeseloare, Yper
Vorkette: Tielt
Forchette: Oostende

Fernient, fernien, fernin, fernink (fernynt, fernyn, fernynk, fenyn, fenynk)
1. Ongewerveld en meestal vliegend ongedierte (insektn), Bladluzen en rupsen ip plantn
2. Veninig en onbetrouwboar persoon, valsen onderkruper
1. Fernient (ongedierte): Yper
1. Fernien (ongedierte): Môoslee, Roeseloare, Wervik
1. Fernin (ongedierte): Kortryk
1. Fernink, Fennink (ongedierte): Brugge
2. Fernin (onbetrouwboar): Kortryk

Fezeln
AN fluisteren (fezeloars zyn leugenoars fezeleirs zyn kwezeleirs)
Fezeln: Kortryk, Yper
Vezeln: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Fietematrulle
1. Roar vrommens (wukken fietematrulle=wukken roare)
2. Fyge
1. Fietematrulle: Blanknberge, Môoslee
2. Fietematrulle: Brugge

Fietjefatjerie(je), fietjefakerieje
Woardelôze spulln, onnôdige versierienge (AN: Tierlantijntjes)
Fietjefatjerieje: Môoslee, Roeseloare
Fietjefatjerie: Kortryk, Yper
Fietjefakerieje: Blanknberge
Fietjefakkerie: Wervik

Fiflamoer
Ne klets ondre je gat (van't Fransche Vive L'amour)
Fiflamoer: Kortryk

Fikke
1. Levendig kind
2. Kiend of joenge bêeste, klêen en fyntig
1. Fikke (levendig kind): Roeseloare, Wervik
2. Fikke (klein kind): Yper

Filou
Deugniet (van 't Fransche filou)
Filou: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik

Fisjouw, fiesjouw
Bunzing
Fisjouw: Môoslee
Fiesjouw: Roeseloare, Yper

Fleetoar
Dun, sluik haar
Fleetoar: Roeseloare

Flèche, flêsche
Richtingaanwijzer van auto
Flèche: Roeseloare
Flêsche: Kortryk, Wervik

Fleiter, toppeire, totse
AN oorveeg, nen droai rond zyn ôren, "iemand en totse droaien"
Fleiter: Kortryk
Toppeire: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Totse: Kortryk, Yper

Fletse
Flauw
Fletse: Brugge

Flieflottre, Flieflotter
Vlinder
Flieflotter: Lauwe

Flutse
Mislukkienge, AN flop
Flutse: Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper

Flute, fleute, pain flut
Stokbrood AN
Flute: Yper
Fleute: Kortryk
Pain Flut: Wervik, Linsele, Deisel

Flutebier
Flets bier
Flutebier: Brugge

Fluwine, fluwin
Kussensloop
Fluwine: Roeseloare
Fluwin: Kortryk

Foefdjoefer
Persoon (mannelijk) die veelvuldig de liefde bedrijft.
Foefdjoefer: Ostende

Foefelen, foefeloare
1.Werk nie goed doen, prutsen
2.Zeuren
1. Foefelen (Prutsen): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
1. Foefeloare (Prutser): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Foefelen (Zeuren): Blanknberge, Roeseloare
2. Foefeloare (Zeurder): Blanknberge, Roeseloare

Foetern
1. Marcheern (minachtend). Da spel foetert nie mei
2. Vooruut goane, kikt ôok Affeseren. Foetert dat ier en bitje?
1. Foetern (marcheern): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Foetern (vooruut goane): Kortryk, Lauwe, Wervik

Fokschediezn
Marcheern
Fokschediezn: Yper

Fotse
Deugniete, pestkop (ollêne vrouwelijk) - "en gloeiende fotse"
Fotse: Kortryk

Fotteure, feture, vateure
Van 't Fransche voiture
1. E karre vo je kinders in te leggn, AN Kinderwagen, kikt noa Scharette vô buggy types
2. Ne klassieken oto (sedan)
Feture: Kortryk, Lauwe, Wervik
Fotteure: Roeseloare, Yper
Vateure: Blanknberge

Foule
Massa volk, menigte
Foule: Kortryk, Roeseloare

Fourche, Fourse
Vorke dat 't stuur en het vôorwiel van ne vélo verbindt. (Van 't Fransche fourche)
Fourche: Kortryk, Yper
Fourse: Lauwe

Frak
Veste, mantel
Frak: Kortryk, Lauwe, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Frank
Brutaal, vrijpostig, direct & openhartig (AN (belg) frank, Fr: franc) - "en franke bette"
Frank: Blanknberge, Kortryk

Fransman
1. Iweuner va Vrankryk (of de Fransche nationaliteit en)
2. Etwien die in Vrankryk gienk gon werkn (seizoensarbeider)
1. Fransman (Vrankryk): overol
2. Fransman (werkn):

Frettn
1. Eetn (plat)
2. Zoagn, zaniken (vgl. ertefrettn)
1. Frettn (eetn): Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik
2. Frettn (zoagn): Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik

Freze, fraise, fringze
Aardbei. Van het Fransche fraise
Freze: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Fraise: Wervik
Fraise, fringze: Blanknberge

Freubel
kleuterklasse (no den upvoedkundigen Friedrich Wilhelm August Fröbel genoemd)
Freubel: Brugge

Frieng, fring, frein, freng
Remsysteem van en voerteug. (Van 't Fransche frein)
Frieng, friengn: Kortryk
Fring, fringn: Brugge, Lauwe, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Freng, frengen: Blanknberge

Frioen
Veugel, AN barmsijs
Frioen: Yper

Froai
1. Broave
2. Redelik (da goat ier froai goed (vgl. Iengels: fairly good?))
1. Froai: Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Wervik, Yper
1. Broave: Blanknberge, Wervik
2. Froai: Kortryk, Môoslee, Poperienge, Yper

Froete
Spotnaam voor een aangezicht
Froete: Roeseloare, Yper

Frottn
1. Wryven
2. Figuurlik, smouten, "mouwefrotter", zêmen
1. Frottn (wryven): Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Frottn (zêmen): Kortryk, Wervik

Frotter, frottre
1. Harde (schuur)borstel
2. Langzame dans, slow
1. Frottre (bustel): Kortryk, Roeseloare
2. Frottre (slow): Roeseloare

Frulle 
Lint, franje (oek wel frullewietje)
Frulle: Kortryk, Roeseloare, Yper

Frut, frietn, freuts
1. "In frut zyn": in stikskes, vermoalen, om zêpe zyn
2. Cichoreie vor in de kaffie (en dat es ôok in stikskes ee, den êesten uutleg ier goat dus wel van twidde komn zeekre?)
1. Frut (In stikskes), frutn: Blanknberge, Kortryk, Lauwe, Môoslee, Roeseloare, Wervik
1. Frietn (in stikkn): Kortryk, Yper
1. Freuts (in stikkn): Wervik
2. Frut (cichoreie): Môoslee, Roeseloare

Frutnier
Wespe
Frutnier: Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Yper
Frutenier: Oyenkerke
Fretnier: Wervik

Frutseln, prutsen, froeteln
Kramen, fikkelen, frullen, prutsen --> kikt ôok noa foefelen
Frutseln: Kortryk, Oyenkerke, Wervik
Froeteln: Poperienge

Fruttn (oek wegfruttn in Yper)
D'r vandeure goan
Fruttn: Perviezje, Yper

Futje, furte, furtje
Bevlieginge
Furte: Yper
Futje: Roeseloare
Furtje: Wervik

Futtern, futteroare
Prutsen, klusjes opknappen. Futteroare: handige doe-het-zelver
Futtern: Roeseloare

Fyn
1. Snugger (Van 'ndienn is 't fynste oek zyn oar, wi!)
2. Gierigoard
1. Fyn (snugger): Kortryk, Yper
2. Fyn (gierigoard): Kortryk

Fyntig, fintig
Tenger, stif moager
Fyntig: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Fintig: Kortryk, Wervik

Fystern, vystern
AN sissen, sudderen (lik van vierstoksjes, woater up vier)
Van 't oud Ned. Vijstern: scheten laten, sissen, sudderen --> Kykt ôok noa Poervister
Fystern: Roeseloare, Yper
Vystern: Kortryk

G
Gabbe
Goapende wonde --> Kik noa Gebbe

Gajaar, galjaar
Durver, keirel, deugniet - van 't Fransche gaillard
Gajaar: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare

Galle
Kwalle
Galle: Blanknberge

Galosse
Loage woaterdichten schoe van plastiek of kajoetsoe, e sôorte botte die mo toe an d'ienkels komt. Mêestol gebruukt bie 't schuren en 't kusen.
Galosse: Kortryk

Ganzemeur
Sôorte van wiet (AN: vogelmuur, vgl. Fr. Mouron des oiseaux)
Ganzemeur: Yper

Garantie
 (/garan'tie/, dus gin /sie/ uutspreekn up't ende)
1. Garantie (Is dien oto nog in garantie?)
2. Gegarandeerd (Is't nem die't edoan et? Garantie, 't is zuk en oap!)
1. Garantie (waarborg): Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik
2. Garantie (zeker): Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik

Garde, gardeville
Wykagent (van 't Fransche Garde, Garde chasse, ...)
Garde: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Gardeville: Wervik, Koomn, Linsele

Gardeboe
Spatbord ip nen oto of vélo (Van 't Fransche garde-boue: bescherm vô moze). De term gardeboe es geëvolueerd noar 't autocarrosseriedêel da boven 't wiel zit.
Gardeboe: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Garre
Smalle stroate, steeg: de garre van Koné (de garre van Cornelis)
Garre: Blanknberge, Knokke

Garve (gelik in De Garve), de Brugse drukkerye
Een boendel ofgemooide en tegoare geboendn stroôhalmn
Brugge

Gas, ges
Gras
Gas: Blanknberge
Ges: Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik

G'assreerd (g'assureerd) 
(Van 't Frans assuré)
1. 'n g'assreerde bette: zelfzeker, vriepostig vromins
2. En g'assreerde voiture: verzekerde oto
1. G'assreerd (vriepostig): Kortryk, Roeseloare
2. G'assreerd (verzekerd): Kortryk, Roeseloare, Wervik

Gat
ol, gat, poepe (AN: Anus):  i èt giènen noagel vor an zin gat te skartn  ie zit up zin gat
Gat, ol: Kortrijk

Gebbe, gabbe
(Grote) goapende wonde
Gabbe: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Yper, Wervik
Gebbe: Mêende

Gebeurnege
Beurvrouwe
Gebeurnege: Yper

Gedeurn
Vôortdeurn (Da goa nie bluven gedeurn., Da bluuft ier mo gedeurn.)
Gedeurn: Blanknberge, Kortryk, Yper

Gêestig
AN Tof, leuk, ...
Gêestig: Kortryk, Roeseloare, Yper, Brugge
Geistig: Blanknberge
Gjistig: Wervik

Geirnoar(d), gernoare, gernoaze
Garnaal
Geirnoar: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik
Gernoaze: Ostende

Gekapt
Rauw vlêes en vet da deur de meulen is gedroaid, bievôorbild "'n stute me gekapt" - AN: gehakt.
Gekapt: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Yzegem

Gekoksle
Warm eetn, gekokt teten
Gekoksle: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Geldstekkerie, geldzakkerie
Geldzucht
Geldstekkerie: Roeseloare
Geldzakkerie: Yper

Geleie, zjeleie
Ingedikt vruchtensap met suiker, gelijkaardig aan confituur maar homogeen zonder brokjes, = AN gelei
Geleie: Yper (med of zoender brokkn, 't is ol geleie)
Zjeleie: Kortryk, Roeseloare
Zjelei: Môoslee, Wervik

Gemet
Een oude oppervlaktemaat (0,44 hectare)
Gemet: Môoslee, Yper

Geneirn
Jeunn (wederkêrig ww.: En, geneir je joun e bitje?)
Geneirn: Brugge, Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik

Geneuk, meubel
Boze vrouw (e vies geneuk, e vies meubel)
Geneuk, meubel: Yper

Genoaken
Aanraken
Genoaken: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare

Gepalluft
Verwend, in de watten gelegd
Gepalluft: Môoslee

Gepatêeld
Vuul
Gepatêeld: Roeseloare

Gerre, garre
1. Kier, spleet
2. Chance, chansaar
1. Gerre (kier): Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik
1. Garre (kier): Blanknberge
2. Gerre (chance): Yper, Wervik

Gêre
Stuk land dat niet rechthoekig en dus ambetant om te bewerken (ww. gêern)
Gêre: Yper

Gertn, goertn
Opzyds goan, platse moakn Gerte joe kee
Gertn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Gerte kêe: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Goert ekêe: Yper

Gesnoarig
ijverig
Gesnoarig: Kortryk

Geute
Gietijzer
Geute: Kortryk, Roeseloare, Yper

Gevierd
Verlangend uutkykn -J'ist er ip gevierd
Gevierd: Roeseloare

Gewillig
Nog mo juuste ( 'k An nog mo gewillig ezeid dat 'n moeste uplettn en ne dunderde van ze stoel.)
Gewillig: Yper

Gewoarig, gewoare
Et ipmerkn, et anvoeln - "J' es 't gewoarig dat de rute openstoat"
Gewoare: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper
Gewoarig: Kortryk, Roeseloare, Wervik

Giedong
 Stuur van je velo (Oet U giedong goe vaste !)
 Giedong Kortryk

Gigoaien, kekgoain
Gek doen, giechelen
Gigoaien: Roeseloare
Kekgoain: Yper

Gildig
Vele, grôot, dik, ne gildigoard
Gildig: Kortryk, Môoslee, Oyenkerke, Roeseloare, Wervik, Yper

Gilwe, gilve, gilf
Kleur geel
Gilf: Yper
Gilve: Wervik
Gilwe: Kortryk, Roeseloare, Gilwe

Ginappel, sienappel
AN sinaasappel (mv=ginappels (klemtoon op 1ste lettergreep))
Ginappel: Kortryk 
Sienappel: Yper

Gleddig, gletssche, glets(e), slêrig
Glad
Gleddig: Blanknberge
Glets(e): Kortryk, Yper, Wervik
Gletssche: Roeseloare
Slêrig: Kortryk

Gledder
Kletskop
Gledder: Brugge
Gletsen, (uut)gletschn, slêern, (uut)sliern
Glijden, uitglijden
(Uut)gletschn: Yper, Wervik
Gletsen: Blanknberge, Roeseloare
Slêern: Kortryk, Wervik
(Uut)sliern: Brugge, Yper

Goai
1. Dommeklôot, oovn
2. Blagoai, spelmoaker en deugniet
1. Goai (dommeklôot): Roeseloare, Yper
2. Goai (blagoai): Kortryk, Wervik

Goaisprange, goaiperse
Stoande wip (Boogschieten) - Pilone me olboven de goais voe of te schietn.
Goaisprange: Kortryk, Wevelgem
Goaiperse: Roeseloare

Goe, goed
Gezond (nie goe zyn: onwel zijn)
Goe: Kortryk
Goed: Yper

Goeste, goestienge
Zin, trek, lust - cfr. 't Vlamsche "goesting" en 't Fransche "goût" 
Goeste: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Goestienge: Kortryk, Wervik, Yper

Goestekiend
Kiend dat ossan ze goeste wult en
Goestekiend: Yper

Gorre
Grôte neuze
Gorre: Blanknberge

Gravee
Grind, grindweg (Frans: grave)
Gravee: Kortryk, Roeseloare, Yper

Grêpe, grêep
Riek, mestvork, hooivork
Grêpe: Yper
Grêep: Kortryk

Greitn (greiter, greitzak), geriën
1. Ironisch/spottend klappen over iets of iemand.
2. Grijnzend uitlachen
1. Greitn (greiter, greitzak): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Greitn (uitlachen): Môoslee, Yper
2. Geriën (uitlachen): Middelkerke

Greppe, grèpe
Gote, greppel
Greppe: Roeseloare
Grèpe: Kortryk

Gritsel, geriedsle, gerid
(Druk) verkêer 
Gritsel: Mêenn
Geriedsle: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Gerid: Kortryk

Grôboog
Etwien die van olles te vele pakt (teetn)
Grôboog: Yper

Groffenoagel
AN kruidnagel

Gruusdikke
Overvloedig, veel op een kleine oppervlakte (bv. de blomkes an die plante stoan gruusdikke)
Gruusdikke: Kortryk

Grysde
Grijs
Grysde: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik

Gryzelinge
Fijne sneeuw
Gryzelinge: Roeseloare

Guidoeng, guidong, steur, stier
't Steur van en voertuug (van 't Fransche guidon)
Guidoeng: Kortryk
Guidong: Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper (ollêne van e villo) 
Steur: Roeseloare
Stier: Blanknberge

Gunter, guntre
Ginder
Gunter: Blanknberge, Yper
Guntre: Kortryk, Roeseloare

Gyder, giender, gulder, lender(s)
Jullie
Gyder: Môoslee, Wervik
Gynder: Blanknberge
Gulder: Kortryk
Gyder, lender(s): Yper ('t latste miender by jounge gastn)

H
In theorie zyn der gêen woordn in't West-Vlams die me ne H begunn, moa der zyn wel en poar uutzonderiengen. Ze zyn ier vermeld, nie zôzêre omda ze typische West-Vlamsche woordn zyn, moa omdazze de uutzonderienge zyn die de reegle bevestigen. 

Hakketesse, akketesse, aketesse, aketisse, oaketisse, êketesse, lokketesse
1. Hagedis
2. Roddelaarster, heks van een vrouw
Aketesse: Frans-Vloandern
Akketesse: Blanknberge, Brugge, Ostende
Êketesse: Poperienge
Hakketesse: Brugge
Lokketetse: Yper (of egliek zeker Dikkebus)

Happe
Bijl --> Kikt noa Appe

Hêel, êel, eel
AN heel
Hêel: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare
Eel: Wervik

Hêelsan
De hêle tyd
Hêelsan: Roeseloare, Wervik

Hêlegans, êlegans, elegans
AN helemaal
Hêlegans: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare, Wervik

Hette
AN geldbeugel
Hette: ?

Hoagemussche
Sôorte veugel (AN Heggenmus (Prunella modularis) (ook ringmus (Passer montanus)?))
Hoagemussche: Yper

Hoerejoagertjie, hoerejoagerke, hoerejagertje 
AN strikdas, vlinderdas
Hoerejoagertjie: Brugge
Hoerejoagerke: Kortryk
Hoerejagertje: Adinkerke

I
Iddeln, iedeln, ieln
Leegn (ledigen)
Ieln: Kortryk, Roeseloare
Iedeln: Roeseloare

Iele
Leeg
Iele: Roeseloare

Ienkelgeld
Klêengeld, muntstikkn
Ienkelgeld: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Inkelgald: Brugge

Ieverans, ievers (nievers)
E twasen, ergens (nergens)
Ieverans: Blanknberge, Perviezje
Ievers: Kortryk, Roeseloare
'ntwoasen: Môoslee

Ifte
klimup
Ifte: Wervik

Indeliks
1. Stief (vele)
2. Gebruukt in vaste uutdrukkienge, sôorte stopzinne ( 't Is indeliks) 
1. Indeliks (stief): Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik
2. Indeliks (stopzinne): Kortryk, Yper

Inne, enne
1. Kiekn (Vrouwelik)
2. E dom wuuf
1. Inne (kiekn): Kortryk, Roeseloare, Wervik
1. Enne (kiekn): Poperienge, Yper
2. Enne (dom): Yper (-->Mo gie zyt nog e bitje enennenni!)

Innevlêes, kiekevlêes, kiekevel
Kippenvel
Innevlêes: Môoslee, Roeseloare
Kiekevel: Yper
Kiekevlêes: Blanknberge, Brugge, Wervik

Innewoars, inneweirs
Ezeid van etwot die weg stoat van de boane, lik en uus met e dreve vôorn
Innewoars: Môoslee, Roeseloare, Yper
Inneweirs: Kortryk

Insmoutn, insmeiren, inwryven, inwrivven
Inwryvn
Insmoutn:  Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
Insmeiren: Blanknberge, Kortryk, Wervik
Inwryven: Blanknberge, Kortryk, Wervik, Yper

Intespuger, inteschyter
AN zeekat, sepia
Intespuger: Blanknberge
Inteschyter: Ostende

Inze, ingsle, insle
1. D'inze van en seule (antoave va nen emmer), ingsle (hengsel)
2. Weeghoak
1. Inze: Roeseloare
1. Ingsle: Kortryk
2. Insle: Môoslee

J
Ja, joa
Ja wilt natuurlik geweune Ja zegn, moa es wok un word da gin werkword is en da toch vervoegd kan wirden (lik nêe, jakkedoe, bakkendoe)
Kikt ôok noa Vervoegienge van ja, nêe en ols.
Joak, joaj, joaj/joaz - jom, joag, joaz: Kortryk, Yzegem
Joak, joaj, joane/joas/joat - jom, joaj, joas: Yper

Jakkedoe
Jawel, moa ton in de vervoegde vorme; kikt ôok noa Vervoegienge van ja, nêe en ols.
Jakkedoe, jajjedoet, jaggedoet/jassedoet, jawwedoen, jakndoen jassedoen: Kortryk

Jamelle
Zat, dronken
Jamelle: Kortryk

Jamulle
Deur peird getrokkn ploeg
Jamulle: Wervik

Jante
Kykt no Zjante

Jeunen, (jen eigen) jeunen, jeunste, geneirn
Zich amuseren, 't amusement
Jeunen, jeunste: Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik
Geneirn: Blanknberge, Brugge, Roeseloare, Wervik, Yper
Jeunste: Kortryk, Roeseloare

Jeunn
Gunnen ( 'k Jeunt nem wel, wi.)
Jeunn: Kortryk, Yper

Joaglienk(sje)
Klêen visseltje, die mêestol ejoagd an de bôordn van vyvers en beekn zwemt
Joaglienk(sje): Yper

Joenges, joengrs, joeng(en)s
Kinderen, noakomeliengen. Ook meisjoeng(r)s (meisjes) en knechtjoeng(r)s (jongens)
Moa joengs toch !
Joeng(e)s: Roeseloare, Wervik, Yper
Joeng(e)s, joengrs: Blanknberge
Joeng(en)s: Kortryk
Joejs: Anzegem

Jukkn, jukte, jukste
Jeukn. t Stoa geschreevn en gedrukt da je moe schartn woa da 't jukt. :-)
Jukkn: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
Jukte: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik
Jukste: Yper

Junder
1.Voorwerpsvorm van gider (jullie)
2.Twidde persôon mêervoud (woar a 't elders gyder of lender(s) is)
1. Junder: Blanknberge, Wervik, Yper k Ei junder geziene. 'k Goat junder were geevn.
2. Junder: Diksmude, Veurn Junder zyn nie juuste bezig, wi.

Jutekakoker
AN Schommel --> Kykt noa ballesjiere Ballesjiere

K

Kaberdoestje
Verdachte kroeg, bar, bordeel
Ingevoerd deur Napoleon, sôorte rangschikkieng, e sôorte vroegn guide Michelin, "Bar douze -12"
Kaberdoestje: Blanknberge, Môoslee
Kaberdoes(ke): Kortryk
Kabardoeschie: Roeselare

Kabo, Kaba
Handtas
Kabo: Wervik
Kaba: Brugge

Kachtelgat, Kachelgat
1.Dikbilkoe
2.Persoon met een ferm achterwerk
1.Kachtelgat: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
1.Kachelgat: Kortryk
2.Kachtelgat: Môoslee, Roeseloare

Kajietn
Janken
Kajietn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Yper, Wervik

Kakkernest
Laatstgeboren kind, benjamin
Kakkernest: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kalisje, kolisje, kalissie, kalisse
1. Zoethout
2. Reglisse, AN drop cfr zwarte Belgaspekken
1. Kalissie (zoethout): Kortryk
1. Kalisje (zoethout): Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper
1. Kolisje (zoethout): Wervik
2. Kalissie, Kalisse (reglisse): Kortryk
2. Kalisje (reglisse): Blanknberge, Roeseloare
2. Kolisje (reglisse):

Kaliesjeklutsre, kalissie
Ne roarn
Kaliesjeklutsre: Môoslee, Roeseloare
Kalissieklutser: Kortryk

Kallant
AN Klant, cliënt
Kallant: Blanknberge, Knokke, Yper

Kalle, kallemie, kallemoeie, Manten en Kalle
Scheldnaam voor domme of onhandige vrouw. Kallemie is de zachtere vorm (voor bv kinderen)
Manten en Kalle: n oenafscheidlik koppel; dikkels n bitje pejoratief bedoeld
Kalle: Blanknberge, Knokke-Heist, Kortryk, Nieuwpôort, Roeseloare, Wervik, Yper
Kallemie: Kortryk, Yper
Kallemoeie: Blanknberge, Kortryk, Môoslee
Manten en Kalle: Wervik, Môoslee, Nieuwpôort

Kalline (ww. kallienn)
Aanhalig, liefkozend, strelend (veelal van een kat gezegd). Van 't Fransche "câlin", "câliner"
Kalline: Yper, Wervik

Kalpienkske, kalepinkske, kalepingsje, kakepingstje, kalleping
E klêen boekstje voun in te schryvn, e sôorte notaboeksje (notaboekstje), en komt van't Frans calepin.
Kalleping: Yper

Kalut
1. Diengske, entwadde daj de noame van vergeetn zit, bv. "Woar is da kalutje nu were?"
2. Diengske da nie vele weird es ( 't Es moa kalut)
3. Onvriendelijk wuuf da rap geïrriteerd es: t Es e vies kalut1. Kalut(je) (dingske): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Yzegem
2. Kalut (brol): Kortryk, Wervik
3. Kalut (vies wuuf): Wervik, Yper

Kamelot
Brol
Kamelot: Wervik

Kamwiel
Vorste tandwiel van e villo
Kamwiel: Kortryk, Môoslee, Yper

Kanaar
1. En eende - van 't Fransche canard2. Oetjepoepeloere, zoe droenke lik ne gèrnare, "Je was were ene kanaar gistern", ook wel geetekanaar (nog een steektsje erger)
3. Ne roaren tiep of doenienge
1. Kanaar (eende): Kortryk, Wervik, Yzegem
2. Kanaar (droenke): Kortryk, Wervik, Yper, Yzegem
3. Kanaar (roaren): Kortryk

Kanasjeire, karnasjeire
Boeketasse (Van 't Fransche carnassière)
Kanasjeire: Wervik, Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Karnasjeire: Deirlik, Kortryk

Kantje, koste
Buutnste sneetje van e brôod
Kantje: Kortryk, Môoslee, Yper
Koste: Wervik, Kortryk

Kappeln, kabbeln
1. Schiften van saus
2. "schaffelen" van kaarten, mengelen
 1 Kappeln (schiften): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
 1 Kabbeln (schiften): Blanknberge, Wervik
 2 Kappeln (mengelen): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
 2 Kabbeln (mengelen): Wervik

Kadrjassen
Sloag geevn, derip sloan
Kardjassen: Brugge

Karikoo
Roma, zigeuner

Kariottn, keriottn
Zwoegn om iets proper en lanks de kantn te krygn
Kariottn: Brugge, Wervik
Keriottn: Kortryk
Keriootn: Môoslee

Karjot
Voertuug dat verre van nieuwe is
Karjot: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Karnakkelen
Schenden, beschadigen
Karnakkelen: Brugge

Karote, krote
1.Wortel.  Van het Fransche carotte2.Ne skone mins
3.Myn krootje, lief
4.Je was êen krote, stomdroenke
5.Neuskeutel
6.Krootn: ofvol van vlasvezels
7.Jen oar die in e bolletje edroaid is
1. Karote (wortel): Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
1. Krote (wortel): Kortryk
2. Krote (mins): Kortryk, Yzegem
3. Krootje (lief): Kortryk
4. Krote (droenke): Kortryk, Môoslee
5. Krote (neuskeutel): Yper, Kortrijk
6. Krootn (vlas): Kortryk
7. Krote (oar): Yper

Karrekolln
 AN = alikruikjes (ge wêt wel, die zêeslekstjes die je dikwils an de kust up de golfbrekers viend)
Karrekolln: Brugge

Kartomdôod
Bikans dôod
Kartomdôod: Kortryk

Karton
De persoon die de paarden ment achter een ploeg (Woumen bie Diksmude)

Karwoat, karwojt
--> Kikt noa Kerwoat

Kaske
Helm (Van 't Fransche casque)
Kaske: Yper

Kassie, kassieter, kassietstein, kosschie, kolsie
AN kassei < Picardisch cauchee stroatsteen
Kassie: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Wervik
Kosschie: Wervik
Kosschie, kossie, kossitstêen: Môoslee, Yper
kossietsestêen: Roeseloare
Kolsie: Brugge, Kortryk

Kassiene
Vensterbank
Kassiene: Wervik, Yper

Kasjot
Andere noame voun 't gevang
Kasjot: Tielt, Yper

Kastaar
Keirel, durver
Kastaar: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kaste
AN Korst
Kaste: Blanknberge, Roeseloare

Katjebei
Broambeier
Katjebei: Sient-Jans-Cappel

Katje duuk, verdukertje, ketje duuk
Verstoppertje
Katje duuk, verdukertje: Kortryk, Yper
Katje duuk: Blanknberge, Roeseloare, Wervik
Ketje duuk: Môoslee

Katoge
AN Reflector
Katoge: Brugge, Kortryk, Môoslee, Yper], Wervik

Katrol
Mannetjeskatte, oak in Frans-Vloandren gebruukt
Katrol: Wervik, Yper

Katteije
Golfbreker 
Katteije: Ostende

Kattekop
Meervoudig stopcontact
Kattekop: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kattelam
Doôdmoe
Kattelam: Brugge

Kattesteirt
Plante uut 't geslacht Equisetum (paardenstaart in 't Nederlands)
Kattesteirt: Yper

Kattewite, Kobbenette
E masse stof die an makoar hangt, mêestol up plekkn woa daj nie goed an kut (beddns, kassn,...)
Kattewite: Yper
Kobbenette: Wervik

Kave
Schoorsteen
Kave: Brugge

Kazakke
1. "je kazakke keren/droajn": van gedacht veranderen, overlopen
2. Patatten in de pel: "kazakkn met oarink"
3. Zwoare schoenn of loarzen, legerschoen
1. Kazakkn (gedacht): Blanknberge, Brugge, Roeseloare
2. Kazakkn (patatten): Blanknberge, Brugge, Roeseloare
3. Kazak, kazakkn (schoenn): Kortryk, Wervik

Kêeste
Scheute, uutloper (oude patattn me vele kêestn)
Kêeste: Roeseloare
 De kêeste of zin - doadmoe zin -stroatof zin Kortryk
 Rattekêeste of - doadmoe -stroatof Kortryk

Keetn, keetne
Ketting
Keetn: Blanknberge, Brugge, Wervik, Yper
Keetne: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Keiard
Zalig, heel erg, keihard
Keiard: Diksmude, Veurne

Keikeln (kèèkeln), koakeln
Babbeln
Keikeln: Blanknberge
Koakeln: Kortryk

Keisse, kêsse
1. Kaars
2. Oplawaai, oorveeg (in voetbol: arte scheute)
1. Keisse: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
2. Keisse: Kortryk, Môoslee, Wervik

Kelle
Woaterplas ip 't strange
Kelle: Blanknberge

Keppe
Schattebout
Keppe: Blanknberge, Brugge, Knokke, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Keppekiendje, keppesleppe
Lieveling, etwien die vôornetrokkn is
Keppekiendje: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik
Keppesleppe: Yper

Keppemoakn, keppedoen
Knuffelen
Keppemoakn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Keppedoen: Môoslee, Wervik

Kerjaafs
oendersteboovn, verkjèrd

Kerjeuzeneuze
Iemand die zeer nieuwsgierig is
Kerjeuzeneuze: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
Kerjeuskeneuze: Kortryk, Môoslee

Kerkesmerte

Kerremelk
Karnemelk
Kerremelk: Brugge

Kerwoat, karwoat, korwoat, karwojt
Deugniet - roaren kastar (Vermoedelik verbasterienge van Kroaat - van Croatië)
Kerwoat (deugniet): Môoslee
Kerwoat (roaren): Kortryk
Karwoat (deugniet): Roeseloare, Yper
Korwoat (deugniet): Wervik
Karwojt (deugniet): Sen-Nis

Keun
1. Konijn 
2. Een schoon meisje
1. Keun (konijn): Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Keun (mooi meisje): Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Keunebille, kiekebille
1. Bille van e keun
2. Stuuk van e knie tegen je bille ('k hen e ferme blauwe plekke van e keunebille)
1&2. Keunebille: Blanknberge, Brugge, Wervik 
2. Kiekebille: Yper

Keure
Kanse, meuglikeid: "k'ei keure g'ed van nen vrêen oazoard" - "'t es van gen keure" = het is niet te verwonderen
Keure: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Ôoigem, Roeseloare, Wervik, Yper

Kiekn
1. AN Kip
2. Dwoaskop
1. Kiekn: Brugge, Kortryk
2. Kiekn: Brugge, Kortryk

Kienetjeskak
Doopsuukr
Kienetjeskak: Brugge

Kieszak, kiszak
Walgelijk persoon
Kiszak: Kortryk, Wervik, Yper, Wervik
Kieszak: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare

Kiezig, kizig
Smeirig, walgelik
Kiezig: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare, Yper
Kizig: Kortryk, Wervik

Kifkif
Gelijkopgaand, gelyk, van 't Arabische kif-kif - gelijk
Kifkif: Blanknberge, Kortryk, Yper

Kipkarre
Karre die ku kippn, mêestol met iedroliek
Kipkarre: Yper

Kippn
An 1 kant effn voun 't gêne dat etwoar inzit, uut te krygn (lyk met e korrewoagn)
Kippn: Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper

Kite
1. Kuit (spier); êen van de uutzonderiengen woa dat de AN ui en i/ie komt in de plekke van een uu/eu. Het mjirvoud es kitn. Iedderjin eit er twji.
2. Viskuit
Kite: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kitte, koolkitte
Metoalen container van en poar litr's vô (vloei)stoffen in te vervoeren: melkkitte, soepekitte, koolkitte
Het woord es oe lankstom minder gebreukt omda kolen, melk en soepe nog letter bie den boer of mesjang gekocht es
Kitte: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Koolkitte (steenkooln): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Oelzjekitte: Kortrijk

Klak, klik
Ol d'AN betêkenissen (slag, pet)
En oeveeleid AN kwak - "ne klak woatr" "ne klak mayonaise" "D'r zit nog en klakse in de flaske cognac"
Klik: e bitje (ollêne vloeistoffn)
Mêestol voe min of mêer vloeiboare stofoasje, vô vaste stoffen: kluts(ke)
Klak (oeveeleid): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Klik (oeveeleid): Môoslee, Yper 

Klakke
Pet
Klakke: Blanknberge, Brugge,  Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Klakkoard, klakkoar, klakkers
Wentelteefjes, stuten gedopt in en ei en melk miengelienge, toun gebakken
Klakkoard: Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik
Klakkers: Blanknberge, Ostende

Klakkebusse
1. Vlierbes (struikachtige met witte, gegroepeerde bloempjes)
2. Cylindervormigen appareil in out (van de vlierstruuk) woamee een sesikte prop vlasofvol (kroten) of papier wird ofgeschoten 
1. Klakkebusse (vlier): Yper
2. Klakkebusse (toestel): Kortryk, Môoslee, Yper

Klakkn
1. Handen klappen
2. Openspringen (zyn ballong is geklakt)
1&2: Klakkn: Blanknberge, Roeseloare
2: Klakkn: Yper, Kortryk]

Klakwastje, klikwostje 
Een miniwasbeurt van een klein beetje was
Klakwastje : Kortryk, Yzegem
Klikwostje: Môoslee

Klakwoajer
ne wietn, onbetrouwboarn

Klappeie
Viswuuf, kommere, e vrouwe die geern klapt, tettert
Klappeie: Perviezje

Klawiern, klauwiern
1. Opkrupen, opklemmn
2. Serieus deurewerkn
1. Klauwiern (opkrupen): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
1. Klawiern (opkrupen) : Wervik
2. Klawiern (werken): Yper

Kletse
Kaal (vb kletsekop, e kletse biele)
Kletse: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik

Kletsn
Slaagn
Kletsn: Brugge

Klibber
Lenig
Klibber: Poperienge, Yper

Klienke
1. AN klink
2. Roare vrouwe
2. Klienke (klink): Kortryk, Wervik
2. Klienke (vrouw): Kortryk, Wervik
2. ne stoete klinke -- een stoute vrouw
2. ne domme klinke -- een stomme vrouw
2. ne nete klinke - een heetgebakerde vrouw
2. ne nambetante klinke -- een vervelende vrouw

Kliester
Bloembolle
Kliester: Wervik

Klintje
1. Olle AN betêkenissn (kleintje)
2. Nie vele rôoi (in de vaste construucsche dat is (egliek) mor e klintje)
1 & 2: Klintje: Yper

Klisse
Kleefkruid
Klisse: Môoslee, Yper

Klitte, klite
Kleigrond
Klitte: Kortryk, Wervik
Klite: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare, Yper

Kloatzak
't zelste gelik kloefekappre, moa zjuuste een bitje erger
Kloatzak: Brugge, Kortryk

Kloefe
1. Klomp
2. Dom wuuf
1. Kloefe (schoeisel): Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Kloefe (vrouw): Yper

Kloefenoagels
Kruudnoagel

Kloefkapper, kloefekappre, kloeffekapper
Onhandig, dom persoon, voe niks goe
Kloefkapper:Kortryk                                                                           ::Kloeffekapper, kloeffeschoè: Knokke
Kloefekappre: Brugge, Môoslee, Roeseloare

Kloeke pulle
Ne sterk keun
Kloeke pulle: Perviezje

Klokkelujer
Homofiel
Klokkelujer: Kortryk

Kloon, kloen, clow
Clown
Kloon: Kortryk
Kloen: linsele
Clow: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Klucht(je)
AN Grap, mop
Klucht(je): Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kluchtig
Gêestig, plezant
Kluchtig: Môoslee, Kortryk

Kluntn
Dommerik, onnôzeloar
Kluntn: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Kluntn oliebrôod: Môoslee, Roeseloare
Kluntn zoetekoeke: Ichtegem, Toeroet

Kluts, klutske
Een klêne oeveeleid vaste stoffen "d'r zit nog en klutske petatten in de zak"
de kluts kwyt zyn
Kluts, klutske: Kortryk, Môoslee, Wervik

Klutser
Ne roarn
Klutser: Kortryk

Kluttern
1.Roatelen, geld kluttert
2.Klappertandn, klutteren van de koude
1. Kluttern (roatelen): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Kluttern (koude): Blanknberge, Môoslee, Roeseloare
2. Tuttern (koude): Yper

Kluttergeld, klutters
Kleengeld (stikkn)
Kluttergeld: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Klutterieng: Yper
Klutters: Môoslee, Yper

Klutterspoane
Rammeleire vo kiendjes
Klutterspoane: Blanknberge, Kortryk, Wervik
Klutterspoan: Môoslee, Roeseloare

Kluutn 
Geld (zoender kluutn zittn)
Kluutn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Yzegem, Wervik

Knebbel
Stuk, homp (ne knebbel pennepesse)
Knebbel: Kortryk

Knecht, knechtejoeng, knechtebrokke
AN knecht, diender
Joengne, (joeng kind van't mannelik geslacht)
Knecht: Blanknberge, Môoslee, Kortryk, Wervik, Yper
Knechtejoeng: Yper

Knechtebrakke, knechtebrokke
Meiske me vintemanieren
Knechtebrakke: Blanknberge, Knokke, Kortryk
Knechtebrokke: Brugge, Môoslee, Wervik

Knechteschole
AN Jongensschool
Knechteschole: Blanknberge, Yper, Wervik
Knechteskole: Kortryk

Kneiker
Kind. (e moeder met drie kneikers)
Kneiker: Blanknberge

Kneukel
Gewricht in vinger, zie AN knokkel, verkneukelen
Kneukel: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Wervik, Woaregem, Yper
Kneukle: Môoslee, Roeseloare

Knobbel
AN Knoop (in kôorde of droad)
Knobbel: Blanknberge, Roeseloare, Yper, Wervik, Kortryk

Knoezel, knoezle
Enkel
Knoezel: Blanknberge, Kortryk, Wervik, Yper
Knoezle: Môoslee, Roeseloare

Koane
1. Wandelstok
2. Lid in erectie
1. Koane (stok): Kortryk, Roeseloare
2. Koane (lid): Kortryk, Yper

Koave
1. Schouwe ("de koave rokt")
2. Erectie
1.Koave (schouwe):  Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
2.Koave (erectie): Kortryk

Kobbe
AN Spin (Iengels: cobweb: kobbenette)
Kobbe: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kobbejoager
Bustel vô kobbenettn te kusen
Kobbejoager: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kobbenest
Ne wirwar van vernestelde droadn of koabels
Kobbenest: Kortryk, Wervik

Kobbenette
Spinnenweb
Kobbenette: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kodde
Steirt
Kodde: Blanknberge, Ostende

Koedzaksje (koudzaksje)
Yscrème
Koedzaksje: Blanknberge

Koejonneern
Den duvel andoen (van 't Frans "couilonner" (?))
Koejonneern: Brugge

Koekebrôod (koekestute)
Melkbrood voor de Mechelairs, e zoet brôod, med of zounder roozeens
Koekebrôod: Blanknberge, Brugge, Knokke, Kortryk, Môoslee, Perviezje, Roeseloare, Wervik, Yper

Koekegoed
Styf broave (die vint is koekegoed)
Koekegoed: Blanknberge, Ostende, Roeseloare, Yper

Koekelul
Onnozeloare
Koekelul: Knokke-Heist

Koekeround
Styf dom
Koekeround: Yper

Koeketiene
1. Lief, schatje, minnaresse
2. Koartn: AN: ruitentien
Koeketiene (lief): Blanknberge, Brugge, Ostende
Koeketiene (koartn): Blanknberge, Brugge, Ostende, Wervik

Koekns
Sôorte van koartn, naasn ertns, piekns en kloavers (AN ruiten)
Koekns: Blanknberge, Roeseloare, Yper, Wervik

Koentekletser
Pitteleer, jas met zwaluwstaart
Koentekletser: Adinkerke

Koenterkêeroafs, koentekroafs, konteverkêerd
Ondersteboven, omgekeerd, tegendroad
Koenterkêeroafs: Môoslee, Roeseloare, Slyps
Koentekroafs: Blanknberge, Brugge, Knokke
Konteverkêerd: Kortryk, Wervik

Koenteverkeêrd
Hêelemolle verkeêrd, mis

Koerse, koers
In 't AN: koers (mannelik)
In W-VL: koerse (vrouwelik) van 't Fransche course
Bekend woord, moa ier in de lyste om 't streekgebruuk van de varianten en ulder geslacht noa te goane
Koerse (vrouwelijk): Kortryk
Koers (mannelik): Môoslee, Wervik, Yper

Koesjebak
Kleine serre 
Koesjebak: Yper

Koetn, kootn, klappn
Gesprek voeren, babbeln
Koetn: Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik
Kootn: Wervik
Klappn: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Yper

Koetnansje, kootnansje, klappnansje
Babbeltje, klappienge, gespreksmeuglikheid
Koetnansje: Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik
Kootnansje: Wervik

Koeveirs
AN Bestek, van 't Fransche couvert
Koeveirs: Kortryk, Yper

Koevulschgen
Toeval, epilepsie-aanval
Koevulschgen: Môoslee

Kokkeduunn
Dôod doen
Kokkeduunn: Yper

Kokketeute
Knap, opgedirkt meisje
Kokketeute: Blanknberge

Kolêre, koleire
Woede (van 't Frans "la colère")
Kolêre: Brugge, Wervik
Koleire: Blanknberge

Koleriek
Den anleg van iemand die rap kwoad wordt
Koleriek: Brugge

Kolf, koof, kouf
AN kalf, zeer domme persôon (zeer denigrerend) "kolf van Mozes"
Kolf: Kortryk, Roeseloare
Koof: Yper
Kouf: Môoslee, Wervik

Kolleblomme, klaprôze, kankerblomme
Klaprôze en/of en rô veld-papaver
Klaprôze: Kortryk, Roeseloare
Kolleblomme: Môoslee, ? (café up de Mart van Yper, mor of da 't oek gebruukt is?)
Kankerblomme: Blanknberge, Yper
Koleblomme: Gent

Kolle met 'n oak, Kalle met den oak
Pietje de dôod
Dendien weunde in de waterput (de siterne) en ol die te dichte kwam trok ze in die put met euren oak.  (Eigenlik was 't geweune un vertellingske voe d'joengens, voe te zorgn da ze nie in de put vieln.)  De stoete knechtebrokken dansten ton ip de ulle van de siterne voe te tôon da ze vele durfdn, moar ôok voe de grôote mensken dul te moaken
Kolle met 'n oak (woatergeest): Roeseloare, Môoslee
Kalle met den oak: Yzegem

Kolsie
--> Kikt noa Kassie

Kommeern
Roddelen (kommere: etwien die kommeert)
Kommeern: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kommizn
Vroegere douaniers up de grenze van Belzjik mei 't Fransjke (van 't Fransche commis)
Kik ôok ne kêe noar Blauwen
Kommizn: Kortryk, Wervik, Môoslee, Yzegem

Konterkeeraafs
--> Kyk noa Koenterkeeroafs

Kôorneirde
Vruchtboare, zwarte grond
Kôorneirde: Kortryk

Koolbrander
kakkerlak
Koolbrander: Brugge

Kôornsaloa
Sôorte groonsel (AN: Veldsla, vgl. Eng: Corn Salad)
Kôornsaloa: Yper

Koow
Onnozelaar, halve gare
Koow: Poperienge

Koozn, kozyn, kosing, cousing
Neef
Koozn: Môoslee, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
Kozyn: Blanknberge, Brugge
Kosing: Gilwe
Cousing: Wervik, linsele

Koppel
lik an koppel en een poar bv: e koppel botn (een paar laarzen)
Koppel: Ardôoie

Kopserie
Stik vavôorn an e villo woa dan de fourche en de tiege in droain
Kopserie: Poperienge, Yper

Korses
Koorts
Korses Brugge

Korsuus, konsuus, kwansuus
Alsof
Korsuus: Poperienge
Konsuus: Môoslee, Roeseloare
Kwansuus: Brugge

Kortndrank
Sterken drank (mêer dan 30 groaden)
Kortndrank: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Kortepoeje
Woaterhoen
Kortepoeje: Êecke (Nôord-Vrankryk)

Kortewagen, korrewoagn
Bakwoagn --> Kikt noa Pupegoale

Kosschie
Kasseisteen --> Kik noa Kassie

Kot
1. Kot lik AN kot (hok, biegebouw, studentekoamer, oendekot)
2. Uus figuurlik - "Je n'es nôois in zyn kot", "Je deed zô lêlik da zyn kot te klêne wos"
3. Kot moakn - leevn, lawoai moakn, d'rvan geevn: "J'es were van zyn kot an 't moakn"
1. Kot (hok): Kortryk, Wervik, Yper
2. Kot (uus): Kortryk, Wervik, Yper
2. Kot (leevn): Kortryk, Wervik, Yper

Koter
1. Meerkoet
2. E duve die nie uutvliegt
3. Kiend
1 & 2. Koter: Yper

Koterie, kootraljen
Bygebouwen
Koterie: Kortryk, Roeseloare, Wervik
Kootraljen: Môoslee

Kottee 
Buurt (van 't Franscôté)
Kottee: Roeseloare, Môoslee, Yper, Wervik

Kotteroare, kotereire, koteroak
1. Pook om 't vier in en kolestove of nen eird an te joagen
2. (Onrust)stoker, loajer
3. Opdringerig chauffeur (e zit imme gat te kottern)
1. Kotteroare (pook): Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
1. Kotereire (pook): Kortryk
1. Koteroak (pook): Kortryk
2. Kotereire (onruststoker): Kortryk
3. Kotteroare (chauffeur): Yper

Kottern
Peuteren (bijvoorbeeld: in de neus)
Kottern: Blankenberge, Poperienge, Roeseloare, Yper, Wervik

Kot van d'elle
Vrêe veel leven

Kountroarie, countroarje
't Tegenstelde, van 't Fransche contraire
Kountroarie: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Countroarje: Ichtegem

Kovermule, kouvertotje
Leeuwenbek (bloem)
Kovermule: Yper
Kouvertotje: Môoslee

Kozientjes
AN Voetjicht
Kozientjes: Brugge, Kortryk, Roeseloare

Krakelèèntje
AN Suikerbrood

Krapuul
Onbeschofterik
Krapuul: Brugge,Kortrijk

Krebbebyter, krebbebytre
Gierigoard
Krebbebyter: Kortryk, Wervik
Krebbebytre: Môoslee

Kreime, kreim
1. Puddieng - van 't Fransche crème, uutgesproken lik in 't Frans
2. Iskreim(e) (dikwyls e kreime)
3. Ne kreim van ne vent - schôon karakter
1. Kreim(e) (puddieng): Kortryk, Wervik, Yper
2. Kreime(e) (iskreim): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
3. Kreim (karakter): Kortryk, Môoslee

Kremper, krempklôot
Gierigaard
Kremper: Yper
Krempklôot: Yper

Kreukel
Klein eetbaar zeeslakje (AN alikruik)
Kreukel: Blanknberge, Yper
Karkolle: Brugge

Krienkeldewienkel, krienkledewienkle 
Mè vele kroenkels. Da weggetje lopt krienkeldewienkel
Krienkeldewienkel: Blanknberge, Kortryk, Yper
Krienkledewienkle: Môoslee, Roeseloare

Kriepn
Bleitn, truntn (Ge moe nie vele kriepn wi, krieper) 
Kriepn: Yper, Yzegem

Krikke
Stif zat
Krikke: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Krisken, krieschn, krisschn, krissen
Wenen 
Krisken: Kortryk
Krieschn: Yper
Krisschn: Wervik
Krissen: Kuurne

Krôos, krôozn, krôojs
De rente ip geldlêniengen (Cfr Krôostrik gezin)
Krôos, krôozn: Kortryk, Roeseloare, Wervik
Krôojs: Môoslee

Kroam 
Scheldnoame vor 'n vrouwe 
Kroam: Kortryk, Roeseloare

Krote --> Kykt noa Karote

Krotte, krot
1. Armoede ('k Zitte krotte: AN niet veel geld meer hebben). Vlg. Ned. kroot bête, Limb. krot bête → veel krotte moetn eetn.
2. Gebrande wortel van chicoreie (gebruukt in kaffie)
1. Krotte: Blanknberge, Môoslee, Ostende, Roeseloare, Wervik, Yzegem
1. Krot: Kortryk
2. Krotte: Blanknberge, Ostende

Krut
E joenk en klêen ventje (mêestol nog versterkt me klêenn)
Krut: Yper

Kruttel, kuttel, keutel, knuttel
Klêen, art strountje lik van e keun of e spaansche ratte (oek oltemets van menschn ezeid, voun te zêvern)
Keutel: Kortryk, Roeseloare
Knuttel: Ostende
Kruttel: Yper
Kuttel: Blanknberge

Kruupn, kreupn
Met e masse vôorzetsel gebruukt (van kruupn, uutkruupn, inkruupn, upkruupn, ofkruupn) (AN: afstappen, instappen, opstappen,..., Wacht, 'k gon van me villo kruupn)
Kruupn: Yper, Wervik
Kreupn: Kortryk

Kruuwn
1.(Oun)kruud uutdoen, wieden
2.Te voete geirnoars vangn met e net achter je
1.Kruuwn (oenkruud uutdoen): Môoslee, Roeseloare, Wervik
2.Kruuwn (geirnoars vangn): Blanknberge

Kudul
1.Stovers, melkstampe
2.E stroun(tje)
2. Kudul: Wevelgem

Kuk, Kuik
Moe en versleetn (Mo vint, ik zyn kuk!)
Kuk: Yper

Kullebukkn
Wa ziej nu aan 't kullebukkn?  : AN wat ben jij nu aan het doen (uitsteken)?
Kullebukkn : Yzegem

Kulln
Ploagen
Kulln: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper

Kultn
Klêers (E schyt in ze kultn.)
Kultn: Poperienge, Yper

Kurremul, kerremul
Verpulverd ofvol
Kurremul: Brugge
Kurremul, kerremul: Blanknberge

Kuts, kurs, korses
Koorts
Kuts: Kortryk, Wervik
Kurs: Wervik, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Yper
Korses: Blanknberge
Kors, korsens: Brugge, Perviezje

Kurassiere
Een bazige vrouw

Kuuscheege, kuuskesse, keussienge
Schoonmaakster
Kuuscheege: Yper
Kuuskesse: Môoslee, Roeseloare
Keussienge: Kortryk
Keuskinge: Kortrijk

Kuut, tuut, kuutn 
Dwoazerik 
Kuut: Môoslee, Roeseloare
Kuutn: Yper
Tuut: Môoslee, Yper

Kuuwl
Boelke, vernesteld soepke, "wa ne kuuwl es dad'ier"
Kuuwl: Kortryk

Kwakkel
1. AN Kwartel
2. Dwoazerik 
1. Kwakkel: Môoslee, Yper
1&2. Kwakkel Kortryk

Kweikelen
Babbelen
Kweikelen: Kortryk, Roeseloare

Kweiken
Verroaden, overdroagen, kwoadspreekn, commeern
Kweiken: Kortryk

Kwèste, kwiste
1. Ruze: "ge moe gen kwèste moaken": je moet geen ruzie maken
2. Bederf, vorten, verliezen, "te kwèste goan" bederven, verlôren goane 
1. Kwèste (ruze): Môoslee, Slyps, Wervik, Yper
2. Kwèste (bederf): Yper
2. Kwiste (bederf): Kortryk, Môoslee

Kwelm, kwelmn
Kwelm: Ipstekend groundwoater da moze vormt in ne put
Kwelmn: 't ipsteken (De kwelmn ryzn)
Kwelm: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
Kwelmn: Kortryk, Yper

Kwene (vgl. Engels "queen" = koningin)
1. E zoage van e vrommiens
2. E koe die nie kan kolvn
1. Kwene (zeuremiens): Kortryk, Wervik, Yper
2. Kwene (onvruchtboare koe): Kortryk

Kwik
Beweeglik persôon
Kwik: Blanknberge, Brugge

Kwitzonder, kwitzoendre, kwitzoender
Ik ben benieuwd, ik vraag me af, Kwitzonder ot'n goa kommn, k weet s wonderKwitzonder: Kortryk, Wervik
Kwitzoendre: Môoslee, Roeseloare
Kwitzoender: Blanknberge, Yper
Kwitzwonder: Môoslee, Yzegem

Kwoatoenge (=AN)
Kwoadspreekr
Kwoatoenge: Kortryk, Roeseloare

Kwoawillewerk 
1. Gedoane me slichte intenties
2. 'n Bitje deurebiten om en ambetant wirkske of te krygen - "'t es 5 menuten kwoawillewerk"
1. Kwoawillewerk (slichte intentie): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
2. Kwoawillewerk (deurebiten): Kortryk, Môoslee

Kwylebabbe, kwyllap
1. 't speeksel lopt ut z'n mond 
2. Bavette (slabbetje)
1. Kwylebabbe: Knokke
1. Kwyllap: Yper
2. Kwylebabbe (slabbetje): Brugge, Kortemark, Ostende
2. Kwyllap: Yper
2. bavette: Brugge, Yper

Kwystnbibel
Kwibus
Kwystnbibel: Blanknberge, Brugge

L
Laans, lans
Oude ippervlaktemoate: honderdlands = 886 m2 (streekofankelik)
100 laans = 1 gemet ? 
Laans: Yper
Lans: Kortryk, Môoslee

Laf
Drukkend warme, AN zwoel
Laf: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Lakker
Stiksje plakband, AN pleister
Lakker: Roeseloare

Lampadèir
zelf lik Luster
Ardôoie

Lampettn
Zwoar drinkn

Lankarn
Êen me lank oar
Lankarn: Yper

Lanse
AN Tuinslang
Lanse: Kortryk, Yper

Lapnoame
Bynoame
Lapnoame: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Meetje lap, Peetje lap
Vervangmeter/peter
Meetje lap, peetje lap: : Blanknberge, Môoslee

Lattestoor, Lattestôor, persienne, Rolstôor
Rolluik
Lattestoor: Wervik
Lattestôor: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Persienne: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Wervik, Yper
Rolstôor: Brugge

Lechte
Scharnier
Lechte: Diksmude

Leeg, lege, lêeg, lêge
1. AN lui J'es zo leeg lik nen ond.2. AN laag In 't leeg plafond.1. Leeg (lui): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Leeg (laag): Wervik
2. Lêeg, lêge (laag): Kortryk
2. Lêge (laag): Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper

Leegganger, leegoard
Luierik
Leegganger: Brugge, Poperienge, Yper
Leegoard: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Wervik, Yper

Leenn
1. Scharniern
2. AN lenden
3. Figuurlik: zyn beste doene  - zyn leenn d'ran leggn
1. Leenn (scharniern): Kortryk
2. Leenn (lenden): Blanknberge, Kortryk, Yper
3. Leenn (beste doen): Kortryk, Yper

Leezn
1. Lezen
2. Bidden (e ozevoader leezn)
1 & 2: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Leevn, leevne, aleevn
Lawoai  t makt noh wel veel leevn veu zuk en kljin bjestjeLeevn: Blanknberge, Kortryk, Yper
Leevne: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Aleevn: Wervik

Lekstok, likstok
Lolly
Lekstok: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare

Lere, lêre
Ladder, nen appareil om mee in d'ôogte te klemmn
Lere: Brugge, Wervik
Lêre: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

-letjes
bestoa nie ip zin eign, moa ol te zien welkn voorvoegsle kreegt 'n andre beteeknisse
Overletjes Kortryk                                              AN daarnet, zoëven
Beletjes Kortryk (eutspreekn: Be, doffe e, link in belegen)     AN straks, seffens

Letse
AN Scharnier
Letse: Yper

Lettn
AN:Blijven
Bluuvn ( 'k Gon nie te lange lettn, 'k moetn nog weg.)
Lettn: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper

Letter, lettre, lettere, winnig
AN: luttel. Nie vele in de zin van winnig, weinig. Nie 100% perfect synoniem van weinig, nie gebreukt in de vergelykende vorm, 
lik "weiniger dan"
Ôok gebreukt in de zin van "te kort", te weinig er zit te letter geld in de potLetter, lettre: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Lettere: Wervik
Winnig: Blanknberge, Brugge

Leute
Ost er iet plezant es, AN: plezier (maken). 't Es nie geweten in oeverre da leute in/van andere provincies (voor)komt
Leute: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Woaregem, Yper

Levoard
1.Hoarink
2.Levensgenieter, levendig mens
1.Levoard (vis): Roeseloare
2.Levoard (mens): Roeseloare

Lieksme, liksm, leksm
Litteken
Leksm: Yper
Lieksme: Môoslee, Roeseloare
Liksm: Wervik

Lik
Vele gebruukt tusschenvoegsel zoals het AN precies. '''k Weet'n 't lik nie goed
Lik of liek vô AN lijk is courant in WVL
Lik: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Lisse
Kôorde of leer voe roend de nekke van en bêeste te doen om dermee te gon wandeln
Lisse: Kortryk, Yper

Loajn, loaien
1.Brandn, gloeien, een brandend gevoel geevn in de mond (vb. en loajerke of strave mente, pili-pili)
2.Oaien  (Gow, loajd ekir an die katte.)
3.Greitn, spottn, pestn
4.In en discussie stoken met de bedoelienge d'andre in 't vier te joagen en te doen ipgoan
1.Loaien (brandn): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
2.Loajn (aaien): Yper
3.Loaien (greitn): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
4.Loajen (stoken): Kortryk

Lochtienk, lochtieng
Tuun, groenseltuun
Lochtienk (groenseltuun): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Lochtienk (siertuun): Kortryk
Lochtieng: Yper

Loetn 
Dommen, passieven vint
Loetefoai: Brugge
Loetn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Lokkedisse
1. Salamander
2. Tute, fopspeen (stik linwoad gevuld me zoetighie of opium uit klaprôzen)
1. Lokkedisse (salamander): Môoslee
2. Lokkedisse (tute): Kortryk
2. Lokkedieze (tute): Yper

Lôoi
Lammen, nie actieven vent (broaven lôoi: te broave dat ie nie deugt)
Lôoi: Kortryk
Lôoi: Roare kirul, Ardôoie

Lôge
Zêepsop, meestal gebruikt voe te skeuren, AN: Loog (boasische iplossienge)
Lôge: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yzegem

Louptje
Klêen masschertje (dat allêne de boovnkant van 't oanzichte bedekt)
Louptje: Blanknberge

Lucht (woord)
1.De lucht (in den atmosfere)
2.Lampe
3.Gezicht (Je kreeg jin ip zinne lucht)
Olledrie in Ardôoie

Luchtn (werkwoord)
Olle AN betêkenissen van lucht - luchten
1. Licht laten schijnen "Luchten me e pillelampe"
2. Verdroagen - "'k kan em nie luchtn"
1. Luchtn (licht): Kortryk, Yper
2. Luchtn (verdroagen): Kortryk

Luffer, lufre
Deugniet
Luffer, lufre: Kortryk

Lukke
Beuterkoekstje, nieuwjoarswoafeltje
Lukke: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Perviezje, Roeseloare, Yper

Lussak, luuszak 
1. Nen droevoard, nen stoeterik, iemand die j'er in lust
2. E leegoard
1. Lussak (droevoard): Kortryk, Môoslee, Wervik
1. Luuszak (droevoard): Brugge, Roeseloare, Yper
2. Luszak (leegoard): Wendune

Luuster, leustre
E lamparmature daj ant plafong angt
Luuster: Elverdienge, Môoslee, Yper
Leustre: Kortryk

Lutte
Een vrommins da eur gemakkelik loat doene, persôon zonder initiatief
Lutte: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Luttn
1. Luttn: troage drienken, AN "voortdurend sippen aan een drankje"
2. Luttn: jen lippe loaten angen, vô en klênegie reclameern
1. Luttn (drienken): Kortryk, Wervik
2. Luttn (lippen): Kortryk

Luwe, lude
AN Luid
Oat mêer leevn makt, ton ist luwre of ludre, anders ist stilre of stildre. AN luider
Luwe: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yzegem
Lude: Blanknberge

Luzeplat
Indeliks plat, surtout ezeid van landschappn
Luzeplat: Kortryk, Yper

Luzeveste 
Luierik, e tragen 
Luzeveste: Knokke-Heist

Lystn
Bretelln
Lystn: Yper

M
Maboul
Getikt, zot (van 't Arabisch ol Vrankryk)
Maboul: Blanknberge

Macht
AN Kracht (E kent 't ende van ze macht nie.)
Macht: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper
Mach: Wervik

Mallète
Blikn doze woaruut dan de soldoatn vroeger oatn. AN gamel.
Mallète: Wervik
Gamille: Kortryk

Mamzel
Een meistjie dê 't hoog up êt (van 't Frans "mademoiselle")
Mamzel: Brugge

Mankiern
1. Loatn verby goan, oversloan, ontbreken (Van 't Fransche manquer) "Me goan nie mankiern" , "er mankiert ne man vou te koartn"
2. AN mankeren: er mankeert iets aan, er is iets niet in orde
1. Mankiern (oversloan): Blanknberge, Kortryk
1. Mankeern (oversloan): Kortryk
2. Mankeern (gebrek): Blanknberge, Brugge, Kortryk

Mannemins (meervoud = manneminsken), mannemens (mannemenschn)
Man
Mannemins: Kortryk, Roeseloare
Mannemens: Yper
Mannemies: Wervik

Mannieville, manneville
Trapstang
Mannieville: Kortryk, Yper
Manneville: Kortemark

Manse
Eigenzinnige vrouw (uut het Fransche manche = kluns, onhandig, stom)
Manse: Wervik

Mantepeère, manstepeirde, kloaispeird, sientemoartnskoeke
Klaaskoek, sandwich-achtig gebak in de vorme van en "man te peird", peirden en ventjes da rond de sintekloaisperiode verkocht es.
Mantepeère: Kortryk
Mantepeirde: Poperienge
Manstepeirde: Roeseloare
Kloaispeird: Kortryk
Sientemoartnskoeke: Yper (wel me Sientemoartn)
Sintekloaikoeke: Môoslee

Marbels, mebbers
Knikkers, (Grôte versie, kykt noa Bollekettn) cf. engels:  marbles (knikkers)
Marbels: Blanknberge, Brugge, Knokke, Kortryk, Môoslee, Ôoigem, Roeseloare, Yper
Mebbers (lange ê): Wervik

Marraine
Doopmeter (uut 't Fransche marraine)
Marraine: Blanknberge, Knokke, Wervik, Mêesn, Yper

Martnee
Gesel (outne stok me leerne riemkes); => Frans martinet
Mart(i)nee: Kortryk, Roeseloare

Masscher
Masker
Masscher: Blanknberge

Mastiek
Stoffoasje voun in e vorme te kneedn
Mastiek: Yper

Meegoande
Sympathiek, angenoam
Meegoande: Blanknberge, Kortryk

Mêester
1. Schoolmêester (=AN)
2. Beslissend spel, byvoorbeeld by 't manillen
1 & 2 Mêester: Yper

Mee zyn
Verstoan ('k zyn nie mee: 'k verstoan 't nie)
Mee zyn: Blanknberge, Kortryk

Meirloane, meireloare
Merel
Meirloane: Kortryk, Môoslee, Ardôoie
Meireloare: Yper (meirelman)

Meis
Natte wêe (cf. Blaarmeersen in Gent, Bollemeers in Elverdienge,...)
Meis: Kortryk, Yper

Meisjeklakke
Meisjeszot 
Meisjesklakke: Knokke
Meisje 
Meiseklakke: Westkerke (zied ook noa "nechtebrakke")

Memôrie, memoorje
Geheugen
Ontoed (En is kort va memôrie.)
Memôrie: Kortryk, Yper
Memoorje: Môoslee, Kortemark

Menn
1. Komen - Men ier, Men ne kière, omgekièrde van teure Môoslee

Mente
1. Spekke
2. Medicament of drugs in de vorme van e mente
3. Arten slag, arten stamp (en mente geven ip den bol)
1. Mente (spekke): Kortryk, Roeseloare, Yper
2. Mente (medicament): Yper
3. Mente (slag, stamp): Kortryk

Mesandn, mesan, besandn, besann, missann
Da zoe kunnen kommen van 't Fransche "mésoir" met de negatieve "mé" lik in "mépriser" en "seoir" lik in "s'asseoir" van 't Latyn "sedere", betekent dus letterlik 'der tegn zitten'. in t' Fransch bestoat da woord nie mè, mo wel nog in 't West-Vlams! - Hindern, hinderlik zyn. 't mesan nie: 't gêef nie, 't is nie erg
Mesandn, mesann: Blanknberge, Roeseloare, Brugge
Malsan', mesangn: Brugge
Missann: Yper
Besann: Kortryk, Môoslee, Poperienge, Yper

Mesjang, masjang, marchang
Van 't Fransche marchand
Masjang: Yper
Mesjang: Kortryk
Marchang (uutsproake: marsjang): Blanknberge, Roeseloare
Mersjang: Môoslee

Messing, messieng, messienk, mestienk
Mestôop woarin dat de mest of vette teirt, dikkers verward met smôorôop en loater geëvolueerd noa compostôop ( Smören)
Messing:
Messieng: Kortryk
Messienk: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Mestienk: Wervik

Mestdag
De moandoage achter e grôotn fêestdag (Poaschemestdag, Sienschemestdag)
Mestdag: Kortryk, Môoslee, Yper

Metsenoare, metsnoare, metseloare, metseleire, metser
Metser
Metsenoare: Poperienge, Yper
Metseloare: Yper
Metsnoare: Môoslee, Poperienge, Roeseloare
Metseleire: Kortryk
Metser: Blanknberge, Kortryk

Meulevet, mullevet
Spêeksel
Meulevet: Roeseloare

Meuzel, muzel
Zak vô commischn, sportklêers,...
Meuzel: Poperienge, Yper
Muzel: Frans-Vloandern

Meuzje
1. Mugge
2. Klêne muze
1. Meuzje (mugge): Môoslee, Roeseloare
2. Meuzje (muzetje): Kortryk
3. Meezje (=mug Nl): Ostende, Westkerke

Mezienke, meziele
Waarachtig, moa mins toch
Mezienke: Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Wervik, Yper
Meziele: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee

Midder
Grodder
Midder: Yper

Miengeln, miengelienge
Mengen, mengsel
Miengeln: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Miengln: Ostende, Westkerke

Miereklôot
En hêel klêen bitje, "Et stikt ip gêne miereklôot"
Miereklôot: Kortryk

Mietre, myter
1. Houtworm
2. Wormtjes an je gat (aj jukst'et, vroagn ze: "Ej mietters, te?")
1. Mietre (houtworm): Môoslee
1. Myter: Brugge
2. Mietter (kittelieng): Môoslee, Yper
3. De myter zit erin (AN als je portefeuille leeg is)

Miezeln
Motregenn
Miezeln: Brugge

Mikke
Sôorte angar die oof open is
Mikke: Veurn, Yper

Misse
1. Vergissienge - "'t es en misse"
2. E snelle mokke (ollêne in de vaste construucsje t Is gin misse.)
1. Misse: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper
2. Misse: Yper 

Moalslot, molslot
Hangslot
Moalslot: Brugge, Kortryk, Môoslee
Molslot: Roeseloare, Yper

Moaneschyter
Grôte bromvliege
Moaneschyter: Kortryk, Môoslee

Moarte
Meid, dienstmeisje (ondermeer bij pastoor), oek wel oel lachn gebruukt (Goj ekir e teusje oaln voun myn? Ei, 'k zyn ik je moarte nie, wi!)
Moarte: Kortryk, Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Yper

Mochel
Fluim
Mochel: Blanknberge, Knokke

Moefe
Dik wuuf, ollêne tope me 'dikke' (e dikke moefe)
Moefe: Yper

Moendstik
Mondharmonica
Moendstik: Roeseloare

Mokke
1. Snel meiske, van Ndl. mokkel.
2. Lief (vr.)
Mokke: Blanknberge, Knokke, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Mokkementen 
Tegenstribbeln 
Mokkementen: Knokke

Mol
AN: Bof (ziekte), dikke koake deur ounstekienge
Mol: Blanknberge

Mong
1.West-Vlamsche vorme van Raymond of Edmond
2.Olgemêen verwytwôord, surtout deur de jeugd gebruukt
1. Mong (Raymond): Yper
2. Mong (verwytwôord): Koanegem, Yper 
3. Mong (Edmond): Ostende

Monter
zie Arloozje

Môosschn, môosscher
1. Morsen Kikt ook bie brieln
2. Prutsen, bricoleren. 
3. Dom doen
1. Môosschn  (morsen): Blanknberge, Brugge, Roeseloare
1. Môosken, môossen  (morsen): Kortryk
2. Môosken, môossen (prutsen): Kortryk
1. Môosker (morser): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Slyps
1. Môoscher (morser): Blanknberge
1. Môoschre (morser): Roeseloare
2. Môoscher (prutser): Yper
2. Môosker (prutser): Kortryk
2. Moosjker (prutser): Wervik
3. Môosschn (dom doen): Brugge

Mote
Kunstmoatign heuvel woarip dat er vroeger e kastêel, boerhof of e wiendmeuln stoend

Moze, moozje, môze, more
Modder, slik/sliek van AN slijk, zie ook Oor
Moze: Kortryk, Roeseloare
Moozje: Wervik
Môze: Poperienge, Yper
More: Kortryk, Roeseloare

Môzesteker
Stekelbaars
Môzesteker: Yper

Môortellamdroenke
Straf droenke
Môortellamdroenke: Kortryk

Mule, meule, Mulle 
1. Muil, mond (plat)
2. Zat
1. Mule (muil): Blanknberge, Brugge, Roeseloare
1. Meule (muil): Kortryk
2. Mule (zat): Blanknberge, Brugge, Roeseloare
2. Mulle (zat): Kortryk

Muletrekkr, smoeltrekkr, zeuremule
Sorte zure snoep (drop met zuurzoete butenloage)
Muletrekkr: Brugge, Yper
Smoeltrekkr: Kortryk
Zeuremule: Blanknberge

Mulferen, mulfroare
Vele eten, entwie die vele it.
Mulferen, mulfroare: Môoslee

Mute
1. Vogelkooi (ôok symbolisch vôor goal)
1. Mute (kooi): Môoslee, Roeseloare
1. Meute (kooi): Kortryk

Muukn, mukkn
Koppig zyn, niks willn zeggn
Muukn: Môoslee, Poperienge, Roeseloare
Mukkn: Kortryk

Muutn, meutn
Oar verliezn
Muutn: Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Yper
Meutn: Kortryk

Muzepietje
Kléen vintje
Muzepietje: Knokke

Muzestrount, meuzestrontjes
Chocoladehagelslag
Muzestrount: Brugge, Môoslee, Yper
Meuzestrontjes: Kortryk

Muzevol
Muizenval

N
Naffel, naffle, bukepit(je) 
Noavel (naffelpitje)
Naffel: Blanknberge, Wervik
Naffle: Kortryk, Roeseloare
Bukepit(je): Slyps, Yper

Nafte
Benzine, loodvrij 98
Nafte: Kortryk, Yper

Ndoetndoet, Jatendoet, netnoet, jatndoet
niet waar
Ndoetndoet: Wervik
Jatendoet: Zilleghem
Netnoet: Yper
Jatndoet: Ardôoie

Ne
tussenwerpsel (Ne, wie dam doar en!)
Ne: Yper, Tielt

Nechtebrakke
Jongen
Nechtebrakkn en meiseklakkn =jongens en meisjes (Nl): Westkerke

Nêe
Nêe, moa kan oak vervoegd weirdn (lik joak, jakkedoe, ...). Kikt ôok noa Vervoegienge van ja, nêe en ols.
Nink (ninik), nêij (ninie), nêeg/nês, nêew, nins: Kortryk, Wervik

Negerinnetette, negertette
Melocake
Negerinnetette: Brugge, Kortryk, Veurne
Negertette: Yper

Nennik, nennie, nieuw, nens
Ik niet, hij niet, wij niet, zij niet. "Zie j'ol ip? Nennik." "Zyn ze tus? Nens, ze zyn weg."
Nennik, nennie, nieuw (wij = wulder), nens Kortryk

Nès, nes
Vochtig, nie te droge, vb en nesse stute
Nès: Kortryk
Nes: Roeseloare, Wervik, Yper

Nete, netekop, netebuk
Iemand die nedig reageert of stikt, nedigoard, AN nijdig
Nete, netekop, netebuk: Kortryk

Netepit, netepiet
deugniet: Kortryk

Netzak
Zak in stoffe vo commisjes in te doen
Netzak: Blanknberge

Neute
Note
Neute: Blanknberge, Ostende

Nievers, nieverst, nieverans, nowwers
AN:nergens
Nowwers (meugliks van't Iengelse nowhere)
Nievers, nieverst: Kortryk
Nievers, nieverst, nieverans: Blanknberge, Brugge
Niewers: Môoslee
Nowwers: De Panne, Poperienge, Yper

Nieweird
Nietsnut in de mêest negatieve zin, iemand die niets weird es en saboteert
Nieweird: Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper

Nittel, nittle, neet'l, tingel
Brandnetel
Nittle, ww. genitteld: Roeseloare
Nittel: Wervik, Yper
Tingel: Blanknberge, Brugge
Neet'l: Kortryk

Noalde
Naald

Noare
Dicht
Noare: Yper

Noaste
Volgende (vgl. Eng. next)
Noaste: Yper

Noazn
Dichterbie kommn, noadren
Noazn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Nôordvienke
E sôorte vienke die olhier komt in de wienter (Fringilla montifringilla, AN Keep)
Nôordvienke: Yper

Notevaschoa
Kruut, vele gebruukt voen in patatteperee te doen (AN Muskaatnoot)
Notevaschoa: Yper
Notevanskoa: Môoslee

Nunnebille, laar 
Zachte sponsachtige snoep, meestal in roze en wit
Nunnebille: Blanknberge, Brugge, Roeseloare
Nunnebille: Môoslee (mo bie oes es da de snoep dazze elders negerinnetetten of nunnescheten noemn)

Nunnekesnest
Zootje, boeltje
Nunnekesnest: Kortryk, Wervik

Nunneschete
Een sneukelienge uut ipgeklopt eiwit, meringue
Nunneschete: Kortryk, Perviezje, Wervik, Yper

O
Oakelgat
Iets da slicht gedoan es en gevoarlik --> Kykt noa Akkelgat

Oalkartêel, oalkarre
AN Mestkar (vloeiboare mest)
Oalkartêel: Môoslee, Yper
Oalkarre: Kortryk, Môoslee

Oande
1. AN haan, mannelikke veugel
2. AN eend
1. Oande: Kortryk
2. Oande (eende): Frans-Vloandern

Oandinne
Wuvetje van en eende
Oandinne: Yper

Oanespeel
Hanegevecht
Oanespeel: Môoslee
Oanespel: Kortryk

Oap
1. Gierigoard, vrek
2. Deugniet
1. Oap (bendig): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
2. Oap (deugniet): Yper

Oapemutse
Mutse woamei dat ollêne jen aanzichte blôot zit
Oapemutse: Yper

Oardig
1.Roare. Nen oardigen of 'n oardigoard: roare, ongeweune keirel
2.Misselik. "'k voelen da 'k goan oardig kommn"
1. Oardig (roar): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
2. Oardig (misselik): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper

Oazepaté, potieng
Brôodpudding
Oazepaté: Wervik
Potieng: Oarelbeke, Yper, Kortryk

Oazoart
Onverwachte meevaller, van 't Fransche hazard
Oazoart: Brugge, Kortryk, Roeseloare

Oe, oa, o, a
Als, indien (wordt vervoegd) - Kikt ôok noa Wikipedia:Vervoegienge van ja, nêe en ols
Blanknberge: ak(ik) (1e p.ev.), aje(gie) (2e p. ev.), attie, att'n (3e p.ev.m.), asse(zie) (3e p.ev.v.), amme(wiender) (1e p. mv.), aje(giender) (2e p. mv.), anze(zynder) (3e p. mv.)
Brugge:ok(ik) (1e p.ev.), oj(gie) (2e p. ev.), ottie, ott'n (3e p.ev.m.), osse(zie) (3e p.ev.v.), omme(wyder) (1e p. mv.), oje(gyder) (2e p. mv.), onze(zyder) (3e p. mv.)
Kortryk1: akke (1e p.ev.), ajegie (2e p.ev.), attie (3e p.ev.m.), assesie (3e p.ev.v.), amme wider (1e p.mv.), aje gider (2e p.mv.), asse zider (3e p.mv.)
Kortryk2: oake (1e p.ev.), oaje(gie) (2e p.ev.), oatie (3e p.ev.m.), oasze (3e p.ev.v.), oame wider (1e p.mv.), oaje gider (2e p.mv.), oanze zider (3e p.mv.)
Môoslee: oek(ik) (1e p.ev.), oej(gie) (2e p. ev.), oetie, oet'n (3e p.ev.m.), oesse(zie) (3e p.ev.v.), oeme(wydre) (1e p. mv.), oeje(gydre) (2e p. mv.), oesse(zydre) (3e p. mv.)
Roeseloare: ok(ik) (1e p. ev.), ojjegie (2e p. ev.), otne (3e p. ev. m.), osse(zie) (3e p. ev. v.), omme(wider) (1e p. mv.), ojje(gider) (2e p. mv.), oenze(zider) (3e p. mv.)
Wervik: oeke (1e p.ev.), oejegie (2e p.ev.), oetie (3e p.ev.m.), oeze zie (3e p.ev.v.), oeme wider (1e p.mv.), oeje gider (2e p.mv.), oeze zider (3e p.mv.)
Yper: akke (1e p.ev.), aje (2e p.ev.), atn, asse, at (3e p.ev.), amme (1e p.mv.), aje gieder, lender(s) (2e p.mv.), anze (3e p.mv.)
Poperienge: angk (1e p.ev.), aj(e) (2e p.ev.), atn, asse, at (3e p.ev.), am (wider) (1e p.mv.), aj (gider), (2e p.mv.), anze (zider)(3e p.mv.)

Oederskejoenkeid, oederskejoengedochtre, oudn jounkeid, oude jounge dochter
Vrijgezel (van wat oudere leeftijd al)
 Ouderskejoenkeid: Môoslee
 Ouderskejoengedochtre: Kortryk, Môoslee
 Oude jounge dochter: Blanknberge, Yper
 Oudn jounkeid: Yper

Oekommetut
Willekeurig, Ongepland (hoe komt het uit) 
Oekommetut Kortryk "oftewel maktje en afsproake, oftewel goje azwo oekommetut. mo ton moeje ottemets lange wachten, é."

 Oerejoagerke
 Vlinderdas
 Oerejoagerke Kortryk
 Oerejagertje Adinkerke

Oetjepoepeloere, oetjepeloere, popeloere
Verskrikkelik droenke
Kik ôok ne kêe noar kanaar
Oetjepoepeloere: Yzegem
Oetjepeloere: Kortryk
Popeloere: Kortryk

Of
AN Als (J'is zo grôot of ik)
Of (als): Blanknberge, Roeseloare, Yper

Ofgang, ofgank, ofloop, oflôop, de schyte
Diarree
De skyterie: Lauwe
De schyte: Yper
Ofgang: Kortryk
Ofgank: Môoslee, Roeseloare
Ofloop: Blanknberge, Brugge, Yper
Oflôop: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Ofkortn
1. Werebetoaln van e lênienge ( 'k Moetn men uus ofkortn.)
2. Inkorten van en planke zôda ze reize komt me d'andre
1. Ofkortn (ofbetoaln): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
2. Ofkortn (ofzaogn planke): Kortryk

Ofrêen
Sloagn geevn Môoslee

Oftewel
Ofwel

Okkoazje
1. Tweedehands (bv. e nieuw okkoazje)
2. Keure ( 'k En d'okkoazje at voen in 't buutnland vors te lêern.)
1&2: Okkoazje: Blanknberge, Yper
1&2: Okkoazie: Kortryk

Ol
Ol, hol, gat (wie 't jèst riekt es zin olleke da piept),   (an zin ol skarten)
Ol: Kortryk

Olgeliek, oolgeliek
Kikt noa algeliek

Ôlikoard
Slimmerik of dommerik
Ôlikoard: Kortryk, Roeseloare

Ollichte
In 't korte, bikan, verre
Ollichte: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Olsan, osan, oolsan, alsan, 
Oltyd
Osan: Wervik, Yper
Olsan, Oltid: Kortryk, Môoslee
Alsan: Blanknberge
Oolsan: Roeseloare
Asan: Oostende

Ommekloaien
Ommekanteln
Ommekloaien: Blanknberge, Roeseloare

Ommeryen
1. Ploegen
2. Rondryen
1. Ommerien (ploegen): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
2. Ommerien (rondyen): Yper (?)

Ommetoer
Omweg
Ommetoer: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper

Ommettekêe, oolmennekêe, almeteki, olmeddekêe, ommekêe
Plotselieng
Ommekêe: Kortryk, Yper
Ommettekêe: Kortryk, Môoslee, Wervik
Oolmennekêe: Roeseloare
Olmennekêe: Kortryk
Ommennekjee: Kortryk, Yzegem
Almeteki: Blanknberge
Olmeddekêe: Yper

Omtrent
Round, AN Ongeveer
Omtrent: Brugge

Ondergène
Lange thermische onderbroek da ze in tyde droegn 
Ondergène: Iengelmunster, Yzegem

Onpetjuistig
Hobbelig, oneffen (voornoamelik in de weg).
Onpetjuistig: ollêne in Anzegem ?

Oor, ore, oorzop, orezop
Vloeiboare modder, slikwoater, kikt noa Mooze
Oor, oorzop: Kortryk, Môoslee, Wevelgem
Ore, orezop: Roeseloare

Oparleur
Ne luudsprekre, van 't Fransche hautparleur
Oparleur: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Yzegem

Ôrebêeste, ôrebyter, tênebyter
AN Oorwurm --> Kykt noa vorke Vorke

Ôrebyter
AN Oorwurm --> Kykt no vorke Vorke

Orkn, ortn, urtn
Aandachtig luisteren (vgl. leustern: gewoon luisteren)
Ortn: Kuurne, Môoslee, Oarelbeke, Roeseloare, Yper
Orkn, ortn: Kortryk, Wervik
Urtn: Blanknberge

Ossebilk
? oe moej da vertoaln? "Den dien zit in den ossebilk": je goat an gen lief nie mêe geroakn.
Ossebilk: Brugge

Ostens ratje
Guinees biggetje
Ostens ratje: Brugge

Otemets
Zie Altemets

Oude
Leeftyd
Oude: Blanknberge, Roeseloare, Yper

Ounchance
't Teegngestelde van chance
Ounchance: Blanknberge, Roeseloare, Yper

Overans
om beurten, (vgl. overhands)
Overans: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Overende, top over klôotn
Overôop, rommelig: " 't ligt doar ollemoale overende", zochtere vorme van Eirekedeire
Overende: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Top over klôotn: Kortryk, Môoslee, Yper
Top over koente: Môoslee

Oversteek
Dak die overangt, AN oversteek
Oversteek: Wervik, Yper

Overtyd
1. Onlangs: 'k e em overtyd nog gezien: 'k heb hem onlangs gezien
2. 'n Hêel ende geleedn: 'k ei em overtyd (moanden geleedn) gezien
3. Over tyd: te loate. 'k wos overtyd en de tring wos weg. Z'es twee weekn overtyd (voo de bevollienge).
1. Overtyd (onlangs): Môoslee
2. Overtyd (lange geleedn): Kortryk, Roeseloare
3. Overtyd (te loate): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Ow
Waddaje zegt vor 'n trekperd to doen stoppn (glik Willem Vermandere z'n "Blanche en zyn peird"
Ow Brugge,Yper

P
Pachtn
AN Huren
Pachtn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Pakkn (AN)
1. Lik AN pakken, inclusief nemen, betroapen, emballeren, schokken,  ...
2. Iets regelmoatig slikken "Dienen coureur pakt dopienge" "Je pakt medikamenten tegen de kuts"
3. Diefstol plegen, stelen "t' Eit iemand mynen vélo gepakt"
2. Pakkn (slikken): Kortryk, Wervik, Ostende
3. Pakkn (diefstol): Kortryk, Wervik

Palto
Mantel
Palto: Blanknberge, Brugge

Palufn
Strêeln
Palufn: Brugge

Pandre, panter, panger, pangel
'n Mande me ên grôte ôre, mêestol in riet of raffia
Pandre: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Panter: Wervik
Panger: Ostende
Pangel: Ostende

Pannekoeke, pallulle, pollette
Pannekoeke
Pallulle: Môoslee, Wervik
Pollette: Poperienge
Pannekoeke: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Ostende

Paraplusowse
Sause me beuter, bloeme, azyl, zop va suukerbôon, voe by gebroan vlêes t'eetn
Paraplusowse: Yper

Pardak
Afdak, luifel
Pardak:

Parlasanten
Treuzelen, paloaveren, van het Spaanse Para los santos West-Vlaams Etymologisch Woordenboek, Debrabandere F, Amstel Uitgevers, 2003 
Parlasantn: Kortryk, Roeseloare
Parlesantn: Môoslee

Parlé
Geklap, mêestol in negatievn zin
Parlé: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik

Paroadeschyter
Etwien me vele gestn, die peist dat 'n 't is en da geirn toogt oek
Paroadeschyter: Yper

Parring
Dooppeter (uut 't Fransche parrain)
Parring: Wervik, Yper
Parreng: Mêesn
Parrain: Kortryk

Passensje, passjensje, passensie
Geduld (van 't Fransche "patience")
Passensje: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Passensie: Yzegem
Passjensje: Blanknberge
Passjense: Ostende, Wervik

Passirde, passeerde
Verleden (Passirde weke ek etwot teegnekomn, wi!)
Passirde: Kortryk, Yper
Passeerde: Môoslee

Patattesmeus
Aardappelpuree
Patattesmeus: Poperienge, Veurn

Peirdepiet
Iemand da ne stol me koersepeirden eit (en geweunlik geld ôok)
Peirdepiet: Kortryk

Peirdoge, peirdôge
Spiegelei
Peirdoge: Blanknberge, Brugge, Yper
Peirdôge: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Peiretjesspel
AN Mens erger je niet
Peiretjesspel: Yper
Peirtjesspel: Kortryk

Pekkedoenkre
AN pikdonker
Pekkedoenkre: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Pekkedoenker: Blanknberge, Ostende, Yper

Pekkel
1. Bikkels
2. Ann (da wos up me pekkels wi, ollêne in mv.)
3. Vo je villo up rechte te zettn (mêestol enk.)
4. Voetn, pôotn (Je lopt ip z'n blôte pekkels)
5. Andn, der me je pekkels vanbluuvn
1. Pekkels (bikkels): Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Slyps, Wervik, Yper
2. Pekkels (ann): Kortryk, Wervik, Yper
3. Pekkel (villo): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Ostende, Roeseloare, Wervik, Veurn, Yper 
4. Pekkels (voetn): Blanknberge, Ostende
5. Pekkels (andn): Kortryk

Pekkeln
AN Bikkelen (spel)
Pekkeln: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Ostende, Roeseloare, Yper

Pekkezwort, pekkezwart, schoezwort, koavezwort
Pikzwart
Koavezwort: Kortryk, Zunnebeke
Pekkezwart: Blanknberge, Kortryk, Ostende
Pekkezwort: Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Schoezwort: Yper

Pekkn
1. AN Pikken, prikken. "De veugel pekt"
2. Bluuvn plakkn, Bluuvn hangn (ip café) "'t is e pekker"
Pekkn: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare

Pelder, pelders
Petat in de schelle/pele gekokt, petattn vô in de schelle te koken (klêen kaliber)
Pelders: Kortryk

Pennepesse, pennepisse, zoetekoeke, krunekoeke, krudekoeke, peindepiensje, krutekoeke
Honingkoek, zoetekoeke (pennepisse: van 't Fransche pain d'épices)
Pennepesse: Kortryk
Pennepisse: Kuurne, Oarelbeke, Yper , Kortryk
Krunekoeke: Yper
Krudekoeke: Yper, Poperienge
Krutekoeke: Woatou
Peindepiensje: Wervik
Zoetekoeke: Môoslee

Pènsejoagen, pènsejoager (AN?)
Joagen zonder vergunnienge, stropen.
Pènsejoagen, pènsejoager: Kortryk, Môoslee

Perchène, persienne
Rolluik, synoniem van 'lattestôor', --> kikt noa Lattestoor, vant 't Fransche "persienne"

Perces, preces
AN Bekeuring
Perces: Môoslee
Preces: Yper

Perchoenkelen
Rond de kerk gaan om aflaten te verdienen op Allerzielen
Perchoenkelen: 

Perluut, perleut
1. Nen onnozelen tuut, oenbenullig persôon, klêen (letterlik of figuurlik) persôontje. Oek kiendertoale voe mannelik geslachtsdêel
2. Verdwoasd (na een klap op het hoofd)
3. Pietje
1. Perluut (klênen): Môoslee, Roeseloare, Yper
1. Perleut (klênen): Kortryk, Wervik
1. Perlut Kortryk
2. Perleut (verdwoasd): 
3. Perluut (pietje): Yper
3. Perlut (pietje): Kortrijk

Pernukkel, fernukkel, panukkel, panuttel
Uutzonderlik klêen ventje, joengetje
Fernukkel: Poperienge, Yper
Pernukkel: Blanknberge, Brugge, Kortryk
Panukkel: Ostende
Panuttel: Ostende

Perse
Lange stok, stoake (van 't Frans perche)
Perse: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare

Perselle, persyn, persil
Peterselie
Perselle: Blanknberge, Brugge
Persil: Kortryk, Wervik
Persyn: Môoslee, Roeseloare, Yper

Persienne
Rolstoars
plaffeture
Persienne: Brugge

Pertank, pertang, pertanks
Nochtans, van 't Fransche pourtant
Pertank: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Pertang: Blanknberge, Brugge, Yper
Pertangs: Brugge

Pertil
1. Pertil(s) = AN bretel(len)
2. Pertil symbolisch "hij heeft het aan zijn been" - "j'eit an zynen pertil (rekk'r)"
1. Pertil (bretel): Kortryk
2. Pertil (symbolisch): Kortryk

Perxempel
Byvôorbild (van 't fransche 'par exemple')
Perxempel: Wervik

Pe(r)tchikkelen
Pekkelen, kinderspel met metalen beenkootjes, --> kikt noa Pekkels

Petatte, petat
1. Petatte = AN aardappel
2. Petat = slag (jeddem 'n petat gegeevn)
1. Petatte: Brugge
2. Petat: Brugge, Kortryk

Petchikkelen
Strompelen, moeizoam lôpen over moeilik terrin 
Petchikkelen: Kortryk

Petchikken, petchikke petchakke lôopn
Manken, moeilik wandelen
Petchikken: Kortryk
Petchikke petchakke lôopn: Môoslee

Petretntrekker
 Fotograaf, flitspaal

Pezewevre
 Onnozeloare: Erdrieke
 Muggezifter: Kortryk

Pianewys, pioanewys, pioanewyze
 Up 't gemak, stilletjesan, druppelsgewyze, troage, automatisch
Pioanewys: Blanknberge, Roeseloare
Pioanewyze:

Piekezot
 (letterlik) de zot van pieken in koarten (figeurlik) een zotje, een clown
Piekezot: Brugge
Pikkezot: Kortryk
Piekezot joagn: (koartspel) Kortryk

Piel, pile
Batterij
Piel: Yper
Pile: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Ostende, Roeseloare, Wervik 

Piellampe, piellucht, pilelucht
Zaklantaarn
Piellampe: Brugge, Ostende, Roeseloare, Yper Kortryk
Piellucht: Môoslee, Yper
Pilelucht: Kortryk, Wervik

Piempaljoentje, piempampoentje, emelbêestje, liev-eersbeestje, piepauw, piempajoentje 
Lieveheersbeestje (van 't Fransche "papillon": vlinder)
Piempaljoentje: Ostende
Piempajoentje: Koksyde, Veurn
Piempampoentje: Blanknberge, Yper
Emelbêestje: Kortryk, Môoslee, Wervik
Piepauw: Yper

Pienol
Penalty (glik in 't voetbol)
 Pienol Brugge

Piepedol
Spitsmuzeke
Piepedol: Brugge, Oelem
Taupe: Môoslee, Yper

Pieper, piepre, pieptje, puuptje
Zoen
Pieper: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
Piepre: Môoslee, Roeseloare
Pieptje: Môoslee
Puuptje: Yper

Piepern
Kussen, zoenen
Piepern: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Pierewoai  (van 't frans Pirouette) 
Pierewoai es êen die nie weet wa dat ie wilt en droait noa de wind
Pierewoai: Kortryk

Piesluchtje
'n vrê flauw luchtje
Piesluchtje: Brugge

Piet
Chance (pietzak: enen die vele chance et)
Piet(zak): Brugge, Ostende, Yper

Pietje
Ezeid teegn e duts (E mo pietje toch, wuk doej gie nu?)
Pietje: Yper, Kortryk

Piteleir
AN Pandjesjas, jacquet
Piteleir: Kortryk, Yper

Pietje Fernien, Pietje Fernin, Pietje Stek, Pietje Pek, Pietje Venieng
Deugniet
Pietje Fernien: Môoslee, Yzegem
Pietje Fernin: Kortryk
Pietje Pek: Môoslee, Wervik, Yper
Pietje Stek: Yzegem
Pietje Venieng: Knokke

Pietjekuntje
AN Winterkoninkje
Pietjekuntje: Yper

Pietje van Proatelgem
Êen die vele te vertelln et, moa 't is ni osan juuste
Pietje van Proatelgem: Poperienge

Piewante, pywante
Wante, den duum zit vrie, d'aar viengers zitn tope. Doavan ofgeleid: koakslag (DB). Fr.Debrabandere: Pijwante: Vroegnieuwnederlands (1500-1700): pyewanten. Samenstelling van pij grove wollen stof en wante want.
Piewante: Môoslee, Wervik, Yper

Piken, pieken
Prikken, zêer doene, stekken "'t piekt en bitje = 't stekt en bitje"
Origineel van pyck, nu AN pieken, uutsproake streekofankelik lik de mijn, zijn klank
Ofgeleiden: piekens troef, veugelpik, piekevent (ierondre), piektjes, piekure, 
Piken (i/e lik in myn/zyn): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper, Ostende
Pieken: 

Pintn
Versieren (cfr. Frans Debrabandere: < Mnl. "poenten, pointen" < 't Fransche "pointe" punt < 't Latyn "pungere" stekkn)
Pintn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Pintoane, pèntaar
AN parelhoen (vgl. Fr. pintade)
Pentaar: Yper
Pintoane: Kortryk, Wervik
pèntaar: Kortrijk

Pintinge
Versieringe
Pintinge: Roeseloare, Kortryk

Piro
Etwadde da styf straf is ('t is stravve piro) 
Piro: Roeseloare

Pispoater
Nen azynpisser, vizen (nie welgezinde) vent
Pispoater: Kortryk

Pisseblomme
AN PaardeBloem
Pisseblomme: Brugge, Kortryk

Plaffeture, blaffeteure
1. Veisterluuk
2. Symbolisch: (grôten, brutoalen) bek, woafel:  oud jen plaffeture - zyn plaffeture opentrekkn
1. Plaffeture (veisterluuk): Kortryk, Wervik
1. Blaffeteure (veisterluuk): Blanknberge, Brugge, Ostende
2. Plaffeture (grôten bek): Kortryk

Plak, ploate
Nummerploate van nen oto
Plak: Blanknberge, Kortryk, Ostende, Roeseloare, Wervik
Ploate: Yper

Plakker
1. Stukadoor
2. Iemand die overol bluuft angen
3. Dans die dicht byêen gedanst wird (ne slow, tiggeldans of buuksleepr))
1. Plakker (stukadoor): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
2. Plakker (angen): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
3. Plakker (slow): Kortryk

Plakkevort, plukkevort
1. Styf vort
2. Versleetn (tot ip den droad)
1. Plakkevort (styf vort): Yper
1. Plukkevort (styf vort): Kortryk, Ostende, Roeseloare, Yper
2. Plukkevort (versleetn): Kortryk, Roeseloare

Plakwoaier
AN vlieger, wordt opgelaten door kinderen bij (ferme) wind, met de wind mee, aan een dun maar stevig touw
Plakwoajre: Kortryk
Droake: Roeseloare

Plakzantje, plakzientje, plakker
Zelfkleevr, sticker 
Plakzientje (zelfklever): Kortryk, 
Plakker (zelfklever): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Plangkier, plankier, plankis, trottoir, dam
Stoep
Dam: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
Plankier: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Ôoigem
Plankis: 
Trottoir: Kortryk
Voorland: Ostende

Plastroeng, plastrong
Das, stropdas, plastrond, cravat (Van 't Fransche plastron)
Plastroeng: Kortryk
Plastrong: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Ostende

Pleite
1. Kletsekop (koalkop) lik in Ei je die pleite geziene?
2. Kop, bovekant van 't ôofd, donder: lik in J'eit ip zyn pleite g'ed
1.Pleite (kletsekop): Kortryk, Wervik
2.Pleite (kop): Kortryk, Môoslee, Wervik

Plekke
1. Ploatse (lik AN plek)
2. Vlekke 
1. Plekke (ploatse): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper, Ostende
2. Plekke (vlek): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper, Ostende

Pleute
Deugniet
Pleute: Môoslee

Ploate
Pladijs
Ploate: Brugge

Ploempnde
Stief (bikan ollêne gebruukt in vaste uutdrukkienge ploempnde vul)
Ploempnde: Yper

Plong
Zekerienge (elektriek: de plong is gesproengn) (Van 't Frans plomb lood: vroeger woarn de droadjes van lood)
Plong: Blanknberge, Roeseloare, Kortryk

Poane
in oud vlaams "ne broek in Mollevel', komt van het Franse woord 'peau', zacht vel
Fluweel, ribfluweel "en poane broek"
Poane: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Poan broeksje
Sôorte bloeme
Poan broeksje: Yper

Poater
1. Poater (ne religieus)
2. Trappistnbier
3. Slichtn chauffeur
4. Zwarte beze, cassis
1. Poater (religieus):Knooke, Kortryk, Wervik, Yper, Ostende
2. Poater (trappist): Knokke, Kortryk, Wervik, Yper
3. Poater (chauffeur): Yper
4. Poater (cassis): Kortryk, Wervik, Yper
Poatre (vo 1, 2, 4): Môoslee

Pochette, poechette
Pennezak
Poechette: Heist
Pochette: Kortryk

Poepeschete 
E lief, e keppe 
Poepeschete: Knokke

Poepgoai
Roare vint
Poepgoai: Kortryk, Môoslee, Yper

Poepzat
Vrê droenke
Poepzat: Brugge

Poeredroge, poerdrôge
Stief droge
Poeredroge: Yper, Wervik
Poerdrôge: Kortryk, Môoslee

Poern
AN bewegen, praten (E doste nie mi poern.)
Poern: Veurne, Yper (?, ollêne roern, peis ke)

Poervister, fiester
Sterrereegn (vierwerk) "ne poervister in zyn gat steekn"
Poervister: Kortryk
Fiester: Môoslee, Roeseloare

Poessuker, poesukre, potsuker
1. Kandijsuiker, brune suker
2. Blomsuker, poedersuiker
1. Poessuker (kandijsuker): Kortryk
1. Poesukre (kandijsuker): Roeseloare, Yzegem
1. Potsuker (van dienn lichtbruunn): Yper
1. Poersuker (lichtbruine): Môoslee
1. Poe-sjuker (kandij): Wervik
2. Poe-sjuker (blomsuker): Wervik

Poester
Koewachter
Poester: Kortryk, Môoslee

Point-mort, pommor
Neutroal, nie in versnellienge (van oto).  Van het Fransche point mort.
Point-mort: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare
Pommor: Wervik

Pokezop
Styf vuul woater
Pokezop: Blanknberge

Pompiers
Brandweer 
Pompiers: Brugge, Kortryk, Môoslee, Ostende, Yper, Wervik

Portefeuille/Portemonnee
Geldbeugel
In Wervik, Kortryk wordt er een onderscheid gemaakt tussen de twee, portefeuille is van de man terwijl de portemonnee hetzelfde is voor de vrouw

Porteklee
sleutelhanger
Porteklee: Môoslee, Yper, Wervik, [[Kortryk]

Porteplume
pen, vulpen
Portplume: Wervik 
Porteplum: Kortryk 

Post
1. Zender, kanaal
2. Interessante functie of job, van positie - "schôonn post"
3. "Ne post pakken" - zwoar vollen of mislukkn
1. Post (zender): Kortryk, Môoslee, Yper, Wervik
2. Post (job): Kortryk
3. Post (volln): Kortryk, Môoslee

Potink, potieng, poddink
1.Pudding
2.Broodpudding
1. Potink (pudding): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
2. Potieng (broodpudding): Yper, Wervik
2. Pottink (broodpudding): Roeseloare
2. Poddink (broodpudding): Blanknberge
2. Brôpotting :Kortrijk

Potje lap, pôotje leggen
Voetje haken
Potje lap: Yper, Kortryk
Pôotje leggen: Kortryk

Potstamper, pottestampre
Nen voetboller die ter niet van terechtebringt
Meugeliks in/van andre dialecten (Cfr DDT in FC de kampioenen)
Potstamper: Kortryk, Roeseloare
Pottestampre: Môoslee, Yper

Potter
Nen homo

Pree
Wedde
Pree: Blanknberge, Kortryk

Prente
Snelle mokke, schôon misje
Prente: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Presse
AN Pers
Presse: Yper

Pressn
AN Persen van 't Fransche presser
Pressn: Kortryk, Ostende, Yper

Presseern
AN Haasten
Presseern: Blanknberge, Kortryk, Yper

Pret, prèt, pareie, poreie, paret, poret
1. Prei
2. Pretentie, "jeit veel prèt an zijn gat" + prètvint, prètêere, prètmadam
1. Prèt (prei): Kortryk, Roeseloare, Wervik
1  Pret: Môoslee (echt zoender aksent! uutgesproken lik 't AN "pret = plezier"), Ostende
1. Pareie, poreie (prei): Blanknberge, Brugge
1. Paret (prei): Yper
1. Poret (prei): Wervik, Yper
2. Prèt (pretentie): Kortryk
2. Pretêre: Môoslee

Pretènsie, pretensche, pretènsje
Pretentie (AN moa om de finale -tie schrifwize per streke te checken) 
Pretènsie: Kortryk
Pretensche: Yper
Pretènsje: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Ostende

Preus
1. Trots - "j'es preus ip zyn doenienge"
2. IJdel - "'n preus model"
1. Preus (trots): Kortryk, Môoslee, Ostende, Roeseloare, Wervik, Yper 
2. Preus (ijdel): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Preussloagn
Aanstellerij 
Preussloagn: Gilwe, Kortryk, Roeseloare

Preute
vrouwlik geslachtsorgaan AN vagina
 Preute Kortryk
 Z' eet an eur preute - Z' eet an eure rekkre - Z'eet zitn

Preuve
Bewys, drukproef
Preuve: Kortryk, Roeseloare

Prieze
AN stopcontact
Prieze: Blanknberge, Kortryk, Ostende, Roeseloare, Yper

Proateln
't Goed kunn uutleggn en vele vertelln (nie 't zeste of AN praten (= koutn, babbeln))
Proateln: Yper

Proateloare
Etwien die 't goed kut uutleggn en vele vertelt
Proateloare: Yper

Prochie
Dorp , Parochie
Prochie: Kortryk, Roeseloare, Yper

Prôostn
Erweten uut de schokke oalen
Prôostn: Kortryk, Môoslee

Protvocht (???)
Liquide remspoor dat achterblijft in de onderbroek bij het laten van een scheet. 
Protvocht: Ostende
Koentespiksel: Boavekove
Zopskeete: Kortryk

Prumelekkn, preutelekkn, preutelekker
1. AN: Beffen, lekkn an de preute
2. Preutelekker: schôotoendje
1. Prumelekkn: 
2. Preutelekker (schôotoendje): Kortryk, Wervik, Yper

Prut
Kaffiepoere (surtout at er ol woater deureloopn is)
Prut: Yper

Prutmazette
Fel ipgezet meiske
Prutmazette: Kortryk

Prutzak
Koffiefilter
Prutzak: Yper
Frutzak: Môoslee (van frut, 't dialekt vo chicorei)

Puderek, peuterek, puterek
Eendekroos
Puderek: Yper
Peuderek: Wervik
Peuterek: Kortryk
Puterek: Môoslee

Puf
Lucht van uut je moage die oel je slokderm werekêert, oltemets me leevn AN boertje
Puf: Kortryk, Môoslee, Yper, Ostende (meestol diminutief)

Pulle
1. Flaske, container vô drank en vloeistoffe, thermospulle, melkpulle (boerof, oek wel mekbidong), drienkepulle (koers) --> Variatie ip et AN woord pul da verouderd es. Pulle es nog courant gebruukt
2. Piet (an de pulle trekkn)
1. Pulle: Brugge, Kortryk, Môoslee, Ostende, Roeseloare, Wervik, Yper 
2. Pulle: Yper

Pulln
Vele en zêre drienkn, surtout alcool
Pulln: Yper

Pupegoale, bakwoagen, kortwoagen, kortewoagn
Kruiwoagen
Bakwoagen: Kortryk, Roeseloare
Korrewoagn: Yper
Kortwoagn: Kortryk, Môoslee
Korwoagn: Wervik
Kortewoagn: Blanknberge
Pupegoale: Poperienge
Kortewaagn: Ostende (in feite tusschn oa en aa)

Pupezak, peupezak
Borstzakske ip 'n imde, AN origine: zakje om pupe in te steken
Peupezak: Kortryk
Pupezak: Môoslee, Wevelgem, Yper

Puterek
Kikkerdril
Puterek: Brugge, Roeseloare, Kortryk

Puut, peut
Kikker
Puut: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare, Yper  
Peut: Kortryk, Wervik

Pyk
AN Bouvier (sôort ound)
Pyk: Yper

Pykevint, piekevent, swies
Baljuw met hellebaard in de kerk, swies (van Garde Suisse)
Pikevint: Kortryk
Swies: Kortryk, Môoslee

Pykn 
AN Schoppen (e sôorte va zworte koarte, naasn kloavers)
Pykn: Kortryk, Yper (mv. pykns)
Pykes: Ostende

Pylebout
Perfekt rechte (pyl), in 'n oak, gepast (pylebout rechte, dat es pylebout gepast)
Pylebout: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Q
Queeste
AN Ruzie (queeste mak'n)

R

Rabbeln
Rôoi en voun etwot te doen
Rabbeln: Yper

Ragol(le) Brugge
Te sterke koffie

Rakel, roakle, roakel
Hark mè klêene tanden (tuingereedschap)
Rakel: Mêende
Roakle: Kortryk, Roeseloare

Randyze
Radyze
Randyze: Roeseloare

Rampe
Hellienge (vb de hellienge noa de zêedyk): Frans
Rampe: Blanknberge

Rape, roape
1. Sôorte groensel (AN: raap)
2. Andre benaminge voe joen Arlôozje (horloge)
3. Ip jen roape krygn: der van lankst krygn
4. Hoofd
1. Rape (raap): Yzegem
1. Roape (raap): Kortryk
2. Rape (horloge): Yzegem
2. Roape (horloge): Kortryk
3. Rape (sloagen krygen): 
3. Roape (sloagen krygen): Kortryk
4. Roape (hoofd): Yper

Rattekit, rattekêeste
Doodmoe zyn (J'es rattekit of)
Rattekit: Wervik
Rattekêeste: Kortryk

Rechtet
Sebiet
Rechtet: Yper

Reekan
Ossan reke, non stop
Reekan: Kortryk, Yper

Regiem
Etwot dan menschn doen voun te vermoagern (AN dieet)
Regiem: Yper, Kortryk

Regiemn
Trachtn te vermoagern (AN diëten)
Regiemn: Yper

Regleern
Zorn dat etwot in order komt (Nen ploegboas regleert et werk.) (AN: regelen)
Regleern: Kortryk, Yper

Reize
Op gelyke ôogte
Reize: Kortryk, Roeseloare, Yper

Rekesteker
Ruziemaker
Rekesteker: Môoslee

Rekkewyd
zo verre da mo ku
Rekkewyd: Brugge

Rekknjek, rekkedjekke
1. Sôorte sneukelieng (AN :Drop) 
2. Etwot die uutrekt, lik koassause
1. Rekknjek (sneukelieng): Poperienge
2. Rekkedjekke (rekboar dienk): Yper
1. Rekketrekker (lang snoep, drop):Kortryk

Rendeko'er, (rendekoker), renne, rendel
Schommel --> Kik noa Ballesjiere, schommel

Renong, renoeng
In 't koartspel, koartsôorte wovan daj gin koarte et: " 'k A ne renong in kloavers"
Renong: Môoslee, Oelem, Yper
Renoeng: Kortryk

Rennepeird
AN Hobbelpaard
Rennepeird: Roeseloare

Renotte
Sôorte veugel, AN kneu (vgl. Frans: Linotte mélodieuse)
Renotte: Yper

Rèpstèrte
Vernesteld, in pieken (Joun oar sta rèpstèrte)
Rèpstèrte: ?

Ressor, resôor, resoor
AN een veer van bv. een matras, veermatras = ressormatrassche
Resoor, resôor: Yper
Ressor: Brugge, Roeseloare, Kortryk

Reulink
Deugniet
Reulink: Brugge

Reuve
Korst op een wonde
Reuve: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Reveye
AN Wekker, van 't Fransche reveille
Reveye: Kortryk, Yper

Riberoal
Liberoal
Riberoal: Blanknberge

Riekoordn, riekôordn, schoelientn
Veters (van rijgkoorden)
Riekoordn: Wervik, Yper (stee)
Riekôordn: Blanknberge, Brugge, Kortryk
Riekôordn, Schoelientn: Môoslee, Roeseloare, Yper

Riengeln
Etwien riengeln: etwien bedriegn (vgl. AN ringeloren)
Riengeln: Blanknberge

Riffezeern
AN Weigeren (vgl. Fr. refuser)
Riffezeern: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper

Riftje-raftje, kotjesvook
Uutschot, gemêen volk (van 't Iengelse riff-raff)
Riftje-Raftje: Blanknberge, Brugge, kust, Yper
Kotjesvook: Yper

Rik, rugge
Rug
Rik: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Rugge: Roeseloare

Rille
Latte in hout of metoal
Rille: Roeseloare

Rin, rein, reen
Regenen
Rin, 't rint: Môoslee, Roeseloare, Zunnebeke
Rein, 't reint: Wervik
Reen, 't rint: Yper

Rinneweren, reneweren
Ruïneren
Rinneweren: Roeseloare

Riyong, rayoung
1.Reke in e grôotwoarnuus (fr:rayon)
2.Spêke
1&2. Riyong: Yper
1. Rayoung (reke): Kortryk

Robbeln
Volln me vele leevn (Van 'n trap of uut je bedde robbeln) of vele leevn moakn (Me buuk robbelt!)
Robbeln: Môoslee, Yper

Rolstôor
Rolluik, kyk nô Lattestoor

Rompel, roempel
Rimpel, plooi
Roempel: Yper
Rompel: Blanknberge, Kortryk

Rôoi
Moeite
Rôoi: Yper, Poperienge

Roovn
Eiers van 't nest van e veugel oaln (mêestol van enn)
Roovn: Yper
Rôovn: Kortryk

Rost, roste
1. Roskleurig, hoarkleur
2. Verroest
1. Rost: Blanknberge
1&2. Rost: Yper
1&2. Roste: Kortryk, Roeseloare

Rotse
Sôorte vis (AN ruisvoorn, rietvoorn (Fr.: rotengle))
Rotse: Yper

Rufeln, reufeln
Scharrelen in iets
Reufeln: Kortryk

Rudekokke
--> Kik noa Ballesjiere, schommel

Rulder
Bromvlieg
Rulder: Blanknberge, Ostende

Rulders
Stamppot aardappel met ajuin
Rulders: Môoslee

Rupsme
Rups
Rupsme: Roeseloare

Rut
Reu, mannetjeshond
Rut: Môoslee, Wervik, Yper

Rutte
Blut, zoender geld, krotte
Rutte: Blanknberge, Ostende

Rutteln
1. Leevn moakn deur dat los zit
2. Va je beir moakn
1&2: Rutteln: Blanknberge, Kortryk, Yper

Ruumste
Het opruimen (mêestol met vast werkwôord 'oen')
Ruumste: Yper

Ruusscher
Artn bustel voen ouneffn uppervlaktn (lik de stroate)
Ruusscher: Yper

Ruustientje
Plakkertje voen e chambreire te stoppn (Fr.: rustine)
Ruustientje: Kortryk, Roeseloare, Yper

Ruze, reuze
Moeite
Reuze: Kortryk
Ruze: Môoslee, Roeseloare, Yper

Rystepiet
Selderiezout
Rystepiet: Blanknberge, Ostende

S
Saffe
Segrette
Saffe: Kortryk, Yper

Saladiere
Slakom (gin Fransche ière uutsproake - ende klienkt lik -iere)
Saladiere: Kortryk, Roeseloare, Yper
Sambrière 
 Binneban van je velo (van't Frans chambre à air)
 Sambrière: Kortryk
Sandrié, sandré
1. Assenbak vô segretten, Van 't Fransche cendrier.
2. Vô zoverre bekend es sandrié in WVL gêen assenbak vô de stove of n'eird.
1. Sandré: Yper
1. Sandrié (assenbak vô segretten): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Santeboetiek
Rommel, ebben en ouden, ôok Battaklang
Santeboetiek: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Saro
Skorte, stofjas. Van 't Fransche sarrau (boerenkiel)
Saro: Kortryk, Roeseloare, Slyps, Wervik

Sarze, sarzje, serze, soazje
1. Deekn
2. Sarze of sjette geven
1. Sarze (deekn): Kortryk, Yper
1. Sarzje, sarze (deekn): Roeseloare
1. Serze (deekn): Wervik, Yper
1. Soazje (deekn): Blanknberge
2. Sarze (sjette): Kortryk

Sarzebuze
--> Kikt noa Chargebuuzze, chapment, échappement

Sauveteur
Redder ip 't strange
Sauveteur: Blanknberge

Savatte, sluffer, slissen, sletse
Pantoffel
Savatte: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
(uut et Spoansch, van sapatos/zapatos: "schoens")
Sluffer: Blanknberge

Sazzenik, sanzeniek
Eenrichtingsstraat (Frans: sens unique)
Sanzeniek: Kortryk, Wervik, Yper
Sazzenik: Mêenn
Sens unique: Blanknberge

Schabbe
1. Stofjas
Schabbe: Kortryk, Roeseloare
2. Legplank
Schabbe: Kortryk

Schabbernak
Nekvel
Schabbernak: Kortryk

Schampavie
Weg, verdwenen
Schampavie: Blanknberge, Roeseloare

Scharding
Sprot, sardine
Scharding: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare

Scharitte, sarette, bugie, buggie
Buggy, open kinderwoagentje, van 't Fransche charette
Nie te verwarren me gesloten kinderwoagen Footure en varianten ip voiture
Scharette: Môoslee
Sjarette: Blanknberge
Scharitte: Yper
Sarette: Kortryk, Brugge
Buggie: Kortryk, Wervik
Bugie: Yper

Scharmutsel, Skarmutsel
e kljen kort gevegt (militair of anders) van t'duts scharmutzel (frans escarmouche) 
 Skarmutsel Kortryk

Scharre, scharrekop, schkorre
Styf kort hoar, kortgeschoren
Scharre, scharrekop: Blanknberge, Brugge, Yper
Skarre, skarrekop: Kortryk
Schkorre: Wervik

Scharteln, schartn, schkartn, skartn
Krabben
Scharteln: Yper
Schartn: Blanknberge, Brugge, Roeseloare
Schkartn: Wervik
Skartn: Kortryk, Môoslee

Schauwe, schauwte
Schaduw
Schauwe: Roeseloare
Schauwte: Ostende
Skowe: Kortryk

Scheefslaan
AN definitie, stelen, wordt verwijderd van de lijst
Skjefslaan:Kortryk

Scheir, skeir 
1. Een lief vo nie al te lange (AN scharrel)
2. Ruze, dispuut, Henri en Patrick zittn in 't skeir over uldren dêel
1. Scheir (lief): Blanknberge
2. Skeir (ruze): Kortryk, Môoslee

Schkendeern
beschoadigen
Schkendeern: Wervik

Schermienkel 
Lelikke moagere vrouwe 
Schermienkel: Blanknberge, Ostende
Skermienkel: Kortryk

Scherper, skerper, schkerper
Diengsje voun e punt an e potlôod te moaken (AN: Slijper)
Scherper: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Skerper: Kortryk, Môoslee
Schkerper: Wervik

Scherreldewiep
scherreldewiep ip etwa zitn
te paard op iets zitten ((brugge))

Schette, sjette, schettewerk, schkette, tsjêtie
1. Wulle, va wulle, ebreid
2. Scherme, afschermienge
1. Schette (wulle): Yper
1. Sjette (wulle): Blanknberge, Roeseloare, Zunnebeke
1. Sjète (wulle): Kortrijk, Môoslee, Wervik
1. Tsjêtie (wulle): Anzegem
2. Schette (scherm): Yper
2. Schkette (scherm): Wervik
2. Skette (scherm): Kortryk, Môoslee

Schettern, schkettern
1. Stekken van de zunne of van etwot aars die vele lucht gift
2. Te vele ôge tônen produceren
1. Schettern (lucht): Yper
2. Schettern (lawoai): Kortryk, Môoslee, Yper
2. Schkettern (lawoai): Wervik

Schie, schkie
Bevliegienge, gril, AN nuk (Je krygt een schie)
Schie: Blanknberge
Schkie Wervik

Schiekn
Bytn, lik up e schiklitte
Schiekn (= sjiekn): Blanknberge, Roeseloare, Wervik, Yper
Sikken: Kortryk

Schike, schiklitte, schiklette, seklitte, spirremente
Kauwgum  (vgl. Iengels:  chiclet (stik schike), spearmint (groene mente)).
Schiklitte: Môoslee, Wervik, Yper, Zunnebeke
Spirremente: Yper
S(ch)eklitte: Kortryk
Sjiklette: Blanknberge

Schienkn, schkienkn
AN Schijnen (va lucht of de zunne): De zunne sch(k)ienkt (de zon schijnt)
Schienkn: Kortryk, Yper
Schkienkn: Wervik

Schietlap
Katapult
Schietlap: Brugge
Skietlap: Kortryk

Schievern, schivern, schkivern
1. Vrêe rap veurbieschietn, hêel rap passeern Ej em zien schievern up zyne nieuwe moto?
2. Platte stêentjes zodanig ip e woaterippervlak smietn da ze zo veel meuglik kêern ipwuppen
3. Glijden
1. Schivern (vôorbieskieten): Kortryk
2. Schivern (platte stêentjes ip 't woatr)): Kortryk
3. Schivern (glijden): Kortryk, Yper
2 & 3. Schkivern: Wervik
1, 2 & 3: Skivern: Môoslee

Schimmeln
Je tyd verdôen teegn je goeste  'k Stoene doa te schimmeln vo niêt
Schimmeln: Brugge

Schoaverdinnen, schoaverdynn
1. Schoatsen, AN (Ijs)schaatsen
2. Wegslêren, spelen ip en bevroren slêerboane, AN (Uit)glijden
1. Schoaverdinnen (schoatsen): Kortryk
1. Schoaverdynn (schatsen): Môoslee, Roeseloare
2. Schoaverdinnen (wegslêren): Kortryk

Schoelapper, schoevint
Soort van loopkever
Schoelapper: Môoslee, Yper
Schoevint: Kortryk

Schoepen
Entwa meepakken danie va joen is
Schoepen: Brugge
Skoepn: Kortryk

Schoere, schkoere, skoere
AN Schouder
Schoere: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Schkoere: Wervik
Skoere: Kortryk

Schoern
E piente drienkn
Schoern: Ostende

Schof, schkof
AN Lade, schuif
Schof: Blanknberge, Roeseloare
Schkof: Wervik
Skof: [Kortryk]

Schoffeleire, skoffeloare
Etwien die moet schoffeln
Skoffeleire: Kortryk
Skoffeloare: Môoslee

Schoffelen, schoffeleire, schobbeln, schoffelscheute, schkoffeln, schkobbeln
Jen oasten, gejoagd deure wirken (moa nie oltyd goe)
Schobbeln: Yper
Schoffelen: Blanknberge, Roeseloare
Schkobbeln: Wervik
Schkoffeln: Wervik
Skoffeln: Kortryk, Môoslee

Schoffelscheute
In en oastje, in de rapte
Schoffelscheute: Roeseloare
Schkoffelschkeute: Wervik
Skoffelskeute: Kortryk, Môoslee

Schokke
Peule van peulvruchtn
Schokke: Roeseloare

Schommeln
Opruimen
Schommeln: Blanknberge, Brugge, Ostende

Schoolschyte, skoolskyte
Geveinsde ziekte om niet naar school te moeten
Skoolskyte: Môoslee
Schoolschyte: Roeseloare, Yper

Schôorn
1. AN (angstvallig) beschermen/afschermen, in verdediging nemen
2. Vaste zetten, caleern, beveiligen by transport zôdat nie kan verschuuvn, zyn zelve schôorn om veiliger te zitten by transport <in deze betekenis is "schoren" correct Algemeen Nederlands>
1. Schôorn (beschermen): Môoslee, Poperienge
2. Schôorn (vaste zetten): Kortryk, Môoslee, Yper

Schorteblauw
Bont en blauw
Schorteblauw: Roeseloare, Yper
Skorteblauw Kortrijk

Schossenêle, sesnêle, schkorseneers
AN Schorseneer
Schossenêle, schorsenêle: Blanknberge
Schkorseneers: Wervik
Sesnêle: Kortryk

Schouwieng
AN Autokeuring
Schouwieng: Kortryk, Yper
Schkouwienge: Wervik
Skouwinge: Môoslee
Schouwienge: Roeseloare
Skowinge: Kortryk

Schreve, skreve
1. Lyne, grenze
2. Schribbel, AN lange kras, doorhaling, beschadiging
1+2. Skreve: Kortryk
1+2. Schreve: Blanknberge, Roeseloare
1+2. Schkreve: Wervik

Schribbel, skribbel
Krasse, AN langwerpige ippervlakkige beschoadigienge
Skribbel: Kortryk
Schribbel: Blanknberge
Schkribbel: Wervik

Schruweln
Zeer luid schreeuwen
Schruweln: Blanknberge, Brugge, Yper
Schkruweln: Wervik
Skruweln: Kortryk, Môoslee

Schufeln, schkeufeln
1. Fluiten
2. Vertrokkn, er vanonder gemuusd j'es goan schufeln
1. Schufeln (fluten): Blanknberge, Brugge, Knokke-Heist Kortryk, Roeseloare, Yper
2. Schufeln (vertrokkn): Kortryk
1&2. Schkeufeln: Wervik
1&2: Skufeln: Môoslee, Kortryk

Schufelette, schufeletje, schkeufeletje, schuferlienk
Fluutje vor ip te schufeln (twêe soorten: me bolleke d'rin voe 'n arbiter, zonder bolleke lik d'Iengelse politie)
Schufelette: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Schkeufeletje: Wervik, Zunnebeke
Schuferlienk (me bolleke): Kortryk
Skuferlink (me bolleke) : Kortrijk
Schuuflienk (zonder bolleke): Kortryk
Skuflink: Kortryk
Skuuflette, skuferlienk: Môoslee

Schulle
e vis, AN schar
Schulle:: Ostende

Schurdig, schurdigoard
Onstuimig, wild
Schurdig, schurdigoard: Toeroet

Schutteldoek, skeuteldoek
AN Schotelvod
Schutteldoek: Blanknberge, Brugge, Yper
Schkutteldoek: Wervik
Skeuteldoek: Kortryk
Skutteldoek: Môoslee

Schuum van scheetn
Meringue
Schuum van scheetn: Brugge

Schuw, skuw
1. Benauwd, bang
2. Gevoarlik, louche, bangmakend ne schuuwn tiep
Omda d'uutsproake stif kan verschilln van streke noa streke: ier fonetisch schriven osteblief
1. Skuuw (benauwd): Kortryk, Môoslee
1. Schkuw (benauwd): Wervik
1. Schuuw (benauwd): Yper
2. Skuuw (louche): Kortryk, Môoslee, Zunnebeke

Schyte
1. 'n Ofloop en (ossan me de)
2. Benauwd zyn 
1+2: Schyte: Kortryk, Môoslee, Yper
1+2: Schkyte: Wervik
1+2: Skyte: Kortryk

Sebit, sebiet 
Nu direct, metêen, vanoat en bitje kan, kykt ôok noa Tefète da ietwa loater (straks) betêkent.
Van't Fransche subite da doar en andre betêkenisse eit: ommettekêe (mort subite = plotse dôod of wiegedôod).
Sebit: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper, Zunnebeke
Sebiet: Blanknberge

Sebôort
In orde, deftig, lik dat' moet
Sebôort, sebôorte: Kortryk
Zebôort: Môoslee

Seenappel, sinappel, ginappel, appelsien, appelsine, appelseena
Sinaasappel
Appelsien, appelsina: Brugge
Ginappel (me te "g" van gelik) : Kortryk
Seenappel: Ostende
Sinappel: Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Appelseena: Blankenberge

Segonde
Seconde
Segonde: Blanknberge, Ostende, Wervik, Yper
Sekonde: Kortryk

Sekreet
Etwot die niemand meug weetn (vgl. Frans: secrèt)
Sekreet: 

Seldesou
Korrelige Soda. Van 't Fransche sel de soude
Seldesou: Roeseloare
Seldersou: Kortryk

Sepappe 
Ventiel, van 't Fransche soupape
Sepappe: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper

Setewoarie, setebewoarie
Verbasterienge van God zegene en beware u
Setewoarie, setebewoarie: Kortryk
Seentjewoarje, seentjebewoarje: Môoslee, Wervik

Serzjant
Lymklemme (Serre-joint)
Serzjant: Brugge, Kortryk, Yper

Seule, sulle, ketel, keetle, oakre, oaker, aker, êmer, sille
Emmer
Aker: Toeroet
Eimer: Blanknberge, Brugge
Êmer: Brugge
Oaker: Tielt, Wiengne
Ketel: Kortryk
Keetle: Kortryk, Yzegem
Seule: Môoslee, Ostende, Wervik, Yper, Zunnebeke
Sille: Lichtervelde, Ardôoie
Sulle: Roeseloare

Seute
1. Denigrerend vo vrouwe die nogol veel spel an eur gat ei, die difficil es (lichtere vorm van Preume)
2. Dom vromins (oek oltemets e bitje oederwets, setoe va gedachtn)
1. Seute (preume): Kortryk, Wervik
2. Seute (dom vromins): Blanknberge, Môoslee, Oostende, Roeseloare, Wervik, Yper, Zunnebeke

Sichtnt, sichtn, sedert, sins
Sinds, sedert, verzekers van 't Duutse sichten
('t Ziet er noar uut da sichnt ant verdwinen es)
Sichtnt, sichtn (zelzoame gebruukt): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Sichtndien: sindsdien
Sedert: Blanknberge, Roeseloare
Sins: Kortryk, Wervik

Siekateur
Kleine snoeischaar/snoeitang (van't frans Siccateur) 
Siekateur: Brugge, Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper

Siekeplat, leuzeplat
Hêlegans plat (mêestol ezeid van chambreirn)
Siekeplat: Kortryk, Roeseloare, Yper
Leuzeplat: Kortryk

Siekneern, siekaneern, sjikaneern
zynzelvn ip zittn te frettn, zittn te siekneern: cf AN "erg zitten te piekeren" < Frans. chicaner (ruuzje moakn, g'ambeteerd zyn)
Siekneern: Yzegem
Siekaneern: Kortryk
Sjikaneern: Wervik

Siezn, tsjiezn, sjeezn
Rap entwoasens noa toe ryen "'k goa ton were meugn siezn noa de winkle achter kommissies"
Siezn: Kortryk
Tsjiezn: Kortryk
Sjeezn: Wervik

Sjakos, sjakosj, sjakosje
Handtas
Sjakos: Heist, Ostende
Sjakosj: Blanknberge, Ostende
Sjakosje: Roeseloare
Sakosje: Kortrijk

Sjarpe
Sjaal vo de winter (Frans: écharpe)
Sjarpe: Kust

Sjiekemule
Kind zonder tandn 
Sjiekemule: Knokke

Skèrlewiep
Schrijlings
Skèrlewiep: Môoslee

Skitpot
WC
Skitpot: Ardôoie (nie zové mi gebreukt mo bestoat wel nog)

Skribilzn
Asse van een buusstove ip steenkool
Skribilzn: Kortryk
Skribilzjn: Kortryk

Slabberoaie
Sôorte krabbe: zwemkrabbe
Slabberoaie: Blanknberge, Ostende

Slachn va, slachten noa
Zyn lik, en trek en van (e slacht va ze voader,je slacht noa zyn moedr)
Slachn va(n): Kortryk, Môoslee, Yper, Zunnebeke
Slachten noa: Kortryk

Slak, slap
Slap, lenig, soepel,los. (J'is nog styf slak vo zyn oude  M'n tann stoan slak Slappe jan)
Slak: Blanknberge, Brugge
Slap: Kortryk

Slameur
Last, vervelend werk, gelôop (anvoeren, grêedzetten, werk zelve, ofwirken, ipkeusen,...)
Slameur: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Wervik

Slapkapote
Slapklêed (vo vrouwn)
Slapkapote: Blanknberge

Slapkeirl
1. Slapklêed (unisex vô man of vrouwe)
2. Slapklêren (slapklêed en piezjema)
3. Slapgerief, AN in nachtkledij, inclusief koamerjas, badjas, peignoir, ...
1. Slapkeirl (unisex): Kortryk
2. Slapkeirl (piezjema): Kortryk
3. Slapkeirl (slapgerief):

Slapmutse, slapmutstje
Dranksje vo da je goa sloapn
Slapmutse: Blanknberge, Roeseloare 

Slapratte
1. Eikelmuis (Eliomys quercinus, sôorte knoagdier, te verkenn deur zyn "zorromasker")
2. Etwien die vele slapt
1 & 2: Slapratte: Yper

Sleffers, sliffers, slissen, sluffers, slessn, savatn
Pantoffels (open achteraan)
Sleffers: Môoslee, Wervik, Yper, Zunnebeke
Sliffers: Kortryk
Slissen: Kortryk
Sluffers: Blanknberge
Slessn: Roeseloare
Savatn: Ardôoie

Slekkenat
Vrê nat: Brugge, Kortryk

Slekkevet
1. Styf dikke
2. Vet (m'n oar is slekkevet)
1. Slekkevet (dikke): Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
2. Slekkevet (vet): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Yper

Sliedern, sliern, sleirn, slêern, sleern
Glijden
Sliedern, sliern: Yper
Sliern: Blanknberge, Brugge
Sleirn, slêeren: Roeseloare
Slêern: Kortryk, Môoslee
Sleern: Wervik
Sljirn: Zunnebeke

Slierboane, sleirboane, slêerboane, sleerboane, slierplanke, sliederplanke
Glijbaan
Slierboane: Blanknberge, Yper
Slêerboane: Kortryk, Môoslee
Sleirboane, slêerboane: Roeseloare
Sleerboane: Wervik
Sljirboane: Zunnebeke
Slierplanke, sliederplanke: Yper

Sloaper
Etwien die nie uplet in zyn otto, etwien die veel te troage rydt, triestigen chauffeur
Sloaper: Yper

Slôre, slore
Vrouwe die te bekloagen is
Slôre: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Slore: Wervik
Slwôre: Brugge

Sloter, sleutre, sleuter
Sleutel (ouk biersloter, sloter voun boutn en moern an te spann of te lossn)
Sloter: Blanknberge, Yper
Sleutre: Roeseloare
Sleuter: Wervik, Kortrijk

Slotergat, sleutergat
Sleutelgat
Slotergat: Blanknberge, Yper
Sleutergat: Wervik, Kortryk

Sluffer
Pantoffel
Sluffer: Brugge

Slufferbulte
E tragn 
Slufferbulte: Knokke

Slunse, sleunse
1.Vodde
2.Slôre van e wuuf
1.Sleunse: Kortryk
1.Slunse: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Zunnebeke
2.Slunse (wuuf): Blanknberge, Knokke, Yper

Slunsevint
Voddeman
Slunsevint: Knokke,Kortryk

Sluts
Slop (oendermêer ezeid van frietn die nie deurbakkn zyn of aj 'n ofloop et)
Sluts: Wervik, Yper

Smeistern
AN kladden, openwrijven,... (messchien beter vertaliengn)
Smeistern: Yper

Smet, smesse
Smid, smidse
Smet: Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper, Yzegem
Smesse: Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper, Yzegem, Tilt

Smeuzn
In smeus duuwn (Patattn smeuzn, AN pletten)
Smeuzn: Yper

Smoefeln
Smulln, snoepn
Smoefeln: Blanknberge

Smôor, smôorn, versmôorn, smôorôop
Aloewel dat 't AN smoor, smoren bestoat, eit et 'n poar bykomende betêkenissen in 't West-Vlams
1. Rôken van segretten, segarren of pupe
2. Rôken van hasj, courant in de joengrentoale
3. Mist, misten
4. Versmôorn: verdrienkn, verzeupn
5  Smôorôop: compostôop
1. Smôorn (rôken): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Smôorn (hasj): Kortryk, Môoslee, Yper
3. Smôor, smôorn (mist): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
4. Versmôren (verdrienkn): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
5. Smôorôop (compostôop): Kortryk

Smout, Smoot
1.Gesmoltn zwynevet (AN reuzel)
2.Vet voun a je keetn
3.Oorsmeer
1.Smout (zwynevet): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
1.Smoot (zwynevet): Wervik, Yzegem
2.Smout (vet): Yper
3.Smout (ôre): Yper

Smoutn, smootn
1. Smêren (in de betêeknisse van e klêen visken uutsmietn veur e groater te vangn)
2. Iemand serope an zyn mond smêren, noa de mond klappen, flêmen
3. Mei oolje inwryvn; Smoot moa joen kitn! Oed joe moa gereed!
2. Smoutn (klêen visken): Kortryk, Roeseloare
2. Smootn (flêmen): Kortryk
3. Smootn (inwryven): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
3. Smoutn: Môoslee, Roeseloare

Smouter, smoter
1. Smeirlap
2. Ne smooter é en twiene die fliêmt
1. Smouter (smeirlap): Yper
2. Smoter (flêmen): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper(?)

Smoutzochte
Styf zochte ('t vlêes is smoutzochte)
Smoutzochte: Roeseloare, Kortryk

Smuk, smukkn, smuuk, smuukn, smeukn
1. Nevel, neveln
2. Motreegn, motreegnn
1. Smuk, smukkn (nevel): Kortryk
2. Smuk, smukkn (motreegn): Kortryk
2. Smuuk, smuukn (motreegn): Môoslee, Roeseloare, Yper
2. Smeukn (motrein): Wervik

Snak, snuk, snok
1. Elektrische schok
2. Snaksje, furte (e snaksje krygn: e bitje deuredroajn)
3. Toegesnauwd wordn: (e snak en e bete)
1. Snak (schok): Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Zunnebeke
1. Snuk (schok): Kortryk
1. E pèire (schok): Brugge, Kortryk, Wervik
1. Ne petat (schok):  Kortryk, Wervik
1. Snok (schok): Yzegem
2. Snaksje (furte): Yper
2. Snukske: Kortryk
3. Snak (snauw): Blanknberge, Môoslee

Snakkn
1. Mè korte rukken trekkn, AN Snokken
2. Snibbig antwoordn; Stop e kee mei te snakkn en te bitn, 't es ier ginne 'snakbar' zulle
3. Vele geld verdienn (Amai, e snakt ze wi, 'ndienn!)
1. Snakkn (snokken): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Snakkn (afsnauwen): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
3. Snakkn (geld verdienn): Yper

Snel (m. ne snelln, vr. e snelle)
Knap, oantrekkelik (ipgelet, ôok in het AN es knap niet gelyk an mooi/schône)
Snel: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Snelbouwer
AN thermoblok, snelbouwbaksteen
Snelbouwer: Kortryk, Yper

Snetsebelle
Babbelgat, vrouwe die vele en geirne babbelt.
Snetsebelle: Môoslee, Roeseloare

Sneukeln
Snoepn
Sneukeln: Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Zunnebeke

Sneukelienge, sneukelbucht
Snoep
Sneukelienge: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
Sneukelbucht: Môoslee, Yper

Sneuve
Stek ounder woater (e sneuve smytn)
Sneuve: Roeseloare, Ostende

Snik
AN Hik
Snik: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Snottekalle, snottekelle, snottekeise
AN Snottebel
Snottekalle: Blanknberge, Yper
Snottekelle: Wervik
Snottekeise: Kortryk, Roeseloare, Wervik
Snotkeise: Môoslee

Soarel
AN sukkelaar
Soarel: Kortryk

Soe, soetje (Frans sou < Oudfrans sol < Latyn solidus - cfr. Fr. Debrabandere)
Geld 
Soe, soetje: Wervik, Yper

Soesse
1. AN Savooikool, witte kool
2. Vromens die vele domme diengn doet
1&2 Soesse: Yper

Soessels
Kalfszwezeriken
1. Zwezerik
2. Hersenen (ironisch bedoeld)
1&2 Kortryk
Soezen: Brugge

Sokki
Ouder voun e lampe in te droain (AN fitting, Fransche socket)
Sokki: Yper
Zjokki: Môoslee
Sockè: Kortryk

Spaansche ratte
AN Cavia
Spaansche ratte: Môoslee, Yper
Zeeratte: Wervik
Spakkn
Ienkn, mankn, loopn met e spakke, kikt ôok noa Petchikken
Spakkn: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Speculoasje (spikkeloasje), spiculoasjekoeke
AN Speculaas
Speculoasje: Blanknberge, Ostende
Spiculoasjekoeke: Yper
spiculoas: Kortryk

Speelbucht
Etwot voun mei te speeln (AN speelgoed)
Speelbucht: Roeseloare, Yper

Speelvajoage (speelvoyage)
Trouwreize
Speelvajoage: Blanknberge, Ostende, Kortrijk

Spegel
Spiegel
Spegel: Blanknberge, Roeseloare, Wervik

Speite, speitn
AN: Spuit, spuiten
Speite, speitn: Blanknberge, Roeseloare, Wervik

Spetter, spoeter
Diarree: Kortryk

Spêekmedolle
Denkbêeldige medolle (letterlik een medolle van spêeksel)
Spêekmedolle: Brugge

Spêke
Fietsspaak
Spêke (spjèke): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Spêke (speike): Blanknberge
Speke: Wervik

Spekke
Snoeptje
Spekke: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper

Spel
 e zit wa spel up min wiel
AN speling
Spel: Kortryk, Wervik, Yper

Spende
E sôorte van verlôorn plekke woarin dan der plankn hangn zyn voun bucht up te leggn, bevôorbeeld ounder e trap.
Spende: Yper

Speute
E klik verve of sause uut e pulle, up de goaze van joun otto duwn (E speute verve bydoen, e speute goaze geevn)
Oek de noame van e plekke teegn Abêle
Speute: Yper

Spil, spèl
1. Ruuzje ( 'k En doa spil at met e keirel!)
2. E diengsje
1&2. Spil: Yper
Spèl: Kortryk
Spel: Wervik

Spillement, spellement
 ey gie zuk en spellement ol gezien
1. Diengsje
Spillement: Yper
Spellement: Kortryk, Wervik
2. Mannelijk geslachtsorgaan
Spellement: Kortryk

Splette
AN Spleet, haarscheiding
Splette: Blanknberge, Roeseloare, Wervik, Yper, Kortryk

Spoense, spoensche
Spons
Spoense: Blankenberge
Spoensche: Roeseloare
SDponse: Kortryk

Spoekomme, spoelkom
Soepezjatte, een bolzjatte
Spoelkom: Kortryk

Spokkn
1. Ofknappn, die rekkr spokt
2. Kroaken, diene trap krakt en spokt oaje d'r ip lopt
1. Spokkn (ofknappn): Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Zunnebeke
2. Spokkn (kroaken): Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper

Spoetern
Stief zêre doen, anjoagn
Spoetern: Wervik, Yper

Spoetre
Diarree
Spoetre Kortryk

Sporrewoan
Lief, klein kindje
Sporrewoan Kortryk

Spriet
1. Tirette van e broek (Ei, past mor up da je veugeltje niet wegvliegt, je spriet stoat oopn!)
2. 't Gêne die der bachtn zit
1. Spriet (tirette): Blanknberge, Kortryk, Wervik, Yper
2. Spriet (bachten de tirette): Yper

Sprieteloar
E klêen, fyntig bomtje, oek ezeid oul kulln teegn e moager, fyntig vintje
Sprieteloar: Yper

Stamcafé (=AN)
Een café wô dat een mens regelmoatig nô toe goat
Stamcafé: Brugge

Stanse
Ne snelln keirel
Stanse: Kortryk

Steefiester, steepietje
Etwien die in 't stee wunt
Steefiester: Yper
Steepietje: Zunnebeke

Stêeg, steeg
Entwa da moeilik droait of vergoat (Dienen vélo lôopt stêeg.)
Stêeg: Kortryk, Môoslee 
Steeg: Yper

Stêenkrabbe
AN Strandkrab
Steinkrabbe: Blanknberge
Stèinkrabbe: Ostende

Stekebeier, stekelbeze
Kruisbes
Stekebeier: Blanknberge, Môoslee, Wervik, Yper
Stekelbeze: Kortryk

Stekkedroad, stekkerdroad
Prikkeldroad
Stekkedroad: Wervik
Stekkerdroad: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Yper, Zunnebeke

Stekker, stekveugel
Roofveugel, mêestol voke
Stekker, stekveugel: Yper

Stekker
1. AN stekel, doorn
2. AN priem
1. Stekker (stekel): Blanknberge, Kortryk
2. Stekker (priem): Kortryk

Stekkn
1. Met de marbels spelen, AN knikkeren
2. Iemand betroapn ip entwadde (diefstal, brandstichtienge, zwartwirk)
3. AN steken, prikken
4. Noaien ip noaimachine (of anders: stekkn ip u stekkmasjiene)
5. Poepn/ bukn/ stuukn (vrijn me jlief dus)
1. Stekkn (marbels): Blanknberge, Kortryk
2. Stekkn (betroapn): Blanknberge, Kortryk, Yper, Roeseloare
3. Stekkn (prikken): Blanknberge, Kortryk, Wervik, Yper, Roeseloare
4. Stekkn (noaien): Blanknberge, Kortryk, Wervik, Yper, Roeseloare
5. Stekkn (vrijn): Roeseloare

Sterrekloar
Hemel woaran daj olle sterrn ku zien, in de wienter e têekn da 't ferme go vriezn ( 't I sterrekloar, 't go nog e bitje vriezn, wi!)
Sterrekloar: Yper

Stesse
Oar die langer is dan 't gonne derround
Stesse: Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Stiede, stidde
Stijf ( 'k Zyn e bitje stiede va gisn.)
Stiede: Yper
Stidde: Zunnebeke

Styf, stif  
Hêel, indeliks, straf, veel "styf veel ambiance, styf gejeund, styf letter betoaln"
Styf: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper
Stif: Kortryk, Wervik, Zunnebeke

Stoake
1. 'n Poale, perse
2. 'n Dom wuuf
1. Stoake (poale): Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Zunnebeke
2. Stoake (dom wuuf): Môoslee, Roeseloare

Stout, stoot
Moedig, durver ('t Is e stoutn wezel)
Stout: Môoslee, Roeseloare, Yper
Stoot: Kortryk, Wervik

Stovers, stampe (melkstampe), kedul
Keiremelkpetattn (mix van petattepuree me keiremelk), oarmeluzeteten, dikwyls gegeetn de vrydag met zacht gekokte eiers, of gemingeld me koas
Stovers: Legem, Môoslee, Roeseloare, Wevelgem, Yper
Stampe (melkstampe): Kortryk
Kedul: 
Keirepap stovers: Kortryk

Stoffoasje, stoffoasie
Type matrioal, product, geneesmiddl.  (Der e bitje stoffoasje andoen)
Stoffoasje, stoffoasie: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Zwevegem
Stoffoasje: Wervik, Yper, Zunnebeke

Strange, stran
Strand
Stran: Wervik
Strang: Yper
Strange: Blanknberge, Brugge

Streke
1. AN Klaar, gereed ('k goan nôois streke geroakn)
2. AN Streek
Streke: Blanknberge, Roeseloare

Strekkn
1. Schoenveter, zie ook Riekoordn
2. Strik/strek knoopn in iets, vb in riekôorde
1. Strekkn (veter): Jabbeke
2. Strekkn (knoopn): Kortryk

Striepe
1. Strepe (lijn, streep)
2. En striepe trekkn: iemand en loere droain
1. Striepe (strepe): Blanknberge, Kortryk, Wervik, Yper
2. Striepe (loer): Kortryk

Stroateloper
Ound die roundtjoolt
Stroateloper: Wervik, Yper, Kortryk

Stroatevendeloare, stroatleure
Etwien die vele buutn roendtjoolt, mêestol kienders of joenge gastn (AN: hangjongere)
Stroatevendeloare: Yper
Stroatleure: Kortryk, Wevelgem

Strooitje, strôotje
Rietje
Strôoitje: Yper
Strooitje: Blanknberge, Wervik, Yper (stee)
Strôotje: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Strop, gat, kounte, ol, korre
Gat
Kounte: Môoslee
Korre: Yper
Strop: Kortryk, Môoslee, Yper
[[Konte: Kortryk

Stroppn
Oapren, ôok verkêer da stropt
Stroppn: Kortryk, Roeseloare, Yper

Stropridder
Homofiel -echt vlamsch ?
Stropridder: Kortryk

Struuk, streuke, troenke (alleen struik) 
1. Outachtige begroeiinge, AN struik, kikt ôok noa Ut en Ut
2. De nakommelingn van e bepoalde vôoroudre Tante Zulma is d'oudste van die struuk
1. Streuke (struik): Kortryk, Wervik
1. Strukke (struik): Kortryk
2. Tak (nakommelienge): Kortryk

Stryntje
Woafeltje (uut e gedicht van Jean-Noel Ternynck)
Stryntje: Stêenvôorde

Stul
Hôofd (J'het hôge in zynen stul., Wat heit ie nu in zynen stul gekregen.)
Stul: Kortryk

Sturtn
AN morsen
Sturtn: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Yper, Zunnebeke

Stute
AN boterham
Stute: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper, Zunnebeke

Stuuk, stuukn, steukn
1. Duw, duwen (mjir van teegn een twuk stuukn, nie espres. Lik: "AAA, godver, kee me min elletuute teegn die kasse gestuukt")
2. Voln (AN: vallen), lik van ip joen mulle stuukn
3. Bukn (vrijn) kee gistern een jitte mokke gestuukt
1. Stuuk, stuukn: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper, Zunnebeke
1. Steukn: Kortryk, Wervik
2. Voln: Roeseloare
3. Vrijen: Roeseloare

Stuupn
AN bukken (cf. Iengels "to stoop" (bukken))
Stuupn: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Steupn: Wervik

Stuuzje
studie, studierichtienge (hoggere stuuzjn doene)
Stuuzje: Wervik

Sukerbône, scheukkerboonn
1. Prinsessenboon
2. Uttebôonn: sukerbônen in struken gekwêekt
3. Persebôonn: sukerbôonn ip stoaken gekwêekt
1. Sukerbône: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
1. Scheukkerboonn: Wervik
2. Uttebôonn: Kortryk, Môoslee, Yper
3. Persebôonn: Kortryk, Môoslee, Yper

Sulfer, sujfer, steksje
Lucifer, stekje (Origine Zwoavelstokske --> sulfer)
Sulfer: Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Zunnebeke
Sulferke: Kortrijk
Sujfer: Slyps, Yper
Steksje: Blanknberge

Sulferblomme (Brugge)
Zwavelpoeder 

Sulle
Emmer --> Kykt noa Seule

Swanseln
Sturtn
Swanseln: Yper

Swoateleire, swoateloare
Iemand die uut zyne nekke kletst, onzinnige diengen zegt
Swoateleire: Kortryk
Swoateloare: Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Yper, Zunnebeke

Swoateln
Zêvern, nie dudelik koutn
Swoateln: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Swobbeln
Me klêne bewegiengn 'n twadde afspoeln of kuuschen in woater
Swobbeln: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

T

Tabboard
Slapklêed, nen slapkeirl vô mann of vrouwen, --> Kikt ôok noa Slapkeirel
Tabboard: Kortryk, Roeseloare, Môoslee

Taffelinge, toefelinge
Pak sloag, rammelinge
Taffelinge: Roeseloare
Toefelinge: Blanknberge, Ostende

Takkôord
Akkôord - van 't Fransche d'accord
Takkôord: Blanknberge, Roeseloare, Wervik
Takkôors: Kortryk

Talieter
In panne liggen, nie mi marcheern (In talieter liggn)
Talieter: ? 

Tandiske
Terwijl, langs den andren kant - van 't Fransche "tandis que"
Tandiske: Kortryk

Tallong, talloeng
Hak, iele van een schoeë
Tallong: Blanknberge, Roeseloare, Wervik
Talloeng: Kortryk

Talore, talôre, taljoore, assiete
Bord
Talore: Brugge
Talôre: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper
Taljoore: Wervik
Assiete (lange ie): Kortryk, Mêende, Yzegem, Wervik

Tantist
Tandarts
Tantist: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Wevelgem, Yper
Dantiest: Brugge

Tap
1.Nop van een (voetbal)schoen (De tappn van Blondel stoegn in Defour ze kniejn.)
2.Ongelukje met blikschade (Ken e tap teegnekomn.)
3.Poepsnoepje (meestal verkleinwoord taptje)
1&2&3: Kortryk, Yper

Tapitsier, tapisseur
Behanger
Tapitsier: Blanknberge
Tapisseur: Kortryk

Tarien(tje), taryn, taring
Veugel, AN Sijs (vgl. Frans: Tarin des aulnes)
Tarien(tje): Yper

Tatse
1. Nop op schoenzool (vb. voetbalschoen)
2. Hôofd (zêer an z'n tatse)
1. Tatse (nop): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
2. Tatse (hôofd): Môoslee, Roeseloare

Tee, têe, têen
Teen. Mynen dikken tee doe zeer.
Tee: Wervik
Têe: Kortryk, Roeseloare
Têen: Blanknberge, Yper

Teetne, teetn
Voedsel (warm teetne, noeneteetne...)
Teetne: Kortryk, Roeseloare
Teetn: Wervik, Yper

Têfeloare
Klênen eter, iemand die letter eet
Têfeloare: Kortryk, Môoslee

Tegenpiet
Tegenslag
Tegenpiet: Brugge

Tegentjok
Tegendroad
Tegentjok: Blanknberge, Brugge

Teir
1.'t Gêne daj etwoa verdoet, lyk up café (vgl. verteirn)
2.AN Aarding (vgl. Frans: terre, diengsje dat uutzit an e prieze, aneslootn met e gilf-groenn droad)
1.Teir (geld): Yper
1. Teire (geld): Kortryk
2.Teir (illetriek): Kortryk, Roeseloare, Yper

Teirlienk
Dobbelsteen, teerling (staat als gewestelijk aangegeven in Van Dale)
Teirlienk: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper, Wervik

Tefeite, tefête
Seffens. Onbekenden ôorsproeng, kikt ôok noa sebit da direkt betêkent.
Tefeite: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Tefête: Wervik

Tefrente
1. Verscheidene, verschillende (ôok in andre Vlamsche dialecten), meugliks van différente 
2. Tefète, seffens, straks: Ieper
1. Tefrente (verschillende): Diksmude, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Toeroet
2. Tefrente (seffens): Kortryk

Teirienk, teirik, tetting, tettienk, wurme
Worme, regenworm, pier
Teirienk: Kortryk
Teirik: Kortryk
Tettienk: Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Tetting(k): Kortryk

Teis (tèis), oap, pinne
Ne gierigoard, vrek
Teis: Kortryk
Oap: Kortryk, Roeseloare
Pinne: Kortryk, Môoslee

Te kloffe, te klooffe, te kluffe, te kloeffe
Pardoes, te midden van, vlak ip iets vallen of botsen
Te kloffe, te klooffe: Kortryk, Wervik
Te kloeffe:Môoslee, Roeseloare
Te kluffe: Kortryk

Tèndn, tènn
Ten einde (road, van zyn latin), de d in tèndn es dikwils ipgeten zôdat 't tènn komt.  Voorbeeld: ie wos tènn oasem: hij was buiten adem.
Tèndn, tènn: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik

Tênebyter
AN Oorwurm --> Kykt no vorke Vorke 

Tereke
Ipêenvolgend, te soamen
Tereke: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper

Terre, tére
Teer
Terre: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare
Tére: Wervik, Ieper

Tertn, tert, tertienge
1. Tertn: veurzichtig, stap bie stap, vôoruut goan
2. Tertn: goann, "ge meugt tertn": ge kunt 't ofbollen
Tert: tree van ne trap, AN trede
Tertienge: plekke woa dajje veilig jen voet kunt zetten (bie 't beklemmen van iets)
1. Tertn (veurzichtig goan): Kortryk, Roeseloare
2. Tertn (goann): Kortryk, Roeseloare, Wervik
Tert (tree): Kortryk, Roeseloare
Tertienge: Kortryk

Tetoet, toetoet, toet
Ja.  In de context van Ja (toch wel)
In het Kortrykse zyn d'er drie vormen in oplôpende sterkte van affirmoatie: toet, tetoet, toetoet
Toet, tetoet, toetoet : Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
Ba toet gi: Kortryk

Tette
1. Borst (vgl. Nederlands tiet, Iengels tit)
2. Bulte ( 't Stoat e tette up me band.)
1 & 2: Tette: Blanknberge, Ostende, Yper, Wervik
1: Tette (Borst): Brugge, Kortryk, Roeseloare

Tettienk
Worm
Tettienk: Brugge
Tetting(k): Kortryk

Teurn, teure
Goan, Weggoan
Vermoedelik allêne gebrukt in de gy vorme of gebiedende wyze: teure lienks, teure reks ...
Teurde! (Goa weg): Wevelgem
Teure deure (Goa deure): Kortryk
Teure weg: Kortrijk
Tert et an: Yper

Teusje, teugske, teugje
Sloksje (een teusje woater)
Teusje: Blanknberge, Yper
Teugske: Kortryk, Wervik
Teugje: Dikkebus

Tewege, twege
Bykan, me woaren tewege weg
Tewege: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper
Twege: Wiengne

Têweln, têweleire
Têweln (tjeiwelen): troage en me'n lank gat wadde doen, mêestol bie teten dajje nie geirne eit
Têweleire: iemand die têwelt
Têweln: Kortryk
Têweleire: Kortryk

Thuuswyzn
Weetn woavan da je etwien kent, AN: thuisbrengen (Ik kunn die vint nie thuuswyzn)
Thuuswyzn: Blanknberge, Ostende, Roeseloare, Yper

Tiek mie, tiek myn, tienkt me
't likt mie, 'k peize (vb. Tiek mie dat'skôon were es), heeft verband met het Engelse think; cf. ook verouderd engels "methinks" (het lijkt me..) 
Tiek mie: Kortryk, Roeseloare, Wervik
Tiek myn: Blanknberge
Tienkt me: Yper

Tielik, vroeg
Vroeg
Tielik: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Vroeg: Blanknberge, Yper

Tiengels
AN Netels
Tiengels: Brugge

Tienke
1. Zeelt (vis) (Latyn: tinca tinca)
2. Lastig wuuf
3. Deugniete
1. Tienke (vis): Blanknberge, Ostende, Yper
2. Tienke (wuuf): Kortryk, Môoslee, Yper
3. Tienke (deugniete): Kortryk, Môoslee

Tiestn, tistn
Roare kêrel (cfr Tistn Pulle) Wuk ne tiestn zeg
Tiestn: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Tistn: Kortryk, Yper

Tiezje
AN Stuur- en zadelpen, Fr tige
Tiezje: Kortryk, Yper

Tiggel, tiggle
Vloertegel
Tiggel: Wervik
Tiggle: Kortryk, Roeseloare

Tiggelke
Suikerklontje
Tiggelke: Kortryk, Môoslee

Timber, timbre, tember
1. Postzegel, van 't Fransche timbre
2. Ôofd - "j'es ep zynnen timber gevoallen en bluven bokken" - Cfr Timber, Iengels - bij het vellen van bomen roept men TIMBER in de USA. (Timber es 't Iengels vo hout of balk)
1. Timbre (postzegel): Kortryk, Roeseloare
1. Tember (postzegel): Wervik, Blanknberge, Môoslee, Yper, Kortryk
2. Timber (ôofd): Kortryk

Tingel
Zie Nittel

Tirette, tieritte
Rits, van 't Fransche tirette
Tirette: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Tieritte: Wervik

Titsn
Plaagn
Titsn: Brugge

Tjaffeln
1. Strompelen, moeizoame goan
2. Slenteren
1&2: Wervik
1. Tjaffeln (strompelen): Kortryk, Môoslee, Yper
2. Tjaffeln (slenteren): Yper

Tjeutn, Tjoetn
Sul
Tjeutn: Poperienge, Yper, Wervik
Tjoetn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee

Tjeutern
Loaten deure broaden of koken ip 'n hêel zocht vierke, vgl met AN sudderen
Tjeutern: Kortryk
Tjuttern: Môoslee

Tjeuvelen
Struikelen
Tjeuvelen: Roeseloare

Tjingeltjangel, djiengeldjangel
Mêestol gezeid over muziek me vee gitaarn die nogol druk es
Tjingeltjangel: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Djiengeldjangel: Yper, Wervik

Tjoe
AN kauwgom.  Vermoedelijk > Engels "to chew" (kauwen) of "chewing gum" (kauwgom).
Tjoe: Yzegem

Tjoepel, tjoepelke
1. Het dopke, mêestol in kunststoffe, da ne pot, flaske of container tidelik afsluut (vb van flasselke bier, luchtmatrasse). Kikt ôok noa Ulleke
2. De dop, mêestal in plastiek of catchoe, da de bewegienge van en voorwerp stopt of ofdempt, bevôorbeeld om te beletten da de deuren te verre open goan of schuven, om de slag ip te vange van de deure of capot vanne oto, ...
Tjoepel, tjoepelke (afsluutdopke): Kortryk, Wervik
Tjoepel, tjoepelke (stop, demper): Kortryk
Tjoep, tjoepke: Môoslee

Tjoerelen
Scheel kykn
Tjoerelen: Blanknberge

Tjsoetn, Tjoetn
1. Ne roendn oap, nen achterlijkn
Tjoetn Toeroet
Tjsjoetn, Tjoetn: Kortryk, Ichtegem

Tjolen, tjole, tjooldr
Tjolen: sukkelen, moar nie vôorut roaken, rondzwerven;
Tjole: ormoedigoard, sukkeleire
Tjooldr: zwerver
Tjolen: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
Tjole:  Kortryk
Tjoln Kortryk
Tjooldr: Kortryk, Wervik
Tjoloare: Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik

Toateren, toatereire
Kletsen, Iemand die vele klapt moa weinig zegt
Toateren: Kortryk, Môoslee
Toatereire: Kortryk
Toateroare: Môoslee

Toartekloai
Dommerik, rare vent
Toartekloai: Kortryk, Môoslee

Toebak
AN Tabak
Toebak: Blanknberge, Brugge

Toeber
Kind
Toeber: Roeseloare

Toektre, toekter, toeter
Schommel
zie Ballesjiere vô volledige lyste van de varianten

Toengstêen
e sôorte metoal (AN Wolfraam, surtout gebruukt voun de toppn van veugelpykpyls, cf. Iengels tungsten)
Toengstêen: Yper

Toespelle
Sluutspelle
Toespelle: Blanknberge, Roeseloare, Wervik, Kortryk

Toeter
Schommel
Toeter: Brugge

Toetie  Tielt
 èst woar ?

Toet te feite
Toet subiet, toe straks (Frans: jusqu'aux prochaines fêtes) 
Toet te feite: Woumen

Toetuzent, tetoezens, toezens, tulders, tuzens, toetuuzen(t)s
Bie oes tuus, thuis
Toezens of tulders (by wyder of by gyder)
Toetoenzent: Roeseloare
Tetoezens: Kortryk, Môoslee
Toezens: Kortryk
Tulders: Kortryk
Tjulders: Môoslee
Tuzens: Witschoate, Wervik
Toetuuzen(t)s: Yper

Togen, tôgen
Tonen, loatn zien
Togen: Blanknberge, Wervik, Yper
Tôgen: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Tope
Muts, van toepe ?
Tope: Kortryk

Tope, tolpe (talpe), toolpe
Veldmuus, spitsmuis
Tope: Yper
Tolpe: Ostende, Roeseloare
Toolpe: Roeseloare

Tôpe, tope, tegoare
Tesoamen (van te hope), zie ôok A - altope, oltôpe
Tôpe: Kortryk, Roeseloare, Môoslee
Tope: Brugge, Wervik (bevôorbild ne jeugdklub in St-Michiels) , Yper
Tegoare: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper

Top-over-kloaten
Oenderstebov'n, in olle betekeniss'n.
Top-over-kloaten: Brugge,Kortryk

Top-neis
Kop-steirt: en geschrankte methode vô compact te stoaplen (in a geweun bedde keunn der 4 tot 6 kiendjes sloapen oanze top-neis liggn)
Top-neis: Kortryk, Môoslee

Torpedo
Fringmekaniek bie sommigste oudre vélo's, geactiveerd deur de pedoalen achtereut te stampen (eit niets me onderzeeërs te moaken)
bij ons ook gebruikt voor de volledige fiets " 'k rie me nen torpedo" Môoslee
Torpedo: Yzegem, Kortryk, Wervik, Môoslee
Fring in de busse: Yper, , Wervik
Frieng in de bosse: Kortryk

Tootn
Tongzoenen (plat). Zie ook tot, tote
Tootn: Oarelbeke, Roeseloare, Wervik

Toppeire
Slag ep zin hoofd (meestol voe straffe) 
Toppeire: Kortryk, Roeseloare, Wervik

Tot, totje, tootje, tote
Kus, zoentje
Tot, totje: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare
Tote (plat): Kortryk, Roeseloare
Tote (tongzoen, plat): Wervik
Tootje: Kortryk

Tote
1.Smoele, mule; in de mêeste streken angevoeld lik vulgaire toale
Uutdrukkiengn: e lelike tote ein: een lelike smoel ein; up joen tote krign: sloagn krigen.
2.Stik van e flossche woa dat zop uutkomt (Van de tote drienkn)
1. Tote (smoel): Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Tote (fles): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Totetrekker
Schynilligoard
Totetrekker: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Totsekop
Schedel --> kyk noa Dutsekop

Tournavies, tournevis
Schroevendraaier, van 't Fransche tournevis
Tournavies: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper
Tournevis: Kortryk, Wervik

Traveir
Spoorwegovergang (van het Franse travers)
Traveir: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Trekyzer
Magneet, kykt ôok noa Zèilstêen
Trekyzer: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Wervik

Trekzak
Accordiong
Trekzak: Brugge

Triëern
In de juuste volgorde steekn of 't juuste byn 't juuste leggn (lik van vuligheid) (AN: sorteren, vgl. Fr: trier)
Triëern: Blanknberge, Roeseloare, Yper, Wervik

Triefeln 
Mekoar kulln (Eng: to trifle: nie serieus zyn, to trifle with: etwien kulln)
Triefeln: Yper

Triffels, tryfels
Onaanvaardbare excuses, nietsdoende verontschuldigingen, bagatellen
 vgl: Engels Trifles, "something of little substance"
Triffels: Kortryk
Tryfels: Roeseloare

Trim, ip trim zyn
Ip zwier zyn
Trim: Roeseloare

Trimard
Leurder, zwerver
Trimard: Roeseloare

Trokkeren 
Wisselen, ruilen 
Trokkeren: Wiengne

Troape
1. Valle vo bêestn (--> Muzetroape)
2. Smoel (plat), J'eit moa en roare/vieze troape
1. Troape (valle): Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
2. Troape (smoel): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Troese
Pennetasse
Troese: Wervik

Trotienitte
AN step, autoped
Trotienitte: Brugge, Kortryk

Trunte, truntn, truntekousse
Iemand die rap/gemaklik trunt (kloagen, zoagen, bleiten, triestig zyn, zyn lippe loatn angen)
Vrouwelik; trunte, truntekousse (Treunte, treuntekousse): Blanknberge, Knokke-Heist Kortryk, Roeseloare, Wervik, Môoslee, Yper
Mannelik: trunte, truntekousse (Treunte, treuntekousse): Blanknberge, Brugge, Kortryk, Yper
Mannelik: Truntoart Môoslee, Roeseloare

Trutseln
Treuzelen
Trutselen: Kortryk

Truzel
AN Kwast (De truzel trekkn ip de kerremesse)
Truzel, truzle: Roeseloare, Wervik

Tsjêtie
van wulle, gebreid. bievoorbêeld: e tsjêtie tope. Kykt ôok noa Schette, sjette
Tsjète: Anzegem, Wervik

Tukstjie
AN dutje
Tukstjie: Brugge

Tumelette
1. Koprol
2. Val (meestal spectaculair, bijvoorbeeld met de fiets)
1: Tumelette (koprol): Blanknberge, Knokke-Heist, Kortryk, Yper
2: Tumelette (val): Blanknberge, Knokke-Heist, Kortryk, Yper, Wervik

Tusketerwe, tuskôorn
Maïs ('n verbastrienge van "turkse tarwe")
Tusketerwe: Kortryk, Môoslee
Tuskôorn: Yper (maïs is wel mêer gebruukt)

Tutte, tute, teutte
1. Fopspeen 
2. Stikske (een tutte derm = een eindje (tuin)slang; en tutte buze; een tutte kôorde)
1. Tutte (fopspeen): Kortryk, Wervik
1. Teutte (fopspeen): Kortryk
1. Tute (fopspeen): Blanknberge, Roeseloare, Yper
2. Tutte (stikske): Kortryk, Wervik
2. Tute  (stikske): Roeseloare, Yper

Tutematooien, iptutematooien, tôteln
Overdreven, belachelijk opdirken. Z'is were ipgetutematooid. (Z'is nog e bitje etôteld, wi.)
Tutematooien, iptutematooien: Blanknberge
Tôteln: Yper

Tuug
1. Materioal
2. Uutschot (krapuul), tuig
1. Tuug (materioal): Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik
2. Tuug (uutschot): Kortryk

Tuun, teun
Ofsluutienge van e wêe (verre nie mi gebruukt, vgl. OLV van Thuyne)
Tuun: Yper
Teun: Kortryk

Tweisdrievn, tweisdriver, tweisdrievre
Tweisdrievn: saboteren, ruze moaken (cfr dwarsliggen, tegenwerken)
Tweisdriver: oaveriksen, (cfr dwarsligger)
Tweisdrievn: Môoslee, Roeseloare
Tweisdrivn: Kortryk
Tweisdriver: Kortryk
Tweisdrievre: Roeseloare

Tweisn
1.Dwars, niet evenwijdig ( 'n twadde van tweisn leggn)
2. Krusen, oversteken, werkwoord dwarsen (vb van en boane)
1. Tweisn (dwars liggen): Kortryk, Roeseloare, Wervik
2. Tweisn (krusen): Kortryk, Roeseloare

Tweiszak
1. Dwarsligger, iemand die tegendraads doet

Tweiste
Ruze ein (Ze liggn in tweiste) (vgl. AN twist)
Tweiste: Wervik

U
Ukkepuk (=AN)
Kleen ventje: --> kyk noa Akkerbuk en Pernukkel

Ulle, ulleke
Deksel van ne pot (container van iets) en kookpot, mêestol in metoal
Ulleke van en klêen potje, drankflasselke (capsule), kik ôok noa Tsjoepel(ke)
Ulle: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Ulleke: Kortryk, Môoslee  

Ullewupper
Voun d'ulletjes van flosseltjes te wuppn
Ullewupper: Brugge, Yper (oek wel opendoender)

Ulsifrot
Wienkel die rommel verkopt, slordige boel
Ulsifrot: Blanknberge

Under, nunder, ulder
voorwerpsvorm van zyder (zij, 3e p mv)
Under: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik 'k Ei under geziene. 'k Goat under were geevn.
Nunder: Yper
Ulder: Kortryk

Ut, nut
1. E lêge plante, die groeit in 'n busselke (kyk ôok noa Ut)
2. 't Oar in de schoamstreke van en vromens (vulgair)
1. Ut (Plante): Kortryk, Roeseloare, Yzegem, Yper
1. Nut (plante): Wervik
2. Ut (Schoamstreke): Yper

 Utnoak
dronke zijn : GILWE en rekkem

Utsekluts
zie Battaklang, Santeboetiek
Utsekluts: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Uus, eus, nuus, oes
voorwerpsvorm van wider (wij)
Eus: Wervik Ei j'eus geziene? 't Es van eus.
Nuus: Poperienge, Yper
Oes: Kortryk, Môoslee
Uus: Blanknberge

Uutkom, eutkom
Vôorjoar, lente Me goan vreuzn mei neutkom
Uutkom: Môoslee, Poperienge, Roeseloare, Yper
Eutkom: Kortryk, Wervik

Uutkuweln
Uutspuugn (Ge moet nie olles were uutkuweln.)
Uutkuweln: Yzegem

Uutlangen
Verklappen (J'eit uutgelangd oeveel geld dat ie eit.)
Uutlangen: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Uutmeten (=AN?)
Uitspoken
Uutmeten: Môoslee, Roeseloare

Uutschêen (=AN uitscheiden)
Stoppen (Schid ekir uut!)
Uutschêen: Kortryk, Môoslee, Yper

Uutschokkn
Zêre uutryen, mêestol juuste voun etwien ze neuze (ouk vôornschokkn, tusschnschokkn,... )
Uutschokkn: Yper

Uutschytn
Verwytn
Uutschytn: Blanknberge, Ostende, Roeseloare, Yper

Uutydeln
Uutgietn (vgl. Eng. idle: nie bezig, nie gebruukt, over,...)
Uutydeln: Yper

Uvollig
Lêlik, vuul, smeirig, walgelik
Uvollig: Môoslee, Roeseloare

V
Vajage, vajoage
AN Reis (up vayage goan)
Vajage: Yper
Vajoage: Blanknberge, Roeseloare

Vajageur
AN Vertegenwoordiger
Vajageur: Blanknberge, Yper
Vojageyr: Kortryk

Vakschole
Schole woa daj e stiel lêert (VTI - technisch en/of beroepsonderwis)
Vakschole: Roeseloare, Yper
Vakskole: Kortryk

Vallinge, vollinge
Verkoudn zyn, vele moetn niezn
Vollinge: Tielt, Kortryk
Vallinge: Roeseloare

Van
Want ('k Goan nie noa buutn van 't is te koud)
Van: Blanknberge

Van de weisn
Nie in de juuste richtienge ( 'k An eslierd me myn otto en 'k stoegn van de weisn up de boane.) -->messchien beter met en R derby (de weisn = dwars, dweisn?)
Van de weisn: Yper
Van te weiskn: Kortryk

Vanensentens, vanestens
Ovre de hêle lengte
Vanensentens: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare
Vanestens: Môoslee, Wervik, Yper

Van kloare
Zodoanig (Van kloare kykn na die snelle mokke, is 'n mi zyn kop teegn die poale eloopn.)
Van kloare: Poperienge, Yper 

Variezn, varicen
Oaders die up je bêenn uutkommn (AN spataders, Frans: varices)
Variezn: Yper
Varicen: Blanknberge

Varwe
Verve
Varwe: Roeseloare
Varve: Kortryk

Vas, vassche, vesjke, ves, veske
Vers 
Vas, vassche: Blanknberge, Ostende
Vesjke: Wervik
Ves: Môoslee, Roeseloare, Yper
Veske: Kortryk, Môoslee

Vei
Kloek, gezeid van groensel in de lochtink: "joen petatten stoan nog e bitje vei, zeg!"
Vei: Môoslee

Veister, veistre
Venster (< Lat. fenestra)
Veister: Blanknberge, Kortryk, Wervik, Yper
Veistre: Môoslee, Roeseloare
Vister: Yper

Velne frak
Bontmantel
Velne frak: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik

Velo, vélo, villo
Fiets, rijwiel
Velo: Blanknberge, Brugge
Vélo: Kortryk, Roeseloare
Villo: Blanknberge, Brugge, Poperienge, Yper

Velomoakre, villomoaker
Fietsenhersteller
Velomoakre: Kortryk, Roeseloare
Villomoaker: Blanknberge, Brugge, Yper

Vendel, vendle 
Vlagge, AN vaandel (vendlezwoaier)
Vendle: Môoslee, Roeseloare
Vendlezwoaier: Kortryk

Verassereerd
Zelfverzekerd --> g'asreerd
Verassereerd: Kortryk, Môoslee

Verbloeien
Verschroeien
Verbloeien: Blanknberge, Roeseloare

Verblyd
Lichte vorm van dronkenschap
Verblyd: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Verbrunen
Verslechteren ('t Were is an 't verbrunen)
Verbrunen: Roeseloare

Verbuuschen, verbeusn
Verkwisten, verdoen
Verbuuschen: Poperienge, Roeseloare, Yper
Verbeusjn: Wervik
Verbeusn: Kortryk
Verbuusn: Môoslee

Verdemmelieren
Kapot maken (Van Frans : Démolir) 
Verdemmelieren: Kortryk

Verdestruweren
Kapot moakn, vernietigen
Verdestruweren: Oostrozebeke

Verdeukn, verduukn
Wegsteekn zoda nen andern et nie zoe vindn (jezevn verduukn kud oek) 
Verdeukn: Kortryk, Wervik
Verduukn: Môoslee, Yper

Verdevas
Muggelarven
Verdevas: Môoslee, Yper

Verdimmelieng
Uutroep, ongeveer lik godverdimme
Verdimmelieng: Yper

Verdoen
1. Etwot nog eki doen ( 't Wo gêestig, we gon 't eki moetn verdoen.)
2. AN Verbouwen
1&2: Verdoen: Yper

Verdumelieren, verdemmelieren, verdimmelieren, verdommelieren
Kapot maken (door onhandig gedrag) (Van 't Frans: démolir)
Verdumelieren: Brugge
Verdemmelieren: Kortrik
Verdimmelieren: Blanknberge
Verdommelieren: Roeseloare

Verèsseln
Achteruitgaan
Verèsseln Môoslee

Vergeevn
1.Ekokkeduund deur vergif (oek AN)
2.Ezeid an der stief vele elementen van de zeste sôorte zittn ( 't Is ier vergeevn van de vliegn, Duutsers, ...)
1. Vergeevn (vergif): Yper Kortryk
2. Vergeevn (vele): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Verground, vergroundn
Styf vuul, nie me proper te krygn
Verground, vergroundn: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper

Verjus
druuvn, nen kilo verjus
Verjus: Kortryk

Verkiest (gin lange ie) 
Etwot kiezig vienn en der nie va moetn weetn (ossan me van ('k Zyn der verkiest van.))
Verkiest: Yper

Verklutterd
Verkleumd (verklutterd van de koude)
Verklutterd: Blanknberge, Ostende

Verloan
Druk bezig, vele werk
Verloan: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Vermassakreern, vernôzeln
Vermassakreern: compleet noa de voantjes elpen
1. Vernôzeln: onbreukboar moakn
2. Vernôzeln: verleiden, ontmoagdn ("j'ee ze vernoazeld")
Vermassakreern: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Yper
1. Vernôzeln (onbrukboar moakn): Kortryk, Wervik
2. Vernôzeln (verleiden):  Kortryk, Wervik

Vermoakn
Erstelln wuk da nie mei werkt
Vermoakn: Wervik, Kortryk

Vernestelen
Verwarren, verstrikt raken
Vernestelen: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Vernesteln: Kortryk

Vernukkeld
Verrompeld, verschrompeld
Vernukkeld: Roeseloare, Kortryk

Veroarmoed
Armoedig
Veroarmoed: Môoslee, Roeseloare

Verschêen
Uut makoar (etwot verschêen doen, de sukkerboan' verschêen)
Verschêen: Roeseloare, Yper
Verskêen: Kortryk, Môoslee
Brokkeverskêen: Môoslee

Verschoepern (kan ook zonder de ver)
Verschroeien
Verschoepern: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Versjkoepern: Wervik
Verskoepern: Kortryk, Môoslee

Versjassn
Verplatsn
Versjassn: Roeseloare

Verslenzn, verslunsn
Verwelken 
Verslenzn: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper
Verslunsn : Môoslee, Wervik, Yzegem

Verslokern, slokern
Verslenzn
Verslokern, slokern: Blanknberge, Ostende

Versmachtn
Verstikkn
Versmachtn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Versmôren
Verdrinken --> Kikt noa Smôren ol de luch tegen oudn, versmachten

Versmôrn : Kortryk
versmachtn : Kortryk

Versteevn
Nie mi kunn roern van de koude - AN verstijven - versteven
Versteevn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Vertrek, fetrek
1: Vertrek
2: WC, toilet
Vertrek: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik
Fetrek: Yper
Fertrek: Môoslee
2:Fertrek: Kortryk

Verwosschn, 
Afwassen
Verwosschn: Yper

Verzekers, verzeker
Voor zeker, woarschynlik
Verzekers: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare
Verzeker: Môoslee, Wervik, Yper

Verziep, verzip (verzyp)
vergiet
Verziep: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper
Verzip: Kortryk, Wervik

Verzinn
Va gedacht veraarn
Verzinn: Yper

Ves
1. Betêkenissn van AN vers
2. Juust ('k En dadde doaves edoan. 't I ves eschilderd.)
1 & 2. Ves: Yper
1 Ves: Kortryk 
2. doaves: Kortryk

Vespree, eetn vo viere, viere teten
Vieruurtje
Vespree: Môoslee, Slyps
Eetn vo viere: Roeseloare, Yper
Viere teten, (teviern): Kortryk

Vette
Mest  z'ein were de vette utgesmetn
Vette: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Veugelpyk
Darts
Veugelpyk: Brugge

Veugelwyn
Water
Veugelwyn: Brugge

Veuleneuzn, veulneuzn, vuulneuzn
Anjers
Veuleneuzn Wervik
Veulneuzn: Kortryk
Vuulneuzn: Môoslee, Roeseloare

Veuzen, veunzen
Smeulen
Veuzen: Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Veunzen: Kortryk

Vierslag
Ansteker, mêer en mêer verdroengen deur bricket
Vierslag: Kortryk

Viezn, vierzn 
Ipluchten in den doenkr, fosforesceren van de zêe
Viezn: Blanknberge
Vierzn: Westkust

Vievig, vivig, vief 
Levendig (verzekers van 't Fransche vivre)
Vievig: Môoslee, Yper
Vivig: Wervik
Vief: Kortryk

Viggelen
Onhandig losmaken, snijden
Viggelen: Brugge

Vimme
Stoapel (hout, stro) --> Kyk noa Vumme

Vinnig, vinnigen, vinnigeid
Beschimmeld, beschimmelen, schimmel
Vinnig(en): Môoslee, Roeseloare, Yper

Visegrip
Gryptang  (van het Fransche vise à gripe)
Visegrip: Kortryk, Môoslee, Yper

Visenteren
Oenderzoeken
Visenteren: Brugge, Kortryk

Viswuuf
1. vrouwmens die an 't viskraam / in de vismyne werkt
2. luud vrouwmens
3. kletskouse, kommere
1&2&3: Viswuuf: Brugge, Kortryk, Ostende, Roeseloare

Vitesse
Versnellienge (van otto of villo), snelied, van 't Frans
Vitesse:  Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper

Vize, vizn - een doze vizn (van het franse vise)
schroef, schroeven

Vlasvienke
Sôorte veugel, AN groenling
Vlasvienke: Yper
Vlasvinke: Kortryk

Vleire, vlerke
1. Vleugel
2. Zat - "j'es êen vleire"
1. Vleire: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik
1. Vlerke : Blanknberge, Brugge, Yper
2. Vleire (zat): Kortryk, Môoslee

Vliegesloager
Spillement voun vliegn te kokkeduunn (AN: vliegenmepper)
Vliegesloager: Yper
vliegeslager: Veurne

Vliendermuus, vlindermuus, vleirmeuze
AN Vleermuis
Vliegermuus: Yper (wel oul zêvern, peis ke)
Vliendermuus: Ostende, Poperienge (?, dixit Willy Tillie)
Vlindermuus: Ostende
Vleirmeuze: Kortryk
Vleirmuzze: Kortryk
Vleirmuze: Roeseloare

Vloake
Schette, zydskant van e remorque,...
Vloake: Yper

Vlooiebak (= vulgair AN?)
Bedde
Vlooiebak: Knokke-Heist

Vlote, vlootje
Ring, sluitring, rondelle (fr)
vlote, vlootje:  Kortryk, Roeseloare
Vlôtje: Kortryk

Volle
Sôorte van houtn spillement voun de zolder of de boovn of te sluutn
Volle: Yper, Kortryk

Voorland
Trottoir
Voorland: Den Hoane, Ostende

Vorke, ôrebêeste, ôrebyter, tênebyter
AN Oorworm
Ôrebêeste: Yper
Ôrebyter: Beseloare
Tênebyter: Gilwe
Vorke: Kortryk, Roeseloare

Vort
Rot, werkword vortn
Vort: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Voute
kelderkamer, bereikboar van ip een trap van a poar trapp'n die soms up 't kelderluuk zyn gemonteerd

Vowuk
Woarom Vowuk doe je gie da?
Woar voorn, met welk doel
Vowuk (woarom): Môoslee, Roeseloare, Wervik
Vowuk (woavôorn): Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Vowijk (vowadde) : Yzegem
Vowukdadde: Kortryk

Vrange 
Zwengel an e moteur
Vrange: Roeseloare  

Vreindig
Styf. t Is vreindig koud.
Vreindig: Blanknberge

Vrets
Plots, abrupt, opeens, kort (Vrets fringn)
Vrets: Wervik, Yper
Vrats: Poperienge

Vrochtn
Werkn, kykt no #W Wrochten

Vroemins, vrommins, vrommens, vrommiens
Vrouw (=> vrouwmens)
Vroemins: Kortryk
Vrommins: Kortryk, Môoslee
Vrommiens: Wervik
Vrommens: Roeseloare, Yper

Vroed, vrood
Stief dul (En is vroed van koleire.)
Vroed: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper
Vrood: Kortryk

Vroedzak
1. Gulzigoard
2. Gierigoard
Vroedzak: Blanknberge, Brugge, Ostende

Vroet, vroot, hêel, stif, vreindig
Varianten of AN zeer, straf - "vroet interressant" "stif gêestig" "hêel lastig"
Fonetisch spellen aub om 't gebruuk van diftongen en uutsproake van "h" in hêel t'achteroalen
Vroet:
Vroot: Kortryk
Stif:  Kortryk
Stief: Yper
Hêel: Kortryk
Vreindig: Blanknberge

Vroete, froete
Weezn, anzichte, mule, tote
Froete: Mullebeke, Yper
Vroete: Knokke

Vrydom
Privé domin woa dat er niemand kan inkykn, lik nen ommeurden of woa da je in jennen blôoten kunt lôpen
Vrydom: Kortryk, Môoslee

Vulzettn
Ciment in de voegn tusschn briekn doen
Vulzettn: Yper

Vulte
Enoeg eetn of edoan en
Vulte: Kortryk, Roeseloare, Yper

Vumme, vimme
Stoapel (hout, stro). AN. mijt
Vumme: Brugge, Frans-Vloandern, Kortemark, Ostende, Poperienge, Roeseloare
Vimme: Brugge, Rubrouck (Frans-Vloandern)

Vuulkarre
Vuilniswagen
Vuulkarre: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik, Yper

Vuulputje, vuulpitje
Afwatering met sifon op laagste punt in een vloer
Vuulputje: Kortryk
Vuulpitje: Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Vylstoake, vylstake
Bankschroef
Vylstoake: Koekeloare, Roeseloare, Yper
Vylstake: Brugge

Vys
AN humeurig
Vys: Blanknberge, Roeseloare, Yper

W
Wak
Tusschn nat en droge, bevôorbeeld van klêers
Wak: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Wervik

Waste, woste
Wasgoed (kledij, linnen)
Waste: Blanknberge, Kortryk, Perviezje
Woste: Roeseloare, Yper

Wattebroad
Vrê zocht broad
Wattebroad: Brugge

Weegoarde
Zyn weegoarde: etwien die an em gelykt (zôwel van uterlik of van gedrag; ôok gezeid oe ter entwiene zyn "goeste" gevoendn èt van 't ander geslacht: "J'è zyn weegoarde gevoundn")
Weegoarde: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Weerluchtn
Bliksemen
Weerluchtn: Kortryk, Roeseloare, Wervik

Weeskantn, weerskantn
An de twêe zydn
Weeskantn: Kortryk, Yper
Weerskantn: Wervik

Weeuwe, weeuwneire, weeuwnoare
Weduwe
Weeuwe: Blanknberge, Kortryk, Yper, Wervik
Weeuwneire: Kortryk
Weeuwnoare: Yper

Weffel
Gezwel
Weffel: Wervik

Wegblenn
Etwot wegdoen, mêestol nie ol te zuver
Wegblenn: Yper

Weird, weirde (=AN)
Waard, waarde, 't es nie vele weird. Kikt ôok by Nieweird
Weird, weirde: Kortryk, Wervik

Weirdn, weirn 
Zyn beste doen, zyn eign verdedigen (van weren), "Je weir(d)t 'em lik ne duvel in e wywoatervat"
Weirdn: Kortryk
Weirn: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Wervik

Wel
1. Goed ( 't Is wel bestid. of Mo dadde is wel va joun!)
2. Goed ( 'k Zyn nie wel, me teetn komt lik up.)
1&2: Wel:  Kortryk, Roeseloare, Yper

Weuglink
Wegel
 Weuglink: Môoslee

Wezen, weezne
Oanzichte
Wezen: Blanknberge, Kortryk
Weezne: Roeseloare

Wietewoai, wieteko, wietjegoi, wietn
Nen roarn veugle (vgl. Brussels: metteko)
Wietewoai: Kortryk, Môoslee
Wietjegoi: Perviezje
Wieteko: Yper
Wietn: Môoslee, Roeseloare, Yper

Wiesterkapêle
Rommelig
Wiesterkapêle: Roeseloare, Slyps

Witte van ei
AN Eiwit
Witte van ei Brugge

Woaioard, woste
Dwoazerik
Woaioard: Roeseloare
Woste: Eernegem

Woal, wol
(Vis)vyver
Woal: Kortryk
Wol: Môoslee

Woaterstêen
AN Gootsteen
Woaterstêen: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare, Yper

Woakeln 
AN Waggelen
Woakeln: Bissegem

Workel, wortel
Karote
Workel, wortel: Westkerke

Wortel, worte
Wrat
Wortel: Wervik, Yper
Worte: Kortryk, Môoslee, Roeseloare

Woskeirn, wosmaschiene, keirn
Wasmachine
(Wos)keirn: Roeseloare, Yper
(Was)keirn:  Kortryk
Wosmaschiene: Yper

Woste(n), sosiese
1. Worst 
2. Scheldnaam, synoniem voor woajoart
1. Woste (worst): Oostende
1. Sosiese (worst): Kortryk, Yper
2. Woste (scheldnoame): Oostende

Wrêe(d)
Styf ('t is wrêe schône)
Wrêe(d): Blanknberge, Roeseloare

Wrikkelgat, frikkelgat
Iemand die nie kan stillezittn
Wrikkelgat: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Frikkelgat: Yper

Wrochtn, gewrochtn
Wrochtn: verleden tyd van werken: "je wrochte in 't butenland." Vgl. verouderd engels wrought, tegenwoordig alleen maar gebruikt in uitdrukkingen zoals "wrought iron" (gesmeed ijzer).
Gewrochtn: voltooid verleden tyd van werken: "j'eit in 't butenland gewrocht"
Wrocht, Gewrocht: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper

Wuk
Wat. Wuk es da? Wuk zeg je?
Wuk: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper

Wulf
Emelt, larve van langpootmug (ook oud Vlaams woord voor wolf)
Wulf: Yper

Wulge
AN Wilg
Wulge: Roeseloare
Wilge: Westkerke
Wulloks
Zêeslekkn, wordn gekookt en ton warm of koud upgeten. AN wulken
Wulloks: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Roeseloare

Wuppn
1. Up en nere goan (wupplanke, 't zeste lik AN wippen)
2. Smytn 
1 & 2: Yper

Wuuf, weuf
Vrouwe, ip sommigste plekkn of by sommigste generoaties en verwytwoord (kykt noa wuuf)
Wuuf: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Weuf: Kortryk

Wuvetje, weuveke
Meisje
Wuvetje: Blanknberge, Yper
Weuveke:  Kortryk

 ::Willemaercken: ambetant doen, neutn, zaagn
Wyder, wulder, wynder
Wij
Wyder: Môoslee, Wervik, Yper
Wulder: Kortryk
Wynder: Blanknberge

X

Y
Ysder, ysdre
Yzer
Ysder: Blanknberge
Ysdre: Roeseloare
Yzerweg
Spôorweg (mêer in me grotvoader z'n tyd)
Yzerweg: Brugge, Kortryk



Z
Zabberen
Motregenen
Zabberen: Roeseloare

Zakzeker, zeêverère
Zeveroare
Zakzeker: Knokke
Zeêverère: Woaregem

Zandarm, Zjandarm, Zjandèrme, zjenderm, zjandoarm
1. Rykswachtre (Frans: gendarme)
2. Bazige vrouw
Zjandarm: Blanknberge, Brugge
Zjandarme: Yper
Zjandèrme: Yzegem
Zjanderme: Môoslee, Roeseloare
Zjenderm: Kortryk
Zjandoarm: Woaregem

Zante, Zjante
Velg van een wiel, van 't Fransche Jante
Zante: Brugge, Kortryk, Môoslee, Wervik
Zjante: Kortryk, Roeseloare, Yper

Zanten
Weg, verdwenen, foetsie: J'es goan zantn: "j'es 't gat in/uut"
Goan zanten: Kortryk, Môoslee, Wervik, Yper
Goan zante (in slape voaln): Perviezje

Zantje ---> Zintje

Zantjeplakker
Tjeutn (mêestol in d'uutdrukkienge: E stoeg doe lik e zantjeplakker.)
Zantjeplakker: Yper

Zatte, zjatte
Kopje (bijvoorbeeld e zatte kaffie)
Zatte: Yper
Zatte, zjatte: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Zjatte: Kortryk, Wervik

Zeefde, zeve
Zeef
Zeefde: Blanknberge, Brugge, Môoslee, Roeseloare, Yper
Zeve: Kortryk
Zêve: Kortryk

Zêekn
Pissn
Zêekn: Brugge

Zêeksaloa
AN molsla (bloarn van de pisseblomme)
Zêeksaloa: Roeseloare

Zêem, zêemn, zêemtote, zêemploastre
Zêem van zeemleer, zeemlap, zemen lik in 't AN is courant
Zêem: AN honing, verdwint uut 't AN, blift nog zeemzoet en zeemhoning over. Bestoat in 't Vlams en dus ôok in andre provincies
Zêemn: flêmen, noa de mond klappen
1. Zêemtote: seukermeule, êen die zot es van zoet teten en sneukelienge
2. Zêemtote: iemand die vele flêemt
Zêem: Blanknberge, Brugge, Kortryk, Môoslee, Ôostrôzebeke, Roeseloare, Yper
Zêemn: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
1. Zêemtote (seukermeule): Kortryk, Môoslee
2. Zêemtote (flêmer): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Zêemploastre (flêmer): Roeseloare

Zêer, zeir
Variant ip AN zeer, pijn - phonetisch spellen voe de streekvarioaties te vindn (Zêre stoat en bitje vôder)
Zêer: Brugge, Kortryk, Roeseloare
Zeir: Blanknberge

Zeemarminne, zeemarmiete (uutsproake marmite)
Zêemeerminne
Zeimarminne: Blanknberge
Zeimarmiete: Blanknberge
Zèèmarmiete: Ostende

Zeeratte
zie Spoansche ratte

Zèilstêen
AN magneet
Zèilstêen: Blanknberge, Kortryk, Roeseloare

Zemelzak
Etwien die nie kan stille zittn
Zemelzak: Brugge

Zêre
vlug, rap
Zêre: Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Zeire: Blanknberge

Zerpe
Zeur
Zerpe: Brugge

Zeule
AN schoenzool
Zeule: Blanknberge

Zeupe, zeupke, zeuptje
1. Iemand die graag veel drinkt
2. En teuge (teugsje, teugske), en slok drienken
3. Het drinken (in de zeupe zittn)
1. Zeupe (drienker): Blanknberge, Kortryk, Roeseloare
2. Zeupe (teuge): Kortryk, Roeseloare
3. Zeupe (drienkn): Kortryk, Roeseloare, Yper

Zeuremule, muletrekker, totetrekker
Zeure spekke
Muletrekker: Yper, Wervik
Totetrekker: Roeseloare, Kortrijk
Zeuremule: Blanknberge

Zeurn, zeureire, zeuroare
Vals spelen, foefelen (vb me rekeniengn)
Zeurpot, zeureire, zeuroare: volsspeeldr
Zeurn: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Zeureire: Kortryk
Zeuroare: Blanknberge, Roeseloare, Yper

Ziddre, zidder, zêdre
Rapper
Ziddre: Roeseloare, Môoslee, Slyps
Zidder: Blanknberge, Wervik, Yper
Zêdre: Kortryk

Zienlienge, ziendlienge
Domweg, ol ziende dom doene
Zienlienge: Roeseloare
Ziendlienge: Kortryk

Zikkel
AN sikkel
Zikkel: Blanknberge, Kortryk

Zilme, zilve, zeims, zemels, zemers
Zenuw(en)
Zeims: Wervik Ge werkt up min zeims
Zemels: Blanknberge, Kortryk
Zilme: Môoslee, Roeseloare
Zilve: Yper (Je werkt up me zilvn, van de zilvn weetn)
Zemers: Woaregem

Zindlik
1. Kieskeurig
2. Propre, doe nie mêer in zyn broek
1. Zindlik (kieskeurig): Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
2. Zindlik (propre): Kortryk, Roeseloare

Zintje, zientje, zantje, zentje
1.Prent, afbeeldieng, zentje van communie of begroavienge
2. (figeurlik) een lief kiend - mêestol in een negatieve zinne gebruukt (j' is ook gin zantje wê)
Zintje: Môoslee, Wervik
Zientje: Kortryk
Zantje: Blanknberge, Brugge, Yper
Zentjie: Roeseloare

Zipsop
Zeepsop
Zipsop: Blanknberge
Zêpzop: Kortryk

Zjangre, zjanger
T'es zynen zjangre: 't es zyn type, genre (Van 't Fransche genre)
Zjangre: Kortryk, Roeseloare
Zjanger: Blanknberge, Yper

Zjalouzie, Zalouzie
Vliegenette, AN hor
Zalouzie: Kortryk
Zjalouzie: Roeseloare, Yper

Zjenivers, zjenijvers
Aalbessen
Zjenivers: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
Zjenijvers: Woaregem

Zjeste, zjestepiet, zjestekakker, dzjestepiet
Stoefer, van 't Fransche geste
Zjeste: Blanknberge, Roeseloare, Yper
Zjestekakker: Yper
Zjestepiet: Kortryk, Roeseloare
Dzjestepiet: Woaregem

Zjezemyne, Dzjozemyne
AN sering
Zjezemyne: Roeseloare
Dzjozemyne: Woaregem

Zoekuit ?
Voddeman, boeman 
Zoekuit: Oostende

Zoate, zoale
AN Zadel
Zoate: Blanknberge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Wervik, Yper
Zoale: Brugge, Kortryk, Roeseloare, Veurne

Zoetekoeke --> Pennepisse
AN Honingkoek
Zoetekoeke: Brugge, Knokke-Heist, Yzegem  
Lekkerkouwke: Woaregem

Zoetekonte,zoetemule,zoetemoyle
Iemand da geérn snoept
Zoetekonte, zoetemule: Knokke-Heist
Zoetemoyle: Woaregem

Zop
1. Sap (fruutzoptje,...)
2. Woater, vloeistoffe
1 & 2. Zop: Blanknberge, Yper, Kortryk

Zopntenat, zuupndenat, zoppenat, zoppelèkendenat, zêekendenat, deurwikt, lekende (nat)
Kletsnat. Je zot in de rein en je wos zopntenat ootn ier arriveerde.
Zopntenat: Wervik
Zuupndenat: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare, Yper
Zoppenat: Kortryk
Zoplekendenat: Kortryk
Zêekendenat: Yper
Deurwikt: Yper
Lekende (nat): Môoslee, Yper
Zoppelékendenat: Woaregem
Zeêkenat: Woaregem

Zot
Sôorte koarte, oundermêer ekend van 't spel Piekezottn (AN Boer)
Zot: Blanknberge, Roeseloare, Yper

Zotdroain
Deuredroain (die vyze droait zot)
Zotdroain: Blanknberge, Roeseloare, Kortryk

Zottekounte, zottemutse, zotteklienke, zottekonte
Gêestige vrouwe of meisje
Zottekounte, -mutse, -klienke: Môoslee, Roeseloare
Zottekounte: Blanknberge, Kortryk, Yper
Zottemutse: Kortryk
Zottekonte: Woaregem

Zulle, zille
1. Dorpel
2. Symbolisch: andelsfonds
1. Zulle (dorpel): Knokke-Heist, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper, Woaregem
2. Zulle (andelsfonds): Brugge, Kortryk, Môoslee, Roeseloare, Yper
1. Zille (dorpel): Blanknberge, Brugge

Zupscheute
Zatlap
Zatlap: Knokke-Heist
ZupSkeute: Kortrijk

Zubbedutte, subbedutte,
1. Zoagachtig, nie onafhankelik vrommins
2. Seute, trutte
Zubbedutte: Kortryk, Legem
Subbedutte: Blanknberge, Môoslee, Roeseloare

Zurkeltrutte
Spotnoame vor 'n zure vrouwe
Zurkeltrutte: Blanknberge, Knokke-Heist, Legem, Môoslee, Roeseloare

zwoantje
gendarm up ne motto, bereen polisie
zwoantje: Brugge, Erdrieke, Kortryk

Zwee, zwee-yzer
Alloam vô nen rechten oek te meten of te moaken (Wienkeloak, oekprofiel)
Zwee (wienkeloak): Kortryk, Roeseloare, Yper
Zwee-yzer (metoalen oekprofiel): Kortryk

Zwienkeln, zwiengeln
1. Me je velo of otto van den êne kant van de boane noa den andren kant riên, me jen voertuug afwiken van de rechte boane - "ne zwienkel moakn"
2. Slingeren (neur tetn woarn ant zwiengeln wi, zoender setjen)
1. Zwienkeln (heen en weer): Kortryk, Legem, Môoslee, Roeseloare
2. Zwiengeln (slingeren): Yper

Zwingeln 
 t'vlas moe nog gezwingeld wer'n 
Zwingeln: Kortryk

Zwinneschoe
1. Etwien die dom doet
2. Etwien zonder maniern 
zwinneschoe: Roeseloare

Zwynôore
Appelflap
Zwynôore: Yper; Kortryk

Zwyntje
1. Klein varken
2. Stoffer, klein borsteltje
3. Pissebed
4. Zweertje op het ooglid (ook zwynepuuste)
5. Klêne zoagmashine : Kortryk
1,2&3: Yper
1,3&4: Roeseloare
1, 4: Brugge, Kortryk
5: Kortryk

Zwoomtje, zwolme, zwalm
Zwaluw, Uuszwoaluwe
Zwoomtje: Yper
Zwolme: Kortryk, Môoslee, Roeseloare
Zwalm: Wiengne

Zwoanegang Brugge
Het getal 22

Zwoantjies
Bereden politie
Zwoantjies: Brugge
Zwoantjes: Kortryk

Zyder, zydder, zydre, zynder, zuldre
Zij (3e p.mv.)
Zyder: Wervik, Yper
Zydre: Môoslee, Roeseloare
Zynder: Blanknberge, Brugge
Zuldre:: Kortryk, Woaregem

Zie ook
Typische West-Vlamsche utdrukkiengn
Vlamsch woordenboek

Referenties

Categorie:Toale