Amerika (continent)

Amerika, ook wel de Nieuwe Weireld genoemd, is e landmassa die ip 't westelyk halfroend ligt ten oost'n van de Still'n Oceoan en te west'n van den Atlantisch'n Oceoan. 't Bestoat uut de continent'n Noord- en Zuud-Amerika. 't Landippervlak bedroagt 42.549.000 km² en der zyn a peu près e miljard inweuners.  

De term'n Amerika en Amerikoan word'n den dag van vandoage veele gebruukt vo de Verenigde Stoat'n van Amerika en d' inweuners van da land an te duud'n. Vo nie te miss'n wordt heel 't supercontinent dikwyls de  Amerika's genoemd of 't Amerikoans continent.

Zuud-Amerika is 135 miljoen joar gelee'n ofgesplitst van 't supercontinent Gondwana. De noame Amerika is ofgeleid van de voornoame van Amerigo Vespucci, een Italioansch'n oentdekkiengsreiziger die in de joar'n 1490 de kust'n van 't Amerikoans continent verkende.
 Land'n en gebied'n van Amerika  
 Noame Ippervlak (km²) Inweuners  Toal'n Hoofdstad Noord-AmerikaCanada9.984.67035.056.064 Iengels, Frans Ottawa Verenigde Stoat'n 9.630.091 317.627.401 Iengels, Spoans Washington D.C. Groenland (Denemark'n) 2.166.086 60.000 Groenlands, Deens Nuuk Mexico 1.972.550 118.395.054 Spoans, 62 inheemsche toal'n  Mexico-Stad Saint-Pierre en Miquelon (Vrankryk) 242 6.954 Frans Saint-Pierre Bermuda (Verenigd Keunienkryk) 53 65.773 Iengels Hamilton Midd'n-Amerika Belize 22.966 334.297 Spoans, Kriol, Iengels Belmopan Costa Rica 51.100 4.636.348 Spoans San José Guatemala 108.890 13.824.463 Spoans, Garifuna, 21 Mayatoal'n Guatemala-Stad Honduras 112.090 7.639.327 Spoans Tegucigalpa Nicaragua 129.494 5.785.846 Spoans Managua Panama 78.200 3.460.462 Spoans Panama-Stad El Salvador 21.040 7.066.403 Spoans San Salvador Caraïeb'n Anguilla (Verenigd Keunienkryk) 102 12.800 Iengels The Valley Antigua en Barbuda 442 69.108 Creools, Iengels Saint John's Aruba (Keunienkryk van de Nederland'n) 193 102.695 Papiamentu, Spoans, Nederlands Oranjestad Bahama's 13.940 297.852 Creools, Iengels Nassau Barbados 430 276.607 Bajan (Creoolsche toale), Iengels Bridgetown Bonaire  (Holland) 288 12.000 Papiamentu, Spoans, Nederlands Kralendyk Curaçao (Keunienkryk van de Nederland'n) 450 173.400 Papiamentu, Nederlands Willemstad Caymaneiland'n (Verenigd Keunienkryk) 260 44.270 Iengels George Town Cuba 110.861 11.184.023 Spoans Havana Dominicoansche Republiek 48.730 10.088.598 Spoans Santo Domingo Dominica 754 72.386 Frans, Iengels Roseau Grenada 350 105.000 Iengels Saint George's Guadeloupe (Vrankryk) 1.628 405.000 Frans Basse-Terre Haïti 27.750 9.801.764 Creools, Frans Port-au-Prince Jamaica 11.425 2.598.000 Patois (Creoolsche toale), Iengels Kingston Martinique (Vrankryk) 1.128 401.000 Patois, Frans Fort-de-France Montserrat (Verenigd Keunienkryk) 102 4.798 Creools Iengels, Iengels Plymouth Puerto Rico (Verenigde Stoat'n) 9.104 3.994.259 Spoans, Iengels San Juan Saba (Holland) 13 1.800 Iengels, Nederlands The Bottom Saint-Barthélemy (Vrankryk) 21 8.400 Frans Gustavia Saint Kitts en Nevis 261 51.134 Iengels Basseterre Sint Eustatius (Holland) 21 3.897 Nederlands, Iengels Oranjestad Saint-Martin (Vrankryk) 53,20 35.692 Frans Marigot Sint Moartn (Keunienkryk van de Nederland'n) 34 39.689 Iengels, Spoans, Nederlands Philipsburg Saint Vincent en de Grenadines 389 103.220 Iengels Kingstown Saint Lucia 620 160.145 Iengels, Frans Creools Castries Trinidad en Tobago 5.128 1.300.000 Iengels Port of Spain Turks- en Caicoseiland'n  (Verenigd Keunienkryk) 497 31.458 Creools Iengels, Iengels Cockburn Town Amerikoansche Moagdneilandn (Verenigde Stoat'n) 352 124.778 Iengels, Spoans Charlotte Amalie Britsche Moagd'neiland'n  (Verenigd Keunienkryk) 153 21.730 Iengels Road Town Zuud-Amerika Argentinië 2.780.400 40.677.348 Spoans Buenos Aires Bolivië 1.098.580 10.461.053 Spoans, 36 inheemsche toal'n Sucre Brazilië 8.514.877 201.032.714 Portugees Brasilia Chili 756.950 16.746.560 Spoans Santiago de Chile Colombia 1.138.910 46.591.147 Spoans Bogotá Ecuador 283.560 15.007.343 Spoans, Quechua Quito Zuud-Georgia en de Zuudelyke Sandwicheiland'n (Verenigd Keunienkryk) 3.903 20 Iengels Grytviken Frans-Guyana (Vrankryk) 83.534 250.109 Frans Cayenne Guyana 214.970 765.283 Iengels Georgetown Falklandeiland'n (Verenigd Keunienkryk) 12.173 2.967 Iengels Stanley Paraguay 406.750 6.347.884 Guaraní, Spoans Asunción Peru 1.285.220 29.907.303 Spoans, Quechua, Aymara Lima Suriname 163.820 566.846 Nederlands, Caraïbisch-Hindoestani, Javoans, Creoolsche toal'n Paramaribo Uruguay 176.220 3.415.920 Spoans Montevideo Venezuela 912.050 28.0479.38 Spoans en 40 inheemsche toal'n Caracas

+ Oenbeweunde eiland'n Colombia Malpelo Verenigde Stoat'n Navassa Vrankryk ClippertonZuud-Georgia en de Zuudelyke Sandwicheiland'n(archipel) Candlemaseiland Williseiland'n Annenkoveiland Vindicationeiland  Costa Rica Cocoseiland