Kakkerlakkn

Kakkerlakkn zyn fernient van de orde Blattodea of Blattaria (van 't Latyn voun die bêestn: blatta). Tegoare met de termietn moakn ze dêel uut van de orde. De noame in 't Vlams komt van oul 't Nederlands uut ouderwets Portugees (caccalacca). 't Zyn bykan 5000 verschillige sôortn ekend in de weireld, van die sôortn zyn der mor e stik of twientig of dertig die oltemets voun probleemn zorn.

 Verspreidienge 
Kakkerlakkn kuj verre in hêel de weireld viendn, ol zyn 't wel surtout (sub)tropische bêestn. Sommigte sôortn (lik 'n Duutschn en 'n Amerikoanschn kakkerlak en de bakkerstorre) zyn tropisch, mo overleevn in koudere streekn in huuzn en aar waarme plekkn en zyn dus exootn, oek in België. 

In België zyn der oek êentige sôortn die gin exoot zyn: 'n buskakkerlak (Ectobius sylvestris, woarup dat er e sôorte van frutnier joagt) en 'n Nôordschn kakkerlak (Ectobius lapponicus), ol is die latste sôorte redelik zeldzoam.

 Beschryvienge 

Kakkerlakkn zyn toaie bêestn, a nundern kop of is, kun ze nog en ende vorsleevn, toet an ze dôodgoan deur uut te droogn. Sommigte sôortn kunn 3 moandn zounder teetn (bykan van olle sôortn bucht die an 't vortn is, zowel vlêes of plantn, buutn 't geslacht Cryptocercus, die ollêne hout it) en aar sôortn kunn drie kart zounder lucht.

 Byn menschn 
Mêestol hen menschn nie geirn gin kakkerlakkn in nunder huus. Nermaal ezien krygn menschn gin kakkerlakkn an ze gin teetn blôot loatn liggn en enoeg kuuschn en stofzuugn, zeker in 'n keukn. A 't egliek gebeurt, toune bestoan der verschillige sôortn vergif, ol kommn ze lichte resistent. 

't Zyn menschn die de schoanste sôortn houdn in e terrarium, doa kunn ze overleevn met warmte, woater woarin dan ze nie kunn versmôorn, bevôorbeeld deur e spoonsje in te leggn, en olle sôortn teetn (vlêes, fruut en groonsels). De mêeste sôortn zyn tropisch, woadeure dan ze ol hier, deurda 't te koud is, gin ploage kunn kommn an ze uutbreekn. 't Zyn oek menschn die kakkerlakkn kwêekn voun an hoagedissn te geevn.