Friesland

Friesland (officieel is Fries: Fryslân) is e provinsje in 't noôrdn van Holland met e goeie 664.000 inweuners (2025) ip een totoal ippervlak van 5.753 km². D'n hoofdstad is Leeuwarden (Fries: Ljouwert). D'officiële toaln zyn Nederlands en Fries.

In 't oôstn wordt Friesland begrensd deur de provinsjes Groningen en Drenthe, in 't zuudn deur de provinsjes Overyssel en Flevoland, in 't zuudwestn deur 't Ysselmeer, en in 't westn en t noôrdn deur de Waddnzêe (buutn de Waddneilandn deur de Nôordzêe). Friesland is verboundn met de provinsje Noord-Holland deur den Ofsluutdyk.

De Waddneilandn Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog moakn deêl uut van de provinsje. Ze zyn met een overzetboôt te bereikn vanof 't vasteland. 

Qua totoale ippervlakte, dus inclusief woaterippervlakte, is Friesland de grotste provinsje en achter Drenthe de minst bevolkte provinsje van Holland.

De geschiedenisse van Friesland is de geschiedenisse van 't kustgebied van Holland lik da 't nu is, vanof 't Zwin an de Belgische grenze tout an riviere de Wezer in Duutsland. 

 Noame 

Fryslân
Den 1stn januoari 1997 is d'officiële noame van de provinsje veranderd van 'Friesland' noa 'Fryslân'. In de reste van Holland wordt wel assan de Nederlandstoalige noame Friesland gebruukt.

Heitelân
It Heitelân ('’t voaderland') is vo Friezn e veel gebruukte term vo de provinsje Friesland an te duudn. Nationalistisch ingestelde Friezn gebruukn vele da woord.

 Toale 
links|miniatuur|<center>De toalsituoasje in 't noôrdn van Holland
De toaln die 't meêst geklapt wordn in de provinsje zyn 't Nederlands en 't Fries (Frysk of Westerlauwers Fries). 't Fries bezit de stoatus van minderheidstoale en is tegoare me Nederlands erkend als officiële landstoale. 

Buutn 't Standoardfries zyn d'r ook e deêl dialectn. In vele Friesche steedn wordt Stadsfries geklapt, e Nederlands dialect me sterke Friesche invloedn. In 't zuudoôstn, in de gemeêntn Weststellingwerf en Ooststellingwerf, klappn ze Stellingwerfs, e Nedersaksisch dialect.

 Bevolkienge 
Bevolkiengsontwikkelienge:Bevolkingsatlas van Nederland, p. 29
 1850 — 248.000
 1900 — 345.000
 1950 — 465.000
 2000 — 625.000
 2025 — 664.000

 Grotste plekkn 
De tien grotste plekkn in de provinsje noa 't antal inweuners (1 januoari 2007) zyn:
Leeuwarden (Fries: Ljouwert)
Drachten
Sneek (Snits)
Heerenveen (It Hearrenfean)
Joure (De Jouwer) 
Harlingen (Harns)
Franeker (Frjentsjer)
Dokkum
Wolvega (Wolvegea)
Lemmer (De Lemmer)

 Friesche elf steedn 
De Friesche elf steedn zyn elf plekkn in de provinsje Friesland, die stadsrechtn gekreegn hen en woa dat de schatsmarathon Elfsteedntocht nor is vernoemd. D'elf steedn zyn allemolle beschermd stadsgezicht.

 Gemêentn 
Friesland is ipgedêeld in 18 gemêentn sinds 2019. D' officiële noamn zyn:

Achtkarspelen
Ameland
Dantumadiel
De Fryske Marren
Harlingen 
Heerenveen
Leeuwarden 
Noardeast-Fryslân
Ooststellingwerf Opsterland 
Schiermonnikoog 
Smallingerland 
Súdwest-Fryslân
Terschelling 
Tytsjerksteradiel
Vlieland 
Waadhoeke
Weststellingwerf

 Referensjes 

 Externe koppeliengn 
 Plaatsengids
 AlleCijfers