Lagerstätte

Een Lagerstätte (van 't Duuts, een "upslagplekke") is een sedimentaire geologische lage woardan d' overbluufsels van plantn of bêestn van een uutzounderlike kwaliteit zyn. 't Wôord was vô 't êest gebruukt deur den Duutse paleontoloog Adolf Seilacher, en j' herkende twê sôortn lagerstätten:

Konzentrat-Lagerstätten (concentroatie-Lagerstätten) zyn geologische laagn woarda verschillende overbluufsels zyn t' hope gespoeld, gelik in een kalm dêel van een riviere. Over 't olgemêen is de kwaliteit van concentroatie-Lagerstätten veel minder dan van conservoatie-Lagerstätten. Typische vôorbêldn zyn bêenderbeddn.

Konservat-Lagerstätten (conservoatie-Lagerstätten) zyn geologische laagn woarda de bewoarienge van de fossieln van een vrê hoge kwaliteit zyn, bvb. mè de bewoarienge van zochte lichaamsdêeln die anders over 't olgemêen nie bewoard zyn gebleevn. Dikwils goan zô'n geologische laagn t' hope mè omgeviengn die vry woarn van zeurstoffe, zodoanig dan de zochte dêeln kostn fossiliseern in plekke van te verrottn.

't Belang van conservoatie-Lagerstätten kom vôrol van 't feit dan ze d' ênigste plekkn in de geologische kolomme zyn woarda me bêestn en plantn viendn die anders moeilik fossiliseern, omdan ze gin harte dêeln hèn gelik bêendern of schelpn. De maniere woarup da de fossilisoatie gebeurt verschil nogol van plekke toe plekke:

in de Orstenschoalie wordn de bêestn in fosfoat bewoard
in de Bitter Springs in Zuud-Australië zyn de bacterieën in silica (SiO2) bewoard
in de Burgess-schoalie zyn de bêestn as kôolstofhoudende films bewoard
in de Hunsrücklein zyn de bêestn in pyriet (FeS2) bewoard
in de Ediacara-zandstêenn zyn de bêestn bewoard as ofgietsels met d' hulpe van microbenmattn

Belangryke Lagerstätten 

Precambrium      Bitter Springs  1000-850 Ma  Zuud-Australië Cambrium      Chengjiang  525 Ma  Yunnanprovincie, China    Sirius Passet  518 Ma  Groenland    Burgess-schoalie  505 Ma  British Columbia, Canada    Orsten- and Alum-schoalie  500 Ma  ZweednOrdovicium      Soom-schoalie  435 Ma  Zuud-AfrikaDevoon      Rhynie-vierstêen  400 Ma  Schotland    Hunsrücklein  390 Ma  Rheinland-Pfalz, DuutslandCarboon      Mazon Creek  300 Ma  Illinois, Verênigde StoatnJura      Solnhofen lithogroafische kolkstêen  145 Ma  Beiern, DuutslandKryt      Yixianformoatie  ± 135 Ma  Liaoning, China    Santanaformoatie  ± 100 Ma  BraziliëEoceen      Green Riverformoatie  50 Ma  Colorado/Utah/Wyoming, Verênigde Stoatn    Messel olieschoalie  49 Ma  Hessen, DuutslandPleistoceen      Rancho La Brea terrepittn  20,000 yrs geleen  Californië, Verênigde Stoatn

Categorie:Paleontologie