Danh sách Hoàng hậu giai đoạn Ngũ đại thập quốc (Trung Quốc)

Thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc (五代十國, 907–979) là một giai đoạn chia cắt và biến động sâu sắc trong lịch sử Trung Quốc sau khi nhà Đường sụp đổ. Trong bối cảnh quyền lực trung ương suy yếu, các triều đại và chính quyền cát cứ lần lượt hình thành, dẫn đến những thay đổi nhanh chóng về hoàng quyền, quân sự và chính trị.

Trong giai đoạn này, bên cạnh vai trò của các hoàng đế và quân phiệt, nhiều phụ nữ hoàng tộc – đặc biệt là hoàng hậu, hoàng thái hậu và thái phi – đã có ảnh hưởng đáng kể đến triều chính. Một số người trực tiếp tham gia điều hành triều đình, can thiệp vào việc lập – phế hoàng đế, kiểm soát hậu cung và liên minh quyền lực; số khác giữ vai trò then chốt trong việc duy trì tính chính danh của vương triều giữa thời loạn.

Danh sách dưới đây tổng hợp các hoàng hậu và chính thất của các quốc gia trong thời Ngũ Đại Thập Quốc, được sắp xếp theo từng triều đại, bao gồm thời gian tại vị, phối ngẫu và những ghi chú cơ bản. Bảng nhằm phục vụ mục đích tra cứu lịch sử, không đánh giá giá trị cá nhân, và phản ánh mức độ ghi nhận của họ trong chính sử hiện còn.
Danh sách
+ Các hoàng hậu thời Ngũ Đại Thập Quốc (việt hóa, có liên kết) Quốc gia / Triều đại Thời gian Danh hiệu Phối ngẫu Ghi chú Kỳ 907–924 Lưu hoàng hậu (劉皇后) Lý Mậu Trinh Hoàng hậu nước Kỳ Tiền Thục 908–918 Chu hoàng hậu (Vương Kiến) (周皇后) Vương Kiến Hoàng hậu đầu tiên 918–921 Cao hoàng hậu (高皇后) Vương Diễn (Tiền Thục) Hoàng hậu đầu của vua thứ hai 921–926 Kim Phi Sơn hoàng hậu Vương Diễn Hoàng hậu thứ hai Yên (Ngũ đại) 911–913 Lý hoàng hậu (李皇后) Lưu Thủ Quang Đồng thời với Chu hoàng hậu 911–913 Chu hoàng hậu (朱皇后) Lưu Thủ Quang Hai hoàng hậu cùng thời Hậu Lương 912–913 Trương hoàng hậu (張皇后) Chu Hữu Khuê — Nam Hán 919–935 Mã hoàng hậu (馬皇后) Lưu Nham — Hậu Đường 924–926 Lưu Ngọc Nương Lý Tồn Úc — 930–933 Tào hoàng hậu Lý Tự Nguyên — 934 Khổng hoàng hậu Lý Tùng Hậu Tại vị rất ngắn 934–936 Lưu hoàng hậu Lý Tùng Kha — Ngô (Thập quốc) 933–937 Vương hoàng hậu Dương Phổ — Mân (Thập quốc) 935 Trần Kim Phượng (Thập quốc) Vương Diên Quân — 936–939 Lý Xuân Yến Vương Kế Bằng — 942–944 Lý hoàng hậu Vương Diên Hy — Nam Đường 937–943 Tống hoàng hậu Lý Biện — 943–961 Chung hoàng hậu Lý Cảnh — 961–965 Đại Chu hậu Lý Dục Hoàng hậu đầu 968–975 Tiểu Chu hậu Lý Dục Hoàng hậu thứ hai Hậu Tấn 941–942 Lý hoàng hậu (Hậu Tấn Cao Tổ) Thạch Kính Đường — 943–946 Phùng hoàng hậu (Hậu Tấn Xuất Đế) Thạch Trọng Quý — Ân (Thập quốc) 943–? Trương hoàng hậu Vương Diên Chính — Hậu Hán 947–948 Lý hoàng hậu Lưu Tri Viễn — Hậu Chu 954–956 Phù hoàng hậu (trưởng) Sài Vinh Hoàng hậu đầu 959 Phù thị Sài Vinh Truy phong Bắc Hán ?–968 Quách hoàng hậu Lưu Quân — 968–? Mã hoàng hậu Lưu Kế Nguyên —

Ghi chú
 Thông tin về niên đại và danh hiệu hoàng hậu chủ yếu dựa trên các bộ chính sử như Cựu Ngũ Đại sử và Tân Ngũ Đại sử.
 Một số hoàng hậu và thái hậu không rõ tên thật, chỉ được ghi lại bằng tước hiệu, phù hợp với tập quán ghi chép của sử Trung Quốc thời trung đại.
Tham khảo
 Cựu Ngũ Đại sử (舊五代史), biên soạn thời Nhà Tống – chính sử ghi chép về các triều đại Ngũ Đại.
 Tân Ngũ Đại sử (新五代史), do Âu Dương Tu biên soạn – nguồn chính sử quan trọng, được sử dụng phổ biến trong nghiên cứu hiện đại.
 Tư trị thông giám (資治通鑑), do Tư Mã Quang chủ biên – biên niên sử kinh điển, cung cấp nhiều thông tin về hoàng hậu, thái hậu và hậu cung thời loạn.
 Ngũ Đại hội yếu (五代會要) – ghi chép về chế độ, chức danh và nhân sự hoàng thất thời Ngũ Đại.
 Thập Quốc xuân thu (十國春秋), của Ngô Nhân Tác – tư liệu quan trọng về các nước Thập Quốc.
 Trung Quốc lịch đại hậu phi truyện (中國歷代后妃傳), nhiều tác giả – sách nghiên cứu chuyên về hoàng hậu và phi tần.
 Endymion Wilkinson, Chinese History: A New Manual, Harvard University Asia Center – tài liệu học thuật tổng hợp, được dùng rộng rãi trong giới nghiên cứu quốc tế.
 Denis Twitchett & Herbert Franke (eds.), The Cambridge History of China, Vol. 5: *The Five Dynasties and Ten Kingdoms* – Cambridge University Press.