Hoằng Nông Dương thị

Hoằng Nông Dương thị (chữ Hán : 弘农杨氏) là một sĩ tộc nổi danh trong lịch sử Trung Quốc, có nguồn gốc từ huyện Hoa Âm, quận Hoằng Nông (nay thuộc phía tây tỉnh Hà Nam). Dòng họ này có nguồn gốc từ thời Xuân Thu, phát triển mạnh mẽ vào thời nhà Tùy và nhà Đường, ảnh hưởng đến cả chính trị của cả một quốc gia. 

 Tiểu sử 
Gia tộc này được cho là xuất phát từ Dương Thiệt thị (羊舌氏) - một dòng họ quý tộc nước Tấn thời Xuân Thu. Năm 514 TCN, Dương Thiệt thị bị Lục khanh nước Tấn tiêu diệt, hậu duệ là Dương Thục Ngã (杨食我) chạy đến Hoa Sơn, sau đó định cư tại quận Hoằng Nông, từ đó con cháu lấy nơi đây làm đất tổ. 

Thời Tây Hán, có Dương Hỉ (杨喜) tòng quân, ban đầu phục vụ dưới trướng Hàn Tín, hạ sát Hạng Vũ, về sau nhờ quân công mà được Hán Cao Tổ Lưu Bang phong làm Xích Tuyền hầu (赤泉侯).《汉书》地理志上，“汝南郡，...。縣三十七：平輿，陽安，陽城，郦強，富波，女陽，鮦陽，吳房，安成，南頓，朗陵，細陽，宜春，女陰，新蔡，新息，灈陽，期思，慎陽，慎，召陵，弋陽，西平，上蔡，浸，西華，長平，宜祿，項，新郪，歸德，新陽，” Chắt của Dương Hỉ là Dương Xưởng (楊敞) nhờ được Hoắc Quang trọng dụng mà thăng làm Tể tướng dưới thời Hán Chiêu Đế, sau lại được Tư Mã Thiên gả con gái cho, thụ tước An Bình hầu (安平侯). Cháu của Dương Xưởng là Dương Bảo (楊寶) nổi tiếng với thành ngữ "Kết thảo hàm hoàn" (結草銜環), có công nghiên cứu Kinh Thư, nổi danh đương thời vì lòng chính trực, được đích thân Hán Quang Vũ Đế Lưu Tú triệu kiến bằng xe ngựa hoàng gia.《后汉书·卷五十四·杨震传》 Con trai ông, Dương Chấn (楊震, 54 - 124) giữ chức Thái thú dưới thời Đông Hán, nổi tiếng thanh liêm chính trực, thăng đến Thái úy, hậu duệ của ông sau đó cũng có ba người làm tới Thái úy như Dương Bưu, vô cùng hiếm thấy. Cuối thời Đông Hán lại có Dương Tu là mưu sĩ của Tào Tháo và Tào Thực. 

Theo Tùy thư, Tùy Văn Đế Dương Kiên chính là xuất thân từ gia tộc này, là hậu duệ đời thứ 14 của Dương Chấn.魏徵等撰《隋書》卷1〈帝紀〉：「高祖文皇帝姓楊氏，諱堅，弘農郡華陰人也。漢太尉震八代孫鉉，仕燕為北平太守。鉉生元壽，後魏代為武川鎮司馬，子孫因家焉。」 Tuy nhiên gần đây có nhiều quan điểm bác bỏ điều này, như học giả Vương Đồng Linh (王桐齡) cho rằng Dương Kiên có quê gốc ở trấn Vũ Xuyên (nay thuộc huyện Vũ Xuyên, khu tự trị Nội Mông Cổ). Dù như vậy, hoàng tộc nhà Tùy về sau vẫn ghi trong bia mộ là "Hoằng Nông Hoa Âm".侯旭东. 《北朝村民的生活世界 朝廷、州县与村里》. 北京市: 商务印书馆. :2005.11: 137–139. ISBN 7-100-04493-6 （中文（简体））.

Thời Đường, có Dương Lệnh Bổn (杨令本) từng làm Thứ sử của Kim Châu. Gia tộc này gây ảnh hưởng lớn đối với triều đại nhờ sự chuyên sủng của người cháu gái của Lệnh Bổn - Dương Ngọc Hoàn, một trong Tứ đại mỹ nhân Trung Hoa, đại sủng phi của Đường Huyền Tông Lý Long Cơ. Nhờ vậy, Hoằng Nông Dương thị có nhiều người được Huyền Tông trọng dụng, tiêu biểu là anh họ của Dương quý phi là Dương Quốc Trung dù không có tài cán lớn nhưng vẫn thăng đến chức Tướng quốc, thế lực to lớn, từng một thời độc bá triều cương. Sau thời loạn An Sử, Dương quý phi và Dương Quốc Trung đều bị xử tử, gia tộc này cũng không còn được ân sủng như trước.

 Nhân vật nổi bật 

 Dương Bưu
 Dương Tu
 Tùy Văn Đế
 Tùy Dạng Đế
 Tùy Dượng Đế
 Dương Tố
 Dương quý phi
 Dương Quốc Trung

 Tham khảo 

Thể loại:Quý tộc
Thể loại:Quý tộc Trung Quốc