Khế Tung

Khế Tung (chữ Hán: ; bính âm: Qìsōng; 1007–1072) là một thiền sư và học tăng Phật giáo Trung Quốc thời Bắc Tống. Ông được ghi nhận là pháp tử của dòng Vân Môn trong Thiền tông và nổi bật với các trước tác bàn về sự hội thông giữa Phật giáo và Nho giáo, cũng như các văn bản liên quan đến truyền thừa Thiền tông.

 Tiểu sử 
Khế Tung tục họ Lý, tự Trọng Linh, hiệu Tiềm Tử; người Đằng Châu, huyện Thiềm Tân (nay thuộc Đằng huyện, Quảng Tây). Ông xuất gia từ nhỏ, về sau du phương tham học và được cho là đắc pháp với thiền sư Động Sơn Hiểu Thông (筠州洞山曉聰).

Nguồn trên cũng cho biết ông từng ở khu vực Tiền Đường (nay là Hàng Châu) và qua đời tại Linh Ẩn tự năm 1072; đồng thời được triều đình ban danh hiệu Minh giáo đại sư (; bính âm: Míngjiào dàshī).

 Trước tác 
Các tác phẩm được ghi nhận của Khế Tung gồm những bài luận như  (Hán-Việt: Nguyên giáo; bính âm: Yuánjiào) và  (Hán-Việt: Hiếu luận; bính âm: Xiàolùn), trong đó ông chủ trương sự tương thông giữa đạo lý Nho gia và giáo lý Phật giáo ở bình diện đạo đức và trị đạo, nhằm phản biện các quan điểm bài Phật đương thời, đặc biệt trong vấn đề hiếu thảo trong Phật giáo.

Trong giai đoạn Hoàng Hựu (1049–1054), ông soạn các văn bản về truyền thừa Thiền tông như  (Hán-Việt: Truyền pháp chính tông định tổ đồ; bính âm: Chuánfǎ zhèngzōng dìngzǔ tú),  (Hán-Việt: Truyền pháp chính tông ký; bính âm: Chuánfǎ zhèngzōng jì) và  (Hán-Việt: Truyền pháp chính tông luận; bính âm: Chuánfǎ zhèngzōng lùn).
Ngoài ra, tài liệu trên còn nhắc đến các tập trước thuật như "Trị Bình tập", "Gia Hựu tập" và "Thiềm Tân văn tập" (; Hán-Việt: Thiềm Tân văn tập; bính âm: Tánjīn wénjí).

 Tư tưởng và tiếp nhận 
Một số nghiên cứu hiện đại xem Khế Tung là nhân vật tiêu biểu trong nỗ lực đối thoại giữa Thiền học và Nho học thời Tống. Theo mô tả của một ấn phẩm học thuật, các trước tác của ông thể hiện nỗ lực so sánh và "bắc cầu" giữa các chiều cạnh tư tưởng của Nho giáo và Thiền tông, hướng đến độc giả Nho gia đương thời.

Một bài viết về tư tưởng chính trị của Khế Tung (được lập chỉ mục bởi thư viện học thuật) cũng nhấn mạnh rằng ông đã xây dựng lập luận nhằm đáp lại các phê phán đối với Phật giáo từ những khuynh hướng "cổ văn" (Ancient-style Learning) dưới thời Tống, trong đó ông tìm cách khẳng định vai trò của thiết chế Phật giáo đối với trật tự chính trị.

 Xem thêm 

 Thiền tông
 Phật giáo Trung Quốc
 Nhà Tống

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 
 "契嵩思想研究" (Chung-Hwa Buddhist Journal, 1988)
 NTI Reader: "傳法正宗記" (Taisho 51, no. 2078)

Thể loại:Sinh năm 1007
Thể loại:Mất năm 1072
Thể loại:Thiền sư Trung Quốc
Thể loại:Nhà sư Phật giáo Trung Quốc
Thể loại:Người nhà Tống