Bày biện món ăn

300px|nhỏ|phải|Trình bày món ăn sáng kiểu Âu trên đĩa thức ăn
300px|nhỏ|phải|Phục vụ bữa ăn sáng hiện đại kiểu Âu ở các khách sạn
300px|nhỏ|phải|Trang trí bánh mì trong một cuộc thi nấu nướng ở Việt Nam
300px|nhỏ|phải|Bài biện một bữa ăn sáng tinh tế kiểu Pháp
Bày biện món ăn (Food presentation) hay còn gọi là trình bày món ăn, hoặc trang trí đồ ăn là nghệ thuật biến tấu, chế biến, bày biện, sắp xếp, đặt để hoặc trang trí món ăn để tăng thêm tính thẩm mỹ, thiện cảm mỹ vị, tăng cường sức hấp dẫn thị giác trước khi phục vụ. Một món ăn được trình bày đẹp mắt có thể kích thích sự thèm ăn và nâng cao trải nghiệm tổng thể. Cách trình bày trực quan sinh động của món ăn thường được các đầu bếp tỉ mỉ ở nhiều giai đoạn khác nhau của quá trình chuẩn bị món ăn, từ cách buộc hoặc khâu thịt, đến kiểu cắt được sử dụng để thái nhỏ và thái lát thịt hoặc rau củ, cho đến kiểu khuôn được sử dụng trong món ăn. Bản thân món ăn có thể được trang trí như trong trang trí bánh cầu kỳ, rắc phủ lên trên bề mặt bằng đường điêu khắc, nguyên liệu trang trí, rưới nước sốt, rắc hạt, bột hoặc các loại đồ rắc phủ (topping) khác, hoặc có thể kèm theo đồ trang trí ăn được hoặc không ăn được. Quy tắc của việc trình bày món ăn bắt nguồn từ việc bày biện trên dĩa thức ăn, có thể bao gồm việc sử dụng kết cấu, màu sắc và độ tương phản, tương tự như nhiều phương tiện nghệ thuật khác. 

Trong lịch sử, việc trình bày món ăn cầu kỳ được sử dụng như một cách thể hiện sự giàu có và quyền lực. Những cách trình bày như vậy thường nhấn mạnh sự phức tạp trong thành phần của món ăn thay vì hương vị món ăn. Ngoài ra, giới quý tộc Trung cổ còn tổ chức các bữa tiệc với các món ăn điêu khắc và trình diễn những loài vật tươi sống. Những bữa yến tiệc, dạ tiệc này tồn tại để thể hiện văn hóa và sự giàu có của chủ nhà, gắn liền với đẳng cấp xã hội. Thẩm mỹ ẩm thực đương đại phản ánh sự sáng tạo của đầu bếp, chẳng hạn như trong ẩm thực Nouvelle và hộp cơm bento của Nhật Bản. Các món ăn thường có thiết kế vừa đơn giản vừa phức tạp. Một số trường phái, như ẩm thực Nouvelle của Pháp, nhấn mạnh chủ nghĩa tối giản trong khi những trường phái khác lại tạo ra những bố cục cầu kỳ, kiểu cách dựa trên các nguyên tắc thẩm mỹ hiện đại. Một số phong cách trình bày phổ biến bao gồm cách sắp xếp "cổ điển" món chính ở mặt trước đĩa với rau củ hoặc tinh bột ở mặt sau, cách sắp xếp "xếp chồng" các món khác nhau, hoặc món chính dựa hoặc "được xếp chồng" lên luống rau củ hoặc món phụ, sau này trở thành kiểu Service à la française (bày tất cả các món cùng lúc một cách xa hoa) hay Service à la russe (phục vụ từng món theo thứ tự) vốn cho phép đầu bếp tập trung trình bày từng đĩa đồ ăn riêng lẻ.

Chú thích

Thể loại:Ẩm thực