Judah ben Solomon ha-Kohen

Judah ben Solomon ha-Kohen (ibn Matkah) (;  1215 –  1274) là nhà triết học, thiên văn học và toán học Do Thái lỗi lạc người Tây Ban Nha vào thế kỷ XIII. Ông là tác giả của Midrash ha-Ḥokmah, tác phẩm được xem là bộ bách khoa toàn thư vĩ đại đầu tiên bằng tiếng Do Thái. Bộ sách này nổi danh nhờ sự kết hợp uyên bác giữa nghiên cứu chuyên sâu về khoa học chính xác với việc giải nghĩa văn bản Kinh Thánh và giáo luật Do Thái.

Judah ben Solomon chào đời và được giáo dục tại Toledo. Ông ngoại tên là Ziza ibn Shushan. Hồi trẻ ông theo học Meir Abulafia và được vị thầy này dẫn vào con đường nghiên cứu triết học và huyền học Do Thái. Ngay từ năm 18 tuổi, danh tiếng của Judah đã vươn xa khi ông bắt đầu trao đổi học thuật với các học giả tại triều đình của Hoàng đế Friedrich II. Đích thân Hoàng đế đã tham vấn ý kiến của ông về vấn đề khoa học. Nhờ những lời giải đáp thông thái này mà đến mức vào năm 1247, ông được mời tới định cư tại Toscana và hưởng đặc quyền tự do ra vào cửa cung. Tại đây, ông đã chuyển ngữ tác phẩm để đời của mình là bộ bách khoa toàn thư mang tên Midrash ha-Ḥokmah từ tiếng Ả Rập sang tiếng Do Thái. Also, in the same book: 

Midrash ha-Ḥokmah được chia làm hai phần. Phần thứ nhất khái quát về logic học, vật l‎ý học và siêu hình học theo hệ tư tưởng Aristotle, đồng thời đan xen các tiểu luận về các chương mục trong sách Sáng Thế, Thánh Vịnh và Châm Ngôn. Phần thứ hai tập trung vào toán học và bao gồm hai chuyên luận đặc biệt: một luận thuyết huyền học về các ký tự trong bảng chữ cái, và một tuyển tập các đoạn trích Kinh Thánh được diễn giải dưới góc độ triết học. Bên cạnh đó, tác phẩm còn bao gồm các bản hiệu đính từ cuốn Almagest của Ptolemy được ông biên soạn lại thành 8 chương, cuốn Quadripartitum dưới nhan đề tiếng Do Thái là Mishpeṭe ha-Kokabim, bàn về chiêm tinh học, và bản hiệu đính về thiên văn học của Al-Bitruji, dưới tiêu đề Miklal Yofi. Dù đánh giá cao các trước tác của Averroes về thuyết Aristotle, Judah vẫn giữ cho mình một tư duy độc lập chứ không hoàn toàn bám theo thuyết Averroes.

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài


Thể loại:Sinh thập niên 1210
Thể loại:Mất thập niên 1270
Thể loại:Người Toledo, Tây Ban Nha
Thể loại:Nhà toán học học thế kỷ 13
Thể loại:Người Castilla gốc Do Thái thế kỷ 13
Thể loại:Nhà triết học người Tây Ban Nha thế kỷ 13
Thể loại:Nhà văn Castilla thế kỷ 13
Thể loại:Nhà bách khoa toàn thư
Thể loại:Nhà bách khoa toàn thư Do Thái
Thể loại:Nhà triết học Do Thái thời Trung Cổ
Thể loại:Nhà thiên văn học Do Thái thời Trung Cổ
Thể loại:Nhà văn Kohanim trong văn học giáo luật Do Thái