Kinh Đại Duyên

Kinh Đại Duyên (Sanskrit: ; Pali: ) là một kinh trong Trường Bộ Kinh (DN 15) thuộc Kinh tạng Pāli, thường được xem là bản trình bày dài và chi tiết về học thuyết Duyên khởi trong các bộ Nikāya. Kinh ghi lại cuộc đối thoại giữa Phật và A-nan tại xứ Kuru, gần thị trấn Kammāsadhamma, mở đầu bằng lời nhấn mạnh rằng pháp Duyên khởi là "sâu thẳm và khó thấy". Dù chỉ là một kinh trong Trường Bộ Kinh, văn bản này thường được trích dẫn cùng nhóm Nidānasaṁyutta của Tương ưng bộ khi khảo cứu giáo lý Duyên khởi.

 Tiểu sử tóm tắt 
Bản Pali đặt bối cảnh "Một thời, Thế Tôn trú ở xứ Kuru, gần thị trấn của người Kuru tên là Kammāsadhamma", và A-nan nêu nhận xét về Duyên khởi, được Phật dạy rằng pháp này rất sâu kín. DN 15 thuộc Mahāvagga (Đại phẩm), phần thứ hai của Trường Bộ Kinh gồm các bài kinh dài mang tính khái quát giáo nghĩa chủ chốt.

 Vai trò & đặc trưng 
Kinh trình bày Duyên khởi theo lối phân tích nhân duyên từ quả trở ngược về nhân: từ già chết đến sinh, hữu, thủ, ái, thọ, xúc, danh sắc và thức, trong đó nhấn mạnh tính tương thuộc giữa Danh sắc () và Thức (). Nhiều trình bày hiện đại dùng kinh này làm văn bản nền để giải thích Duyên khởi như nguyên lý điều kiện tính của kinh nghiệm và khổ đau. Phần sau của kinh bàn về các dạng kiến chấp ngã, các chỗ trú của thức và tám giải thoát, đặt trong thực hành nhằm tháo gỡ chấp thủ nơi danh sắc và thức.

 Trong kinh văn 
Các đoạn then chốt thường được dẫn gồm tuyên bố về chiều sâu của pháp Duyên khởi; mô tả chuỗi duyên khởi nối các mắt xích từ ái đến thủ, hữu và sinh, già chết; và luận giải tính hỗ tương của thức và danh sắc qua ví dụ thai sản và trưởng thành.

 Ghi chú tên gọi 
Dạng Việt hoá dùng trong bài: Kinh Đại Duyên. Đối ứng: Pali , Sanskrit ; mahā nghĩa là "lớn" và nidāna là "nguyên nhân, duyên khởi" trong ngữ cảnh Phật học.

 Xem thêm 
 Duyên khởi
 Trường Bộ Kinh
 Tương ưng bộ
 A-la-hán
 Tỳ-kheo
 Tăng đoàn

 Chú thích 

 Liên kết ngoài 


Thể loại:Triết lý Phật giáo
Thể loại:Trường Bộ kinh