Cựu chiến binh Việt Nam phản chiến

Cựu chiến binh Việt Nam phản chiến (tiếng Anh: Vietnam Veterans Against the War - VVAW) là một tổ chức phi lợi nhuận và là một trong những phong trào phản chiến có ảnh hưởng lớn nhất tại Hoa Kỳ trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam. Được thành lập vào năm 1967, tổ chức này tập hợp những cựu binh đã từng trực tiếp tham chiến, nhằm lên tiếng phản đối sự can thiệp quân sự của Mỹ tại Đông Nam Á.

 Bối cảnh và sự ra đời 
VVAW được thành lập chính thức tại Thành phố New York vào ngày 1/6/1967 bởi Jan Barry Crumb cùng 5 cựu binh khác, sau khi họ tham gia một cuộc tuần hành hòa bình. Động lực chính của họ xuất phát từ niềm tin rằng những người đã từng cầm súng tại Việt Nam có tư cách đạo đức và trách nhiệm đặc biệt để cảnh báo công chúng về sự phi nghĩa và những sai lầm của cuộc chiến.

Mục tiêu ban đầu của VVAW bao gồm:

 Yêu cầu chấm dứt chiến tranh ngay lập tức.
 Đòi quyền lợi cho cựu binh về y tế và tâm lý (PTSD).
 Phơi bày bản chất thật của các chiến dịch quân sự mà họ đã tham gia.

 Các hoạt động tiêu biểu 
VVAW nổi tiếng với các hình thức phản kháng mang tính biểu tượng cao và thu hút sự chú ý lớn từ truyền thông:

 Chiến dịch RAW (Rapid American Withdrawal - 1970) là một cuộc tuần hành mô phỏng các hoạt động tìm-và-diệt trên đường đi từ Morristown, New Jersey đến Valley Forge, Pennsylvania để người dân Mỹ tận mắt thấy sự tàn khốc của chiến tranh.
 Chiến dịch Dewey Canyon III (1971) được đặt tên theo một chiến dịch quân sự bí mật của Mỹ tại Lào, đây là cuộc xâm lược hạn chế của các cựu binh vào Washington D.C.. Đỉnh điểm là sự kiện các cựu binh ném huy chương và huân chương quân đội của họ qua hàng rào điện Capitol để thể hiện sự từ bỏ cuộc chiến.
 Cuộc điều tra Winter Soldier (Chiến binh Mùa đông - 1971) diễn ra tại Detroit, nơi hơn 100 cựu binh đã làm chứng về các tội ác chiến tranh mà họ đã chứng kiến hoặc trực tiếp tham gia. Sự kiện này sau đó được ghi lại trong bộ phim tài liệu cùng tên.

 Phong trào phản kháng rộng lớn trong quân đội 
VVAW không đơn độc, họ là một phần của làn sóng phản kháng mạnh mẽ ngay trong hàng ngũ quân đội đang tại ngũ (GI Movement):

 Các nhóm như Concerned Officers Movement (Phong trào Sĩ quan Quan ngại) hay GIs Against Fascism cũng xuất hiện.
 Các sự kiện như vụ nổi loạn tại nhà tù quân sự Presidio hay nhóm Fort Hood Three (ba binh sĩ từ chối lên đường sang Việt Nam) đã gây chấn động dư luận.
 Các chương trình như FTA Show (Jane Fonda và Donald Sutherland tham gia) được tổ chức gần các căn cứ quân sự để thay thế cho các chương trình giải trí truyền thống của quân đội, nhằm lan tỏa thông điệp hòa bình.

 Vấn đề đối xử với cựu binh 
Một chủ đề gây tranh cãi lớn là việc cựu binh bị người dân trong nước ngược đãi. Tuy nhiên, các nghiên cứu xã hội học, tiêu biểu là cuốn The Spitting Image của Jerry Lembcke, cho rằng hình ảnh cựu binh bị nhổ nước bọt phần lớn là một huyền thoại được xây dựng để làm mất uy tín phong trào phản chiến. Ngược lại, nhiều nguồn tin cho thấy các nhóm phản chiến và cựu binh thường xuyên hợp tác chặt chẽ với nhau để đòi quyền lợi.

 Di sản và hoạt động sau chiến tranh 
Sau khi chiến tranh kết thúc năm 1975 với sự kiện The War Is Over rally tại New York, VVAW không giải tán. Họ chuyển trọng tâm sang:

 Đấu tranh để chính phủ thừa nhận và bồi thường cho các nạn nhân bị ảnh hưởng của Chất độc Da cam.
 Đi đầu trong việc vận động công nhận Hội chứng căng thẳng sau sang chấn (PTSD) là một bệnh lý cần điều trị.
 Lưu trữ và phổ biến lịch sử cuộc chiến qua các góc nhìn chưa được kể.

Ngày nay, VVAW vẫn tiếp tục hoạt động như một tiếng nói phản đối các cuộc chiến tranh mới và ủng hộ hòa bình, duy trì tư tưởng: Phản chiến là hình thức cao nhất của lòng yêu nước.

 Tham khảo