Soyuz-FG

Soyuz-FG là một biến thể cải tiến của tên lửa đẩy Soyuz-U thuộc dòng tên lửa R-7, được phát triển bởi RKTs Progress tại Samara, Nga. Tên lửa này sử dụng các động cơ tầng một và tầng hai được nâng cấp, lần lượt là RD-107A và RD-108A, với cụm kim phun được cải tiến giúp tăng hiệu quả cháy và xung lực riêng. Ký hiệu “FG” là viết tắt của forsunochnaya golovka (đầu kim phun) trong tiếng Nga.

Soyuz-FG thực hiện chuyến phóng đầu tiên vào ngày 20 tháng 5 năm 2001, mang một tàu chở hàng Progress lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Từ năm 2002 cho đến khi ngừng hoạt động vào năm 2019, nó trở thành phương tiện phóng chính cho các tàu vũ trụ có người lái Soyuz TMA, Soyuz TMA-M và Soyuz MS.

Các vụ phóng được thực hiện từ Sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan với các nhiệm vụ có người lái xuất phát từ bệ phóng Gagarin's Start (Site 1/5), còn các vụ phóng vệ tinh sử dụng bệ phóng tại Site 31/6.

 Thiết kế 
Soyuz-FG được đưa vào sử dụng từ tháng 5 năm 2001 như một giải pháp chuyển tiếp trong khi biến thể tiên tiến hơn là Soyuz-2 vẫn đang được phát triển. Việc phát triển các động cơ nâng cấp RD-107A (cho các tầng đẩy phụ) và RD-108A (cho tầng lõi) diễn ra nhanh hơn phần còn lại của chương trình Soyuz-2. Sự sẵn sàng của các động cơ nâng cấp cho phép chúng được sử dụng sớm trên Soyuz-FG, trong khi Soyuz-U vẫn tiếp tục dùng các lô động cơ hiện có.

Các động cơ RD-107A và RD-108A thay thế cho RD-107 và RD-108 cũ, chuyển từ 260 kim phun ly tâm hai thành phần sang hơn 1.000 kim phun một thành phần. Sự cải tiến này giúp nhiên liệu cháy hoàn toàn hơn, giảm dao động tần số cao trong buồng đốt và tăng xung lực riêng thêm 5 giây (0,049 km/s), tương đương khoảng 5%, qua đó cho phép tăng tải trọng thêm khoảng .

Đối với các nhiệm vụ không người lái, Soyuz-FG có thể bay kèm tầng trên Fregat, do hãng Lavochkin ở Khimki chế tạo. Chuyến bay đầu tiên với cấu hình này diễn ra vào ngày 2 tháng 6 năm 2003; tổng cộng đã có mười vụ phóng như vậy được công ty liên doanh châu Âu–Nga Starsem khai thác thương mại.

Soyuz-FG đã bay 70 lần, với một lần thất bại vào ngày 11 tháng 10 năm 2018 trong vụ phóng tàu Soyuz MS-10. Một cảm biến bị lỗi khiến một tầng đẩy phụ va chạm với tầng lõi ngay sau khi phóng, kích hoạt hệ thống thoát hiểm khẩn cấp. Phi hành đoàn gồm phi hành gia NASA Nick Hague và phi công vũ trụ Nga Aleksey Ovchinin — đã trở về Trái Đất an toàn

Sau vụ phóng Soyuz MS-15 ngày 25 tháng 9 năm 2019, Soyuz-FG được cho nghỉ hưu để nhường chỗ cho Soyuz-2 với hệ thống điều khiển hoàn toàn số, cung cấp khả năng dẫn đường chính xác hơn và linh hoạt nhiệm vụ lớn hơn.

 Lịch sử phóng 
 Ngày và giờ (UTC) Cấu hình Số serial Bãi phóng Kết quả Tải trọng Dấu ấn 20 tháng 5,  2001  22:32 Soyuz-FG К15000-001 Baikonur, Site 1/5  Progress M1-6 Tiếp tế ISS 26 tháng 11,  2001  18:24 Soyuz-FG Ф15000-002 Baikonur, Site 1/5  Progress M1-7 Tiếp tế ISS  Kolibri 2000 25 tháng 9,  2002  16:58 Soyuz-FG Э15000-003 Baikonur, Site 1/5  Progress M1-9 Tiếp tế ISS 30 tháng 10,  2002  16:58 Soyuz-FG Э15000-004 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-1 Chuyến bay với 3 phi hành gia  ISS escape craft 26 tháng 4,  2003  03:53 Soyuz-FG Э15000-006 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-2 Chuyến bay với 2 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 7 2 tháng 6,  2003  18:24 Soyuz-FG/Fregat Э15000-005/ST-11 Baikonur LC-31/6 rowspan=2    Mars Express Tàu thăm dò Sao Hỏa Beagle 2 Tàu thăm dò Mars  Tàu vũ trụ gặp sự cố khi hạ cánh 18 tháng 10,  2003  05:38 Soyuz-FG Д15000-007 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-3 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 8 27 tháng 12,  2003  21:30 Soyuz-FG/Fregat Д15000-008/ST-12 Baikonur, Site 31/6  AMOS-2 Vệ tinh liên lạc 19 tháng 4,  2004  05:19 Soyuz-FG Ж15000-009 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-4 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 9 14 tháng 10,  2004  03:06 Soyuz-FG Ж15000-012 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-5 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 10 15 tháng 4,  2005  00:46 Soyuz-FG Ж15000-014 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-6 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 11 13 tháng 8,  2005  23:28 Soyuz-FG/Fregat Ж15000-011/ST-13 Baikonur, Site 31/6  Galaxy 14 Vệ tinh liên lạc 1 tháng 10,  2005  03:54 Soyuz-FG П15000-017 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-7 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 12 9 tháng 11,  2005  03:33 Soyuz-FG/Fregat Ж15000-010/ST-14 Baikonur, Site 31/6  Venus Express Tàu thăm dò Sao Kim 28 tháng 12,  2005  05:19 Soyuz-FG/Fregat П15000-015/ST-15 Baikonur, Site 31/6  GIOVE-A Vệ tinh định vị 30 tháng 3,  2006  02:30 Soyuz-FG П15000-018 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-8 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 13 18 tháng 9,  2006  04:08 Soyuz-FG Ц15000-023 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-9 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 14 7 tháng 4,  2007  17:31 Soyuz-FG Ц15000-019 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-10 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 15 29 tháng 5,  2007  20:31 Soyuz-FG/Fregat Ц15000-021 Baikonur, Site 31/6  Globalstar × 4 Vệ tinh liên lạc 10 tháng 10,  2007  13:22  Soyuz-FG Ц15000-020 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-11 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 16 20 tháng 10,  2007  20:12 Soyuz-FG/Fregat Ц15000-022 Baikonur, Site 31/6  Globalstar × 4 Vệ tinh liên lạc 14 tháng 12,  2007  13:17 Soyuz-FG/Fregat Ц15000-025 Baikonur, Site 31/6  RADARSAT-2 Vệ tinh quan sát trái đất 8 tháng 4,  2008  11:16 Soyuz-FG Ш15000-024 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-12 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 17  Người Hàn Quốc đầu tiên bay vào vũ trụ. 26 tháng 4,  2008  22:16 Soyuz-FG/Fregat П15000-016 Baikonur, Site 31/6  GIOVE-B Vệ tinh định vị 12 tháng 10,  2008  07:01 Soyuz-FG Ш15000-026 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-13 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 18 26 tháng 3,  2009  11:49 Soyuz-FG Ю15000-027 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-14 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 19 27 tháng 5,  2009  10:34  Soyuz-FG Ю15000-030 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-15 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 20 30 tháng 9,  2009  07:14 Soyuz-FG Б15000-029 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-16 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 21 20 tháng 12,  2009  21:52 Soyuz-FG Б15000-031 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-17 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 22 2 tháng 4,  2010  04:04 Soyuz-FG Ю15000-028 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-18 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 23 15 tháng 6,  2010  21:35 Soyuz-FG Б15000-032 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-19 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 24 7 tháng 10,  2010  23:10 Soyuz-FG Б15000-035 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-01M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 25 15 tháng 12,  2010  19:09 Soyuz-FG Б15000-034 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-20 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 26 4 tháng 4,  2011  22:18 Soyuz-FG И15000-036 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-21 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 27 7 tháng 6,  2011  20:12 Soyuz-FG И15000-037 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-02M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 28 14 tháng 11,  2011  04:14 Soyuz-FG И15000-038 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-22 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 29 21 tháng 12,  2011  13:16 Soyuz-FG Л15000-039 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-03M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 30/31 15 tháng 5,  2012  03:01 Soyuz-FG Л15000-041 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-04M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 31/32 15 tháng 7,  2012  02:40 Soyuz-FG Л15000-042 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-05M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 32/33 22 tháng 7,  2012  06:41 Soyuz-FG/Fregat Б15000-033 Baikonur, Site 31/6   Vệ tinh quan sát trái đất and technology demonstration satellites 23 tháng 10,  2012  10:51 Soyuz-FG Л15000-044 Baikonur, Site 31/6  Soyuz TMA-06M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 33/34 19 tháng 12,  2012  12:12 Soyuz-FG Л15000-040 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-07M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 34/35 28 tháng 3,  2013  20:43 Soyuz-FG Е15000-043 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-08M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 35/36 28 tháng 5,  2013  20:31 Soyuz-FG Е15000-045 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-09M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 36/37 25 tháng 9,  2013  20:58 Soyuz-FG Е15000-046 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-10M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 37/38 7 tháng 11,  2013  04:14 Soyuz-FG Т15000-048 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-11M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 38/39 25 tháng 3,  2014  21:17 Soyuz-FG Т15000-047 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-12M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 39/40 28 tháng 5,  2014  19:57 Soyuz-FG Т15000-049 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-13M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 40/41 25 tháng 9,  2014  20:25 Soyuz-FG Т15000-050 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-14M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 41/42 23 tháng 11,  2014  21:01 Soyuz-FG T15000-051 Baikonur, Site 31/6  Soyuz TMA-15M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 42/43 27 tháng 3,  2015  19:42 Soyuz-FG G15000-053 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-16M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 43/44 22 tháng 7,  2015  21:03 Soyuz-FG G15000-052 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-17M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 44/45 2 tháng 9,  2015  04:38 Soyuz-FG G15000-054 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-18M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 45/46 15 tháng 12,  2015  11:03 Soyuz-FG G15000-055 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-19M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 46/47 18 tháng 3,  2016  21:26 Soyuz-FG R15000-057 Baikonur, Site 1/5  Soyuz TMA-20M Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 47/48 7 tháng 7,  2016  01:36 Soyuz-FG R15000-056 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-01 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 48/49 19 tháng 10,  2016  08:05 Soyuz-FG R15000-059 Baikonur, Site 31/6  Soyuz MS-02 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 49/50 17 tháng 11,  2016  20:20 Soyuz-FG R15000-060 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-03 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 50/51 20 tháng 4,  2017  07:13 Soyuz-FG U15000-065 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-04 Chuyến bay với 2 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 51/52 28 tháng 7,  2017  15:40 Soyuz-FG R15000-058 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-05 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 52/53 12 tháng 9,  2017  21:17 Soyuz-FG U15000-063 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-06 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 53/54 17 tháng 12,  2017  07:21 Soyuz-FG R15000-061 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-07 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 54/55 21 tháng 3,  2018  17:44 Soyuz-FG N15000-066 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-08 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 55/56 6 tháng 6,  2018  11:12 Soyuz-FG U15000-064 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-09 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 56/57 11 tháng 10,  2018  08:40 Soyuz-FG N15000-062 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-10 Chuyến bay với 2 phi hành gia  Dự kiến Sứ mệnh ISS Expedition 57  Bị hủy trong quá trình bay, phi hành gia thoát hiểm an toàn 16 tháng 11,  2018  18:14 Soyuz-FG N15000-068 Baikonur, Site 1/5  Progress MS-10 Tiếp tế ISS 3 tháng 12,  2018  11:31 Soyuz-FG N15000-067 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-11 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 57/58/59 14 tháng 3,  2019  19:14 Soyuz-FG N15000-070 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-12 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 59/60 20 tháng 7,  2019  16:28 Soyuz-FG N15000-069 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-13 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 60/61 25 tháng 9,  2019  13:57:43 Soyuz-FG N15000-071 Baikonur, Site 1/5  Soyuz MS-15 Chuyến bay với 3 phi hành gia  Sứ mệnh ISS Expedition 61/62  Chuyến bay cuối cùng của Soyuz-FG, được thay thế bởi Soyuz-2 trong tương lai.

 Xem thêm 
 Soyuz (tàu vũ trụ)
 Chương trình Soyuz
 Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga
 Ghi chú 

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 

 Russian Federal Space Agency about Soyuz-FG 
 LV's manufacturer TsSKB-Progress about Soyuz-FG

Thể loại:Tên lửa vũ trụ
Thể loại:Dòng tên lửa R-7
Thể loại:Chương trình vũ trụ Nga
Thể loại:Tên lửa Nga
Thể loại:Phát minh của Nga