Lê Văn Triết (bộ trưởng)

Lê Văn Triết (6 tháng 6 năm 1930 – 13 tháng 10 năm 2024) là một nhà ngoại giao Việt Nam, từng giữ chức Bộ trưởng Bộ Thương mại và Du lịch của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ năm 1991 đến năm 1992 và Bộ trưởng Bộ Thương mại của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ năm 1992 đến năm 1997.

Ông cùng với Thủ tướng Việt Nam Võ Văn Kiệt đã giúp hiện thực hóa việc triển khai kinh tế Đổi Mới, một sáng kiến lớn nhằm hiện đại hóa Việt Nam nhiều thập kỷ sau Chiến tranh Việt Nam. Chính sáng kiến này, cùng với các cựu chiến binh Chiến tranh Việt Nam, cuối cùng đã dẫn đến việc Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton dỡ bỏ lệnh cấm vận của Hoa Kỳ đối với Việt Nam vào năm 1994, và thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức vào năm 1995.Castelli, Beth. “The Lifting of the Trade Embargo Between the United States and Vietnam: The Loss of a Potential Bargaining Tool or a Means of Fostering Cooperation?” Penn State International Law Review, vol. 13, 1 Jan. 1995. Lê Văn Triết đóng vai trò quan trọng trong việc đưa Việt Nam trở lại với nền kinh tế toàn cầu sau nhiều năm bị cô lập tương đối do Chiến tranh Việt Nam.

 Lý lịch 
Lê Văn Triết sinh ra trong một gia đình nông dân ở xã Trung An, thành phố Mỹ Thọ, Tiền Giang, một tỉnh ở miền Nam Việt Nam vào ngày 6 tháng 6 năm 1930.  Ông nghỉ hưu khỏi hoạt động chính trị vào ngày 1 tháng 1 năm 1999, nhưng vẫn ủng hộ chính trị địa phương Việt Nam. Lê Văn Triết sống với vợ là bà Nguyễn Thị Lý hơn 60 năm tại Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Họ có ba người con trưởng thành.

 Sự nghiệp chính trị 
Từ tháng 3 đến tháng 6 năm 1946, Lê Văn Triết rời gia đình để tham gia cách mạng và làm Phó Bí thư Ban Chấp hành Đoàn Thiếu nhi Cứu quốc xã Trung An, huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho.

Từ tháng 6 năm 1946 đến tháng 6 năm 1947, ông được thăng chức làm cán bộ Ban Chấp hành Quốc gia Cứu quốc Thiếu nhi huyện Châu Thành, tỉnh Mỹ Tho.

Từ tháng 8 năm 1948 đến tháng 1 năm 1950, ông là kỹ sư điện vô tuyến tại Đường dây điện Võ thuộc Văn phòng Ủy ban Kháng chiến tỉnh Tiền Giang. Lê Văn Triết được kết nạp làm đồng chí vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 31 tháng 1 năm 1950 tại Văn phòng Ủy ban Kháng chiến, Chi bộ Văn hóa Đảng tỉnh Mỹ Tho.

Từ tháng 3 đến tháng 10 năm 1950, ông được cử đi học tại Trường Trung học Kháng chiến Huỳnh Phan Hồ thuộc Bộ Giáo dục miền Nam.

Từ tháng 10 năm 1950 đến năm 1954, Lê Văn Triết làm kỹ sư cơ khí tại Nhà máy Quân sự phía Tây số 139, đảng viên, ủy viên ban chấp hành Công đoàn.

Từ tháng 11 đến tháng 12 năm 1954, ông được điều động đến miền Bắc Việt Nam với tư cách là Trung đội trưởng Trung đội II, Đại đội II, Quân khu phía Tây.

Từ tháng 1 đến tháng 8 năm 1955, ông được thăng chức làm Tổ trưởng Đảng, Thợ sửa chữa điện cơ thuộc Cục Kiểm nghiệm Kỹ thuật Hóa học, Bộ Công Thương.

Từ tháng 8 năm 1955 đến tháng 3 năm 1956, Lê Văn Triết trở thành Tổ chức trưởng Đảng, được tổ chức cử đi học ngoại ngữ tại Trường Ngoại ngữ thuộc Bộ Công nghiệp, đồng thời tham gia thực tập ngành kỹ thuật cơ khí tại Liên Xô.

Từ năm 1956 đến tháng 1 năm 1965, ông giữ các chức vụ: Trợ lý cán bộ kỹ thuật, Thư ký phòng thí nghiệm, Bí thư Đảng ủy và Bí thư Đoàn Thanh niên Công nhân Việt Nam.

Từ tháng 2 năm 1965 đến tháng 8 năm 1966, Lê Văn Triết tiếp tục thăng tiến, trở thành Bí thư Đảng ủy, Phó Trưởng đoàn đào tạo chế tạo dụng cụ cắt kim loại của Liên Xô.

Từ tháng 9 năm 1966 đến tháng 6 năm 1967, ông giữ các chức vụ: Ủy viên Đảng ủy, Bí thư Đảng ủy, Trưởng Tiểu ban Kỹ thuật Nhà máy, sau đó là Trưởng phòng Kỹ thuật của Nhà máy Thiết bị số 1.

Từ tháng 6 đến tháng 8 năm 1967, Lê Văn Triết làm việc theo các đơn đặt hàng thương mại quốc tế và hỗ trợ Đoàn Kinh tế Chính phủ làm việc tại Liên Xô.

Từ tháng 9 năm 1967 đến tháng 8 năm 1976, ông dần thăng tiến trong Đảng Cộng sản Việt Nam với vai trò Phó Giám đốc Nhà máy Cơ khí Nông nghiệp, chuyên gia tư vấn của Vụ Hợp tác Kinh tế thuộc Ủy ban Kế hoạch Nhà nước. Lê Văn Triết cũng tham gia phái đoàn đàm phán kinh tế tại Paris, Pháp trong thời gian ký kết Hiệp định Hòa bình Paris năm 1973. Trong thời gian còn lại, Lê Văn Triết tiếp tục giữ chức vụ Phó Giám đốc Vụ Hợp tác Kinh tế thuộc Ủy ban Kế hoạch Nhà nước.

Từ tháng 9 năm 1976 đến tháng 2 năm 1982, ông được thăng chức Trưởng Ban III thuộc Ban Chấp hành Kinh tế Trung ương Đảng và trở thành Thứ trưởng Bộ Luyện kim và Cơ khí.

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển, Lê Văn Triết đã gánh vác nhiều trách nhiệm hơn từ tháng 3 năm 1982 đến tháng 7 năm 1991, đưa ông trở thành Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Đại biểu Quốc hội khóa VIII và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao - Kinh tế - Nhân dân.

Vào ngày 5 tháng 10 năm 1995, Lê Văn Triết đã có bài phát biểu tại Washington, DC thảo luận và trả lời các câu hỏi về việc bình thường hóa quan hệ Mỹ-Việt Nam gần đây. Việt Nam đang chuyển đổi, như ông đã chỉ ra trong bài phát biểu, "...từ nền kinh tế kế hoạch tập trung sang nền kinh tế định hướng thị trường dưới sự quản lý của nhà nước."

Ông là Bộ trưởng Bộ Thương mại trong Chính phủ thứ 9 của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ năm 1992 đến năm 1997 dưới thời Thủ tướng Võ Văn Kiệt. 

Lê Văn Triết được giao nhiệm vụ đàm phán thay mặt Việt Nam với phần còn lại của thế giới rằng đất nước xã hội chủ nghĩa này mở cửa cho đầu tư trực tiếp nước ngoài. Ông là nhà đàm phán chính dẫn đến việc Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam được chấp nhận vào Hợp tác Kinh tế ASEAN. Thành công cuối cùng của nhiệm vụ này lên đến đỉnh điểm với việc Việt Nam được chấp nhận vào Tổ chức Thương mại Thế giới sau 11 năm đàm phán qua lại giữa Việt Nam và các thành viên WTO.Castelli, Beth. “The Lifting of the Trade Embargo Between the United States and Vietnam: The Loss of a Potential Bargaining Tool or a Means of Fostering Cooperation?” Penn State International Law Review, vol. 13, 1 Jan. 1995.

Mặc dù lệnh cấm vận của Mỹ đối với Việt Nam đã được dỡ bỏ vào năm 1994, nhưng phải mất gần 11 năm đàm phán với các chính quyền Tổng thống Reagan, Bush và Clinton trước khi Việt Nam được chấp nhận hoàn toàn vào nền kinh tế thế giới.

 Qua đời 
Lê Văn Triết qua đời ngày 13 tháng 10 năm 2024, thọ 94 tuổi 

Với những đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và công cuộc xây dựng, phát triển đất nước, Lê Văn Triết đã được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba, Huân chương Kháng chiến Mỹ hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Nhất, Huy hiệu Thành cổ Quốc gia, Huy hiệu 75 năm đảng phái, cùng nhiều huân chương, giấy khen, giải thưởng cao quý của các Bộ, ngành Trung ương và địa phương.

 Tài liệu tham khảo 
Thể loại:Sinh năm 1930
Thể loại:Mất năm 2024
Thể loại:Bộ trưởng Việt Nam
Thể loại:Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VI
Thể loại:Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khóa VII
Thể loại:Người Tiền Giang