Trần Đề

Trần Đề là một địa danh tại miền Nam Việt Nam. Trong lịch sử, địa danh này được sử dụng cho nhiều đơn vị hành chính khác nhau. Hiện tại, địa danh này được dùng chính thức để chỉ đến xã Trần Đề, một đơn vị hành chính cấp xã thuộc thành phố Cần Thơ, Việt Nam.

Nguồn gốc tên gọi
Nguyên xưa, vùng này là một vùng đất hoang hóa thuộc đất Bassac, nằm trong vùng ảnh hưởng của vương quốc Chân Lạp. Trước khi chính quyền chúa Nguyễn chính thức tiếp quản vùng đất này, năm 1739, từ Hà Tiên, Mạc Thiên Tứ khai thác tiến về phía sông Hậu, lập thêm bốn đạo, đặt tên là Long Xuyên, Kiên Giang, Trấn Giang và Trấn Di. Nguyên tên Trấn Di ban đầu được Mạc Thiên Tứ đặt có dạng chữ Hán là 鎮夷. Đến thời nhà Nguyễn, sách in mộc bản sắp nhầm thành 塡荑, vừa đọc là trấn di vừa đọc là trần đề (cùng mặt chữ nhưng 2 cách đọc khác nhau). Khi người Pháp đến Việt Nam ghi âm theo cách đọc của mình, trại ra thành Tranh Đề hay Trần Đề. Từ đó mà tồn tại địa danh Trần Đề như ngày nay.

Những thay đổi trong lịch sử
Từ thời Pháp thuộc, địa danh Trần Đề được dùng để chỉ một vùng cửa sông Hậu, nơi có một nhánh phụ lưu gọi là sông Trần Đề, đổ ra biển Đông qua cửa Trần Đề, một trong 9 cửa sông lớn của sông Cửu Long. Tuy nhiên, trong một thời gian rất dài, địa danh Trần Đề không được sử dụng như một địa danh hành chính chính thức. Trước 1975, vùng Trần Đề thuộc quyền hành chính của quận Lịch Hội Thượng, tỉnh Sóc Trăng. Sau năm 1975, vùng Trần Đề thuộc địa bàn các huyện Long Phú và Long Phú cùng thuộc tỉnh Sóc Trăng.

Ngày 23 tháng 12 năm 2009, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 64/NQ-CPNghị quyết số 64/NQ-CP năm 2009 về việc điều chỉnh địa giới hành chính các xã để thành lập thị trấn thuộc các huyện: Thạnh Trị, Long Phú; điều chỉnh địa giới hành chính huyện Long Phú và huyện Mỹ Xuyên để thành lập huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng về việc thành lập huyện Trần Đề thuộc tỉnh Sóc Trăng trên cơ sở điều chỉnh 18.978,39 ha diện tích tự nhiên và 75.046 nhân khẩu của huyện Long Phú; 18.897,59 ha diện tích tự nhiên và 55.031 nhân khẩu của huyện Mỹ Xuyên.

Huyện Trần Đề có 37.875,98 ha diện tích tự nhiên và 130.077 nhân khẩu; có 11 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm 9 xã: Lịch Hội Thượng, Trung Bình, Đại Ân 2, Liêu Tú, Thạnh Thới An, Thạnh Thới Thuận, Tài Văn, Viên An, Viên Bình và 2 thị trấn: Lịch Hội Thượng (huyện lỵ), Trần Đề.

Ngày 30 tháng 9 năm 2015, huyện lỵ của huyện Trần Đề từ khi thành lập đặt tại thị trấn Lịch Hội Thượng dời về thị trấn Trần Đề – cách thành phố Sóc Trăng 34 km. Trần Đề là huyện duy nhất ở tỉnh Sóc Trăng có huyện lỵ không đặt tại trung tâm kinh tế lớn nhất của huyện. Các trung tâm kinh tế gồm có:
Thị trấn Trần Đề là trung tâm hành chính, công nghiệp, du lịch.
Thị trấn Lịch Hội Thượng là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục, quân sự, là đầu mối lưu chuyển hàng hóa.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Hậu Giang và tỉnh Sóc Trăng vào thành phố Cần Thơ.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Xem thêm
 Lịch sử hành chính Cần Thơ

Chú thích

Tham khảo

Thể loại:Địa danh tại Cần Thơ