Bảo Khánh Công chúa

Bảo Khánh Công chúa (chữ Hán: 寶慶公主, 1 tháng 2 năm 1395 - 11 tháng 1 năm 1433) là một công chúa nhà Minh, con gái út của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương. 

 Tiểu sử 
Công chúa sinh vào năm Hồng Vũ thứ 16 (1395), là ấu nữ của Minh Thái Tổ Chu Nguyên Chương. Sinh mẫu của bà là Trương thị (张氏)龚巨平. 《明宝庆公主墓葬的清理及明代公主墓葬制度分析--兼释赵伯容墓志》. 东南文化 (江苏省南京市: 南京博物院). 2011, (2011年第1期): 43—49. ISSN 1001-179X （简体中文）., có thuyết cho rằng tên là Trương Huyền Diệu (张玄妙), người Sơn Đông《Tội duy lục, Quyển 2: 美人張氏者山東人.名玄妙.生寶慶公主.上病篤.公主年四歲矣.上責殉諸妃.美人叩頭請死.上以女幼不許.時諸美人皆請殉.上崩.輒二諾.掌宮者曰.是欺皇帝地下矣.必以殉.而獨張美人留.燕王入國.于西宮溝中得美人抱太祖第十六女.頗憐之.卒以千戶趙輝尚主.達定妃[……], sau khi sinh công chúa được phong Mỹ nhân (美人). Công chúa là đứa con cuối cùng của Chu Nguyên Chương, thời điểm công chúa ra đời thì ấu tử Chu Nam (朱楠) do Cát Lệ phi sinh năm trước (1394) đã chết yểu, còn con gái nhỏ nhất trước đó là Nhữ Dương công chúa đã xuất giá được một năm, vì vậy Thái Tổ rất mực sủng ái đứa con gái này, nhờ vậy mà Trương mỹ nhân trở thành một trong những phi tần hiếm hoi được đặc cách không bị tuẫn táng sau khi ông băng hà. Có một số nhà nghiên cứu cho rằng Trương mỹ nhân thực chất đã tuẫn táng không lâu sau khi Thái Tổ băng cùng 40 người khác do có chứng cứ rằng bà qua đời không lâu sau Thái Tổ, tuy nhiên 《Tội duy lục》hoàn toàn phủ nhận điều này vì khi ấy công chúa còn quá nhỏ. 

Trong Chiến dịch Tĩnh Nan, Trương mỹ nhân cùng con gái sinh sống tại Vu Tây cung (于西宫). Sau chiến dịch, anh trai khác mẹ của công chúa là Minh Thành Tổ Chu Đệ đăng cơ. Vì có khoảng cách tuổi tác lớn (Chu Đệ lớn hơn bà 35 tuổi) nên công chúa ở trong cung được anh trai đối xử không khác gì con gái ruột, thậm chí sau khi mẫu thân bà Trương thị qua đời thì được đích thân Từ hoàng hậu nuôi dưỡng. Năm Vĩnh Lạc thứ 11 (1413), tháng 2, sách phong Bảo Khánh công chúa (寶慶公主). Thánh Tổ đích thân chọn phò mã cho em gái, người được chọn là Triệu Huy (赵辉). Triệu Huy khi ấy đang trấn giữ Kim Xuyên, xuất thân hoàng tộc nhà Tống, cha là Triệu Hòa (赵和) nhậm Phủ quân Hậu vệ Chính thiên hộ, qua đời khi đi chinh phạt An Nam, lai sở hữu vẻ ngoài tuấn tú, so với công chúa không hề kém cạnh. Cùng năm sách phong, công chúa cùng phò mã làm lễ thành hôn. Khi bà xuất giá, Chu Đệ đã phá lệ ban cho của hồi môn gấp nhiều lần so với các công chúa khác và được đích thân Thái tử Chu Cao Sí đưa tiễn hộ tống, sau đó công chúa vẫn tiếp tục được anh trai ban thưởng nhiều món đồ quý giá.

Sau khi Minh Tuyên Tông Chu Kỳ Trấn đăng cơ, tấn phong Bảo Khánh Đại Trưởng công chúa (寶慶大長公主), ban hai trăm lạng bạch kim, một vạn quan tiền, mười sấp tơ lụa, ba tấm bông, năm tấm vải Tây Dương. Công chúa có với phò mã một con trai không rõ tên, cháu nội Triệu Khải (赵铠) nhờ có tổ mẫu là công chúa nên được làm quan tại Quốc Tử giám《明宪宗实录·卷二三四》：甲寅，录宝庆大长公主孙赵铠为南京国子监生。. 

Công chúa qua đời năm Tuyên Đức thứ 8 (1433), hưởng thọ 39 tuổi. Phò mã Triệu Huy sống đến đời Minh Hiến Tông, hưởng phú quý vinh hoa không kể xiết, trong phủ trên dưới có hơn một trăm nàng hầu, lại tin vào thuật dưỡng sinh theo cách rất lập dị như dùng máu kinh nguyệt của phụ nữ《玉芝堂谈荟》卷十一载“驸马都尉赵辉喜食女人阴津月水。”, qua đời vào năm Thành Hóa thứ 14 (1478). 

 Lăng mộ 
nhỏ|Bia mộ của công chúa sau khi được khai quật
Vào tháng 9 năm 2008, khi các công nhân đang tiến hành thi công tại khu vực công trường của Nhà máy gạch Tam Sơn, làng Triệu Phần, trấn Bản Kiều, quận Vũ Hoa Đài, phía nam thành phố Nam Kinh phát hiện ra một ngôi mộ cổ thời nhà Minh, tuy nhiên đã bị phá hủy và không còn di tích nào để khai quật trừ dòng chữ "Bảo Khánh Đại Trưởng công chúa khoáng chí"朱元璋最小女儿墓被发现 野史传驸马是变态 （页面存档备份，存于互联网档案馆）2008年09月22日 (宝庆大长公主圹志) được tìm thấy trên bia mộ. Xung quanh ngôi mộ, người ta tìm thấy rất nhiều mảnh vỡ của ngói lưu ly màu xanh lục và các cấu kiện kiến trúc chạm khắc hình phượng hoàng, tấm bia mộ được làm bằng đá xanh. Trước đó vào năm 1995, lăng mộ của phò mã Triệu Huy cũng được tìm thấy cách đó không xa.

Hiện tại, bia mộ và các di vật còn sót lại trong lăng mộ đều đang được trưng bày tại Bảo tàng Thành phố Nam Kinh.

 Tham khảo 

Thể loại:Sinh năm 1395
Thể loại:Mất năm 1433
Thể loại:Công chúa nhà Minh