Nguyễn Tường Loan

Nguyễn Tường Loan (1908–1929), bí danh Mạc Chấn Á, Quyết Uyên, Hưng Nam, Ðoan, Ðặng Trọng Mạo, là một nhà cách mạng Việt Nam.

 Cuộc đời 
Nguyễn Tường Loan sinh ngày 27 tháng 12 năm 1908 (có nguồn ghi là năm 1902) ở làng Kỳ Bá, tổng Lạc Đạo, huyện Vũ Tiên, phủ Kiến Xương, tỉnh Thái Bình, nay là phường Trần Lãm, tỉnh Hưng Yên (trước năm 2025, thuộc tổ 16, phường Kỳ Bá, thành phố Thái Bình).

Thuở nhỏ, ông học tiểu học ở quê, sau đó sang Nam Định học trường Thành Chung. Tháng 3 năm 1926, học sinh trường Thành Chung tổ chức bãi khóa để truy điệu Phan Châu Trinh. Sau sự kiện trên, 54 học sinh bị đuổi học, 63 học sinh khác bị đình chỉ học có thời hạn, bao gồm Nguyễn Đức Cảnh, Nguyễn Văn Hoan, Phạm Năng Độ, Nguyễn Khắc Lượng, Nguyễn Văn Năng, Đặng Châu Tuệ, Nguyễn Tường Loan, Đặng Xuân Khu, Nguyễn Danh Đới, Vũ Trọng, Nguyễn Cao Luyện, Đặng Xuân Thiều,...

Tháng 8 năm 1926, ông cùng Nguyễn Danh Đới, Vũ Trọng được Nguyễn Công Thu ở Động Trung (Vũ Trung, Kiến Xương) giới thiệu vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và tổ chức cho ba người sang Quảng Châu (Trung Quốc) dự học lớp huấn luyện chính trị do Nguyễn Ái Quốc giảng dạy. Kết thúc khóa học, tháng 11, ông được cử vào học ở trường Quân sự Hoàng Phố cùng khóa với Lý Đức Lan, Hoàng Khắc Trung, Mạnh Văn Liễu, Đỗ Huy Kiên, Võ Tùng, Lê Hồng Phong, Lê Tản Anh,...

Cuối 1926 đầu 1927, ông về nước, hoạt động tại Kỳ bộ Bắc Kỳ do Nguyễn Danh Đới làm Bí thư Kỳ bộ và được phân công về hoạt động tại Hải Phòng. Tại đây, ông đã gây được tầm ảnh hưởng lớn đến các xí nghiệp, công sở, khu phố, trường học,...; thu hút được nhiều cá nhân thuộc tầng lớp lao động hưởng ứng, tham gia các hội ái hữu, hội tương tế, nhóm tìm việc đồng hương,...; phát triển thêm nhiều Hội viên trong đó có Lê Ngọc Dư, Lê Mạnh Hiến, Nguyễn Hới, Nguyễn Lãm,... Năm 1927, Tỉnh bộ Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên Thành phố Hải Phòng được thành lập do Nguyễn Tường Loan làm Bí thư, đặt trụ sở tại nhà số 7, ngõ Quảng Lạc, phố Cầu Đất.

Năm 1928, khi phong trào đang phát triển mạnh mẽ thì ông ốm nặng phải đi nơi khác điều trị. Tháng 5 năm 1929, ông là Đại biểu Bắc Kỳ tham dự Đại hội đại biểu đầu tiên của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ơ Hồng Kông. Khi về nước, ông bị mật thám Pháp theo dõi và bắt giữ ở Hà Nội. Tháng 7, ông bị tòa án thực dân kết án 10 năm tù giam, chết trong tù.

 Tham khảo 



 Chú thích 

Thể loại:Người Thái Bình
Thể loại:Hội viên Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên
Thể loại:Bí thư Thành ủy Hải Phòng