Đoan Thuận Cố Luân công chúa

Cố Luân Đoan Thuận Công chúa (chữ Hán: 固伦端顺公主; 20 tháng 2 năm 1825 – 8 tháng 11 năm 1835), thực ra phải gọi là Đoan Thuận Cố Luân Công chúa (端顺固伦公主). Là Hoàng tam nữ của Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Đế.

 Tiểu sử 
Cố Luân Đoan Thuận Công chúa sinh giờ Dần, ngày 20 tháng 2 năm Đạo Quang thứ 5 (1825). Sinh mẫu là Toàn Quý phi Nữu Hỗ Lộc thị, người sau đó được sách lập làm Hoàng hậu. Ngày 8 tháng 11 năm Đạo Quang thứ 15 (1835), công chúa qua đời, khi mới 11 tuổi. Đạo Quang Đế truy phong bà làm Cố Luân Đoan Thuận Công chúa (固伦端顺公主), chỉ dụ như sau: 

–“Tam công chúa năm nay mới mười một tuổi, tư chất thông tuệ, tính tình hòa thuận. Nay vào ngày mồng tám tháng này qua đời, trẫm vô cùng thương tiếc. Đặc ân gia phong làm Đoan Thuận Cố Luân Công chúa, sai Tổng quản Nội vụ phủ đại thần Hỷ Ân quản lý tang sự, mọi nghi lễ đều chiếu theo điển chế Cố Luân Công chúa mà làm.”

Đạo Quang Đế cho phép thiết lễ cúng tế, bày bàn quả trong lễ từ linh, và hai lần thân chinh đến linh cữu công chúa để rưới rượu tế. Đoàn hộ tống linh cữu gồm: Thủ lĩnh Càn Thanh cung 1 người, thái giám 5 người, thủ lĩnh Viên Minh Viên 2 người, thái giám 6 người. Những người khác không cần đưa tang, tất cả mặc áo khoác xanh, không cần tháo tua mũ.

Ngày 20 tháng 11 cùng năm, Hoàng hậu cùng các vị hậu phi đến Cát An sở trước linh cữu Tam công chúa để ban tế từ linh. Đến giờ Mùi ba khắc, Đạo Quang Đế đích thân ban tế, Tổng quản Thăng Bình Thự cũng theo hầu.

Trước đó, chị gái của công chúa là Đoan Mẫn Cố Luân Công chúa mất sớm và đã được xây viên tẩm trong Thanh Đông Lăng. Những hoàng tử, công chúa khác chết yểu như Hoàng nhị nữ, Hoàng nhị tử, Hoàng tam tử đều được hợp táng tại đó. Tuy nhiên, Đạo Quang Đế không muốn Đoan Thuận Cố Luân Công chúa hợp táng cùng chị, mà quyết định xây viên tẩm riêng, an táng tại Trần Gia Môn viên tẩm.

Viên tẩm nằm ở phía đông nam Mộ Lăng của Đạo Quang Đế tại Thanh Tây Lăng, trước núi Đinh Gia Câu, tựa lưng vào dãy núi, mặt hướng sông Trung Dịch Thủy. Năm Đạo Quang thứ 16 (1836), hoàng đế lại ban chỉ dụ: “Viên tẩm Đoan Thuận Cố Luân Công chúa nên trồng hơn bốn trăm cây tùng, bách. Giao cho Văn Liên, Quảng Lượng đảm trách, không cần chi phí riêng, việc trồng, tưới và bảo dưỡng đều chiếu theo quy chế do Liêm Kính tấu trình.”

Sau khi viên tẩm hoàn thành, vào các năm Đạo Quang thứ 18 (1838) và năm thứ 19 (1839), Đạo Quang Đế mỗi lần ngự giá bái lăng đều hai lần thân đến viên tẩm của Đoan Thuận Cố Luân Công chúa để ban lễ tế.

Năm Đạo Quang thứ 24 (1844), quy định rằng về sau khi xưng hô Công chúa, phong hiệu viết ở đằng trước, mà "Cố Luân" cùng "Hòa Thạc" đều viết ở sau và chỉ ngay trước hai chữ Công chúa, tức [Mỗ mỗ Cố Luân Công chúa; 某某固伦公主] và [Mỗ mỗ Hòa Thạc Công chúa; 某某和硕公主]. Do đó, Đoan Thuận Công chúa được cải hiệu thành Đoan Thuận Cố Luân Công chúa (端顺固伦公主).

Hiện nay, viên tẩm của công chúa không còn tồn tại. Trong khi đó, viên tẩm của chị gái là Đoan Mẫn Cố Luân Công chúa tại Thanh Đông Lăng có quy mô rất thấp, không có tượng đá, trụ hoa biểu hay đình bia; bảo đỉnh hoàn toàn xây bằng gạch, ngay cả Tu Di tọa cũng không có.

 Tham khảo 

Thể loại:Công chúa nhà Thanh
Thể loại:Sinh năm 1825
Thể loại:Mất năm 1835