Vườn quốc gia Mount Rainier

Vườn quốc gia Mount Rainier (tiếng Anh: Mount Rainier National Park) là một vườn quốc gia của Hoa Kỳ nằm ở phía đông nam quận Pierce và đông bắc quận Lewis thuộc tiểu bang Washington. Được thành lập vào ngày 2 tháng 3 năm 1899, đây là vườn quốc gia thứ năm của Hoa Kỳ. Vườn có diện tích 236.381 mẫu Anh (956,6 km²) và núi lửa dạng tầng Mount Rainier cao 4.392 m nằm gọn trong địa giới của khu vườn.

Ngọn Mount Rainier nổi lên đột ngột giữa vùng cảnh quan xung quanh, với độ cao trong vườn thay đổi từ 490 m đến hơn 4.300 m. Chung quanh Mount Rainier, đỉnh cao nhất của Dãy núi Cascade, là các thung lũng, thác nước, thảo điền vùng thân núi (subalpine meadows) và hơn 360 km² rừng già nguyên sinh. Có hơn 25 sông băng chảy xuống từ các cạnh sườn của núi lửa, kết quả của những lượng mưa và tuyết khổng lồ được trút xuống từ những đám mây thường xuyên bao phủ quanh ngọn núi.

 Địa lý và Địa chất 
Vườn quốc gia Mount Rainier là một vùng đất của băng và lửa. Ngọn núi lửa Mount Rainier thống trị toàn bộ cảnh quan của vườn. Tổng bề mặt của tất cả sông băng và đồng tuyết tại đây rộng khoảng 91 km². Trong số đó có  và  lần lượt là sông băng có thể tích và có diện tích bề mặt lớn nhất Hoa Kỳ lục địa.

Các dòng sông băng này là nguồn cung cấp nước chính cho các con sông bắt nguồn từ vườn quốc gia, gồm có , , ,  và . Cảnh quan địa chất của vườn là kết quả của quá trình phun trào núi lửa kiến tạo nên ngọn núi tiếp theo đến quá trình bào mòn dữ dội kéo dài hàng nghìn năm của các dòng sông băng.

 Lịch sử 
 Người bản địa 
Mount Rainier được gọi là "Tacoma" (phát âm là "Taquoma") trong ngôn ngữ  của người bản địa. Các bằng chứng khảo cổ, bao gồm một mũi lao được tìm thấy ở Đường mòn Bench Lake (Bench Lake Trail), cho thấy con người đã hiện diện tại khu vực này cách nay khoảng 4.000 đến 5.800 năm.

Các bộ lạc như , , ,  và  đến đây vào mỗi mùa hè để săn bắn và hái lượm, và để thực hiện các  vào những dịp đặc biệt, nhưng không định cư lâu dài do điều kiện thời tiết khắc nghiệt của mùa đông.

 Thành lập vườn quốc gia 
John Muir, nhà tự nhiên học người Mỹ nổi tiếng, đã đến thăm Mount Rainier vào năm 1888 và leo lên đỉnh núi cùng một nhóm các nhà thám hiểm. Chuyến đi này đã thúc đẩy ông vận động để bảo vệ vùng đất này theo quy chế vườn quốc gia thay vì chỉ là khu bảo tồn rừng.

Với sự ủng hộ của , Hội Địa lý Quốc gia Hoa Kỳ và các doanh nghiệp đường sắt, nỗ lực này cuối cùng đã thành công. Ngày 2 tháng 3 năm 1899, Tổng thống William McKinley đã ký đạo luật thành lập Vườn quốc gia Mount Rainier, và đây là vườn quốc gia đầu tiên được thành lập từ một .

 Sinh thái 
 Thực vật 
Hệ thực vật tại Mount Rainier thay đổi rõ rệt theo độ cao. Ở khu vực thấp là những khu rừng già rậm rạp với các loài cây cao lớn như linh sam Douglas (Douglas fir), tuyết tùng đỏ phương Tây (Western red cedar) và thiết sam phương Tây (Western hemlock). Càng lên cao, rừng càng nhường chỗ cho các thảo điền vùng thân núi (subalpine meadows). Vào mỗi mùa hè (tháng 7 và tháng 8), các thảo điền này tràn ngập màu sắc của hàng ngàn loài hoa dại nở rộ, tạo nên một trong những cảnh tượng đặc trưng nhất của vườn quốc gia Mount Rainier.

 Động vật 
Vườn quốc gia là nơi cư trú của nhiều loài động vật có vú như gấu đen, báo sư tử (mountain lion), cáo đỏ, marmota, nai sừng tấm (elk), hươu và dê núi Bắc Mỹ là loài dê thường thấy trên các vách đá cao. Về chim chóc, du khách có thể bắt gặp đại bàng vàng, đại bàng đầu trắng, cắt lớn, cú lông đốm và chim bổ hạt Clark.

Các hệ thống sông hồ trong vườn là nơi sinh sống của ,  (Cutthroat trout) và là nơi di cư sinh sản của các loài cá hồi Chinook, cá hồi Coho và cá hồi hồng.

 Khí hậu 
Theo phân loại khí hậu Köppen, Vườn quốc gia Mount Rainier có  chịu ảnh hưởng Địa Trung Hải (Dsb) hoặc khí hậu cận Bắc Cực (Dsc) tùy thuộc vào độ cao.

Thái Bình Dương tác động mạnh mẽ đến thời tiết nơi đây, tạo ra lượng mưa và tuyết cực lớn. Khu vực  trong vườn quốc gia nổi tiếng là một trong những nơi có lượng tuyết rơi nhiều nhất thế giới. Trạm kiểm lâm ở Paradise đã ghi nhận kỷ lục thế giới về lượng tuyết rơi trong vòng 12 tháng là 31,1 mét (102,04 ft), từ 19/2/1971 đến 18/2/1972.

+ Dữ liệu khí hậu tại Trạm kiểm lâm Paradise (độ cao 1.646 m), trung bình 1991–2020, kỷ lục 1916–hiện nay Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Năm Nhiệt độ cao kỉ lục °C 18  17  21  26  28  32  33  33  32  31  26  17  33 Nhiệt độ cao trung bình °C 1.4  1.2  2.1  4.4  9.0  12.0  16.8  17.6  14.1  8.0  2.8  0.3  7.5 Nhiệt độ thấp trung bình °C -4.6  -5.2  -4.7  -3.1  0.6  2.7  6.6  7.3  5.1  0.4  -3.3  -5.6  -0.3 Nhiệt độ thấp kỉ lục °C -25  -28  -19  -17  -12  -11  -9  -6  -8  -17  -24  -29  -29 Lượng giáng thủy trung bình mm 437  328  336  212  129  98  36  42  113  286  461  481  2.959 Lượng tuyết rơi trung bình cm 301  233  230  171  66  14  0.76  0  3.6  61  307  315  1.702

 Tham quan 
Vườn quốc gia Mount Rainier có bốn cổng vào dẫn đến sáu khu tham quan. Cổng Nisqually ở phía tây nam dẫn vào các khu  và , cổng Carbon River ở phía tây bắc dẫn vào khu  và , cổng White River ở phía đông bắc dẫn vào khu , và cổng Stevens Canyon ở phía đông nam nối khu  với khu Paradise. 

 Paradise 
Paradise nằm ở độ cao khoảng 1.600 m trên sườn phía nam, là điểm tham quan đông khách nhất của vườn quốc gia, chiếm 62% lượng khách. Nơi đây nổi tiếng với những thảo điền vùng thân núi rực rỡ hoa dại vào mùa hè và lượng tuyết kỷ lục vào mùa đông. Tại đây có nhà trọ lịch sử  xây dựng năm 1916 và  xây dựng năm 1966.

 Sunrise 
Sunrise nằm ở độ cao 1.950 m về phía đông bắc và là điểm cao nhất trong vườn mà xe hơi có thể lên tới được. Từ Sunrise, du khách có thể chiêm ngưỡng toàn cảnh mặt phía đông bắc của đỉnh Rainier và Sông băng Emmons khổng lồ.

 Carbon River và Mowich Lake 
Carbon River và Mowich Lake nằm ở góc tây bắc, là khu vực mưa rất nhiều. Cổng vào Carbon River là nơi duy nhất của Mount Rainier có rừng mưa ôn đới và Mowich Lake là hồ lớn nhất và sâu nhất trong vườn quốc gia.

 Ohanapecosh 
Ohanapecosh nằm ở góc đông nam trong một thung lũng sâu, nổi bật với những khu rừng già rậm rạp và Suối nước nóng Ohanapecosh. Trong số các khu vực phát triển du lịch của vườn quốc gia thì đây là nơi duy nhất không nhìn thấy đỉnh núi Rainier.

 Longmire 
Longmire là một khu vực lịch sử nằm ở phía tây nam, từng là nơi đặt trụ sở chính của vườn quốc gia. Longmire có Bảo tàng Longmire và National Park Inn, cơ sở lưu trú duy nhất trong vườn mở cửa quanh năm.

 Hoạt động giải trí 

 Đi bộ đường dài (Hiking) 
Hoạt động phổ biến nhất tại vườn là đi bộ đường dài. Nổi tiếng nhất là đường mòn đi bộ , tuyến đường mòn dài 150 km (93 dặm Anh) chạy quanh ngọn núi lửa và đi qua các sông băng và đồng tuyết.[2] Các khu vực Sunrise và Paradise có mạng lưới đường mòn dày đặc dẫn đến các điểm ngắm cảnh ngoạn mục.

 Leo núi (Climbing) 
Chinh phục đỉnh Mount Rainier cao 4.390 m là một thách thức lớn đòi hỏi kỹ thuật. Mỗi năm có khoảng 10.000 người cố gắng leo lên đỉnh núi, nhưng chỉ khoảng 50% thành công. Hoạt động này bắt buộc người leo núi phải xin giấy phép và trả phí dịch vụ để hỗ trợ công tác cứu hộ.

 Cắm trại 
Các khu cắm trại chính của vườn quốc gia là Cougar Rock (gần Longmire), Ohanapecosh (trong rừng già phía đông nam) và White River (trên đường lên Sunrise). Các khu này thường mở cửa từ cuối tháng 5 đến cuối tháng 9.

 Câu cá và Chèo thuyền 
Các sông hồ trong vườn quốc gia là nơi sinh sống của nhiều loài cá hồi và . Mowich Lake là địa điểm lý tưởng cho các hoạt động dã ngoại và chèo thuyền không động cơ.

 Hình ảnh 

 Xem thêm 
 Danh sách vườn quốc gia tại Hoa Kỳ

 Tham khảo