Người vùng cao

Người vùng cao (Hill people) hay còn gọi là Người miền núi (Mountain people) hay là người miền thượng (Montagnards) là thuật ngữ mang tính mô tả trong nhân học và địa lý-xã hội, dùng để chỉ các nhóm dân cư có môi trường sống chủ yếu tại các vùng cao nguyên, đồi núi, hoặc thượng nguồn. Con người đã sinh sống ở vùng đồi núi trung du trong hàng ngàn năm, đầu tiên là săn bắt và hái lượm và sau đó là chăn thả, canh tác. Theo phân loại của Trung tâm Giám sát Bảo tồn Thế giới (WCMC) thì "vùng núi" bao gồm cả vùng đồi và núi non với khoảng 22% diện tích đất liền của thế giới được phân loại là vùng núi, trong đó khoảng một nửa nằm dưới 1000m. Những vùng đất gồ ghề hiểm trở được coi là vùng núi nếu nó cao hơn mực nước biển ít nhất 300m, nhưng các cao nguyên và thung lũng rộng chạy qua các dãy núi bên dưới 2500m không được coi là vùng núi. Tất cả các vùng đất cao hơn 2500m đều được phân loại là núi, bao gồm cả cao nguyên, chiếm 20% tổng diện tích. Người vùng cao còn có nhiều tên gọi khác nhau như người cao nguyên (Highlanders), dân miền núi, người thổ, người mán, mọi, người miền ngược (đối lập với người miền xuôi), người Thượng, người miền trung du, dân vùng rẻo cao, đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng cao, dân sơn cước. 

Các cộng đồng dân cư ở miền núi biệt lập thường đa dạng về văn hóa và ngôn ngữ, các tập quán kinh tế-xã hội riêng biệt so với cộng đồng đa số ở vùng thấp (miền hạ). Ngày nay, khoảng 720 triệu người, tương đương 12% dân số thế giới, sống ở vùng núi, nhiều người trong số họ bị thiệt thòi về kinh tế và chính trị. Cư dân vùng cao đã thích nghi với điều kiện sống, nhưng ở các nước đang phát triển, họ thường phải chịu đựng mất an ninh lương thực và sức khỏe kém. Họ phụ thuộc vào cây trồng, vật nuôi và lâm sản, và có xu hướng nghèo đói. Do điều kiện địa lý, các hoạt động kinh tế của họ thường gắn liền với nông nghiệp nương rẫy, ruộng bậc thang, hoặc chăn thả gia súc, thay vì canh tác lúa nước thâm canh như ở đồng bằng. Ở các nước phát triển, người dân vùng núi thường khá giả, và vùng núi có thể được sử dụng cho mục đích du lịch, nghỉ dưỡng và giải trí ngoài trời. Khai thác mỏ cũng rất phổ biến và có nguồn gốc từ thời tiền Kitô giáo. Ở một số nơi thuộc thế giới đang phát triển, các cộng đồng vùng núi phụ thuộc vào kiều hối từ những thanh niên vùng cao đi làm việc ở vùng đất thấp hoặc ở nước ngoài. Mặc dù 70% người dân miền núi sống ở vùng nông thôn, phần còn lại sống ở các thành phố, bao gồm các thành phố lớn như Thành phố Mexico, với dân số khoảng 21 triệu người. Các thành phố thu hút người di cư tạm thời hoặc lâu dài từ các vùng nông thôn. Các thành phố nhỏ hơn gắn liền với văn hóa và kinh tế miền núi hơn so với các thành phố lớn.

Chú thích

Tham khảo



Thể loại:Dân cư