Bất thiện trong Phật giáo

Bất thiện trong Phật giáo là khái niệm dùng để chỉ các hành vi hoặc trạng thái tâm bị xem là bất thiện () và gắn với quan niệm nhân quả của nghiệp () trong đạo đức Phật giáo. Một số nơi có thể dùng khái niệm tội lỗi trong Phật giáo nhưng có học giả lưu ý rằng việc dùng từ "tội lỗi"/sin để diễn giải các khái niệm bất thiện có thể gây hiểu nhầm do hàm ý thần học kiểu Kitô giáo; vì vậy các mô tả học thuật thường ưu tiên các thuật ngữ như thiện/bất thiện, công đức và nghiệp hơn.

 Khái niệm và khuôn khổ 
Trong các văn bản Phật giáo, các hành vi thường được phân loại theo cặp thuật ngữ  ("thiện"/"khéo") và  ("bất thiện"/"không khéo"). Một hệ thuật ngữ khác đối lập giữa công đức () và bất công đức (); theo Peter Harvey,  có thể được dùng như từ đồng nghĩa với  và thường được dịch là "evil", nhấn mạnh tính gây hại trong khung nhân quả nghiệp báo.

Các hành vi bị xem là bất thiện thường được giải thích là gây hại cho người khác và tạo ra "xáo trộn" tâm lý nơi chủ thể, từ đó dẫn đến khổ đau. Trong một số trình bày kinh điển, bất thiện cũng gắn với các động cơ như tham, sân, si; các trạng thái tâm biểu lộ "bám chấp, thù ghét hoặc mê muội" được xem là điều cần tránh và đoạn trừ trên con đường tu tập.

Trong đạo đức Phật giáo, Ngũ giới () thường được nêu như một hệ giới luật cơ bản dành cho người tại gia, gồm cam kết tránh sát sinh, trộm cắp, tà dâm, nói dối và say rượu. Một danh mục khác là "mười nghiệp bất thiện" (), gồm ba hành vi thân, bốn hành vi khẩu và ba hành vi ý:

 Thân: sát sinh, trộm cắp, tà dâm;
 Khẩu: nói dối, nói hai lưỡi, nói lời thô ác, nói lời phù phiếm;
 Ý: tham lam, ác ý, tà kiến.

 Sám hối và đối trị 
Trong một số truyền thống, việc thừa nhận lỗi lầm và "sám hối" được xem như một cách tu tập nhằm đối trị hành vi bất thiện, thường gắn với việc phát khởi thiện hành và thay đổi khuynh hướng tâm lý dẫn đến nghiệp xấu.

 Xem thêm 
 Đạo đức Phật giáo
 Giới (Phật giáo)
 Nghiệp (Phật giáo)

 Tham khảo 

Thể loại:Thuật ngữ và khái niệm Phật giáo
Thể loại:Đạo đức tôn giáo