Thọ Trang Cố Luân Công chúa

Cố Luân Thọ Trang Công chúa (chữ Hán: 固倫壽莊公主, 13 tháng 2, 1842 - 14 tháng 2, 1884), thực ra phải gọi Thọ Trang Cố Luân Công chúa (壽莊固倫公主)Năm Đạo Quang thứ 24 (1844), quy định rằng về sau khi xưng hô Công chúa, phong hiệu viết ở đằng trước, mà "Cố Luân" cùng "Hòa Thạc" đều viết ở sau và chỉ ngay trước hai chữ Công chúa, tức [Mỗ mỗ Cố Luân Công chúa; 某某固伦公主] và [Mỗ mỗ Hòa Thạc Công chúa; 某某和硕公主]., là một công chúa nhà Thanh, Hoàng nữ thứ 9 của Đạo Quang Đế.

 Tiểu sử 
Thọ Trang Công chúa sinh vào giờ Tuất, ngày 13 tháng 2 âm lịch năm Đạo Quang thứ 22 (1842) (tức ngày 24 tháng 3 theo dương lịch), là con gái duy nhất của Trang Thuận Hoàng Quý phi Ô Nhã thị, một sủng phi của Đạo Quang Đế, khi ấy vẫn đang là Lâm phi. Bà có ba anh em trai cùng mẹ, bao gồm Hoàng thất tử Dịch Hoàn, Hoàng bát tử Dịch Hỗ và Hoàng cửu tử Dịch Huệ. 

Công chúa là con gái nhỏ nhất sống đến tuổi trưởng thành của Đạo Quang Đế, sau bà còn một Hoàng nữ do Đồng Quý phi sinh ra nhưng chết yểu từ sớm, lại thêm việc các Hoàng nữ khác xuất giá trước bà nhiều năm, như Thọ An Cố Luân Công chúa xuất giá Đạo Quang thứ 21 (1841), Thọ Tang Hòa Thạc Công chúa vào năm Đạo Quang thứ 22 (1842) và Thọ Ân Cố Luân Công chúa vào năm Đạo Quang thứ 25 (1845), hơn nữa Trang Thuận Hoàng quý phi được công nhận là một sủng phi của Đạo Quang, dần tấn đến Lâm Quý phi rồi vượt qua được nhiều lần phế truất phi tần của Hoàng đế, có thể hình dung được thuở thiếu thời Công chúa được sủng ái, địa vị không thể xem thường.

Đạo Quang Đế băng hà năm thứ 30 (1850) tại Viên Minh Viên, Hoàng tứ tử Dịch Trữ do Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu sinh ra kế vị, là Hàm Phong Đế. Tháng 11 năm Hàm Phong thứ 5 (1856), Hoàng cửu nữ được tấn phong Thọ Trang Hòa Thạc Công chúa (寿莊和硕公主), cùng năm chỉ hôn cho hạ giá lấy Đức Huy (德徽) của họ Bát La Đằng (博罗特氏), con trai Thành Dũng công Du Hằng (裕恒). Sang năm sau (1857), do khó khăn về tài chính và việc thiếu nguồn vàng trầm trọng, triều đình đã thỉnh cầu làm kim sách của Công chúa từ vàng nguyên chất thành bạc mạ vàng, Hàm Phong Đế chấp thuận《清史稿·卷一百六十六·表六·公主表》.

Không rõ nguyên do vì sao, Công chúa xuất giá vào tháng 11 năm Đồng Trị thứ 2 (1863), muộn hơn rất nhiều so với các Hoàng nữ khác. Tài sản của Công chúa gồm phủ đệ và 500 lạng bạc mỗi năm trích từ tiền thuê của Dịch Lương tại phủ cùng 800 lạng bạc được triều đình cấp hàng năm.

Chỉ mười ba tháng sau khi kết hôn, ngạch phò Đức Huy qua đời, hai người không có con nối dõi. Công chúa nhận cháu trai của ngạch phò là Liên Anh (联英) làm con thừa tự, nhưng một năm sau cũng chết yểu. 

Vào ngày 25 tháng 10 năm Quang Tự thứ 7 (1881), với tư cách là Hoàng nữ duy nhất còn sống của Đạo Quang Đế, Công chúa cùng với cháu gái là Vinh Thọ Cố Luân Công chúa được gia phong Cố Luân Công chúa (固伦公主), phong hiệu cũng đổi thành Thọ Trang Cố Luân Công chúa (寿庄固伦公主), thưởng hoàng kiệu.

Công chúa qua đời năm Quang Tự thứ 10 (1884), hưởng thọ 42 tuổi. Năm ngày sau, em trai của Ngạch phò là Ngự tiền Thị vệ Đức Phong (德峰) thỉnh Hoàng đế đem con trai mình là A Khắc Đông A (阿克東阿) làm con thừa tự cho Công chúa, được chuẩn y《奏報侍衛德峰呈請將伊子阿克東阿繼與壽莊固倫公主為嗣》：没有硃批.

 Trong văn hóa đại chúng 
+NămPhimDiễn viênGhi chú2012Đại Thái Giám
(大太监)Trần Nhân Mĩ
(陳茵媺)Trên phim, Công chúa qua đời vào cuối thời Đồng Trị, điều này không khớp với diễn biến lịch sử.

 Tham khảo 

Thể loại:Công chúa nhà Thanh
Thể loại:Cố Luân Công chúa