Lưu hoàng hậu (vợ Thạch Hổ)

Lưu hoàng hậu (劉皇后; 318–349), tên riêng không rõ, là hoàng hậu thứ ba và cuối cùng của Thạch Hổ (Hậu Triệu Vũ Đế), đồng thời từng giữ vai trò nhiếp chính trong năm 349 dưới triều Hậu Triệu thời Thập Lục Quốc.

Bà là con gái út của Lưu Diệu, vị hoàng đế cuối cùng của nước Tiền Triệu. Năm 329, sau khi Lưu Diệu bị Thạch Lặc đánh bại và bắt giữ, Lưu hoàng hậu cùng các anh là Lưu Hy (thái tử) và Lưu Ân chạy khỏi Trường An đến Thượng Khuê (nay thuộc Thiên Thủy, Cam Túc). Không lâu sau, Lưu Ân mưu phản công Trường An nhưng thất bại. Thạch Hổ tiến quân chiếm Thượng Khuê, giết Lưu Hy và Lưu Ân. Lưu hoàng hậu khi đó mới 11 tuổi bị bắt và trở thành thiếp của Thạch Hổ.

Năm 339, bà sinh con trai là Thạch Thế, người con út của Thạch Hổ, được phong làm Tề công.

Năm 348, sau khi Thạch Hổ xử tử thái tử thứ hai là Thạch Tuyên vì tội sát hại em trai và mưu phản, ông quyết định lập người kế vị mới. Theo đề nghị của Trương thị (một cận thần), Thạch Hổ cho rằng các thái tử trước phản loạn là do xuất thân thấp kém của mẹ, vì vậy lập Thạch Thế làm thái tử và phong Lưu thị làm hoàng hậu.

Đầu năm 349, Thạch Hổ lâm bệnh nặng và chỉ định các con là Thạch Tuân và Thạch Bân làm phụ chính. Điều này mâu thuẫn với ý định nắm quyền của Lưu hoàng hậu và Trương thị. Hai người làm giả chiếu thư, điều Thạch Tuân rời kinh thành và giết Thạch Bân. Không lâu sau, Thạch Hổ qua đời, Thạch Thế lên ngôi. Lưu hoàng hậu trở thành Hoàng thái hậu, cùng Trương thị nhiếp chính triều đình.

Tuy nhiên, Thạch Tuân không chấp nhận việc bị gạt khỏi quyền lực, dẫn quân đánh chiếm kinh đô Nghiệp Thành. Dù Lưu thái hậu tìm cách xoa dịu bằng cách trao chức phụ chính và ban cửu tích, Thạch Tuân vẫn tiến vào cung, giết Trương thị, ép Lưu thái hậu ra chiếu phế Thạch Thế và nhường ngôi cho mình. Sau đó, Thạch Tuân phong Lưu thái hậu làm Tiều quốc thái phi và Thạch Thế làm Tiều vương, nhưng không lâu sau đã giết cả hai. Lưu hoàng hậu mất năm 349, hưởng dương khoảng 31 tuổi.

 Tham khảo 
 《資治通鑑》
 王志国, *三燕王朝*, 北京图书公司, 2018
 丁文, 高新涛, *魏晋南北朝两性关系史*, 陕西人民出版社, 2008
 Michael C. Rogers, *The Rise of the Former Ch'in State*, University of California, 1953

Thể loại:Hoàng hậu Hậu Triệu
Thể loại:Nhiếp chính Trung Quốc
Thể loại:Người Tiền Triệu
Thể loại:Phụ nữ Trung Quốc thế kỷ 4
Thể loại:Hoàng tộc Trung Quốc bị xử tử
Thể loại:Sinh năm 318
Thể loại:Mất năm 349