Giáo xứ Long Tân

Giáo xứ Long Tân (còn được gọi là Họ đạo Thôm) là một giáo xứ Công giáo thuộc Giáo hạt Bà Rịa, Giáo phận Bà Rịa. Đây là một trong những cộng đoàn Kitô giáo lâu đời nhất tại vùng đất Mô Xoài xưa (nay thuộc tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu), với lịch sử hình thành gắn liền với công cuộc khẩn hoang phương Nam của người Việt từ thế kỷ XVII.

 Lịch sử hình thành 
 Bối cảnh địa lý và những tiếp xúc đầu tiên 
Vùng đất Bà Rịa xưa vốn được gọi là nước Lịa, phiên âm từ chính văn là "Lục Địa Thiết" (陸地設).Theo Khâm định Việt sử Thông giám Cương mục, Quyển XXXIII. Về phương diện truyền giáo, ngay từ năm 1550, giáo sĩ Gaspar de Santa Cruz (dòng Đaminh) đã theo tàu buôn Bồ Đào Nha đến vùng đất này truyền đạo trước khi lưu dân Việt đến khẩn hoang lập ấp vào thế kỷ XVI.

 Gốc tích Họ Thôm và Họ Đất Đỏ 
Họ đạo Thôm và Họ đạo Đất Đỏ có chung nguồn gốc lâu đời, hình thành từ khoảng 300 năm trước bởi làn sóng di dân từ miền Trung (chủ yếu là vùng Bình Định) vào Nam lập nghiệp.Dẫn theo tư liệu lược sử lưu trữ tại Giáo sở Đất Đỏ và Thôm.

Vào đầu thế kỷ XIX, dưới triều vua Gia Long, Linh mục sở tại là Cha Điền (thuộc Dòng Phanxicô) đã có công lớn trong việc điều hành mục vụ, xây dựng nhà thờ và trường học do các nữ tu Dòng Mến Thánh Giá phụ trách. Trước năm 1861, Họ đạo Thôm đã phát triển ổn định với quy mô khoảng 400 bổn đạo.

 Thời kỳ bách hại và các vị Tử đạo 
Trong giai đoạn bách hại đạo dưới triều vua Tự Đức, đặc biệt là biến cố Canh Thân (1862), giáo dân Họ Thôm đã trải qua những thử thách nghiệt ngã. Hàng trăm Kitô hữu bị bắt giam tại ngục Bà Rịa và Biên Hòa. Đỉnh điểm của sự kiện này là việc thiêu rụi các ngục giam vào năm 1862 khiến nhiều giáo dân hy sinh vì đức tin.Bút ký các nhân chứng truyền giáo tại vùng Mô Xoài - Bà Rịa thế kỷ XIX.

Những người sống sót sau đó đã phải tản mác vào vùng rừng núi sâu (vùng Xuyên Mộc ngày nay) để lánh nạn và giữ vững ngọn lửa đức tin cho đến khi cơn bách hại đi qua.

 Phát triển hiện nay 

Sau thời kỳ thử thách, các linh mục bổn quốc như Cha Trí và Cha Nhượng đã có công quy tụ giáo dân và tái thiết họ đạo.
Ngày 15.8.2019 trở thành cột mốc đáng ghi nhớ trong lịch sử giáo họ: Đức cha Emmanuel Nguyễn Hồng Sơn – Giám mục GP. Bà Rịa đã ký văn thư quyết định thành lập Giáo xứ Long Tân và bổ nhiệm Cha Phaolô Chu Đăng Khải là linh mục chánh xứ tiên khởi. Ngày nay, tuy số giáo dân còn khiêm tốn, nhưng đời sống đức tin luôn vững tin phục vụ, và tiếp nối gia sản đức tin quý báu của Các Thánh Tử Đạo bằng đời sống khiêm tốn, chân thành và luôn hướng lòng về Chúa trong mọi hoàn cảnh của cuộc đời. Cùng với đó Giáo xứ Long Tân là một cộng đoàn năng động, tích cực ứng trong hoạt động đức tin và bác ái xã hội.

 Xem thêm 
 Công giáo tại Việt Nam
 Giáo phận Bà Rịa
 Đất Đỏ (huyện)

 Chú thích 

Thể loại:Giáo phận Bà Rịa
Thể loại:Giáo xứ tại Việt Nam
Thể loại:Lịch sử Công giáo Việt Nam
Thể loại:Đất Đỏ (huyện)