Tô Văn Ơn

Tô Văn Ơn (1921–1969), bí danh Sáu Ngô, là một nhà cách mạng Việt Nam.

 Cuộc đời 
Tô Văn Ơn sinh năm 1921 ở phường Đức Phổ (trước năm 2025 là phường Phổ Ninh, thị xã Đức Phổ), tỉnh Quảng Ngãi. Năm 1945, ông tham gia phong trào đấu tranh của Đảng Cộng sản Đông Dương ở làng Lạc An, tổng Phước Thiện, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa và sau đó trực tiếp tham dự cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở huyện Vạn Ninh ngày 14 tháng 8 dưới sự lãnh đạo của Hoàng Hữu Chấp.

Tháng 9 năm 1945, ông được bầu vào Ban chấp hành Việt Minh huyện Vạn Ninh gồm 11 người do Nguyễn Sinh làm Chủ nhiệm, Võ Phước Lý làm Phó Chủ nhiệm. Từ Huyện ủy Vạn Ninh, đến năm 1951, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa, ông được bầu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, tham gia công tác vận động ở các huyện miền núi của tỉnh. Tháng 4 năm 1953, ông được phân công làm Trưởng Ban cán sự của Tỉnh ủy phụ trách các Phòng thượng du.

Sau Hiệp định Geneve, Tô Văn Ơn được phân công ở lại miền Nam, phụ trách chỉ đạo phong trào đấu tranh ở hai huyện Vạn Ninh, Ninh Hòa. Tháng 3 năm 1960, ông là Thường vụ Tỉnh ủy, sau đó là Phó Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa dưới sự lãnh đạo của Bí thư Lê Thanh Liêm (Mười Liêm), trực tiếp thành lập và phụ trách Ban an ninh (tách từ Văn phòng Tỉnh ủy). Sau khi Bí thư Mười Liêm qua đời do bạo bệnh, ông được phân công làm Quyền Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa cho đến tháng 8 năm 1961. Tháng 2 năm 1962, tại Đại hội Đảng bộ tỉnh, ông được bầu làm Phó Bí thư Tỉnh ủy. Tại Hội nghị Tỉnh ủy mở rộng tháng 2 năm 1964, ông được bầu làm Bí thư Tỉnh ủy chính thức sau khi Bí thư Mai Dương được Khu ủy điều đi nhận nhiệm vụ khác, lãnh đạo thắng lợi cuộc "đồng khởi" ở Bắc Khánh Hòa thu đông 1964 và tiếp tục được tín nhiệm trong Đại hội Đảng bộ tỉnh tổ chức tháng 2 năm 1965.

Từ tháng 8 năm 1965, ông là Phó Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa. Cuối năm 1967, ông là thành viên Ban chỉ đạo chung của Tỉnh ủy Khánh Hòa (gồm Bí thư Nguyễn Hồng Châu, Phó Bí thư Tô Văn Ơn, Thường vụ Võ Cứ, Chính ủy Trung đoàn 20 Sao Thủy) đóng cơ quan tiền phương tại ven rừng thôn Đại Điền Nam (Diên Sơn, Diên Khánh) để theo dõi chỉ đạo cuộc tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân trong tỉnh. Ngày 10 tháng 3 năm 1969, ông tử nạn trên đường công tác.

 Vinh danh 
Tên của ông được đặt cho một trường Trung học phổ thông ở huyện Vạn Ninh (cũ) và một số con đường ở thành phố Cam Ranh và huyện Cam Lâm (cũ) của tỉnh Khánh Hòa. 

 Tham khảo 


 Ghi chú 

 Chú thích 

Thể loại:Người Quảng Ngãi
Thể loại:Bí thư Tỉnh ủy Khánh Hòa
Thể loại:Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa