Tộc Trần Đình (Làng Nhân Sơn, Xã Quỳnh Hồng, Nghệ An)

Hương ước họ Trần Đình Làng Nhân Sơn, Xã Quỳnh Hồng, Huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An

 TỘC ƯỚC HỌ TRẦN ĐÌNH 
LÀNG NHÂN SƠN, XÃ QUỲNH HỒNG, HUYỆN QUỲNH LƯU, NGHỆ AN

(Biên soạn: Tháng 2/2024)

 LỜI NÓI ĐẦU 
Dù vật đổi sao dời, thế giới luôn biến động, nhưng vấn đề huyết thống dòng họ vẫn là một điều thiêng liêng. Dòng họ là một cộng đồng, là những người cùng chung một ông Tổ, cùng mang một Họ về phía người cha. Đó là truyền thống lâu đời của dân gian tích tụ bao đời không thể thay đổi được. Người ta có thể thực hiện ly khai, tích hợp, chia phái, nhưng không ai bỏ được họ.Những lời tâm huyết của tộc trưởng Trần Đình Viên

Việc họ thời nào cũng quan trọng, bao gồm nhiều phần việc khác nhau, quan trọng việc ghi chép gia phả, giải quyết những công việc xảy ra trong dòng họ.Những lời tâm huyết của tộc trưởng Trần Đình Viên

Ở mỗi thế hệ có những người tuy khó khăn về nhiều mặt, nhưng rất tâm huyết với việc Họ tộc. Tuy nhiên, cũng có những thành viên còn tỏ ra miễn cưỡng, đứng ngoài việc Họ, có những việc làm không rõ ràng. Mong muốn tiếp tục gìn giữ gia phong, gia lễ trong họ Trần Đình một cách có hệ thống, thống nhất cao, có tổ chức chặt chẽ. Đó là nỗi lòng trăn trở của ông tộc trưởng và những người có tâm huyết với việc Họ; để không có lỗi với anh linh Tổ tiên, các thế hệ con cháu sau này.

Do vậy cần xác định việc Họ là việc làm tự nguyện, có tâm hướng về cội nguồn, là trách nhiệm chung của mỗi người trong họ. Mọi quyết định cần được bàn bạc dân chủ trên cơ sở thống nhất, tôn trọng ý kiến của bậc cao niên, cho nên cần có những quy ước cho thích hợp để giữ gìn phát huy công đức của Tổ tiên. Dòng họ Trần Đình ở làng Nhân Sơn xã Quỳnh Hồng ngàn năm văn hiến, tạo nên tình cảm truyền thống tốt đẹp cho thế hệ con cháu phát triển của dòng họ Trần Đình, luôn gắn liền với sự phát triển của xã hội. Đây cũng là phép lễ nghĩa để lại cho các thế hệ mai sau gìn giữ.  

 I. TỔ CHỨC CỦA DÒNG HỌ TRẦN ĐÌNH 

1. Định Họ: 
- Là con trai (kể cả con ngoài giá thú, con nuôi hợp pháp) trong các gia đình của dòng họ. Ngoài ra những trường hợp đặc biệt phải được sự đồng ý của Hội đồng gia tộc mới được tham gia vào họ tộc.

2. Trường Họ (Tộc trưởng) 
- Con trai thuộc con cháu của con trai cả (không phải là con nuôi con ngoài giá thú). Tộc trưởng là cha truyền con nối trường hợp đặc biệt thì chuyển lại cho một người thay thế trong chi nhánh trên kế tiếp.  

- Trưởng chi: 
- Là người thuộc con cháu của con trai cả, của chi trưởng từng chi  (nhưng không phải là con nuôi con ngoài giá thú). 

3. Hội đồng gia tộc. 
- Từ 11 - 13 người gồm: Tộc trưởng, Chi trưởng (là thành phần đương nhiên) ngoài ra còn có các thành viên có uy tín, năng lực, trách nhiệm, có điều kiện sức khỏe không phân biệt thứ bậc. Được Trưởng chi giới thiệu tham gia Hội đồng gia tộc. Hội đồng gia tộc được kiện toàn bổ sung 5 năm 1 lần. Hội đồng gia tộc phân công cụ thể các thành viên phụ trách các công việc của Họ.  

 II. QUYỀN HẠN, NGHĨA VỤ VÀ TRÁCH NHIỆM 
-  

1. Đinh Họ được ghi tên vào gia phả. Khi đến 18 tuổi được tham gia vào các công việc của họ, bình đẳng tham gia đóng góp tiền bạc, công sức vào mọi công việc Họ. Khi hoạn nạn, đau ốm được thăm hỏi, khi qua đời thì được Họ tổ chức phúng viếng.  
-  

2. Nghĩa vụ và trách nhiệm.
- Thành viên của Họ có nghĩa vụ đóng góp tiền của, công sức xây dựng Họ. 
- Chấp hành cất cử xôi gà lượt hàng năm làm tốt nghĩa vụ của mình trước Họ. Phải thực hiện nghiêm túc Tộc ước, chăm lo việc họ, phải đoàn kết, không chia rẽ, kéo bè phái trong họ. 
- Hoàn thành nhiệm vụ khi được Hội đồng gia tộc phân công một cách tự giác không tư lợi. Phấn đấu giữ gìn gia phong và truyền thống tốt đẹp của dòng họ không vi phạm pháp luật, sống có thuần phong mỹ tục. 

 III. CHỨC NĂNG NHIỆM VỤ CỦA TỘC TRƯỞNG VÀ HỘI ĐỒNG GIA TỘC 

1. Chức năng nhiệm vụ của Tộc trưởng. 

- Là chủ lễ trực tiếp việc thờ cúng tổ tiên theo phong tục tập quán của địa phương. Trông nom phần mộ tổ tiên, quản lý cập nhật gia phả Họ tộc. Chủ trì đề xuất các công việc của họ hàng năm. Đôn đốc kiểm tra theo dõi thực hiện khi đã có quyết định chung.

2. Chức năng nhiệm vụ của Hội đồng gia tộc. 

- Chức năng: Hội đồng gia tộc làm việc theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách, thiểu số phục tùng đa số. Được bàn bạc dân chủ, thống nhất cao trong công việc của Họ.

- Nhiệm vụ: Tham mưu đề xuất giúp tộc trưởng đề ra các chủ trương, công việc của họ hàng năm.
- Lãnh đạo toàn họ thực hiện chủ trương công việc của họ mà tộc trưởng đề ra, được Hội đồng gia tộc họp toàn thể thống nhất, nhất trí thông qua. Huy động và quản lý tài chính, tài sản của họ. Tổ chức giỗ Tổ, tế lễ hàng năm. Theo dõi cập nhật gia phả. Tổ chức thực hiện các công việc khác của họ như thăm hỏi ốm đau, phúng viếng thành viên trong Họ chết, trao thưởng khuyến học hàng năm, mừng thọ các cụ. Quan hệ tốt với chính quyền địa phương và các dòng tộc họ khác ở trong xã.

3. Tổ chức hội đồng gia tộc. 

a) Ban thường trực 

- Thay mặt Hội đồng gia tộc giải quyết những công việc đột xuất khi chưa họp được Hội đồng gia tộc.
- Chịu trách nhiệm trước Họ về những quyết định của ban đúng quy định của họ, báo cáo với Hội đồng gia tộc vào kỳ họp gần nhất.

b) Ban tổ chức nghi lễ 

- Chịu trách nhiệm trước tộc trưởng và toàn họ tổ chức các ngày: Lễ tảo mộ, lễ tế tổ, giỗ cổ Đội hàng năm. Duy trì chặt chẽ nghiêm trang thể hiện lòng tôn kính với bề trên. Hàng năm đến ngày 27 tháng chạp, tổ chức lễ tảo mộ tổ theo phong tục cổ truyền.

- Thành phần gồm: ông tộc trưởng, các trưởng chi, các bậc cao niên và Hội đồng gia tộc có mặt ở nhà ông tộc trưởng để tiến hành. Làm xong

- Tổ chức xuân lễ. Ngày 12 - 13 tháng giêng hàng năm lễ tổ được tổ chức chặt chẽ trang nghiêm, thể hiện lòng kính với tổ tiên, các phần việc phải chuẩn bị chu đáo, chặt chẽ, cẩn thận theo phong tục cổ truyền. Các bộ phận được phân công chủ động, làm tốt phần việc của mình phối hợp chặt chẽ tiến hành đúng nghi lễ phong tục. Con cháu trong họ về dự lễ phải có ý thức trách nhiệm cao, có thái độ thanh kính, kính trọng để buổi lễ diễn ra tốt đẹp.

- Ngày giỗ cổ Đội: Được tổ chức vào 25/8 âm lịch. Tiến hành tổ chức gọn nhẹ theo phong tục cổ truyền thể hiện truyền thống hiếu cổ du thanh phận các cụ cao niên, các trưởng chi và đại diện Hội đồng gia tộc, kinh phí được trích từ quỹ của Họ tộc.

- Thanh viện mộ của Họ: Gia đình trong họ khi sinh con trai phải báo với ông tộc trưởng hoặc chủ tịch hội đồng gia tộc để viết cáo tổ tiên đầu năm gia nhập hộ gia phả.

- Việc mừng thọ: Những người từ 60, 70, 80, 90, 100 tuổi trở lên được mừng thọ trong ngày xuân tế. Kinh phí được trích từ quỹ của họ tộc và do các dòng họ đóng góp tự nguyện.

- Việc hiếu: Gia đình có người mất thì báo với ông tộc trưởng,
chị trưởng hoặc chủ tịch hội đồng gia tộc biết, thay mặt họ tộc tổ chức đến phúng viếng chia buồn cùng gia đình tùy theo điều kiện cụ thể từng thời điểm để có lễ viếng cho phù hợp. Trong trường hợp ở xa không bố trí người đến phúng viếng, mời chi phí được trích trong quỹ của họ tộc.

c) Khuyến học khuyến tài: 

- Vì sự phát triển hưng thịnh của mỗi gia đình, của dòng họ phải làm tốt công tác khuyến học. Xây dựng quỹ khuyến học vận động kêu gọi đóng góp của toàn thể các thành viên trong Họ tham gia xây dựng quỹ.
- Hàng năm lập danh sách con cháu trong họ thành đạt có thành tích trong học tập, công tác để khen thưởng kịp thời, động viên con cháu phấn đấu.

- Ban khuyến học xem xét cụ thể để xuất hình thức động viên khen thưởng cho phù hợp với điều kiện cụ thể từng giai đoạn.

- Khen thưởng được trích từ quỹ khuyến học tùy thuộc vào điều kiện kinh cụ thể từng thời điểm do Hội đồng gia tộc quyết định.

d) Kinh tế - Tài chính  

- Quỹ họ được sử dụng góp bắt buộc hàng năm của các thành viên trong họ, mức đóng do Hội đồng gia tộc quy định hằng năm. Các chi tiêu phải đảm bảo đúng mục đích.

- Các quỹ khác do Hội đồng gia tộc xin ý kiến toàn thể trong họ quyết định hàng năm tiến công đức được kiểm tra quản lý chặt chẽ và đưa vào quỹ của họ.

- Quỹ được chi tiêu theo hội đồng của họ như: Tổ, giỗ chạp, việc thăm hỏi, việc hiếu, mừng thọ, khuyến học khuyến tài. Xây dựng, mua sắm trang thiết bị, sửa chữa mồ mả tổ, chi vào ngày giỗ cổ Đội.

- Quản lý nguồn quỹ: Giao cho Hội đồng gia tộc, chủ tịch (hoặc phó chủ tịch) là chủ tài khoản chịu trách nhiệm, trước họ về sử dụng nguồn quỹ đúng mục đích (trước khi chi tiêu phải thông qua tổ trưởng). Hàng năm phải báo cáo thu chi rõ ràng cụ thể chi tiết công khai trước họ (ngày xuân tế).

e) Biểu dương, khen thưởng, kỷ luật:  

- Khen thưởng: Những người có ý thức tốt, chăm lo đến họ tộc, phát huy truyền thống gia tộc, đóng góp công đức phát triển dòng họ được hội đồng gia tộc biểu dương trước toàn thể họ tộc, ghi vào sổ vàng truyền thống.

- Kỷ luật: Những gia đình và cá nhân trong họ không tôn kính tổ tiên, thiếu trách nhiệm hay có ý không chấp hành Tộc ước, quy định của họ gây mất đoàn kết, chấp hành pháp luật không nghiêm thì tùy theo mức độ sẽ nhắc nhở giáo dục để sửa chữa.

 PHẦN KẾT 
Trên đây là những điều Tộc ước của Họ Tộc Trần Đình thôn Nhân Sơn xã Quỳnh Hồng. Tộc ước phù hợp với thuần phong mỹ tục, tập quán cổ truyền dân tộc được toàn thể hội nghị đại diện các chi nhánh trong Họ nhất trí thông qua. Mọi người nhất trí thực hiện nghiêm chỉnh và tự giác chấp hành Tộc ước. Các cụ bậc cao niên, các ông bà, cha mẹ phải gương mẫu chấp hành, hướng dẫn chỉ bảo cho con cháu cùng tự giác chấp hành và thực hiện. Nếu quá trình tổ chức thực hiện có gì chưa phù hợp cần bổ sung thay đổi trong Tộc ước phải được sự đồng ý của Hội nghị toàn thể các thành viên trong họ quyết định.

TM. HỘI ĐỒNG GIA TỘC HỌ TRẦN ĐÌNH 

Thôn Hồng Phú, xã Quỳnh Hồng, Lưu Nghệ An 

Trần Đình Viên 

HỘI ĐỒNG GIA TỘC HỌ TRẦN ĐÌNH NHIỆM KỲ 2024 - 2030

Sổ gia phả