Giáo hội địa phương và nhóm nghi chế Công giáo

Thuật ngữ Giáo hội địa phương () chỉ một cộng đoàn giáo hội gồm các tín hữu được đặt dưới sự lãnh đạo của một giám mục (hoặc tương đương) theo định nghĩa của giáo luật và giáo hội học Công giáo. Nhóm nghi chế, tức một tập hợp gồm nhiều nghi chế phát xuất từ cùng một nguồn gốc (lịch sử hoặc địa phương), thì tùy theo giáo hội địa phương mà vị giám mục (hoặc tương đương) cai quản. Vì vậy, thuật ngữ "giáo hội địa phương" muốn nói đến một tổ chức còn thuật ngữ "nhóm nghi chế" thì ám chỉ cung cách cử hành phụng vụ của giáo hội ấy.

Có hai loại giáo hội địa phương, đó là:
 Giáo hội địa phương nghi lễ tự lập: là một tập hợp gồm nhiều giáo hội địa phương với truyền thống phụng vụ, linh đạo, thần học và giáo luật đặc trưng. Giáo hội địa phương nghi lễ tự lập lớn nhất trong Giáo hội Công giáo là Giáo hội Latinh. 23 giáo hội địa phương nghi lễ tự lập còn lại là các giáo hội Công giáo Đông phương được đặt dưới quyền lãnh đạo của các giám mục, trong số đó có những vị nắm danh hiệu Thượng phụ,  hay .
 Giáo hội địa phương: là một giáo phận (hay địa phận theo truyền thống Đông phương) do một giám mục (hoặc tương đương) lãnh đạo. Các giáo phận thường được gom lại thành một thể chế quốc gia dưới dạng một hội đồng giám mục. Giáo phận có nhiều hình thức tương đương, trong đó có hạt đại diện tông tòa, hạt phủ doãn tông tòa, giáo hạt quân đội, giáo hạt tòng nhân và đan viện tòng thổ.Trong các Giáo Hội địa phương và từ các Giáo Hội địa phương hiện hữu một Giáo Hội Công Giáo duy nhất; các Giáo Hội địa phương ám chỉ trước hết là các giáo phận và, nếu không định rõ cách khác, tương đương với giáo phận là hạt giám chức tòng thổ và đan viện tòng thổ, hạt đại diện tông tòa và hạt phủ doãn tông tòa, cũng như hạt giám quản tông tòa được thiết lập cách cố định. (Bộ Giáo luật 1983, Điều 368)
Nhóm nghi chế cũng có hai loại, đó là:

 Nhóm nghi chế triều: tức một nhóm nghi chế tùy theo truyền thống của một giáo hội địa phương nghi lễ tự lập. Các lễ chế phụng vụ Công giáo có thể được phân làm 2 nhóm lớn, đó là nhóm nghi chế Latinh thuộc về Giáo hội Latinh và nhóm nghi chế Đông phương thuộc về 23 giáo hội nghi lễ tự lập còn lại
 Nhóm nghi chế dòng: tức biến thể của một nhóm nghi chế triều và tùy theo một dòng tu nhất định

 Giáo hội 

 Danh sách các giáo hội nghi lễ tự lập 
TênThành lậpNghi chếNhà thờ mẹChính thểĐịa phậnGiám mụcGiáo dânliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Coptic_cross.svg|20x20pxGiáo hội Công giáo Copt1741AlexandriaNhà thờ Chính tòa Đức Mẹ Ai Cập, Cairo, Ai CậpĐịa hạt thượng phụ   Giáo hội Công giáo Eritrea2015Nhà thờ chính tòa Kidane Mehret, Asmara, EritreaĐịa hạt tổng giáo chủ   Giáo hội Công giáo Ethiopia1846Nhà thờ chính tòa Chúa Cứu thế Chí thánh, Addis Ababa, EthiopiaĐịa hạt tổng giáo chủ   27pxGiáo hội Công giáo Armenia1742ArmeniaNhà thờ chính tòa Thánh Elias và thánh Gregorius, Beirut, LibanĐịa hạt thượng phụ   Giáo hội Công giáo Hy Lạp Albania1628 ByzantiumNhà thờ đồng chính tòa Đức Maria và Thánh Ludovicus, Vlorë, AlbaniaHạt giám quản tông tòa   Giáo hội Công giáo Arbëreshë1784nhiềukhông có cấu trúc thống nhấtGiáo hội Công giáo Hy Lạp Arbëreshë bao gồm hai địa phận độc lập (ngai tòa đặt tại Lungro và Piana degli Albanesi) và một đan viện tòng thổ (ngai tòa đặt tại Grottaferrata), các địa phận trên lệ thuộc trực tiếp Tòa Thánh.  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Belarus1596không cóHạt giám quản tông tòa  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Bulgaria1861Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ An giấc, Sofia, Bulgaria   20pxGiáo hội Công giáo Hy Lạp Croatia và Serbia1611nhiềukhông có cấu trúc thống nhấtGiáo hội Công giáo Hy Lạp Croatia và Serbia có hai địa hạt, đó là Giáo phận Công giáo Hy Lạp Križevci (gồm lãnh thổ các nước Croatia, Slovenia và Bosna và Hercegovina) và Giáo phận Công giáo Hy Lạp Ruski Krstur gồm lãnh thổ nước Serbia. Địa phận Križevci thuộc một giáo tỉnh bề ngoài và Địa phận Ruski Krstur lệ thuộc trực tiếp Tòa Thánh.  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Hungary1912Nhà thờ chính tòa Hajdúdorog, Debrecen, HungaryĐịa hạt tổng giáo chủ   20pxGiáo hội Công giáo Byzantium Hy Lạp1911nhiềukhông có cấu trúc thống nhấtGiáo hội Công giáo Byzantium Hy Lạp có 2  độc lập lần lượt phủ khắp lãnh thổ Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, mỗi một địa hạt lại lệ thuộc trực tiếp vào Tòa Thánh.  Giáo hội Công giáo Hy Lạp Macedonia2001Nhà thờ chính tòa 
Đức Mẹ Mông triệu, Strumica, Bắc Macedonia 20pxGiáo hội Công giáo Hy Lạp Melchite1726Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ An giấc, Damascus, SyriaĐịa hạt thượng phụ   Giáo hội Công giáo Hy Lạp Nga1905không cókhông cóGiáo hội Công giáo Hy Lạp Nga có hai  (lần lượt bao trùm lãnh thổ nước Nga và nước Trung Quốc). Các địa hạt này lệ thuộc trực tiếp Tòa Thánh và luôn trong tình trạng trống tòa từ nhiều thập kỷ trở lại đây. Giám mục Joseph Werth, Giám mục chính tòa Chúa Biến hình tại Novosibirsk, được Tòa Thánh bổ nhiệm làm đấng bản quyền phụ trách các tín hữu Công giáo Đông phương tại Nga thay vì làm giám mục của địa hạt tông tòa Nga, vốn đã trống tòa từ lâu, hay là thiết lập một giáo hạt chính thức dành cho các tín hữu Công giáo Đông phương người Nga. Giáo hội Công giáo Hy Lạp România1697Nhà thờ chính tòa Chúa Ba Ngôi, Blaj, RomâniaĐịa hạt tổng giám mục thượng quyền   Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ruthenia1646Nhà thờ chính tòa Công giáo Byzantium Thánh Ioannes Tẩy giả, Pittsburgh, Hoa KỳĐịa hạt tổng giáo chủGiáo hội Công giáo Hy Lạp Ruthenia không có cấu trúc thống nhất. Giáo hội có một tòa tổng giáo chủ đặt tại Pittsburgh (thẩm quyền bao phủ khắp Hoa Kỳ), một địa phận tại Ukraina và một địa hạt tông tòa tại Séc. Hai địa hạt của Giáo hội Ruthenia tại châu Âu lệ thuộc trực tiếp Tòa Thánh.    20pxGiáo hội Công giáo Hy Lạp Slovak1646Nhà thờ chính tòa Thánh Ioannes Tẩy giả, Prešov, SlovakiaĐịa hạt tổng giáo chủ    20pxGiáo hội Công giáo Ukraina1595Nhà thờ chính tòa Chúa Kitô Phục sinh, Kyiv, UkrainaĐịa hạt tổng giám mục thượng quyền   20pxGiáo hội Công giáo Chaldaea1552 Syria ĐôngNhà thờ chính tòa Đức Mẹ Sầu bi, Baghdad, IraqĐịa hạt thượng phụ   25x25pxGiáo hội Syria Malabar 1552Nhà thờ chính tòa Syria Malabar Đức Maria, Ernakulam, Kerala, Ấn ĐộĐịa hạt tổng giám mục thượng quyền   22pxGiáo hội Maronite thế kỷ 4 Syria TâyNhà thờ Bkerke, Bkerke, LibanĐịa hạt thượng phụ   Giáo hội Công giáo Syria1781Nhà thờ chính tòa Công giáo Syria thánh Paulus, Damascus, SyriaĐịa hạt thượng phụ   Giáo hội Công giáo Syria Malankara1930Nhà thờ chính tòa Đức Maria, Pattom, Kerala, Ấn ĐộĐịa hạt tổng giám mục thượng quyền   20pxGiáo hội Latinh thế kỷ 1 LatinhTổng lãnh vương cung thánh đường Thánh Ioannes in Laterano, Roma, ÝĐịa hạt thượng phụ   Khác một vàiTrong số các giáo hạt dành cho tín hữu Công giáo Đông phương, có 5 giáo hạt đa nghi chế dành cho tất cả các tín hữu Công giáo Đông phương thuộc địa hạt giáo hạt và không chịu sự lãnh đạo của một đấng bản quyền địa phương theo nghi chế của mình. Một giáo hạt khác thì theo nghi chế Byzantium, phục vụ tất cả các tín hữu theo nghi chế Byzantium tại Áo, bất kể Giáo hội mà họ lệ thuộc.nhiều6 giáo hạt này có nhà thờ mẹ đặt tại Buenos Aires (Argentina), Viên (Áo), Belo Horizonte (Brasil), Paris (Pháp), Warszawa (Ba Lan), và Madrid (Tây Ban Nha).Giáo hạt dành cho tín hữu Công giáo Đông phương Đúng ra, mỗi một giáo hạt này phải có một đấng bản quyền giữ chức giám mục, tuy nhiên tất cả các giám mục ấy phải là giám mục thuộc Giáo hội Latinh và được giao cho cai quản một tòa giám mục thuộc Giáo hội Latinh. Tổnghơn 640 tổng giáo phận

 Giáo hội học 

Theo giáo hội học Công giáo, giáo hội là một cộng đoàn các Kitô hữu được tổ chức theo thứ bậc, và trải rộng khắp thế giới (tức Giáo hội Công giáo) hay khắp một phần lãnh thổ (tức giáo hội địa phương). Giáo hội là bí tích Nhiệm thể Chúa Kitô trên trần gian khi nó có một vị thủ lãnh và các thành viên. Đức Kitô thủ lãnh hiện diện cách bí tích nơi hàng giáo phẩm – đó là các giám mục, linh mục và phó tế. Giám mục giáo phận, với sự cộng tác của linh mục đoàn và các phó tế, thực hiện chức vụ giảng dạy đức tin, thánh hóa và lãnh đạo các tín hữu thuộc quyền mình (Mt 28:19–20; Tt 1:4–9). Vì thế, giáo hội hiện diện bí tích cách trọn vẹn (như một dấu chỉ) ở những nơi có một giám mục (dấu chỉ Chúa Kitô thủ lãnh) và những người giúp việc cho vị giám mục ấy, cùng các Kitô hữu (dấu chỉ Thân mình Chúa Kitô). Từ đó suy ra được mỗi một giáo phận là một giáo hội địa phương.

Trên bình diện toàn cầu, Chúa Kitô thủ lãnh hiện diện cách bí tích nơi Giáo tông, và để có thể tham gia Giáo hội Công giáo, các giáo hội địa phương hay giáo hội địa phương nghi lễ tự lập phải hiệp thông trọn vẹn với vị giáo tông. Nhờ hiệp thông với thánh Petrus Tông đồ cùng các người kế vị ngài, Giáo hội trở nên bí tích cứu độ phổ quát cho đến tận thế.

Trong Giáo hội Công giáo tồn tại nhiều giáo hội nghi lễ tự lập, tức là tập hợp các giáo hội địa phương có chung di sản phụng vụ, thần học, linh đạo và giáo luật, đặc trưng bởi hoàn cảnh văn hóa và lịch sử.Một nhóm các Kitô hữu được liên kết theo hệ thống thứ bậc được quy định bởi luật pháp và được quyền bính tối cao của Giáo hội mặc nhiên thừa nhận ngang qua Bộ luật này thì được gọi là một giáo hội nghi lễ tự lập. (Bộ Giáo luật các Giáo hội Đông phương, Điều 27) Các giáo hội nghi lễ tự lập, tuy có cho mình di sản đặc thù, đều hiệp thông trọn vẹn với Giáo tông ở Roma.

Khác với các "gia đình giáo hội" hay "liên minh giáo hội" được thiết lập ngang qua sự công nhận lẫn nhau giữa nhiều giáo hội riêng biệt,Cũng không giống trường hợp các quốc gia thuộc Khối Thịnh vượng chung coi vị quân chủ Anh là nguyên thủ quốc gia của mình, các quốc gia ấy trên thực tế là hoàn toàn độc lập và tách biệt lẫn nhau mà không phải là một quốc gia duy nhất. Giáo hội Công giáo là một giáo hội duy nhất (hiệp thông trọn vẹn, một Thân thể duy nhất) được cấu thành từ nhiều giáo hội địa phương, và mỗi một giáo hội địa phương lại là hiện thân trọn vẹn của Giáo hội Công giáo duy nhất. Các giáo hội địa phương của Giáo hội Công giáo (hoặc là giáo hội nghi lễ tự lập, hoặc là giáo hội địa phương thông thường) không đơn giản chỉ là các chi nhánh, phân khu của một tổ chức lớn hơn, mà theo định nghĩa của thần học, mỗi một giáo hội ấy được coi là hiện thân của Giáo hội Công giáo duy nhất, trọn vẹn tại một địa phương hoặc cho một cộng đoàn tín hữu nhất định.Chính nhờ và trong các giáo hội này mà có một Giáo hội Gông giáo duy nhất. (Hiến chế Lumen gentium, Điều 23)"Mỗi một giáo hội địa phương, trong mức độ các giáo hội ấy 'thuộc về Giáo Hội duy nhất của Chúa Kitô' (Công đồng Vaticano II: Sắc lệnh Christus Dominus, Số 6, Đoạn c), có mối quan hệ nội thuộc lẫn nhau cách đặc biệt với cái toàn thể, nghĩa là với Giáo hội hoàn vũ, vì trong mỗi một giáo hội địa phương, 'giáo hội duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền của Chúa Kitô thật sự hiện diện và hành động' (Công đồng Vaticano II: Sắc lệnh Christus Dominus, Số 11, Đoạn a). Vì lẽ đó, giáo hội hoàn vũ không thể được coi là tổng thể các giáo hội địa phương, hay là liên minh các giáo hội địa phương. Giáo hội hoàn vũ không là hệ quả của sự hiệp thông giữa các giáo hội địa phương, nhưng – trong mầu nhiệm cốt yếu của Giáo hội – là thực tại có trước mỗi một giáo hội địa phương theo chiều kích hữu thể học và chiều kích thời gian" (Thư Communionis notio, Mục 9).

 Xem thêm 

 Giáo hội Công giáo Rôma theo quốc gia
 Danh mục các bài viết về Giáo hội Công giáo
 Danh sách giáo phận Công giáo

 Tham khảo 

 Chú thích 

 Trích dẫn 

 Đọc thêm 




 Liên kết ngoài 

 GigaCatholic Catholic Rites/Particular Chutches (bằng tiếng Anh)

Thể loại:Phụng vụ Công giáo
Thể loại:Tổ chức Công giáo Rôma
Thể loại:Giáo luật Công giáo