Thành Bảo Tiền

Thành Bảo Tiền hay thành Lai Vung (tiếng Pháp: citadelle Lavium) là một thành cổ ở Lai Vung, Đồng Tháp. Tòa thành là công trình quân sự xây vào thời Nguyễn theo kiến trúc Vauban của Pháp. Ngày nay tòa thành chỉ còn là một phế tích. Đây được xem là đồn phòng thủ thời chống Pháp của triều Nguyễn duy nhất còn lại ở Nam Kỳ.

Công trình và mục đích sử dụng
Thành có hình chữ nhật, với diện tích là 15.000 m2, vây xung quanh là ruộng lúa. Ngày nay nó chỉ còn lại chân tường thành với 4 góc pháo đài rộng 4-5 m và cao 0,5 đến 1,0 m. Hào quanh thành rộng từ 8 đến 10 m, sâu từ 4 đến 5 m; tuy nhiên ngày nay phần hào đã bị san lấp.

Thành được xây vào năm 1788 dưới thời Chúa Nguyễn Ánh. Về sau, thành được xây củng cố nhằm mục đích chống lại quân Pháp, chúng có vai trò kết hợp của kho lương thực và pháo đài. Thành được tướng triều Nguyễn là Nguyễn Công Nhàn đứng ra xây dựng trong các năm 1861-1862. Địa điểm này theo phân loại quân sự của nhà Nguyễn được gọi là bảo, có quy mô nhỏ hơn thành; thành có quy mô xây dựng lớn, tập trung nhiều quân lính và vũ khí, đồng thời có vai trò trụ sở quan trọng; bảo có quy mô và vai trò nhỏ hơn. Bảo Tiền nằm trong một cụm phòng thủ lớn hơn gồm khu trung tâm và ngoại vi, với các đồn binh khác.

Nghiên cứu
Ngày 8 tháng 2 năm 1926, một bài báo tiếng Pháp nhan đề "Les anciennes citadelles annamites de la Cochinchine" (Thành lũy cổ của người An Nam ở Nam Kỳ), đăng trên tờ L’Écho Annamite của Ứng Hòe - Nguyễn Văn Tố có nhắc đến thành Bảo Tiền.

Năm 2018, các nhà khảo cổ đã tìm thấy tại địa điểm này nhiều hiện vật có niên đại thế kỷ 18-19 như ghè sành, mảnh chén, cọc gỗ và 5 viên gạch có khắc chữ: Đinh Tứ, Đinh Bát, Đinh Cửu là loại gạch dùng cho quân sự thời Nguyễn.

Cho đến năm 2024, giới tri thức mới bắt đầu chú ý hơn đến việc tìm hiểu, nghiên cứu phế tích này. Tháng 11 năm 2024, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Tháp tiến hành khảo sát địa điểm này, sau đó tổ chức hội thảo.

Theo PGS.TS Hà Minh Hồng từ Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, thành Bảo Tiền có vai trò kết nối với thành Châu Đốc bảo vệ tuyến sông Hậu, sẵn sàng ứng chiến khi quân Pháp tấn công qua An Giang, Hà Tiên. Cùng với thành Bảo Hậu, thành Bảo Tiền còn giữ vai trò một trung tâm chỉ huy, hỗ trợ các nhóm nghĩa quân đang hoạt động mạnh ở tỉnh Định Tường, chi viện súng, pháo, thuốc đạn cho họ.

Xem thêm
 Thành Bảo Hậu

Ghi chú

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Vị trí trên Google Maps

Thể loại:Thành Việt Nam thời Nguyễn
Thể loại:Thành cổ Việt Nam
Thể loại:Di tích tại Đồng Tháp