Bụi phấn (bài hát)

"Bụi phấn" là một ca khúc nhạc thiếu nhi do hai nhạc sĩ Lê Văn Lộc và Vũ Hoàng sáng tác. 

 Bối cảnh 

Ngày 28 tháng 9 năm 1982, Chính phủ Việt Nam ban hành quyết định số 167-HĐBT, xác lập ngày 20 tháng 11 hằng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam. Nhạc sĩ Vũ Hoàng, lúc đó đang giảng dạy tại Khoa Âm nhạc và Mỹ thuật của Trường Cao đẳng Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, được nhà trường đề nghị viết một ca khúc về nghề giáo viên. 

Lê Văn Lộc khi ấy là lớp trưởng của một lớp hướng dẫn sáng tác 2–3 tháng dành cho nhạc sĩ trẻ tại Thành phố Hồ Chí Minh do Thành đoàn, Nhà Văn hóa Thanh niên và Câu lạc bộ Sáng tác trẻ tổ chức và nhạc sĩ Trương Quang Lục hướng dẫn chính. Trong lúc giảng dạy, sau khi viết nội dung lên bảng, ông thường diễn tấu trên piano để minh họa. Một lần khi nhạc sĩ Lục ngồi xuống để đánh đàn, Lê Văn Lộc quan sát trên đầu người thầy đã có tuổi của mình dính đầy bụi phấn và ngả màu bạc, liền có cảm hứng sáng tác. Sau khi hoàn thành một đoạn, nhạc sĩ Lộc biểu diễn trước lớp với nhạc sĩ Lục đệm đàn hỗ trợ, nhận về một tràng vỗ tay từ các học viên khác. Trương Quang Lục đánh giá đoạn nhạc có "cảm xúc chân thật" và "nếu phát triển được thành ca khúc thì đó sẽ là một ca khúc hay".

Sau buổi chia tay với thầy Lục, Lê Văn Lộc tình cờ gặp Vũ Hoàng, người bạn thời thanh niên xung phong của mình, kể lại mọi chuyện và nhờ ông hoàn thiện bài hát. Hôm đó, nhạc sĩ Hoàng đã viết xong phần lời và nhạc còn lại trong khi giữ nguyên phần của nhạc sĩ Lộc. Ông cũng là người đặt nhan đề cho ca khúc, dù được nhiều bạn bè nghe qua và nhận xét là "có vẻ buồn", "bụi bặm", "hạ hình tượng người thầy".

 Sáng tác và biểu diễn 
"Bụi phấn" được viết ở giọng Đô trưởng và nhịp 3/4. Vũ Hoàng cho biết giọng gốc của Lê Văn Lộc là La trưởng nhưng ông đã thay đổi để dễ hát. Nội dung miêu tả một người thầy say mê nghề giáo trên bục giảng với mái tóc bạc đi do bụi phấn rơi từ bảng và bày tỏ lòng biết ơn của học sinh. Ca khúc được biểu diễn lần đầu tiên bởi ít nhất 2000 sinh viên trong chương trình kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt Nam tại Trường Cao đẳng Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh ngày 20 tháng 11 năm 1982.

 Đón nhận 
Từ khi ra mắt, "Bụi phấn" được công chúng đón nhận tích cực và trở thành một trong những bài hát phổ biến nhất vào các ngày Nhà giáo, khai giảng và bế giảng tại các trường học ở Việt Nam. Năm 2000, báo Thiếu niên Tiền Phong, Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Ban Khoa giáo Đài Truyền hình Việt Nam, Ban Âm nhạc Đài Tiếng nói Việt Nam bình chọn ca khúc vào trong danh sách "50 bài hát thiếu nhi hay nhất thế kỷ 20".

Lê Xuân của báo Người Lao Động nhận xét, hình ảnh người thầy trong bài hát "cảm động và đẹp" và lòng biết ơn thầy, cô "thật mặn nồng, tha thiết". Việt Lê trên VnExpress gọi đây là "bài hát quen thuộc nhất về người giáo viên mà bất kỳ ai khi còn đi học cũng đều thuộc lòng".

 Tham khảo 

Thể loại:Bài hát năm 1982
Thể loại:Bài hát tiếng Việt
Thể loại:Giáo dục Việt Nam
Thể loại:Bài hát thiếu nhi Việt Nam