Tiếng Yukaghir lãnh nguyên

Tiếng Yukaghir lãnh nguyên (còn được gọi là tiếng Bắc Yukaghir; tên tự gọi: Вадул аруу ()) là một trong hai ngôn ngữ Yukaghir duy nhất còn tồn tại. Ngôn ngữ này được sử dụng lần cuối ở vành đai lãnh nguyên trải dài từ hạ Indigirka đến lưu vực hạ Kolyma (), trước đây được sử dụng ở một khu vực rộng rãi, kéo dài về phía tây đến sông Lena.

Phân loại
Mối quan hệ giữa các ngôn ngữ Yukaghir với có nhóm ngôn ngữ khác chưa chắc chắn, mặc dù có người cho rằng các ngôn ngữ này có mối quan hệ xa với nhóm ngôn ngữ Ural, do đó hình thành nên nhóm ngôn ngữ Ural-Yukaghir.Collinder, Björn (1940) Jukagirisch und Uralisch. Uppsala: Almqvist & Wiksell.

Tiếng Yukaghir lãnh nguyên và tiếng Yukaghir Kolyma là hai ngôn ngữ duy nhất còn tồn tại trong nhóm ngôn ngữ của một trong những ngôn ngữ/nhóm ngôn ngữ chiếm ưu thế ở đông bắc Siberia, trải dài từ sông Anadyr về phía Đông đến sông Lena về phía Tây.Dolgikh, Boris O. (1960) Rodovoj i plemennoj sostav narodov Sibiri v XVII v. Moskva: Izdatel'stvo Akademii Nauk SSSR Dựa trên bằng chứng từ các nguồn ban đầu, có thể cho rằng đã tồn tại một chuỗi phương ngữ Yukaghir, với hai ngôn ngữ Yukaghir lãnh nguyên và Yukaghir Kolyma hiện nay. Tuy nhiên hai ngôn ngữ này không thể hiểu lẫn nhau.

Ngữ âm

Nguyên âm
TrướcSauĐóngGiữaMở
Các nguyên âm giữa dài  được phát âm lần lượt  khi nhấn trọng âm.

Phụ âm
Môi-môiLợiNgạc cứng Ngạc mềmTiểu thiệtTắcXát¹MũiBênRungBán nguyên âm 
¹Âm xát tiểu thiệt hữu thanh  được phát âm là  khi đứng sau .

Cấu trúc âm tiết
Cấu trúc âm tiết là CVC, tức là tối đa một phụ âm có thể xuất hiện ở đầu hoặc cuối một từ và tối đa hai phụ âm ở giữa từ.

Chữ cái
Trong sách giáo khoa tiếng Yukaghir, một bảng chữ cái gần giống với của tiếng Yakut được sử dụng: (PDF )

А аБ бВ вГ гҔ ҕД дДь дьЕ еЁ ёЖ жЗ зИ иЙ йК кЛ лЛь льМ мН нНь ньҤ ҥО оӨ өП пР рС сТ тУ уФ фХ хЦ цЧ чШ шЩ щЪ ъЫ ыЬ ьЭ эЮ юЯ я
Một số ẩn bản thay В в thành Ԝ ԝ. Sách được xuất bản tại Sankt-Peterburg cũng sử dụng bảng chữ cái gần giống với bảng chữ cái của tiếng Yakut, nhưng thay vì sử dụng Ҕ ҕ và Ҥ ҥ, chúng thay lần lượt bằng Ӷ ӷ và Ӈ ӈ

Chú thích

Tham khảo

Liên kết ngoài
 Elena Maslova's pages on Yukaghir
 Universal Declaration of Human Rights in Tundra Yukaghir
 The poetry of the Yukaghir (translated to English)

Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Thể loại:Ngôn ngữ bị đe dọa tại châu Á
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nga
lãnh nguyên
Thể loại:Ngôn ngữ chủ-tân-động
Thể loại:Ngữ hệ Yukaghir