Dây chằng chéo sau

Dây chằng chéo sau (DCCS) là một dây chằng ở khớp gối của người và nhiều loài động vật khác. Một trong các chức năng của nó là đối trọng với dây chằng chéo trước. Dây chằng chéo sau nối vùng gian mâm chày sau của xương chày với lồi cầu trong của xương đùi. Cấu hình này cho phép dây chằng chéo sau chống lại các lực đẩy xương chày ra sau (so với xương đùi).

Dây chằng chéo trước và chéo sau là dây chằng nội khớp vì chúng nằm sâu bên trong bao khớp gối. Cả hai đều tách biệt với dịch của khoang hoạt dịch khớp bởi do bao phủ bởi một lớp màng hoạt dịch có máu nuôi. Dây chằng chéo sau có tên như vậy vì bám vào phần phía sau của đầu trên xương chày. Saladin, K. S. 2010. Anatomy & Physiology: 5th edition. McGraw-Hill

Dây chằng chéo sau cùng với dây chằng chéo trước, dây chằng bên trong và dây chằng bên ngoài là bốn dây chằng chính của khớp gối ở loài linh trưởng.

 Cấu trúc giải phẫu 
DCCS nằm trong khớp gối và thực hiện chức năng là một thành phần giữ vững khớp nối giữa xương đùi và xương chày trong lúc cử động. Nó có nguyên ủy từ bờ ngoài của lồi cầu trong xương đùi và trần của khe gian lồi cầu, đi theo hướng ra sau và ra ngoài, nối đến phía sau xương chày ngay bên dưới bề mặt khớp mâm chày.    
nhỏ|Góc nhìn từ phía trong của khớp gối đang duỗi, lồi cầu ngoài xương đùi đã được cắt bỏ để bộc lộ cấu trúc của dây chằng chéo sau. Lúc này, bó sau trong căng còn đó bó trước ngoài chùng. Khi tiếp tục duỗi thêm khớp gối tức quá duỗi gối sẽ gây ra ứng suất kéo, được thể hiện bằng mũi tên màu đỏ, lên bó sau trong của dây chằng chéo sau, dẫn đến chấn thương dây chằng chéo sau.

 Chức năng 
Mặc dù dây chằng chéo sau là một đơn vị cấu trúc thống nhất, dựa trên điểm bám và chức năng, khi mô tả nó được chia thành hai phần là bó trước ngoài (hoặc bó trước bên) và sau trong (hoặc bó sau giữa) riêng biệt.  Trong quá trình cử động của khớp gối, dây chằng chéo sau xoay Voos, JE.; Mauro, CS.; Wente, T.; Warren, RF.; Wickiewicz, TL. (Jan 2012). "Posterior cruciate ligament: anatomy, biomechanics, and outcomes". Am J Sports Med. 40 (1): 222–31. doi:10.1177/0363546511416316. PMID 21803977. S2CID 3524402.  dẫn đến việc bó trước ngoài căng khi gập gối nhưng chùng khi duỗi gối còn bó sau trong căng khi duỗi gối và chùng khi gập gối. Chandrasekaran, S.; Ma, D.; Scarvell, JM.; Woods, KR.; Smith, PN. (Dec 2012). "A review of the anatomical, biomechanical and kinematic findings of posterior cruciate ligament injury with respect to non-operative management". Knee. 19 (6): 738–45. doi:10.1016/j.knee.2012.09.005. PMID 23022245. 

Chức năng của dây chằng chéo sau là ngăn xương đùi trượt quá bờ trước xương chày và ngăn xương chày di lệch ra sau xương đùi. [ cần trích dẫn ]

 Liên hệ lâm sàng 

Nguyên nhân phổ biến gây chấn thương là những va chạm trực tiếp vào đầu gối khi đang gấp, chẳng hạn như đầu gối đập vào táp lô trong một vụ tai nạn xe hơi hoặc té ngã va chạm mạnh bằng đầu gối, cả hai trường hợp đều gây di lệch xương chày  ra sau xương đùi. 

Một nghiệm pháp bổ sung để chẩn đoán chấn thương dây chằng chéo sau là nghiệm pháp thõng ra sau (posterior sag), khác với nghiệm pháp ngăn kéo là người khám không sử dụng lực chủ động lên chân người được khám. Thay vào đó, người được khám nằm ngửa, chân được giữ bởi một người khác sao cho khớp háng gập 90 độ và khớp gối gập 90 độ.  Số đo chính trong nghiệm pháp này là độ chênh lệch, tức là khoảng cách ngắn nhất từ xương đùi đến đường thẳng giả định tiếp tuyến với bề mặt xương chày từ củ chày tính từ dưới lên trên. Thông thường, đường tiếp tuyến này nằm phía trên xương đùi và có độ chênh xấp xỉ khoảng 1 cm, nhưng giảm (Độ I) hoặc thậm chí bằng không (Độ II) hoặc chuyển âm (thõng xuống - Độ III) trong trường hợp có tổn thương dây chằng chéo sau.  Nghiệm pháp ngăn kéo sau là một trong những nghiệm pháp được bác sĩ và chuyên gia vật lý trị liệu thực hiện để phát hiện tổn thương dây chằng chéo sau. Khi nghĩ đến một tổn thương dây chằng chéo sau, bệnh nhânh cần được đánh giá các tổn thương khớp gối đi kèm thường xảy ra cùng chấn thương dây chằng chéo sau, trong đó bao gồm chấn thương sụn/sụn chêm, dập xương, rách dây chằng chéo trước, gãy xương, chấn thương góc sau ngoài và chấn thương dây chằng bên. Các tổn thương này thường có thể đánh giá bằng MRI.

Có bốn cấp độ khác nhau để phân loại mà các bác sĩ nội khoa thường phân loại chấn thương PCL:

 Độ I, dây chằng PCL bị rách nhẹ.
 Độ II, dây chằng PCL bị rách nhẹ và khớp trở nên lỏng.
 Độ III, dây chằng PCL bị rách hoàn toàn và khớp gối lúc này có thể được phân loại là không vững.
 Độ IV, dây chằng bị tổn thương cùng với dây chằng khác nằm ở gối (như là dây chằng chéo trư).

nhỏ|Dây chằng chéo sau nằm trong gối

 Cơ chế chấn thương 
nhỏ|Góc nhìn từ phía trong của khớp gối đang gập, lồi cầu ngoài xương đùi được cắt bỏ để bộc lộ cấu trúc của dây chằng chéo sau. Lúc này, bó trước ngoài căng còn bó sau trong chùng, việc tiếp tục gập thêm tức gấp quá mức sẽ gây ra ứng suất kéo căng, được thể hiện bằng mũi tên màu đỏ, lên bó trước ngoài của dây chằng chéo sau, dẫn đến chấn thương DCCS.
Ở tư thế gối gấp 90 độ (và trở lên), DCCS có chức năng chống xương chày dịch chuyển ra sau, do đó ngăn xương bánh chè nghiêng và lệch ra phía ngoài. Chấn thương dây chằng chéo sau có thể xảy ra theo 3 cơ chế. Vì dây chằng có tính nhớt đàn hồi, nó chỉ có thể chịu được lượng ứng suất lớn khi tải trọng tăng dần dần.  Khi cử động gấp quá mức hoặc duỗi quá mức xảy ra đột ngột kết hợp với bản tính nhớt đàn hồi của dây chằng sẽ gây biến dạng không hồi phục (giãn) hoặc rách dây chằng chéo sau.  Trong cơ chế thứ ba và là cơ chế thường gặp nhất, cơ chế va chạm táp lô, một lực lớn tác động từ phía trước vào xương chày đẩy xương ra sau trong tư thế khớp gối đang gập. Malone, AA.; Dowd, GS.; Saifuddin, A. (Jun 2006). "Injuries of the posterior cruciate ligament and posterolateral corner of the knee". Injury. 37 (6): 485–501. doi:10.1016/j.injury.2005.08.003. PMID 16360655. 

 Điều trị 
DCCS có cơ hội tự lành. Ngay cả khi DCCS không lành được bình thường, hiếm khi nào cần phải phẫu thuật. Phương pháp điều trị thường là vật lý trị liệu để tăng cường sức cơ vùng gối; thông thường các cơ quanh gối đủ sức giữ vững gối ngay cả khi thiếu dây chằng chéo sau hoặc dây chằng chéo sau dãn, mất tác dụng. Chỉ khi các triệu chứng tiếp diễn sau này hoặc nếu có các chấn thương khác ở khớp gối (ví dụ như chấn thương góc sau ngoài) thì mới cần tái tạo dây chằng.  Tái tạo dây chằng được thực hiện để thay thế DCCS bị rách bằng dây chằng mới, thường là với mảnh ghép lấy từ gân chân ngỗng tự thân hoặc gân gót từ xác người hiến.

 Các loài động vật khác 
Ở khớp khuỷu chân sau ở động vật bốn chân (tương đương với khớp gối ở người), dựa theo vị trí giải phẫu, nó được gọi là dây chằng chéo đuôi . 

 Hình ảnh bổ sung 

 Tham khảo 

Thể loại:Trang có bản dịch chưa được xem lại