Nam Hoa Lư

Nam Hoa Lư là một phường thuộc tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.

Địa lý
Phường Nam Hoa Lư có vị trí địa lý:
Phía đông giáp phường Đông Hoa Lư
Phía tây giáp phường Tây Hoa Lư
Phía bắc giáp phường Hoa Lư
Phía nam giáp phường Yên Thắng và phường Yên Sơn.

Phường Nam Hoa Lư có diện tích 54,3 km², dân số năm 2024 là 53.514	người, mật độ dân số đạt 986	người/km².

Phường Nam Hoa Lư nằm trên quốc lộ 1A, quốc lộ 12B, quốc lộ 21C, Đường cao tốc Bắc – Nam và có sông Vạc chảy qua.

Lịch sử
Ngày 21 tháng 4 năm 1965, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành Quyết định số 103-NQ-TVQH về việc phê chuẩn việc thành lập tỉnh Nam Hà trên cơ sở tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định.

Ngày 27 tháng 12 năm 1975, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc thành lập tỉnh Hà Nam Ninh trên cơ sở tỉnh Nam Hà và tỉnh Ninh Bình.

Ngày 14 tháng 12 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 196-HĐBT về việc cắt 112 hécta đất của các xóm Thượng Lân, Đầu Núi của thôn Bích Đào thuộc xã Ninh Sơn, huyện Hoa Lư để sáp nhập vào phường Đinh Tiên Hoàng thuộc thị xã Ninh Bình.

Ngày 26 tháng 12 năm 1991, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Hà Nam Ninh thành tỉnh Nam Hà và tỉnh Ninh Bình.

Ngày 2 tháng 11 năm 1996, Chính phủ ban hành Nghị định số 69-CP về việc:
 Sáp nhập 29,60 ha diện tích tự nhiên, 498 nhân khẩu của xã Ninh Phong và 102,35 ha diện tích tự nhiên, 2.290 nhân khẩu của xã Ninh Sơn thuộc huyện Hoa Lư vào thị xã Ninh Bình.
 Thành lập phường Nam Bình thuộc thị xã Ninh Bình trên cơ sở sáp nhập 29,60 ha diện tích tự nhiên, 498 nhân khẩu của xã Ninh Phong và 48,50 ha diện tích tự nhiên, 3.754 nhân khẩu phần còn lại của phường Quang Trung.
 Thành lập phường Bích Đào thuộc thị xã Ninh Bình trên cơ sở 55,37 ha diện tích tự nhiên và 6.599 nhân khẩu của phường Đinh Tiên Hoàng; 102,35 ha diện tích tự nhiên và 2.290 nhân khẩu của xã Ninh Sơn; 27,30 ha diện tích tự nhiên và 1.610 nhân khẩu của xã Ninh Phúc.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính:
 Xã Ninh Phong còn lại 597,16 ha diện tích tự nhiên và 6.157 nhân khẩu.
 Xã Ninh Sơn còn lại 465,15 ha diện tích tự nhiên và 8.247 nhân khẩu

Ngày 6 tháng 11 năm 1996, Quốc hội ban hành Nghị quyết về việc chia tỉnh Nam Hà thành tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định.

Ngày 9 tháng 1 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định số 16/2004/NĐ-CP về việc chuyển xã Ninh Phong và xã Ninh Sơn thuộc huyện Hoa Lư về thị xã Ninh Bình quản lý.

Ngày 12 tháng 10 năm 2004, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Quyết định số 2457/2004/QĐ-UBND về việc công nhận các xã: Ninh Khánh, Ninh Phong, Ninh Sơn thuộc thị xã Ninh Bình đạt các tiêu chuẩn là đô thị loại V.

Ngày 28 tháng 4 năm 2005, Chính phủ ban hành Nghị định số 58/2005/NĐ-CP về việc:
 Điều chỉnh 26 ha diện tích tự nhiên, 1.300 nhân khẩu của xã Ninh Sơn và điều chỉnh 102,80 ha diện tích tự nhiên, 1.197 nhân khẩu của xã Ninh Phong thuộc thị xã Ninh Bình về phường Nam Bình quản lý.
 Điều chỉnh 3,37 ha diện tích tự nhiên và 508 nhân khẩu của phường Bích Đào thuộc thị xã Ninh Bình về xã Ninh Sơn quản lý.
 Điều chỉnh 36,36 ha diện tích tự nhiên và 1.506 nhân khẩu của phường Nam Bình thuộc thị xã Ninh Bình về xã Ninh Phong quản lý.
 Xã Ninh Phong có 539,16 ha diện tích tự nhiên và 7.701 nhân khẩu.
 Xã Ninh Sơn có 470,01 ha diện tích tự nhiên và 8.054 nhân khẩu.
 Thành lập phường Ninh Phong thuộc thị xã Ninh Bình trên cơ sở toàn bộ 539,16 ha diện tích tự nhiên và 7.701 nhân khẩu của xã Ninh Phong.

Ngày 7 tháng 2 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 19/2007/NĐ-CP về việc thành lập thành phố Ninh Bình thuộc tỉnh Ninh Bình.

Ngày 3 tháng 12 năm 2007, Chính phủ ban hành Nghị định số 177/2007/NĐ-CP về việc thành lập phường Ninh Sơn thuộc thành phố Ninh Bình trên cơ sở toàn bộ 466,43 ha diện tích tự nhiên và 8.615 nhân khẩu của xã Ninh Sơn.

Ngày 10 tháng 12 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1318/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã của tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2023 – 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, thành lập thành phố Hoa Lư thuộc tỉnh Ninh Bình trên cơ sở thành phố Ninh Bình và huyện Hoa Lư.

Tính đến ngày 31/12/2024:
 Phường Ninh Phong có 13 tổ dân phố: An Hòa, An Lạc, Đa Lộc, Đoàn Kết, Đức Thế, Nam Phong, Phong Đoài, Phong Lộc, Phúc Lai, Phúc Lâm, Phúc Lộc, Tương Lai, Văn Giang.
 Phường Ninh Sơn có 12 tổ dân phố: Bắc Thịnh, Bích Đào, Hợp Thiện, Hưng Phúc, Nam Thịnh, Phong Đào, Phúc Khánh, Phương Đình, Thanh Bình, Thiện Tân, Thiện Tiến, Thượng Lân.
 Xã Ninh An có 5 thôn: Đông Trang, Đông Hội, Bộ Đầu, Xuân Mai, Đông Thịnh và 9 xóm: Bộ Đầu, Dinh, Đình, Giữa, Gòi, Hòa Thiện, Kiên Ái, Trung Đức, Xuân Mai.
 Xã Ninh Hải có 9 thôn: Côi Khê, Đam Khê Ngoài, Đam Khê Trong, Hành Cung, Hải Nham, Hạ Trạo, Khả Lương, Tuân Cáo, Văn Lâm.
 Xã Ninh Vân có 13 thôn: Chấn Lữ, Đồng Quan, Dưỡng Hạ, Dưỡng Thượng, Hệ, Phú Lăng, Tân Dưỡng 1, Tân Dưỡng 2, Thượng, Vạn Lê, Vũ Xá, Xuân Phúc, Xuân Thành.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sáp nhập tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định vào tỉnh Ninh Bình.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025:
 Quốc hội ban hành Nghị quyết số 203/2025/QH15 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Theo đó, kết thúc hoạt động của đơn vị hành chính cấp huyện trong cả nước từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.
 Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, thành lập phường Nam Hoa Lư thuộc tỉnh Ninh Bình trên cơ sở toàn bộ 5,41 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 9.693 người của phường Ninh Phong; toàn bộ 4,69 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 12.182 người của phường Ninh Sơn; toàn bộ 5,50 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 7.038 người của xã Ninh An; toàn bộ 26,13 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 12.088 người của xã Ninh Hải và toàn bộ 12,57 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số là 12.513 người của xã Ninh Vân thuộc thành phố Hoa Lư.

Phường Nam Hoa Lư có 54,30 km² diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 53.514 người.

Kinh tế
Nam Hoa Lư là một trong 3 phường có Quần thể di sản thế giới Tràng An. Trên địa bàn phường này có khu du lịch Tam Cốc – Bích Động là một khu du lịch trọng điểm của Việt Nam, là khu du lịch có lượng khách tham quan lớn thuận lợi phát triển làng nghề truyền thống, tạo nguồn thu về du lịch, dịch vụ và thay đổi cơ cấu lao động địa phương.

Khu công nghiệp Phúc Sơn thuộc địa bàn phường Ninh Sơn và phường Ninh Phúc. Tổng diện tích 145 ha, là khu công nghiệp sạch với sản phẩm may mặc, lắp ráp điện tử, dụng cụ đo lường và sản xuất phần mềm. Khu được thành lập trên cơ sở cụm công nghiệp Phúc Sơn đã được quy hoạch, thu hồi đất và xây dựng một phần cơ sở hạ tầng, có các điều kiện về kinh tế, xã hội rất tốt.

Cảng Cầu Yên

Nhà máy Phân lân Ninh Bình

Nghề đá truyền thống
Các làng nghề Xuân Vũ, Dưỡng Thượng, Dưỡng Hạ trong tổ hợp làng nghề đá mỹ nghệ Ninh Vân đã được công nhận làng nghề truyền thống. Với địa thế nhiều đá vôi, Nghề chế tác đá mỹ nghệ phát triển mạnh góp phần phát triển kinh tế xã hội và nâng cao đời sống người dân.

Làng nghề đá Ninh Vân hiện có những công trình kiến trúc đá độc đáo như nhà đá cổ của cố nghệ nhân Lương Văn Xiển ở thôn Xuân Phúc, nhà đá cổ của cố nghệ nhân Dương Văn Lợi ở thôn Thượng Vũ và nhà đá cổ của nghệ nhân Đỗ Khắc Đức ở thôn Xuân Thành.

Cổng làng Ninh Vân là công trình kiến trúc đứng đầu hàng danh sách các cổng làng được xây bằng đá, to và đẹp nhất ở Việt Nam. Điều khác biệt ở đây là các cột được xây từ những tảng đá nguyên khối chồng lên. Các cột dựng đều có những hoa văn rồng uốn lượn, tạo nên sự bay bổng hài hòa, làm giảm đi cảm giác nặng nề. Đường nét kẻ vẽ trên đá, nhìn thanh thoát nhưng không kém phần kỳ vĩ.

Làng nghề thêu ren Văn Lâm
300px|phải|nhỏ|Bia đá ghi công đức Cồ Quốc Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen tại đền thờ tổ nghề thêu Văn Lâm
Thêu ren Văn Lâm là một trong 6 làng nghề truyền thống đầu tiên ở Ninh Bình nhận bằng làng nghề truyền thống và được nhà nước hỗ trợ phát triển. Vào thời nhà Đinh, Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen là người đã truyền dạy cho người dân làng Văn Lâm nghề này.Tứ phi hoàng hậu Nguyễn Thị Sen - Thánh tổ nghề thêu Văn Lâm

Sản phẩm thêu làm ra đã trở thành mặt hàng truyền thống đặc sắc, chuyên bán cho khách du lịch. Những năm 1990, 100% số lao động của Ninh Hải làm thêu, người có tay nghề thấp thì làm những sản phẩm đơn giản rẻ tiền, người có tay nghề cao thì làm các sản phẩm tinh xảo hơn, giá trị hơn. Năm 2006, số lao động chuyên làm thêu giờ chỉ còn 47% số lao động của xã, riêng thôn Văn Lâm có nhiều nghệ nhân nhất khoảng 1.500 người. Ngày nay nghề thêu đã phát triển thành các tổ hợp sản xuất và doanh nghiệp tư nhân chuyên làm các mặt hàng thêu, huy động hầu hết các tay kim giỏi trong làng. Các tổ hợp sản xuất này đều đã tìm được thị trường tiêu thụ ổn định, mà hầu hết là xuất khẩu ra nước ngoài.

Nghề thêu là nghề nhẹ nhàng, có nhiều triển vọng và không gây ô nhiễm môi trường nên được địa phương tạo điều kiện để phát triển.

Làng mộc Phúc Lộc
Làng nghề mộc Phúc Lộc từ xưa đã là một làng nghề truyền thống nổi tiếng. Làng mộc Phúc Lộc nằm ở phía đông nam ttrung tâm tỉnh Ninh Bình, gần quốc lộ 10 và tuyến đường nối cảng Ninh Phúc. Làng Phúc Lộc có 4 phố: Phố Phúc Lộc, Phố Phong Lộc, Phố Đa Lộc, Phúc Lâm và xóm Mơ. Hiện nay khu vực làng nghề đã được xây dựng tại vị trí giao cắt giữa Quốc lộ 1 với đường nối cảng Ninh Phúc) Làng nghề mộc Phúc Lộc hiện có tới 400 người làm nghề sản xuất đồ mộc và khoảng 200 người lao động phụ. Sản phẩm làng nghề Phúc Lộc đa dạng các loại đồ gỗ cao cấp, cầu kỳ, sang trọng như: tủ chè, sập gụ, sập lim, tạc tượng, chạm trổ hoa văn các loại,... Làng mộc Phúc Lộc Ninh Bình được xếp vào danh sách 50 làng nghề truyền thống tiêu biểu nhất Việt Nam.

Văn hóa
Nam Hoa Lư ngoài Quần thể danh thắng Tràng An, Tam Cốc – Bích Động, Khu du lịch sinh thái Thung Nham còn có nhiều di tích cấp quốc gia là chùa Bích Động, đền Thái Vi, hành cung Vũ Lâm, cụm đền Kê Thượng, đền Kê Hạ và Miếu Sơn,...

Thung Nham

Khu du lịch sinh thái Thung Nham – Vườn Chim với các điểm du lịch sinh thái như vườn chim tự nhiên, cây đa di chuyển, rừng đặc dụng và các điểm tham quan hang động như động Vái Giời, động ông Bụt, động Tiên Cá, động Thủy Cung,...

Tràng An

Quần thể danh thắng Tràng An với hệ thống các hang động, thung nước, rừng cây và các di tích lịch sử gắn với kinh thành xưa của cố đô Hoa Lư. Nơi đây có 3 vùng lõi đã được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt và được Unesco công nhận là di sản thế giới.

Tam Cốc – Bích Động

Khu du lịch Tam Cốc – Bích Động đã được tặng chữ: "Nam thiên đệ nhị động" hay "vịnh Hạ Long trên cạn" cũng được công nhận di tích thắng cảnh hạng đặc biệt với các điểm du lịch như: Tam Cốc, đền Thái Vi, chùa Bích Động, động Tiên, hang Bụt, thung Nắng, thung Nham, vườn chim,...

Đình làng Xuân Vũ
Đình làng Xuân Vũ có lịch sử hơn 400 năm, gắn liền với lịch sử hình thành nghề đá mỹ nghệ tại Ninh Vân, là kiệt tác kiến trúc đá nổi tiếng của Ninh Bình. Ngôi đình này xuất phát từ năm 1730 dưới thời của vua Lê Cảnh Hưng. Điểm độc đáo nhất của ngôi đình nằm ở 12 cột cái cao đến 4m và 12 cột quân được làm hoàn toàn bằng đá và điển xuyến bởi những hoa văn chạm khắc tinh xảo. Các điểm nối cũng được xử lý tinh tế và khéo léo với họa tiết "long ly quy phượng" và "rồng bay phượng múa",.... Cột cái được tạo thêm điểm nhấn bởi các họa tiết cỏ cây như Xuân – Hạ – Thu – Đông hay Tùng – Cúc – Trúc – Mai. Giờ đây nơi này không chỉ là một ngôi đình. Đình Xuân Vũ là nơi tổ chức các lễ hội lớn trong làng như: Kỳ Phú (12/2 âm lịch), giỗ Khổng Tử và Trần Hưng Đạo (20/8), Tống cựu nghinh tân (30/12 âm lịch), và lễ giỗ cụ tổ làng nghề đá Hoàng Sùng lễ lớn nhất trong năm diễn ra vào ngày 16/8 âm lịch hàng năm.

Đền Đông Hội

Nhà thờ họ Đào

Danh sách di tích
	Đền Khả Lương	ở	Thôn Khả Lương	thờ	Hộ Sinh Đại vương
	Đền Quan Tướng (Đền Hậu Sai, Đền thờ Ông Hổ)	ở	Thôn Khả Lương	thờ	Quan tướng Hậu Sai (Thần Hổ)
	Đền Đồng Ốc (Đền Tiền Sai)	ở	Thôn Khả Lương	thờ	Quan tướng Tiền Sai
	Đền Chẽ Bèo	ở	Thôn Khả Lương	thờ	Mẫu
	Chùa Khả Lương	ở	Thôn Khả Lương	thờ	Phật
	Chùa Tuân Cáo	ở	Thôn Tuân Cáo	thờ	Phật
	Chùa Hạ Trạo	ở	Thôn Hạ Trạo	thờ	Phật, Đệ tam Quốc Mẫu
	Chùa Hành Cung (Khai Phúc tự)	ở	Thôn Hành Cung	thờ	  Thờ Mẫu
	Đình Sen	ở	Thôn Hành Cung	thờ	  Vua Trần Nhân Tông, Thập Nhị vị Đại vương
	Đình Hạ Trạo	ở	Thôn Hạ Trạo	thờ	  Trần Tam Giang, Trần Hưng Đạo, Thành hoàng làng, Trần Nhân Tông
	Đình Tuân Cáo	ở	Thôn Tuân Cáo	thờ	  Thần hoàng
	Đình làng Khả Lương	ở	Thôn Khả Lương	thờ	Thành hoàng làng
	Phủ Tuân Cáo	ở	Thôn Tuân Cáo	thờ	  Mẫu Thủy, Công chúa thứ 3 Đức Vua Trần
	Phủ Mẫu Chẻ Bèo	ở	Thôn Khả Lương	thờ	Mẫu
	Phủ làng Hành Cung	ở	Thôn Hành Cung	thờ	Mẫu
	Nhà thờ họ Đỗ	ở	Thôn Khả Lương	thờ	tổ họ Đỗ
	Nhà thờ họ Hoàng	ở	Thôn Hành Cung	thờ	tổ họ Hoàng
	Đền Đông Thịnh (Đông Trang Hạ)	ở	thờ	  Đống Bụt Đống Âm, Đầu Dũng Đại vương, Bạch Mã thượng đẳng, Diệu Vũ Dương uy
	Đền Đông Hội	ở	Thôn Đông Hội	thờ	  Trần Thị Ngọc Hoa
	Đình Đông Hội	ở	Thôn Đông Hội	thờ	   Đống Bụt Đống Âm, Diệu Vũ Dương Uy, Ngọc Hoa Công chúa, thần Cao Sơn trấn nam Hoa Lư tứ trấn
	Đình làng Xuân Mai	ở	Thôn Xuân Mai	thờ	  Địch Lộ,   Phạm Quỳnh,  Đống Bụt Đống Âm
	Đình Đông Trang	ở	Thôn Đông Trang	thờ	  Bạch Mã, Đầu Lũng, Trần Hưng Đạo
	Chùa Đông Trang (Yên Ninh tự)	ở	Thôn Đông Trang	thờ	Phật, Mẫu, Tiến sỹ Đào Dương Bật
	Chùa Xuân Sơn	ở	Thôn Xuân Mai	thờ	Phật
	Chùa Bộ Đầu (An Ninh tự)	ở	Thôn Bộ Đầu	thờ	Thờ Phật
	Nhà thờ họ Đào	ở	Thôn Đông Trang	thờ	Tiến sỹ Đào Dương Bật và chân linh các hậu duệ
	Miếu xóm Gòi	ở	Thôn Đông Trang	thờ	Ngô Văn Ngạo
	Văn Chỉ	ở	Thôn Đông Hội	thờ	Khổng Tử
	Nhà thờ giáo xứ Hoàng Mai	ở	Thôn Đông Thịnh	thờ	Chúa
	Chùa Chấn Lữ	ở	Thôn Chấn Lữ	thờ	Phật
	Chùa Phú Lăng (Kim Lăng tự)	ở	Thôn Phú Lăng	thờ	Phật
	Chùa Tháp	ở	Thôn Dưỡng Thượng	thờ	Phật, Mẫu
	Chùa Vàng	ở	Thôn Vạn Lê	thờ	Thờ Phật
	Chùa Dưỡng Hạ (Đông Quan Tự)	ở	Thôn Dưỡng Hạ	thờ	Phật, Mẫu
	Chùa Đồng Môn	ở	Thôn Dưỡng Hạ	thờ	Thờ Phật
	Chùa Xuân Vũ (Xuân Viên Tự)	ở	Thôn Xuân Thành	thờ	Phật, Mẫu
	Chùa Ông Tước	ở	Thôn Thượng	thờ	Thờ Phật
	Chùa Ông Thọ	ở	Thôn Thượng	thờ	Thờ Mẫu
	Nguy Sơn từ hạ	ở	Thôn Phú Lăng	thờ	Bà chúa Thượng Ngàn
	Đền Kê Thượng	ở	Thôn Thượng, Thôn Hệ	thờ	Tản Viên Sơn và các vua Hùng
	Đền Kê Hạ	ở	Thôn Thượng, Thôn Hệ	thờ	Nguyệt Nga Công chúa
	Đền Miễu Sơn	ở	Thôn Thượng, Thôn Hệ	thờ	thần Quý Minh và thần Cao Sơn trong Hoa Lư tứ trấn
	Đền thờ Thành hoàng	ở	Thôn Vũ Xá	thờ	Thành hoàng làng
	Đền Thị	ở	Thôn Dưỡng Thượng	thờ	  Tam Tòa Thánh Mẫu, Bà Chúa bản đền
	Đền thờ Thượng đẳng	ở	Thôn Chấn Lữ	thờ	Đức Thượng đẳng
	Đền thờ chúa Thượng ngàn	ở	Thôn Chấn Lữ	thờ	Chúa Thượng Ngàn
	Đền Quan	ở	Thôn Vạn Lê	thờ	Thờ Quan Nghè 
	Đền Văn Chỉ	ở	Thôn Hệ	thờ	 Khổng Tử, Ông Tổ nghề đá Mỹ nghệ
	Đền Vua Đinh	ở	Thôn Hệ	thờ	Đinh Tiên Hoàng
	Đền Văn Chỉ	ở	Thôn Xuân Thành	thờ	Khổng Tử
	Đền Tam Sơn	ở	Thôn Xuân Thành	thờ	Công chúa Ngọc Dung
	Đền Thượng (Đền Đức Ông)	ở	Thôn Xuân Thành	thờ	Thờ Đức Ông
	Đền Chung Sơn	ở	Thôn Xuân Thành	thờ	Vua Trần Thái Tông, Tam Tòa Thánh Mẫu, Công chúa Nguyệt Nga
	Đền Tú Sơn	ở	Thôn Xuân Thành	thờ	Ngọc Thanh Công chúa
	Đình làng Xuân Vũ	ở	Thôn Xuân Thành	thờ	 Thành hoàng bản thổ,   Tùng Bạt Tú sơn,   Ngọc Thanh Công chúa,   Ngọc Dung Công chúa,   Nguyệt Nga Công chúa
	Đình Chấn Lữ	ở	Thôn Chấn Lữ	thờ	 Thành hoàng bản thổ
	Đình Hệ (Đình Công Lăng hạ)	ở	Thôn Hệ	thờ	   Vua Hùng vương, 3 vị Đức Đại vương
	Đình Phú Lăng	ở	Thôn Phú Lăng	thờ	Vua Đinh
	Đình làng Vũ Xá	ở	Thôn Vũ Xá	thờ	Thành hoàng làng
	Đình làng Dưỡng Thượng	ở	Thôn Dưỡng Thượng	thờ	Thành hoàng làng
	Đình làng Đồng Quan	ở	Thôn Đồng Quan	thờ	Thành hoàng làng,   Trần Hưng Đạo,   Các anh hùng liệt sỹ
	Đình làng Thượng	ở	Thôn Thượng	thờ	Thành hoàng Làng
	Nhà thờ Lan quận công Phạm Quỳnh	ở	Thôn Vũ Xã	thờ	Thần Tổ dòng họ Phạm tộc
	Nghè Phú Lăng	ở	Thôn Phú Lăng	thờ	Thượng Thượng đẳng thần
	Phủ mẫu	ở	Thôn Vũ Xá	thờ	Thờ Mẫu
	Nhà thờ giáo xứ Thiện dưỡng	ở	Thôn Dưỡng Hạ	thờ	Chúa
	Đền Thong Nắng	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Công chúa chi thần
	Đền Hang Muông	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Thánh Đương cảnh Thần hoàng bản thổ Hộ quốc Đại vương Dực bảo Trung hưng đẳng thần
	Đền Vối	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Hộ Quốc Đại vương,  Hoàng hậu Nữ Oa Bổ thiên,   Đông Hý Đông Hải
	Đền Vồng	ở	Thôn Đam Khê Trong
	Đền Thái Vi	ở	Thôn Văn Lâm	thờ	Trần Thái Tông,  Trần Thánh Tông,   Hiển Từ Hoàng Thái Hậu. Phối thờ: Trương Hán Siêu, Trần Hưng Đạo, Trần Thị Dung, Trần Quang Khải
	Đền Cọ	ở	Thôn Đam Khê Ngoài	thờ	  Hộ Quốc Đại vương, Hoàng Hậu Nữ Oa Bổ thiên
	Đền Thung Một	ở	Thôn Hải Nham	thờ	Chúa Sơn Lâm
	Đền Đồi	ở	Thôn Hải Nham	thờ	Nguyệt Minh Thắng Đại vương
	Đền Thung Lang	ở	Thôn Hải Nham	thờ	Chúa
	Đền Đổ	ở	Thôn Văn Lâm	thờ	Thành hoàng
	Chùa Bích Động	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Sư Trí Kiên và Trí Thể,   Nguyễn Nghiễm,   Thờ Phật
	Chùa Thạch Bích	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Phật
	Chùa Côi Khê	ở	Thôn Côi Khê	thờ	Phật, Mẫu, Bác Hồ
	Chùa Chung	ở	Thôn Côi Khê	thờ	Phật, Mẫu
	Chùa Móc	ở	Thôn Côi Khê	thờ	Phật
	Chùa Linh Cốc	ở	Thôn Côi Khê	thờ	Phật
	Chùa Hải Nham	ở	Thôn Hải Nham	thờ	Phật
	Chùa Đá	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Phật
	Chùa Sở	ở	Thôn Văn Lâm	thờ	Phật, Mẫu
	Chùa Thông	ở	Đam Khê Ngoài	thờ	Phật, Mẫu
	Chùa Sắn	ở	Đam Khê Trong	thờ	Thờ Phật
	Đình làng Đam Khê Trong	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Thành hoàng làng
	Đình Côi Khê	ở	Thôn Côi Khê	thờ	   Thờ vọng: Lê Đại Hành, Tự Đức, Đồng Khánh, Thành Thái, Duy Tân, Khải Định
	Đền tổ nghề thêu	ở	Thôn Văn Lâm	thờ	Tổ nghề dệt, may, thêu là Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen
	Đình Các	ở	Thôn Văn Lâm	thờ	  Vua Trần Nhân Tông, Trần Thánh Tông, Hiền từ Hoàng Thái hậu, Linh Các Đại vương, Thổ thần của hai giáp: giáp Các và giáp Cật
	Đình làng Hải Nham	ở	Thôn Hải Nham	thờ	Thành hoàng
	Phủ làng Đam Khê Trong	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Công chúa Nữ Oa
	Tam Cốc	trên	sông Ngô Đồng	là 	Thắng cảnh cấp quốc gia
	Hang Vàng				
	Hang Đụn Mối				
	Hang Tai Voi				
	Công Xưởng (Hang Ba)						
	Động Thong Thầy				
	Mái đá Vàng	Có niên đại 9000 – 4000BP
	Di chỉ thuộc nền văn hóa Phùng Nguyên (cư dân Mán Bạc)
	Mái đá Rặng	ở	Thôn Liên Trung		
	Núi Mỏm Lau	ở	Thôn Đam Khê Ngoài		
	Mái đá Chợ				Có lớp niên đại trước 6000 năm và 4000 – 2000 năm				
	Mái đá Ông Hay				Có niên đại trước 10000 – 9000 BP
	Động Bích Động	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Phật
	Nhà thờ Tổ thêu	ở	Thôn Văn Lâm	thờ	 Hoàng hậu Nguyễn Thị Sen,  Đinh Xuân Xoang, Đinh Xuân Hềnh
	Nhà thờ họ Nguyễn Đình	ở	Thôn Côi Khê	thờ	Nguyễn Đại Lang
	Nhà thờ họ Nguyễn Duy	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Nguyễn Duy Cự
	Nhà thờ họ Nguyễn Hữu	ở	Thôn Đam Khê Trong	thờ	Nguyễn Hữu Hòa
	Nhà thờ họ Lê Văn	ở	Thôn Côi Khê	thờ	  Lê Quý Công,  Lê Văn Hùng, Lê Văn Lãng
	Chùa An Hoà	ở	Phố An Hòa	thờ	Phật
	Chùa Mật Tự (Chùa Phúc Lộc)	ở	Phố Phúc Lâm	thờ	Phật
	Chùa An Lạc	ở	Phố An Lạc	thờ	Phật
	Đình Nam Phong	ở	Phố Nam Phong	thờ	Thành hoàng làng
	Đình làng Phúc Lộc	ở	Phố Phong Lộc	thờ	Tiền nhân có công xây dựng làng
	Đền Chi Lai	ở	Phố An Hòa	thờ	  Đức Thánh Trần, Tam vị Thánh Tản, Địch Lộ chi thần
	Đền làng Phúc Lộc	ở	Phố Phúc Lộc	thờ	    Thành hoàng làng, Lục vị Tiên Thánh
	Đền Phúc Lai	ở	Phố Phúc Lai	thờ	Thành hoàng làng,  Chúa Thượng Ngàn, Minh Nga Công chúa
	Đền An Lạc	ở	Phố An Lạc	thờ	 Hưng Đạo Đại vương,  Lực Lộ Đại vương
	Phủ Vân Lai	ở	Phố An Hòa	thờ	Tam vị Thánh Mẫu
	Phủ Cây Xanh	ở	Phố Phúc Lộc	thờ	  Phật, Mẫu và Tam vị Công chúa: Đào Hoa, Mai Hoa, Bạch Hoa
	Phủ Mẫu	ở	Phố An Lạc	thờ	Mẫu Liễu Hạnh
	Điện Kinh Luân	ở	Phố Phong Đoài	thờ	  Lưu Quang Chương, Tổ ngành chi 2 họ Đỗ tộc
	Nhà thờ họ Phạm giáp (nhà thờ Phạm Phúc Lâm)	ở	Phố Phong Lộc	thờ	Phạm Phúc Lâm và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ tổ Đào Xuân Dung	ở	Phố An Hòa	thờ	Cụ tổ Đào Xuân Dung và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ họ Đào	ở	Phố An Hòa	thờ	Cụ tổ họ Đào và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ chi Đào Đặng Đệ	ở	Phố An Hòa	thờ	Cụ tổ Đào Đặng Đệ và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ họ Đỗ	ở	Phố An Hòa	thờ	Cụ tổ Đỗ Phổ Huệ và con cháu
	Nhà thờ họ Vũ	ở	Phố An Hòa	thờ	Cụ tổ Vũ Văn Bốn và con cháu
	Nhà thờ họ Bùi	ở	Phố An Hòa	thờ	Cụ tổ họ Bùi và con cháu
	Nhà thờ họ Vũ	ở	Phố An Hòa	thờ	Cụ tổ Vũ Đức Chính và con cháu
	Nhà thờ họ Lê (Lê Đạo Trung)	ở	Phố Phúc Lộc	thờ	Lê Đạo Trung và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ họ Vũ (Vũ Văn Thiện)	ở	Phố Phúc Lộc	thờ	Cụ tổ Vũ Văn Thiện và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ họ Nguyễn	ở	Phố Phúc Lộc	thờ	Cụ tổ họ Nguyễn và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ Nguyễn tộc chi 2	ở	Phố Phong Đoài	thờ	Cụ tổ họ Nguyễn và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ họ Đỗ	ở	Phố Phong Đoài	thờ	Cụ tổ Đỗ Phúc Điền và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ chi 2 họ Đàm Lê	ở	Phố Phong Đoài	thờ	Cụ tổ chi 2 họ Đàm Lê và con cháu
	Nhà thờ họ Phạm	ở	Phố Phúc Lâm	thờ	Cụ tổ họ Phạm và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ họ Hoàng	ở	Phố Phúc Lai	thờ	Cụ tổ họ Hoàng và con cháu
	Nhà thờ họ Nguyễn	ở	Phố Phúc Lai	thờ	Cụ tổ họ Nguyễn và con cháu
	Nhà thờ Hàn Lâm Viện tu soạn Vũ Đức Tâm	ở	Phố Đa Lộc	thờ	Vũ Đức Tâm và các nhân vật trong dòng họ
	Nhà thờ Đô chỉ huy sứ Vũ Phúc Duệ	ở	Phố Đa Lộc	thờ	Vũ Phúc Duệ và các nhân vật trong dòng họ
	Miếu Cậy	ở	Phố Phúc Thành	thờ	  Thành hoàng làng
	Đền Phúc Khánh	ở	Phố Phúc Khánh	thờ	thần Quý Minh,   Lực Lộ Đại vương,   Thành hoàng làng, Thái Giám Bùi Phồn
	Đền Mẫu	ở	Phố Phúc Khánh	thờ	   Thánh Mẫu, Chầu Đệ Nhất, Đệ Nhị
	Đền làng Phương Đình	ở	Phố Phương Đình	thờ	    thần Quý Minh, Đông Hải đại vương, Công chúa Phù Dung
	Đền Nhà Bà (Đền Bà Chúa)	ở	Phố Thượng Lâm	thờ	  Nhị vị Hầu Nương,  Công đồng các Quan, Chúa bản phương, Chúa bản tỉnh, Thần
	Đền Thượng thôn Thiện Trạo	ở	Phố Hợp Thiện	thờ	Lã Phúc Tuấn, Tam vị thánh Tản, Ngọc Hoa công chúa, Nguyễn Phục, Hưng Đạo, Thần Phổ Hóa
	Chùa Phương Đình	ở	Phố Phương Đình	thờ	Thờ Phật
	Chùa Đông Thịnh	ở	Phố Nam Thịnh	thờ	Phật
	Chùa Hạ	ở	Phố Thiện Tiến	thờ	Phật
	Chùa Chấm	ở	Phố Thiện Tâm	thờ	Phật
	Chùa Phúc Khánh	ở	Phố Hưng Phúc	thờ	Phật

Chú thích

Tham khảo