Sa Đéc (phường)

Sa Đéc là một phường thuộc tỉnh Đồng Tháp, Việt Nam.

Địa lý
Phường Sa Đéc là một phường nằm ở phía Nam của tỉnh Đồng Tháp, cách phường Cao Lãnh khoảng 35 km về phía Đông Nam và cách phường Mỹ Tho khoảng 90 km về phía Tây.

Phường Sa Đéc là phường trung tâm của khu vực phía Nam cũng như khu vực bờ Nam sông Tiền của tỉnh Đồng Tháp, thuộc thành phố Sa Đéc trước đây, có vị trí địa lý:
Phía Đông giáp xã Mỹ Hiệp với ranh giới là sông Tiền
Phía Tây Bắc giáp xã Tân Khánh Trung
Phía Tây và phía Nam giáp với xã Tân Dương
Phía Đông Bắc giáp các xã Mỹ Thọ và Bình Hàng Trung với ranh giới là sông Tiền
Phía Đông Nam giáp với xã Tân Phú Trung và Phú Hựu.

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Sa Đéc sau sắp xếp có diện tích 46,9 km², dân số tính tới ngày 31/12/2024 là 104.509 người, mật độ dân số đạt  người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội).

Hành chính
Phường Sa Đéc được chia thành 32 khóm: Cái Đôi, Cái Sơn, Cầu Đình, Đông Giang, Đông Huề, Đông Khánh, Đông Quới, Hòa An, Hòa Khánh, Khánh Hòa, Khánh Nghĩa, Khánh Nhơn, Kiến An, Phú Mỹ, Sa Giang, Sa Nhiên, Tân An, Tân Bình, Tân Hiệp, Tân Hòa, Tân Huề, Tân Hưng, Tân Lập, Tân Long, Tân Lợi, Tân Mỹ, Tân Thuận, Tân Qui, Tân Thành, Vườn Hồng, Vĩnh Hòa, Vĩnh Phước.

Lịch sử
Trước đây, địa bàn phường thuộc thị xã Sa Đéc của tỉnh Sa Đéc.

Ngày 24 tháng 2 năm 1976, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam ra Nghị định Số 3/NQ/1976 về việc giải thể khu, hợp nhất tỉnh ở miền Nam Việt Nam. Theo đó, thành lập tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Sa Đéc và tỉnh Kiến Phong. Đồng thời, thị xã Sa Đéc là tỉnh lỵ của tỉnh Đồng Tháp.

Khi này, địa bàn phường Sa Đéc hiện nay hiện nay vốn là các xã của các xã Vĩnh Phước, Tân Quy Đông, Tân Quy Tây, Tân Hưng, Tân Phú Đông thuộc thị xã Sa Đéc và xã Tân Khánh Đông của huyện Lấp Vò.

Ngày 05 tháng 1 năm 1981, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định Số 4-CP về việc chia huyện Cao Lãnh thành hai huyện: huyện Cao Lãnh và huyện Tháp Mười và đổi tên huyện Lấp Vò thành huyện Thạnh Hưng thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo đó, huyện Lấp Vò được đổi tên thành huyện Thạnh Hưng. Khi đó, xã Tân Khánh Đông thuộc huyện Thạnh Hưng.

Ngày 10 tháng 9 năm 1981, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 62-HĐBTvề việc thành lập một số phường và xã mới thuộc thị xã Sa Đéc của tỉnh Đồng Tháp. Theo đó:
Thành lập Phường 1 trên cơ sở các ấp Vĩnh Hiệp, Vĩnh Thuận, Vĩnh Thới của xã Vĩnh Phước và ấp Tân Bình của xã Tân Quy Tây. Sau khi thành lập, Phường 1 có 4 khóm: 1, 2, 3, 4.
Thành lập Phường 2 trên cơ sở tách các ấp Hòa Khánh, Phú Mỹ và một phần ấp Phú Thuận thuộc xã Tân Phú Đông. Sau khi thành lập, Phường 2 gồm có 3 khóm: 1, 2, 3
Thành lập Phường 3 trên cơ sở tách ấp Tân Long thuộc xã Tân Quy Đông. Sau khi thành lập, Phường 3 gồm có 3 khóm: 1, 2, 3
Thành lập Phường 4 trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Tân Hưng, bao gồm 2 ấp: Tân Hưng và An Thuận. Sau khi thành lập, Phường 4 gồm có 2 khóm: 1, 2
Sáp nhập phần còn lại của xã Vĩnh Phước vào xã Tân Quy Tây. Sau khi điều chỉnh, xã Tân Quy Tây gồm có các ấp Tân Hoà, Tân An
Sau khi điều chỉnh, xã Tân Phú Đông gồm có các ấp Phú Long, Phú Thuận và Phú Hoà.
Sau khi điều chỉnh, xã Tân Quy Đông gồm có các ấp Tân Mỹ I, Tân Mỹ II và ấp Sa Nhiên
Ngày 16 tháng 2 năm 1987, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 36-HĐBT về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Cao Lãnh, Thạnh Hưng, thị xã Cao Lãnh và thị xã Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo đó:

 Điều chỉnh toàn bộ 890 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.508 người của bao gồm 2 ấp Tân Huề và Tân Lợi của xã Tân Dương thuộc huyện Thạnh Hưng về thị xã Sa Đéc quản lý. Trong đó:
 Phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của ấp Tân Huề được điều chỉnh về xã Tân Quy Đông.
 Phần diện tích tự nhiên và quy mô dân số của ấp Tân Lợi được điều chỉnh về xã Tân Quy Tây.
 Điều chỉnh toàn bộ 3 cồn Cát Sậy và Bồng Bồng gồm 152 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 505 người của xã Bình Hàng Trung thuộc huyện Cao Lãnh để sáp nhập về thị xã Sa Đéc quản lý.
 Sau khi điều chỉnh, thị xã Sa Đéc có 4.005 ha diện tích tự nhiên với quy mô dân số là 72.670 người.

Ngày 27 tháng 6 năm 1989, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định 77-HĐBT về việc chia huyện Thạnh Hưng và điều chỉnh địa giới hành chính một số xã của huyện Cao Lãnh thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo đó, điều chỉnh toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Tân Khánh Đông thuộc huyện Thạnh Hưng về thị xã Sa Đéc quản lý.

Ngày 29 tháng 4 năm 1994, Chính phủ ban hành Nghị định số 36-CP về việc di chuyển tỉnh lỵ Đồng Tháp từ thị xã Sa Đéc về thị xã Cao Lãnh.

Ngày 30 tháng 11 năm 2004, Chính phủ ban hành Nghị định số 194/2004/NĐ-CP về việc thành lập các phường thuộc thị xã Cao Lãnh, Sa Đéc và mở rộng thị trấn Hồng Ngự, huyện Hồng Ngự của tỉnh Đồng Tháp. Theo đó:

 Thành lập phường Tân Quy Đông trên cơ sở toàn bộ 643,72 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 7.387 người của xã Tân Quy Đông.
 Thành lập phường An Hòa trên cơ sở 641,10 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 7.490 người của xã Tân Quy Tây.
 Sau khi điều chỉnh, xã Tân Quy Tây còn lại 468,19 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 4.200 người.

Ngày 15 tháng 12 năm 2005, thị xã Sa Đéc được công nhận là đô thị loại III.

Ngày 14 tháng 10 năm 2013, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 113/NQ-CPNghị quyết số 113/NQ-CP năm 2013 về việc thành lập thành phố Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp về việc thành lập thành phố Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp. Theo đó:

 Thành lập thành phố Sa Đéc thuộc tỉnh Đồng Tháp trên cơ sở toàn bộ 5.981 ha diện tích tự nhiên và quy mô dân số là 152.237 người của thị xã Sa Đéc.
 Từ đó, Phường 1, Phường 2, Phường 3, Phường 4, phường An Hòa, phường Tân Quy Đông và các xã Tân Khánh Đông, Tân Quy Tây thuộc thành phố Sa Đéc.

Ngày 12 tháng 6 năm 2025, Quốc hội khóa XV ban hành Nghị quyết số 202/2025/QH15 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Tiền Giang và tỉnh Đồng Tháp thành tỉnh mới có tên gọi là tỉnh Đồng Tháp.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1663/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Tháp năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 16 tháng 6 năm 2025). Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của Phường 1, Phường 2, Phường 3, Phường 4, phường An Hòa, phường Tân Quy Đông và các xã Tân Khánh Đông, Tân Quy Tây thuộc thành phố Sa Đéc trước đây thành phường mới có tên gọi là phường Sa Đéc (Khoản 98 Điều 1). 

Ngày 22 tháng 7 năm 2025, Hội đồng Nhân dân Phường Sa Đéc khoá I biểu quyết thống nhất chuyển đổi các ấp trên địa bàn các xã cũ và đổi tên các khóm thuộc các phường cũ do trùng tên, theo đó:HĐND phường Sa Đéc biểu quyết thống nhất chuyển các ấp thuộc các xã cũ thành khóm và đổi tên các khóm do trùng tên - Báo Phát thanh Sa Đéc đăng ngày 22 tháng 7 năm 2025.

 Chuyển các ấp: Tân Thành, Tân Lập, Tân Lợi của xã Tân Quy Tây cũ và các ấp: Đông Huề, Đông Quới, Đông Giang, Đông Khánh, Khánh Nhơn, Khánh Hòa, Khánh Nghĩa của xã Tân Khánh Đông cũ thành các khóm cùng tên.
 Đổi tên các khóm thuộc các phường 1, 2, 3, 4 thuộc Thành phố Sa Đéc cũ do trùng tên, theo đó:
Phường 1 cũ:
 Đổi tên khóm 1 thành khóm Vĩnh Phước 
 Đổi tên khóm 2 thành khóm Cái Sơn
 Đổi tên khóm 3 thành khóm Sa Giang
 Đổi tên khóm 4 thành khóm Vĩnh Hoà
 Đổi tên khóm 5 thành khóm Cầu Đình.
Phường 2 cũ:
 Đổi tên khóm 1 thành khóm Kiến An
 Đổi tên khóm 2 thành khóm Phú Mỹ.
Phường 3 cũ:
 Đổi tên khóm 1 thành khóm Tân Qui
 Đổi tên khóm 2 thành khóm Tân Long
 Đổi tên khóm 3 thành khóm Vườn Hồng.
Phường 4 cũ:
 Đổi tên khóm 1 thành khóm Tân Hưng
 Đổi tên khóm 2 thành khóm Cái Đôi.

 Di tích 
Trên địa bàn phường có làng nghề làm bột gạo truyền thống trăm năm tuổi đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2024.

Ngày 27 tháng 12 năm 2025, Sở Văn hóa, thể thao và du lịch tỉnh Đồng Tháp đã ra Quyết định 4896/QD-BHVTTDL về việc công nhận nghề trồng hoa kiểng ở phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.Nghề trồng hoa kiểng ở phường Sa Đéc chính thức được công nhân là đi sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Báo Lao Động, đăng ngày 27 tháng 12 năm 2025.
 Kinh tế - xã hội 

 Giáo dục: 
Trường Mầm non Hướng Dương

Trường Mầm non Sen Hồng

Trường Mầm non Tân Khánh Đông

Trường Mầm non Nắng Hồng

Trường Mầm non Tân Quy Đông

Trường Tiểu học Kim Đồng

Trường Tiểu học Phú Mỹ

Trường Tiểu học Trưng Vương

Trường Tiểu học Vĩnh Phước

Trường Tiểu học Tân Quy Đông

Trường Tiểu học Tân Quy Tây

Trường Tiểu học Phạm Hữu Lầu

Trường Trung học cơ sở Lưu Văn Lang

Trường Trung học cơ sở Hùng Vương

Trường Trung học cơ sở Trần Thị Nhượng

Trường Trung học cơ sở Võ Thị Sáu

Trường Trung học cơ sở Tân Khánh Đông

Trường Trung học Phổ thông Sa Đéc

Trường Trung học Phổ thông Nguyễn Du

Trung Tâm giáo dục Thường xuyên Sa Đéc

Trường nuôi dạy trẻ khuyết tật Đồng Tháp

Trung tâm Quốc tế Ngoại ngữ Sa Đéc (SDE)

Trường Trung cấp Phật học Đồng Tháp

 Y tế: 
Bệnh viện Đa khoa Sa Đéc

Trạm y tế An Hoà

Trạm y tế Tân Khánh Đông

Bệnh viện mắt Quang Đức

Bệnh viện Phương Châu - Sa Đéc

 Chợ: 
Chợ Sa Đéc 

Chợ Nàng Hai

Chợ Cầu Đốt

Chợ Bà Châu

Chợ Cầu Tân An

Chợ Ông Thung

 Giao thông: 
Quốc lộ 80

Đường tỉnh 848

Đường tỉnh 852

Đường tỉnh 852B

Đường Phạm Hữu Lầu

Đường Trần Thị Nhượng

Đường Trần Hưng Đạo

Đường Trần Phú

Đường Hùng Vương

Đường Lê Lợi

Đường Tôn Đức Thắng

Đường Nguyễn Chí Thanh

Đường Nguyễn Tất Thành

Đường Nguyễn Sinh Sắc,...

Hình ảnh

Tham khảo