Người Việt tại Vanuatu

Vanuatu là một quốc gia có cộng đồng người Việt tuy nhỏ nhưng chiếm một phần rất quan trọng trong nhiều hoạt động kinh tế của đất nước. Ước tính có khoảng 1.000 - 2.000 người gốc Việt sinh sống ở Vanuatu, trong đó khoảng 500 người là người nhập cư, điều này khiến người Việt Nam trở thành nhóm người nước ngoài lớn thứ hai ở Vanuatu. Cộng đồng này chiếm khoảng 0,3 – 0,5% dân số Vanuatu (tổng dân số khoảng 331.000 người năm 2025).

 Lịch sử 

Những người Annamite đầu tiên được ghi nhận đặt chân đến đây là phạm nhân và tù chính trị vào khoảng năm 1911. Năm 1923, 145 người lao động Bắc Kỳ đầu tiên chính thức đến New Hebrides theo diện mộ phu (tức là người phu được tuyển mộ). Những người này đi xuất khẩu lao động có hợp đồng 5 năm ký với các công ty tuyển dụng của Pháp để vào làm trong các đồn điền. Cùng khoảng thời gian đó cũng có một số lượng lớn người lao động chọn đi làm công nhân mỏ ở New Caledonia. Những người nông dân Việt Nam gọi New Hebrides là Tân Đảo, còn New Caledonia là Tân Thế Giới.

Cuộc sống của người làm phu vất vả khổ cực, làm việc nặng nhọc mà vẫn bị đánh đập dã man. Tuy nhiên khi ở nhà thì không ai biết những điều kiện lao động ấy, chỉ thấy lương cao thì quyết tâm xa quê một thời gian để thay đổi cuộc sống nghèo đói ở những vùng quê đồng bằng Bắc Bộ đông dân, hay bão lũ. Họ tự gọi nhau là những người "chân đăng". Đến nay nguồn gốc của từ “chân đăng” này vẫn còn chưa rõ ràng, nhưng theo một số người thì chân đăng là: "Đăng ký cho tôi một chân đi Tân Đảo/Tân Thế Giới".

Đến năm 1940 khi Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra thì việc đi lại giữa Tân Đảo và Việt Nam bị cắt đứt. Cộng đồng người Việt nghe thông tin qua đài thì ủng hộ Việt Minh. Mọi người ăn mừng khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời và còn liều lá cờ đỏ sao vàng lên ngang hàng với cờ Pháp. Các hội người Việt treo ảnh lãnh tụ Hồ Chí Minh trong hội quán.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, nhiều người Pháp thù hận người Việt ở Tân Đảo và công khai chửi bới, dùng bạo lực, phá hoại tài sản của họ. Các tổ chức của người Việt nhân cớ này tổ chức đấu tranh đòi quyền được hồi hương.

Cuối cùng thì vào ngày 30-12-1960 con tàu Eastern Queen đã đưa 551 người rời Tân Đảo cập bến Hải Phòng ngày 12-1-1961. Đích thân Thủ tướng Phạm Văn Đồng đích thân ra đón bọn họ ở cảng. Trước đó vào năm 1959, Chính phủ đã ký một Nghị quyết về việc đón tiếp kiều bào ở Thái Lan, Tân Đảo, Tân Thế Giới về nước, đây cũng là tiền đề cho sự thành lập Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài sau này.

Trong hai năm 1963, 1964 có thêm 11 chuyến tàu nữa đưa hàng nghìn người từ hai quần đảo về Việt Nam, rồi bọn họ lại tản ra theo phân công của các đơn vị. Nhiều người đi Tuyên Quang, Lào Cai, Quảng Ninh hoặc ở lại Hải Phòng.

 Nhân vật nổi bật 
Doanh nhân, chính trị gia Đinh Văn Thân (1944-2023), là người giàu nhất Vanuatu khi còn sống.

 Tham khảo 

Thể loại:Việt kiều theo quốc gia