Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ I

Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ I () là các cuộc họp thành lập Đảng Cộng sản Trung Quốc được tổ chức tại Thượng Hải và Gia Hưng, Chiết Giang từ ngày 23 tháng 7 đến 2 tháng 8 năm 1921. Phiên họp đầu tiên của đại hội được tổ chức tại một thạch khố môn nằm ở Khu nhượng địa Pháp tại Thượng Hải (nay thuộc khu vực Tân Thiên Địa ở quận Hoàng Phố, Thượng Hải) còn phiên cuối cùng được tổ chức trên con thuyền Nam hồ hồng thuyền (南湖红船) ở Gia Hưng. 

 Bối cảnh tổ chức 
Đầu tháng 6 năm 1921, đại diện người Hà Lan của Đệ tam Quốc tế là Henk Sneevliet, còn có bí danh tiếng Hoa là Mã Lâm (马林, Maring hay Ma Lin), đã đến Thượng Hải để kêu gọi các nhóm Cộng sản hoạt động rải rác ở Trung Quốc tham gia một cuộc họp toàn Trung Quốc của các lực lượng Cộng sản. Cùng tham gia trong nỗ lực tập hợp này là đại diện Đệ tam Quốc tế người Nga Vladimir Abramovic Neumann. 

Tham gia đại hội là 13 đại diện của các nhóm Cộng sản với tổng cộng 57 Đảng viên. Đáng chú ý là hai đảng viên được coi là người sáng lập của Đảng là Trần Độc Tú và Lý Đại Chiêu lại không tham gia trực tiếp tại các phiên họp này nhưng vẫn được coi là thành viên sáng lập và lãnh đạo của đảng. Bảy nhóm cộng sản cử đại diện tham gia Đại hội lần thứ 1 là từ Thượng Hải (Lý Đạt và Lý Hán Tuấn), Bắc Kinh (Trương Quốc Đào và Lưu Nhân Tĩnh), Trường Sa (Mao Trạch Đông và Hà Thúc Hành), Vũ Hán (Đổng Tất Vũ và Trần Đàm Thu), Tế Nam (Vương Tẫn Mỹ và Đặng Ân Minh), Quảng Châu (Trần Công Bác), và nhóm sinh viên Trung Quốc tại Nhật Bản (Chu Phật Hải). Trong số 13 đại biểu tham gia Đại hội lần thứ I, chỉ có duy nhất Mao Trạch Đông và Đổng Tất Vũ có mặt tại lễ thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 28 năm sau đó, còn lại phần lớn đã thiệt mạng vì chiến tranh hoặc thanh trừng.

Ban đầu được tổ chức tại Khu nhượng địa Pháp tại Thượng Hải, các cuộc họp của đại hội buộc phải chuyển sang con thuyền du lịch Nam hồ hồng thuyền từ ngày 30 tháng 7 để tránh sự truy lùng gắt gao của cảnh sát. Cuối cùng, đại hội kết thúc với việc Trần Độc Tú được bầu (vắng mặt) làm Tổng bí thư, Trương Quốc Đào là Trưởng ban Tổ chức, còn Lý Đạt được bầu là Trưởng ban Tuyên truyền. Đại hội cũng đưa ra quyết định về việc tên gọi của đảng cộng sản thống nhất sẽ là Đảng Cộng sản Trung Quốc với mục tiêu lật đổ tầng lớp tư bản, loại bỏ Chủ nghĩa tư bản, và tham gia Quốc tế Thứ ba.

Tiếp nối Đại hội lần thứ I, Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ II được tổ chức vào tháng 7 năm 1922 tại Thượng Hải.

 Đại biểu 
 Đại biểu Năm mất (hưởng thọ) Nơi mất Ủng hộ Chủ nghĩa Trotsky Bị khai trừ khỏi đảng Tự rời bỏ đảng Lãnh tụ đảng, nhà nước Ủng hộ Uông Tinh Vệ Bị phe chống Cộng giết hại Bị phe Cộng sản giết hại Tử hình vì phản quốc Lý do mất Henk Sneevliet (Marin) 1942（58） Amersfoort, Hà Lan do Đức Quốc xã chiếm đóng Có Bị Đức Quốc xã tử hình Bị tử hình Vladimir Abramovic Neumann (Nikolski) 1938（49） Khabarovsk, Liên Xô Bị Đảng Cộng sản Liên Xô tử hình Bị tử hình Lý Đạt 1966（75） Vũ Hán, Hồ Bắc Có（1923-1949） Bị đấu tố đến chết Lý Hán Tuấn 1927（37） Hán Khẩu, Hồ Bắc Có（1924） Có（1922） Bị tử hình sau khi bỏ đảng Bị phe Tân quế hệ tử hình Trương Quốc Đào 1979（82） Toronto, Canada Có（1938） Có（1938） Bệnh tật Lưu Nhân Tĩnh 1987（85） Bắc Kinh Có Có（1929） Tai nạn giao thông Mao Trạch Đông 1976（82） Bắc Kinh Có Bệnh tật Hà Thúc Hành 1935（58） Trường Đinh, Phúc Kiến Có  Đổng Tất Vũ 1975（89） Bắc Kinh Có Bệnh tật Trần Đàm Thu 1943（47） Urumqi, Tân Cương Có Bị quân phiệt Thịnh Thế Tài tử hình Vương Tẫn Mỹ 1925（27） Thanh Đảo, Sơn Đông Bệnh tật Đặng Ân Minh 1931（30） Tể Nam, Sơn Đông Có Bị tử hình Trần Công Bác 1946（53） Tô Châu, Giang Tô Có（1922） Có Có Bị tử hình Chu Phật Hải 1948（50） Nam Kinh Có（1924） Có  Chết trong tù Bao Huệ Tăng 1979（85） Bắc Kinh Có（1927） Bệnh tật

Tham khảo 

1