Lê Trung Khoa

Lê Trung Khoa (sinh ngày 23 tháng 9 năm 1971) là một nhà báo người Đức gốc Việt. Ông là người sáng lập và tổng biên tập của trang báo hải ngoại tiếng Việt Thời báo (hay còn gọi là thoibao.de), thường xuyên đưa tin về tham nhũng, tranh chấp nội bộ trong Đảng Cộng sản Việt Nam và các tập đoàn kinh tế lớn như Vingroup. Đây là một trong những tờ báo tiếng Việt được đọc nhiều nhất tại Châu Âu, bản thân Khoa cũng được nhận định là một trong những nhà báo Việt Nam quan trọng nhất ở Đức. Lượt xem của trang Thời báo tăng lên nhanh chóng kể từ khi chính quyền Trump đóng cửa Đài Tiếng nói Hoa Kỳ và Đài Á Châu Tự Do tại Hoa Kỳ. 

Khoa là một trong những người đầu tiên đưa tin về vụ Trịnh Xuân Thanh trở về Việt Nam, trong đó ông phản bác thông báo từ Bộ Công an khi cơ quan này cho rằng cựu quan chức dầu khí đã tự đầu thú. Sau khi Thời báo đăng tải các thông tin về sự kiện Thanh bị mật vụ Việt Nam bắt cóc từ Berlin đưa về Hà Nội, cảnh sát Đức đã phải bảo vệ Khoa kể từ tháng 8 năm 2018. Các hoạt động tường thuật này đã khiến ông bị đe dọa và trang thông tin của ông bị kiểm duyệt ở Việt Nam bằng nhiều hình thức khác nhau. Quá trình viết bài về Vingroup cũng đã khiến Khoa bị tập đoàn này khởi kiện. Kể từ tháng 11 năm 2025, ông đã bị chính quyền Việt Nam truy tố với cáo buộc "Tuyên truyền chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" quy định tại Điều 117 Bộ luật Hình sự và bị kết án 17 năm tù trong một phiên tòa nơi ông bị xét xử vắng mặt.

 Sự nghiệp 
 Những năm đầu 
Lê Trung Khoa sinh ngày 23 tháng 9 năm 1971 tại tỉnh Thanh Hóa. Theo truyền thông Việt Nam, ông học hết cấp 3 tại trường Phổ thông Trung học Nguyễn Huệ, Đống Đa, và theo học trường Đại học Mỹ Thuật công nghiệp từ năm 1988 đến 1994. Từ những năm 1990, ông cùng gia đình định cư ở Thüringen, Đức. Ông bắt đầu học thiết kế truyền thông tại , bang Weimar từ năm 1993. Sau khi hoàn thành chương trình học, Khoa chuyển đến Berlin và thành lập công ty về hệ thống máy tính tiền. Ông ra mắt tờ Thời báo từ khoảng năm 2007, với kinh nghiệm từ dự án số hóa những chương trình phát thanh analog để đưa chúng lên mạng Internet của trường đại học Bauhaus. Ban đầu, tờ báo hoạt động dưới dạng báo in, đây là nơi tóm tắt tin tức từ truyền thông Đức cho truyền thông nhà nước Việt Nam và cho các cư dân người Việt tại khu vực Erfurt và Leipzig. Do chi phí in ấn cao nên về sau tờ báo đã chuyển sang hình thức trực tuyến. Khoa xem đây là một nhịp cầu đối thoại giữa hai nước. Ông cũng thường xuyên có mặt để đưa tin khi các vị khách cấp nhà nước Việt Nam đến thăm Đức.

Thời báo cũng là nơi Khoa đăng tải tin tức từ báo chí Việt Nam. Tháng 11 năm 2014, trang web đã hợp tác với VietNamNet để trao đổi thông tin. Trong thỏa thuận, VietNamNet sẽ chuyển giao nội dung cho Thời báo và Thời báo đáp ứng lại bằng cách cung cấp tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội và các nội dung theo yêu cầu từ VietNamNet. Tờ  cho rằng những điều kiện từ phía VietNamNet chính là cách chính quyền Đức nhìn nhận Việt Nam và người Việt. Ngoài ra, công ty do Khoa thành lập cũng hợp tác với Đài truyền hình Kỹ thuật số VTC nhằm giới thiệu dịch vụ truyền hình dành cho cộng đồng người Việt tại châu Âu. Cho đến năm 2016, Khoa được xem là người "trung thành với lề chính", nếu đại sứ quán Việt Nam gọi điện để yêu cầu sửa một bài viết thì ông sẽ đáp ứng. Tờ Deutsche Welle cho rằng ban đầu ông chủ yếu đăng tin tích cực về chính phủ Hà Nội.

 2017–2025: Phản bác thông tin và bị kiểm duyệt 
Tháng 7 năm 2017, truyền thông Việt Nam thông báo Thủ tướng Đức Angela Merkel sẽ tiếp Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc tại hội nghị thượng đỉnh G20 ở Hamburg. Tuy nhiên, Khoa đã đăng một bài viết trên Thời báo nhằm phản bác lại thông tin này, cho rằng ông Phúc không được Merkel tiếp đón chính thức theo nghi lễ chuyến thăm cấp Thủ tướng mà sẽ được Tổng thống Frank-Walter Steinmeier tiếp đón với tư cách là Chủ tịch APEC. Trên BBC News Tiếng Việt, ông cho rằng ông đã lấy dẫn chứng từ lịch làm việc của Merkel để khẳng định rằng bà sẽ "tiếp bên lề" ông Phúc tại một khách sạn do chính phủ Đức thuê; đây cũng chính là nơi lãnh đạo chính phủ Đức đón tiếp các đại biểu G20 khác. Sau khi đăng tải bài viết về chuyến thăm, Khoa nhận được một cuộc gọi từ nhân viên của Đại sứ quán Việt Nam yêu cầu xóa bài viết nhưng ông đã từ chối, cho rằng một cuộc gặp ngoài lề là một sự kiện hoàn toàn riêng biệt. Sau khi lời yêu cầu không được đáp ứng, đại sứ quán được cho là đã rút lại thư mời Khoa đến khách sạn Ritz-Carlton, nơi dự kiến sẽ diễn ra bài phát biểu của ông Phúc, đồng thời rút lại thư mời ông tham dự diễn đàn doanh nghiệp Đức–Việt do chính phủ Việt Nam tổ chức tại trung tâm thương mại Đồng Xuân, nơi ông đặt trụ sở văn phòng.

Tháng 8 năm 2017, Khoa là một trong những người đầu tiên đưa tin về vụ Trịnh Xuân Thanh trở về Việt Nam. Trên Thời báo, ông đã bác bỏ quan điểm từ truyền thông nhà nước rằng Thanh đã tự về Việt Nam để ra đầu thú: ông đã liên lạc với luật sư của Thanh và đăng tải thông tin này lên trang web của mình. Trong quá trình điều tra tại Berlin, ông phát hiện ra chi tiết bên trong chiếc xe được cho là để bắt cóc Thanh có nhiều vết máu và hai liều thuốc gây mê. Chỉ riêng tháng 8, trang báo của ông đã nhận được khoảng 1,5 triệu lượt truy cập, với 80% trong số đó là từ Việt Nam. Ngoài Thời báo, ông còn đưa tin về vụ việc này trên BBC News Tiếng Việt. Kể từ sự việc này, ông bắt đầu chuyển sang đưa tin phê phán tình hình chính trị tại Việt Nam, dựa vào nguồn tin ẩn danh trong nước. Nội dung trên trang Thời báo của ông chủ yếu đề cập đến tham nhũng, tranh chấp nội bộ trong Đảng Cộng sản Việt Nam và các tập đoàn kinh tế lớn của Việt Nam. 

Quá trình đưa tin về sự kiện trên đã khiến Thời báo bị chặn tại Việt Nam, trong khi các công ty thuê quảng cáo trên Thời báo như Vietnam Airlines đã ngừng hợp tác. VietNamNet cũng tuyên bố chấm dứt hoạt động với Khoa với cáo buộc Thời báo đã đăng tải "nhiều thông tin không chính xác, thiếu kiểm chứng". Lượt truy cập trang web của ông từ Việt Nam cũng đã giảm mạnh kể từ vụ việc này; tờ  cho rằng trang web chỉ có thể truy cập được bằng các biện pháp kỹ thuật. Ngoài biện pháp chặn kỹ thuật, trang Thời báo còn là mục tiêu của các vụ tấn công mạng (xem bên dưới). Bản thân ông cũng bị truyền thông Việt Nam cáo buộc là "kẻ phản bội", "kẻ xuyên tạc" và "kẻ bôi nhọ", đồng thời bị đe dọa qua tin nhắn và trên mạng. Ngoài ra, công an cũng từng xuất hiện tại ngôi nhà mà ông cho người thân thuê tại Hà Nội để hỏi về nơi ông sinh sống.

Khoảng cuối tháng 6 đến đầu tháng 7 năm 2018, văn phòng Cảnh sát Hình sự bang Berlin đã nhận được một bức thư nặc danh bằng tiếng Đức và tiếng Việt với nội dung sẽ "ám sát" Khoa bằng một vụ tai nạn hoặc đầu độc. Ông đã được cảnh sát Đức mời làm việc trong khoảng một giờ vì những nội dung này. Kể từ tháng 8 năm 2018, cảnh sát đã phải bảo vệ ông. Một trong những biện pháp bảo vệ là việc cảnh sát Đức đỗ xe trước văn phòng và nhà riêng của Khoa. Tuy cảm thấy an toàn nhưng Khoa thường xuyên phải cân nhắc trước quyết định tham dự các sự kiện do ông phải thông báo với cảnh sát để đề phòng sự cố. Khoa cho biết ông "không còn có thể tự do di chuyển, gặp gỡ bạn bè hoặc tham dự các sự kiện công cộng". Ngày 21 tháng 9 năm 2021, ông tổ chức một cuộc biểu tình trước trụ sở Facebook tại Berlin nhằm phản đối việc Facebook xoá bài viết hoặc đóng tài khoản của một số người Việt trong và ngoài nước sử dụng mạng xã hội này để chuyển tải thông tin về những đề tài liên quan đến tự do, dân chủ và nhân quyền tại Việt Nam. Cuộc biểu tình có sự hợp tác của tổ chức Phóng viên không biên giới tại Đức. 

Năm 2018, hộ chiếu Việt Nam của ông hết hạn. Vì lo sợ cho sự an toàn của mình nếu vào đại sứ quán Việt Nam để gia hạn hộ chiếu, trích dẫn vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi tại lãnh sự quán Ả Rập Xê Út ở Istanbul, nên ông quyết định không gia hạn hộ chiếu của mình. Thay vào đó, Khoa đã nộp đơn xin nhập quốc tịch Đức vào khoảng năm 2019. Theo Đài Á Châu Tự do, Khoa đã có quốc tịch Đức kể từ tháng 9 năm 2024; tuy nhiên, theo Bộ Công an Việt Nam, ông vẫn còn quốc tịch Việt Nam.

 2025–nay: Tranh chấp pháp lý với Vingroup và bị khởi tố 
Tháng 9 năm 2025, ông nhận được đơn kiện của tập đoàn Vingroup và chủ tịch tập đoàn Phạm Nhật Vượng ở Việt Nam từ luật sư đại diện pháp lý cho hai pháp nhân trên. Vụ kiện diễn ra trong bối cảnh Vingroup tuyên bố kiện 68 cá nhân và tổ chức trong và ngoài Việt Nam vì "hành vi xuyên tạc, thông tin sai sự thật" về Vingroup, chủ tịch tập đoàn Phạm Nhật Vượng và một số lãnh đạo cao cấp khác của tập đoàn trên các nền tảng mạng xã hội vào ngày 9 tháng 9. Trước sự việc này, Khoa tuyên bố "sẽ chống lại tất cả các cáo buộc", đồng thời cho rằng "vụ kiện mang tính chất chính trị" nhằm vào ông trong tư cách người điều hành Thời báo "nhằm bịt miệng truyền thông tự do". Luật sư đại diện của Khoa, Raphael Thomas, coi những lời cảnh báo này là một "nỗ lực vô vọng" nhằm đe dọa ông và ngăn chặn việc đưa tin chỉ trích Vingroup và Phạm Nhật Vượng. Tờ báo Netzpolitik.org nhận định rằng các lá thư yêu cầu chấm dứt hoạt động của Thời báo có vẻ thô sơ, và khả năng thành công của vụ kiện chống lại Thời báo là không cao. 

Ông cũng cho biết rằng trong những năm qua, một số người nổi tiếng trên mạng xã hội với, tự xưng là trung gian của tập đoàn, đã đề nghị ông nhận tiền từ họ. Theo ông, mục đích của họ là để ông ngừng đăng tin và xóa các bài viết về VinFast, Vingroup và Phạm Nhật Vượng. Đổi lại, họ sẽ chi trả một khoản tiền lớn thông qua một "hợp đồng truyền thông" để đảm bảo sự cam kết này. Ông đã từ chối mọi yêu cầu kể trên và đã báo cáo một trong những lời đề nghị này cho văn phòng Cảnh sát Berlin.

Ngày 4 tháng 11, tòa án Berlin mở phiên tòa xét xử vụ Vinfast Germany GmbH và Phạm Nhật Vượng kiện Lê Trung Khoa. Phán quyết của tòa đã bác bỏ phần lớn các cáo buộc về hành vi phỉ báng từ nguyên đơn là Vinfast và Vượng, xem đây là những phát biểu bày tỏ ý kiến. Tòa án chỉ yêu cầu Khoa không được đưa tin về các cáo buộc đưa hối lộ của Vinfast do không có đủ bằng chứng. Tòa còn nhấn mạnh rằng nội dung của Thời báo được bảo vệ theo quyền tự do báo chí trong hiến pháp Đức. Đồng thời nguyên đơn phải chịu ,hay là gần 88%, chi phí pháp lý từ vụ kiện, còn Khoa chỉ phải chịu  chi phí pháp lý. Ngoài ra, nguyên đơn cũng phải trả  chi phí luật sư của Khoa, cùng với  thù lao của luật sư đại diện cho VinFast tại Đức và ông Phạm Nhật Vượng.

Sau phiên tòa, luật sư Yannick Hoppe – đại diện của Vingroup – cho biết thân chủ của mình không đồng ý với một phần phán quyết và sẽ kháng cáo. Vingroup cũng cho biết sẽ tiếp tục các vụ kiện khác và sẽ "theo đuổi đến cùng" nhằm buộc Khoa chấm dứt mọi hành vi và phát ngôn bị cho là "vu khống, bịa đặt" về Vingroup, VinFast và Vượng, đồng thời buộc Khoa chịu trách nhiệm pháp lý về các vi phạm của mình. Ở chiều ngược lại, luật sư Raphael Thomas – đại diện của Khoa – cho biết rằng đây là "chiến thắng đầu tiên trong cuộc chiến chống lại làn sóng kiện tụng do Việt Nam dàn dựng nhằm chống lại Thời báo". Khoa cho rằng ông "hài lòng" với phán quyết của tòa và coi đây là "một phán quyết rất công bằng và văn minh" đối với ông. Khoa cũng tuyên bố sẽ tiếp tục đưa tin sâu rộng về Vượng và công ty VinFast "cùng các chứng cứ có thể kiểm chứng để người dân Việt Nam trong và ngoài nước cũng như quốc tế biết rõ hơn về họ". Kể từ sau vụ kiện, lượt theo dõi trên trang Facebook cá nhân của ông đã tăng đáng kể.

Vào ngày 8 tháng 11, Khoa bị Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam". Đến ngày 17 tháng 11 năm 2025, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Khoa và Đỗ Văn Ngà về tội danh ấy. Khoa cho rằng cáo buộc này là một "trò hề" và là một phần trong nỗ lực chống lại Thời báo. Trả lời BBC News Tiếng Việt, ông nói rằng mặc dù ông đã lường trước được việc này, nhưng vẫn "có bất ngờ một chút" trước việc bị khởi tố. Ông cũng cho rằng sự việc này sẽ không ảnh hưởng đến trang Thời báo và công việc hàng ngày của mình, đồng thời kêu gọi chính phủ Việt Nam tôn trọng pháp luật và hiến pháp của nước này. Ngày 5 tháng 12, Khoa bị Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an phát lệnh truy nã với tội danh trên. Trả lời Luật Khoa tạp chí, ông cho biết rằng ông sẽ tiếp tục hoạt động báo chí tại Đức, đồng thời tiết lộ rằng cơ quan thực thi pháp luật tại Đức đã tăng cường bảo vệ ông và tờ Thời báo khi có thông tin chính quyền Việt Nam khởi tố và truy nã ông. 

Ngày 8 tháng 12, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao ra quyết định truy tố ông với tội danh nêu trên. Thời gian xử lý (30 ngày) được cho là nhanh bất thường, kể cả đối với các vụ án mang tính chính trị. Khoa cho rằng ông "hoàn toàn tuân thủ luật pháp" tại Đức, đồng thời sẽ "gửi văn bản phản đối truy tố, cáo buộc này cho cơ quan đại diện Việt Nam tại Đức". Kể từ ngày 5 tháng 12, trang Facebook của tờ Thời báo và trang cá nhân của Khoa đã bị chặn tại Việt Nam. Trước sự việc này, ông cho rằng đây là lần đầu tiên trang Facebook của ông bị chặn tại Việt Nam, đồng thời lên án hành động này của Facebook. Ngày 9 tháng 12, có thông tin cho rằng bộ Công an đã ban hành bản Kết luận điều tra vụ án trên; ít nhất ba người khác được cho là liên quan tới Khoa đã bị truy tố. Ngày 10 tháng 12, có thông tin cho rằng Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đang thụ lý hồ sơ vụ án hình sự đối với ông và ba người trên và sẽ mở phiên tòa vào ngày 31 tháng 12 cùng năm. Vụ án diễn ra trong bối cảnh Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XIV dự kiến diễn ra vào tháng 1 năm 2026.

Ngày 31 tháng 12, Khoa bị Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xét xử vắng mặt trong một phiên tòa sơ thẩm kéo dài một ngày. Tòa án đã cáo buộc Khoa sử dụng 12 trang, kênh thông tin để đăng tải lên mạng xã hội nhiều bài viết, đoạn phim có nội dung "xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân... nhằm mục đích chống nhà nước" và ông bị kết án 17 năm tù vì tội "Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam" theo khoản 2 Điều 117 Bộ luật Hình sự. Ba bị cáo còn lại bị kết án từ 5 đến 7 năm tù với cùng tội danh trên. Trả lời BBC News Tiếng Việt sau phiên tòa, Khoa cho rằng đây là bản án "hoàn toàn mang tính chất áp đặt và được chuẩn bị trước", đồng thời cho rằng ông chưa nhận được thông tin chính thức về việc chính phủ Việt Nam yêu cầu phía Đức dẫn độ ông, nhưng cho rằng điều này có thể sẽ sớm xảy ra. Bản án đã bị chỉ trích bởi các tổ chức phi lợi nhuận như Tổ chức theo dõi nhân quyền và Ủy ban bảo vệ các nhà báo.

Ngày 13 tháng 1 năm 2026, tòa án Berlin mở phiên tòa xét xử vụ kiện thứ ba giữa Vingroup, Phạm Nhật Vượng kiện Khoa. Vụ kiện liên quan đến 7 phát ngôn trong các đoạn phim do Khoa đăng tải trên YouTube và Facebook từ tháng 3 năm 2023 đến tháng 8 năm 2025. Phán quyết của tòa án công nhận 4 trong số 7 phát ngôn của Khoa là hợp pháp, và 3 phát ngôn còn lại không được coi là hợp pháp. Ba phát ngôn không hợp pháp đó là mức nợ của Vingroup và những khó khăn được cho trong việc trả lãi suất, việc công ty yêu cầu nhân viên Vingroup phải sử dụng xe của tập đoàn, và tin đồn về lệnh cấm xuất cảnh đối với chủ tịch tập đoàn và gia đình. Tòa tuyên bố nguyên đơn phải chịu  và Khoa phải chịu  chi phí pháp lý từ vụ kiện. Theo Netzpolitik.org, án phí mà Khoa phải chịu  khoảng 3,500 euro. Trước đó vào ngày 22 tháng 12 năm 2025, tòa án Berlin đã bác bỏ yêu cầu xử phạt Khoa từ Vinfast, đồng thời yêu cầu nguyên đơn phải chịu toàn bộ chi phí pháp lý phát sinh.

 Các vụ tấn công mạng 
Trang Thời báo và tài khoản mạng xã hội của Khoa đã trở thành nạn nhân của các vụ tấn công mạng nhằm ngăn chặn khả năng truy cập và đăng tải thông tin chính chủ. Tháng 11 năm 2018, tài khoản Facebook của Khoa và của và trang Thời báo đã bị đưa vào làm quản trị viên của một trang vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng Facebook mà không có sự đồng ý của ông. Cả hai trang này đều bị Facebook khóa, tuy nhiên phía Facebook sau đó đã liên lạc với Khoa vào ngày 22 tháng 11 để xin lỗi, đồng thời cam kết khắc phục lỗ hổng kỹ thuật này. Trang Thời báo cũng từng nhiều lần bị tấn công bằng hình thức từ chối dịch vụ phân tán.

Ngày 22 tháng 10 năm 2021, tin tặc đã truy cập vào Facebook của Khoa để đăng một bản cáo phó giả. Việc này khiến ông không thể đăng tải nội dung vào trang cá nhân của mình. Tài khoản của ông đã được khôi phục sau khi báo cáo với Facebook. Ngày 30 tháng 10, cũng với trang Facebook cá nhân này cùng với đài Tiếng nói Hoa Kỳ, đài Á Châu Tự Do và BBC News tiếng Việt đã bị đổi tên thành những khẩu hiệu thân chính phủ Việt Nam. Sự cố đã được giải quyết chỉ trong một ngày. Vụ tấn công này khiến ông lo ngại cho sự an toàn của bản thân và nguồn tin của ông, khi tin tặc có khả năng đã đọc được tin nhắn của ông.

Không dừng lại ở đây, trang Facebook và YouTube của Khoa tiếp tục bị báo cáo vi phạm bản quyền, mặc dù ông thường khẳng định rằng những nội dung trên Thời báo đều là do ông và nhân viên bên mình tạo ra. Một số công ty chịu trách nhiệm cho các báo cáo này, theo  và Netzpolitik.org lần lượt là AJ Parkners, và Song Ngam Media. Vụ việc đã khiến một phần doanh thu từ quảng cáo của ông bị chuyển cho các công ty đó.

Vào năm 2023, Ân xá Quốc tế cho biết Khoa là một trong những mục tiêu của phần mềm gián điệp Predator do một liên minh bao gồm Intellexa và Cytrox phân bố. Các bằng chứng trong bản báo cáo của tổ chức này khẳng định rằng phần mềm đã được bán cho Bộ Công an Việt Nam thông qua một số công ty môi giới quốc tế và trong nước với hợp đồng trị giá hàng triệu euro. Trả lời BBC News Tiếng Việt, Khoa nói rằng ông không bấm vào liên kết chứa mã độc sau khi được chuyên gia bảo mật của tổ chức Phóng viên không biên giới và Ân xá Quốc tế thông báo đường link sẽ kết nối đến phần mềm gián điệp Predator.

 Vinh danh 
Khoa là thành viên của Hội nhà báo Đức và đã nhận giải Truyền thông của Hội Nhà báo Châu Âu vào năm 2022.

 Ghi chú 

 Tham khảo 

Thể loại:Nhà báo Việt ở nước ngoài
Thể loại:Người Đức gốc Việt
Thể loại:Nhân vật bất đồng chính kiến Việt Nam
Thể loại:Người Thanh Hóa