Bác đang cùng chúng cháu hành quân

"Bác đang cùng chúng cháu hành quân" là một bài hành khúc cách mạng Việt Nam nổi tiếng, do nhạc sĩ Huy Thục sáng tác vào năm 1969. Bài hát ca ngợi tinh thần chiến đấu của quân và dân Việt Nam, khẳng định hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đồng hành cùng bộ đội trên đường hành quân. Đây là một trong những ca khúc tiêu biểu của dòng nhạc cách mạng Việt Nam và đã được lựa chọn vào hệ thống 10 bài hát quy định của Quân đội nhân dân Việt Nam .
Hoàn cảnh sáng tác
Ca khúc ra đời trong bối cảnh đặc biệt, khi đất nước vừa chịu tổn thất lớn sau sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh qua đời khiến nhân dân toàn quốc thương tiếc. Lúc đó, nhạc sỹ Huy Thục cùng đoàn nhạc sỹ đã có cơ hội vào viếng di hài của Bác. Sau đó, trên đường vào chiến trường Đường 9 - Quảng Trị, ông đã chứng kiến các chiến sĩ lấy đau thương, mất mát ấy làm động lực để chống lại quân thù. Trong thời gian điều trị tại bệnh viện dã chiến vì căn bệnh dạ dày, nhạc sỹ Huy Thục đã sáng tác bài hát này để bày tỏ niềm thương tiếc vô hạn và biến nỗi đau thành sức mạnh tinh thần cổ vũ bộ đội trên chiến trường. Bài hát được hoàn thành cuối năm 1969 và lần đầu tiên được phát sóng chính thức vào năm 1970 trên Đài Tiếng nói Việt Nam.
Nội dung và nghệ thuật
Bài hát được nhạc sĩ Huy Thục xây dựng trên ý tưởng: mỗi chiến sĩ hành quân luôn hình dung có Bác cùng đi trong hàng ngũ, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần vô tận. Để mô phỏng bước chân bộ đội, tác giả lựa chọn thể hành khúc với nhịp 2/4 chắc khỏe, kết hợp tiết tấu dứt khoát (móc đơn chấm giật, móc kép) tạo cảm giác vững vàng, mạnh mẽ và tràn đầy niềm tin.

Hình ảnh Bác Hồ xuyên suốt cả ba lời ca, vừa là trung tâm cảm xúc nghệ thuật, vừa là trung tâm tình cảm của người lính. Việc tái hiện những kỷ niệm "Bác cùng đàn con đi chiến dịch" hay hình ảnh Điện Biên Phủ giúp bài hát gắn bó chặt chẽ với truyền thống "Bộ đội Cụ Hồ". Qua đó, tác phẩm không chỉ là một hành khúc hùng tráng mà còn khẳng định Bác Hồ là linh hồn, là lý tưởng để quân đội và nhân dân Việt Nam chiến đấu vì độc lập, tự do và tình yêu Tổ quốc.

Đón nhận
Ngay từ khi ra đời, "Bác đang cùng chúng cháu hành quân" đã nhanh chóng được phổ biến rộng rãi trong quân đội và trong quần chúng nhân dân. Với nhịp hành khúc khỏe khoắn, ca từ giản dị, giàu tình cảm, bài hát đã trở thành một trong những ca khúc được chiến sĩ yêu thích nhất trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Hình ảnh Bác Hồ xuất hiện trong từng lời ca đã khiến người nghe cảm nhận như có Bác luôn đồng hành, tiếp thêm niềm tin và sức mạnh để vượt qua gian khổ.

"Bác đang cùng chúng cháu hành quân" không chỉ là một hành khúc gắn bó với thế hệ chiến sĩ trong kháng chiến chống Mỹ, mà còn trở thành một phần di sản âm nhạc cách mạng Việt Nam. Bài hát được đưa vào danh mục 10 ca khúc chính thức của Quân đội nhân dân Việt Nam, thường xuyên vang lên trong các buổi lễ kỷ niệm, duyệt binh, mít tinh và hội diễn nghệ thuật quần chúng.

Hiện tại, bản gốc của bài hát đang được lưu trữ tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III.
Tham khảo

Thể loại:Nhạc nghi lễ Việt Nam
Thể loại:Bài hát tiếng Việt
Thể loại:Bài hát nhạc đỏ
Thể loại:Bài ca châu Á
Thể loại:Hành khúc quân đội
Thể loại:Bài hát Việt Nam