Lá vảy

Trong hình thái học thực vật, lá vảy (tiếng Anhː cataphyll, cataphyllum hoặc cataphyll leaf) là một loại lá nhỏ, tiêu giảm. Nhiều loại cây có cả "lá thật" (euphylls), thực hiện hầu hết quá trình quang hợp và lá vảy được biến đổi để thực hiện các chức năng khác.

Lá vảy bao gồm lá bắc, lá bắc con và vảy chồi, cũng như bất kỳ lá nhỏ nào giống vảy. Chức năng của lá vảy có thể tồn tại trong thời gian ngắn và chúng thường bị rụng sau khi hoàn thành vai trò.

 Từ nguyên 
Từ cataphyll xuất phát từ tiếng  ("kata"), có nghĩa là "xuống", và  ("phyllon"), có nghĩa là "lá".

 Mô tả 
Trong một số trường hợp, lá vảy chỉ thực hiện chức năng tạm thời sau đó chúng chết và thường rụng. Những cây rụng lá sớm như vậy được gọi là caducous (trong tiếng Anh). Các lá đài của loài Papaver rụng ngay khi cánh hoa nở và là ví dụ điển hình về lá vảy sớm rụng.

Lá vảy có thể có nhiều hình dạng khác nhau, chẳng hạn như gai, giả thân hành và vảy chồi có thể tồn tại nhưng có thể không thực hiện chức năng chính của chúng cho đến khi chết, bất kể chúng có bị rụng hay không. Ví dụ về các loại lá vảy có dạng sống khác nhau bao gồm thân hành, thân rễ, lá mầm và lá bắc. Một số trong số này xuất hiện dưới nhiều hình thức và bối cảnh khác nhau. Ví dụ, vảy chồi xuất hiện trên cả chồi lá và chồi hoa như ở loài Mai vàng (Ochna integerrima).

Các khối lá chết bảo vệ bao quanh thân của một số loài cau dừa hoặc lô hội nhưng chúng thường không được coi là lá vảy vì chức năng chính của chúng khi còn sống là quang hợp.

 Lá vảy là lá mầm 

Lá mầm được chấp nhận rộng rãi là một loại lá vảy, mặc dù nhiều loại lá mầm hoạt động như mô sống và vẫn sống cho đến khi ít nhất là kết thúc chức năng của chúng, khi đó chúng sẽ héo và thường rụng. Chúng bắt đầu từ mô dự trữ của hạt. Nhiều loại cây tích lũy chất dinh dưỡng để dự trữ cho hạt, sau đó bắt đầu giải phóng các chất này khi cây nảy mầm. Một số loại như lá mầm của nhiều cây họ đậu, cây lá kim và bầu bí có nhiều diệp lục và thực hiện quang hợp đầu tiên cho cây non.

 Lá vảy ở giả thân hành 
Giả thân hành là phần thân biến dạng được bao phủ bởi các lá vảy khô. Một số loài thực vật có giả thân hành như chi Lapeirousia, chi Crocosmia tạo ra các lá vảy chỉ đóng vai trò vỏ bảo vệ cho thân củ. Tuy nhiên, không giống như vảy củ, lớp vỏ củ không có chức năng dự trữ đáng kể; nhiệm vụ đó được giao cho nhu mô vỏ củ.

 Xem thêm 
 Hình dạng lá
 Kích thước lá

 Tham khảo 

Thể loại:Hình thái học thực vật