S (lớp tàu ngầm Anh) (1931)

Lớp tàu ngầm S (1931) của Hải quân Hoàng gia Anh nguyên được thiết kế và chế tạo trong giai đoạn hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm vào đầu thập niên 1930 nhằm đáp ứng nhu cầu về một kiểu tàu ngầm nhỏ để tuần tra tại vùng biển bị giới hạn như Bắc Hải và Địa Trung Hải, thay thế cho . Lớp S tiếp tục chiếm một phần quan trong trong chương trình chế tạo tàu chiến của Hải quân Hoàng gia trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, và là lớp tàu ngầm có số lượng nhiều nhất của Hải quân Hoàng gia, với tổng cộng 62 chiếc thuộc ba nhóm được chế tạo trong suốt 15 năm, bao gồm 50 chiếc thuộc lớp S "cải tiến" được hạ thủy từ năm 1940 đến năm 1945. 

Vào lúc Thế Chiến II nổ ra, lớp S cùng với các  và  của Anh,  của Hà Lan và  của Đức Quốc xã nằm trong số những tàu ngầm tiên tiến nhất được đưa ra hoạt động vào lúc đó.

 Nhóm I 

Nhóm I của lớp tàu ngầm S bao gồm bốn chiếc. Chúng nhỏ và chậm hơn so với các nhóm tiếp theo, được vũ trang ít hơn, nhưng có thể vận hành bởi một thủy thủ đoàn ít người hơn. Hai chiếc  và  được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1929; và thêm hai chiếc  và  được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1930. Cả bốn chiếc đều được chế tạo tại Xưởng tàu Chatham từ năm 1930 đến năm 1932. Trong chiến tranh chúng đã hoạt động tại vùng biển nhà, đặc biệt là tại eo biển Manche, và dọc theo bờ biển bán đảo Scandinavia. Nhóm I có tỉ lệ tổn thất cao trong chiến tranh, khi chỉ còn lại duy nhất chiếc Sturgeon sống sót.

 Tên (số hiệu) Xưởng đóng tàu Đặt lườn Hạ thủy Nhập biên chế Số phậnXưởng tàu Chatham1 tháng 12, 193010 tháng 11, 193128 tháng 11, 1932Đắm do trúng thủy lôi, 7 tháng 11, 19403 tháng 1, 19318 tháng 1, 193227 tháng 2, 1933Bán để tháo dỡ, tháng 1, 194614 tháng 9, 193115 tháng 11, 19322 tháng 10, 1933Bị tàu quét mìn Đức đánh chìm, 7 tháng 1, 194029 tháng 9, 193114 tháng 3, 193327 tháng 10, 1933Bị tàu quét mìn Đức đánh chìm, 9 tháng 1, 1940

 Nhóm II 

Nhóm II của lớp tàu ngầm S bao gồm tám chiếc. Chúng lớn hơn tàu ngầm nhóm I và yêu cầu một thủy thủ đoàn đông hơn, nhưng vẫn trang bị vũ khí tương tự. Nhóm II có trữ lượng nhiên liệu được tăng thêm đến , giúp chúng nâng cao tầm hoạt động lên  ở tốc độ đường trường .

Hai chiếc  và  được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1931; hai chiếc  và  được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1932; chiếc được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1933; hai chiếc  và  được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1934; và chiếc được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1935.

Công việc chế tạo được phân chia giữa Xưởng tàu Chatham và các hãng đóng tàu Scotts tại Greenock và Cammell Laird & Co Limited tại Birkenhead, tất cả đều được đóng từ năm 1934 đến năm 1937. Trong chiến tranh, giống như nhóm I, chúng hầu như chỉ hoạt động tại vùng biển nhà, xa nhất cho đến vịnh Biscay và dọc theo bờ biển bán đảo Scandinavia. Duy nhất một chiếc HMS Sunfish được chuyển cho Hải quân Liên Xô và được đổi tên thành V-1; tuy nhiên nó lại bị đánh chìm do hỏa lực bắn nhầm từ máy bay Anh lúc đang trên đường từ Dundee đến Murmansk. 

Tỉ lệ tổn thất trong chiến tranh của nhóm II vẫn duy trì ở mức cao, khi chỉ có hai chiếc HMS Sealion và HMS Seawolf sống sót qua Thế Chiến II.

 Tên (số hiệu) Xưởng đóng tàu Đặt lườn Hạ thủy Nhập biên chế Số phậnCammell Laird, Birkenhead16 tháng 5, 193316 tháng 3, 193421 tháng 12, 1934Bị đánh chìm như mục tiêu, 13 tháng 3, 1946Xưởng tàu Chatham12 tháng 6, 193331 tháng 5, 193431 tháng 12, 1934Hư hại nặng do không kích, tự đánh đắm ngoài khơi Na Uy, 6 tháng 7, 194018 tháng 9, 193325 tháng 10, 193414 tháng 6, 1935Mất tích sau ngày 29 tháng 1, 1941Cammell Laird, Birkenhead15 tháng 6, 193330 tháng 4, 19348 tháng 3, 1935Có thể mất do trúng thủy lôi, 9 tháng 7, 1940Scotts, Greenock25 tháng 5, 193428 tháng 11, 193512 tháng 3, 1936Bán để tháo dỡ, tháng 11, 1945Cammell Laird, Birkenhead23 tháng 5, 193521 tháng 4, 193611 tháng 12, 1936Bị tàu ngầm Đức U-34 đánh chìm, 1 tháng 8, 1940Xưởng tàu Chatham22 tháng 7, 193530 tháng 9, 19362 tháng 7, 1937Chuyển cho Liên Xô như là chiếc V 1, 1944; bị đánh chìm, 27 tháng 7, 194414 tháng 7, 193622 tháng 9, 19376 tháng 4, 1938Bị đánh chìm, có thể bởi tàu chống ngầm Đức hoặc trúng thủy lôi 18 tháng 4, 1940

 Nhóm III 

Nhóm III là nhóm có số lượng lớn nhất trong số tàu ngầm lớp S bao gồm 50 chiếc. Nhóm này có trọng lượng lớn nhất đồng thời được vũ tranh mạnh nhất, nhưng cũng yêu cầu nhân sự thủy thủ đoàn nhiều hơn. Chúng nhanh hơn một knot khi đi trên mặt nước, nhưng chậm hơn hai knot khi lặn so với nhóm trước. Phần lớn các con tàu được đóng tại các xưởng tàu của hãng Scotts ở Greenock hay Cammell Laird & Co Ltd. ở Birkenhead, nhưng một số cũng được đóng bởi Xưởng tàu Chatham hay Vickers Armstrongs Ltd ở Barrow-in-Furness. Việc chế tạo nhóm này kéo dài suốt chiến tranh, đặc biệt là từ năm 1941 đến năm 1945. Với trữ lượng nhiên liệu được nâng lên đến 98 tấn, chúng có thể hoạt động xa hơn tại Địa Trung Hải và khu vực Thái Bình Dương.

Nhóm III chia thành hai phân lớp khác biệt. Phân lớp thứ nhất có trọng lượng choán nước 842 tấn, bao gồm những chiếc được đặt hàng trong các Chương trình Khẩn cấp Chiến tranh 1939, Chương trình 1940 và 1941 (ngoại trừ Sea Devil và Scotsman), cùng với Sturdy và Stygian thuộc Chương trình 1942; ngoài sáu ống phóng ngư lôi phía mũi chúng còn trang bị thêm một ống phía đuôi bên ngoài. Phân lớp thứ hai có trọng lượng choán nước 814 tấn, bao gồm Sea Devil và Scotsman cùng những chiếc được đặt hàng trong các Chương trình 1942 và 1943 (ngoại trừ Sturdy và Stygian); chúng không có ống phóng ngư lôi phía đuôi bên ngoài, nhưng có lườn áp lực được hàn dày hơn cho phép con tàu lặn sâu đến  thay vì chỉ đến .

 Năm chiếc , , ,  và  được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Khẩn cấp Chiến tranh 1939. 
 Hai mươi chiếc tiếp theo được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1940; chúng khác biệt khi bổ sung thêm một ống phóng ngư lôi phía đuôi đặt bên ngoài, một pháo phòng không Oerlikon 20 mm cùng một bộ radar cảnh báo sớm trên không. Chỉ có 13 chiếc được chế tạo: , , , , , , , , , , ,  và ; bảy chiếc còn lại với số hiệu từ P81 đến P87 do Vickers-Armstrongs chế tạo bị hủy bỏ.
 Mười lăm chiếc sau đó được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1941: , , , , , , , , , , , , ,  và .
 Mười ba chiếc được tiếp tục đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1942: , , , , , , , , , , , , .
 Cuối cùng tám chiếc được đặt hàng trong khuôn khổ Chương trình Chế tạo 1943, nhưng chỉ có bốn chiếc được hoàn tất do chiến tranh đã chấm dứt: , , , .

Tỉ lệ tổn thất của nhóm này vẫn còn cao, khi đến chín chiếc: P222, Saracen, Sahib, Sickle, Simoom, Splendid, Stonehenge, Stratagem và Syrtis bị mất trong cuộc xung đột, cộng với Shakespeare và Strongbow bị hư hại nặng đến mức phải loại bỏ và tháo dỡ. Những chiếc sống sót đã tiếp tục phục vụ sau chiến tranh. Sportsman, sau khi được chuyển cho Hải quân Pháp, đã bị mất tại Toulon năm 1952; Sidon bị đắm năm 1955 sau khi một ngư lôi gặp sự cố kỹ thuật. 

 Tên (số hiệu) Xưởng đóng tàu Đặt lườn Hạ thủy Nhập biên chế Số phậnCammell Laird, Birkenhead5 tháng 6, 194018 tháng 11, 194114 tháng 3, 1942Bán để tháo dỡ, 7 tháng 1, 1946; Đắm trong khi được kéo đi, 8 tháng 1, 1946 5 tháng 7, 194019 tháng 1, 194213 tháng 5, 1942Bị tàu chiến Ý đánh chìm phía Bắc Sicilia, 24 tháng 4, 194316 tháng 7, 194016 tháng 2, 194227 tháng 6, 1942Bị tàu chiến Ý đánh chìm phía Đông đảo Corse, 14 tháng 8, 1943Scotts Shipbuilding and Engineering Company, Greenock8 tháng 6, 194028 tháng 9, 19428 tháng 2, 1943Chuyển cho Pháp như là chiếc Saphir, 1952; tháo dỡ 196225 tháng 7, 19406 tháng 1, 194315 tháng 4, 1943Bán để tháo dỡ, tháng 9, 1949Cammell Laird, Birkenhead31 tháng 12, 194011 tháng 6, 194224 tháng 9, 1942Bán để tháo dỡ, tháng 8, 194831 tháng 12, 194029 tháng 4, 194216 tháng 8, 1942Bán để tháo dỡ, 1948Scotts, Greenock14 tháng 4, 194125 tháng 2, 19437 tháng 7, 1943Bán để tháo dỡ, tháng 10, 1949Vickers Armstrong, Barrow-in-Furness16 tháng 8, 194025 tháng 10, 194127 tháng 6, 1942Bán để tháo dỡ, 20 tháng 12, 196213 tháng 11, 19408 tháng 12, 194110 tháng 7, 1942Bán để tháo dỡ, 14 tháng 7, 194610 tháng 8, 194020 tháng 9, 19414 tháng 5, 1942Có thể bị đánh chìm ngoài khơi Capri, 12 tháng 12, 1942Cammell Laird, Birkenhead6 tháng 5, 194129 tháng 7, 19423 tháng 11, 1942Bán để tháo dỡ, 19488 tháng 5, 194127 tháng 8, 19421 tháng 12, 1942Có thể đắm do trúng thủy lôi trong biển Aegean, tháng 6, 194414 tháng 7, 194112 tháng 10, 194230 tháng 12, 1942Có thể đắm do trúng thủy lôi ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ, 4 tháng 11, 1943Scotts, Greenock24 tháng 4, 194126 tháng 3, 194320 tháng 9, 1943Bán để tháo dỡ, 196519 tháng 9, 19415 tháng 6, 19436 tháng 10, 1943Bán để tháo dỡ, 1963Xưởng tàu Chatham7 tháng 3, 194119 tháng 1, 19428 tháng 8, 1942Bị tàu khu trục Đức Hermes đánh chìm ngoài khơi Naples, 21 tháng 4, 19431 tháng 7, 194117 tháng 4, 194221 tháng 12, 1942 Chuyển cho Hải quân Pháp, 8 tháng 7, 1952; đắm ngoài khơi Toulon, 24 tháng 9, 1952HMS P81 - HMS P87Vickers Armstrong, Barrow-in-FurnessBị hủy bỏCammell Laird, Birkenhead18 tháng 6, 19429 tháng 4, 194329 tháng 6, 1943Bán để tháo dỡ, 19504 tháng 4, 194223 tháng 3, 194315 tháng 6, 1943Có thể đắm do trúng thủy lôi trong Ấn Độ Dương, tháng 3, 194423 tháng 6, 194218 tháng 5, 19439 tháng 7, 1943Bán để tháo dỡ, 194915 tháng 4, 194221 tháng 6, 19439 tháng 10, 1943Bị tàu săn ngầm Nhật Bản đánh chìm trong eo biển Malacca, 22 tháng 11, 1944Scotts, Greenock17 tháng 4, 194230 tháng 8, 194323 tháng 12, 1943Bán để tháo dỡ, 194610 tháng 10, 194228 tháng 12, 194328 tháng 4, 1944Bán để tháo dỡ, 195021 tháng 2, 194314 tháng 4, 194411 tháng 8, 1944Bán để tháo dỡ, 1960Cammell Laird, Birkenhead10 tháng 9, 194111 tháng 11, 194220 tháng 2, 1943Bị đánh chìm như mục tiêu, 19461 tháng 2, 194110 tháng 12, 194218 tháng 3, 1943Bán để tháo dỡ, 194914 tháng 10, 19414 tháng 2, 194323 tháng 4, 1943Mất tích ngoài khơi Na Uy, tháng 3, 1944Xưởng tàu Chatham17 tháng 4, 194222 tháng 4, 194322 tháng 4, 1944Bán để tháo dỡ, 1950Scotts, Greenock15 tháng 4, 194318 tháng 8, 19449 tháng 12, 1944Bán để tháo dỡ, 19645 tháng 5, 194330 tháng 1, 194512 tháng 5, 1945Bán để tháo dỡ, 1966Cammell Laird, Birkenhead27 tháng 10, 194220 tháng 7, 194325 tháng 10, 1943Bán để tháo dỡ, 19502 tháng 11, 194214 tháng 9, 194313 tháng 12, 1943Chuyển cho Hải quân Pháp như là chiếc Sultane, 1952; tháo dỡ 196122 tháng 12, 194230 tháng 9, 194329 tháng 12, 1943Bán để tháo dỡ, 19576 tháng 1, 194330 tháng 11, 194329 tháng 2, 1944Bán để tháo dỡ, 19491 tháng 2, 194327 tháng 1, 194416 tháng 4, 1944Bán để tháo dỡ, 195915 tháng 2, 194324 tháng 2, 194420 tháng 5, 1944Bán để tháo dỡ, 19501 tháng 4, 194324 tháng 3, 194419 tháng 6, 1944Bán để tháo dỡ, 196516 tháng 4, 194324 tháng 4, 194414 tháng 7, 1944Bán để tháo dỡ, 1961Scotts, Greenock1 tháng 9, 194323 tháng 4, 19456 tháng 9, 1945Bán để tháo dỡ, 196015 tháng 11, 194327 tháng 7, 194528 tháng 12, 1945Bán để tháo dỡ, 1962Cammell Laird, Birkenhead7 tháng 7, 19434 tháng 9, 194423 tháng 11, 1944Đắm do tai nạn nổ ngư lôi, 16 tháng 6, 1955; trục vớt và đánh chìm như mục tiêu, 195730 tháng 6, 19436 tháng 7, 19448 tháng 10, 1944Bán để tháo dỡ, 19587 tháng 5, 19438 tháng 6, 19447 tháng 9, 1944Bán để tháo dỡ, 196118 tháng 8, 19432 tháng 10, 194421 tháng 12, 1944Chuyển cho Bồ Đào Nha như là chiếc NRP Neptuno, 1948; tháo dỡ, 19678 tháng 5, 194414 tháng 5, 19452 tháng 8, 1945Chuyển cho Israel như là chiếc INS Tanin, 1958; loại bỏ 19725 tháng 4, 194414 tháng 3, 194514 tháng 6, 1945Chuyển cho Bồ Đào Nha như là chiếc NRP Náutilo, 1948; loại bỏ 196914 tháng 12, 194318 tháng 12, 194416 tháng 3, 1945Bán để tháo dỡ, 19621 tháng 10, 194317 tháng 11, 194418 tháng 2, 1945Chuyển cho Bồ Đào Nha như là chiếc NRP Narval, 1948; tháo dỡ, 196910 tháng 1, 194415 tháng 2, 194513 tháng 5, 1945Chuyển cho Israel như là chiếc INS Rahav, 1958; tháo dỡ làm nguồn phụ tùng, 1968Sea Robin (P267)Sprightly (P268)Surface (P269)Surge (P271) Bị hủy bỏ

 Phục vụ cùng hải quân nước ngoài 
Nhiều tàu ngầm lớp S đã được bán hoặc chuyển giao cho hải quân các nước khác.

Nhóm I:
 Vào năm 1943, HMS Sturgeon được chuyển giao cho Hải quân Hoàng gia Hà Lan như là chiếc Zeehond; con tàu được hoàn trả năm 1945

Nhóm II:
 Vào năm 1944, HMS Sunfish được chuyển giao cho Hải quân Liên Xô và đổi tên thành V-1; tuy nhiên nó bị đắm do hỏa lực bắn nhầm lúc trên đường đi sang Murmansk

Nhóm III:
 Vào năm 1948, ba tàu ngầm được chuyển cho Hải quân Bồ Đào Nha:
 HMS Spearhead trở thành chiếc Neptuno
 HMS Saga trở thành chiếc Nautilo
 HMS Spur trở thành chiếc Narval
 Vào năm 1952, bốn tàu ngầm được chuyển cho Hải quân Pháp và trở thành lớp Saphir:
 HMS Satyr trở thành chiếc Saphir
 HMS Spiteful trở thành chiếc Sirene
 HMS Sportsman trở thành chiếc Sibylle nhưng bị mất trong một tai nạn khi lặn vào tháng 9, 1952
 HMS Statesman trở thành chiếc Sultane
 Vào năm 1959, hai tàu ngầm được bán cho Hải quân Israel:
 HMS Springer trở thành chiếc INS Tanin và đã tham gia cuộc Chiến tranh Sáu Ngày 
 HMS Sanguine trở thành chiếc INS Rahav

 Tham khảo 
 Chú thích 

 Thư mục 




 Liên kết ngoài 

Thể loại:Lớp tàu ngầm
Thể loại:Lớp tàu ngầm S Anh (1931)
Thể loại:Tàu ngầm của Hải quân Hoàng gia Anh
Thể loại:Tàu ngầm trong Thế Chiến II