Bà già Noel

Bà già Noel (tiếng Anh: Mrs. Claus) là vợ của ông già Noel trong truyền thuyết. Theo phong tục Giáng sinh phương Tây, bà già Noel cũng làm việc phát quà tặng giống như chồng mình.

Trong tiếng Anh, nhân vật này có nhiều tên gọi khác nhau, như Mrs. Santa Claus, Mrs. Santa, Mother Christmas và Mrs Christmas.

 Nguồn gốc 
 Thế kỷ 19 
Năm 1849, vợ của ông già Noel lần đầu được nhắc tới trong truyện ngắn "A Christmas Legend" của James Rees, một nhà truyền đạo Thiên chúa đến từ Philadelphia.James Rees, Mysteries of City Life, J. W. Moore, 1849, p. 1. Truyện kể về một cặp vợ chồng già vác những túi đồ nặng trên lưng trong đêm Giáng sinh, nhìn thấy họ mệt mỏi, một người dân đã cho hai ông bà ngủ nhờ. Sáng hôm sau, đám trẻ trong nhà thấy đầy những gói quà cho chúng, còn hai người sau đó hé lộ thân phận không phải là "ông già Noel và vợ", mà thực ra là người con gái lớn của gia đình đã mất tích từ lâu và chồng cô.

Bà già Noel được nhắc tên trong tạp chí văn học Yale Literary Magazine năm 1851, khi đó tác giả có bút danh A. B. nói tới cặp đôi trong một bữa tiệc Giáng sinh:

 [I]n bounded that jolly, fat and funny old elf, Santa Claus. His array was indescribably fantastic. He seemed to have done his best, and we should think, had Mrs. Santa Claus to help him."Holiday Week", The Yale Literary Magazine, vol. 17, December 1851, p. 82.
 Ông già Noel vui vẻ, to béo và hài hước đang ở đây. Đội hình của ông thật kỳ diệu khó tả. Ông có lẽ đã cố gắng hết sức và chúng ta cũng có thể đoán rằng ông đã nhờ bà già Noel giúp đỡ.

Năm 1854, kịch bản buổi hoà nhạc Giáng sinh tại viện tâm thần State Lunatic Asylum, Utica, New York đề cập tới Mrs. Santa Claus ôm một đứa bé và nhảy theo nhạc."Santa Claus", The Opal, vol. 4, no. 1, 1854, p. 27.

Những chi tiết được cho là thuộc về nhân vật này cũng được tìm thấy trong tiểu luận của tờ Harper's Magazine năm 1862 và trong truyện tranh The Metropolites (1864) của Robert St. Clar. Bà xuất hiện trong giấc mơ của một cô gái, đi "một đôi bốt Hessian, mặc rất nhiều quần, váy chùm đỏ, đội một chiếc mũ lớn và cũ kỹ", bà đưa cô tới một nơi có đầy quần áo đẹp.

Một phụ nữ có thể là bà già Noel đã xuất hiện trong cuốn sách thiếu nhi Lill in Santa Claus Land and Other Stories của Ellis Towne, Sophie May và Ella Farman, xuất bản tại Boston năm 1878. Trong truyện, cô bé Lill đã tưởng tượng ra chuyến đi tới phòng làm việc của ông già Noel:
 "Có một bà lão ở chiếc bàn vàng, ngồi viết một cuốn sách lớn, còn ông già Noel thì đang nhìn qua một cái kính viễn vọng, và cứ chốc chốc lại ghé tai vào ống nói để nghe ngóng.
 Ông nói với bà, 'Hãy cho Sarah Buttermilk một điểm cộng. Tôi thấy cô bé đang cố gắng kiềm chế tính tình nóng nảy của mình.'
 'Hai điểm trừ cho Isaac Clappertongue, cậu sẽ làm cho mẹ cậu phát điên lên mất'
Sau đó Effie, chị gái Lill ngồi suy nghĩ:
 Effie ngồi xuống ghế nghĩ ngợi. Cô thầm ước Lill biết được cô bé đã có bao nhiêu điểm, người phụ đó có phải là bà già Noel không, và bà đã thu thập được rất nhiều thông tin chính xác về mọi thứ."

nhỏ|250x250px|Tranh minh hoạ cho Goody Santa Claus on a Sleigh-Ride, 1889
Vợ của ông già Noel xuất hiện nhiều nhất trong bài thơ "Goody Santa Claus on a Sleigh Ride" (1889) của nhà thơ Katharine Lee Bates.Penne L. Restad, Christmas in America: A History, Oxford University Press, 1996, p. 148. . Although Restad gives the publication year as 1899, most sources say the poem was published in 1889. "Goody" là viết tắt cho "người vợ tốt"."Goodwife" and "Goody", The American Heritage Dictionary of the English Language, 4th ed.

 Hiện đại 
Năm 2018, hình ảnh bà già Noel được yêu cầu xuất hiện nhiều hơn với tư cách là một nhân vật riêng, tách biệt ông già Noel.

Năm 2023, ca sĩ, diễn viên Sheryl Lee Ralph trở thành người nổi tiếng đầu tiên, cũng là người phụ nữ da màu đầu tiên đóng vai Bà già Noel trong Buổi diễu hành Lễ Tạ Ơn thường niên của chuỗi cửa hàng bán lẻ Macy's.

Xem thêm
 Ông già Noel
 Xmas

Tham khảo

Đọc thêm
 Lill's Travels in Santa Claus Land, 1878, tại Project Gutenberg
 Goody Santa Claus on a Sleigh-Ride, 1889, tác giả Katherine Lee Bates, phiên bản gốc.

Liên kết ngoài
 The Origin of American Christmas Myth and Customs

Thể loại:Ông già Noel
Thể loại:Văn hóa dân gian Kitô giáo
Thể loại:Văn học năm 1849
Thể loại:Giới thiệu năm 1849