-up

-up  là một hậu tố thường xuất hiện trong tên của các địa danh ở tây nam Tây Úc. 

Hậu tố này bắt nguồn từ một phương ngữ của tiếng Noongar, một ngôn ngữ bản địa Úc, có nghĩa là "nơi của". Hậu tố "-in" hay "-ing" có ý nghĩa tương tự như vậy trong một phương ngữ khác của tiếng Noongar. Các địa danh thường được đặt tên theo các đặc trưng riêng, từ đó tạo nên một "bản đồ trong tâm trí" cho phép thổ dân Úc xác định nơi có thể tìm thấy nước, thức ăn và các nguyên liệu thô khác. Những địa điểm này thường nằm gần nguồn nước ngọt, dẫn đến quan niệm sai lầm phổ biến rằng "up" và "in" có nghĩa là "gần nguồn nước".

Nghĩa và cách phát âm của nhiều tên trong số này đã bị mất đi theo thời gian.

Một số lượng các địa danh có hậu tố này từng có một giai đoạn có tên chứa hậu tố "-upp". Đây là kết quả của việc Cục Khảo sát và Đất đai Tây Úc áp dụng một hệ thống cách viết tên tiếng Úc bản địa do Hội Địa lý Hoàng gia phát minh. Nói một cách đơn giản, hệ thống này quy định cách phát âm của phụ âm như trong tiếng Anh và nguyên âm như trong tiếng Ý. Theo hệ thống này, "up" sẽ được phát âm là  , trong khi nó được chủ định phát âm là  . Quy ước chính tả này đã bị hủy bỏ đối với tên của các thị trấn ở tây nam Tây Úc vào năm 1915 vì cách phát âm "u" của người Úc hầu như luôn ngắn.

Danh sách địa danh
Sau đây là danh sách các địa danh ở Tây Úc có tên kết thúc bằng hậu tố "-up".
TênVị tríÝ nghĩa của tên (nếu biết)Amelup Badgebup  "nơi của rừng bấc"Bailup  Không rõ.Balgarup  "nơi của những cây black boy" (Xanthorrhoea preissii).Balingup  Bắt nguồn từ tên của một chiến binh thổ dân, Balingan.Banjup  Đặt theo tên Hồ Banjupp.Barragup  Không rõ.Beenup  Cách ghi sai theo tên của Suối Beenyup gần đó. Hiện nay có tên là Byford.Binningup  Bắt nguồn từ dân cư bản địa.Boranup   Boyanup  "nơi có thạch anh"Boyup Brook  "nơi của khói"Burekup  Tên bản địa của một loài hoa dại mọc nhiều ở địa phương.Carbunup River  Có nhiều ý nghĩa như "nơi của một dòng suối tốt bụng", "nơi của loài chim cốc", và "nơi của những bụi cây gỗ thối.Cardup   "nơi của loài nhông ngựa đua" (Varanus gouldii).Chinocup  một từ trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.Condingup  một từ trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.Coodanup  Không rõ.Cookernup  "nơi của loài Porphyrio".Coolbellup  Tên trong ngôn ngữ thổ dân của một hồ trong khu vực.Cooloongup  "nơi của trẻ em".Coolup  "nơi của gà lôi rừng".Coomalbidgup  "Thú có túi ôpôt cào lên cây & ở kia có nước".Cowaramup  được cho là bắt nguồn từ cowara, tên trong ngôn ngữ thổ dân của loài Glossopsitta porphyrocephala.Culeenup (Cooleenup)   Cundinup    Dalyellup vẫn, nước sủi bọtDalyup  Có thể là từ trong tiếng Noongar để chỉ vẹt hoàng đế hoặc Hookbill.Dandalup  Không rõ.Dardanup  Được cho là một biến thể của từ "Dudingup" trong ngôn ngữ thổ dân, ý nghĩa không rõ.Dinninup  một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.Dwellingup  "nơi gần nguồn nước".Gelorup   Gidgegannup  "nơi làm ra ngọn giáo". "Gidgie" có nghĩa là ngọn giáo, mác.Gnowangerup  "nơi gà mallee làm tổ" (Leipoa ocellata).Gwelup  "hồ nước thay đổi vị trí", bắt nguồn từ "Gwelgannow" có nghĩa là "thay đổi vị trí" hay "bước sang một bên".Gwindinup  Có thể là cách ghi tên suối Gynudup gần đó của cư dân bản địa.Jacup   Jandabup  "nơi của đại bàng nhỏ".">Jerdacuttup  Đặt tên theo Sông Jerdacuttup.Jerramungup  "nơi của những cây yate đứng thẳng" (Eucalyptus cornuta).Jingalup  Viết rút gọn theo tên của giếng Kodjingalup ở gần đó.Joondalup  "nơi của sắc trắng hoặc lấp lánh".Joweelingup  Karnup  Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.Karrakup  Bắt nguồn từ "Karrak", từ ngữ trong tiếng Nyoongar có nghĩa là vẹt mào đen đuôi đỏ phổ biến trong vùng.Karrinyup  Nguyên gốc là Careniup, không rõ nghĩa.Kebaringup  Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.Kendenup  Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.Kirup  "the place of summer flies".Kojonup  "nơi của rìu đá".Kudardup  Đặt tên theo Coodardup Mill.Kulikup  Không rõ.Kundip  Không rõ.Kuringup  "nơi của loài Acacia microbotrya".Kwobrup  "nơi tốt".Mandogalup  Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân không rõ nghĩa.Manjimup  Một tên trong ngôn ngữ thổ dân được cho là có nguồn gốc từ "Manjin", một loài cây có rễ ăn được.Marbelup  Không rõ.Marrinup   Mariginiup  Mayanup  Không có ý nghĩa hoặc nguồn gốc của tên gọi được đưa ra.Metricup Monjebup Moodiarrup  Không rõ.Morangup  Mullalyup  "nơi các thanh niên xỏ khuyên mũi".Mumballup  Mungalup  Không rõ.Munglinup  Từ ngữ trong ngôn ngữ thổ dân.Muradup  Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân.Myalup  Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân có nguồn gốc từ một đầm lầy gần đó.Nambeelup  Nannup  "nơi dừng" hoặc "nơi của những chú vẹt".Narrikup  "nơi của sự trù phú"Needilup  Không rõ.Neerabup  Có thể là "nơi đầm lầy" hoặc "lưu vực hoặc hồ nhỏ".Noggerup  Không rõ.Nornalup  "nơi của rắn đen" (Norn, tên của một loài thuộc chi Pseudechis).Nowergup  "nơi của nước có vị ngọt".Ongerup  "nơi của chuột túi đực".Palgarup  Peringillup  Không rõ.Pingrup  Có thể là "nơi cỏ mọc đầy".Pootenup  "nơi của những cây mallee lai bản địa".Porongurup  Qualeup  Một tên gọi trong ngôn ngữ thổ dân của một hồ nước gần đó.Quedjinup  Quigup  Không rõ.Quindalup  "nơi của loài Isoodon obesulus".Takalarup  Tambellup  có thể là "nơi của sấm".Wadjemup  Tên trong tiếng Noongar của Đảo Rottnest, có nghĩa là "nơi xuyên qua nước".Wagerup  "nơi của đà điểu Emu".Wannanup  Warawarrup  Wattleup  Đặt tên theo đường Wattleup.Wilyabrup  Wokalup  Không rõ.Wonnerup  "place of the Aboriginal woman's digging or fighting stick".Woogenellup  Yallingup   Nơi của những hang độngYalup Brook  Yangebup  Bắt nguồn từ từ "yanget" trong ngôn ngữ thổ dân, Tên của một loài lanh hoặc cỏ lõi bấc bản địa.Yoongarillup  Yornup  Yunderup  Bắt nguồn từ "Yoondooroop", cách viết nguyên gốc của một hòn đảo trong lưu vực sông Sông Murray.

Xem thêm
 Noongar

Ghi chú

Đọc thêm
 Milne, Rod. (1992) Ups and ings : Aboriginal place names of south western W.A Perth, W.A.: R. Milne

Liên kết ngoài
 http://www.slwa.wa.gov.au/find/guides/wa_history/place_names  Hướng dẫn nghiên cứu tên địa danh Tây Úc của Thư viện Bang Tây Úc

Thể loại:Thị trấn của Tây Úc
Thể loại:Tên địa danh Noongar
Thể loại:Địa danh học bản địa
Thể loại:Địa danh học Úc
Thể loại:Hậu tố tiếng Anh