Lê Mạnh Thích

Lê Mạnh Thích (1938–2004) là nhà quay phim, nhà biên kịch kiêm đạo diễn phim tài liệu người Việt Nam. Ông được biết đến với bộ phim tài liệu Trở lại Ngư Thủy và từng bốn lần nhận giải quay phim xuất sắc, hai lần nhận giải đạo diễn tại các kỳ Liên hoan phim Việt Nam.

 Tiểu sử 
Lê Mạnh Thích sinh ngày 10 tháng 1 năm 1938, nguyên quán tại thôn Nha Xá, xã Mộc Nam, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam.

Năm 1960, Lê Mạnh Thích nhận công tác tại Xưởng phim Việt Nam với vị trí trợ lý đạo diễn và đến năm 1969 được cử đi học lớp quay phim khoá 5 tại Trường Điện ảnh Việt Nam. Ba năm sau khi tốt nghiệp, Lê Mạnh Thích gia nhập tổ quay phim tại mặt trận khu 5. Năm 1974, ông trở lại hậu phương và nhận công tác tại Xưởng phim Thời sự Tài liệu Việt Nam.

Năm 1981, Lê Mạnh Thích bắt đầu làm đạo diễn với bộ phim tài liệu ngắn Đường dây lên sông Đà, bộ phim đã gây tiếng vang lớn về mặt hình ảnh và sau giành giải Bồ câu vàng của Liên hoan phim Lepzig năm 1982; tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 6 năm 1983 đạo diễn Lê Mạnh Thích giành giải Đạo diễn xuất sắc và bộ phim cũng giành giải Bông sen Vàng trong hạng mục Phim tài liệu. Đường dây lên sông Đà không có lời bình, không có câu thoại nhân vật. Thay vào đó là âm thanh và hình ảnh chân thực của những công nhân tham gia kéo đường dây, xây dựng những cột điện đầu tiên bên sông Đà. Đó là những hình ảnh lịch sử, ăn sâu trong tâm trí người xem.

Năm 1995, sau khi xem bức ảnh chụp “O du kích nhỏ”, đạo diễn Lê Mạnh Thích đã có ý tưởng và xây dựng bản thảo Gặp lại o du kích nhỏ sau 30 năm với sự hỗ trợ từ Hãng truyền hình NHK, sau 7 tháng đi thực tế kịch bản đã hoàn thiện với tựa đề “Kim Lai - Robinson trong ảnh và Phan Thoan là tác giả”. Trong cùng năm, bộ phim tài liệu Cuộc hội ngộ sau 30 năm được hoàn thành và sau đó giành giải Phim tài liệu xuất sắc tại Liên hoan phim châu Á - Thái Bình Dương năm 1996.

Năm 1996, một đoàn làm phim từ Nhật Bản đã nhờ đạo diễn Lò Minh hợp tác làm bộ phim tài liệu về đội nữ pháo binh Ngư Thủy mà trước đây Lò Minh từng làm tài liệu về họ. Sau khi đoàn phim Nhật Bản hoàn thành công việc đã đưa bộ phim mà họ làm vè nước. Đạo diễn Lò Minh đã kiến nghị với Lê Mạnh Thích - lúc này là Giám đốc Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương - làm một bộ phim tượng của đoàn phim Nhật Bản. Trở lại Ngư Thủy do Lê Mạnh Thích biên kịch và đạo diễn ra đời đã lập tức tạo nên một hiệu ứng xã hội to lớn. Phong trào quyên góp ủng hộ đội nữ pháo binh Ngư Thủy được phát động trong toàn quốc. Bộ phim mang về cho Lê Mạnh Thích giải Đạo diễn xuất sắc và giải Bông sen Vàng hạng mục Phim tài liệu tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 12.

Lê Mạnh Thích qua đời ngày 16 tháng 5 năm 2004.
 Vinh danh 
Năm 2001, Lê Mạnh Thích được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, với những đóng góp cho nền điện ảnh cách mạng.

Trong cuộc đời đạo diễn Lê Mạnh Thích đã được Ðảng và Nhà nước tặng thưởng:

Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng nhất, Huân chương Lao động hạng nhì, Huy chương Vì sự nghiệp văn hoá, Huy chương Vì sự nghiệp Điện ảnh Việt Nam, Huy chương Vì sự nghiệp Báo chí Việt Nam...

Với những đóng góp của mình, sau khi qua đời ông còn được Nhà nước truy tặng Giải thưởng nhà nước về Văn học Nghệ thuật đợt 2 trong linh vực Điện ảnh, năm 2005.

Năm 2006, Lê Mạnh Thích được Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam truy tặng Huy chương Văn học nghệ thuật của Bộ Văn hóa Pháp.

 Tác phẩm 
+NămTựa đềĐạo diễnBiên kịchQuay phimChú thích1981Đường dây lên sông Đà1984Kỉ niệm 30 năm Giải phóng Thủ Đô1985Đến với những nhịp cầu rowspan="2" Việt Nam – Hồ Chí Minh1986Ông tiên trong tù1988Về cố hương1988Trường Sa - tháng 4 năm 19881989Hồ Chí Minh - Chân dung một con người1990Dòng sông ánh sáng rowspan="2" 1991Xa mẹ1995Chìm nổi sông Hương1995O du kích nhỏ1996Cuộc hội ngộ sau 30 năm1998Trở lại Ngư Thủy1997300 năm Sài Gòn - TP Hồ Chí Minh2000Cao nguyên đá rowspan="2" 2002Trên chiếc xe lăn2003Sau mùi thuốc súngHoa cho thần chết

 Giải thưởng 

 Giải thưởng cá nhân 
+Các giải đã đạt đượcNămGiải thưởngTác phẩmĐề cửCùng vai trò (cùng tác phẩm)Chú thích1983Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 6Đường dây lên sông ĐàĐạo diễn xuất sắc1985Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 7Đến với những nhịp cầuQuay phim xuất sắc1987Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8Ông tiên trong tù1993Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 10Dòng sông ánh sángNguyễn Thước1995Liên hoan phim Nhật BảnChìm nổi sông HươngBiên kịch xuất sắc1999Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 12Trở lại Ngư ThủyĐạo diễn xuất sắc
Tác phẩm đạt giải
+Đề cử: Phim tài liệuNămGiải thưởngTác phẩmKết quảCùng vai trò (cùng tác phẩm)Chú thích1982Liên hoan phim Lepzich lần thứ 24Đường dây lên sông Đà1983Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 61985Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 7Đến với những nhịp cầu1987Liên hoan phim Lepzich lần thứ 281990Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 9Hồ Chí Minh - chân dung một con ngườiBùi Đình Hạc1990Liên hoan phim truyền hình toàn quốc1990Kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh1995Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1995Chìm nổi sông Hương1996Liên hoan phim Truyền hình châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 3Cuộc hội ngộ sau 30 năm1998Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 1998Trở lại Ngư ThủyLiên hoan phim châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 431999Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 121999300 năm Sài Gòn-TP Hồ Chí Minh2000Giải thưởng Hội Điện ảnh Việt Nam 2000Cao nguyên đá2001Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 132003Giải Cánh diều lần thứ ITrên chiếc xe lăn

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 
 Những lời tâm sự cuối cùng của đạo diễn Lê Mạnh Thích

Thể loại:Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam