Ngọc Lan (diễn viên, sinh 1942)

Ngọc Lan (sinh năm 1942), tên đầy đủ là Phan Thị Ngọc Lan, là một diễn viên điện ảnh người Việt Nam, bà được biết đến qua vai Nhàn trong bộ phim điện ảnh Lửa trung tuyến. Ngọc Lan được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân vào năm 2015.

 Cuộc đời 
Phan Ngọc Lan sinh năm 1942 tại Bắc Giang, khi còn đi học, bà đã bộc lộ khả năng ca hát, diễn kịch và ngâm thơ. Ngọc Lan mơ ước được trở thành diễn viên sau khi được xem bộ phim truyện Chung một dòng sông của đạo diễn Phạm Kỳ Nam.

Năm 1959, Trường Điện ảnh Việt Nam được thành lập, bà ra Hà Nội dự thi và trúng tuyển. Ngọc Lan trở thành học viên khóa 1 của trường Điện ảnh Việt Nam cùng với Trà Giang, Lâm Tới, Thế Anh, Kim Chi, Lịch Du... Bà tốt nghiệp năm 1962 và được phân công về công tác tại Xưởng phim truyện Việt Nam.

Năm 1961, khi đang học năm thứ nhất tại Trường điện ảnh, bà được đạo diễn Phạm Văn Khoa tuyển vào vai chính trong bộ phim Lửa trung tuyến, đây cũng là vai diễn đầu tiên và nổi tiếng nhất của bà, bộ phim sau đó được chọn để tham dự Liên hoan phim Quốc tế Moskva 1961. Là diễn viên chính của phim, Ngọc Lan vinh dự được thay mặt đoàn Điện ảnh Việt Nam thực hiện nghi thức kéo cờ khai mạc liên hoan phim cùng với đạo diễn Sergey Fyodorovich Bondarchuk. Sau sự kiện này Ngọc Lan quen biết với nữ diễn viên điện ảnh, Nghệ sĩ nhân dân Zinaida Kirienko.

Năm 2015, Ngọc Lan được phong danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân. Sau bộ phim Nơi ẩn nấp bình yên năm 2017, bà tạm dừng các hoạt động phim ảnh và trở lại với bộ phim truyền hình 11 tháng 5 ngày vào năm 2021. Trong sự nghiệp của mình, Ngọc Lan đã tham gia hơn 50 vai diễn điện ảnh và truyền hình.

Ngoài công việc diễn viên, Ngọc Lan còn là nhà thơ và đã phát hành 6 tập thơ, tập thơ thứ 6 có tựa đề Nặng tình phát hành năm 2020. Một số bài thơ trong chùm thơ Mẹ và quê hương của bà tạo cảm hứng cho nhạc sĩ Đỗ Phương sáng tác ca khúc Nhớ mẹ.

 Tác phẩm 

 Điện ảnh 
+NămTựa đềVai diễnĐạo diễnChúNguồn1961Lửa trung tuyếnNhànNSND Phạm Văn Khoa1962Một ngày đầu thuHuy Vân1964Người chiến sĩ trẻNSND Hải Ninh1966Lửa rừngY MaiNSND Phạm Văn KhoaBiển lửaVợ ChuNSND Phạm Kỳ Nam, NGND Lê Đăng Thực1967Biển gọiVợ Bí thư TiềmNSƯT Nguyễn Tiến Lợi, Nguyễn Ngọc Trung1968Một chiến côngPhụ bếpNguyễn Đỗ Ngọc1974Quê nhàDựNSƯT Nguyễn Ngọc Trung1975Vùng trờiY tá Dân quânNSND Huy Thành1977Binh minh xôn xaoChị hàng xómNgọc Trung, Long Vân1980Mảnh trăng cuối rừngNSƯT Nguyễn Kha, NSND Lê Thi1986Thị trấn yên tĩnhVợ lái xeNSƯT Lê Đức Tiến1987Huyền thoại về người mẹHòaNSND Bạch DiệpNửa chừng xuânVợ ba của Hàn ThanhNSƯT Lê Đức Tiến1988Dịch cườiVợ Tổng giám đốcĐỗ Minh Tuấn1989Đời mưa gióBà PhủNSƯT Đức HoànThằng CuộiBà SoiĐỗ Mạnh Tuấn1990Kiếp phù duNhũ mẫuNSND Hải NinhLấy nhau vì tìnhBà tham BíchNSƯT Hà Văn Trọng1991Giông tốBà Nghị HáchNguyễn Mạnh Lân1992Anh chỉ có mình emBà TuầnĐới Xuân Việt1994Khách ở quê raBà ĐịnhNSƯT Đức Hoàn

 Truyền hình 
+NămTựa đềVai diễnĐạo diễnKênhGhi chúNguồnGiành dậtBà HạnhLê LựcHanoi1995Nàng Kiều trúng sốBà KhảiNSƯT Lê Đức Tiến1996Đông Ki ra thành phố Hồng ChiVTV3Đêm trắngGấmNSND Bạch Diệp1997Chuyện đời thườngBà ThươngPhó Bá Nam1998Gió qua miền tối sángBà KhánhNSND Phạm Thanh PhongVTV12000Qua những đêm lạnh giá Bà CơNSND Bùi CườngVTV3Ánh sáng trắngBà TấtPhạm Gia Phương2001Khi người lính trở về Cao MạnhHanoi2002Gái một conBà NgàTriệu TuấnChuyện tình biển xaBà ViệtNSƯT Lê Đức TiếnHTV12009Phá vỡ im lặngBà ĐàoHoàng Nhuận CầmVTV12010Bí mật EvaBà TônĐỗ Minh TuấnVTV3Nếp nhàBà LụaNSƯT Vũ Trường KhoaVTV12011Giọt nắng cuối hoàng hônVTC2015Bánh đúc có xươngBà nộiĐặng Thái HuyềnVTV12017Nơi ẩn nấp bình yênBà HạnhNguyễn Đức HiếuVTV1202111 tháng 5 ngàyBà nội NhiLê Đỗ Ngọc Linh, Nguyễn Đức Hiếu VTV3

 Đời tư 
Ngọc Lan gặp đạo diễn phim hoạt hình Ngô Mạnh Lân tại Moskva khi bà tham gia dự Liên hoan phim Quốc tế Moskva 1961, lúc này ông Lân là lưu học sinh tại trường VGIK. Hai ông bà kết hôn vào ngày 15 tháng 12 năm 1962 tại Hà Nội và có được 4 người con mang tên Ngô Phương Lan, Ngô Phương Ly, Ngô Phương Lê, Ngô Đức Lâm. Con gái lớn của bà là Ngô Phương Lan, là tiến sĩ, nhà lý luận điện ảnh – nguyên Cục trưởng Cục Điện ảnh Việt Nam, bà kết hôn với nhà báo Đinh Trọng Tuấn. Người con thứ ba là nhà báo Ngô Phương Ly – vợ thứ hai của đại tướng, tổng bí thư, nguyên chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm. Cháu ngoại đầu của bà là đạo diễn Đinh Tuấn Vũ.

 Ghi chú 

 Tham khảo 

Thể loại:Người Bắc Giang
Thể loại:Người họ Phan tại Việt Nam
Thể loại:Nữ diễn viên điện ảnh Việt Nam
Thể loại:Nữ diễn viên truyền hình Việt Nam
Thể loại:Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 20
Thể loại:Nữ diễn viên Việt Nam thế kỷ 21
N