Người tị nạn Palestine

Người tị nạn Palestine (Palestinian refugees) là công dân của nhà nước Palestine và con cháu của họ, những người Palestin (người Pa-le-xtin) khổ hạnh đã chạy trốn hoặc bị Israel cưỡng bức trục xuất khỏi đất nước Palestine của họ trong suốt cuộc Chiến tranh Palestine 1947–1949 (với sự kiện trục xuất và đào tẩu của người Palestine 1948) và Chiến tranh sáu ngày (dẫn đến cuộc di cư của người Palestine năm 1967). Hầu hết những người tị nạn Palestine sống tập trung chen chúc trong 68 trại tị nạn Palestine trên khắp Jordan, Lebanon, Syria, Bờ Tây và Dải Gaza. Sự tị nạn của người Palestin xuất phát từ chủ nghĩa phục quốc Do Thái (chủ nghĩa Xi-ôn) trong lịch sử Do Thái khi người Do Thái lưu vong đã tập hợp với sự hậu thuẫn của Mỹ và phương Tây để chiếm lấy và định cư trên lãnh thổ từng là nơi sinh sống của người Palestine trong lịch sử để thành lập nhà nước Israel vào năm 1948. Năm 2019, ước tính hơn 5,6 triệu người tị nạn Palestine đã được đăng ký với Liên Hợp quốc xem xét.

Tổng quan
300px|nhỏ|phải|Người tị nạn Palestin sống trong tại tị nạn tại biên giới Jordan
300px|nhỏ|phải|Một khu tị nạn tại Shatila có vẽ hình Chủ tịch Yasser Arafat (Y-át-xơ-A-ra-phát) cũng là người Palestin tị nạn lưu vong, ông từng phát biểu rằng: Tôi chưa có tổ quốc, Việt Nam là tổ quốc của tôi (Phát biểu năm 1970 khi đến thăm Việt Nam trong cuộc chiến tranh Việt Nam)Lời tựa của Đại tướng Mai Chí Thọ trong cuốn Arafat - Một đời cho tự do - Tổng hợp và biên dịch Fist News, Nhà xuất bản tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2004, trang 5
Năm 1949, Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của Liên hợp quốc dành cho Người tị nạn Palestine ở Cận Đông (UNRWA) đã định nghĩa người tị nạn Palestine là để chỉ những người tị nạn Palestine ban đầu cũng như hậu duệ của họ. Tuy nhiên, sự hỗ trợ của UNRWA chỉ giới hạn đối với những người tị nạn Palestine cư trú tại các khu vực hoạt động của UNRWA tại Lãnh thổ Palestine, Lebanon, Jordan và Syria. Tính đến năm 2019, có hơn 5,6 triệu người Palestine đã đăng ký tị nạn với UNRWA, trong đó hơn 1,5 triệu người sống trong các trại do UNRWA điều hành. Tính đến tháng 1 năm 2015, Dải Gaza có diện tích 365 km2 đã có 8 trại tị nạn UNRWA với 560.964 người tị nạn Palestine và tổng cộng 1.276.929 người tị nạn đã đăng ký được ví von thành nhà tù ngoài trời lớn nhất.

Thuật ngữ người tị nạn Palestine không bao gồm người Palestine di tản trong nước, những người đã trở thành công dân Israel hoặc người Do Thái Palestine phải di dời. Theo một số ước tính, có tới 1.050.000–1.380.000 người những người xuất thân từ những người phải di dời ở Palestine bắt buộc không được đăng ký theo quy định của UNRWA hoặc UNHCR. Trong Chiến tranh Palestine 1948, khoảng 700.000 người Ả Rập Palestine hoặc 85% tổng dân số ở vùng đã trở thành Israel chạy trốn hoặc bị trục xuất khỏi nhà của họ, đến Bờ Tây của Jordan, Dải Gaza và tới các quốc gia Lebanon, Cộng hòa Syria và Jordan.

Họ và con cháu của họ, những người cũng có quyền đăng ký, được UNWRA hỗ trợ trong 59 trại đã đăng ký, 10 trại trong số đó được thành lập sau Chiến tranh sáu ngày năm 1967 để đối phó với làn sóng người Palestine di dời mới. Người tị nạn Palestine cũng là nhóm người tị nạn bất ổn lâu đời nhất trên thế giới, họ nằm dưới sự quản lý liên tục của các quốc gia Ả Rập sau cuộc chiến tranh Ả Rập-Israel năm 1948, những nhóm người tị nạn ở Bờ Tây dưới sự quản lý của Israel kể từ Chiến tranh Sáu ngày và chính quyền Palestine kể từ năm 1994, và những người sống ở Dải Gaza thì do Phong trào Kháng chiến Hồi giáo (Hamas) quản lý kể từ năm 2007. Ngày nay, số lượng người tị nạn lớn nhất, hơn 2.000.000 người sống ở Jordan, nơi mà đến năm 2009 đã có hơn 90% người tị nạn Palestine đã đăng ký UNWRA đã có đầy đủ quyền công dân. Con số này hầu như chỉ bao gồm những người Palestine gốc Bờ Tây.

Tuy nhiên, kể từ tháng 12 năm 2021, những người Palestine có nguồn gốc từ Dải Gaza cũng vẫn bị giữ trong tình trạng lấp lửng về mặt pháp lý. Vào năm 2021, chính trị gia Jordan là Jawad Anani ước tính rằng khoảng 50% dân số Jordan có nguồn gốc Bờ Tây–Palestine.Menachem Klein, 'The Palestinian refugees of 1948: models of allowed and denied return,' in Dumper, 2006 pp. 87–106, [93]. Khoảng 2.000.000 người tị nạn khác sống ở Bờ Tây và Dải Gaza, dưới sự chiếm đóng và phong tỏa của Israel. Khoảng 500.000 người tị nạn sống ở mỗi nước Syria và Lebanon, mặc dù trong những hoàn cảnh rất khác nhau. Trong khi những người tị nạn Palestine ở Syria vẫn duy trì tình trạng không quốc tịch, Chính phủ Syria đã trao cho họ những quyền kinh tế và xã hội tương tự như công dân Syria họ cũng được nhập ngũ vào Lực lượng vũ trang Syria mặc dù không phải là công dân Syria.

Quyền công dân hoặc nơi cư trú hợp pháp ở một số quốc gia sở tại bị từ chối, đáng chú ý nhất là đối với người tị nạn Palestine ở Lebanon, nơi mà việc tiếp nhận người Palestine sẽ làm đảo lộn sự cân bằng mong manh. Đối với bản thân những người tị nạn, những tình huống này có nghĩa là họ bị giảm bớt các quyền: không có quyền bầu cử, quyền sở hữu bị hạn chế và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội, cùng nhiều thứ khác. Vào ngày 11 tháng 12 năm 1948, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thảo luận về báo cáo của Bernadotte và thông qua một nghị quyết có nêu "rằng những người tị nạn mong muốn trở về nhà của họ và sống hòa bình với hàng xóm của họ phải được phép làm như vậy vào ngày sớm nhất có thể" và cũng vào ngày 11 tháng 12 năm 1948, Đại hội đồng Liên hợp quốc (UNGA) đã thông qua Nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc số 194 khẳng định quyền trở về của người Palestine về cư trú tại quê nhà của họ trên mảnh đất Palestine.

Thống kê
Sự gia tăng của số lượng tị nạn Palestine được thể hiện dưới đây:Report of the Commissioner-General of the United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East, 1 July 2003-30 June 2004, Supplement No. 13 (A/59/13) Table 2: Distribution of registered population (as at 30 June 2004)Ḥanafī, Sārī "Palestinian Refugee Camps in the Arab East: Governmentalities in Search of Legitimacy." (2010), page 6
  1950  1960  1970  1980  1990  2000  2004  2009  2018 Jordan 506,200  613,743  506,038  716,372  929,097  1,570,192  1,758,274  1,951,603  2,242,579 Lebanon 127,600  136,561  175,958  226,554  302,049  376,472  396,890  422,188  475,075 Syria 82,194  115,043  158,717  209,362  280,731  383,199  417,346  461,897  560,139 Bờ Tây –  –  272,692  324,035  414,298  583,009  675,670  762,820  846,465 Dải Gaza 198,227  255,542  311,814  367,995  496,339  824,622  938,531  1,073,303  1,421,282 Tổng số trại tị nạn 914,221  1,120,889  1,425,219  1,844,318  2,422,514  3,737,494  4,186,711  4,671,811  5,545,540
Số người tị nạn Palestine sống trong khu vực hoạt động đã đăng ký của UNWRA được trình bày dưới đây, gồm cả những người sống trong trại tị nạn và những người sống bên ngoài trại tị nạn:Report of the Commissioner-General of the United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East, 1 July 2003-30 June 2004, Supplement No. 13 (A/59/13) Table 3: Number and distribution of special hardship cases (as at 30 June 2004)BADIL Refugee Survey 2016-18, page 30
  Người đã đăng ký (người tị nạn và người khác)  Người tị nạn đã đăng ký trong các trại  Tỷ lệ % người tị nạn đã đăng ký trong các trại 1953  870,158  300,785  34.6 1955  912,425  351,532  38.5 1960  1,136,487  409,223  36.0 1965  1,300,117  508,042  39.1 1970  1,445,022  500,985  34.7 1975  1,652,436  551,643  33.4 1980  1,863,162  613,149  32.9 1985  2,119,862  805,482  38.0 1990  2,466,516  697,709  28.3 1995  3,246,044  1,007,375  31.0 2000  3,806,055  1,227,954  32.3 2005  4,283,892  1,265,987  29.6 2010  4,966,664  1,452,790  29.3 2015  5,741,480  1,632,876  28.4 2018  6,171,793  1,728,409  28.0
Bảng dưới đây cho thấy số lượng người tị nạn đã đăng ký, những người đã đăng ký khác và những người tị nạn cư trú trong các trại vào năm 2018. Định nghĩa của UNRWA về Những người đã đăng ký khác đề cập đến "những người, tại thời điểm đăng ký ban đầu không đáp ứng tất cả các tiêu chí về người tị nạn Palestine của UNRWA, nhưng được xác định là đã phải chịu mất mát và/hoặc khó khăn đáng kể vì những lý do liên quan đến cuộc xung đột năm 1948 ở Palestine", họ cũng bao gồm những người thuộc vào gia đình của những người đã đăng ký khác:Annual Operational Report 2019
  Jordan  Lebanon  Syria  Bờ Tây  Dải Gaza  Tổng cộng Người tị nạn đã đăng ký  2,242,579  475,075  560,139  846,465  1,421,282  5,545,540 Những người đã đăng ký khác  133,902  58,810  83,003  201,525  149,013  626,253 Tổng số người đăng ký  2,376,481  533,885  643,142  1,047,990  1,570,295  6,171,793 Refugees living within official camp borders  412,054  270,614  194,993  256,758  593,990  1,728,409 % living within camp borders  18.4%  57.0%  34.8%  30.3%  41.8%  31.2%

Chú thích
300px|nhỏ|phải|Lều tị nạn của người Palestin ở dải Gaza
300px|nhỏ|phải|Khu nhà người tị nạn Palestin bị quân đội Israel đánh bom
300px|nhỏ|phải|Trại tị nạn tại Li-băng

Tham khảo


 Esber, Rosemarie M. (2008) Under the Cover of War: the Zionist Expulsion of the Palestinians. Arabicus Books & Media 
 Gelber, Yoav (2006). Palestine 1948. Sussex Academic Press. .
 Gerson, Allan (1978). Israel, the West Bank and International Law. Routledge. 

 McDowall, David (1989). Palestine and Israel: The Uprising and Beyond. I.B.Tauris. .
 Morris, Benny (2003). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge: Cambridge University Press. 
 Morris, Benny, 1948: A History of the First Arab-Israeli War, (2009) Yale University Press. 
 Reiter, Yitzhak, National Minority, Regional Majority: Palestinian Arabs Versus Jews in Israel (Syracuse Studies on Peace and Conflict Resolution), (2009) Syracuse Univ Press (Sd). 
 Pappe, Ilan (2006). The Ethnic Cleansing of Palestine, London and New York: Oneworld, 2006. 
 Segev, Tom (2007) 1967 Israel, The War and the Year that Transformed the Middle East Little Brown 
 Seliktar, Ofira (2002). Divided We Stand: American Jews, Israel, and the Peace Process. Praeger/Greenwood. 
 Tovy, Jacob (2014). Israel and the Palestinian Refugee Issue: The Formulation of a Policy, 1948–1956. Routledge.











Liên kết ngoài
 UNRWA Palestinian refugee statistics
 Google map of 58 UNRWA camps with descriptions and photos
 UN refugee agency unveils Palestinian archive
Xem thêm
 Người tị nạn
 Người Palestin
 Người Philistin
 Người Rohingya
 Người Digan
 Người Do Thái

Thể loại:Palestine