Sa sút trí tuệ thể Lewy

Sa sút trí tuệ thể Lewy (DLB) là một dạng sa sút trí tuệ đặc trưng bởi các thay đổi về giấc ngủ, hành vi, tư duy, vận động và chức năng tự động của cơ thể. Mất trí nhớ không phải lúc nào cũng là triệu chứng sớm. Bệnh tiến triển nặng theo thời gian và thường được chẩn đoán khi suy giảm nhận thức ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày. Chức năng tim và toàn bộ hệ tiêu hóa từ nhai đến đại tiện, đều có thể bị ảnh hưởng, trong đó táo bón là một trong những triệu chứng thường gặp nhất. Hạ huyết áp tư thế cũng có thể xảy ra. Bệnh có thể ảnh hưởng đến hành vi; các thay đổi về tâm trạng thường gặp như trầm cảm và giảm hứng thú.

Nguyên nhân gây bệnh chính xác vẫn chưa rõ, nhưng liên quan đến sự lắng đọng lan tỏa của các cụm protein bất thường trong tế bào thần kinh của não. Phần lớn người bệnh không có tiền sử gia đình, dù đôi khi bệnh có thể mang tính gia đình. Các cụm protein này được gọi là thể Lewy (được Frederic Lewy phát hiện vào năm 1912) và sợi thần kinh Lewy, ảnh hưởng đến cả hệ thần kinh trung ương và hệ thần kinh tự chủ. Rối loạn hành vi giấc ngủ REM (RBD), trong đó người bệnh mất đi sự liệt cơ thường có trong giấc ngủ REM và hành động theo giấc mơ, là một đặc điểm cốt lõi. RBD có thể xuất hiện nhiều năm hoặc thậm chí hàng thập kỷ trước các triệu chứng khác. Các đặc điểm cốt lõi khác bao gồm ảo giác thị giác, dao động rõ rệt về sự chú ý hoặc mức độ tỉnh táo, và hội chứng Parkinson (chậm vận động, khó đi lại hoặc cứng cơ). Chẩn đoán sơ bộ được đặt ra khi có vài đặc điểm lâm sàng hoặc dấu ấn sinh học phù hợp; quá trình chẩn đoán có thể cần đến xét nghiệm máu, test tâm lý thần kinh, chẩn đoán hình ảnh và nghiên cứu giấc ngủ. Chẩn đoán xác định thường cần khám nghiệm tử thi. Cùng với sa sút trí tuệ trong bệnh Parkinson, DLB là một trong hai dạng sa sút trí tuệ thể Lewy.

Hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoặc thuốc làm chậm tiến triển bệnh. Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể không còn tự chăm sóc được bản thân. Các phương pháp điều trị tập trung vào giảm nhẹ triệu chứng và giảm bớt gánh nặng cho người chăm sóc. Các loại thuốc như donepezil và rivastigmine có thể cải thiện nhận thức và chức năng tổng thể; melatonin có thể được sử dụng cho rối loạn giấc ngủ. Thuốc chống loạn thần thường được tránh sử dụng kể cả khi có ảo giác, vì gần một nửa người bệnh DLB có thể gặp phản ứng nặng và đe dọa đến tính mạng; việc sử dụng thuốc này thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Việc quản lý nhiều triệu chứng khác nhau là một thách thức đòi hỏi sự phối hợp đa chuyên khoa và giáo dục người chăm sóc.

DLB là một dạng sa sút trí tuệ phổ biến,  nhưng số người mắc thực tế chưa được biết chính xác và nhiều trường hợp bị bỏ sót chẩn đoán. Bệnh thường khởi phát sau 50 tuổi và thời gian sống trung bình là khoảng 8 năm sau khi được chẩn đoán. Bệnh được Kenji Kosaka mô tả lần đầu tiên vào năm 1976.

 Tài liệu tham khảo 

Category:Thần kinh học
Category:Bệnh thoái hóa thần kinh
Category:Rối loạn vận động
Category:Sa sút trí tuệ
Thể loại:Translated from MDWiki