Máy bay huấn luyện phản lực

Máy bay huấn luyện phản lực là máy bay phản lực được sử dụng làm máy bay huấn luyện, phục vụ huấn luyện bay cho cả cơ bản và nâng cao. Máy bay huấn luyện phản lực có thể là kiểu thiết kế tùy chỉnh hoặc được sửa đổi/hoán cải từ máy bay có sẵn. Sau khi máy bay quân sự trang bị động cơ phản lực ra đời vào cuối chiến tranh thế giới thứ hai, việc đào tạo phi công điều khiển loại máy bay này trở thành một yêu cầu bắt buộc.

 Lịch sử 
Máy bay huấn luyện thế hệ thứ nhất vào thời thập niên 1940 chủ yếu là được sửa đổi từ các thiết kế có sẵn như Gloster Meteor và Lockheed T-33, nhưng sau đó là sự ra đời các máy bay thiết kế tùy chỉnh như Aero L-29 Delfín và BAC Jet Provost.

Khi quá trình huấn luyện dần phát triển lên cao, lực lượng không quân của mỗi quốc gia khác nhau sẽ sử dụng máy bay huấn luyện phản lực cho các giai đoạn đào tạo khác nhau. Mặc dù đa số không quân các nước vẫn tiếp tục sử dụng máy bay động cơ piston hoặc sau này là máy bay động cơ tuốc bin cánh quạt để huấn luyện cơ bản, nhưng một số máy bay huấn luyện phản lực như Cessna T-37 Tweet cũng đã xuất hiện trong giai đoạn đầu của quá trình đào tạo. Những phi công được chọn để lái máy bay tiêm kích hoặc máy bay cường kích thì sau đó sẽ tiếp tục lái máy bay huấn luyện nâng cao tiên tiến hơn như Hawker Siddeley Gnat.

Khi những chiếc máy bay huấn luyện phản lực đời đầu trở nên lỗi thời thì các thế hệ tiếp theo đã xuất hiện, chẳng hạn như người Anh sử dụng BAE Systems Hawk một động cơ, trong khi người Pháp thì đặt hàng mua Dassault/Dornier Alpha Jet. Trong Khối Warszawa, Aero L-39 Albatros trở thành máy bay huấn luyện phản lực tiêu chuẩn.

Khi máy bay huấn luyện phản lực phát triển, nó cũng được trang bị vũ khí để huấn luyện chiến đấu, dẫn đến việc một số chiếc được sửa đổi thành máy bay cường kích hạng nhẹ; ví dụ như Cessna T-37 Tweet được phát triển thành Cessna A-37 Dragonfly.

Các máy bay huấn luyện phản lực hiện đại được tăng cường cấu trúc cho phép nó có thể nhào lộn trên không và diễn tập cường độ cao.

 Danh sách máy bay huấn luyện phản lực 
Dưới đây là danh sách liệt kê máy bay huấn luyện phản lực trước đây và hiện tại.
nhỏ| Aero L-39 Albatros
nhỏ| C-101 của Không quân Tây Ban Nha
nhỏ| Kawasaki T-4 của Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản
nhỏ| AIDC T-5 Brave Eagle của Không quân Đài Loan
nhỏ| T-2 Buckeye của Hải quân Hoa Kỳ
nhỏ| Yakovlev Yak-130
Tên máy bayQuốc giaThời gian cất cánh lần đầu tiênSố lượng sản xuấtTình trạngAermacchi MB-326Ý1957Hoạt động hạn chếAermacchi MB-339Ý1976Đang hoạt độngAero L-29 DelfínTiệp Khắc1959Đang hoạt độngAero L-39 AlbatrosTiệp Khắc1968Đang hoạt độngAero L-39NGCộng hòa Séc2018Đang phát triểnAero L-59 Super AlbatrosTiệp Khắc1986Đang hoạt độngAero L-159 AlcaCộng hòa Séc1997Đang hoạt độngAIDC AT-3 Tzu ChungĐài Loan1980Đang hoạt độngAIDC T-5 Brave EagleĐài Loan2020Đang hoạt độngTaiwan receives first-production T-5 advanced trainer Ngày 30 tháng 11 năm 2021,© Janes.com 2021. Tất cả các quyền được bảo lưu.Alenia Aermacchi M-346 MasterÝ2004Đang hoạt độngBAC Jet ProvostAnh1954Ngừng hoạt độngBAE Systems HawkAnh1974Đang hoạt độngBoeing-Saab T-7A Red HawkHoa Kỳ / Thụy Điển2016Đang phát triểnCASA C-101 AviojetTây Ban Nha1977Đang hoạt độngCanadair CT-133 Silver StarCanada1952Ngừng hoạt độngCanadair CT-114 TutorCanada1960Ngừng hoạt độngCessna T-37 TweetHoa Kỳ1954Hoạt động hạn chếDassault/Dornier Alpha JetPháp / Đức1973Đang hoạt độngDouglas TA-4E/J SkyhawkHoa Kỳ1954Đang hoạt độngFiat G.80Ý1951Ngừng hoạt độngFMA IA-63 PampaArgentina1984Đang hoạt độngFokker S.14 MachtrainerHà Lan1951Ngừng hoạt độngFolland GnatAnh1955Ngừng hoạt độngFouga CM.170 MagisterPháp1952Ngừng hoạt độngFouga CM.175 ZéphyrPháp1959Ngừng hoạt độngFuji T-1Nhật Bản1958Ngừng hoạt độngMitsubishi T-2Nhật Bản1971Ngừng hoạt độngGrumman F9F-8T/TF-9J CougarHoa Kỳ1951Ngừng hoạt độngHAL HJT-16 KiranẤn Độ1964Đang hoạt độngHAL HJT-36 SitaraẤn Độ2003Hạn chế sản xuất hàng loạtHESA YasinIran2019Đang phát triểnHispano HA-200Tây Ban Nha1955Ngừng hoạt độngHongdu JL-8/Karakorum-8Trung Quốc / Pakistan1990Đang hoạt độngGuizhou JL-9Trung Quốc2003Đang hoạt độngHongdu JL-10Trung Quốc2006Đang hoạt độngIAR 99Romania1985Đang hoạt độngKAI T-50 Golden EagleHàn Quốc2002Đang hoạt độngKawasaki T-4Nhật Bản1985Đang hoạt độngKB SAT SR-10Nga2015Ngừng phát triểnLockheed T-33Hoa Kỳ1948Ngừng hoạt độngLockheed T2V SeaStarHoa Kỳ1953Ngừng hoạt độngMcDonnell Douglas T-45 GoshawkHoa Kỳ1988Đang hoạt độngMorane-Saulnier MS.760 ParisPháp1964Ngừng hoạt độngNorth American T-2 BuckeyeHoa Kỳ1959Đang hoạt độngNorthrop T-38 TalonFactsheets : T-38 Talon : T-38 Talon Hoa Kỳ1958Đang hoạt độngPZL I-22 IrydaBa Lan1985Ngừng hoạt độngPZL TS-11 IskraBa Lan1960Ngừng hoạt độngSaab 105Thụy Điển1963Đang hoạt độngSoko G-2 GalebNam Tư1961Hoạt động hạn chếSoko G-4 Super GalebNam Tư1978Đang hoạt độngSIAI-Marchetti S.211Ý1981Đang hoạt độngTAI HürjetThổ Nhĩ Kỳ2023Đang phát triểnTemco TT PintoHoa Kỳ1956Ngừng hoạt độngYakovlev Yak-130Nga1996Đang hoạt động

 Tham khảo 

Thể loại:Khí cụ bay theo loại
Thể loại:Máy bay huấn luyện
Thể loại:Máy bay phản lực