Phạm Quang Vĩnh

Phạm Quang Vĩnh (15 tháng 8 năm 1944 – 12 tháng 6 năm 2025) là họa sĩ người Việt Nam, hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực điện ảnh, ông từng dàn dựng cho nhiều bộ phim điện ảnh như Bến không chồng, Chuyện của Pao.

 Tiểu sử 
Phạm Quang Vĩnh sinh ngày 15 tháng 8 năm 1944 tại Từ Liêm, Hà Nội, ông có 8 anh chị em, bố ông là họa sĩ Phạm Hậu, cụ từng học tại Trường Mỹ thuật Đông Dương sau này là một trong những giảng viên đầu tiên của Trường Mỹ thuật Công nghiệp.

 Sự nghiệp 
Phạm Quang Vĩnh là học viên khóa Mỹ thuật đầu tiên của Trường trung cấp Mỹ nghệ (1959 – 1962). Năm 1962, trường Sân khấu Điện ảnh có các chuyên gia từ Liên Xô sang mở lớp đào tạo Họa sĩ thiết kế phim truyện và các học sinh được huy động từ nhiều trường, Phạm Quang Vĩnh là một trong số học viên của khóa 1. Ông tốt nghiệp vào năm 1965.

Năm 1964, họa sĩ Phạm Quang Vĩnh về công tác tại Hãng phim truyện Việt Nam, trong cùng năm ông tham gia sản xuất bộ phim Biển Lửa, với vai trò trợ lý cho họa sĩ Lê Thanh Đức.

Năm 1967, họa sĩ Phạm Quang Vĩnh bắt đầu thành công với vai trò họa sĩ chính trong phim "Biển gọi". Tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 1, Biển gọi là một trong các bộ phim truyện nhận được Bông sen bạc. Sau này ông đoạt giải Bông sen vàng cho hạng mục thiết kế mỹ thuật phim truyện nhựa, với hai bộ phim điện ảnh “Hoàng Hoa Thám” và Truyện cổ tích cho tuổi mười bảy tại Liên hoan phim quốc gia năm 1988.

Tại các kỳ tổ chức giải Cánh diều của Hội Điện ảnh Việt Nam, Phạm Quang Vĩnh vinh dự nhận được 3 giải thiết kế mỹ thuật cho các phim "Tiếng cồng định mệnh" và "Hàng xóm" năm 2005; "Hà Nội, Hà Nội" năm 2006 và "Mùa hè lạnh" năm 2012.

Mặc dù là một họa sĩ điện ảnh gạo cội, nhưng Phạm Quang Vĩnh chưa từng có dịp hợp tác với các đạo diễn nổi bật cùng thời như Hải Ninh, Đặng Nhật Minh.
 Qua đời 
Phạm Quang Vĩnh qua đời lúc 4 giờ 47 phút ngày 12 tháng 6 năm 2025 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội do bạo bệnh ở tuổi 80. Tang lễ ông được tổ chức tại Nhà tang lễ Bệnh viện ngày 16 tháng 6 cùng năm và an táng tại Nghĩa trang Văn Điển, Hà Nội.
 Đời tư 
Ông kết hôn với nữ diễn viên Diệu Thuần, cả hai cùng tham gia bộ phim Ngày ấy bên sông Lam, bộ phim đầu tiên bà đóng chính còn ông là họa sĩ thiết kế cho bộ phim. Hai ông bà có hai người con đều theo lĩnh vực nghệ thuật.

 Tác phẩm 

 Vai trò Họa sĩ thiết kế 

NămTựa đềĐạo diễnGhi chú1964Biển lửaNSND Phạm Kỳ Nam, NGND Lê Đăng Thực1967Biển gọiNSƯT Nguyễn Tiến Lợi, NSƯT Nguyễn Ngọc Trung1969Tiền tuyến gọiNSND Phạm Kỳ Nam1971Đường về quê mẹNSND Bùi Đình Hạc1975Hai người mẹNSND Nguyễn Khắc Lợi1978Chom và SaNSND Phạm Kỳ Nam1979Những người đã gặpNSND Trần Vũ, NSND Trần Phương1980Ngày ấy bên sông LamNSƯT Nguyễn Ngọc Trung1984Đường suối cạnNguyễn Đỗ Ngọc1986Không có đường chân trờiNSND Nguyễn Khánh Dư1987Hoàng Hoa ThámNSND Trần Phương1988Truyện cổ tích cho tuổi 17NSƯT Xuân Sơn1993Cỏ lauNSƯT Vương Đức1994Giọt lệ Hạ LongNSND Trần Vũ, NSND Nguyễn Hữu Phần1996Sống mãi với Thủ đôNSƯT Lê Đức Tiến, Nguyễn Thế Vĩnh1997Duyên nghiệpVũ Châu1998Bông senNSND Trần Đắc2000Sóng ở đáy sôngNSƯT Lê Đức TiếnBến không chồngLưu Trọng Ninh 2002Của rơiVương Đức2004Tiếng cồng định mệnhNSND Nguyễn Khắc Lợi, NSND Lê ThiHàng xómPhạm LộcHà Nội, Hà NộiNSƯT Bùi Tuấn Dũng, Lý Vỹ2006Chuyện của PaoNgô Quang Hải2012Mùa hè lạnh2013Thái sư Trần Thủ ĐộĐào Duy Phúc2014Đập cánh giữa không trungNguyễn Hoàng Điệp

 Tham gia hỗ trợ kỹ thuật, cố vấn 

 2006 - thành viên Ban giám khảo hạng mục Phim truyện nhựa tại LHP Việt Nam 16
 Điện Biên Phủ - phim Pháp
 Tìm lại Đa - phim Nhật Bản
 Miền đất hứa - phim Na Uy
 Người Mỹ trầm lặng - phim Mỹ

 Ghi nhận 
Giải thưởng
+Giải thưởng cá nhânNămSự kiệnHạng mụcTác phẩm Kết quảNguồn1988Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8 Thiết kế mỹ thuật xuất sắcHoàng Hoa Thám2005Giải Cánh diều 2004Thiết kế mỹ thuật xuất sắcHàng xóm và Tiếng cồng định mệnh2007Giải Cánh diều 2006Hà Nội, Hà Nội2013Giải Cánh diều 2012Mùa hè lạnhVới vai trò họa sĩ thiết kế mĩ thuật (dành cho tác phẩm)1970Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 1Phim truyện điện ảnhBiển lửaBiển gọi1972Liên hoan phim quốc tế Karlovy Vary (Tiệp Khắc)Giải thưởng Ban giám khảo(khu vực Á–Phi, Mỹ Latinh)Đường về quê mẹ1973Liên hoan phim quốc tế New Delhi (Ấn Độ)Phim hay nhấtLiên hoan phim Việt Nam lần thứ 2Phim truyện điện ảnhTiền tuyến gọi1977Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 4Giải thưởng của Hội đồng giám khảoHai người mẹ1979Liên hoan phim thiếu nhi quốc tế (Ấn Độ)Chom và Sa1980Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 5Phim truyện điện ảnhNhững người đã gặp1982Liên hoan phim ba châu lụcChom và Sa1988Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 8Phim truyện điện ảnhTruyện cổ tích cho tuổi mười bảy2001Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 13Phim truyện điện ảnhBến không chồng2003Giải Cánh diều 2002Phim truyện nhựaCủa rơi2004Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 14Giải thưởng của Hội đồng giám khảo2006Giải Cánh diều 2005Phim truyện nhựaChuyện của Pao2007Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 15Phim truyện điện ảnhHà Nội, Hà NộiGiải Cánh diều 2006Phim truyện nhựa2009Giải thưởng Bộ Quốc Phòng về Văn học, nghệ thuật, báo chí 2004–2009Tiếng cồng định mệnh2013Giải Cánh diều 2012Phim truyền hìnhThái sư Trần Thủ Độ2014Liên hoan phim quốc tế Hà NộiGiải của ban giám khảoĐập cánh giữa không trungLiên đoàn các nhà phê bình phim châu Âu và Địa Trung Hải (FEDEORA)Phim hay nhấtLiên hoan phim ba châu lụcGiải đặc biệt của ban giám khảo 2015Liên hoan phim quốc tế FribourgGiải của Ban giám khảo trẻ tuổi dành cho phim hay nhấtGiải của Ban giám khảo quốc tế dành cho tác phẩm đáng chú ýGiải của Ban giám khảo phong trào Đại đoàn kết dành cho bộ phim xuất sắc nhất

Vinh danh
Năm 1993, Phạm Quang Vĩnh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú.

Từ năm 1993 đến 2005, Phạm Quang Vĩnh đã dành được 9 giải Huy chương vàng và bạc từ các giải thưởng điện ảnh lớn nhỏ. Thành tích của ông đã vượt quá tiêu chí xét danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, tuy nhiên ông vẫn bị đánh trượt 2 lần.

Sau khi ông và một số nghệ sĩ có thành tích cao bị loại bỏ khỏi danh sách năm 2005 đề nghị xét lại, hội đồng xét duyệt Nhà nước đã thẩm định lại và cuối cùng ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2007. Ông là người duy nhất trong các nghệ sĩ phản đối kết quả ban đầu được nhà nước phong tặng đợt này.

Trong tháng 6 năm 2016, chương trình chiếu phim với chuyên đề "Người thổi hồn cho các tác phẩm điện ảnh”, do Viện phim Việt Nam tổ chức dành riêng để tôn vinh các đóng góp của Phạm Quang Vĩnh, chương trình được tổ chức tại rạp phim Khánh Ngọc, Hà Nội. Tại đây các bộ phim nổi tiếng, từng giành các giải thưởng lớn được chiếu lại miễn phí cho khán giả. Đây là lần đầu tiên một Họa sĩ thiết kế được Viện phim Việt Nam tôn vinh.

 Tham khảo 

 Nguồn 









Thể loại:Người Hà Nội
Thể loại:Nhân vật còn sống
Thể loại:Người họ Phạm tại Việt Nam
Thể loại:Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Thể loại:Họa sĩ Việt Nam
Thể loại:Họa sĩ thế kỷ 20
Thể loại:Họa sĩ thế kỷ 21
Thể loại:Phim và người giành giải Liên hoan phim Việt Nam