Đường Châu Văn Liêm, Thành phố Hồ Chí Minh

Đường Châu Văn Liêm là một tuyến đường tại Thành phố Hồ Chí Minh, nối từ đường Hồng Bàng đến đường Hải Thượng Lãn Ông trên địa bàn phường Chợ Lớn (Quận 5 cũ).

Vị trí
Tuyến đường này bắt đầu từ nút giao với hai con đường Hồng Bàng và Thuận Kiều, cắt qua các con đường Lão Tử, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo và kết thúc tại vòng xoay trước Bưu điện Trung tâm Chợ Lớn (Bưu điện Quận 5), nơi giao với các con đường Hải Thượng Lãn Ông, Nguyễn Thi, Mạc Cửu.

Lịch sử
280px|phải|nhỏ|Bản đồ thành phố Chợ Lớn năm 1874 thể hiện vị trí kênh Phố Xếp
Đường này xưa vốn là con kênh với tên gọi kênh Phố Xếp. Kênh này thông ra rạch Chợ Lớn, từ đó có thể vận chuyển hàng hóa ra kênh Tàu Hủ và đi khắp nơi. Theo học giả Vương Hồng Sển, kênh được đào năm 1778, thời điểm người Hoa từ cù lao Phố đến đây lập phố chợ, tại đường Cây Mai có cây cầu bắc qua kênh gọi là "Cầu Phố". Con đường cặp dọc hai bờ kinh này từng mang tên là Bến Testard (Quai Testard) Đến thập niên 1910, con kênh này bị lấp để xây đường, và đến năm 1915 được đổi tên thành đại lộ Tổng Đốc Phương, theo tên của Tổng đốc Đỗ Hữu Phương (1841–1914), viên quan trung thành với thực dân Pháp, giúp Pháp đánh dẹp các cuộc khởi nghĩa của nhân dân. Tổng đốc Phương còn được mệnh danh là đệ nhị phú hào Sài Gòn xưa, tư dinh của ông cũng nằm trên con đường này. 

Đến thời Việt Nam Cộng Hòa, con đường được giữ nguyên tên "đại lộ Tổng Đốc Phương". Đến năm 1974, sau khi Hải quân Trung Quốc đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa, con đường này đã được Hội đồng Đô Thành đổi tên thành "Hoàng Sa" vào ngày 18-02-1974. Tuy nhiên, người dân vẫn quen với tên gọi cũ hơn.
280px|phải|nhỏ|Góc đường Châu Văn Liêm và Trần Hưng Đạo
Sau ngày 30-04-1975, chính quyền Cộng hòa Miền Nam Việt Nam ra quyết định đổi tên con đường này thành đường Châu Văn Liêm, theo tên nhà cách mạng Châu Văn Liêm (1902-1930) như hiện nay.

Tại Sài Gòn trước đây có nhiều rạp hát nổi tiếng, là nơi chiếu phim, diễn cải lương, diễn kịch. Trên đường Châu Văn Liêm có ba rạp lớn là Đại Quang, Thủ Đô và Toàn Thắng. Hiện nay chỉ còn rạp Thủ Đô hoạt động tuy nhiên cơ sở vật chất tại đây cũng đã xuống cấp.

Di tích
Năm 1910, nhà cách mạng Nguyễn Tất Thành đến lưu trú tại căn nhà số 1-2-3 Quai Testard (Bến Testard), Chợ Lớn từ tháng 9 năm 1910 đến tháng 6 năm 1911 (lúc bấy giờ chưa lấp kênh Phố Xếp). Đây là cơ sở của phân cuộc Liên Thành thương quán, tổ chức hoạt động cách mạng đã hỗ trợ tài chính cho Nguyễn Tất Thành trước khi lên tàu sang Pháp. Trong ba căn nhà này có một căn được giữ lại làm di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, nằm tại địa chỉ số 5 đường Châu Văn Liêm hiện nay. Năm 1988, căn nhà được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích lịch sử quốc gia.

Xem thêm
Chợ Lớn
Bến Nhà Rồng
Đường Hải Thượng Lãn Ông, Thành phố Hồ Chí Minh
Tổng đốc Phương

Chú thích

Châu Văn Liêm
Thể loại:Chợ Lớn
Thể loại:Quận 5