Shatranj

Shatranj (xa-xan) là một dạng cờ cổ, được chơi ở Đế quốc Sasan. Nguồn gốc của trò chơi này bắt nguồn từ Saturanga của Ấn Độ. Cờ vua dần dần phát triển từ trò chơi này, khi nó được du nhập vào châu Âu bởi những người tiếp xúc ở Al-Andalus, Tây Ban Nha và ở Sicilia vào thế kỷ thứ 10.

 Quân cờ 

 Vua 
Vua di chuyển một bước theo mọi hướng tương tự quân Vua trong Cờ vua. 
giữa|nhỏ|301x301px|Cách di chuyển của Vua

 Sĩ 
Sĩ di chuyển một bước theo mọi hướng chéo tương tự quân Sĩ trong Cờ tướng.
giữa|nhỏ|301x301px|Cách di chuyển của Sĩ

 Tượng 
Tượng di chuyển 2 bước theo mọi hướng chéo tương tự quân Tượng trong Cờ tướng nhưng khác ở chỗ là Tượng của Shatranj không bị cản.
giữa|nhỏ|301x301px|Cách di chuyển của Tượng

 Mã 
Mã di chuyển tới các ô còn trống hoặc các ô mà quân của đối phương đang đứng tương tự Mã trong Cờ vua, khi bắt đầu chơi người chơi sẽ đặt quân Mã ở hàng dưới cùng phía họ cạnh quân Xe và tượng.
giữa|nhỏ|301x301px|Cách di chuyển của Mã

 Xe 
Xe có thể di chuyển số bước tùy ý theo mọi hướng ngoài trừ hướng chéo tương tự Xe trong Cờ vua, khi xếp quân thì mỗi người chơi sẽ xếp quân 2 Xe ở 2 góc bàn cờ phía họ.
giữa|nhỏ|301x301px|Cách di chuyển của Xe

 Tốt 
Tốt di chuyển một bước về phía trước và bắt quân một bước theo hai đường chéo phía trước, Tốt được phong thành quân Sĩ khi di chuyển tới hàng cuối cùng của bàn cờ
giữa|nhỏ|301x301px|Cách di chuyển của Tốt

 Giá trị các quân 
Al-Adli một kỳ thủ Shatranj cung cấp ước tính giá trị các quân cờ trong sách về shatranj. Al-Adli đã sử dụng một hệ thống để xác định giá trị quân cờ như sau:
Quân cờĐiểmliên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chess_kll44.png|30x30px|kingVua2liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chess_rll44.png|30x30px|rook Xe5liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chess_nll44.png|30x30px Mã3liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chess_qll44.png|30x30px Sĩ2liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chess_bll44.png|30x30pxTượng2liên_kết=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chess_pll44.png|30x30px|the horses Tốt1

 Bàn cờ và luật chơi 
Mục tiêu của trò chơi là chiếu bí vua của đối thủ hoặc bắt hết sạch quân của đối thủ, ttrong trường hợp người chơi bắt hết quân đối thủ mà người chơi chỉ còn lại một quân thì đối phương sẽ có được một cơ hội bắt lại quân thì ván cờ đó sẽ có kết quả hòa, trong hình cờ hết nước đi người chơi bị hết nước đi sẽ bị xử thua.

Khi bắt đầu xếp quân thì vị trí của quân Vua và quân Sĩ được xếp là không cố định như trong Cờ vua
giữa|nhỏ|400x400px|Bộ cờ shatranj Bắc Ấn Độ

 Các môn cờ khác theo khu vực 

 Trung Quốc 
+nhỏ|Cờ tướngnhỏ|Cờ úpnhỏ|Cờ tam quốcnhỏ|Cờ tướng bảy người chơi

 Nhật Bản 
+nhỏ|Shoginhỏ|Chu Shogi

 Campuchia - Malaysia - Thái Lan 
+nhỏ|Cờ ốc

 Việt Nam 
+nhỏ|Cờ tư lệnhnhỏ|Cờ toán+nhỏ|Cờ dịch

 Bắc Triều Tiên - Hàn Quốc 
+nhỏ|Janggi

 Myanmar 
+nhỏ|Sittuyin

Tham khảo

 Liên kết ngoài 

 Shatranj, the medieval Arabian Chess by Jean-Louis Cazaux
 Shatranj by Hans L. Bodlaender, The Chess Variant Pages
 The Time of Shatranj and the Aliyat by Miguel Villa
 ICC shatranj rules

Thể loại:Trò chơi Saturanga
Thể loại:Shatranj
Thể loại:Lịch sử cờ vua
Thể loại:Phát minh của Iran