Tiếng Chulym

Tiếng Chulym (Ось тили, тадар тили) là ngôn ngữ của người Chulym. Nó được sử dụng ở Nga, trên nhiều địa điểm khác nhau dọc theo sông Chulym. Ngôn ngữ này có nguy cơ tuyệt chủng và được liệt kê trong Sách đỏ của UNESCO. Theo điều tra dân số Nga năm 2010, trong số 355 người Chulym chỉ có 44 người nói được tiếng mẹ đẻ.

Tiếng Chulym có hai phương ngữ là Hạ Chulym và Trung Chulym (Melets).

 Phân loại 
Chulym bao gồm hai phương ngữ riêng biệt với nhiều phương ngữ phụ, tương ứng với các địa điểm dọc theo sông Chulym. Tên bản địa của chúng được viết nghiêng.

 Hạ Chulym (hiện được cho là đã tuyệt chủng)
 Küärik, küärik jon (Koryukovskaya volost)
 Ketsik (Kurchikova volost)
 Yezhi, je:ži jon (Baygul'skaya volost)
 Yatsi, jatsi jon (Yachinskaya volost)
 Chibi, tš'ibi d'on (Kyzyldeyeva volost)
 Trung Chulym
 Tutal, tutaɫ tš'onu (Tutal'skaya volost, huyện Teguldetsky, tỉnh Tomsk)
 Melet, pilet tš'onu (Meletskaya volost, huyện Tyukhtetsky, vùng Krasnoyarsk)

 Hình thái và cú pháp học 

 Đại từ nhân xưng 
Có 6 đại từ nhân xưng trong tiếng Chulym:
Số ítSố nhiềuTiếng ChulymTiếng ViệtTiếng ChulymTiếng ViệtМян (mæn)tôiПис (pis)chúng tôi, chúng taСян (sæn)bạnСиляр (silær)các bạnОл (ol)anh ấy/cô ấy/nóОлар (olar)họ, chúng

 Cú pháp học 
Chulym sử dụng cấu trúc câu chủ-tân-động và từ đứng sau, giống như nhiều ngôn ngữ Turk lân cận.

 Âm vị học 

 Phụ âm 
MôiChân răngVòmNgạc mềmThanh hầuBật/p/, /b//t/, /d/
/t'/ (LC)/k/, /g//ʔ/Xát/v//s/, /z//ʃ/, /ʒ//h/~/x/, /ɣ/Tắc xát/t͡s/, /d͡z/ (LC)/ç/, /ʝ/ (MC)Mũi/m//n/
/n'/ (MC, K)/ŋ/Lỏng/l/, /r/Lướt/j/
Nguồn:

 Chữ viết 
Bảng chữ cái Kirin tiếng Chulym:
А аБ бВ вГ гҒ ғД дДж джЕ еЁ ёЖ жЗ зИ иЙ йК кЛ лМ мН нҤ ҥО оП пР рС сТ тУ уФ фЦ цЧ чШ шЩ щЪ ъЫ ыЬ ьЭ эЮ юЯ я

 Xem thêm 

 Tiếng Tofa
 Tiếng Shor
 Tiếng Khakas

 Tham khảo 

 Liên kết ngoài 

 'The Linguists': Raiders of the Lost Tongues ("I have always loved the Chulym language.")


 Язык чулымских тюрков 
 Информация о чулымцах на сайте Совета Федерации 
 Информация на narodru.ru  
 Чулымцы возрождают родной язык  

Thể loại:Ngôn ngữ chắp dính
Thể loại:Ngôn ngữ Turk Xibia
Thể loại:Ngôn ngữ tại Nga
Thể loại:Ngôn ngữ bị đe dọa
Thể loại:Ngôn ngữ chủ-tân-động
Thể loại:Ngữ hệ Turk