Trần Tiến (diễn viên)

Trần Tiến (30 tháng 11 năm 1937 – 22 tháng 1 năm 2023) là nghệ sĩ kịch nói nổi tiếng Việt Nam, được biết đến qua vai Đế Thích trong Hồn Trương Ba da hàng thịt và Đại Cát trong vở Quẫn. Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 1993.

 Tiểu sử 
Trần Tiến sinh ngày 30 tháng 11 năm 1937 tại Hà Nội, trong gia đình có ba anh em, từng theo học tại trường Trung học cơ sở Trưng Vương và trường Bưởi.

 Sự nghiệp 
Trần Tiến bắt đầu hoạt động nghệ thuật từ 1954, khởi đầu với Chèo với một số vai diễn hề gậy, hề chèo ấn tượng. Thế Lữ và Đào Mộng Long đã phát hiện năng khiếu của Trần Tiến nên đã khuyến khích ông đến với kịch nói và sau này là điện ảnh. Năm 1961, ông học khóa diễn viên Trường Nghệ thuật Sân khấu cùng Thế Anh, Ngọc Hiền, Cao Khương, Đoàn Dũng, Trọng Khôi, Thanh Tú, Mỹ Dung,...

Đến năm 1993, ông được nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân.

Năm 1997, Trần Tiến được Nhà nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhất.

Trần Tiến là diễn viên công tác tại Nhà hát kịch Trung ương, đến năm 2012 thì nghỉ hưu.

 Đời tư 
Trần Tiến là em trai của nghệ sĩ Trần Văn Nghĩa, nguyên Giám đốc Nhà hát Múa rối Trung ương. Ông sau đó đã kết hôn với nghệ sĩ Lê Mai khi họ cùng công tác ở Đoàn Kịch nói Trung ương, họ có với nhau 3 người con gái đều là các nghệ sĩ nổi tiếng. Năm 1970 hai người ly hôn, nhưng vì hoàn cảnh sống khó khăn nên họ vẫn sống chung nhà cho đến khi con gái lớn là Lê Vân kết hôn.

Sau khi Lê Vân phát hành cuốn tự truyện Lê Vân, yêu và sống, cuộc sống của Trần Tiến có sự đảo lộn, trong cuốn sách Lê Vân miêu tả ông là một người bố không tốt khiến ông rất buồn bực. Lê Vân công khai xin lỗi ông qua báo chí, mối quan hệ gia đình cũng dần bình thường trở lại. Ông an hưởng tuổi già với một người phụ nữ tên Hạnh, bà rất được Lê Khanh kính phục.

Trần Tiến qua đời vào ngày 22 tháng 1 năm 2023 (mùng 1 Tết Nguyên Đán) tại Hà Nội, hưởng thọ 86 tuổi. Trong 5 năm trước khi qua đời, ông đã mắc bệnh giãn phế nang và phải sống chung bình oxy trong suốt quãng thời gian đó.

 Tác phẩm 

 Kịch tiêu biểu 
NămTác phẩmVaiTác giảĐạo diễnNguồn1960QuẫnĐại CátLộng ChươngNSND Trần Hoạt1965Lửa hậu phươngĐứcKính DânMạnh Linh, NSƯT Lại Phú Cương1970Chuông đồng hồ điện KremlinHoài NghiNikolai PogodinLesli1979Nguyễn Trãi ở Đông QuanNguyễn TrãiNguyễn Đình ThiNSND Nguyễn Đình Nghi1981Hồn Trương Ba, da hàng thịtĐế ThíchLưu Quang VũNSND Nguyễn Đình NghiKén rểCố vấn tình yêuĐứng gác dưới đèn neonCao bồiNgười cha thô bạoNgười cha

 Phim 
NămTựa đềVai diễnĐạo diễnĐịnh dạng 1966Nguyễn Văn TrỗiChủ sự Tổng nha cảnh sát NSND Bùi Đình Hạc, NSƯT Lý Thái BảoĐiện ảnh1973Hoa Thiên LýMíchNSND Bùi Đình Hạc1979Tự thú trước bình minhMạnh ViênNSND Phạm Kỳ Nam1982Cuộc chia tay mùa hạTrần HàNSƯT Nguyễn Ngọc Trung1987Thằng BờmThầy đồNSƯT Lê Đức Tiến1994Khách ở quê raMớiNSƯT  Đức Hoàn1995Đất nước đứng lênDrăng-hă Drăng-hơmNSƯT Lê Đức Tiến19975 ngày làm Thượng ĐếThượng đếĐiện ảnh truyền hình1998Chuyện làng NhôNSƯT Đặng Việt BảoPhim truyền hìnhDòng trong dòng đục Bàng TrọngNguyễn Thế Hồng1999Lên giờiThủ trưởngNSND Phạm Thanh PhongĐiện ảnh truyền hìnhNhững người săn lùng cái đẹp NSND Nguyễn Khải Hưng2000Dạy chồng Đỗ Minh TuấnBến không chồngÔng ChuộcLưu Trọng NinhĐiện ảnhNhững người con hiếu thảo Ông CầmNSND Trần PhươngĐiện ảnh truyền hình2001Đổi chỗPhạm Gia PhươngChiều tàn thu muộn NSND Phạm Thanh Phong, NSƯT Vũ Trường KhoaPhim truyền hình2002Hà Nội 12 ngày đêmNhà văn PhanNSND Bùi Đình HạcĐiện ảnh2004Cô gái đến từ Băng cốc NSƯT Mai Hồng Phong Phim truyền hình2006Đèn vàngBố của Thư2008Tiền ơi Bụt Phạm Đông HồngPhim Tết2010Bi, đừng sợ! Ông nội Bi Phan Đăng DiĐiện ảnh

Ghi chú

 Tham khảo 

Thể loại:Sinh năm 1937
Thể loại:Nghệ sĩ nhân dân Việt Nam
Thể loại:Nam diễn viên sân khấu Việt Nam
Thể loại:Người Hà Nội
Thể loại:Cựu học sinh trường Trung học cơ sở Trưng Vương, Hà Nội
Thể loại:Mất năm 2023