Danh sách Phó vương Perú

Dưới đây là danh sách các phó vương Peru.

Trong thời gian Peru là một phần của Đế quốc Tây Ban Nha (1533 – 1584), vùng đất này được quản lý bởi một chính quyền do vua Tây Ban Nha chỉ định. Người nắm chức quản lý đầu tiên là Chinh phục tướng quân Francisco Pizarro (1533 – 1542) với danh xưng chức vụ là Đại tướng quân và Thống đốc xứ Peru.

Để tập trung hóa hơn nữa quyền lực cũng như tăng cường sức mạnh của mình tại các thuộc địa, vương quyền Tây Ban Nha quyết định ban hành một chỉ dụ hoàng gia, theo đó thành lập nên phó vương quốc Peru vào ngày 20 tháng 10 năm 1542. Vị phó vương được bầu này cũng là phó tướng (Tiếng Tây Ban Nha: Capitán general) và là người đứng đầu của Toà án Hoàng gia Lima. Tổng cộng đã có hơn 40 phó vương được chỉ định cai trị phó vương quốc này.

Nhiệm kỳ làm việc của một phó vương thường kéo dài khoảng 3 năm (sau là 5 năm), nhưng sẽ kéo dài hơn khi việc chỉ định phó vương xảy ra vấn đề (hoặc cũng có thể do phó vương chưa tới nơi làm việc được). Khi phó vương mất khi đang tại chức, thường là người nhiều tuổi nhất của toà án thượng tố hoàng gia Tây Ban Nha tại Lima sẽ đảm nhận chức vụ phó vương Peru cho đến khi nhà nước trung ương bổ nhiệm được người thay thế vị trí. Tuy vậy, một số ngoại lệ vẫn xuất hiện như Lope García de Castro, người đảm nhận chức vụ thống đốc tạm quyền thay thế cho phó vương (1564 – 1569), hay phó vương tạm quyền là Tổng giám mục giáo phận Lima, Diego Morcillo Rubio de Auñón (năm 1716).

 Danh sách 
+TênChân dungDanh xưng chức vụThời gian bổ nhiệmThời gian làm việcQuân chủFrancisco PizarroHầu tước xứ los Atavillos(1478 – 1541)không khung|129x129pxThống đốc và Phó tướng Peru26 tháng 7 năm 152916 tháng 11 năm 1533 – 26 tháng 6 năm 1541không khung|125x125pxCarlos I(1516 – 1556)Diego de Almagro el Mozo(1522 – 1542)không khung|101x101pxThống đốc PeruTrên thực tế26 tháng 6 năm 1541 – 16 tháng 9 năm 1542Cristóbal Vaca de Castro(c. 1492 – 1566)126x126px|không khung9 tháng 9 năm 15407 tháng 8 năm 1542 – 17 tháng 5 năm 1544Blasco Núñez Vela(1495 – 1546)không khung|134x134pxPhó vương Peru1 tháng 5 năm 154317 tháng 5 – 18 tháng 9 năm 1544Diego Vázquez xứ Cepeda(1510 – c. 1550)không khung|101x101pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru18 tháng 9 năm 154418 tháng 9 – 28 tháng 10 năm 1544Gonzalo Pizarro(c. 1510 – c. 1548)không khung|133x133pxPhó tướng và Chánh án xứ PeruTrên thực tế28 tháng 10 năm 1544 – 9 tháng 4 năm 1548Kẻ tiếm ngôi chức Thống đốc Peru. Tuyên bố quyền lực không chính thức đối với Peru cho tới tận trận Jaquijahuana.Pedro de la Gasca(1493 – 1567)không khung|133x133pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru16 tháng 2 năm 154612 tháng 8 năm 1546 – 6 tháng 1 năm 1550Andrés de Cianca(c. 1513 – 1553)không khung|101x101px6 tháng 1 năm 15506 tháng 1 năm 1550 – 14 tháng 9 năm 1551Antonio xứ Mendoza(1490/1493 – 1552)không khung|145x145pxPhó vương Peru8 tháng 7 năm 145914 tháng 9 năm 1551 – 21 tháng 9 năm 1552Andrés de Cianca(c. 1513 – 1553)không khung|101x101pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru21 tháng 9 năm 155221 tháng 9 năm 1552 – 11 tháng 4 năm 1553Melchor Bravo xứ Saravia(c. 1512 – 1577)không khung|140x140px11 tháng 4 năm 155311 tháng 4 năm 1553 – 29 tháng 6 năm 1556Andrés Hurtado xứ MendozaHầu tước thứ 2 xứ Cañete(1510 – 1560/1561)không khung|123x123pxPhó vương Peru10 tháng 5 năm 155529 tháng 6 năm 1556 – 17 tháng 4 năm 1560không khung|121x121pxFelipe II(1556 – 1598)Diego López nhà Zúñiga và VelascoHầu tước thứ 5 xứ Nieva(c. 1500 – 1564)không khung|145x145px15 tháng 12 năm 155817 tháng 4 năm 1560 – 18 tháng 2 năm 1564Hernando de Saavedra(c. 1520 – sau năm 1601)không khung|101x101pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru19 tháng 2 năm 156420 tháng 2 – 22 tháng 9 năm 1564Lope García de Castro(1516 – 1576)không khung|166x166pxThống đốc Peru16 tháng 8 năm 156322 tháng 9 năm 1564 – 30 tháng 11 năm 1569Francisco Álvarez de Toledo(1515 – 1582)không khung|156x156pxPhó vương Peru30 tháng 11 năm 156830 tháng 11 năm 1569 – 15 tháng 5 năm 1581Martín Enríquez de Almansa(1508/1511 – 1583)không khung|144x144px26 tháng 5 năm 158015 tháng 5 năm 1581 – 9 tháng 3 năm 1583Cristóbal Ramírez de Cartagena(1516 – 1576)không khung|156x156pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru9 tháng 3 năm 15839 tháng 3 năm 1583 – 11 tháng 11 năm 1585Fernando Torres của Bồ Đào NhaBá tước thứ nhất xứ Villardompardo(? – 1594)không khung|124x124pxPhó vương Peru31 tháng 3 năm 158411 tháng 11 năm 1585 – 6 tháng 1 năm 1590García Hurtado xứ MendozaHầu tước thứ 4 xứ Cañete(1535 – 1609)không khung|132x132px30 tháng 8 năm 15886 tháng 1 năm 1590 – 24 tháng 6 năm 1596Luis xứ Velasco và Castilla(1534 – 1617)không khung|138x138px6 tháng 6 năm 159624 tháng 6 năm 1596 – 13 tháng 9 năm 159813 tháng 9 năm 1598 – 8 tháng 12 năm 1604không khung|125x125pxFelipe III(1598 – 1621)Gaspar de Acevedo Velasco xứ ZúñigaBá tước thứ 5 xứ Monterrey(1560 – 1606)không khung|143x143px28 tháng 5 năm 16038 tháng 12 năm 1604 – 10 tháng 2 năm 1606Diego Núñez de Avendaño(? – 1606)không khung|156x156pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru10 tháng 2 năm 160610 tháng 2 – 26 tháng 5 năm 1606Juan Fernández de Boán(1549 – 1615)không khung|156x156px26 tháng 5 năm 160626 tháng 5 năm 1606 – 21 tháng 12 năm 1607Juan xứ Mendoza và LuzaHầu tước thứ 3 xứ Montesclaros(1571 – 1628)không khung|147x147pxPhó vương Peru22 tháng 11 năm 160621 tháng 12 năm 1607 – 18 tháng 12 năm 1615Francisco xứ Bojia và AragonVương tế xứ Esquilache(1581 – 1658)không khung|194x194px19 tháng 7 năm 161418 tháng 12 năm 1615 – 31 tháng 3 năm 162131 tháng 3 năm 1621 – 31 tháng 12 năm 1621không khung|132x132pxFelipe IV(1521 – 1665)Juan Jiménez de Montalvo(1561 – 1629)không khung|156x156pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru31 tháng 12 năm 162131 tháng 12 năm 1621 – 25 tháng 7 năm 1622Diego Fernández xứ CórdobaHầu tước thứ nhất xứ Guadalcázar(1578 – 1630)không khung|134x134pxPhó vương Peru22 tháng 8 năm 162025 tháng 7 năm 1622 – 14 tháng 1 năm 1629Luis Jerónimo Fernández xứ Cabrera và BobadillaBá tước thứ 4 xứ Chinchón(1589 – 1647)không khung|147x147px11 tháng 2 năm 162814 tháng 1 năm 1629 – 18 tháng 12 năm 1639Pedro Álvarez xứ Toledo và LeivaHầu tước thứ nhất xứ Mancera(1585 – 1654)không khung|112x112px24 tháng 10 năm 163818 tháng 12 năm 1639 – 20 tháng 9 năm 1648García Sarmiento xứ SotomayorBá tước thứ hai xứ Salvatierra(? – 1659)không khung|135x135px18 tháng 6 năm 164720 tháng 9 năm 1648 – 24 tháng 2 năm 1655Luis Enríquez de GuzmánBá tước thứ 9 xứ Alba de Liste(c. 1600 – 1667)không khung|142x142px22 tháng 3 năm 165324 tháng 2 năm 1655 – 31 tháng 7 năm 1661Diego xứ Benavides và la CuevaBá tước thứ 8 xứ Santisteban(1607 – 1666)không khung|143x143px5 tháng 8 năm 165931 tháng 7 năm 1661 – 17 tháng 9 năm 166517 tháng 9 năm 1665 – 17 tháng 3 năm 1666119x119px|không khungCarlos II(1665 – 1700)Bernardo de Iturrizarra(1608 – 1678)không khung|156x156pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru17 tháng 3 năm 166617 tháng 3 năm 1666 – 21 tháng 11 năm 1667Pedro Antonio Fernández de CastroBá tước thứ 10 xứ Lemos(1632 – 1672)không khung|129x129pxPhó vương Peru21 tháng 11 năm 166621 tháng 11 năm 1667 – 6 tháng 12 năm 1672Álvaro de Ibarra(1619 – 1675)không khung|146x146pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru6 tháng 12 năm 16726 tháng 12 năm 1672 – 15 tháng 8 năm 1674Baltasar de la Cueva HenríquezBá tước thứ 7 xứ Castellar(1627 – 1686)không khung|107x107pxPhó vương Peru26 tháng 9 năm 197315 tháng 8 năm 1674 – 7 tháng 7 năm 1678Melchor de Liñán y CisnerosTổng giám mục xứ Lima(1629 – 1708)không khung|127x127px26 tháng 2 năm 1678(Tạm quyền)7 tháng 7 năm 1678 – 2 tháng 11 năm 1681Melchor de Navarra y RocafullCông tước xứ Palata(1626 – 1691)không khung|120x120px24 tháng 9 năm 16802 tháng 11 năm 1681 – 15 tháng 8 năm 1689 Melchor Portocarrero Lasso de la VegaBá tước thứ 3 xứ Monclova(1636 – 1705)không khung|130x130px3 tháng 5 năm 168815 tháng 8 năm 1689 – 1 tháng 11 năm 17001 tháng 11 năm 1700 – 22 tháng 9 năm 1705không khung|133x133pxFelipe V(1700 – 1724)Juan Peñalosa y Benavides(1625 ? – 1709)không khung|163x163pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru22 tháng 9 năm 170522 tháng 9 năm 1705 – 7 tháng 7 năm 1707Manuel xứ Oms và Santa PauHầu tước thứ nhất xứ Castelldosrius(1651 – 1710)không khung|134x134pxPhó vương Peru31 tháng 12 năm 17047 tháng 7 năm 1707 – 25 tháng 4 năm 1710Miguel Núñez de Sanabria(1625 ? – 1709)không khung|163x163pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru25 tháng 4 năm 171025 tháng 4 năm 1710 – 14 tháng 9 năm 1710Diego Ladrón de GuevaraGiám mục xứ Quito(1641 – 1718)không khung|120x120pxPhó vương Peru14 tháng 9 năm 171014 tháng 9 năm 1710 – 2 tháng 3 năm 1716Mateo de la Mata Ponce de León(1645 ? – 1720)124x124px|không khungTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru2 tháng 3 năm 17162 tháng 3 – 15 tháng 8 năm 1716Diego Morcillo Rubio de AuñónTổng giám mục xứ Charcas(1641 – 1718)không khung|119x119pxPhó vương tạm quyền3 tháng 11 nắm 171515 tháng 8 – 5 tháng 10 năm 1716Carmine Nicolao CaraccioloThân vương xứ Santo Buono(1651 – 1710)không khung|115x115pxPhó vương Peru17155 tháng 10 năm 1716 – 26 tháng 1 năm 1720Diego Morcillo Rubio de AuñónTổng giám mục xứ Lima(1641 – 1718)không khung|119x119px -26 tháng 1 năm 1720 – 15 tháng 1 năm 172415 tháng 1 – 14 tháng 5 năm 1724không khung|125x125pxLuis I(1724)José de ArmendárizHầu tước thứ nhất xứ Castelfuerte(1670 – 1740)không khung|162x162px172314 tháng 5 – 31 tháng 8 năm 172431 tháng 8 năm 1724 – 4 tháng 1 năm 1736không khung|133x133pxFelipe V(1724 – 1746)José Antonio xứ Mendoza, Caamaño và SotomayorHầu tước thứ ba xứ Villagarcía(1667 – 1746)không khung|157x157px17364 tháng 1 năm 1736 – 12 tháng 7 năm 1745José Antonio Manso de VelascoBá tước thứ nhất xứ Superunda(1688 – 1766)145x145px|không khung24 tháng 12 năm 174412 tháng 7 năm 1745 – 9 tháng 7 năm 17469 tháng 7 năm 1746 – 10 tháng 8 năm 1759không khung|122x122pxFernando VI(1746 – 1759)10 tháng 8 năm 1759 – 12 tháng 10 năm 1761không khung|113x113pxCarlos III(1759 – 1788)Manuel de Amat y Junyent(1704 – 1782)147x147px|không khung176112 tháng 10 năm 1761 – 17 tháng 7 năm 1776Manuel de GuiriorHầu tước thứ nhất xứ Guirior(1708 – 1788)không khung|144x144px24 tháng 8 năm 177517 tháng 7 năm 1776 – 21 tháng 7 năm 1780Agustín de Jáuregui y Aldecoa(1711 – 1784)không khung|151x151px10 tháng 1 năm 178021 tháng 7 năm 1780 – 6 tháng 4 năm 1784Teodoro de CroixHiệp sĩ xứ Croix(1708 – 1788)không khung|147x147px15 tháng 1 năm 17836 tháng 4 năm 1784 – 14 tháng 12 năm 178414 tháng 12 năm 1784 – 25 tháng 3 năm 1790không khung|126x126pxCarlos IVTrong thời kỳ Pháp chiếm đóng Tây Ban Nha, Hội đồng Quân quản Trung ương tối cao (và sau ngày 25 tháng 8 năm 1808 là Hội đồng nhiếp chính Tây Ban Nha và xứ Đông Ấn) cai tri chính quyền thuộc địa ở châu Mỹ tha mặt cho Fernado VII. Chính quyền Tây Ban Nha thuộc địa không công nhận quyền cai trị của José I, người được Napoleon chỉ định vào ngôi vương Tây Ban Nha theo sau việc Hội đồng Castilla vào ngày 11 tháng 8 năm 1808 tuyên bố sự thoái vị tại Bayonne của hai cha con Carlos IV và Fernando VII là vô hiệu và tuyên bố Fernando là vua hợp pháp của Tây Ban Nha.(1788 – 1808)Francisco Gil de Taboada(1733 – 1809)không khung|131x131px10 tháng 1 năm 179025 tháng 3 năm 1790 – 6 tháng 6 năm 1796Ambrosio O'HigginsHầu tước xứ Osorno(1720 – 1801)127x127px|không khung16 tháng 9 năm 17956 tháng 6 năm 1796 – 18 tháng 3 năm 1800Manuel Arredondo y Pelegrín(1738 ? – 1822)không khung|167x167pxTrưởng Toà án Hoàng gia và Thống đốc tạm quyền xứ Peru18 tháng 3 năm 180018 tháng 3 năm 1800 – 6 tháng 11 năm 1801Gabriel xứ Avilés và FierroHầu tước thứ 4 xứ Avilés(1720 – 1801)không khung|146x146pxPhó vương Peru14 tháng 7 năm 18006 tháng 11 năm 1801 – 26 tháng 7 năm 1806José Fernando de Abascal y SousaHầu tước thứ nhất xứ Avilés(1743 – 1821)không khung|141x141px10 tháng 11 năm 180426 tháng 7 năm 1806 – 19 tháng 3 năm 180819 tháng 3 năm 1808 – 7 tháng 7 năm 1816không khung|127x127pxFernando VII(1808 – 1833)Joaquín xứ Pezuela và SánchezHầu tước thứ nhất xứ Viluma(1761 – 1830)không khung|120x120px14 tháng 10 năm 18157 tháng 7 năm 1816 – 29 tháng 1 năm 1821Ông bị đảo chính bởi các tướng lĩnh quân đội hoàng gia Tây Ban Nha trong sự kiện đảo chính AznapuquioJosé de la Serna e HinojosaCông tước thứ nhất xứ Andes(1770 – 1832)không khung|143x143px29 tháng 1 năm 1821(Chỉ định bởi quân phiến loạn Aznapuquo)
29 tháng 7 năm 1821 (Chính quyền trung ương xác nhận)29 tháng 1 năm 1821 – 9 tháng 12 năm 1824Trước đà tiến của quân đoàn độc lập dưới sự chỉ huy của tướng José de San Martín, Serna buộc phải rời khỏi Lima vào ngày 6 tháng 6 năm 1821. Ông chọn Cuzco là thủ đô mới của Phó vương quốc, với phần lãnh thổ lúc này chỉ còn vỏn vẹn các vùng cao nguyên trung tâm của Phó vương quốc cùng với toàn bộ miền Nam Peru ngày nay và Thượng Peru (Bolivia ngày nay). Vào ngày 9 tháng 12 năm 1824, sau thất bại trong trận Ayacucho, la Serna ký văn kiện đầu hàng, chính thức chấm dứt quyền lực của Phó vương tại Peru.Bất chấp các thất bại chiến trường của mình, Toà án Hoàng gia Cuzco tiến hành bổ nhiệm Pío de Tristán là Phó vương mới với việc ông này là sĩ quan cao tuổi nhất của Quân đội Hoàng gia và cũng vì tên ông này xuất hiên trên phần vải khâm liệm người đã khuất. Tuy nhiên, ông này từ chức ngay sau đó và vì thế không được tính vào danh sách với vai trò là một Phó vương chính thức. Triều đình trung ương Tây Ban Nha thậm chí bổ nhiệm Pedro Antonio Olañeta làm phó vương mới, người chỉ huy các cuộc kháng cự của quân đội hoàng gia tại vùng Thượng Peru và gửi các phái đoàn quan chức đến vùng. Tuy nhiên trước khi các viên chức của chính phủ có thể tới được nơi thì ông này đã bị quân giải phóng đánh bại và giết chết.

 Xem thêm 

 Phó vương quốc Peru
 Lịch sử Peru
 Tổng thống Peru

Tham khảo

 Nguồn 




 (Mục: VIRREINATO y VIRREY)

Thể loại:Danh sách (Perú)