Chữ Hmông Việt

Chữ Hmông Việt (Ntơưr Hmôngz Viêx Nangz, RPA: Ntawv Hmoob Viaj Naab) là bộ chữ Hmông theo ký tự Latin được lập ra theo Nghị định số 206-CP năm 1961, và đã được chính phủ Việt Nam phê chuẩn. Đó chính là một trong những bộ chữ cái thông dụng nhất của tiếng Hmông tại Việt Nam, chỉ đứng sau RPA.

 Lịch sử 
Được lập ra vào năm 1961, bộ chữ được xây dựng theo ngữ âm ngành H'Mông Lềnh vùng Sa Pa, Lào Cai, có bổ sung thêm một số âm vị của các ngành H'Mông khác, gồm 59 phụ âm (có 3 âm vị phụ âm của ngành H'Mông Đơư và H'Mông Sua), 28 vần và 8 thanh. Vào thập niên 1970, phong trào học chữ H'Mông phát triển khá mạnh ở hầu hết các tỉnh miền núi phía Bắc của Việt Nam, nơi có nhiều người H'Mông sinh sống. Nhưng đến nay với nhiều nguyên nhân khác nhau mà tình hình học chữ H'Mông đã không còn phát triển như trước kia nữa.

Gần đây việc học chữ H'Mông bắt đầu phát triển, đáp ứng nhu cầu giao lưu qua mạng của người H'Mông. Tại Thái Nguyên có thầy giáo người H'Mông là Trung tá công an, đã viết giáo trình, từ điển tiếng H'Mông. Các trang về Hmong Vietnam trên Facebook nở rộ. Tuy nhiên hiện chưa có thông tin về bảng chữ Hmong được sử dụng.

 Bảng chữ cái 
Bộ chữ này giống với chữ Quốc Ngữ dùng cho tiếng Việt ngày nay, nhưng sử dụng các chữ cái thanh điệu, tương tự như RPA.

 Phụ âm và nguyên âm 
Âm tắcÂm mũiÂm kếtlÂm tắc xátnhnmmlppltđđrtrchcktxtsKhông biến đổiTrước     bblnt nđrrndgng nznjTrước/Sau hnhhnhmhmlphflthđhđlrhqkhqhhlcxtsh và     mfmflnth nđlnrnqnkhnkr nxntsh

 Điểm dừng chân thanh hầu không được ghi trong chính tả. Những từ thực sự ban đầu bởi nguyên âm được xác định bằng một dấu nháy đơn, mà do đó hoạt động như một số không phụ âm.

Âm ma sátÂm môiÂm hàmÂm răngÂm vòm họngphvxsjzshh

Nguyên âmNguyên âm đơnNguyên âm mũiNguyên âm đôiiêao, ao uưênhangôngaiơưâuiêuô

 Âm điệu 
Chữ Hmông Việt chỉ ra giai điệu của chữ viết ở phần cuối của một âm tiết chứ không có dấu như trong bảng chữ cái tiếng Việt. Không giống như tiếng Việt, tất cả các âm tiết Hmông kết thúc bằng một nguyên âm, có nghĩa là sử dụng chữ phụ âm để chỉ giai điệu sẽ không phải khó hiểu và cũng không mơ hồ.
ÂmVí dụChính tả đánh vầnCao 'bóng'pozTrung 'lách'poThấp 'gai'posCao xuống giọng 'cái'poxTrung lên giọng 'ném'porGiọng yếu (creaky voice) 'thấy'povThấp xuống giọng (giọng thở) 'bà'pol

 / đại diện cho một biến thể tăng thấp cuối cùng của cụm từ của giọng yếu

 Tham khảo 

 Xem thêm 

 Chữ Pahawh Hmông
 Chữ Hmông Latin hóa
 Tiếng H'Mông

Thể loại:Bảng ngữ âm
Thể loại:H'Mông
Thể loại:Latinh hoá