Huyện (Đài Loan)

Huyện, theo hiến pháp được gọi là hsien, là một đơn vị phân cấp hành chính tại Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan). Theo cơ cấu phân cấp tại Đài Loan, thì nó tương đương với thành phố cấp huyện. Theo lịch sử các huyện sẽ thuộc quyền quản lý của các tỉnh, nhưng sau đợt tái cơ cấu các tỉnh vào năm 1998, tất cả các huyện giờ đây đều được quản lý trực tiếp bởi chính quyền trung ương.

 Lịch sử 

Phân cấp hành chính đầu tiên được đặt là "huyện" () được thành lập lần đầu tiên vào năm 1661 bởi Vương quốc Đông Ninh. Sau đó nhà Thanh kế thừa phân cấp hành chính này. Cùng với sự gia tăng dân số của người Hán tại Đài Loan, số lượng huyện tăng dần theo thời gian. Cho đến cuối đời nhà Thanh, có tổng cộng 11 huyện ở Đài Loan. Các nhà truyền giáo Đạo Tin Lành ở Trung Quốc la tinh hóa huyện thành hien.

Đài Loan được nhượng lại cho Nhật Bản thông qua Hiệp ước Shimonoseki vào năm 1895. Do đó hệ thống phân chia cấp bậc cũng được dựa theo Nhật Bản trong suốt thời kỳ Đài Loan thuộc Nhật. Vào tháng 9 năm 1945, Đài Loan được chia thành 8 tỉnh (châu  và phủ ).

Sau khi Trung Hoa Dân Quốc lấy lại Đài Loan từ Nhật Bản vào ngày 25 tháng 10 năm 1945, các tỉnh được cải cách thành các huyện () cùng tên với tỉnh của Đài Loan của Trung Hoa Dân Quốc. Cách phiên âm La tinh cũng được thay đổi để phản ánh sự chuyển đổi chính thức từ tiếng Nhật thành tiếng Quan thoại, nhưng Hán tự vẫn giữ như cũ. Lưu ý hầu hết các thành phố do Nhật Bản lập ra ở Đài Loan đã được cải cách thành thành phố trực thuộc tỉnh và không thuộc huyện.

+ Sự thay đổi của các huyện năm 1945 và 1950 Tỉnh Nhật Bản(trước năm 1945) Huyện(1945–1950) Huyện vào năm 1950   Ký tự Wade–GilesTaihokuTaipeiĐài Bắc, Nghi LanShinchikuHsinchuTân Trúc, Miêu Lật, Đào ViênTaichūTaichungChương Hóa, Nam Đầu, Đài TrungTainanTainanGia Nghĩa, Đài Nam, Vân LâmTakaoKaohsiungCao Hùng, Bình ĐôngKarenkōHualienHoa LiênTaitōTaitungĐài ĐôngHōkoPenghuBành Hồ

Vào cuối năm 1949, Chính phủ Trung Hoa Dân Quốc thua cuộc tại Nội chiến Trung Quốc và dời đến Đài Bắc, Đài Loan. Vào năm 1950, các huyện ở Đài Loan đã được tổ chức lại. Các huyện đông dân tại phía Tây Đài Loan được chia thành hai đến ba huyện. Dẫn đến có tổng cộng 16 huyện. Sau chiến tranh, chính phủ chỉ nắm kiểm soát một vài đảo của Trung Quốc đại lục. Các lãnh thổ này được chia thành hai huyện: Kim Môn và Mã Tổ bên dưới tỉnh Phúc Kiến. Các huyện thuộc thẩm quyền bao gồm: 16 ở Đài Loan và 2 ở Phúc Kiến, duy trì ổn định cho đến đầu những năm 1990.

+ Danh sách các huyện từ năm 1955 đến 2010 Tên Tiếng Trung  Tên Tiếng Trung  Tên Tiếng TrungChương Hóa Mã Tổ Đài NamGia NghĩaMiêu LậtĐài BắcTân TrúcNam ĐầuĐài ĐôngHoa LiênBành HồĐào ViênCao HùngBình ĐôngNghi LanKim MônĐài TrungVân Lâm

Nối tiếp cải cách dân chủ vào đầu những năm 1990, nhiều cải cách về phân cấp hành chính được thảo luận mở rộng và cuối cùng một vài huyện đông dân đã cải cách thành thành phố trực thuộc trung ương vào năm 2010 và 2014. Các huyện đó bao gồm:

 Huyện Cao Hùng (1945–2010), hiện là một phần của thành phố trực thuộc trung ương Cao Hùng; huyện lỵ tại thành phố Phượng Sơn
 Huyện Đài Trung (1945–2010), hiện là một phần của thành phố trực thuộc trung ương Đài Trung; huyện lỵ tại thành phố Phong Nguyên
 Huyện Đài Nam (1945–2010), hiện là một phần của thành phố trực thuộc trung ương Đài Nam; huyện lỵ tại thành phố Tân Doanh
 Huyện Tân Bắc (1945–2010), hiện là thành phố trực thuộc trung ương Tân Bắc; huyện lỵ tại thành phố Bản Kiều
 Huyện Đào Viên (1950–2014), hiện là thành phố trực thuộc trung ương Đào Viên; huyện lỵ tại Thành phố Đào Viên (huyện tự trị)

Hiện nay, các huyện được thành lập dựa theo Đạo luật chính quyền địa phương dưới sự giám sát của Bộ Nội chính. Đạo luật này cũng tán thành một số hạng mục đặc biệt để thiết lập huyện với dân số trên hai triệu dân có thể cấp thêm quyền tự trị giống như thành phố trực thuộc trung ương. Những huyện này thường được gọi là thành phố bán tự trị (). Thuật ngữ này được áp dụng cho Tân Bắc và Đào Viên trước khi nó trở thành thành phố trực thuộc trung ương.

 Huyện hiện tại 

Tổng cộng có 13 huyện:
TênTiếng TrungBính âmHán ngữWade–GilesBính âmphổ cậpTiếng Đài LoanBạch thoại tựKhách GiaPha̍k-fa-sṳHuyện lỵTỉnh(danh nghĩa)Chương HóaZhānghuàChang¹-hua⁴Jhanghuà Chiang-hòa hoặcChiong-hòa  Chông-fa Thành phố Chương HóaTỉnh của Đài LoanGia NghĩaJiāyìChia¹-i⁴Jiayì Ka-gī  Kâ-ngi Thành phố Thái BảoTỉnh của Đài LoanTân TrúcXīnzhúHsin¹-chu²Sinjhú Sin-tek  Sîn-chuk Thành phố Trúc BắcTỉnh của Đài LoanHoa LiênHuāliánHua¹-lien²Hualián Hoa-lian hoặcHoa-liân  Fâ-lièn Thành phố Hoa LiênTỉnh của Đài LoanKim MônJīnménChin¹-mên²Jinmén Kim-mn̂g  Kîm-mùn Thị trấn Kim ThànhTỉnh Phúc KiếnMã TổLiánjiāngLien²-chiang¹Liánjiang Liân-kang  Lièn-kông Hương Nam CanTỉnh Phúc KiếnMiêu LậtMiáolìMiao²-li⁴Miáolì Biâu-le̍k hoặcMiâu-le̍k  Mèu-li̍t Thành phố Miêu LậtTỉnh của Đài LoanNam ĐầuNántóuNan²-tʻou²Nántóu Lâm-tâu  Nàm-thèu Thành phố Nam ĐầuTỉnh của Đài LoanBành HồPénghúPʻêng²-hu²Pénghú Phîⁿ-ô͘  hoặcPhêⁿ-ô͘  Phàng-fù Thành phố Mã CôngTỉnh của Đài LoanBình ĐôngPíngdōngPʻing²-tung¹Píngdong Pîn-tong  Phìn-tûng Thành phố Bình ĐôngTỉnh của Đài LoanĐài ĐôngTáidōngTʻai²-tung¹Táidong Tâi-tang  Thòi-tûng Thành phố Đài ĐôngTỉnh của Đài LoanNghi LanYílánI²-lan²Yílán Gî-lân  Ngì-làn Thành phố Nghi LanTỉnh của Đài LoanVân LâmYúnlínYün²-lin²Yúnlín Hûn-lîm  Yùn-lìm Thành phố Đấu LụcTỉnh của Đài Loan

Xem thêm
 Tỉnh của Nhật Bản
 Huyện (Trung Quốc)

Ghi chú

 Từ theo tiếng địa phương 

Tham khảo

Huyện, Đài Loan (Trung Hoa Dân Quốc)
Đài Loan 1
Thể loại:Phân cấp hành chính Đài Loan