Giải vô địch cờ vua Việt Nam

Giải vô địch cờ vua Việt Nam là giải đấu cờ vua cá nhân cấp cao nhất ở Việt Nam. Giải được tổ chức thường niên. Nhà vô địch giải là nhà vô địch quốc gia.

 Lịch sử 
Giải vô địch cờ vua quốc gia lần đầu tiên được tổ chức ở Hà Nội vào cuối năm 1980. Ban đầu giải chỉ dành cho nam, không có nội dung nữ. Năm 1983 giải nữ lần đầu tiên được tổ chức. Từ đó đến nay, giải đấu được tổ chức hàng năm, trừ năm 1989. Năm đó do tổ chức Đại hội Thể dục Thể thao toàn quốc nên không có giải vô địch quốc gia, các kỳ thủ tham dự nội dung cờ vua nằm trong Đại hội.

Thể thức
Các kỳ thủ dự giải là những kỳ thủ giành thứ hạng cao ở Giải vô địch cờ vua đồng đội Việt Nam, cùng các kỳ thủ thỏa một số tiêu chí khác (như từ giải đấu thủ mạnh, giải trẻ, kỳ thủ địa phương...). Các kỳ thủ giành thứ hạng cao ở giải này sẽ được quyền tham dự Giải cờ vua đấu thủ mạnh, thường được tổ chức sau đó trong năm. Những kỳ thủ xếp đầu sẽ được xét chọn vào đội tuyển quốc gia.

Trong những năm trước, giải đấu chia thành hai giai đoạn: giai đoạn một gồm 9 hoặc 11 ván đấu theo hệ Thụy Sĩ, giai đoạn hai những kỳ thủ dẫn đầu giai đoạn một thi đấu loại trực tiếp tìm ra nhà vô địch. Trong những năm gần đây, giải vô địch gồm cả các nội dung nhanh chớp. Vì vậy thể thức giải đấu tiêu chuẩn chỉ còn một giai đoạn: 11 ván hoặc hiện tại là 9 ván cờ tiêu chuẩn hệ Thụy Sĩ.

Các nhà vô địch
 Năm  Địa điểm  Nam  Nữ  Thể thức 1980  Hà Nội  Lưu Đức Hải (Hà Nội) Không tổ chức 1981   Đặng Tất Thắng (Hà Nội)  1982   Đặng Vũ Dũng (Hà Nội) 1983   Đặng Tất Thắng (Hà Nội) (2)  Phạm Thị Hòa (Hà Nội) 1984  Đồng Nai  Đặng Tất Thắng (Hà Nội) (3)  Lê Thị Phương Ngọc (TP Hồ Chí Minh) 1985   Đặng Vũ Dũng (Hà Nội) (2)  Lê Thị Phương Ngọc (TP Hồ Chí Minh) (2) 1986  Huế  Từ Hoàng Thông (TP Hồ Chí Minh)  Ngô Huyền Châu (TP Hồ Chí Minh) 1987   Từ Hoàng Thông (TP Hồ Chí Minh) (2)  Phạm Ngọc Thanh (Quảng Ninh) 1988   Hồ Văn Huỳnh (Hậu Giang)  Ngô Huyền Châu (TP Hồ Chí Minh) (2) 1989 Không tổ chức 1990   Hồ Văn Huỳnh (Hậu Giang) (2)  Phạm Ngọc Thanh (Quảng Ninh) (2) 1991   Từ Hoàng Thông (TP Hồ Chí Minh) (3)  Khương Thị Hồng Nhung (Đồng Tháp) 1992  Huế  Đào Thiên Hải (Đồng Tháp)  Phan Huỳnh Băng Ngân (Cần Thơ) 1993   Nguyễn Anh Dũng (Quảng Ninh)  Nguyễn Thị Thuận Hóa (Thừa Thiên – Huế)  1994   Tô Quốc Khanh (Đồng Tháp)  Hoàng Mỹ Thu Giang (Đồng Nai)  1995   Nguyễn Anh Dũng (Quảng Ninh) (2)  Mai Thị Thanh Hương (TP Hồ Chí Minh)  1996   Từ Hoàng Thái (TP Hồ Chí Minh)  Trần Thị Kim Loan (Hải Phòng) 1997   Nguyễn Anh Dũng (Quảng Ninh) (3)  Nguyễn Thị Thuận Hóa (Thừa Thiên – Huế) (2)  1998   Từ Hoàng Thông (TP Hồ Chí Minh) (4)  Lê Kiều Thiên Kim (TP Hồ Chí Minh) 1999   Đào Thiên Hải (Đồng Tháp) (2)  Lê Thị Phương Liên (Cần Thơ) 2000   Từ Hoàng Thái (TP Hồ Chí Minh) (2)  Võ Hồng Phượng (Cần Thơ) 2001  Cần Thơ  Đào Thiên Hải (Đồng Tháp) (3)  Nguyễn Thị Thanh An (TP Hồ Chí Minh) 2002  Vũng Tàu  Đào Thiên Hải (Đồng Tháp) (4)  Lê Kiều Thiên Kim (TP Hồ Chí Minh) (2)  11 ván Thụy Sĩ / top bốn loại trực tiếp 2003  Đồng Tháp  Bùi Vinh (Hà Nội)  Nguyễn Thị Thanh An (TP Hồ Chí Minh) (2) 2004  Đà Lạt  Đào Thiên Hải (Đồng Tháp) (5)  Hoàng Xuân Thanh Khiết (Thừa Thiên – Huế) 2005  Huế  Nguyễn Anh Dũng (Quảng Ninh) (4)  Nguyễn Thị Thanh An (TP Hồ Chí Minh) (3)  9 ván Thụy Sĩ / top bốn loại trực tiếp 2006  Đồng Tháp  Nguyễn Anh Dũng (Quảng Ninh) (5)  Lê Kiều Thiên Kim (TP Hồ Chí Minh) (3)  11 ván Thụy Sĩ / top bốn loại trực tiếp 2007  Huế  Lê Quang Liêm (TP Hồ Chí Minh)  Lê Kiều Thiên Kim (TP Hồ Chí Minh) (4)  9 ván Thụy Sĩ / top bốn loại trực tiếp 2008  Đà Lạt  Nguyễn Văn Huy (Bắc Ninh)  Phạm Lê Thảo Nguyên (Cần Thơ) 2009  Hà Nội  Bùi Vinh (Hà Nội) (2)  Lê Thanh Tú (Ninh Bình) 2010  TP Hồ Chí Minh  Lê Quang Liêm (Thành phố Hồ Chí Minh) (2)  Hoàng Thị Bảo Trâm (Thừa Thiên - Huế) 2011  Đà Lạt  Đào Thiên Hải (Thành phố Hồ Chí Minh) (6)  Nguyễn Thị Mai Hưng (Bắc Giang) 2012  Cần Thơ  Nguyễn Đức Hòa (Cần Thơ)  Phạm Lê Thảo Nguyên (Cần Thơ) (2)  9 ván Thụy Sĩ / top tám loại trực tiếp 2013  TP Hồ Chí Minh  Nguyễn Đức Hòa (Kiên Giang) (2)  Nguyễn Thị Mai Hưng (Bắc Giang) (2)  7 ván Thụy Sĩ / top tám loại trực tiếp 2014  Đà Lạt  Nguyễn Đức Hòa (Kiên Giang) (3)  Hoàng Thị Như Ý (Bắc Giang)  11 ván hệ Thụy Sĩ  2015  TP Hồ Chí Minh  Nguyễn Văn Huy (Hà Nội) (2)  Hoàng Thị Bảo Trâm (Hà Nội) (2) 2016  Huế  Nguyễn Anh Khôi (TP Hồ Chí Minh)  Hoàng Thị Bảo Trâm (TP Hồ Chí Minh) (3)  9 ván hệ Thụy Sĩ 2017  Hà Nội  Trần Tuấn Minh (Hà Nội) Hoàng Thị Bảo Trâm (TP Hồ Chí Minh) (4)  11 ván hệ Thụy Sĩ 2018  TP Hồ Chí Minh  Trần Tuấn Minh (Hà Nội) (2)  Hoàng Thị Bảo Trâm (TP Hồ Chí Minh) (5)  9 ván hệ Thụy Sĩ 2019  Bắc Giang  Nguyễn Anh Khôi (TP Hồ Chí Minh) (2)  Phạm Lê Thảo Nguyên (Cần Thơ) (3) 2020  Hà Nội  Lê Tuấn Minh (Hà Nội)  Lương Phương Hạnh (Bình Dương) 2021  TP Hồ Chí Minh  Trần Tuấn Minh (Hà Nội) (3)  Phạm Lê Thảo Nguyên (Cần Thơ) (4) 2022  Bắc Giang  Trần Tuấn Minh (Hà Nội) (4)  Võ Thị Kim Phụng (Bắc Giang)2023Bà Rịa Vũng TàuTrần Tuấn Minh (Hà Nội) (5)Võ Thị Kim Phụng (Bà Rịa Vũng Tàu) (2) 2024  Hà Nội  Bành Gia Huy (Hà Nội)  Bạch Ngọc Thùy Dương (TP Hồ Chí Minh)

 Chú thích 

Thể loại:Khởi đầu năm 1980 ở Việt Nam
Thể loại:Cờ vua Việt Nam
Thể loại:Sự kiện thể thao định kỳ thành lập năm 1980
Thể loại:Giải đấu thể thao Việt Nam
Thể loại:Khởi đầu năm 1983 ở Việt Nam