Trachiniformes

Trachiniformes là danh pháp của một bộ cá dạng cá vược, theo truyền thống được một số tác giả coi là phân bộ Trachinoidei của bộ Perciformes.Joseph S. Nelson: Fishes of the World, tr. 360–362, John Wiley & Sons, 2006, 

Đặc trưng
Khó có thể xác định được đặc trưng phái sinh cùng chia sẻ nào là chung cho nhóm cá này. Các đặc trưng được coi là chung nhưng đáng ngờ để xác định tính đơn ngành của nhóm này bao gồm:
 Có cựa trên vây chậu,
 Các tia vây ngực ngắn và rộng.E. O. Wiley & G. David Johnson: A teleost classification based on monophyletic groups trong Joseph S. Nelson, Hans-Peter Schultze & Mark V. H. Wilson: Origin and Phylogenetic Interrelationships of Teleosts. 480 tr, 2010, Nhà xuất bản Dr. Friedrich Pfeil, München. 

Các họ
Theo Nelson et al. (2016) thì các họ sau đây được coi là tạo thành bộ Trachiniformes:

 Ammodytidae Bonaparte, 1832 
 Chiasmodontidae Jordan & Gilbert, 1883
 Champsodontidae Jordan & Snyder, 1902
 Cheimarrichthyidae Regan, 1913
 Creediidae Waite, 1899: Từng được coi là phân họ Creediinae của họ Trichonotidae nghĩa rộng.Smith D. G. & Johnson D. G., 2007. A New Species of Pteropsaron (Teleostei: Trichonotidae: Hemerocoetinae) from the Western Pacific, with Notes on Related Species. Copeia 2007(2):364–377. 
 Leptoscopidae Gill, 1859
 Percophidae Swainson, 1839, nghĩa rộng gồm 2 phân họ Percophinae và Bembropinae, nhưng cũng có thời gian gộp cả Hemerocoetinae.
 Pinguipedidae Günther, 1860 (gộp cả Parapercidae)
 Trachinidae Rafinesque, 181
 Trichodontidae Bleeker, 1859
 Trichonotidae Günther, 1861
 Uranoscopidae Bonaparte, 1831

Tính đơn ngành
Trachiniformes hiện tại được coi là đa ngành. Theo các nghiên cứu sinh học phân tử gần đây thì Trichodontidae có quan hệ họ hàng với Cottoidei (bao gồm các họ Agonidae, Cottidae, Cyclopteridae, Jordaniidae, Liparidae, Psychrolutidae, Rhamphocottidae, Scorpaenichthyidae, Trichodontidae và một vài họ khác),Smith W. L., Busby M. S., 2014. Phylogeny and taxonomy of sculpins, sandfishes, and snailfishes (Perciformes: Cottoidei) with comments on the phylogenetic significance of their early-life-history specializations. Mol Phylogenet Evol. 79:332–352.  còn Trachinidae hoặc là có quan hệ họ hàng với SerranidaeLeo Smith & Matthew Craig, 2007. Casting the Percomorph Net Widely: The Importance of Broad Taxonomic Sampling in the Search for the Placement of Serranid and Percid Fishes. Copeia 2007(1):35–55.  hoặc là có quan hệ họ hàng với NotothenioideiBlaise Li, Agnès Dettaï, Corinne Cruaud, Arnaud Couloux, Martine Desoutter-Meniger, Guillaume Lecointre, 2009. RNF213, a new nuclear marker for acanthomorph phylogeny. Mol. Phylogenet. Evol. 50(2): 345–363  hay gần đây hơn là với Percidae.Lautredou A. –C., Motomura H., Gallut C., Ozouf-Costaz C., Cruaud C., Lecointre G., Dettai A., 2013. New nuclear markers and exploration of the relationships among Serraniformes (Acanthomorpha, Teleostei): The importance of working at multiple scales. Mol Phylogenet Evol. 67(1):140–155. . Tập tin PDF. Mối quan hệ họ hàng với Notothenioidei cũng được xác định cho Percophidae. Ngược lại họ cá biển sâu Chiasmodontidae (đại diện phân tích là chi Kali) được cho là có quan hệ họ hàng với Scombroidei (đại diện phân tích là chi Scomber) và Stromateoidei (đại diện phân tích là chi Pampus và Psenopsis).Wei-Jen Chen, Celine Bonillo, Guillaume Lecointre, 2003. Repeatability of clades as a criterion of reliability: a case study for molecular phylogeny of Acanthomorpha (Teleostei) with larger number of taxa. Mol. Phylogenet. Evol. 26(2): 262–288. . Tập tin PDF

Về tính đơn ngành của nhóm lõi của Trachiniformes, bao gồm các họ Ammodytidae, Cheimarrhichthyidae, Pinguipedidae và Uranoscopidae; một phân bộ mới gọi là Paratrachinoidei đã được một số nhà ngư học của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Pháp (Muséum National d'Histoire Naturelle) ở Paris đề xuất. Trong hệ thống phân loại cá xương sửa đổi năm 2017 Betancur-R. et al. đặt tất cả các đơn vị phân loại này trong bộ gọi là Uranoscopiformes.Ricardo Betancur-R., Edward O. Wiley, Gloria Arratia, Arturo Acero, Nicolas Bailly, Masaki Miya, Guillaume Lecointre & Guillermo Ortí, 2017. Phylogenetic classification of bony fishes . BMC Evolutionary Biology, BMC series 17(162). 

Mối quan hệ họ hàng gần cũng có thể được tìm thấy cho các họ Leptoscopidae, Creediidae, phân họ Hemerocoetinae (nâng cấp thành họ Hemerocoetidae trong Thacker et al. (2015)) của họ Percophidae nghĩa rộng/Trichonotidae nghĩa rộng.Kenji Odani & Hisashi Imamura, 2011. New Phylogenetic Proposal for the Family Leptoscopidae (Perciformes: Trachinoidei). Bull. Fish. Sci. Hokkaido Univ. 61(2/3): 49–63. Kết quả nghiên cứu của Thacker et al. (2015) cho thấy Trichonotidae nghĩa hẹp có quan hệ họ hàng gần với Gobiiformes hơn là với Leptoscopidae, Creediidae và Hemerocoetidae.Thacker C. E., Satoh T. P., Katayama E., Harrington R. C., Eytan R. I., Near T. J., 2015. Molecular phylogeny of Percomorpha resolves Trichonotus as the sister lineage to Gobioidei (Teleostei: Gobiiformes) and confirms the polyphyly of Trachinoidei. Mol Phylogenet Evol. 93:72–79. 

Nghiên cứu của Near et al. (2015) cho thấy Percophidae nghĩa hẹp thuộc về Notothenioidei.Near T. J., Dornburg A., Harrington R. C., Oliveira C., Pietsch T. W., Thacker C. E., Satoh T. P., Katayama E., Wainwright P. C., Eastman J. T. & Beaulieu J. M., 2015. Identification of the notothenioid sister lineage illuminates the biogeographic history of an Antarctic adaptive radiation. BMC Evol Biol. 15 (109)

Chia tách
Theo Betancur-R. et al. (2017) thì các họ của Trachiniformes được chia tách sang các bộ khác như sau:
 Bộ Uranoscopiformes
 Ammodytidae
 Cheimarrichthyidae
 Pinguipedidae
 Uranoscopidae
 Bộ Scombriformes
 Chiasmodontidae
 Bộ Pempheriformes
 Champsodontidae
 Creediidae
 Leptoscopidae
 Bộ Perciformes 
 Phân bộ Notothenioidei
 Percophidae nghĩa hẹp (không gộp Bembropinae = Bembropidae và Hemerocoetinae = Hemerocoetidae)
 Phân bộ Percoidei
 Trachinidae
 Phân bộ Cottoidei
 Phân thứ bộ Cottales
 Trichodontidae
 Bộ Gobiiformes
 Phân bộ Trichonotoidei
 Trichonotidae nghĩa hẹp nhất (chỉ bao gồm chi Trichonotus)

Niên biểu

Tham khảo



Liên kết ngoài


Trachiniformes